Brahman

2.7 - savā ekāhaviśeṣāḥ - kṛṣṇa yajurveda taittirīya brāhmaṇa pāṭhaḥ - trivṛt stomaḥ

(Sava Ekaha Visheshah in English (IAST))

From Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana

This text is part of the Taittiriya Brahmana of the Krishna Yajurveda, focusing on the Sava Ekaha rituals, specifically the Brihaspatisava. These Vedic chants are centered on Brahman, the ultimate reality. The rituals involve complex stomas like Trivrit, which are believed to bestow Brahmavarchasa, the splendor of spiritual knowledge and intellectual brilliance. Chanting these ancient verses is considered a profound meditative practice that aligns the practitioner with cosmic order and divine wisdom. It serves to purify the intellect and elevate the consciousness, grounding the devotee in the Vedic tradition of ritual excellence and spiritual authority.

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake saptamaḥ prapāṭhakaḥ - savā ekāhaviśeṣāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
2.7.1 anuvākaṃ - bṛhaspatisavaḥ
tri॒vṛ-thstomo̭ bhavati | bra॒hma॒va॒rca॒saṃ-vai~ tri॒vṛt | bra॒hma॒va॒rca॒same॒vāva̭rundhe || a॒gni॒ṣṭo॒ma-ssomo̭ bhavati | bra॒hma॒va॒rca॒saṃ-vā~ a̭gniṣṭo॒maḥ | bra॒hma॒va॒rca॒same॒vāva̭rundhe || ra॒tha॒nta॒ra॒gṃ sāma̭ bhavati | bra॒hma॒va॒rca॒saṃ-vai~ ra̭thanta॒ram | bra॒hma॒va॒rca॒same॒vāva̭rundhe || pa॒ri॒sra॒jī hotā̭ bhavati || 1 ||
a॒ru॒ṇo mi̭rmi॒rastriśṷkraḥ | e॒ta-dvai bra̭hmavarca॒sasya̭ rū॒pam | rū॒peṇai॒va bra̭hmavarca॒samava̭rundhe || bṛha॒spati̭-rakāmayata de॒vānā᳚-mpuro॒dhā-ṅga̭ccheya॒miti̭ | sa e॒ta-mbṛ̭haspatisa॒vama̭paśyat | tamā-'ha̭rat | tenā̭yajata | tato॒ vai sa de॒vānā᳚-mpuro॒dhā-ma̭gacchat | yaḥ pṷro॒dhākā̭ma॒-ssyāt | sa bṛ̭haspatisa॒vena̭ yajeta || 2 ||
pu॒ro॒dhāme॒va ga̭cchati || tasya̭ prātassava॒ne sa॒nneṣṷ nārāśa॒gṃ॒seṣṷ | ekā̭daśa॒ dakṣi̭ṇā nīyante | ekā̭daśa॒ māddhya̭dinne॒ sava̭ne sa॒nneṣṷ nārāśa॒gṃ॒seṣṷ | ekā̭daśa tṛtīyasava॒ne sa॒nneṣṷ nārāśa॒gṃ॒seṣṷ | traya̭strigṃśa॒-thsampa̭dyante | traya̭strigṃśa॒-dvai de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭ e॒vāva̭rundhe || aśva̭ścatustri॒gṃ॒śaḥ | prā॒jā॒pa॒tyo vā aśvaḥ̭ || 3 ||
pra॒jāpa̭ti-ścatustri॒gṃ॒śo de॒vatā̭nām | yāva̭tīre॒va de॒vatāḥ᳚ | tā e॒vāva̭rundhe || kṛ॒ṣṇā॒ji॒nḙ 'bhiṣi̭ñcati | brahma̭ṇo॒ vā e॒ta-drū॒pam | ya-tkṛ̭ṣṇāji॒nam | bra॒hma॒va॒rca॒senai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati || ājyḙnā॒bhiṣi̭ñcati | tejo॒ vā ājya᳚m | teja̭ e॒vāsmi̭-ndadhāti || 4 ||
(hotā̭ bhavati - yajeta॒ - vā aśvo̭ - dadhāti) (a. 1)
2.7.2 anuvākaṃ - vaiśyasavaḥ
yadā᳚gne॒yo bhava̭ti | a॒gnimṷkhā॒ hyṛddhiḥ̭ || atha॒ ya-tpau॒ṣṇaḥ | puṣṭi॒rvai pū॒ṣā | puṣṭi॒-rvaiśya̭sya | puṣṭi̭me॒vāva̭rundhe || pra॒sa॒vāya̭ sāvi॒traḥ || atha॒ ya-ttvā॒ṣṭraḥ | tvaṣṭā॒ hi rū॒pāṇi̭ vika॒roti̭ || ni॒rva॒ru॒ṇa॒tvāya̭ vāru॒ṇaḥ || 5 ||
atho॒ ya e॒va kaśca॒ san​thsū॒yate᳚ | sa hi vā̭ru॒ṇaḥ || atha॒ ya-dvai᳚śvade॒vaḥ | vai॒śva॒de॒vo hi vaiśyaḥ̭ || atha॒ ya-nmā̭ru॒taḥ | mā॒ru॒to hi vaiśyaḥ̭ || sa॒ptaitāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti | sa॒ptaga̭ṇā॒ vai ma॒rutaḥ̭ || pṛśniḥ̭ paṣṭhau॒hī mā̭ru॒tyāla̭bhyate | viḍvai ma॒rutaḥ̭ || viśa̭ e॒vaita-nma̭ddhya॒to̭-'bhiṣi̭cyate | tasmā॒-dvā e॒ṣa vi॒śaḥ pri॒yaḥ | vi॒śo hi ma̭ddhya॒to̭-'bhiṣi॒cyate᳚ || ṛ॒ṣa॒bha॒ca॒rme-'ddhya॒bhiṣi̭ñcati | sa hi pra̭janayi॒tā || da॒ddhnā-'bhiṣi̭ñcati | ūrgvā a॒nnādya॒-ndadhi̭ | ū॒rjaivaina̭-ma॒nnādyḙna॒ sama̭rdhayati || 6 ||
(vā॒ru॒ṇo - viḍvai ma॒ruto॒-'ṣṭau ca̭) (a. 2)
anuvākaṃ 3 - brāhmaṇasavaḥ
yadā᳚gne॒yo bhava̭ti | ā॒gne॒yo vai brā᳚hma॒ṇaḥ || atha॒ ya-thsau॒myaḥ | sau॒myo hi brā᳚hma॒ṇaḥ || pra॒sa॒vāyai॒va sā̭vi॒traḥ || atha॒ ya-dbā̭r​haspa॒tyaḥ | e॒tadvai brā᳚hma॒ṇasya̭ vākpa॒tīya᳚m || atha॒ yada̭gnīṣo॒mīyaḥ̭ | ā॒gne॒yo vai brā᳚hma॒ṇaḥ | tau ya॒dā sa॒gañcchḙte || 7 ||
