க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே ப்ரதமாஷ்டகே ஷஷ்டஃ ப்ரபாடகஃ - ராஜஸூயாநுப்ராஹ்மணம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
அநுவாகம் 1 - அநுமத்யாத்யா இஷ்டயஃ
அநுமத்யை புரோடாஶ-மஷ்டாகபால-ந்நிர்வபதி । யே ப்ரத்யஞ்ச-ஶ்ஶம்யாயா அவஶீயந்தே । தந்நைர்ரு'த-மேககபாலம் । இயம்-வாஂ அநுமதிஃ । இய-ந்நிர்-ரு'திஃ । நைர்ரு'தேந பூர்வேண ப்ரசரதி । பாப்மாநமேவ நிர்-ரு'தி-ம்பூர்வா-ந்நிரவதயதே । ஏக கபாலோ பவதி । ஏகதைவ நிர்-ரு'தி-ந்நிரவதயதே । யதஹுத்வா கார்ஹபத்ய ஈயுஃ ॥ 1 ॥
ருத்ரோ பூத்வா-'க்நிரநூத்தாய । அத்த்வர்யு-ஞ்ச யஜமாந-ஞ்ச ஹந்யாத் । வீஹி ஸ்வாஹா ''ஹுதி-ஞ்ஜுஷாண இத்யாஹ । ஆஹுத்யைவைநக்ம் ஶமயதி । நார்திமார்ச்ச-த்யத்த்வர்யுர்ந யஜமாநஃ । ஏகோல்முகேந யந்தி । தத்தி நிர்-ரு'த்யை பாகதேயம் । இமா-ந்திஶம்-யஂந்தி । ஏஷா வை நிர்-ரு'த்யை திக் । ஸ்வாயாமேவ திஶி நிர்-ரு'தி-ந்நிரவதயதே ॥ 2 ॥
ஸ்வக்ரு'த இரிணே ஜுஹோதி ப்ரதரே வா । ஏதத்வை நிர்-ரு'த்யா ஆயதநம் । ஸ்வ ஏவாயதநே நிர்-ரு'தி-ந்நிரவதயதே । ஏஷ தே நிர்-ரு'தே பாக இத்யாஹ । நிர்திஶத்யேவைநாம் । பூதே ஹவிஷ்மத்யஸீத்யாஹ । பூதிமேவோபாவர்ததே । முஞ்சேமமக்ம்ஹஸ இத்யாஹ । அக்ம்ஹஸ ஏவைந-ம்முஞ்சதி । அங்குஷ்டாப்யா-ஞ்ஜுஹோதி ॥ 3 ॥
அந்தத ஏவ நிர்-ரு'தி-ந்நிரவதயதே । க்ரு'ஷ்ணம்-வாஂஸஃ க்ரு'ஷ்ணதூஷ-ந்தக்ஷிணா । ஏத-த்வை நிர்-ரு'த்யை ரூபம் । ரூபேணைவ நிர்-ரு'தி-ந்நிரவதயதே । அப்ரதீக்ஷமாயந்தி । நிர்-ரு'த்யா அந்தர்ஹித்யை । ஸ்வாஹா நமோ ய இத-ஞ்சகாரேதி புநரேத்ய கார்ஹபத்யே ஜுஹோதி । ஆஹுத்யைவ நமஸ்யந்தோ கார்ஹபத்ய-முபாவர்தந்தே । ஆநுமதேந ப்ரசரதி । இயம்-வாஂ அநுமதிஃ ॥ 4 ॥
இயமேவாஸ்மை ராஜ்யமநுமந்யதே । தேநு-ர்தக்ஷிணா । இமாமேவ தேநு-ங்குருதே । ஆதித்ய-ஞ்சரு-ந்நிர்வபதி । உபயீஷ்வேவ ப்ரஜாஸ்வபிஷிச்யதே । தைவீஷு ச மாநுஷீஷு ச । வரோ தக்ஷிணா । வரோ ஹி ராஜ்யக்ம் ஸம்ரு'த்த்யை । ஆக்நாவைஷ்ணவ-மேகாதஶகபால-ந்நிர்வபதி । அக்நி-ஸ்ஸர்வா தேவதாஃ ॥ 5 ॥
விஷ்ணுர்யஜ்ஞஃ । தேவதாஶ்சைவ யஜ்ஞ-ஞ்சாவ ருந்தே । வாமநோ வஹீ தக்ஷிணா । ய-த்வஹீ । தேநாக்நேயஃ । ய-த்வாமநஃ । தேந வைஷ்ணவ-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை । அக்நீஷோமீய-மேகாதஶகபால-ந்நிர்வபதி । அக்நீஷோமாப்யாம்-வாஂ இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹந்நிதி । யதக்நீஷோமீய-மேகாதஶகபால-ந்நிர்வபதி ॥ 6 ॥
வார்த்ரக்நமேவ விஜித்யை । ஹிரண்ய-ந்தக்ஷிணா ஸம்ரு'த்த்யை । இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரக்ம் ஹத்வா । தேவதாபிஶ்சேந்த்ரியேண ச வ்யார்த்யத । ஸ ஏதமைந்த்ராக்ந-மேகாதஶகபால-மபஶ்யத் । தந்நிரவபத் । தேந வை ஸ தேவதாஶ்சேந்த்ரிய-ஞ்சாவாருந்த । யதைந்த்ராக்ந-மேகாதஶகபால-ந்நிர்வபதி । தேவதாஶ்சைவ தேநேந்த்ரிய-ஞ்ச யஜமாநோ-'வ ருந்தே । ரு'ஷபோ வஹீ தக்ஷிணா ॥ 7 ॥
ய-த்வஹீ । தேநாக்நேயஃ । யத்ரு'ஷபஃ । தேநைந்த்ர-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை । ஆக்நேயமஷ்டாகபால-ந்நிர்வபதி । ஐந்த்ர-ந்ததி । யதாக்நேயோ பவதி । அக்நிர்வை யஜ்ஞமுகம் । யஜ்ஞமுகமேவர்தி-ம்புராஸ்தாத்தத்தே । யதைந்த்ர-ந்ததி ॥ 8 ॥
இந்த்ரியமேவாவ ருந்தே । ரு'ஷபோ வஹீ தக்ஷிணா । யத்வஹீ । தேநாக்நேயஃ । யத்ரு'ஷபஃ । தேநைந்த்ர-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை । யாவதீர்வை ப்ரஜா ஓஷதீநா-மஹுதாநா-மாஶ்ஞந்ந் । தாஃ பரா-'பவந்ந் । ஆக்ரயண-ம்பவதி ஹுதாத்யாய । யஜமாநஸ்யாபராபாவாய ॥ 9 ॥
தேவா வா ஓஷதீஷ்வாஜிமயுஃ । தா இந்த்ராக்நீ உதஜயதாம் । தாவேதமைந்த்ராக்ந-ந்த்வாதஶகபால-ந்நிரவ்ரு'ணாதாம் । யதைந்த்ராக்நோ பவத்யுஜ்ஜித்யை । த்வாதஶகபாலோ பவதி । த்வாதஶ மாஸா-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரஃ । ஸம்வஂத்ஸரேணைவாஸ்மா அந்நமவருந்தே । வைஶ்வதேவஶ்சரு-ர்பவதி । வைஶ்வதேவம்-வாஂ அந்நம் । அந்நமேவாஸ்மை ஸ்வதயதி ॥ 10 ॥
ப்ரதமஜோ வத்ஸோ தக்ஷிணா ஸம்ரு'த்த்யை । ஸௌம்யக்க் ஶ்யாமாக-ஞ்சரு-ந்நிர்வபதி । ஸோமோ வா அக்ரு'ஷ்டபச்யஸ்ய ராஜா । அக்ரு'ஷ்டபச்யமேவாஸ்மை ஸ்வதயதி । வாஸோ தக்ஷிணா । ஸௌம்யக்ம்ஹி தேவதயா வாஸ-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை । ஸரஸ்வத்யை சரு-ந்நிர்வபதி । ஸரஸ்வதே சரும் । மிதுநமேவாவ ருந்தே । மிதுநௌ காவௌ தக்ஷிணா ஸம்ரு'த்த்யை । ஏதி வா ஏஷ யஜ்ஞமுகாத்ரு'த்த்யாஃ । யோ-'க்நேர்தேவதாயா ஏதி । அஷ்டாவேதாநி ஹவீக்ம்ஷி பவந்தி । அஷ்டாக்ஷரா காயத்ரீ । காயத்ரோ-'க்நிஃ । தேநைவ யஜ்ஞமுகாத்ரு'த்த்யா அக்நேர்தேவதாயை நைதி ॥ 11 ॥
அநுவாகம் 1 - அநுமத்யாத்யா இஷ்டயஃ
அநுமத்யை புரோடாஶ-மஷ்டாகபால-ந்நிர்வபதி । யே ப்ரத்யஞ்ச-ஶ்ஶம்யாயா அவஶீயந்தே । தந்நைர்ரு'த-மேககபாலம் । இயம்-வாஂ அநுமதிஃ । இய-ந்நிர்-ரு'திஃ । நைர்ரு'தேந பூர்வேண ப்ரசரதி । பாப்மாநமேவ நிர்-ரு'தி-ம்பூர்வா-ந்நிரவதயதே । ஏக கபாலோ பவதி । ஏகதைவ நிர்-ரு'தி-ந்நிரவதயதே । யதஹுத்வா கார்ஹபத்ய ஈயுஃ ॥ 1 ॥
ருத்ரோ பூத்வா-'க்நிரநூத்தாய । அத்த்வர்யு-ஞ்ச யஜமாந-ஞ்ச ஹந்யாத் । வீஹி ஸ்வாஹா ''ஹுதி-ஞ்ஜுஷாண இத்யாஹ । ஆஹுத்யைவைநக்ம் ஶமயதி । நார்திமார்ச்ச-த்யத்த்வர்யுர்ந யஜமாநஃ । ஏகோல்முகேந யந்தி । தத்தி நிர்-ரு'த்யை பாகதேயம் । இமா-ந்திஶம்-யஂந்தி । ஏஷா வை நிர்-ரு'த்யை திக் । ஸ்வாயாமேவ திஶி நிர்-ரு'தி-ந்நிரவதயதே ॥ 2 ॥
ஸ்வக்ரு'த இரிணே ஜுஹோதி ப்ரதரே வா । ஏதத்வை நிர்-ரு'த்யா ஆயதநம் । ஸ்வ ஏவாயதநே நிர்-ரு'தி-ந்நிரவதயதே । ஏஷ தே நிர்-ரு'தே பாக இத்யாஹ । நிர்திஶத்யேவைநாம் । பூதே ஹவிஷ்மத்யஸீத்யாஹ । பூதிமேவோபாவர்ததே । முஞ்சேமமக்ம்ஹஸ இத்யாஹ । அக்ம்ஹஸ ஏவைந-ம்முஞ்சதி । அங்குஷ்டாப்யா-ஞ்ஜுஹோதி ॥ 3 ॥
அந்தத ஏவ நிர்-ரு'தி-ந்நிரவதயதே । க்ரு'ஷ்ணம்-வாஂஸஃ க்ரு'ஷ்ணதூஷ-ந்தக்ஷிணா । ஏத-த்வை நிர்-ரு'த்யை ரூபம் । ரூபேணைவ நிர்-ரு'தி-ந்நிரவதயதே । அப்ரதீக்ஷமாயந்தி । நிர்-ரு'த்யா அந்தர்ஹித்யை । ஸ்வாஹா நமோ ய இத-ஞ்சகாரேதி புநரேத்ய கார்ஹபத்யே ஜுஹோதி । ஆஹுத்யைவ நமஸ்யந்தோ கார்ஹபத்ய-முபாவர்தந்தே । ஆநுமதேந ப்ரசரதி । இயம்-வாஂ அநுமதிஃ ॥ 4 ॥
இயமேவாஸ்மை ராஜ்யமநுமந்யதே । தேநு-ர்தக்ஷிணா । இமாமேவ தேநு-ங்குருதே । ஆதித்ய-ஞ்சரு-ந்நிர்வபதி । உபயீஷ்வேவ ப்ரஜாஸ்வபிஷிச்யதே । தைவீஷு ச மாநுஷீஷு ச । வரோ தக்ஷிணா । வரோ ஹி ராஜ்யக்ம் ஸம்ரு'த்த்யை । ஆக்நாவைஷ்ணவ-மேகாதஶகபால-ந்நிர்வபதி । அக்நி-ஸ்ஸர்வா தேவதாஃ ॥ 5 ॥
விஷ்ணுர்யஜ்ஞஃ । தேவதாஶ்சைவ யஜ்ஞ-ஞ்சாவ ருந்தே । வாமநோ வஹீ தக்ஷிணா । ய-த்வஹீ । தேநாக்நேயஃ । ய-த்வாமநஃ । தேந வைஷ்ணவ-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை । அக்நீஷோமீய-மேகாதஶகபால-ந்நிர்வபதி । அக்நீஷோமாப்யாம்-வாஂ இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹந்நிதி । யதக்நீஷோமீய-மேகாதஶகபால-ந்நிர்வபதி ॥ 6 ॥
