ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
2.7.1 அநுவாகம் - ப்ரு'ஹஸ்பதிஸவஃ
த்ரிவ்ரு'-த்ஸ்தோமோ பவதி । ப்ரஹ்மவர்சஸம்-வைஂ த்ரிவ்ரு'த் । ப்ரஹ்மவர்சஸமேவாவருந்தே ॥ அக்நிஷ்டோம-ஸ்ஸோமோ பவதி । ப்ரஹ்மவர்சஸம்-வாஂ அக்நிஷ்டோமஃ । ப்ரஹ்மவர்சஸமேவாவருந்தே ॥ ரதந்தரக்ம் ஸாம பவதி । ப்ரஹ்மவர்சஸம்-வைஂ ரதந்தரம் । ப்ரஹ்மவர்சஸமேவாவருந்தே ॥ பரிஸ்ரஜீ ஹோதா பவதி ॥ 1 ॥
அருணோ மிர்மிரஸ்த்ரிஶுக்ரஃ । ஏத-த்வை ப்ரஹ்மவர்சஸஸ்ய ரூபம் । ரூபேணைவ ப்ரஹ்மவர்சஸமவருந்தே ॥ ப்ரு'ஹஸ்பதி-ரகாமயத தேவாநா-ம்புரோதா-ங்கச்சேயமிதி । ஸ ஏத-ம்ப்ரு'ஹஸ்பதிஸவமபஶ்யத் । தமா-'ஹரத் । தேநாயஜத । ததோ வை ஸ தேவாநா-ம்புரோதா-மகச்சத் । யஃ புரோதாகாம-ஸ்ஸ்யாத் । ஸ ப்ரு'ஹஸ்பதிஸவேந யஜேத ॥ 2 ॥
புரோதாமேவ கச்சதி ॥ தஸ்ய ப்ராதஸ்ஸவநே ஸந்நேஷு நாராஶக்ம்ஸேஷு । ஏகாதஶ தக்ஷிணா நீயந்தே । ஏகாதஶ மாத்த்யதிந்நே ஸவநே ஸந்நேஷு நாராஶக்ம்ஸேஷு । ஏகாதஶ த்ரு'தீயஸவநே ஸந்நேஷு நாராஶக்ம்ஸேஷு । த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶ-த்ஸம்பத்யந்தே । த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶ-த்வை தேவதாஃ । தேவதா ஏவாவருந்தே ॥ அஶ்வஶ்சதுஸ்த்ரிக்ம்ஶஃ । ப்ராஜாபத்யோ வா அஶ்வஃ ॥ 3 ॥
ப்ரஜாபதி-ஶ்சதுஸ்த்ரிக்ம்ஶோ தேவதாநாம் । யாவதீரேவ தேவதாஃ । தா ஏவாவருந்தே ॥ க்ரு'ஷ்ணாஜிநே 'பிஷிஞ்சதி । ப்ரஹ்மணோ வா ஏத-த்ரூபம் । ய-த்க்ரு'ஷ்ணாஜிநம் । ப்ரஹ்மவர்சஸேநைவைநக்ம் ஸமர்தயதி ॥ ஆஜ்யேநாபிஷிஞ்சதி । தேஜோ வா ஆஜ்யம் । தேஜ ஏவாஸ்மி-ந்ததாதி ॥ 4 ॥
2.7.2 அநுவாகம் - வைஶ்யஸவஃ