atha̭ vī॒ryā̭vattaro bhavati || atha॒ ya-thsā̭rasva॒taḥ | e॒taddhi pra॒tyakṣa̭-mbrāhma॒ṇasya̭ vākpa॒tīya᳚m || ni॒rva॒ru॒ṇa॒tvāyai॒va vā̭ru॒ṇaḥ | atho॒ ya e॒va kaśca॒ san​thsū॒yate᳚ | sa hi vā̭ru॒ṇaḥ || atha॒ ya-ddyā̭vāpṛthi॒vyaḥ̭ | indro̭ vṛ॒trāya॒ vajra॒muda̭yacchat | ta-ndyāvā̭pṛthi॒vī nānva̭manyetām | tame॒tenai॒va bhā̭ga॒dheye॒nā-nva̭manyetām || 8 ||
vajra̭sya॒ vā e॒ṣo̭-'numā॒nāya̭ | anṷmatavajra-ssūyātā॒ iti̭ || a॒ṣṭāve॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti | a॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī | gā॒ya॒trī bra̭hmavarca॒sam | gā॒ya॒tri॒yaiva bra̭hmavarca॒samava̭rundhe || hira̭ṇyena ghṛ॒tamu-tpṷnāti | teja̭sa e॒va ru॒ce || kṛ॒ṣṇā॒ji॒nḙ-'bhiṣi̭ñcati | brahma̭ṇo॒ vā e॒tadṛ̭khsā॒mayo̭ rū॒pam | ya-tkṛ̭ṣṇāji॒nam | brahma̭nne॒vaina̭-mṛkhsā॒mayo॒-raddhya॒bhiṣi̭ñcati || ghṛ॒tenā॒-bhiṣi̭ñcati | tathā̭ vī॒ryā̭vattaro bhavati || 9 ||
(sa॒gañcchḙte - bhāga॒dheye॒nānva̭manyetāgṃ - rū॒pa-ñca॒tvāri̭ ca) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - somasavaḥ
na vai somḙna॒ soma̭sya sa॒vo᳚-'sti | ha॒to hyḙṣaḥ | a॒bhiṣṷto॒ hyḙṣaḥ | na hi ha॒ta-ssū॒yate᳚ | sau॒mīgṃ sū॒tava̭śā॒māla̭bhate | somo॒ vai rḙto॒dhāḥ | reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti || sau॒myarcā 'bhiṣi̭ñcati | re॒to॒dhā hya̭ṣā | reta॒-ssomaḥ̭ | reta̭ e॒vāsmi̭-ndadhāti || ya-tkiñca rāja॒sūya̭mṛ॒te soma᳚m | ta-thsarva̭-mbhavati || aṣā̭ḍhaṃ-yu~॒thsu pṛta̭nāsu॒ papri᳚m | su॒va॒ra॒.ṣāma॒phsvāṃ-vṛ~॒jana̭sya go॒pām | bha॒re॒ṣu॒jāgṃ sṷkṣi॒tigṃ su॒śrava̭sam | jaya̭nta॒-ntvāmanṷ madema soma || 10 ||
(reta॒-ssomaḥ̭ sa॒pta ca̭ ) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - pṛthisavaḥ
yo vai somḙna sū॒yate᳚ | sa dḙvasa॒vaḥ | yaḥ pa॒śunā̭ sū॒yate᳚ | sa dḙvasa॒vaḥ | ya iṣṭyā̭ sū॒yate᳚ | sa ma̭nuṣyasa॒vaḥ | e॒taṃ-vai~ pṛtha̭ye de॒vāḥ prāya̭cchann | tato॒ vai so-'pyā̭ra॒ṇyānā᳚-mpaśū॒nāma̭sūyata | yāva̭tīḥ॒ kiya̭tīśca pra॒jā vācaṃ॒-va~da̭nti | tāsā॒gṃ॒ sarvā̭sāgṃ sūyate || 11 ||
ya e॒tena॒ yaja̭te | ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da̭ || nā॒rā॒śa॒gg॒syarcā 'bhiṣi̭ñcati | ma॒nu॒ṣyā̭ vai narā॒śagṃsaḥ̭ | ni॒hnutya॒ vāvaitat | athā॒bhiṣi̭ñcati || ya-tkiñca̭ rāja॒sūya̭-manuttarave॒dīka᳚m | ta-thsarva̭-mbhavati || ye mḙ pañcā॒śata̭-nda॒duḥ | aśvā̭nāgṃ sa॒dhastṷtiḥ | dyu॒mada̭gne॒ mahi॒ śravaḥ̭ | bṛ॒ha-tkṛ̭dhi ma॒ghonā᳚m | nṛ॒vada̭mṛta nṛ॒ṇām || 12 ||
(sū॒ya॒te॒ - sa॒dhastṷti॒strīṇi̭ ca) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - gosavaḥ
e॒ṣa go̭sa॒vaḥ | ṣa॒ṭtri॒gṃ॒śa u॒kthyo̭ bṛ॒ha-thsā̭mā | pava̭māne kaṇvarathanta॒ra-mbha̭vati || yo vai vā̭ja॒peyaḥ̭ | sa sa̭mrāṭthsa॒vaḥ | yo rā̭ja॒sūyaḥ̭ | sa va̭ruṇasa॒vaḥ | pra॒jāpa̭ti॒-ssvārā᳚jya-mparame॒ṣṭhī | svārā᳚jya॒-ṅgaure॒va || gauri̭va bhavati || 13 ||
ya e॒tena॒ yaja̭te | ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da̭ || u॒bhe bṛ̭ha-drathanta॒re bha̭vataḥ | taddhi svārā᳚jyam || a॒yuta॒-ndakṣi̭ṇāḥ | taddhi svārā᳚jyam || pra॒ti॒dhuṣā॒ 'bhiṣi̭ñcati | taddhi svārā᳚jyam || anṷddhate॒ vedyai̭ dakṣiṇa॒ta ā̭hava॒nīya̭sya bṛha॒ta-ssto॒tra-mpratya॒bhiṣi̭ñcati | i॒yaṃ-vā~va ra̭thanta॒ram || 14 ||
a॒sau bṛ॒hat | a॒nayo̭re॒vaina॒-mana̭ntar​hita-ma॒bhiṣi̭ñcati || pa॒śu॒sto॒mo vā e॒ṣaḥ | tena̭ gosa॒vaḥ | ṣa॒ṭtri॒gṃ॒śa-ssarvaḥ̭ || re॒vajjā॒ta-ssaha̭sā vṛ॒ddhaḥ | kṣa॒trāṇā᳚-ṅkṣatra॒bhṛtta̭mo vayo॒dhāḥ | ma॒hā-nma̭hi॒tve ta̭stabhā॒naḥ | kṣa॒tre rā॒ṣṭre ca̭ jāgṛhi | pra॒jāpa̭testvā parame॒ṣṭhina॒-ssvārā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒-mītyā̭ha || svārā᳚jya-me॒vaina̭-ṅgamayati || 15 ||
(i॒va॒ bha॒va॒ti॒ - ra॒tha॒nta॒ra - mā॒haika̭-ñca) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - odanasavamantrāḥ
si॒gṃ॒he vyā॒ghra u॒ta yā pṛdā̭kau | tviṣi̭ra॒gnau brā᳚hma॒ṇe sūrye॒ yā | indraṃ॒-yā~ de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃ​vi~dā॒nā || yā rā̭ja॒nyḙ dundu॒bhāvāya̭tāyām | aśva̭sya॒ krandye॒ purṷṣasya mā॒yau | indraṃ॒-yā~ de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃ​vi~dā॒nā || yā ha॒stini̭ dvī॒pini॒ yā hira̭ṇye | tviṣi॒-raśvḙṣu॒ purṷṣeṣu॒ goṣṷ || 16 ||