வார்த்ரக்நமேவ விஜித்யை । ஹிரண்ய-ந்தக்ஷிணா ஸம்ரு'த்த்யை । இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரக்ம் ஹத்வா । தேவதாபிஶ்சேந்த்ரியேண ச வ்யார்த்யத । ஸ ஏதமைந்த்ராக்ந-மேகாதஶகபால-மபஶ்யத் । தந்நிரவபத் । தேந வை ஸ தேவதாஶ்சேந்த்ரிய-ஞ்சாவாருந்த । யதைந்த்ராக்ந-மேகாதஶகபால-ந்நிர்வபதி । தேவதாஶ்சைவ தேநேந்த்ரிய-ஞ்ச யஜமாநோ-'வ ருந்தே । ரு'ஷபோ வஹீ தக்ஷிணா ॥ 7 ॥
ய-த்வஹீ । தேநாக்நேயஃ । யத்ரு'ஷபஃ । தேநைந்த்ர-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை । ஆக்நேயமஷ்டாகபால-ந்நிர்வபதி । ஐந்த்ர-ந்ததி । யதாக்நேயோ பவதி । அக்நிர்வை யஜ்ஞமுகம் । யஜ்ஞமுகமேவர்தி-ம்புராஸ்தாத்தத்தே । யதைந்த்ர-ந்ததி ॥ 8 ॥
இந்த்ரியமேவாவ ருந்தே । ரு'ஷபோ வஹீ தக்ஷிணா । யத்வஹீ । தேநாக்நேயஃ । யத்ரு'ஷபஃ । தேநைந்த்ர-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை । யாவதீர்வை ப்ரஜா ஓஷதீநா-மஹுதாநா-மாஶ்ஞந்ந் । தாஃ பரா-'பவந்ந் । ஆக்ரயண-ம்பவதி ஹுதாத்யாய । யஜமாநஸ்யாபராபாவாய ॥ 9 ॥
தேவா வா ஓஷதீஷ்வாஜிமயுஃ । தா இந்த்ராக்நீ உதஜயதாம் । தாவேதமைந்த்ராக்ந-ந்த்வாதஶகபால-ந்நிரவ்ரு'ணாதாம் । யதைந்த்ராக்நோ பவத்யுஜ்ஜித்யை । த்வாதஶகபாலோ பவதி । த்வாதஶ மாஸா-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரஃ । ஸம்வஂத்ஸரேணைவாஸ்மா அந்நமவருந்தே । வைஶ்வதேவஶ்சரு-ர்பவதி । வைஶ்வதேவம்-வாஂ அந்நம் । அந்நமேவாஸ்மை ஸ்வதயதி ॥ 10 ॥
ப்ரதமஜோ வத்ஸோ தக்ஷிணா ஸம்ரு'த்த்யை । ஸௌம்யக்க் ஶ்யாமாக-ஞ்சரு-ந்நிர்வபதி । ஸோமோ வா அக்ரு'ஷ்டபச்யஸ்ய ராஜா । அக்ரு'ஷ்டபச்யமேவாஸ்மை ஸ்வதயதி । வாஸோ தக்ஷிணா । ஸௌம்யக்ம்ஹி தேவதயா வாஸ-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை । ஸரஸ்வத்யை சரு-ந்நிர்வபதி । ஸரஸ்வதே சரும் । மிதுநமேவாவ ருந்தே । மிதுநௌ காவௌ தக்ஷிணா ஸம்ரு'த்த்யை । ஏதி வா ஏஷ யஜ்ஞமுகாத்ரு'த்த்யாஃ । யோ-'க்நேர்தேவதாயா ஏதி । அஷ்டாவேதாநி ஹவீக்ம்ஷி பவந்தி । அஷ்டாக்ஷரா காயத்ரீ । காயத்ரோ-'க்நிஃ । தேநைவ யஜ்ஞமுகாத்ரு'த்த்யா அக்நேர்தேவதாயை நைதி ॥ 11 ॥
(ஈயு--ர் நிரவதயதே - 'ங்குஷ்டாப்யா-ஞ்ஜுஹோ - த்யநுமதி--ர் தேவதா - நிர்வபதி - வஹீ தக்ஷிணா - யதைந்த்ர-ந்த - த்யபராபாவாய - ஸ்வதயதி - காவௌ தக்ஷிணா ஸம்ரு'த்த்யை ஷட்ச) (அ. 1)
அநுவாகம் 2 - சாதுர்மாஸ்யே வைஶ்வதேவஹவீம்ஷி
அநுவாகம் 2 - சாதுர்மாஸ்யே வைஶ்வதேவஹவீம்ஷி
வைஶ்வதேவேந வை ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத । தா-ஸ்ஸ்ரு'ஷ்டா ந ப்ராஜாயந்த । ஸோ-'க்நிரகாமயத । அஹமிமாஃ ப்ரஜநயேயமிதி । ஸ ப்ரஜாபதயே ஶுசமததாத் । ஸோ-'ஶோசத்-ப்ரஜாமிச்சமாநஃ । தஸ்மாத்ய-ஞ்ச ப்ரஜா புநக்தி ய-ஞ்ச ந । தாவுபௌ ஶோசதஃ ப்ரஜாமிச்சமாநௌ । தாஸ்வக்நிமப்ய ஸ்ரு'ஜத் । தா அக்நிரத்த்யைத் ॥ 12 ॥
ஸோமோ ரேதோ-'ததாத் । ஸவிதா ப்ராஜநயத் । ஸரஸ்வதீ வாசமததாத் । பூஷா 'போஷயத் । தே வா ஏதே த்ரி-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய ப்ரயுஜ்யந்தே । யே தேவாஃ புஷ்டிபதயஃ । ஸம்வஂத்ஸரோ வை ப்ரஜாபதிஃ । ஸம்வஂத்ஸரேணைவாஸ்மை ப்ரஜாஃ ப்ராஜநயத் । தாஃ ப்ரஜா ஜாதா மருதோ க்நந்ந் । அஸ்மாநபி ந ப்ராயுக்ஷதேதி ॥ 13 ॥
ஸ ஏத-ம்ப்ரஜாபதிர்மாருதக்ம் ஸப்தகபால-மபஶ்யத் । த-ந்நிரவபத் । ததோ வை ப்ரஜாப்யோகல்பத । யந்மாருதோ நிருப்யதே । யஜ்ஞஸ்ய க்ல்ரு'ப்த்யை । ப்ரஜாநா-மகாதாய । ஸப்தகபாலோ பவதி । ஸப்தகணா வை மருதஃ । கணஶ ஏவாஸ்மை விஶ-ங்கல்பயதி । ஸ ப்ரஜாபதி-ரஶோசத் ॥ 14 ॥
யாஃ பூர்வாஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'க்ஷி । மருதஸ்தா அவதிஷுஃ । கதமபரா-ஸ்ஸ்ரு'ஜேயேதி । தஸ்ய ஶுஷ்ம ஆண்ட-ம்பூத-ந்நிரவர்தத । தத்வ்யுதஹரத் । ததபோஷயத் । த-த்ப்ராஜாயத । ஆண்டஸ்ய வா ஏத-த்ரூபம் । யதாமிக்ஷா । யத்வ்யுத்தரதி ॥ 15 ॥
ப்ரஜா ஏவ த-த்யஜமாநஃ போஷயதி । வைஶ்வதேவ்யாமிக்ஷா பவதி । வைஶ்வதேவ்யோ வை ப்ரஜாஃ । ப்ரஜா ஏவாஸ்மை ப்ரஜநயதி । வாஜிநமாநயதி । ப்ரஜாஸ்வேவ ப்ரஜாதாஸு ரேதோ ததாதி । த்யாவாப்ரு'திவ்ய ஏககபாலோ பவதி । ப்ரஜா ஏவ ப்ரஜாதா த்யாவாப்ரு'திவீப்யா-முபயதஃ பரி க்ரு'ஹ்ணாதி । தேவாஸுரா-ஸ்ஸம்யஂத்தா ஆஸந்ந் । ஸா-'க்நிரப்ரவீத் ॥ 16 ॥
மாமக்ரே யஜத । மயா முகேநாஸுரா-ஞ்ஜேஷ்யதேதி । மா-ந்த்விதீயமிதி ஸோமோ-'ப்ரவீத் । மயா ராஜ்ஞா ஜேஷ்யதேதி । மா-ந்த்ரு'தீயமிதி ஸவிதா । மயா ப்ரஸூதா ஜேஷ்யதேதி । மா-ஞ்சதுர்தீமிதி ஸரஸ்வதீ । இந்த்ரியம்-வோஂ-'ஹ-ந்தாஸ்யாமீதி । மா-ம்பஞ்சமமிதி பூஷா । மயா ப்ரதிஷ்டயா ஜேஷ்யதேதி ॥ 17 ॥
தே-'க்நிநா முகேநாஸுராநஜயந்ந் । ஸோமேந ராஜ்ஞா । ஸவித்ரா ப்ரஸூதாஃ । ஸரஸ்வதீந்த்ரிய-மததாத் । பூஷா ப்ரதிஷ்டா ''ஸீத் । ததோ வை தேவா வ்யஜயந்த । யதேதாநி ஹவீக்ம்ஷி நிருப்யந்தே விஜித்யை । நோத்தரவேதிமுப- வபதி । பஶவோ வா உத்தரவேதிஃ । அஜாதா இவ ஹ்யேதர்ஹி பஶவஃ ॥ 18 ॥
ஸோமோ ரேதோ-'ததாத் । ஸவிதா ப்ராஜநயத் । ஸரஸ்வதீ வாசமததாத் । பூஷா 'போஷயத் । தே வா ஏதே த்ரி-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய ப்ரயுஜ்யந்தே । யே தேவாஃ புஷ்டிபதயஃ । ஸம்வஂத்ஸரோ வை ப்ரஜாபதிஃ । ஸம்வஂத்ஸரேணைவாஸ்மை ப்ரஜாஃ ப்ராஜநயத் । தாஃ ப்ரஜா ஜாதா மருதோ க்நந்ந் । அஸ்மாநபி ந ப்ராயுக்ஷதேதி ॥ 13 ॥
ஸ ஏத-ம்ப்ரஜாபதிர்மாருதக்ம் ஸப்தகபால-மபஶ்யத் । த-ந்நிரவபத் । ததோ வை ப்ரஜாப்யோகல்பத । யந்மாருதோ நிருப்யதே । யஜ்ஞஸ்ய க்ல்ரு'ப்த்யை । ப்ரஜாநா-மகாதாய । ஸப்தகபாலோ பவதி । ஸப்தகணா வை மருதஃ । கணஶ ஏவாஸ்மை விஶ-ங்கல்பயதி । ஸ ப்ரஜாபதி-ரஶோசத் ॥ 14 ॥
யாஃ பூர்வாஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'க்ஷி । மருதஸ்தா அவதிஷுஃ । கதமபரா-ஸ்ஸ்ரு'ஜேயேதி । தஸ்ய ஶுஷ்ம ஆண்ட-ம்பூத-ந்நிரவர்தத । தத்வ்யுதஹரத் । ததபோஷயத் । த-த்ப்ராஜாயத । ஆண்டஸ்ய வா ஏத-த்ரூபம் । யதாமிக்ஷா । யத்வ்யுத்தரதி ॥ 15 ॥
ப்ரஜா ஏவ த-த்யஜமாநஃ போஷயதி । வைஶ்வதேவ்யாமிக்ஷா பவதி । வைஶ்வதேவ்யோ வை ப்ரஜாஃ । ப்ரஜா ஏவாஸ்மை ப்ரஜநயதி । வாஜிநமாநயதி । ப்ரஜாஸ்வேவ ப்ரஜாதாஸு ரேதோ ததாதி । த்யாவாப்ரு'திவ்ய ஏககபாலோ பவதி । ப்ரஜா ஏவ ப்ரஜாதா த்யாவாப்ரு'திவீப்யா-முபயதஃ பரி க்ரு'ஹ்ணாதி । தேவாஸுரா-ஸ்ஸம்யஂத்தா ஆஸந்ந் । ஸா-'க்நிரப்ரவீத் ॥ 16 ॥
மாமக்ரே யஜத । மயா முகேநாஸுரா-ஞ்ஜேஷ்யதேதி । மா-ந்த்விதீயமிதி ஸோமோ-'ப்ரவீத் । மயா ராஜ்ஞா ஜேஷ்யதேதி । மா-ந்த்ரு'தீயமிதி ஸவிதா । மயா ப்ரஸூதா ஜேஷ்யதேதி । மா-ஞ்சதுர்தீமிதி ஸரஸ்வதீ । இந்த்ரியம்-வோஂ-'ஹ-ந்தாஸ்யாமீதி । மா-ம்பஞ்சமமிதி பூஷா । மயா ப்ரதிஷ்டயா ஜேஷ்யதேதி ॥ 17 ॥
தே-'க்நிநா முகேநாஸுராநஜயந்ந் । ஸோமேந ராஜ்ஞா । ஸவித்ரா ப்ரஸூதாஃ । ஸரஸ்வதீந்த்ரிய-மததாத் । பூஷா ப்ரதிஷ்டா ''ஸீத் । ததோ வை தேவா வ்யஜயந்த । யதேதாநி ஹவீக்ம்ஷி நிருப்யந்தே விஜித்யை । நோத்தரவேதிமுப- வபதி । பஶவோ வா உத்தரவேதிஃ । அஜாதா இவ ஹ்யேதர்ஹி பஶவஃ ॥ 18 ॥