அதோ ய ஏவ கஶ்ச ஸந்த்ஸூயதே । ஸ ஹி வாருணஃ ॥ அத ய-த்வைஶ்வதேவஃ । வைஶ்வதேவோ ஹி வைஶ்யஃ ॥ அத ய-ந்மாருதஃ । மாருதோ ஹி வைஶ்யஃ ॥ ஸப்தைதாநி ஹவீக்ம்ஷி பவந்தி । ஸப்தகணா வை மருதஃ ॥ ப்ரு'ஶ்நிஃ பஷ்டௌஹீ மாருத்யாலப்யதே । விட்வை மருதஃ ॥ விஶ ஏவைத-ந்மத்த்யதோ-'பிஷிச்யதே । தஸ்மா-த்வா ஏஷ விஶஃ ப்ரியஃ । விஶோ ஹி மத்த்யதோ-'பிஷிச்யதே ॥ ரு'ஷபசர்மே-'த்த்யபிஷிஞ்சதி । ஸ ஹி ப்ரஜநயிதா ॥ தத்த்நா-'பிஷிஞ்சதி । ஊர்க்வா அந்நாத்ய-ந்ததி । ஊர்ஜைவைந-மந்நாத்யேந ஸமர்தயதி ॥ 6 ॥
அநுவாகம் 3 - ப்ராஹ்மணஸவஃ
அத வீர்யாவத்தரோ பவதி ॥ அத ய-த்ஸாரஸ்வதஃ । ஏதத்தி ப்ரத்யக்ஷ-ம்ப்ராஹ்மணஸ்ய வாக்பதீயம் ॥ நிர்வருணத்வாயைவ வாருணஃ । அதோ ய ஏவ கஶ்ச ஸந்த்ஸூயதே । ஸ ஹி வாருணஃ ॥ அத ய-த்த்யாவாப்ரு'திவ்யஃ । இந்த்ரோ வ்ரு'த்ராய வஜ்ரமுதயச்சத் । த-ந்த்யாவாப்ரு'திவீ நாந்வமந்யேதாம் । தமேதேநைவ பாகதேயேநா-ந்வமந்யேதாம் ॥ 8 ॥
வஜ்ரஸ்ய வா ஏஷோ-'நுமாநாய । அநுமதவஜ்ர-ஸ்ஸூயாதா இதி ॥ அஷ்டாவேதாநி ஹவீக்ம்ஷி பவந்தி । அஷ்டாக்ஷரா காயத்ரீ । காயத்ரீ ப்ரஹ்மவர்சஸம் । காயத்ரியைவ ப்ரஹ்மவர்சஸமவருந்தே ॥ ஹிரண்யேந க்ரு'தமு-த்புநாதி । தேஜஸ ஏவ ருசே ॥ க்ரு'ஷ்ணாஜிநே-'பிஷிஞ்சதி । ப்ரஹ்மணோ வா ஏதத்ரு'க்ஸாமயோ ரூபம் । ய-த்க்ரு'ஷ்ணாஜிநம் । ப்ரஹ்மந்நேவைந-ம்ரு'க்ஸாமயோ-ரத்த்யபிஷிஞ்சதி ॥ க்ரு'தேநா-பிஷிஞ்சதி । ததா வீர்யாவத்தரோ பவதி ॥ 9 ॥
அநுவாகம் 4 - ஸோமஸவஃ
அநுவாகம் 5 - ப்ரு'திஸவஃ
ய ஏதேந யஜதே । ய உ சைநமேவம்-வேஂத ॥ நாராஶக்க்ஸ்யர்சா 'பிஷிஞ்சதி । மநுஷ்யா வை நராஶக்ம்ஸஃ । நிஹ்நுத்ய வாவைதத் । அதாபிஷிஞ்சதி ॥ ய-த்கிஞ்ச ராஜஸூய-மநுத்தரவேதீகம் । த-த்ஸர்வ-ம்பவதி ॥ யே மே பஞ்சாஶத-ந்ததுஃ । அஶ்வாநாக்ம் ஸதஸ்துதிஃ । த்யுமதக்நே மஹி ஶ்ரவஃ । ப்ரு'ஹ-த்க்ரு'தி மகோநாம் । ந்ரு'வதம்ரு'த ந்ரு'ணாம் ॥ 12 ॥
அநுவாகம் 6 - கோஸவஃ