indraṃ॒-yā~ de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃ​vi~dā॒nā || rathḙ a॒kṣeṣṷ vṛṣa॒bhasya॒ vāje᳚ | vātḙ pa॒rjanye॒ varṷṇasya॒ śuṣme᳚ | indraṃ॒-yā~ de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃ​vi~dā॒nā || rāḍa̭si vi॒rāḍa̭si | sa॒mrāḍa̭si sva॒rāḍa̭si || indrā̭ya tvā॒ teja̭svate॒ teja̭svantagg​ śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvauja̭svata॒ oja̭savantagg​ śrīṇāmi || 17 ||
indrā̭ya tvā॒ paya̭svate॒ paya̭svantagg​ śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvā-''yṷṣmata॒ āyṷṣmantagg​ śrīṇāmi || tejo̭-'si | ta-tte॒ praya̭cchāmi | teja̭svadastu me॒ mukha᳚m | teja̭sva॒cchiro̭ astu me | teja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | teja̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā || ojo̭-'si | ta-tte॒ praya̭cchāmi || 18 ||
oja̭svadastu me॒ mukha᳚m | oja̭sva॒cchiro̭ astu me | oja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | oja̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā || payo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | paya̭svadastu me॒ mukha᳚m | paya̭sva॒cchiro̭ astu me | paya̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | paya̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā || 19 ||
āyṷrasi | ta-tte॒ praya̭cchāmi | āyṷṣmadastu me॒ mukha᳚m | āyṷṣma॒cchiro̭ astu me | āyṷṣmān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | āyṷṣā॒ sampi̭pṛgdhi mā || i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi | pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒tevā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha | viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā 'sa̭t || 20 ||
āyṷrasi vi॒śvāyṷrasi | sa॒rvāyṷrasi॒ sarva॒māyṷrasi || yato॒ vāto॒ mano̭ javāḥ | yataḥ॒, kṣara̭nti॒ sindha̭vaḥ | tāsā᳚-ntvā॒ sarvā̭sāgṃ ru॒cā | a॒bhiṣi̭ñcāmi॒ varca̭sā || sa॒mu॒dra i̭vāsi ga॒hmanā᳚ | soma̭ ivā॒syadā᳚bhyaḥ | a॒gniri̭va vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | sūrya̭ iva॒ jyoti̭ṣā vi॒bhūḥ || 21 ||
a॒pāṃ-yo~ drava̭ṇe॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | teja̭se brahmavarca॒sāya̭ gṛhṇāmi | a॒pāṃ-ya~ ū॒rmau rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | oja̭se vī॒ryā̭ya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ma̭ddhya॒to rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | puṣṭyai᳚ pra॒jana̭nāya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ya॒jñiyo॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | āyṷṣe dīrghāyu॒tvāya̭ gṛhṇāmi || 22 ||
(goṣ - voja̭svantagg​ śrīṇā॒ - myojo̭-'si॒ tatte॒ praya̭cchāmi॒ - paya̭sā॒ sampi̭pṛgdhi॒ mā-sa̭-d- vi॒bhū--r ya॒jñiyo॒ raso॒ dve ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - odanasavagatā sthārohaṇamantrāḥ
a॒bhiprehi̭ vī॒raya̭sva | u॒graścettā̭ sapatna॒hā || āti̭ṣṭha mitra॒vardha̭naḥ | tubhya̭-nde॒vā adhi̭bravann || a॒ṅkaunya॒ṅkā va॒bhito॒ rathaṃ॒-yau~ dhvā॒ntaṃ-vā~̭tā॒gramanṷ sa॒caṃra̭ntau dū॒re hḙtirindri॒yāvā᳚-npata॒trī te no॒-'gnayaḥ॒ papra̭yaḥ pārayantu || śame as ite-nno. || ā॒tiṣṭha̭nta॒-mpari॒ viśvḙ abhūṣann | śriyaṃ॒-va~sā̭naścarati॒ svaro̭cāḥ | ma॒hat-tada॒syāsṷrasya॒ nāma̭ | ā vi॒śvarṷ̄po a॒mṛtā̭ni tasthau || anu॒ tvendro̭ mada॒tvanu॒ bṛha॒spatiḥ̭ || 23 ||
anu॒ somo॒ anva॒gnirā̭vīt | anṷ tvā॒ viśvḙ de॒vā a̭vantu | anṷ sa॒pta rājā̭no॒ ya u॒tābhiṣi̭ktāḥ || anṷ tvā mi॒trāvarṷṇāvi॒hāva̭tam | anu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒śvaśa̭bhūm | sūryo॒ aho̭bhi॒ranṷ tvā-'vatu | ca॒ndramā॒ nakṣa̭trai॒ranṷ tvā-'vatu || dyauśca̭ tvā pṛthi॒vī ca॒ pracḙtasā | śu॒kro bṛ॒ha-ddakṣi̭ṇā tvā pipartu | anṷ sva॒dhā ci̭kitā॒gṃ॒ somo̭ a॒gniḥ | ā-'ya-mpṛ̭ṇaktu॒ raja̭sī u॒pastha᳚m || 24 ||