(ஐ-த்- இத்ய - ஶோச-த்- வ்யுத்தர - த்யப்ரவீத் - ப்ரதிஷ்டயா ஜேஷ்யதே த்யேதரஃஇ பஶவஃ) (அ. 2)
அநுவாகம் 3 - வைஶ்வதேவபர்கதாநி விஶ்வேஷாங்காநி
அநுவாகம் 3 - வைஶ்வதேவபர்கதாநி விஶ்வேஷாங்காநி
த்ரிவ்ரு'-த்பர்ஹி-ர்பவதி । மாதா பிதா புத்ரஃ । ததேவ த-ந்மிதுநம் । உல்ப-ங்கர்போ ஜராயு । ததேவ த-ந்மிதுநம் । த்ரேதா பர்ஹி-ஸ்ஸந்நத்த-ம்பவதி । த்ரய இமே லோகாஃ । ஏஷ்வேவ லோகேஷு ப்ரதி திஷ்டதி । ஏகதா புந-ஸ்ஸந்நத்த-ம்பவதி । ஏக இவ ஹ்யயம்-லோஂகஃ ॥ 19 ॥
அஸ்மிந்நேவ தேந லோகே ப்ரதி திஷ்டதி । ப்ரஸுவோ பவந்தி । ப்ரதமஜாமேவ புஷ்டிமவ ருந்தே । ப்ரதமஜோ வத்ஸோ தக்ஷிணா ஸம்ரு'த்த்யை । ப்ரு'ஷதாஜ்ய-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி । பஶவோ வை ப்ரு'ஷதாஜ்யம் । பஶூநேவாவ ருந்தே । பஞ்சக்ரு'ஹீத-ம்பவதி । பாங்க்தா ஹி பஶவஃ । பஹுரூப-ம்பவதி ॥ 20 ॥
பஹுரூபா ஹி பஶவ-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை । அக்நி-ம்மந்தந்தி । அக்நிமுகா வை ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத । யதக்நி-ம்மந்தந்தி । அக்நிமுகா ஏவ த-த்ப்ரஜா யஜமாந-ஸ்ஸ்ரு'ஜதே । நவ ப்ரயாஜா இஜ்யந்தே । நவாநூயாஜாஃ । அஷ்டௌ ஹவீக்ம்ஷி । த்வாவாகாரௌ । த்வாவாஜ்யபாகௌ ॥ 21 ॥
த்ரிக்ம்ஶ-த்ஸம்பத்யந்தே । த்ரிக்ம்ஶதக்ஷரா விராட் । அந்நம்-விஂராட் । விராஜைவாந்நாத்யமவ ருந்தே । யஜமாநோ வா ஏககபாலஃ । தேஜ ஆஜ்யம் । யதேககபால ஆஜ்யமாநயதி । யஜமாநமேவ தேஜஸா ஸமர்தயதி । யஜமாநோ வா ஏககபாலஃ । பஶவ ஆஜ்யம் ॥ 22 ॥
யதேககபால ஆஜ்யமாநயதி । யஜமாநமேவ பஶுபி-ஸ்ஸமர்தயதி । யதல்பமாநயேத் । அல்பா ஏந-ம்பஶவோ புஞ்ஜந்த உபதிஷ்டேரந்ந் । ய-த்பஹ்வாநயேத் । பஹவ ஏந-ம்பஶவோ புஞ்ஜந்த உபதிஷ்டேரந்ந் । பஹ்வாநீயாவிஃ ப்ரு'ஷ்ட-ங்குர்யாத் । பஹவ ஏவைந-ம்பஶவோ புஞ்ஜந்த உபதிஷ்டந்தே । யஜமாநோ வா ஏககபாலஃ । யதேககபாலஸ்யாவத்யேத் ॥ 23 ॥
யஜமாநஸ்யாவத்யேத் । உத்வா மாத்யே-த்யஜமாநஃ । ப்ர வா மீயேத । ஸக்ரு'தேவ ஹோதவ்யஃ । ஸக்ரு'திவ ஹி ஸுவர்கோ லோகஃ । ஹுத்வா-'பி ஜுஹோதி । யஜமாநமேவ ஸுவர்கம்-லோஂக-ங்கமயித்வா । தேஜஸா ஸமர்தயதி । யஜமாநோ வா ஏககபாலஃ । ஸுவர்கோ லோக ஆஹவநீயஃ ॥ 24 ॥
யதேககபால-மாஹவநீயே ஜுஹோதி । யஜமாநமேவ ஸுவர்கம்-லோஂக-ங்கமயதி । யத்தஸ்தேந ஜுஹுயாத் । ஸுவர்கா-ல்லோகா-த்யஜமாந-மவவித்த்யேத் । ஸ்ருசா ஜுஹோதி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை । ய-த்ப்ராம்பத்யேத । தேவலோகமபி ஜயேத் । ய-த்தக்ஷிணா பித்ரு'லோகம் । ய-த்ப்ரத்யக் ॥ 25 ॥
ரக்ஷாக்ம்ஸி யஜ்ஞக்ம் ஹந்யுஃ । யதுதங்ங் । மநுஷ்யலோக-மபிஜயேத் । ப்ரதிஷ்டிதோ ஹோதவ்யஃ । ஏககபாலம்-வைஂ ப்ரதிதிஷ்டந்த-ந்த்யாவாப்ரு'திவீ அநு ப்ரதிதிஷ்டதஃ । த்யாவாப்ரு'திவீ ரு'தவஃ । ரு'தூந். யஜ்ஞஃ । யஜ்ஞம்-யஂஜமாநஃ । யஜமாந-ம்ப்ரஜாஃ । தஸ்மாத்-ப்ரதிஷ்டிதோ ஹோதவ்யஃ ॥ 26 ॥
வாஜிநோ யஜதி । அக்நிர்வாயு-ஸ்ஸூர்யஃ । தே வை வாஜிநஃ । தாநேவ த-த்யஜதி । அதோ கல்வாஹுஃ । சந்தாக்ம்ஸி வை வாஜிந இதி । தாந்யேவ த-த்யஜதி । ரு'க்ஸாமே வா இந்த்ரஸ்ய ஹரீ ஸோமபாநௌ । தயோஃ பரிதய ஆதாநம் । வாஜிந-ம்பாகதேயம் ॥ 27 ॥
யதப்ரஹ்ரு'த்ய பரிதீஞ்ஜுஹுயாத் । அந்தராதாநாப்யா-ங்காஸ-ம்ப்ரயச்சேத் । ப்ரஹ்ரு'த்ய பரிதீஞ்ஜுஹோதி । நிராதாநாப்யாமேவ காஸ-ம்ப்ரயச்சதி । பர்ஹிஷி விஷிஞ்சந்வாஜிந-மாநயதி । ப்ரஜா வை பரஃஇஃ । ரேதோ வாஜிநம் । ப்ரஜாஸ்வேவ ரேதோ ததாதி । ஸமுபஹூய பக்ஷயந்தி । ஏத-த்ஸோமபீதா ஹ்யேதே । அதோ ஆத்மந்நேவ ரேதோ தததே । யஜமாந உத்தமோ பக்ஷயதி । பஶவோ வை வாஜிநம் । யஜமாந ஏவ பஶூ-ந்ப்ரதிஷ்டாபயந்தி ॥ 28 ॥
அஸ்மிந்நேவ தேந லோகே ப்ரதி திஷ்டதி । ப்ரஸுவோ பவந்தி । ப்ரதமஜாமேவ புஷ்டிமவ ருந்தே । ப்ரதமஜோ வத்ஸோ தக்ஷிணா ஸம்ரு'த்த்யை । ப்ரு'ஷதாஜ்ய-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி । பஶவோ வை ப்ரு'ஷதாஜ்யம் । பஶூநேவாவ ருந்தே । பஞ்சக்ரு'ஹீத-ம்பவதி । பாங்க்தா ஹி பஶவஃ । பஹுரூப-ம்பவதி ॥ 20 ॥
பஹுரூபா ஹி பஶவ-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை । அக்நி-ம்மந்தந்தி । அக்நிமுகா வை ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத । யதக்நி-ம்மந்தந்தி । அக்நிமுகா ஏவ த-த்ப்ரஜா யஜமாந-ஸ்ஸ்ரு'ஜதே । நவ ப்ரயாஜா இஜ்யந்தே । நவாநூயாஜாஃ । அஷ்டௌ ஹவீக்ம்ஷி । த்வாவாகாரௌ । த்வாவாஜ்யபாகௌ ॥ 21 ॥
த்ரிக்ம்ஶ-த்ஸம்பத்யந்தே । த்ரிக்ம்ஶதக்ஷரா விராட் । அந்நம்-விஂராட் । விராஜைவாந்நாத்யமவ ருந்தே । யஜமாநோ வா ஏககபாலஃ । தேஜ ஆஜ்யம் । யதேககபால ஆஜ்யமாநயதி । யஜமாநமேவ தேஜஸா ஸமர்தயதி । யஜமாநோ வா ஏககபாலஃ । பஶவ ஆஜ்யம் ॥ 22 ॥
யதேககபால ஆஜ்யமாநயதி । யஜமாநமேவ பஶுபி-ஸ்ஸமர்தயதி । யதல்பமாநயேத் । அல்பா ஏந-ம்பஶவோ புஞ்ஜந்த உபதிஷ்டேரந்ந் । ய-த்பஹ்வாநயேத் । பஹவ ஏந-ம்பஶவோ புஞ்ஜந்த உபதிஷ்டேரந்ந் । பஹ்வாநீயாவிஃ ப்ரு'ஷ்ட-ங்குர்யாத் । பஹவ ஏவைந-ம்பஶவோ புஞ்ஜந்த உபதிஷ்டந்தே । யஜமாநோ வா ஏககபாலஃ । யதேககபாலஸ்யாவத்யேத் ॥ 23 ॥
யஜமாநஸ்யாவத்யேத் । உத்வா மாத்யே-த்யஜமாநஃ । ப்ர வா மீயேத । ஸக்ரு'தேவ ஹோதவ்யஃ । ஸக்ரு'திவ ஹி ஸுவர்கோ லோகஃ । ஹுத்வா-'பி ஜுஹோதி । யஜமாநமேவ ஸுவர்கம்-லோஂக-ங்கமயித்வா । தேஜஸா ஸமர்தயதி । யஜமாநோ வா ஏககபாலஃ । ஸுவர்கோ லோக ஆஹவநீயஃ ॥ 24 ॥
யதேககபால-மாஹவநீயே ஜுஹோதி । யஜமாநமேவ ஸுவர்கம்-லோஂக-ங்கமயதி । யத்தஸ்தேந ஜுஹுயாத் । ஸுவர்கா-ல்லோகா-த்யஜமாந-மவவித்த்யேத் । ஸ்ருசா ஜுஹோதி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை । ய-த்ப்ராம்பத்யேத । தேவலோகமபி ஜயேத் । ய-த்தக்ஷிணா பித்ரு'லோகம் । ய-த்ப்ரத்யக் ॥ 25 ॥
ரக்ஷாக்ம்ஸி யஜ்ஞக்ம் ஹந்யுஃ । யதுதங்ங் । மநுஷ்யலோக-மபிஜயேத் । ப்ரதிஷ்டிதோ ஹோதவ்யஃ । ஏககபாலம்-வைஂ ப்ரதிதிஷ்டந்த-ந்த்யாவாப்ரு'திவீ அநு ப்ரதிதிஷ்டதஃ । த்யாவாப்ரு'திவீ ரு'தவஃ । ரு'தூந். யஜ்ஞஃ । யஜ்ஞம்-யஂஜமாநஃ । யஜமாந-ம்ப்ரஜாஃ । தஸ்மாத்-ப்ரதிஷ்டிதோ ஹோதவ்யஃ ॥ 26 ॥
வாஜிநோ யஜதி । அக்நிர்வாயு-ஸ்ஸூர்யஃ । தே வை வாஜிநஃ । தாநேவ த-த்யஜதி । அதோ கல்வாஹுஃ । சந்தாக்ம்ஸி வை வாஜிந இதி । தாந்யேவ த-த்யஜதி । ரு'க்ஸாமே வா இந்த்ரஸ்ய ஹரீ ஸோமபாநௌ । தயோஃ பரிதய ஆதாநம் । வாஜிந-ம்பாகதேயம் ॥ 27 ॥
யதப்ரஹ்ரு'த்ய பரிதீஞ்ஜுஹுயாத் । அந்தராதாநாப்யா-ங்காஸ-ம்ப்ரயச்சேத் । ப்ரஹ்ரு'த்ய பரிதீஞ்ஜுஹோதி । நிராதாநாப்யாமேவ காஸ-ம்ப்ரயச்சதி । பர்ஹிஷி விஷிஞ்சந்வாஜிந-மாநயதி । ப்ரஜா வை பரஃஇஃ । ரேதோ வாஜிநம் । ப்ரஜாஸ்வேவ ரேதோ ததாதி । ஸமுபஹூய பக்ஷயந்தி । ஏத-த்ஸோமபீதா ஹ்யேதே । அதோ ஆத்மந்நேவ ரேதோ தததே । யஜமாந உத்தமோ பக்ஷயதி । பஶவோ வை வாஜிநம் । யஜமாந ஏவ பஶூ-ந்ப்ரதிஷ்டாபயந்தி ॥ 28 ॥