ய ஏதேந யஜதே । ய உ சைநமேவம்-வேஂத ॥ உபே ப்ரு'ஹ-த்ரதந்தரே பவதஃ । தத்தி ஸ்வாராஜ்யம் ॥ அயுத-ந்தக்ஷிணாஃ । தத்தி ஸ்வாராஜ்யம் ॥ ப்ரதிதுஷா 'பிஷிஞ்சதி । தத்தி ஸ்வாராஜ்யம் ॥ அநுத்ததே வேத்யை தக்ஷிணத ஆஹவநீயஸ்ய ப்ரு'ஹத-ஸ்ஸ்தோத்ர-ம்ப்ரத்யபிஷிஞ்சதி । இயம்-வாஂவ ரதந்தரம் ॥ 14 ॥
அஸௌ ப்ரு'ஹத் । அநயோரேவைந-மநந்தர்ஹித-மபிஷிஞ்சதி ॥ பஶுஸ்தோமோ வா ஏஷஃ । தேந கோஸவஃ । ஷட்த்ரிக்ம்ஶ-ஸ்ஸர்வஃ ॥ ரேவஜ்ஜாத-ஸ்ஸஹஸா வ்ரு'த்தஃ । க்ஷத்ராணா-ங்க்ஷத்ரப்ரு'த்தமோ வயோதாஃ । மஹா-ந்மஹித்வே தஸ்தபாநஃ । க்ஷத்ரே ராஷ்ட்ரே ச ஜாக்ரு'ஹி । ப்ரஜாபதேஸ்த்வா பரமேஷ்டிந-ஸ்ஸ்வாராஜ்யேநாபிஷிஞ்சா-மீத்யாஹ ॥ ஸ்வாராஜ்ய-மேவைந-ங்கமயதி ॥ 15 ॥
அநுவாகம் 7 - ஓதநஸவமந்த்ராஃ
இந்த்ரம்-யாஂ தேவீ ஸுபகா ஜஜாந । ஸா ந ஆகந் வர்சஸா ஸம்விஂதாநா ॥ ரதே அக்ஷேஷு வ்ரு'ஷபஸ்ய வாஜே । வாதே பர்ஜந்யே வருணஸ்ய ஶுஷ்மே । இந்த்ரம்-யாஂ தேவீ ஸுபகா ஜஜாந । ஸா ந ஆகந் வர்சஸா ஸம்விஂதாநா ॥ ராடஸி விராடஸி । ஸம்ராடஸி ஸ்வராடஸி ॥ இந்த்ராய த்வா தேஜஸ்வதே தேஜஸ்வந்தக்க் ஶ்ரீணாமி । இந்த்ராய த்வௌஜஸ்வத ஓஜஸவந்தக்க் ஶ்ரீணாமி ॥ 17 ॥
இந்த்ராய த்வா பயஸ்வதே பயஸ்வந்தக்க் ஶ்ரீணாமி । இந்த்ராய த்வா-''யுஷ்மத ஆயுஷ்மந்தக்க் ஶ்ரீணாமி ॥ தேஜோ-'ஸி । த-த்தே ப்ரயச்சாமி । தேஜஸ்வதஸ்து மே முகம் । தேஜஸ்வச்சிரோ அஸ்து மே । தேஜஸ்வாந். விஶ்வதஃ ப்ரத்யம் । தேஜஸா ஸம்பிப்ரு'க்தி மா ॥ ஓஜோ-'ஸி । த-த்தே ப்ரயச்சாமி ॥ 18 ॥
ஓஜஸ்வதஸ்து மே முகம் । ஓஜஸ்வச்சிரோ அஸ்து மே । ஓஜஸ்வாந். விஶ்வதஃ ப்ரத்யம் । ஓஜஸா ஸம்பிப்ரு'க்தி மா ॥ பயோ-'ஸி । தத்தே ப்ரயச்சாமி । பயஸ்வதஸ்து மே முகம் । பயஸ்வச்சிரோ அஸ்து மே । பயஸ்வாந். விஶ்வதஃ ப்ரத்யம் । பயஸா ஸம்பிப்ரு'க்தி மா ॥ 19 ॥