(bṛha॒spatiḥ॒ - somo̭ a॒gnireka̭-ñca) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - odanasavaḥ
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tā a̭smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā̭cīrāyann | sa e॒ta-mpra॒jāpa̭tiroda॒na-ma̭paśyat | so-'nna̭-mbhū॒to̭-'tiṣṭhat | tā a॒nyatrā॒nnādya॒mavi̭ttvā | pra॒jāpa̭ti-mpra॒jā u॒pāva̭rtanta | anna̭me॒vaina̭-mbhū॒ta-mpaśya̭ntīḥ pra॒jā u॒pāva̭rtante | ya e॒tena॒ yaja̭te | ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da̭ || sarvā॒ṇyannā̭ni bhavanti || 25 ||
sarve॒ purṷṣāḥ | sarvā᳚ṇye॒vānnā॒nyava̭rundhe | sarvā॒-npurṷṣān || rāḍa̭si vi॒rāḍa॒sītyā̭ha | svārā᳚jyame॒vaina̭-ṅgamayati || yaddhira̭ṇya॒-ndadā̭ti | teja॒stenāva̭rundhe | yatti̭sṛdha॒nvam | vī॒rya̭-ntena̭ | yadaṣṭrā᳚m || 26 ||
puṣṭi॒-ntena̭ | yat-ka̭ma॒ṇḍalu᳚m | āyu॒ṣṭena̭ || yaddhira̭ṇyamāba॒ddhnāti̭ | jyoti॒rvai hira̭ṇyam | jyoti̭re॒vāsmi̭n-dadhāti | atho॒ tejo॒ vai hira̭ṇyam | teja̭ e॒vātma-ndha̭tte || yado̭da॒na-mprā॒śnāti̭ | e॒tade॒va sarva̭mava॒ruddhya̭ || 27 ||
tada̭smi-nneka॒dhā-'dhā᳚t || ro॒hi॒ṇyā-ṅkā॒ryaḥ̭ | yadbrā᳚hma॒ṇa e॒va ro̭hi॒ṇī | tasmā̭de॒va | atho॒ var​ṣmai॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti || u॒dya॒tā sūryḙṇa kā॒ryaḥ̭ | u॒dyantaṃ॒-vā~ e॒tagṃ sarvāḥ᳚ pra॒jāḥ prati̭nandanti || di॒dṛ॒kṣeṇyo̭ dar​śa॒nīyo̭ bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti || 28 ||
a॒vetyo̭-'vabhṛ॒thā(3) nā(3) iti̭ | ya-dda̭rbhapuñjī॒laiḥ pa॒vaya̭ti | ta-thsvi̭de॒vāvai̭ti | tannāvai̭ti || tri॒bhiḥ pa̭vayati | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒bhire॒vainaṃ̭-lo~॒kaiḥ pa̭vayati | atho̭ a॒pāṃ-vā~ e॒ta-ttejo॒ varcaḥ̭ | ya-dda॒rbhāḥ | ya-dda̭rbhapuñjī॒laiḥ pa॒vaya̭ti | a॒pāme॒vaina॒-nteja̭sā॒ varca̭sā॒-'bhiṣi̭ñcati || 29 ||
(bha॒va॒ - ntyaṣṭrā̭ - mava॒ruddhya̭ - vadanti - da॒rbhā ya-dda̭rbhapuñjī॒laiḥ pa॒vaya॒tyeka̭-ñca ) (a. 9)
anuvākaṃ 10 - pañcaśāradīyavidhiḥ
pra॒jāpa̭tirakāmayata ba॒horbhūyā᳚n-thsyā॒miti̭ | sa e॒ta-mpa̭ñcaśāra॒dīya̭-mapaśyat | tamā-'ha̭rat | tenā̭yajata | tato॒ vai sa ba॒horbhūyā̭-nabhavat | yaḥ kā॒mayḙta ba॒horbhūyā᳚n-thsyā॒miti̭ | sa pa̭ñcaśāra॒dīyḙna yajeta | ba॒hore॒va bhūyā᳚-nbhavati || ma॒ru॒-thsto॒mo vā e॒ṣaḥ | ma॒ruto॒ hi de॒vānā॒-mbhūyi̭ṣṭhāḥ || 30 ||
ba॒hurbha̭vati | ya e॒tena॒ yaja̭te | ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da̭ || pa॒ñca॒śā॒ra॒dīyo̭ bhavati | pañca॒ vā ṛ॒tavaḥ̭ saṃ​va~thsa॒raḥ | ṛ॒tuṣve॒va saṃ̭​va~thsa॒re prati̭tiṣṭhati | atho॒ pañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ | pāṅkto̭ ya॒jñaḥ | ya॒jñame॒vāva̭rundhe || sa॒pta॒da॒śagg​ stomā॒ nāti̭yanti | sa॒pta॒da॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭te॒rāptyai᳚ || 31 ||
(bhūyi̭ṣṭhā - yanti॒ dve ca̭) (a. 10)
anuvākaṃ 11 - pañcaśāradīyagatapaśuvidhiḥ
a॒gastyo̭ ma॒rudbhya̭ u॒kṣṇaḥ praukṣa̭t | tānindra॒ āda̭tta | ta ḙnaṃ॒-va~jra̭mu॒dyatyā॒bhyā̭yanta | tāna॒gastya̭ścai॒vendra̭śca kayāśu॒bhīyḙnāśamayatām | tāñchā॒-ntānupā᳚hvayata | ya-tka̭yāśu॒bhīya॒-mbhava̭ti॒ śāntyai᳚ || tasmā̭de॒ta ai᳚ndrā māru॒tā u॒kṣāṇaḥ̭ sava॒nīyā̭ bhavanti | trayaḥ̭ pratha॒me-'ha॒nnāla̭bhyante | e॒va-ndvi॒tīye᳚ | e॒va-ntṛ॒tīye᳚ || 32 ||
e॒va-ñca̭tu॒rthe | pañco᳚tta॒me-'ha॒nnāla̭bhyante | var​ṣi̭ṣṭhamiva॒ hyḙtadahaḥ̭ || var​ṣi̭ṣṭha-ssamā॒nānā᳚-mbhavati | ya e॒tena॒ yaja̭te | ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da̭ || svārā᳚jyaṃ॒-vā~ e॒ṣa ya॒jñaḥ | e॒tena॒ vā eka॒yāvā̭ kānda॒ma-ssvārā᳚jya-magacchat || svārā᳚jya-ṅgacchati | ya e॒tena॒ yaja̭te || 33 ||
ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da̭ || mā॒ru॒to vā e॒ṣa stomaḥ̭ | e॒tena॒ vai ma॒ruto̭ de॒vānā॒-mbhūyi̭ṣṭhā abhavann | bhūyi̭ṣṭha-ssamā॒nānā᳚-mbhavati | ya e॒tena॒ yaja̭te | ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da̭ || pa॒ñca॒śā॒ra॒dīyo॒ vā e॒ṣa ya॒jñaḥ | ā pa̭ñca॒māt-purṷṣā॒danna̭matti | ya e॒tena॒ yaja̭te | ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da̭ || sa॒pta॒da॒śagg​ stomā॒ nāti̭yanti | sa॒pta॒da॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭tere॒va naiti̭ || 34 ||