(லோகோ - பஹுரூப-ம்பவ - த்யாஜ்யபாகௌ - பஶவ ஆஜ்ய - மவத்யே - தாஹவநீயஃ - ப்ரத்யக் - தஸ்மா-த்ப்ரதிஷ்டிதோ ஹோதவ்யோ - பாகதேய - மேதே சத்வாரி ச) (அ. 3)
அநுவாகம் 4 - வருணப்ரகாஸாஃ
அநுவாகம் 4 - வருணப்ரகாஸாஃ
ப்ரஜாபதி-ஸ்ஸவிதா பூத்வா ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத । தா ஏநமத்யமந்யந்த । தா அஸ்மாதபாக்ராமந்ந் । தா வருணோ பூத்வா ப்ரஜா வருணேநாக்ராஹயத் । தாஃ ப்ரஜா வருணக்ரு'ஹீதாஃ । ப்ரஜாபதி-ம்புநருபாதாவந்நாத-மிச்சமாநாஃ । ஸ ஏதாந்-ப்ரஜாபதி-ர்வருண ப்ரகாஸாநபஶ்யத் । தாந்நிரவபத் । தைர்வை ஸ ப்ரஜா வருண-பாஶாதமுஞ்சத் । ய-த்வருண-ப்ரகாஸா நிருப்யந்தே ॥ 29 ॥
ப்ரஜாநாமவருணக்ராஹாய । தாஸா-ந்தக்ஷிணோ பாஹு-ர்ந்யக்ந ஆஸீத் । ஸவ்யஃ ப்ரஸ்ரு'தஃ । ஸ ஏதா-ந்த்விதீயா-ந்தக்ஷிணதோ வேதிமுதஹந்ந் । ததோ வை ஸ ப்ரஜாநா-ந்தக்ஷிண-ம்பாஹு-ம்ப்ராஸாரயத் । ய-த்த்விதீயா-ந்தக்ஷிணதோ வேதிமுத்தந்தி । ப்ரஜாநாமேவ த-த்யஜமாநோ தக்ஷிண-ம்பாஹு-ம்ப்ரஸாரயதி । தஸ்மாச்சாதுர்மாஸ்யயாஜ்யமுஷ்மிந் ஂலோக உபயாபாஹுஃ । யஜ்ஞாபிஜிதக்க் ஹ்யஸ்ய । ப்ரு'தமாத்ரா-த்வேதீ அஸபிந்ந்நே பவதஃ ॥ 30 ॥
தஸ்மாத்-ப்ரு'தமாத்ரம்-வ்யஂக்ம்ஸௌ । உத்தரஸ்யாம்-வேஂத்யாமுத்தரவேதிமுப வபதி । பஶவோ வா உத்தரவேதிஃ । பஶூநேவாவ ருந்தே । அதோ யஜ்ஞபருஷோ-'நந்தரித்யை । ஏத-த்ப்ராஹ்மணாந்யேவ பஞ்ச ஹவீக்ம்ஷி । அதைஷ ஐந்த்ராக்நோ பவதி । ப்ராணாபாநௌ வா ஏதௌ தேவாநாம் । யதிந்த்ராக்நீ । யதைந்த்ராக்நோ பவதி ॥ 31 ॥
ப்ராணாபாநாவேவாவ ருந்தே । ஓஜோ பலம்-வாஂ ஏதௌ தேவாநாம் । யதிந்த்ராக்நீ । யதைந்த்ராக்நோ பவதி । ஓஜோ பலமேவாவ ருந்தே । மாருத்யாமிக்ஷா பவதி । வாருண்யாமிக்ஷா । மேஷீ ச மேஷஶ்ச பவதஃ । மிதுநா ஏவ ப்ரஜா வருணபாஶா-ந்முஞ்சதி । லோமஶௌ பவதோ மேத்த்யத்வாய ॥ 32 ॥
ஶமீபர்ணாந்யுப வபதி । காஸமேவாப்யாமபி யச்சதி । ப்ரஜாபதிமந்நாத்ய-ந்நோபாநமத் । ஸ ஏதேந ஶதேத்த்மேந ஹவிஷா 'ந்நாத்யம-வாருந்த । ய-த்பர-ஶ்ஶதாநி ஶமீபர்ணாநி பவந்தி । அந்நாத்யஸ்யாவ-ருத்த்யை । ஸௌம்யாநி வை கரீராணி । ஸௌம்யா கலு வா ஆஹுதி-ர்திவோ வ்ரு'ஷ்டி-ஞ்ச்யாவயதி । யத்-கரீராணி பவந்தி । ஸௌம்யயைவாஹுத்யா திவோ வ்ரு'ஷ்டிமவ ருந்தே । காய ஏககபாலோ பவதி । ப்ரஜாநா-ங்கத்வாம்யஂ । ப்ரதிபூருஷ-ங்கரம்ப பாத்ராணி பவந்தி । ஜாதா ஏவ ப்ரஜா வருணபாஶா-ந்முஞ்சதி । ஏக-மதிரிக்தம் । ஜநிஷ்யமாணா ஏவ ப்ரஜா வருணபாஶா-ந்முஞ்சதி ॥ 33 ॥
ப்ரஜாநாமவருணக்ராஹாய । தாஸா-ந்தக்ஷிணோ பாஹு-ர்ந்யக்ந ஆஸீத் । ஸவ்யஃ ப்ரஸ்ரு'தஃ । ஸ ஏதா-ந்த்விதீயா-ந்தக்ஷிணதோ வேதிமுதஹந்ந் । ததோ வை ஸ ப்ரஜாநா-ந்தக்ஷிண-ம்பாஹு-ம்ப்ராஸாரயத் । ய-த்த்விதீயா-ந்தக்ஷிணதோ வேதிமுத்தந்தி । ப்ரஜாநாமேவ த-த்யஜமாநோ தக்ஷிண-ம்பாஹு-ம்ப்ரஸாரயதி । தஸ்மாச்சாதுர்மாஸ்யயாஜ்யமுஷ்மிந் ஂலோக உபயாபாஹுஃ । யஜ்ஞாபிஜிதக்க் ஹ்யஸ்ய । ப்ரு'தமாத்ரா-த்வேதீ அஸபிந்ந்நே பவதஃ ॥ 30 ॥
தஸ்மாத்-ப்ரு'தமாத்ரம்-வ்யஂக்ம்ஸௌ । உத்தரஸ்யாம்-வேஂத்யாமுத்தரவேதிமுப வபதி । பஶவோ வா உத்தரவேதிஃ । பஶூநேவாவ ருந்தே । அதோ யஜ்ஞபருஷோ-'நந்தரித்யை । ஏத-த்ப்ராஹ்மணாந்யேவ பஞ்ச ஹவீக்ம்ஷி । அதைஷ ஐந்த்ராக்நோ பவதி । ப்ராணாபாநௌ வா ஏதௌ தேவாநாம் । யதிந்த்ராக்நீ । யதைந்த்ராக்நோ பவதி ॥ 31 ॥
ப்ராணாபாநாவேவாவ ருந்தே । ஓஜோ பலம்-வாஂ ஏதௌ தேவாநாம் । யதிந்த்ராக்நீ । யதைந்த்ராக்நோ பவதி । ஓஜோ பலமேவாவ ருந்தே । மாருத்யாமிக்ஷா பவதி । வாருண்யாமிக்ஷா । மேஷீ ச மேஷஶ்ச பவதஃ । மிதுநா ஏவ ப்ரஜா வருணபாஶா-ந்முஞ்சதி । லோமஶௌ பவதோ மேத்த்யத்வாய ॥ 32 ॥
ஶமீபர்ணாந்யுப வபதி । காஸமேவாப்யாமபி யச்சதி । ப்ரஜாபதிமந்நாத்ய-ந்நோபாநமத் । ஸ ஏதேந ஶதேத்த்மேந ஹவிஷா 'ந்நாத்யம-வாருந்த । ய-த்பர-ஶ்ஶதாநி ஶமீபர்ணாநி பவந்தி । அந்நாத்யஸ்யாவ-ருத்த்யை । ஸௌம்யாநி வை கரீராணி । ஸௌம்யா கலு வா ஆஹுதி-ர்திவோ வ்ரு'ஷ்டி-ஞ்ச்யாவயதி । யத்-கரீராணி பவந்தி । ஸௌம்யயைவாஹுத்யா திவோ வ்ரு'ஷ்டிமவ ருந்தே । காய ஏககபாலோ பவதி । ப்ரஜாநா-ங்கத்வாம்யஂ । ப்ரதிபூருஷ-ங்கரம்ப பாத்ராணி பவந்தி । ஜாதா ஏவ ப்ரஜா வருணபாஶா-ந்முஞ்சதி । ஏக-மதிரிக்தம் । ஜநிஷ்யமாணா ஏவ ப்ரஜா வருணபாஶா-ந்முஞ்சதி ॥ 33 ॥
(நிருப்யந்தே- பவதோ - பவதி - மேத்த்யத்வாய - ருந்தே ஷட்ச) (அ. 4)
அநுவாகம் 5 - தச்சேஷஃ
அநுவாகம் 5 - தச்சேஷஃ
உத்தரஸ்யாம்-வேஂத்யாமந்யாநி ஹவீக்ம்ஷி ஸாதயதி । தக்ஷிணாயா-ம்மாருதீம் । அபதுரமேவைநா யுநக்தி । அதோ ஓஜ ஏவாஸாமவஹரதி । தஸ்மா-த்ப்ரஹ்மணஶ்ச க்ஷத்ராச்ச விஶோ-'ந்யதோ-'பக்ரமிணீஃ । மாருத்யா பூர்வயா ப்ரசரதி । அந்ரு'தமேவாவ யஜதே । வாருண்யோத்தரயா । அந்தத ஏவ வருணமவ-யஜதே । யதேவாத்த்வர்யுஃ கரோதி ॥ 34 ॥
த-த்ப்ரதிப்ரஸ்தாதா கரோதி । தஸ்மா-த்யச்ச்ரேயாந்-கரோதி । த-த்பாபீயாந்-கரோதி । பத்நீம் ஂவாசயதி । மேத்த்யாமேவைநா-ங்கரோதி । அதோ தப ஏவைநாமுப நயதி । யஜ்ஜாரக்ம் ஸந்த-ந்ந ப்ரப்ரூயாத் । ப்ரிய-ஞ்ஜ்ஞாதிக்ம் ருந்த்யாத் । அஸௌ மே ஜார இதி நிர்திஶேத் । நிர்திஶ்யைவைநம்-வஂருணபாஶேந க்ராஹயதி ॥ 35 ॥
ப்ரகாஸ்யாந். ஹவாமஹ இதி பத்நீ-முதாநயதி । அஹ்வதைவைநாம் । யத்-பத்நீ புரோநுவாக்யாமநு ப்ரூயாத் । நிர்வீர்யோ யஜமாந-ஸ்ஸ்யாத் । யஜமாநோ 'ந்வாஹ । ஆத்மந்நேவ வீர்ய-ந்தத்தே । உபௌ யாஜ்யாக்ம் ஸவீர்யத்வாய । யத்க்ராமே யதரண்ய இத்யாஹ । யதோதிதமேவ வருணமவ யஜதே । யஜமாநதேவத்யோ வா ஆஹவநீயஃ ॥ 36 ॥
ப்ராத்ரு'வ்ய தேவத்யோ தக்ஷிணஃ । யதாஹவநீயே ஜுஹுயாத் । யஜமாநம்-வஂருணபாஶேந க்ராஹயேத் । தக்ஷிணே 'க்நௌ ஜுஹோதி । ப்ராத்ரு'வ்யமேவ வருணபாஶேந க்ராஹயதி । ஶூர்பேண ஜுஹோதி । அந்யமேவ வருணமவயஜதே । ஶீர்ஷந்நதி நிதாய ஜுஹோதி । ஶீர்ஷத ஏவ வருணமவ யஜதே । ப்ரத்யந்திஷ்டஞ்ஜுஹோதி ॥ 37 ॥
ப்ரத்யங்ஙேவ வருணபாஶா-ந்நிர்முச்யதே । அக்ரந்கர்ம கர்மக்ரு'த இத்யாஹ । தேவாந்ரு'ண-ந்நிரவதாய । அந்ரு'ணா க்ரு'ஹாநுப-ப்ரேதேதி வாவைததாஹ । வருண க்ரு'ஹீதம்-வாஂ ஏத-த்யஜ்ஞஸ்ய । ய-த்யஜுஷா க்ரு'ஹீதஸ்யாதிரிச்யதே । துஷாஶ்ச நிஷ்காஸஶ்ச । துஷைஶ்ச நிஷ்காஸேந சாவப்ரு'தமவைதி । வருண-க்ரு'ஹீதேநைவ வருணமவயஜதே । அபோ-'வப்ரு'தமவைதி ॥ 38 ॥
அப்ஸு வை வருணஃ । ஸாக்ஷாதேவ வருணமவ யஜதே । ப்ரதியுதோ வருணஸ்ய பாஶ இத்யாஹ । வருணபாஶாதேவ நிர்முச்யதே । அப்ரதீக்ஷ-மாயந்தி । வருணஸ்யாந்தர்ஹித்யை । ஏதோ-'ஸ்யேதிஷீமஹீத்யாஹ । ஸமிதைவாக்நி-ந்நமஸ்யந்த உபாயந்தி । தேஜோ-'ஸி தேஜோ மயி தேஹீத்யாஹ । தேஜ ஏவாத்மந்தத்தே ॥ 39 ॥
த-த்ப்ரதிப்ரஸ்தாதா கரோதி । தஸ்மா-த்யச்ச்ரேயாந்-கரோதி । த-த்பாபீயாந்-கரோதி । பத்நீம் ஂவாசயதி । மேத்த்யாமேவைநா-ங்கரோதி । அதோ தப ஏவைநாமுப நயதி । யஜ்ஜாரக்ம் ஸந்த-ந்ந ப்ரப்ரூயாத் । ப்ரிய-ஞ்ஜ்ஞாதிக்ம் ருந்த்யாத் । அஸௌ மே ஜார இதி நிர்திஶேத் । நிர்திஶ்யைவைநம்-வஂருணபாஶேந க்ராஹயதி ॥ 35 ॥