ஆயுரஸி । த-த்தே ப்ரயச்சாமி । ஆயுஷ்மதஸ்து மே முகம் । ஆயுஷ்மச்சிரோ அஸ்து மே । ஆயுஷ்மாந். விஶ்வதஃ ப்ரத்யம் । ஆயுஷா ஸம்பிப்ரு'க்தி மா ॥ இமமக்ந ஆயுஷே வர்சஸே க்ரு'தி । ப்ரியக்ம் ரேதோ வருண ஸோம ராஜந்ந் । மாதேவாஸ்மா அதிதே ஶர்ம யச்ச । விஶ்வே தேவா ஜரதஷ்டிர்யதா 'ஸத் ॥ 20 ॥
ஆயுரஸி விஶ்வாயுரஸி । ஸர்வாயுரஸி ஸர்வமாயுரஸி ॥ யதோ வாதோ மநோ ஜவாஃ । யதஃ, க்ஷரந்தி ஸிந்தவஃ । தாஸா-ந்த்வா ஸர்வாஸாக்ம் ருசா । அபிஷிஞ்சாமி வர்சஸா ॥ ஸமுத்ர இவாஸி கஹ்மநா । ஸோம இவாஸ்யதாப்யஃ । அக்நிரிவ விஶ்வதஃ ப்ரத்யம் । ஸூர்ய இவ ஜ்யோதிஷா விபூஃ ॥ 21 ॥
அபாம்-யோஂ த்ரவணே ரஸஃ । தமஹமஸ்மா ஆமுஷ்யாயணாய । தேஜஸே ப்ரஹ்மவர்சஸாய க்ரு'ஹ்ணாமி । அபாம்-யஂ ஊர்மௌ ரஸஃ । தமஹமஸ்மா ஆமுஷ்யாயணாய । ஓஜஸே வீர்யாய க்ரு'ஹ்ணாமி । அபாம்-யோஂ மத்த்யதோ ரஸஃ । தமஹமஸ்மா ஆமுஷ்யாயணாய । புஷ்ட்யை ப்ரஜநநாய க்ரு'ஹ்ணாமி । அபாம்-யோஂ யஜ்ஞியோ ரஸஃ । தமஹமஸ்மா ஆமுஷ்யாயணாய । ஆயுஷே தீர்காயுத்வாய க்ரு'ஹ்ணாமி ॥ 22 ॥
அநுவாகம் 8 - ஓதநஸவகதா ஸ்தாரோஹணமந்த்ராஃ
அநு ஸோமோ அந்வக்நிராவீத் । அநு த்வா விஶ்வே தேவா அவந்து । அநு ஸப்த ராஜாநோ ய உதாபிஷிக்தாஃ ॥ அநு த்வா மித்ராவருணாவிஹாவதம் । அநு த்யாவாப்ரு'திவீ விஶ்வஶபூம் । ஸூர்யோ அஹோபிரநு த்வா-'வது । சந்த்ரமா நக்ஷத்ரைரநு த்வா-'வது ॥ த்யௌஶ்ச த்வா ப்ரு'திவீ ச ப்ரசேதஸா । ஶுக்ரோ ப்ரு'ஹ-த்தக்ஷிணா த்வா பிபர்து । அநு ஸ்வதா சிகிதாக்ம் ஸோமோ அக்நிஃ । ஆ-'ய-ம்ப்ரு'ணக்து ரஜஸீ உபஸ்தம் ॥ 24 ॥
அநுவாகம் 9 - ஓதநஸவஃ
ஸர்வே புருஷாஃ । ஸர்வாண்யேவாந்நாந்யவருந்தே । ஸர்வா-ந்புருஷாந் ॥ ராடஸி விராடஸீத்யாஹ । ஸ்வாராஜ்யமேவைந-ங்கமயதி ॥ யத்திரண்ய-ந்ததாதி । தேஜஸ்தேநாவருந்தே । யத்திஸ்ரு'தந்வம் । வீர்ய-ந்தேந । யதஷ்ட்ராம் ॥ 26 ॥