(tṛ॒tīyḙ - gacchati॒ ya e॒tena॒ yaja̭te - 'tti॒ ya e॒tena॒ yaja̭te॒ ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da॒ trīṇi̭ ca) (a. 11)
(a॒gastya॒-ssvārā᳚jya-mmāru॒taḥ pa̭ñcaśāra॒dīyo॒ vā e॒ṣa ya॒jña-ssa̭ptada॒śaṃ
pra॒jāpa̭tere॒va naiti̭)
anuvākaṃ 12 - agniṣṭudyāge grahāṇā-mpurorucaḥ
a॒syājarā̭so da॒mā ma॒ritrāḥ᳚ | a॒rcaddhṷ̄māso a॒gnayaḥ̭ pāva॒kāḥ | śvi॒cī॒cayaḥ̭ śvā॒trāso̭ bhura॒ṇyavaḥ̭ | va॒na॒ra॒.ṣado̭ vā॒yavo॒ na somāḥ᳚ || yajā̭ no mi॒trāvarṷṇā | yajā̭ de॒vāgṃ ṛ॒ta-mbṛ॒hat | agne॒ yakṣi॒ sva-ndama᳚m || aśvi̭nā॒ piba̭tagṃ su॒tam | dīdya̭gnī śuci vratā | ṛ॒tunā̭ yajñavāhasā || 35 ||
dve virṷ̄pe carata॒-ssvarthe᳚ | a॒nyā-'nyā̭ va॒thsamupa̭dhāpayete | hari̭ra॒nyasyā॒-mbhava̭ti sva॒dhāvāṋ | śu॒kro a॒nyasyā᳚-ndadṛśe su॒varcāḥ᳚ || pū॒rvā॒pa॒ra-ñca̭rato mā॒yayai॒tau | śiśū॒ krīḍa̭ntau॒ pari̭yāto addhva॒ram | viśvā᳚nya॒nyo bhuva̭nā-'bhi॒caṣṭe᳚ | ṛ॒tūna॒nyo vi॒dadha̭jjāyate॒ punaḥ̭ || trīṇi̭ śa॒tā trīṣa॒hasrā᳚ṇya॒gnim | tri॒gṃ॒śacca̭ de॒vā nava̭ cāsaparyann || 36 ||
aukṣa̭n-ghṛ॒tairāstṛ̭ṇan-ba॒r॒hira̭smai | ādiddhotā̭ra॒-nnya̭ṣādayanta || a॒gninā॒-'gni-ssami̭ddhyate | ka॒vi-rgṛ॒hapa̭ti॒ryuvā᳚ | ha॒vya॒vāḍ-ju॒hvā᳚syaḥ || a॒gni-rde॒vānā᳚-ñja॒ṭhara᳚m | pū॒tada̭kṣaḥ ka॒vikra̭tuḥ | de॒vo de॒vebhi॒rāga̭mat || a॒gni॒śriyo̭ ma॒ruto̭ vi॒śvakṛ̭ṣṭayaḥ | ā tve॒ṣamu॒gramava̭ īmahe va॒yam || 37 ||
te svā॒nino̭ ru॒driyā̭ va॒ra॒.ṣani̭rṇijaḥ | si॒gṃ॒hā na he॒ṣakra̭tava-ssu॒dāna̭vaḥ || yadṷtta॒me ma̭ruto maddhya॒me vā᳚ | yadvā̭-'va॒me sṷbhagāso di॒viṣṭha | tato̭ no rudrā u॒ta vā॒-'nvasya̭ | agnḙ vi॒ttāddha॒viṣo॒ yadyajā̭maḥ || īḍḙ a॒gnigg​ svava̭sa॒-nnamo̭bhiḥ | i॒ha pra̭sa॒pto vica̭yatkṛ॒ta-nnaḥ̭ | rathai̭riva॒ prabha̭re vāja॒yadbhiḥ̭ | pra॒da॒kṣi॒ṇi-nma॒rutā॒g॒ stoma̭mṛddhyām || 38 ||
śru॒dhi śrṷtkarṇa॒ vahni̭bhiḥ | de॒vaira̭gne sa॒yāva̭bhiḥ | āsī̭dantu ba॒ra॒ḥiṣi̭ | mi॒tro varṷṇo arya॒mā | prā॒ta॒ryāvā̭ṇo addhva॒ram || viśvḙṣā॒-madi̭ti-rya॒jñiyā̭nām | viśva̭ṣā॒-mati̭thi॒-rmānṷṣāṇām | a॒gni-rde॒vānā॒mava̭ āvṛṇā॒naḥ | su॒mṛ॒ḍī॒ko bha̭vatu vi॒śvavḙdāḥ || tve a̭gne suma॒ti-mbhikṣa̭māṇāḥ || 39 ||
di॒vi śravo̭ dadhire ya॒jñiyā̭saḥ | naktā̭ ca ca॒kruru॒ṣasā॒ virṷ̄pe | kṛ॒ṣṇa-ñca॒ varṇa̭maru॒ṇa-ñca॒ sandhuḥ̭ || tvāma̭gna ādi॒tyāsa̭ ā॒sya᳚m | tvā-ñji॒hvāgṃ śuca̭yaścakrire kave | tvāgṃ rā̭ti॒ṣāco̭ addhva॒reṣṷ saścire | tve de॒vā ha॒vira̭da॒ntyāhṷtam || ni tvā̭ ya॒jñasya॒ sādha̭nam | agne॒ hotā̭ra-mṛ॒tvija᳚m | va॒nu॒ṣva-ddḙva dhīmahi॒ pracḙtasam | jī॒ra-ndū॒tamama̭rtyam || 40 ||
(ya॒jña॒vā॒ha॒sā॒ - 'sa॒pa॒rya॒n - va॒ya - mṛ̭ddhyāṃ॒ - bhikṣa̭māṇāḥ॒ - pracḙtasa॒meka̭-ñca) (a. 12)
anuvākaṃ 13 - indrastudyāge grahāṇā-mpurorucaḥ
tiṣṭhā॒ harī॒ ratha॒ ā yu॒jyamā̭nā yā॒hi | vā॒yurna ni॒yuto̭ no॒ accha̭ | pibā॒syandho̭ a॒bhisṛ̭ṣṭo a॒sme | indra॒ svāhā̭ rari॒mā te॒ madā̭ya || kasya॒ vṛṣā̭ su॒te sacā᳚ | ni॒yutvā᳚n vṛṣa॒bho ra̭ṇat | vṛ॒tra॒hā soma̭pītaye || indraṃ̭-va~॒ya-mma̭hādha॒ne | indra॒marbhḙ havāmahe | yujaṃ̭-vṛ~॒treṣṷ va॒jriṇa᳚m || 41 ||
dvi॒tāyo vṛ̭tra॒hanta̭maḥ | vi॒da indraḥ̭ śa॒takra̭tuḥ | upa̭ no॒ hari̭bhi-ssu॒tam || sa sūra॒ āja॒naya॒ñjyoti॒rindra᳚m | a॒yā dhi॒yā ta॒raṇi॒radri̭bar​hāḥ | ṛ॒tena̭ śu॒ṣmīnava̭māno a॒rkaiḥ | vyṷsridho̭ a॒sro adri̭rbibheda || u॒ta tyadā॒śvaśvi̭yam | yadi̭ndra॒ nāhṷṣī॒ṣvā | agrḙ vi॒kṣu pratīda̭yat || 42 ||
bhare॒ṣvindragṃ̭ su॒havagṃ̭ havāmahe | a॒gṃ॒ho॒mucagṃ̭ su॒kṛta॒-ndaivya॒ñjana᳚m | a॒gni-mmi॒traṃ-va~rṷṇagṃ sā॒taye॒ bhaga᳚m | dyāvā̭pṛthi॒vī ma॒rutaḥ̭ sva॒staye᳚ || ma॒hi kṣetra̭-mpu॒ruśca॒ndraṃ-vi~vi॒dvān | ādi-thsakhi̭bhyaśca॒ ratha॒gṃ॒ samai̭rat | indro॒ nṛbhi̭rajana॒-ddīdyā̭na-ssā॒kam | sūrya̭mu॒ṣasa̭-ṅgā॒tuma॒gnim || u॒ru-nno̭ lo॒kamanṷneṣi vi॒dvān | suva̭rva॒-jjyoti॒rabha̭yagg​ sva॒sti || 43 ||