ப்ரகாஸ்யாந். ஹவாமஹ இதி பத்நீ-முதாநயதி । அஹ்வதைவைநாம் । யத்-பத்நீ புரோநுவாக்யாமநு ப்ரூயாத் । நிர்வீர்யோ யஜமாந-ஸ்ஸ்யாத் । யஜமாநோ 'ந்வாஹ । ஆத்மந்நேவ வீர்ய-ந்தத்தே । உபௌ யாஜ்யாக்ம் ஸவீர்யத்வாய । யத்க்ராமே யதரண்ய இத்யாஹ । யதோதிதமேவ வருணமவ யஜதே । யஜமாநதேவத்யோ வா ஆஹவநீயஃ ॥ 36 ॥
ப்ராத்ரு'வ்ய தேவத்யோ தக்ஷிணஃ । யதாஹவநீயே ஜுஹுயாத் । யஜமாநம்-வஂருணபாஶேந க்ராஹயேத் । தக்ஷிணே 'க்நௌ ஜுஹோதி । ப்ராத்ரு'வ்யமேவ வருணபாஶேந க்ராஹயதி । ஶூர்பேண ஜுஹோதி । அந்யமேவ வருணமவயஜதே । ஶீர்ஷந்நதி நிதாய ஜுஹோதி । ஶீர்ஷத ஏவ வருணமவ யஜதே । ப்ரத்யந்திஷ்டஞ்ஜுஹோதி ॥ 37 ॥
ப்ரத்யங்ஙேவ வருணபாஶா-ந்நிர்முச்யதே । அக்ரந்கர்ம கர்மக்ரு'த இத்யாஹ । தேவாந்ரு'ண-ந்நிரவதாய । அந்ரு'ணா க்ரு'ஹாநுப-ப்ரேதேதி வாவைததாஹ । வருண க்ரு'ஹீதம்-வாஂ ஏத-த்யஜ்ஞஸ்ய । ய-த்யஜுஷா க்ரு'ஹீதஸ்யாதிரிச்யதே । துஷாஶ்ச நிஷ்காஸஶ்ச । துஷைஶ்ச நிஷ்காஸேந சாவப்ரு'தமவைதி । வருண-க்ரு'ஹீதேநைவ வருணமவயஜதே । அபோ-'வப்ரு'தமவைதி ॥ 38 ॥
அப்ஸு வை வருணஃ । ஸாக்ஷாதேவ வருணமவ யஜதே । ப்ரதியுதோ வருணஸ்ய பாஶ இத்யாஹ । வருணபாஶாதேவ நிர்முச்யதே । அப்ரதீக்ஷ-மாயந்தி । வருணஸ்யாந்தர்ஹித்யை । ஏதோ-'ஸ்யேதிஷீமஹீத்யாஹ । ஸமிதைவாக்நி-ந்நமஸ்யந்த உபாயந்தி । தேஜோ-'ஸி தேஜோ மயி தேஹீத்யாஹ । தேஜ ஏவாத்மந்தத்தே ॥ 39 ॥
(கரோதி - க்ராஹய - த்யாஹவநீய - ஸ்திஷ்டஞ்ஜுஹோ - த்யபோ-'வப்ரு'தமவைதி - தத்தே) (அ. 5)
அநுவாகம் 6 - ஸாகமேதாஃ
அநுவாகம் 6 - ஸாகமேதாஃ
தேவாஸுரா-ஸ்ஸம்யஂத்தா ஆஸந்ந் । ஸோ-'க்நிரப்ரவீத் । மமேய-மநீகவதீ தநூஃ । தா-ம்ப்ரீணீத । அதாஸுராநபி பவிஷ்யதேதி । தே தேவா அக்நயே-'நீகவதே புரோடாஶமஷ்டாகபால-ந்நிரவபந்ந் । ஸோ-'க்நிரநீகவாந்-த்ஸ்வேந பாகதேயேந ப்ரீதஃ । சதுர்தா 'நீகா-ந்யஜநயத । ததோ தேவா அபவந்ந் । பரா 'ஸுராஃ ॥ 40 ॥
யதக்நயே-'நீகவதே புரோடாஶமஷ்டாகபால-ந்நிர்வபதி । அக்நிமேவாநீகவந்தக்க் ஸ்வேந பாகதேயேந ப்ரீணாதி । ஸோ-'க்நிரநீகவாந்-த்ஸ்வேந பாகதேயேந ப்ரீதஃ । சதுர்தா 'நீகாநி ஜநயதே । அஸௌ வா ஆதித்யோ-'க்நி-ரநீகவாந் । தஸ்ய ரஶ்மயோ-'நீகாநி । ஸாகக்ம் ஸூர்யேணோத்யதா நிர்வபதி । ஸாக்ஷாதேவாஸ்மா அநீகாநி ஜநயதி । தே-'ஸுராஃ பராஜிதா யந்தஃ । த்யாவாப்ரு'திவீ உபாஶ்ரயந்ந் ॥ 41 ॥
தே தேவா மருத்ப்யஃ ஸாந்தபநேப்யஶ்சரு-ந்நிரவபந்ந் । தா-ந்த்யாவாப்ரு'திவீப்யா-மேவோபயத-ஸ்ஸமதபந்ந் । யந்மருத்ப்யஃ ஸாந்தபநேப்யஶ்சரு-ந்நிர்வபதி । த்யாவாப்ரு'திவீப்யாமேவ ததுபயதோ யஜமாநோ ப்ராத்ரு'வ்யாந்-த்ஸந்தபதி । மத்த்யந்திநே நிர்வபதி । தர்ஹி ஹி தே-'க்ஷ்ணிஷ்ட-ந்தபதி । சருர்பவதி । ஸர்வத ஏவைநாந்-த்ஸந்தபதி । தே தேவா-ஶ்ஶ்வோ விஜயிந-ஸ்ஸந்தஃ । ஸர்வாஸா-ந்துக்தே க்ரு'ஹமேதீய-ஞ்சரு-ந்நிரவபந்ந் ॥ 42 ॥
ஆஶிதா ஏவாத்யோபவஸாம । கஸ்ய வா-'ஹேதம் । கஸ்ய வா ஶ்வோ பவிதேதி । ஸ ஶ்ரு'தோ-'பவத் । தஸ்யாஹுதஸ்ய நாஶ்ஞந்ந் । ந ஹி தேவா அஹுதஸ்யாஶ்ஞந்தி । தே-'ப்ருவந்ந் । கஸ்மா இமக்ம் ஹோஷ்யாம இதி । மருத்ப்யோ க்ரு'ஹமேதிப்ய இத்யப்ருவந்ந் । த-ம்மருத்ப்யோ க்ரு'ஹமேதிப்யோ-'ஜுஹவுஃ ॥ 43 ॥
ததோ தேவா அபவந்ந் । பரா-'ஸுராஃ । யஸ்யைவம்-விஂதுஷோ மருத்ப்யோ க்ரு'ஹமேதிப்யோ க்ரு'ஹே ஜுஹ்வதி । பவத்யாத்மநா । பரா-'ஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யோ பவதி । யத்வை யஜ்ஞஸ்ய பாகத்ரா க்ரியதே । பஶவ்ய-ந்தத் । பாகத்ரா வா ஏதத்க்ரியதே । யந்நேத்த்மாபர்ஹி-ர்பவதி । ந ஸாமிதேநீ-ரந்வாஹ ॥ 44 ॥
ந ப்ரயாஜா இஜ்யந்தே । நாநூயாஜாஃ । ய ஏவம்-வேஂத । பஶுமா-ந்பவதி । ஆஜ்யபாகௌ யஜதி । யஜ்ஞஸ்யைவ சக்ஷுஷீ நாந்தரேதி । மருதோ க்ரு'ஹமேதிநோ யஜதி । பாகதேயே-நைவைநாந்-த்ஸமர்தயதி । அக்நிக்க் ஸ்விஷ்டக்ரு'தம்-யஂஜதி ப்ரதிஷ்டித்யை । இடாந்தோ பவதி । பஶவோ வா இடா । பஶுஷ்வேவோபரிஷ்டா-த்ப்ரதி திஷ்டதி ॥ 45 ॥
யதக்நயே-'நீகவதே புரோடாஶமஷ்டாகபால-ந்நிர்வபதி । அக்நிமேவாநீகவந்தக்க் ஸ்வேந பாகதேயேந ப்ரீணாதி । ஸோ-'க்நிரநீகவாந்-த்ஸ்வேந பாகதேயேந ப்ரீதஃ । சதுர்தா 'நீகாநி ஜநயதே । அஸௌ வா ஆதித்யோ-'க்நி-ரநீகவாந் । தஸ்ய ரஶ்மயோ-'நீகாநி । ஸாகக்ம் ஸூர்யேணோத்யதா நிர்வபதி । ஸாக்ஷாதேவாஸ்மா அநீகாநி ஜநயதி । தே-'ஸுராஃ பராஜிதா யந்தஃ । த்யாவாப்ரு'திவீ உபாஶ்ரயந்ந் ॥ 41 ॥
தே தேவா மருத்ப்யஃ ஸாந்தபநேப்யஶ்சரு-ந்நிரவபந்ந் । தா-ந்த்யாவாப்ரு'திவீப்யா-மேவோபயத-ஸ்ஸமதபந்ந் । யந்மருத்ப்யஃ ஸாந்தபநேப்யஶ்சரு-ந்நிர்வபதி । த்யாவாப்ரு'திவீப்யாமேவ ததுபயதோ யஜமாநோ ப்ராத்ரு'வ்யாந்-த்ஸந்தபதி । மத்த்யந்திநே நிர்வபதி । தர்ஹி ஹி தே-'க்ஷ்ணிஷ்ட-ந்தபதி । சருர்பவதி । ஸர்வத ஏவைநாந்-த்ஸந்தபதி । தே தேவா-ஶ்ஶ்வோ விஜயிந-ஸ்ஸந்தஃ । ஸர்வாஸா-ந்துக்தே க்ரு'ஹமேதீய-ஞ்சரு-ந்நிரவபந்ந் ॥ 42 ॥
ஆஶிதா ஏவாத்யோபவஸாம । கஸ்ய வா-'ஹேதம் । கஸ்ய வா ஶ்வோ பவிதேதி । ஸ ஶ்ரு'தோ-'பவத் । தஸ்யாஹுதஸ்ய நாஶ்ஞந்ந் । ந ஹி தேவா அஹுதஸ்யாஶ்ஞந்தி । தே-'ப்ருவந்ந் । கஸ்மா இமக்ம் ஹோஷ்யாம இதி । மருத்ப்யோ க்ரு'ஹமேதிப்ய இத்யப்ருவந்ந் । த-ம்மருத்ப்யோ க்ரு'ஹமேதிப்யோ-'ஜுஹவுஃ ॥ 43 ॥
ததோ தேவா அபவந்ந் । பரா-'ஸுராஃ । யஸ்யைவம்-விஂதுஷோ மருத்ப்யோ க்ரு'ஹமேதிப்யோ க்ரு'ஹே ஜுஹ்வதி । பவத்யாத்மநா । பரா-'ஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யோ பவதி । யத்வை யஜ்ஞஸ்ய பாகத்ரா க்ரியதே । பஶவ்ய-ந்தத் । பாகத்ரா வா ஏதத்க்ரியதே । யந்நேத்த்மாபர்ஹி-ர்பவதி । ந ஸாமிதேநீ-ரந்வாஹ ॥ 44 ॥
ந ப்ரயாஜா இஜ்யந்தே । நாநூயாஜாஃ । ய ஏவம்-வேஂத । பஶுமா-ந்பவதி । ஆஜ்யபாகௌ யஜதி । யஜ்ஞஸ்யைவ சக்ஷுஷீ நாந்தரேதி । மருதோ க்ரு'ஹமேதிநோ யஜதி । பாகதேயே-நைவைநாந்-த்ஸமர்தயதி । அக்நிக்க் ஸ்விஷ்டக்ரு'தம்-யஂஜதி ப்ரதிஷ்டித்யை । இடாந்தோ பவதி । பஶவோ வா இடா । பஶுஷ்வேவோபரிஷ்டா-த்ப்ரதி திஷ்டதி ॥ 45 ॥
(அஸுரா - அஶ்ரயந் - க்ரு'ஹமேதீயம் சரு-ந்நிரவபந் - நஜுஹவு - ரந்வா - ஹேடாந்தோ பவதி த்வே ச) (அ. 6)
அநுவாகம் 7 - தச்சேஷஃ
அநுவாகம் 7 - தச்சேஷஃ
யத்பத்நீ க்ரு'ஹமேதீய-ஸ்யாஶ்ஞீயாத் । க்ரு'ஹமேத்த்யேவ ஸ்யாத் । வி த்வஸ்ய யஜ்ஞ ரு'த்யேத । யந்நாஶ்ஞீயாத் । அக்ரு'ஹமேதீ ஸ்யாத் । நாஸ்ய யஜ்ஞோ வ்ய்ரு'த்த்யேத । ப்ரதிவேஶ-ம்பசேயுஃ । தஸ்யாஶ்ஞீயாத் । க்ரு'ஹமேத்த்யேவ பவதி । நாஸ்ய யஜ்ஞோ வ்ய்ரு'த்த்யதே ॥ 46 ॥
தே தேவா க்ரு'ஹமேதீயேநேஷ்ட்வா । ஆஶிதா அபவந்ந் । ஆஞ்ஜதாப்யஞ்ஜத । அநு வத்ஸா-நவாஸயந்ந் । தேப்யோ-'ஸுராஃ, க்ஷுத-ம்ப்ராஹிண்வந்ந் । ஸா தேவேஷு லோகமவித்த்வா । அஸுராந்-புநரகச்சத் । க்ரு'ஹமேதீயேநேஷ்ட்வா । ஆஶிதா பவந்தி । ஆஞ்ஜதே-'ப்யஞ்ஜதே ॥ 47 ॥
அநு வத்ஸாந். வாஸயந்தி । ப்ராத்ரு'வ்யாயைவ த-த்யஜமாநஃ, க்ஷுத-ம்ப்ரஹிணோதி । தே தேவா க்ரு'ஹமேதீயேநேஷ்ட்வா । இந்த்ராய நிஷ்காஸ-ந்ந்யததுஃ । அஸ்மாநேவ ஶ்வ இந்த்ரோ நிஹிதபாக உபாவர்திதேதி । தாநிந்த்ரோ நிஹிதபாக உபாவர்தத । க்ரு'ஹமேதீயேநேஷ்ட்வா । இந்த்ராய நிஷ்காஸ-ந்நிதத்த்யாத் । இந்த்ர ஏவைந-ந்நிஹிதபாக உபாவர்ததே । கார்ஹபத்யே ஜுஹோதி ॥ 48 ॥