புஷ்டி-ந்தேந । யத்-கமண்டலும் । ஆயுஷ்டேந ॥ யத்திரண்யமாபத்த்நாதி । ஜ்யோதிர்வை ஹிரண்யம் । ஜ்யோதிரேவாஸ்மிந்-ததாதி । அதோ தேஜோ வை ஹிரண்யம் । தேஜ ஏவாத்ம-ந்தத்தே ॥ யதோதந-ம்ப்ராஶ்நாதி । ஏததேவ ஸர்வமவருத்த்ய ॥ 27 ॥
ததஸ்மி-ந்நேகதா-'தாத் ॥ ரோஹிண்யா-ங்கார்யஃ । யத்ப்ராஹ்மண ஏவ ரோஹிணீ । தஸ்மாதேவ । அதோ வர்ஷ்மைவைநக்ம் ஸமாநாநா-ங்கரோதி ॥ உத்யதா ஸூர்யேண கார்யஃ । உத்யந்தம்-வாஂ ஏதக்ம் ஸர்வாஃ ப்ரஜாஃ ப்ரதிநந்தந்தி ॥ தித்ரு'க்ஷேண்யோ தர்ஶநீயோ பவதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி ॥ 28 ॥
அவேத்யோ-'வப்ரு'தா(3) நா(3) இதி । ய-த்தர்பபுஞ்ஜீலைஃ பவயதி । த-த்ஸ்விதேவாவைதி । தந்நாவைதி ॥ த்ரிபிஃ பவயதி । த்ரய இமே லோகாஃ । ஏபிரேவைநம்-லோஂகைஃ பவயதி । அதோ அபாம்-வாஂ ஏத-த்தேஜோ வர்சஃ । ய-த்தர்பாஃ । ய-த்தர்பபுஞ்ஜீலைஃ பவயதி । அபாமேவைந-ந்தேஜஸா வர்சஸா-'பிஷிஞ்சதி ॥ 29 ॥
அநுவாகம் 10 - பஞ்சஶாரதீயவிதிஃ
பஹுர்பவதி । ய ஏதேந யஜதே । ய உ சைநமேவம்-வேஂத ॥ பஞ்சஶாரதீயோ பவதி । பஞ்ச வா ரு'தவஃ ஸம்வஂத்ஸரஃ । ரு'துஷ்வேவ ஸம்வஂத்ஸரே ப்ரதிதிஷ்டதி । அதோ பஞ்சாக்ஷரா பங்க்திஃ । பாங்க்தோ யஜ்ஞஃ । யஜ்ஞமேவாவருந்தே ॥ ஸப்ததஶக்க் ஸ்தோமா நாதியந்தி । ஸப்ததஶஃ ப்ரஜாபதிஃ । ப்ரஜாபதேராப்த்யை ॥ 31 ॥
அநுவாகம் 11 - பஞ்சஶாரதீயகதபஶுவிதிஃ
ஏவ-ஞ்சதுர்தே । பஞ்சோத்தமே-'ஹந்நாலப்யந்தே । வர்ஷிஷ்டமிவ ஹ்யேததஹஃ ॥ வர்ஷிஷ்ட-ஸ்ஸமாநாநா-ம்பவதி । ய ஏதேந யஜதே । ய உ சைநமேவம்-வேஂத ॥ ஸ்வாராஜ்யம்-வாஂ ஏஷ யஜ்ஞஃ । ஏதேந வா ஏகயாவா காந்தம-ஸ்ஸ்வாராஜ்ய-மகச்சத் ॥ ஸ்வாராஜ்ய-ங்கச்சதி । ய ஏதேந யஜதே ॥ 33 ॥