ṛ॒ṣvā ta̭ indra॒ sthavi̭rasya bā॒hū | upa̭stheyāma śara॒ṇā bṛ॒hantā᳚ || ā no॒ viśvā̭bhirū॒tibhiḥ̭ sa॒joṣāḥ᳚ | brahma̭ juṣā॒ṇo ha̭ryaśva yāhi | varī̭vṛja॒-thsthavi̭rebhi-ssuśipra | a॒sme dadha॒-dvṛṣa̭ṇa॒gṃ॒ śuṣma̭mindra || indrā̭ya॒ gāva̭ ā॒śira᳚m | du॒du॒hre va॒jriṇe॒ madhṷ | ya-thsī̭mupahva॒re-'vi॒dat || tāstḙ vajri-ndhe॒navo̭ jojayurnaḥ || 44 ||
gabha̭stayo ni॒yuto̭ vi॒śvavā̭rāḥ | aha̭raha॒rbhūya॒ ijjogṷvānāḥ | pū॒rṇā i̭ndra kṣu॒mato॒ bhoja̭nasya || i॒mā-nte॒ dhiya॒-mprabha̭re ma॒ho ma॒hīm | a॒sya sto॒tre dhi॒ṣaṇā॒ yatta̭ āna॒je | tamṷthsa॒ve ca̭ prasa॒ve ca̭ sāsa॒him | indra̭-nde॒vāsa॒-śśava̭sā mada॒nnanṷ || 45 ||
(va॒jriṇa̭ - mayath - sva॒sti - jo̭jayurnaḥ - +sa॒pta ca̭) (a. 13)
anuvākaṃ 14 - aptoryāmāvidhiḥ
pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata | te᳚-'smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā᳚ñca āyann | tāna̭gniṣṭo॒mena॒ nāpno᳚t | tānu॒kthyḙna॒ nāpno᳚t | tān-thṣo̭ḍa॒śinā॒ nāpno᳚t | tānrātri̭yā॒ nāpno᳚t | tān-thsa॒ndhinā॒ nāpno᳚t | so᳚-'gnima̭bravīt | i॒mānma̭ ī॒phseti̭ | tāna॒gnistri॒vṛtā॒ stomḙna॒ nāpno᳚t || 46 ||
sa indra̭mabravīt | i॒mānma̭ ī॒phseti̭ | tānindraḥ̭ pañcada॒śena॒ stomḙna॒ nāpno᳚t | sa viśvā᳚-nde॒vā-na̭bravīt | i॒mānma̭ īphsa॒teti̭ | tān. viśvḙ de॒vā-ssa̭ptada॒śena॒ stomḙna॒ nāpnṷvann | sa viṣṇṷmabravīt | i॒mānma̭ ī॒phseti̭ | tān. viṣṇṷrekavi॒gṃ॒śena॒ stomḙnāpnot | vā॒ra॒va॒ntīyḙnāvārayata || 47 ||
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒-rvica̭krama॒ iti॒ vya̭kramata || yasmā᳚-tpa॒śavaḥ॒ pra preva॒ bhragṃśḙrann | sa e॒tena̭ yajeta || yadāpno᳚t | tada॒ptoryāma̭syāptoryāma॒tvam || e॒tena॒ vai de॒vā jaitvā̭ni ji॒tvā | ya-ṅkāma॒-makā̭mayanta॒ tamā᳚pnuvann | ya-ṅkāma̭-ṅkā॒maya̭te | tame॒tenā᳚pnoti || 48 ||
(stomḙna॒ nāpno̭ - davārayata॒ - +nava̭ ca) (a. 14)
anuvākaṃ 15 - rājābhiṣekaḥ
vyā॒ghro̭-'yama॒gnau ca̭rati॒ pravi̭ṣṭaḥ | ṛṣī̭ṇā-mpu॒tro a̭bhiśasti॒pā a॒yam | na॒ma॒skā॒reṇa॒ nama̭sā te juhomi | mā de॒vānā᳚-mmithu॒yā ka̭rma bhā॒gam || sāvī॒ra॒ḥi dḙva prasa॒vāya̭ pitre | va॒r​ṣmāṇa̭masmai vari॒māṇa̭masmai | athā॒smabhyagṃ̭ savita-ssa॒rvatā̭tā | di॒ve di̭va॒ āsṷvā॒ bhūri̭pa॒śvaḥ || bhū॒to bhū॒teṣṷ carati॒ pravi̭ṣṭaḥ | sa bhū॒tānā॒-madhi̭pati-rbabhūva || 49 ||
tasya̭ mṛ॒tyau ca̭rati rāja॒sūya᳚m | sa rājā̭ rā॒jya-manṷmanyatāmi॒dam || yebhi॒-śśilpaiḥ᳚ paprathā॒nāmadṛgṃ̭hat | yebhi॒dryāma॒bhyapigṃ̭śat-pra॒jāpa̭tiḥ | yebhi॒rvācaṃ̭-vi~॒śvarṷ̄pāgṃ sa॒mavya̭yat | tene॒mama̭gna i॒ha varca̭sā॒ sama̭ṅgdhi || yebhi̭rādi॒tyastapa̭ti॒ prake॒tubhiḥ̭ | yebhi॒-ssūryo̭ dadṛ॒śe ci॒trabhā̭nuḥ | yebhi॒rvāca̭-mpuṣka॒lebhi॒ravya̭yat | tene॒mama̭gna i॒ha varca̭sā॒ sama̭ṅgdhi || 50 ||
ā-'ya-mbhā̭tu॒ śava̭sā॒ pañca̭ kṛ॒ṣṭīḥ | indra̭ iva jye॒ṣṭho bha̭vatu pra॒jāvāṋ | a॒smā a̭stu puṣka॒la-ñci॒trabhā̭nu | ā-'ya-mpṛ̭ṇaktu॒ raja̭sī u॒pastha᳚m || yatte॒ śilpa̭-ṅkaśyapa roca॒nāva̭t | i॒ndri॒yāva̭t-puṣka॒la-ñci॒trabhā̭nu | yasmi॒n-thsūryā॒ arpi̭tā-ssa॒pta sā॒kam | tasmi॒n-rājā̭na॒-madhi॒viśra̭ye॒mam || dyaura̭si pṛthi॒vya̭si || vyā॒ghro vaiyā॒ghre-'dhi̭ || 51 ||
viśra̭yasva॒ diśo̭ ma॒hīḥ | viśa̭stvā॒ sarvā̭ vāñchantu | mā tva-drā॒ṣṭramadhi̭bhraśat || yā di॒vyā āpaḥ॒ paya̭sā sambabhū॒vuḥ | yā a॒ntari̭kṣa u॒ta pārthi̭vī॒ryāḥ | tā sā᳚-ntvā॒ sarvā̭sāgṃ ru॒cā | a॒bhiṣi̭ñcāmi॒ varca̭sā | a॒bhi tvā॒ varca̭sā sica-ndi॒vyena̭ | paya̭sā sa॒ha | yathā-''sā̭ rāṣṭra॒vardha̭naḥ || 52 ||
tathā᳚ tvā savi॒tā ka̭rat | indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhann | sa॒mu॒dra vya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ | ra॒thīta̭magṃ rathī॒nām | vājā̭nā॒gṃ॒ sa-tpa̭ti॒-mpati᳚m | vasa̭vastvā pu॒rastā̭da॒bhiṣi̭ñcantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sā | ru॒drāstvā̭ dakṣiṇa॒to̭-'bhiṣi̭ñcantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā | ā॒di॒tyāstvā̭ pa॒ścāda॒bhiṣi̭ñcantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā | viśve᳚ tvā de॒vā ṷttara॒to̭-'bhiṣi̭ñca॒n-tvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sā | bṛha॒spati̭-stvo॒pari̭ṣṭā-da॒bhiṣi̭ñcatu॒ pāṅktḙna॒ chanda̭sā || 53 ||