பாகதேயேநேவைநக்ம் ஸமர்தயதி । ரு'ஷபமாஹ்வயதி । வஷட்கார ஏவாஸ்ய ஸஃ । அதோ இந்த்ரியமேவ த-த்வீர்யம்-யஂஜமாநோ ப்ராத்ரு'வ்யஸ்ய வ்ரு'ங்க்தே । இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரக்ம் ஹத்வா । பரா-ம்பராவத-மகச்சத் । அபாராதமிதி மந்யமாநஃ । ஸோ-'ப்ரவீத் । க இதம்-வேஂதிஷ்யதீதி । தே-'ப்ருவ-ந்மருதோ வரம்-வ்ரு'ஂணாமஹை ॥ 49 ॥
அத வயம்-வேஂதாம । அஸ்மப்யமேவ ப்ரதமக்ம் ஹவிர்நிருப்யாதா இதி । த ஏநமத்த்ய-க்ரீடந்ந் । தத்க்ரீடிநா-ங்க்ரீடித்வம் । ய-ந்மருத்ப்யஃ க்ரீடிப்யஃ ப்ரதமக்ம் ஹவிர்நிருப்யதே விஜித்யை । ஸாகக்ம் ஸூர்யேணோத்யதா நிர்வபதி । ஏதஸ்மிந் வை லோக இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹந்-த்ஸம்ரு'த்த்யை । ஏத-த்ப்ராஹ்மணாந்யேவ பஞ்ச ஹவீக்ம்ஷி । ஏத-த்ப்ராஹ்மண ஐந்த்ராக்நஃ । அதைஷ ஐந்த்ரஶ்சரு-ர்பவதி ॥ 50 ॥
உத்தாரம்-வாஂ ஏதமிந்த்ர உதஹரத । வ்ரு'த்ரக்ம் ஹத்வா । அந்யாஸு தேவதாஸ்வதி । யதேஷ ஐந்த்ர-ஶ்சரு-ர்பவதி । உத்தாரமேவ தம்-யஂஜமாந உத்தரதே । அந்யாஸு ப்ரஜாஸ்வதி । வைஶ்வகர்மண ஏககபாலோ பவதி । விஶ்வாந்யேவ தேந கர்மாணி யஜமாநோ 'வருந்தே ॥ 51 ॥
தே தேவா க்ரு'ஹமேதீயேநேஷ்ட்வா । ஆஶிதா அபவந்ந் । ஆஞ்ஜதாப்யஞ்ஜத । அநு வத்ஸா-நவாஸயந்ந் । தேப்யோ-'ஸுராஃ, க்ஷுத-ம்ப்ராஹிண்வந்ந் । ஸா தேவேஷு லோகமவித்த்வா । அஸுராந்-புநரகச்சத் । க்ரு'ஹமேதீயேநேஷ்ட்வா । ஆஶிதா பவந்தி । ஆஞ்ஜதே-'ப்யஞ்ஜதே ॥ 47 ॥
அநு வத்ஸாந். வாஸயந்தி । ப்ராத்ரு'வ்யாயைவ த-த்யஜமாநஃ, க்ஷுத-ம்ப்ரஹிணோதி । தே தேவா க்ரு'ஹமேதீயேநேஷ்ட்வா । இந்த்ராய நிஷ்காஸ-ந்ந்யததுஃ । அஸ்மாநேவ ஶ்வ இந்த்ரோ நிஹிதபாக உபாவர்திதேதி । தாநிந்த்ரோ நிஹிதபாக உபாவர்தத । க்ரு'ஹமேதீயேநேஷ்ட்வா । இந்த்ராய நிஷ்காஸ-ந்நிதத்த்யாத் । இந்த்ர ஏவைந-ந்நிஹிதபாக உபாவர்ததே । கார்ஹபத்யே ஜுஹோதி ॥ 48 ॥
பாகதேயேநேவைநக்ம் ஸமர்தயதி । ரு'ஷபமாஹ்வயதி । வஷட்கார ஏவாஸ்ய ஸஃ । அதோ இந்த்ரியமேவ த-த்வீர்யம்-யஂஜமாநோ ப்ராத்ரு'வ்யஸ்ய வ்ரு'ங்க்தே । இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரக்ம் ஹத்வா । பரா-ம்பராவத-மகச்சத் । அபாராதமிதி மந்யமாநஃ । ஸோ-'ப்ரவீத் । க இதம்-வேஂதிஷ்யதீதி । தே-'ப்ருவ-ந்மருதோ வரம்-வ்ரு'ஂணாமஹை ॥ 49 ॥
அத வயம்-வேஂதாம । அஸ்மப்யமேவ ப்ரதமக்ம் ஹவிர்நிருப்யாதா இதி । த ஏநமத்த்ய-க்ரீடந்ந் । தத்க்ரீடிநா-ங்க்ரீடித்வம் । ய-ந்மருத்ப்யஃ க்ரீடிப்யஃ ப்ரதமக்ம் ஹவிர்நிருப்யதே விஜித்யை । ஸாகக்ம் ஸூர்யேணோத்யதா நிர்வபதி । ஏதஸ்மிந் வை லோக இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹந்-த்ஸம்ரு'த்த்யை । ஏத-த்ப்ராஹ்மணாந்யேவ பஞ்ச ஹவீக்ம்ஷி । ஏத-த்ப்ராஹ்மண ஐந்த்ராக்நஃ । அதைஷ ஐந்த்ரஶ்சரு-ர்பவதி ॥ 50 ॥
உத்தாரம்-வாஂ ஏதமிந்த்ர உதஹரத । வ்ரு'த்ரக்ம் ஹத்வா । அந்யாஸு தேவதாஸ்வதி । யதேஷ ஐந்த்ர-ஶ்சரு-ர்பவதி । உத்தாரமேவ தம்-யஂஜமாந உத்தரதே । அந்யாஸு ப்ரஜாஸ்வதி । வைஶ்வகர்மண ஏககபாலோ பவதி । விஶ்வாந்யேவ தேந கர்மாணி யஜமாநோ 'வருந்தே ॥ 51 ॥
(ரு'த்த்யதே-'-ப்யஞ்ஜதே-ஜுஹோதி-வ்ரு'ணாமஹை-பவத்ய- +ஷ்டௌ ச) (அ. 7)
அநுவாகம் 8 - பித்ரு'யஜ்ஞஃ
அநுவாகம் 8 - பித்ரு'யஜ்ஞஃ
வைஶ்வதேவேந வை ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத । தா வருண-ப்ரகாஸை-ர்வருணபாஶாதமுஞ்சத் । ஸாகமேதைஃ ப்ரத்யஸ்தாபயத் । த்ர்யம்பகை ருத்ர-ந்நிரவாதயத । பித்ரு'யஜ்ஞேந ஸுவர்கம்-லோஂகமகமயத் । ய-த்வைஶ்வதேவேந யஜதே । ப்ரஜா ஏவ த-த்யஜமாந-ஸ்ஸ்ரு'ஜதே । தா வருண-ப்ரகாஸை-ர்வருணபாஶா-ந்முஞ்சதி । ஸாகமேதைஃ ப்ரதிஷ்டாபயதி । த்ர்யம்பகைருத்ர-ந்நிரவதயதே ॥ 52 ॥
பித்ரு'யஜ்ஞேந ஸுவர்கம்-லோஂக-ங்கமயதி । தக்ஷிணதஃ ப்ராசீநாவீதீ நிர்வபதி । தக்ஷிணாவ்ரு'த்தி பித்ரு'ணாம் । அநாத்ரு'த்ய தத் । உத்தரத ஏவோபவீய நிர்வபேத் । உபயே ஹி தேவாஶ்ச பிதரஶ்சேஜ்யந்தே । அதோ யதேவ தக்ஷிணார்தே-'தி ஶ்ரயதி । தேந தக்ஷிணாவ்ரு'த் । ஸோமாய பித்ரு'மதே புரோடாஶக்ம் ஷட்கபால-ந்நிர்வபதி । ஸம்வஂத்ஸரோ வை ஸோமஃ பித்ரு'மாந் ॥ 53 ॥
ஸம்வஂத்ஸரமேவ ப்ரீணாதி । பித்ரு'ப்யோ பர்ஹிஷத்ப்யோ தாநாஃ । மாஸா வை பிதரோ பர்ஹிஷதஃ । மாஸாநேவ ப்ரீணாதி । யஸ்மிந் வா ரு'தௌ புருஷஃ ப்ரமீயதே । ஸோ-'ஸ்யாமுஷ்மிந் ஂலோகே பவதி । பஹுரூபா தாநா பவந்தி । அஹோராத்ராணா-மபிஜித்யை । பித்ரு'ப்யோ 'க்நிஷ்வாத்தேப்யோ மந்தம் । அர்தமாஸா வை பிதரோ-'க்நிஷ்வாத்தாஃ ॥ 54 ॥
அர்தமாஸாநேவ ப்ரீணாதி । அபிவாந்யாயை துக்தே பவதி । ஸா ஹி பித்ரு'தேவத்ய-ந்துஹே । ய-த்பூர்ணம் । த-ந்மநுஷ்யாணாம் । உபர்யர்தோ தேவாநாம் । அர்தஃ பித்ரு'ணாம் । அர்த உபமந்ததி । அர்தோ ஹி பித்ரு'ணாம் । ஏகயோபமந்ததி ॥ 55 ॥
ஏகா ஹி பித்ரு'ணாம் । தக்ஷிணோபமந்ததி । தக்ஷிணா வ்ரு'த்தி பித்ரு'ணாம் । அநாரப்யோபமந்ததி । தத்தி பித்ரூ'ந்-கச்சதி । இமா-ந்திஶம்-வேஂதிமுத்தந்தி । உபயே ஹி தேவாஶ்ச பிதரஶ்சேஜ்யந்தே । சதுஃ ஸ்ரக்திர்பவதி । ஸர்வா ஹ்யநு திஶஃ பிதரஃ । அகாதா பவதி ॥ 56 ॥
காதா ஹி தேவாநாம் । மத்த்யதோ 'க்நிராதீயதே । அந்ததோ ஹி தேவாநா-மாதீயதே । வர்ஷீயாநித்த்ம இத்த்மா-த்பவதி வ்யாவ்ரு'த்த்யை । பரி ஶ்ரயதி । அந்தர்ஹிதோ ஹி பித்ரு'லோகோ மநுஷ்யலோகாத் । யத்-பருஷி திநம் । த-த்தேவாநாம் । யதந்தரா । த-ந்மநுஷ்யாணாம் ॥ 57 ॥
ய-த்ஸமூலம் । த-த்பித்ரு'ணாம் । ஸமூல-ம்பர்ஹி-ர்பவதி வ்யாவ்ரு'த்த்யை । தக்ஷிணா ஸ்த்ரு'ணாதி । தக்ஷிணா வ்ரு'த்தி பித்ரு'ணாம் । த்ரிஃ பர்யேதி । த்ரு'தீயே வா இதோ லோகே பிதரஃ । தாநேவ ப்ரீணாதி । த்ரிஃ புநஃ பர்யேதி । ஷட்த்ஸம்பத்யந்தே ॥ 58 ॥
ஷட்வா ரு'தவஃ । ரு'தூநேவ ப்ரீணாதி । ய-த்ப்ரஸ்தரம்-யஂஜுஷா க்ரு'ஹ்ணீயாத் । ப்ரமாயுகோ யஜமாந-ஸ்ஸ்யாத் । யந்ந க்ரு'ஹ்ணீயாத் । அநாயதந-ஸ்ஸ்யாத் । தூஷ்ணீமேவ ந்யஸ்யேத் । ந ப்ரமாயுகோ பவதி । நாநாயதநஃ । யத்-த்ரீந்-பரிதீ-ந்பரிதத்த்யாத் ॥ 59 ॥
ம்ரு'த்யுநா யஜமாந-ம்பரி க்ரு'ஹ்ணீயாத் । யந்ந பரி-தத்த்யாத் । ரக்ஷாக்ம்ஸி யஜ்ஞக்ம் ஹந்யுஃ । த்வௌ பரிதீ பரிததாதி । ரக்ஷஸா-மபஹத்யை । அதோ ம்ரு'த்யோரேவ யஜமாந-முத்ஸ்ரு'ஜதி । ய-த்த்ரீணி த்ரீணி ஹவீக்ஷ்யுதாஹரேயுஃ । த்ரயஸ்த்ரய ஏஷாக்ம் ஸாக-ம்ப்ரமீயேரந்ந் । ஏகைக-மநூசீநா-ந்யுதாஹரந்தி । ஏகைக ஏவைஷாமந்வஞ்சஃ ப்ரமீயதே । கஶிபு கஶிபவ்யாய । உபபர்ஹண-முபபர்ஹண்யாய । ஆஞ்ஜந-மாஞ்ஜந்யாய । அப்யஞ்ஜந-மப்யஞ்ஜந்யாய । யதாபாகமேவைநா-ந்ப்ரீணாதி ॥ 60 ॥
(நிரவதயதே - பித்ரு'மா - நக்நிஷ்வாத்தா - ஏகயோப மந்த - த்யகாதா பவதி-மநுஷ்யாணாம் - பத்யந்தே - பரிதத்த்யாந் - மீயதே பஞ்ச ச) (அ. 8)
அநுவாகம் 9 - தச்சேஷஃ