a॒ru॒ṇa-ntvā॒ vṛka̭mu॒gra-ṅkha̭ja-ṅka॒ram | roca̭māna-mma॒rutā॒magrḙ a॒rciṣaḥ̭ | sūrya̭vanta-mma॒ghavā̭naṃ-vi~ṣāsa॒him | indra̭mu॒kthyeṣṷ nāma॒hūta̭magṃ huvema || pra bā॒havā̭ sisṛta-ñjī॒vasḙ naḥ | ā no॒ gavyṷ̄timukṣata-ṅghṛ॒tena̭ | ā no॒ jane᳚ śravayataṃ-yu~vānā | śru॒ta-mmḙ mitrāvaruṇā॒ have॒mā || indra̭sya te vīrya॒kṛtaḥ̭ | bā॒hū u॒pāva̭harāmi || 54 ||
(ba॒bhū॒ - vāvya̭ya॒-ttene॒mama̭gna i॒ha varca̭sā॒ sama̭ṅgdhi॒ - vaiyā॒ghre-'dhi̭ - rāṣṭra॒vardha̭naḥ॒ - pāṅktḙna॒ chanda̭so॒ - pāva̭harāmi) (a. 15)
anuvākaṃ 16 - rājābhiṣekāṅgaṃ rathārohaṇam
a॒bhi prehi̭ vī॒raya̭sva | u॒graścettā̭ sapatna॒hā || āti̭ṣṭha vṛtra॒hanta̭maḥ | tubhya̭-nde॒vā adhi̭bravann || a॒ṅkau nya॒ṅkāva॒bhito॒ rathaṃ॒-yau~ | dhvā॒ntaṃ-vā~̭tā॒gramanṷsa॒-ñcara̭ntau | dū॒re hḙti-rindri॒yāvā᳚-npata॒trī | te no॒-'gnayaḥ॒ papra̭yaḥ pārayantu || nama̭sta ṛṣe gada | avya̭thāyai (avya̭dhāyai) tvā sva॒dhāyai᳚ tvā || 55 ||
mā na̭ indrā॒bhita॒stva-dṛ॒ṣvāri̭ṣṭāsaḥ | e॒vā bra̭hma॒ntaveda̭stu || tiṣṭhā॒ rathe॒ adhi॒ ya-dvajra̭hastaḥ || ā ra॒śmīndḙva yuvase॒ svaśvaḥ̭ || above, ā॒tiṣṭha̭nta॒-mpari॒ viśvḙ abhūṣann | śriyaṃ॒-va~sā̭naścarati॒ svaro̭cāḥ | ma॒hat-tada॒syāsṷrasya॒ nāma̭ | ā vi॒śvarṷ̄po a॒mṛtā̭ni tasthau || | anu॒ tvendro̭ mada॒tvanu॒ bṛha॒spatiḥ̭ | anu॒ somo॒ anva॒gnirā̭vīt | anṷ tvā॒ viśvḙ de॒vā a̭vantu | anṷ sa॒pta rājā̭no॒ ya u॒tābhiṣi̭ktāḥ ||. anṷtvā mi॒trāvarṷṇāvi॒hāva̭tam | anu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒śvaśa̭bhūm | sūryo॒ aho̭bhi॒ranṷ tvā-'vatu | ca॒ndramā॒ nakṣa̭trai॒ranṷ tvā 'vatu || || dyauśca̭ tvā pṛthi॒vī ca॒ pracḙtasā | śu॒kro bṛ॒ha-ddakṣi̭ṇā tvā pipartu | anṷ sva॒dhā cikitā॒gṃ॒ somo̭ a॒gniḥ | anṷ tvā-'vatu savi॒tā sa॒vena̭ || 56 ||
indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhann | sa॒mu॒dra vya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ | ra॒thīta̭magṃ rathī॒nām | vājā̭nā॒gṃ॒ sa-tpa̭ti॒-mpati᳚m || pari̭ mā se॒nyā ghoṣāḥ᳚ | jyānāṃ᳚-vṛ~ñjantu gṛ॒ddhnavaḥ̭ | me॒thi॒ṣṭhāḥ pinva̭mānā i॒ha | mā-ṅgopa̭tima॒bhi saṃ​vi~̭śantu || tanme-'nṷmati॒-ranṷmanyatām | tanmā॒tā pṛ̭thi॒vī ta-tpi॒tā dyauḥ || 57 ||
tadgrāvā̭ṇa-ssoma॒suto̭ mayo॒bhuvaḥ̭ | tada̭śvinā śṛṇutagṃ saubhagā yu॒vam || ava̭ te॒ heḍo̭ varuṇa॒ namo̭bhi॒rava̭ ya॒jñebhi̭rīmahe ha॒virbhiḥ̭ | kṣaya̭nna॒smabhya̭masura praceto॒ rāja॒nnenāgṃ̭si śiśrathaḥ kṛ॒tāni̭ ||, udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ma॒smadavā̭-'dha॒maṃ-vi~ma̭dhya॒magg​ śra̭thāya | athā̭ va॒yamā̭ditya vra॒te tavā-'nā̭gaso॒ adi̭taye syāma || || e॒nā vyā॒ghra-mpa̭riṣasvajā॒nāḥ | si॒gṃ॒hagṃ hi̭nvanti maha॒te saubha̭gāya | sa॒mu॒dra-nna su॒hava̭-ntasthi॒vāgṃsa᳚m | ma॒rmṛ॒jyante᳚ dvī॒pina̭ma॒phsva̭ntaḥ || uda॒sāvḙtu॒ sūryaḥ̭ | udi॒da-mmā̭ma॒kaṃ-va~caḥ̭ | udi̭hi deva sūrya | sa॒ha va॒gnunā॒ mama̭ | a॒haṃ-vā~॒co vi॒vāca̭nam | mayi॒ vāga̭stu dharṇa॒siḥ | yantṷ na॒dayo॒ var​ṣa̭ntu pa॒rjanyāḥ᳚ | su॒pi॒ppa॒lā oṣa̭dhayo bhavantu || anna̭vatāmoda॒nava̭tāmā॒mikṣa̭vatām | e॒ṣāgṃ rājā̭ bhūyāsam || 58 ||
(sva॒dhāyai᳚ tvā - sa॒vena॒ - dyauḥ - su᳚rya sa॒pta ca̭) (a. 16)
anuvākaṃ 17 - rājābhiṣekāṅgaṃ-va~panam
ye ke॒śinaḥ̭ pratha॒mā-ssa॒tramāsa̭ta | yebhi॒rābhṛ̭taṃ॒-ya~di॒daṃ-vi~॒roca̭te | tebhyo̭ juhomi bahu॒dhā ghṛ॒tena̭ | rā॒yaspoṣḙṇe॒maṃ-va~rca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha || narte brahma̭ṇa॒stapa̭so vimo॒kaḥ | dvi॒nāmnī̭ dī॒kṣā va॒śinī॒ hyṷgrā | prakeśā᳚-ssu॒vatḙ kā॒ṇḍino̭ bhavanti | teṣā᳚-mbra॒hmedīśe॒ vapa̭nasya॒ nānyaḥ || āro̭ha॒ proṣṭhaṃ॒-vi~ṣa̭hasva॒ śatrūṋ | avā᳚srāgdī॒kṣā va॒śinī॒ hyṷgrā || 59 ||
de॒hi dakṣi̭ṇā॒-mprati̭ra॒svāyuḥ̭ | athā̭ mucyasva॒ varṷṇasya॒ pāśā᳚t || yenāva̭pa-thsavi॒tā kṣu॒reṇa̭ | soma̭sya॒ rājño॒ varṷṇasya vi॒dvān | tena̭ brahmāṇo vapate॒dama॒syorjemam | ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha || mā te॒ keśā॒nanṷ gā॒dvarca̭ e॒tat | tathā̭ dhā॒tā ka̭rotu te | tubhya॒mindro॒ bṛha॒spatiḥ̭ | sa॒vi॒tā varca॒ āda̭dhāt || 60 ||
tebhyo̭ ni॒dhāna̭-mbahu॒dhā vyaicchanṋ | a॒nta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī a॒pa-ssuvaḥ̭ | da॒rbha॒sta॒mbe vī॒rya̭kṛte ni॒dhāya̭ | paugg​syḙne॒maṃ-va~rca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha || bala̭-nte bāhu॒vo-ssa̭vi॒tā da̭dhātu | soma̭stvā-'naktu॒ paya̭sā ghṛ॒tena̭ | strī॒ṣu rū॒pama̭śvinai॒ta-nnidha̭ttam | paugg​syḙne॒maṃ-va~rca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha || ya-thsī॒manta॒-ṅkaṅka̭taste li॒lekha̭ | yadvā᳚ kṣu॒raḥ pa̭riva॒varja॒ vapagg̭ste | strī॒ṣu rū॒pama̭śvinai॒ta-nnidha̭ttam | paugg​syḙne॒magṃ sagṃsṛ̭jātho vī॒ryḙṇa || 61 ||
(avā᳚srāgdī॒kṣā vā॒śinī॒ hyṷgrā-''da̭dhā-dva॒varja॒ vapagg̭ste॒ dve ca̭ ) (a. 17)
(ye ke॒śino॒ narte mā te॒ balaṃ॒-ya~-thsī॒manta॒-mpañca̭)
anuvākaṃ 18 - vidyanākhya ekāhaviśeṣaḥ
indraṃ॒-vai~ svā viśo̭ ma॒ruto॒ nāpā̭cāyann | so-'na̭pacāyyamāna e॒taṃ-vi~̭gha॒nama̭paśyat | tamā-'ha̭rat | tenā̭yajata | tenai॒vāsā॒-ntagṃ sagg̭sta॒mbhaṃ-vya~̭hann | ya-dvyahanṋ | ta-dvi̭gha॒nasya̭ vighana॒tvam || vi pā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyagṃ hate | ya e॒tena॒ yaja̭te | ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da̭ || 62 ||
yagṃ rājā̭naṃ॒-vi~śo॒ nāpa॒cāyḙyuḥ | yo vā᳚ brāhma॒ṇastama̭sā pā॒pmanā॒ prāvṛ̭ta॒-ssyāt | sa e॒tena̭ yajeta | vi॒gha॒nenai॒vaina̭-dvi॒hatya̭ | vi॒śāmādhi̭patya-ṅgacchati || tasya॒ dve dvā̭da॒śe sto॒tre bhava̭taḥ | dve ca̭turvi॒gṃ॒śe | audbhi̭dyame॒va tat | e॒tadvai kṣa॒trasyaudbhi̭dyam | yada̭smai॒ svā viśo̭ ba॒ligṃ hara̭nti || 63 ||
hara̭ntyasmai॒ viśo̭ ba॒lim | aina॒mapra̭tikhyāta-ṅgacchati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || pra॒bāhu॒gvā agre᳚ kṣa॒trāṇyātḙpuḥ | teṣā॒mindraḥ̭ kṣa॒trāṇyāda̭tta | na vā i॒māni̭ kṣa॒trāṇya̭ bhūva॒nniti̭ | tannakṣa̭trāṇā-nnakṣatra॒tvam | ā śreya̭so॒ bhrātṛ̭vyasya॒ teja̭ indri॒ya-nda̭tte | ya e॒tena॒ yaja̭te | ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da̭ || 64 ||
ta-dyathā̭ ha॒ vai sa̭cyā॒kriṇau॒ kapla̭kāvu॒pā-va̭hitau॒ syātā᳚m | e॒vame॒tau yu॒gmantau॒ stomau᳚ | a॒yukṣu॒ stomḙṣu kriyete | pā॒pmano-'pa̭hatyai || apa̭ pā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyagṃ hate | ya e॒tena॒ yaja̭te | ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da̭ || ta-dyathā̭ ha॒ vai sṷ̄tagrāma॒ṇyaḥ̭ | e॒va-ñchandāgṃ̭si | teṣva॒sāvā̭di॒tyo bṛ̭ha॒tīra॒bhyṷ̄ḍhaḥ || 65 ||
sa॒tobṛ̭hatīṣu stuvate sa॒to bṛ̭hann | pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rasā॒nītye॒va || vyati̭ṣaktābhi-sstuvate | vyati̭ṣaktaṃ॒-vai~ kṣa॒traṃ-vi~॒śā | vi॒śaivaina̭-ṅkṣa॒treṇa॒ vyati̭ṣajati || vyati̭ṣaktābhi-sstuvate | vyati̭ṣakto॒ vai grā̭ma॒ṇī-ssa̭jā॒taiḥ | sa॒jā॒taire॒vainaṃ॒-vya~ti̭ṣajati || vyati̭ṣaktābhi-sstuvate | vyati̭ṣakto॒ vai purṷṣaḥ pā॒pmabhiḥ̭ | vyati̭ṣaktā-bhire॒vāsya̭ pā॒pmano̭ nudate || 66 ||
(veda॒ - hara̭n - tyename॒vaṃ-ve~dā॒ - bhyṷ̄ḍhaḥ - pā॒pmabhi॒reka̭-ñca) (a. 18) (tri॒vṛ--dyadā᳚gne॒yo᳚-'gnimṷkhā॒ hyṛddhi॒--r yadā᳚gne॒ya ā᳚gne॒yo - na vai somḙna॒ - yo vai somḙ - nai॒ṣa go̭sa॒vaḥ - si॒gṃ॒hḙ - 'bhiprehi̭ mitra॒vardha̭naḥ - pra॒jāpa̭ti॒stā o̭da॒naṃ - pra॒jāpa̭tirakāmayata ba॒ho-rbhūyā̭ - na॒gastyo॒ - 'syājarā̭sa॒ - stiṣṭhā॒ harī᳚ - pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūn - vyā॒ghro̭-'yama॒ - bhiprehi̭ vṛtra॒hanta̭mo॒ - ye ke॒śina॒ - indraṃ॒-vā~ a॒ṣṭāda̭śa ) (tri॒vṛ--dyo vai some॒ - nāyṷrasi vi॒śvāyṷ--r ba॒hu-rbha̭vati॒ - tiṣṭhā॒ harī॒ ratha॒ - ā-'ya-mbhā̭tu॒ - tebhyo̭ ni॒dhāna॒gṃ॒ ṣaṭthṣa̭ṣṭiḥ) (tri॒vṛt - pā॒pmano̭ nudate) || hariḥ̭ om || || kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake saptamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||

Explore More