பித்ரு'யஜ்ஞேந ஸுவர்கம்-லோஂக-ங்கமயதி । தக்ஷிணதஃ ப்ராசீநாவீதீ நிர்வபதி । தக்ஷிணாவ்ரு'த்தி பித்ரு'ணாம் । அநாத்ரு'த்ய தத் । உத்தரத ஏவோபவீய நிர்வபேத் । உபயே ஹி தேவாஶ்ச பிதரஶ்சேஜ்யந்தே । அதோ யதேவ தக்ஷிணார்தே-'தி ஶ்ரயதி । தேந தக்ஷிணாவ்ரு'த் । ஸோமாய பித்ரு'மதே புரோடாஶக்ம் ஷட்கபால-ந்நிர்வபதி । ஸம்வஂத்ஸரோ வை ஸோமஃ பித்ரு'மாந் ॥ 53 ॥
ஸம்வஂத்ஸரமேவ ப்ரீணாதி । பித்ரு'ப்யோ பர்ஹிஷத்ப்யோ தாநாஃ । மாஸா வை பிதரோ பர்ஹிஷதஃ । மாஸாநேவ ப்ரீணாதி । யஸ்மிந் வா ரு'தௌ புருஷஃ ப்ரமீயதே । ஸோ-'ஸ்யாமுஷ்மிந் ஂலோகே பவதி । பஹுரூபா தாநா பவந்தி । அஹோராத்ராணா-மபிஜித்யை । பித்ரு'ப்யோ 'க்நிஷ்வாத்தேப்யோ மந்தம் । அர்தமாஸா வை பிதரோ-'க்நிஷ்வாத்தாஃ ॥ 54 ॥
அர்தமாஸாநேவ ப்ரீணாதி । அபிவாந்யாயை துக்தே பவதி । ஸா ஹி பித்ரு'தேவத்ய-ந்துஹே । ய-த்பூர்ணம் । த-ந்மநுஷ்யாணாம் । உபர்யர்தோ தேவாநாம் । அர்தஃ பித்ரு'ணாம் । அர்த உபமந்ததி । அர்தோ ஹி பித்ரு'ணாம் । ஏகயோபமந்ததி ॥ 55 ॥
ஏகா ஹி பித்ரு'ணாம் । தக்ஷிணோபமந்ததி । தக்ஷிணா வ்ரு'த்தி பித்ரு'ணாம் । அநாரப்யோபமந்ததி । தத்தி பித்ரூ'ந்-கச்சதி । இமா-ந்திஶம்-வேஂதிமுத்தந்தி । உபயே ஹி தேவாஶ்ச பிதரஶ்சேஜ்யந்தே । சதுஃ ஸ்ரக்திர்பவதி । ஸர்வா ஹ்யநு திஶஃ பிதரஃ । அகாதா பவதி ॥ 56 ॥
காதா ஹி தேவாநாம் । மத்த்யதோ 'க்நிராதீயதே । அந்ததோ ஹி தேவாநா-மாதீயதே । வர்ஷீயாநித்த்ம இத்த்மா-த்பவதி வ்யாவ்ரு'த்த்யை । பரி ஶ்ரயதி । அந்தர்ஹிதோ ஹி பித்ரு'லோகோ மநுஷ்யலோகாத் । யத்-பருஷி திநம் । த-த்தேவாநாம் । யதந்தரா । த-ந்மநுஷ்யாணாம் ॥ 57 ॥
ய-த்ஸமூலம் । த-த்பித்ரு'ணாம் । ஸமூல-ம்பர்ஹி-ர்பவதி வ்யாவ்ரு'த்த்யை । தக்ஷிணா ஸ்த்ரு'ணாதி । தக்ஷிணா வ்ரு'த்தி பித்ரு'ணாம் । த்ரிஃ பர்யேதி । த்ரு'தீயே வா இதோ லோகே பிதரஃ । தாநேவ ப்ரீணாதி । த்ரிஃ புநஃ பர்யேதி । ஷட்த்ஸம்பத்யந்தே ॥ 58 ॥
ஷட்வா ரு'தவஃ । ரு'தூநேவ ப்ரீணாதி । ய-த்ப்ரஸ்தரம்-யஂஜுஷா க்ரு'ஹ்ணீயாத் । ப்ரமாயுகோ யஜமாந-ஸ்ஸ்யாத் । யந்ந க்ரு'ஹ்ணீயாத் । அநாயதந-ஸ்ஸ்யாத் । தூஷ்ணீமேவ ந்யஸ்யேத் । ந ப்ரமாயுகோ பவதி । நாநாயதநஃ । யத்-த்ரீந்-பரிதீ-ந்பரிதத்த்யாத் ॥ 59 ॥
ம்ரு'த்யுநா யஜமாந-ம்பரி க்ரு'ஹ்ணீயாத் । யந்ந பரி-தத்த்யாத் । ரக்ஷாக்ம்ஸி யஜ்ஞக்ம் ஹந்யுஃ । த்வௌ பரிதீ பரிததாதி । ரக்ஷஸா-மபஹத்யை । அதோ ம்ரு'த்யோரேவ யஜமாந-முத்ஸ்ரு'ஜதி । ய-த்த்ரீணி த்ரீணி ஹவீக்ஷ்யுதாஹரேயுஃ । த்ரயஸ்த்ரய ஏஷாக்ம் ஸாக-ம்ப்ரமீயேரந்ந் । ஏகைக-மநூசீநா-ந்யுதாஹரந்தி । ஏகைக ஏவைஷாமந்வஞ்சஃ ப்ரமீயதே । கஶிபு கஶிபவ்யாய । உபபர்ஹண-முபபர்ஹண்யாய । ஆஞ்ஜந-மாஞ்ஜந்யாய । அப்யஞ்ஜந-மப்யஞ்ஜந்யாய । யதாபாகமேவைநா-ந்ப்ரீணாதி ॥ 60 ॥
(நிரவதயதே - பித்ரு'மா - நக்நிஷ்வாத்தா - ஏகயோப மந்த - த்யகாதா பவதி-மநுஷ்யாணாம் - பத்யந்தே - பரிதத்த்யாந் - மீயதே பஞ்ச ச) (அ. 8)
அநுவாகம் 9 - தச்சேஷஃ
அக்நயே தேவேப்யஃ பித்ரு'ப்யஃ ஸமித்த்யமாநாயாநுப்ரூஹீத்யாஹ ।
உபயே ஹி தேவாஶ்ச பிதரஶ்சேஜ்யந்தே । ஏகாமந்வாஹ । ஏகா ஹி பித்ரு'ணாம் । த்ரிரந்வாஹ । த்ரிர்ஹி தேவாநாம் । ஆகாராவாகாரயதி । யஜ்ஞ பருஷோரநந்தரித்யை । நார்ஷேயம்-வ்ரு'ஂணீதே । ந ஹோதாரம் ॥ 61 ॥
யதார்ஷேயம்-வ்ரு'ஂணீத । யத்தோதாரம் । ப்ரமாயுகோ யஜமாந-ஸ்ஸ்யாத் । ப்ரமாயுகோ ஹோதா । தஸ்மாந்ந வ்ரு'ணீதே । யஜமாநஸ்ய ஹோது-ர்கோபீதாய । அபபர்ஹிஷஃ ப்ரயாஜாந்.-யஜதி । ப்ரஜா வை பர்ஹிஃ । ப்ரஜா ஏவ ம்ரு'த்யோருத்ஸ்ரு'ஜதி । ஆஜ்யபாகௌ யஜதி ॥ 62 ॥
யஜ்ஞஸ்யைவ சக்ஷுஷீ நாந்தரேதி । ப்ராசீநாவீதீ ஸோமம்-யஂஜதி । பித்ரு'தேவத்யா ஹி । ஏஷா ''ஹுதிஃ । பஞ்ச க்ரு'த்வோ-'வத்யதி । பஞ்ச ஹ்யேதா தேவதாஃ । த்வே புரோ-'நுவாக்யே । யாஜ்யா தேவதா வஷட்காரஃ । தா ஏவ ப்ரீணாதி । ஸந்ததமவ த்யதி ॥ 63 ॥
ரு'தூநாக்ம் ஸந்தத்யை । ப்ரைவைப்யஃ பூர்வயா புரோ-'நுவாக்யயா ''ஹ । ப்ரணயதி த்விதீயயா । கமயதி யாஜ்யயா । த்ரு'தீயே வா இதோ லோகே பிதரஃ । அஹ்ந ஏவைநா-ந்பூர்வயா புரோ-'நுவாக்யயா 'த்யாநயதி । ராத்ரியை த்விதீயயா । ஐவைநாந். யாஜ்யயா கமயதி । தக்ஷிணதோ-'வதாய । உதங்ஙதி க்ராமதி வ்யாவ்ரு'த்த்யை ॥ 64 ॥
ஆ ஸ்வதேத்யா-ஶ்ராவயதி । அஸ்து ஸ்வதேதி ப்ரத்யாஶ்ராவயதி । ஸ்வதா நம இதி வஷட்கரோதி । ஸ்வதாகாரோ ஹி பித்ரு'ணாம் । ஸோமமக்ரே யஜதி । ஸோம ப்ரயாஜா ஹி பிதரஃ । ஸோம-ம்பித்ரு'மந்தம்-யஂஜதி । ஸம்வஂத்ஸரோ வை ஸோமஃ பித்ரு'மாந் । ஸம்வஂத்ஸரமேவ த-த்யஜதி । பித்ரூ'ந்-பர்ஹிஷதோ யஜதி ॥ 65 ॥
யே வை யஜ்வாநஃ । தே பிதரோ பர்ஹிஷதஃ । தாநேவ த-த்யஜதி । பித்ரூ'நக்நிஷ்வாத்தாந். யஜதி । யே வா அயஜ்வாநோ க்ரு'ஹமேதிநஃ । தே பிதரோ-'க்நிஷ்வாத்தாஃ । தாநேவ த-த்யஜதி । அக்நி-ங்கவ்யவாஹநம்-யஂஜதி । ய ஏவ பித்ரு'ணாமக்நிஃ । தமேவ த-த்யஜதி ॥ 66 ॥
அதோ யதா-'க்நிக்க் ஸ்விஷ்டக்ரு'தம்-யஂஜதி । தாத்ரு'கேவ தத் । ஏதத்தே தத யே ச த்வாமந்விதி திஸ்ரு'ஷு ஸ்ரக்தீஷு நிததாதி । தஸ்மாதா த்ரு'தீயா-த்புருஷாந்நாம ந க்ரு'ஹ்ணந்தி । ஏதாவந்தோ ஹீஜ்யந்தே । அத்ர பிதரோ யதாபாக-ம்மந்தத்த்வமித்யாஹ । ஹ்லீகா ஹி பிதரஃ । உதஞ்சோ நிஷ்க்ராமந்தி । ஏஷா வை மநுஷ்யாணா-ந்திக் । ஸ்வாமேவ த-த்திஶமநு நிஷ்க்ராமந்தி ॥ 67 ॥
ஆஹவநீய-முபதிஷ்டந்தே । ந்யேவாஸ்மை தத்த்நுவதே । யத்ஸத்யாஹவநீயே । அதாந்யத்ர சரந்தி । ஆதமிதோருபதிஷ்டந்தே । அக்நிமேவோபத்ரஷ்டார-ங்க்ரு'த்வா । பித்ரூ'-ந்நிரவதயந்தே । அந்தம்-வாஂ ஏதே ப்ராணாநா-ங்கச்சந்தி । ய ஆதமிதோருபதிஷ்டந்தே । ஸுஸந்த்ரு'ஶ-ந்த்வா வயமித்யாஹ ॥ 68 ॥
ப்ராணோ வை ஸுஸந்த்ரு'க் । ப்ராணமேவாத்மந்-தததே । யோஜா ந்விந்த்ர தே ஹரீ இத்யாஹ । ப்ராணமேவ புநரயுக்த । அக்ஷந்நமீமதந்த ஹீதி கார்ஹபத்ய-முபதிஷ்டந்தே । அக்ஷந்நமீமதந்தாத த்வோபதிஷ்டாமஹ இதி வாவைததாஹ । அமீமதந்த பிதரஃ ஸோம்யா இத்யபி ப்ரபத்யந்தே । அமீமதந்த பிதரோ-'த த்வா-'பி ப்ரபத்யாமஹ இதி வாவைததாஹ । அபஃ பரிஷிஞ்சதி । மார்ஜயத்யேவைநாந் ॥ 69 ॥
அதோ தர்பயத்யேவ । த்ரு'ப்யதி ப்ரஜயா பஶுபிஃ । ய ஏவம்-வேஂத । அப பர்ஹிஷாவநூயாஜௌ யஜதி । ப்ரஜா வை பர்ஹிஃ । ப்ரஜா ஏவ ம்ரு'த்யோருத்ஸ்ரு'ஜதி । சதுரஃ ப்ரயாஜாந். யஜதி । த்வாவநூயாஜௌ । ஷட்த்ஸம்பத்யந்தே । ஷட்வா ரு'தவஃ ॥ 70 ॥
ரு'தூநேவ ப்ரீணாதி । ந பத்ந்யந்வாஸ்தே । ந ஸம்யாஂஜயந்தி । யத்பத்ந்யந்வாஸீத । யத்ஸம்யாஂஜயேயுஃ । ப்ரமாயுகா ஸ்யாத் । தஸ்மாந்நாந்வாஸ்தே । ந ஸம்யாஂஜயந்தி । பத்நியை கோபீதாய ॥ 71 ॥
யதார்ஷேயம்-வ்ரு'ஂணீத । யத்தோதாரம் । ப்ரமாயுகோ யஜமாந-ஸ்ஸ்யாத் । ப்ரமாயுகோ ஹோதா । தஸ்மாந்ந வ்ரு'ணீதே । யஜமாநஸ்ய ஹோது-ர்கோபீதாய । அபபர்ஹிஷஃ ப்ரயாஜாந்.-யஜதி । ப்ரஜா வை பர்ஹிஃ । ப்ரஜா ஏவ ம்ரு'த்யோருத்ஸ்ரு'ஜதி । ஆஜ்யபாகௌ யஜதி ॥ 62 ॥
யஜ்ஞஸ்யைவ சக்ஷுஷீ நாந்தரேதி । ப்ராசீநாவீதீ ஸோமம்-யஂஜதி । பித்ரு'தேவத்யா ஹி । ஏஷா ''ஹுதிஃ । பஞ்ச க்ரு'த்வோ-'வத்யதி । பஞ்ச ஹ்யேதா தேவதாஃ । த்வே புரோ-'நுவாக்யே । யாஜ்யா தேவதா வஷட்காரஃ । தா ஏவ ப்ரீணாதி । ஸந்ததமவ த்யதி ॥ 63 ॥
ரு'தூநாக்ம் ஸந்தத்யை । ப்ரைவைப்யஃ பூர்வயா புரோ-'நுவாக்யயா ''ஹ । ப்ரணயதி த்விதீயயா । கமயதி யாஜ்யயா । த்ரு'தீயே வா இதோ லோகே பிதரஃ । அஹ்ந ஏவைநா-ந்பூர்வயா புரோ-'நுவாக்யயா 'த்யாநயதி । ராத்ரியை த்விதீயயா । ஐவைநாந். யாஜ்யயா கமயதி । தக்ஷிணதோ-'வதாய । உதங்ஙதி க்ராமதி வ்யாவ்ரு'த்த்யை ॥ 64 ॥
ஆ ஸ்வதேத்யா-ஶ்ராவயதி । அஸ்து ஸ்வதேதி ப்ரத்யாஶ்ராவயதி । ஸ்வதா நம இதி வஷட்கரோதி । ஸ்வதாகாரோ ஹி பித்ரு'ணாம் । ஸோமமக்ரே யஜதி । ஸோம ப்ரயாஜா ஹி பிதரஃ । ஸோம-ம்பித்ரு'மந்தம்-யஂஜதி । ஸம்வஂத்ஸரோ வை ஸோமஃ பித்ரு'மாந் । ஸம்வஂத்ஸரமேவ த-த்யஜதி । பித்ரூ'ந்-பர்ஹிஷதோ யஜதி ॥ 65 ॥
யே வை யஜ்வாநஃ । தே பிதரோ பர்ஹிஷதஃ । தாநேவ த-த்யஜதி । பித்ரூ'நக்நிஷ்வாத்தாந். யஜதி । யே வா அயஜ்வாநோ க்ரு'ஹமேதிநஃ । தே பிதரோ-'க்நிஷ்வாத்தாஃ । தாநேவ த-த்யஜதி । அக்நி-ங்கவ்யவாஹநம்-யஂஜதி । ய ஏவ பித்ரு'ணாமக்நிஃ । தமேவ த-த்யஜதி ॥ 66 ॥
அதோ யதா-'க்நிக்க் ஸ்விஷ்டக்ரு'தம்-யஂஜதி । தாத்ரு'கேவ தத் । ஏதத்தே தத யே ச த்வாமந்விதி திஸ்ரு'ஷு ஸ்ரக்தீஷு நிததாதி । தஸ்மாதா த்ரு'தீயா-த்புருஷாந்நாம ந க்ரு'ஹ்ணந்தி । ஏதாவந்தோ ஹீஜ்யந்தே । அத்ர பிதரோ யதாபாக-ம்மந்தத்த்வமித்யாஹ । ஹ்லீகா ஹி பிதரஃ । உதஞ்சோ நிஷ்க்ராமந்தி । ஏஷா வை மநுஷ்யாணா-ந்திக் । ஸ்வாமேவ த-த்திஶமநு நிஷ்க்ராமந்தி ॥ 67 ॥
ஆஹவநீய-முபதிஷ்டந்தே । ந்யேவாஸ்மை தத்த்நுவதே । யத்ஸத்யாஹவநீயே । அதாந்யத்ர சரந்தி । ஆதமிதோருபதிஷ்டந்தே । அக்நிமேவோபத்ரஷ்டார-ங்க்ரு'த்வா । பித்ரூ'-ந்நிரவதயந்தே । அந்தம்-வாஂ ஏதே ப்ராணாநா-ங்கச்சந்தி । ய ஆதமிதோருபதிஷ்டந்தே । ஸுஸந்த்ரு'ஶ-ந்த்வா வயமித்யாஹ ॥ 68 ॥
ப்ராணோ வை ஸுஸந்த்ரு'க் । ப்ராணமேவாத்மந்-தததே । யோஜா ந்விந்த்ர தே ஹரீ இத்யாஹ । ப்ராணமேவ புநரயுக்த । அக்ஷந்நமீமதந்த ஹீதி கார்ஹபத்ய-முபதிஷ்டந்தே । அக்ஷந்நமீமதந்தாத த்வோபதிஷ்டாமஹ இதி வாவைததாஹ । அமீமதந்த பிதரஃ ஸோம்யா இத்யபி ப்ரபத்யந்தே । அமீமதந்த பிதரோ-'த த்வா-'பி ப்ரபத்யாமஹ இதி வாவைததாஹ । அபஃ பரிஷிஞ்சதி । மார்ஜயத்யேவைநாந் ॥ 69 ॥
அதோ தர்பயத்யேவ । த்ரு'ப்யதி ப்ரஜயா பஶுபிஃ । ய ஏவம்-வேஂத । அப பர்ஹிஷாவநூயாஜௌ யஜதி । ப்ரஜா வை பர்ஹிஃ । ப்ரஜா ஏவ ம்ரு'த்யோருத்ஸ்ரு'ஜதி । சதுரஃ ப்ரயாஜாந். யஜதி । த்வாவநூயாஜௌ । ஷட்த்ஸம்பத்யந்தே । ஷட்வா ரு'தவஃ ॥ 70 ॥
ரு'தூநேவ ப்ரீணாதி । ந பத்ந்யந்வாஸ்தே । ந ஸம்யாஂஜயந்தி । யத்பத்ந்யந்வாஸீத । யத்ஸம்யாஂஜயேயுஃ । ப்ரமாயுகா ஸ்யாத் । தஸ்மாந்நாந்வாஸ்தே । ந ஸம்யாஂஜயந்தி । பத்நியை கோபீதாய ॥ 71 ॥
(ஹோதார - மாஜ்யபாகௌ யஜதி - ஸந்ததமவத்யதி - வ்யாவ்ரு'த்த்யை - பர்ஹிஷதோ யஜதி - தமேவ த-த்யஜ- த்யநு நிஷ்க்ராமந்த்யா - ஹை - நாந் - ரு'தவோ - +நவ ச) (அ. 9)
அநுவாகம் 10 - த்ர்யம்பகஹவீம்ஷி
அநுவாகம் 10 - த்ர்யம்பகஹவீம்ஷி
ப்ரதிபூருஷமேககபாலா-ந்நிர்வபதி । ஜாதா ஏவ ப்ரஜா ருத்ராந்நிரவதயதே । ஏகமதிரிக்தம் । ஜநிஷ்யமாணா ஏவ ப்ரஜா ருத்ராந்நிரவதயதே । ஏககபாலா பவந்தி । ஏகதைவ ருத்ர-ந்நிரவதயதே । நாபிகாரயதி । யதபிகாரயேத் । அந்தரவசாரிணக்ம் ருத்ர-ங்குர்யாத் । ஏகோல்முகேந யந்தி ॥ 72 ॥
தத்தி ருத்ரஸ்ய பாகதேயம் । இமா-ந்திஶம்-யஂந்தி । ஏஷா வை ருத்ரஸ்ய திக் । ஸ்வாயாமேவ திஶி ருத்ர-ந்நிரவதயதே । ருத்ரோ வா அபஶுகாயா ஆஹுத்யை நாதிஷ்டத । அஸௌ தே பஶுரிதி நிர்திஶேத்ய-ந்த்விஷ்யாத் । யமேவ த்வேஷ்டி । தமஸ்மை பஶு-ந்நிர்திஶதி । யதி ந த்விஷ்யாத் । ஆகுஸ்தே பஶுரிதி ப்ரூயாத் ॥ 73 ॥
ந க்ராம்யா-ந்பஶூந். ஹிநஸ்தி । நாரண்யாந் । சதுஷ்பதே ஜுஹோதி । ஏஷ வா அக்நீநா-ம்பட்பீஶோ நாம । அக்நிவத்யேவ ஜுஹோதி । மத்த்யமேந பர்ணேந ஜுஹோதி । ஸ்ருக்க்யேஷா । அதோ கலு । அந்தமேநைவ ஹோதவ்யம் । அந்தத ஏவ ருத்ர-ந்நிரவதயதே ॥ 74 ॥
ஏஷ தே ருத்ர பாக-ஸ்ஸஹ ஸ்வஸ்ரா-'ம்பிகயேத்யாஹ । ஶரத்வா அஸ்யாம்பிகா ஸ்வஸா । தயா வா ஏஷ ஹிநஸ்தி । யக்ம் ஹிநஸ்தி । தயைவைநக்ம் ஸஹ ஶமயதி । பேஷஜ-ங்கவ இத்யாஹ । யாவந்த ஏவ க்ராம்யாஃ பஶவஃ । தேப்யோ பேஷஜ-ங்கரோதி । அவாம்ப ருத்ரமதிமஹீத்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ॥ 75 ॥
த்ர்யம்பகம்-யஂஜாமஹ இத்யாஹ । ம்ரு'த்யோ-ர்முக்ஷீய மா 'ம்ரு'தாதிதி வாவைததாஹ । உத்கிரந்தி । பகஸ்ய லீப்ஸந்தே । மூதே க்ரு'த்வா-''ஸஜந்தி । யதா ஜநம்-யஂதே-'வஸ-ங்கரோதி । தாத்ரு'கேவதத் । ஏஷ தே ருத்ர பாக இத்யாஹ நிரவத்த்யை । அப்ரதீக்ஷமாயந்தி । அபஃ பரிஷிஞ்சதி । ருத்ரஸ்யாந்தர்ஹித்யை । ப்ர வா ஏதே-'ஸ்மா-ல்லோகாச்ச்யவந்தே । யே த்ர்யம்பகைஶ்சரந்தி । ஆதித்ய-ஞ்சரு-ம்புநரேத்ய நிர்வபதி । இயம்-வாஂ அதிதிஃ । அஸ்யாமேவ ப்ரதி திஷ்டந்தி ॥ 76 ॥
தத்தி ருத்ரஸ்ய பாகதேயம் । இமா-ந்திஶம்-யஂந்தி । ஏஷா வை ருத்ரஸ்ய திக் । ஸ்வாயாமேவ திஶி ருத்ர-ந்நிரவதயதே । ருத்ரோ வா அபஶுகாயா ஆஹுத்யை நாதிஷ்டத । அஸௌ தே பஶுரிதி நிர்திஶேத்ய-ந்த்விஷ்யாத் । யமேவ த்வேஷ்டி । தமஸ்மை பஶு-ந்நிர்திஶதி । யதி ந த்விஷ்யாத் । ஆகுஸ்தே பஶுரிதி ப்ரூயாத் ॥ 73 ॥
ந க்ராம்யா-ந்பஶூந். ஹிநஸ்தி । நாரண்யாந் । சதுஷ்பதே ஜுஹோதி । ஏஷ வா அக்நீநா-ம்பட்பீஶோ நாம । அக்நிவத்யேவ ஜுஹோதி । மத்த்யமேந பர்ணேந ஜுஹோதி । ஸ்ருக்க்யேஷா । அதோ கலு । அந்தமேநைவ ஹோதவ்யம் । அந்தத ஏவ ருத்ர-ந்நிரவதயதே ॥ 74 ॥
ஏஷ தே ருத்ர பாக-ஸ்ஸஹ ஸ்வஸ்ரா-'ம்பிகயேத்யாஹ । ஶரத்வா அஸ்யாம்பிகா ஸ்வஸா । தயா வா ஏஷ ஹிநஸ்தி । யக்ம் ஹிநஸ்தி । தயைவைநக்ம் ஸஹ ஶமயதி । பேஷஜ-ங்கவ இத்யாஹ । யாவந்த ஏவ க்ராம்யாஃ பஶவஃ । தேப்யோ பேஷஜ-ங்கரோதி । அவாம்ப ருத்ரமதிமஹீத்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ॥ 75 ॥
த்ர்யம்பகம்-யஂஜாமஹ இத்யாஹ । ம்ரு'த்யோ-ர்முக்ஷீய மா 'ம்ரு'தாதிதி வாவைததாஹ । உத்கிரந்தி । பகஸ்ய லீப்ஸந்தே । மூதே க்ரு'த்வா-''ஸஜந்தி । யதா ஜநம்-யஂதே-'வஸ-ங்கரோதி । தாத்ரு'கேவதத் । ஏஷ தே ருத்ர பாக இத்யாஹ நிரவத்த்யை । அப்ரதீக்ஷமாயந்தி । அபஃ பரிஷிஞ்சதி । ருத்ரஸ்யாந்தர்ஹித்யை । ப்ர வா ஏதே-'ஸ்மா-ல்லோகாச்ச்யவந்தே । யே த்ர்யம்பகைஶ்சரந்தி । ஆதித்ய-ஞ்சரு-ம்புநரேத்ய நிர்வபதி । இயம்-வாஂ அதிதிஃ । அஸ்யாமேவ ப்ரதி திஷ்டந்தி ॥ 76 ॥
(யந்தி - ப்ரூயாந் - நிரவதயதே - ஶாஸ்தே - ஸிஞ்சதி ஷட்ச) (அ. 10)
(அநுமத்யை - வைஶ்வதேவேந தா-ஸ்ஸ்ரு'ஷ்டா - ஸ்த்ரிவ்ரு'த் - ப்ரஜாபதி-ஸ்ஸவி - தோத்தரஸ்யாம் - தேவாஸுரா-ஸ்ஸோ-'க்நி--ர் ய-த்பத்நீ -வைஶ்வதேவேந தா வருணப்ரகாஸை - ரக்நயே தேவேப்யஃ - ப்ரதிபூருஷ-ந்தஶ)
(அநுமத்யை - ப்ரதமஜோ வத்ஸோ - பஹுரூபா ஹி பஶவ - ஸ்தஸ்மா-த்ப்ரு'தமாத்ரம் - ஂயதக்நயே-'நீகவத - உத்தாரம்-வாஂ - அக்நயே தேவேப்ய - ரு'தூநேவ ஷட்த்ஸப்ததிஃ)
(அநுமத்யை - ப்ரதி திஷ்டந்தி)
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே ப்ரதமாஷ்டகே ஷஷ்டஃ ப்ரபாடக-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