ய உ சைநமேவம்-வேஂத ॥ மாருதோ வா ஏஷ ஸ்தோமஃ । ஏதேந வை மருதோ தேவாநா-ம்பூயிஷ்டா அபவந்ந் । பூயிஷ்ட-ஸ்ஸமாநாநா-ம்பவதி । ய ஏதேந யஜதே । ய உ சைநமேவம்-வேஂத ॥ பஞ்சஶாரதீயோ வா ஏஷ யஜ்ஞஃ । ஆ பஞ்சமாத்-புருஷாதந்நமத்தி । ய ஏதேந யஜதே । ய உ சைநமேவம்-வேஂத ॥ ஸப்ததஶக்க் ஸ்தோமா நாதியந்தி । ஸப்ததஶஃ ப்ரஜாபதிஃ । ப்ரஜாபதேரேவ நைதி ॥ 34 ॥
(அகஸ்த்ய-ஸ்ஸ்வாராஜ்ய-ம்மாருதஃ பஞ்சஶாரதீயோ வா ஏஷ யஜ்ஞ-ஸ்ஸப்ததஶம்
அநுவாகம் 12 - அக்நிஷ்டுத்யாகே க்ரஹாணா-ம்புரோருசஃ
த்வே விரூபே சரத-ஸ்ஸ்வர்தே । அந்யா-'ந்யா வத்ஸமுபதாபயேதே । ஹரிரந்யஸ்யா-ம்பவதி ஸ்வதாவாந் । ஶுக்ரோ அந்யஸ்யா-ந்தத்ரு'ஶே ஸுவர்சாஃ ॥ பூர்வாபர-ஞ்சரதோ மாயயைதௌ । ஶிஶூ க்ரீடந்தௌ பரியாதோ அத்த்வரம் । விஶ்வாந்யந்யோ புவநா-'பிசஷ்டே । ரு'தூநந்யோ விததஜ்ஜாயதே புநஃ ॥ த்ரீணி ஶதா த்ரீஷஹஸ்ராண்யக்நிம் । த்ரிக்ம்ஶச்ச தேவா நவ சாஸபர்யந்ந் ॥ 36 ॥
ஔக்ஷந்-க்ரு'தைராஸ்த்ரு'ணந்-பர்ஹிரஸ்மை । ஆதித்தோதார-ந்ந்யஷாதயந்த ॥ அக்நிநா-'க்நி-ஸ்ஸமித்த்யதே । கவி-ர்க்ரு'ஹபதிர்யுவா । ஹவ்யவாட்-ஜுஹ்வாஸ்யஃ ॥ அக்நி-ர்தேவாநா-ஞ்ஜடரம் । பூததக்ஷஃ கவிக்ரதுஃ । தேவோ தேவேபிராகமத் ॥ அக்நிஶ்ரியோ மருதோ விஶ்வக்ரு'ஷ்டயஃ । ஆ த்வேஷமுக்ரமவ ஈமஹே வயம் ॥ 37 ॥
தே ஸ்வாநிநோ ருத்ரியா வர.ஷநிர்ணிஜஃ । ஸிக்ம்ஹா ந ஹேஷக்ரதவ-ஸ்ஸுதாநவஃ ॥ யதுத்தமே மருதோ மத்த்யமே வா । யத்வா-'வமே ஸுபகாஸோ திவிஷ்ட । ததோ நோ ருத்ரா உத வா-'ந்வஸ்ய । அக்நே வித்தாத்தவிஷோ யத்யஜாமஃ ॥ ஈடே அக்நிக்க் ஸ்வவஸ-ந்நமோபிஃ । இஹ ப்ரஸப்தோ விசயத்க்ரு'த-ந்நஃ । ரதைரிவ ப்ரபரே வாஜயத்பிஃ । ப்ரதக்ஷிணி-ந்மருதாக் ஸ்தோமம்ரு'த்த்யாம் ॥ 38 ॥
ஶ்ருதி ஶ்ருத்கர்ண வஹ்நிபிஃ । தேவைரக்நே ஸயாவபிஃ । ஆஸீதந்து பரஃஇஷி । மித்ரோ வருணோ அர்யமா । ப்ராதர்யாவாணோ அத்த்வரம் ॥ விஶ்வேஷா-மதிதி-ர்யஜ்ஞியாநாம் । விஶ்வஷா-மதிதி-ர்மாநுஷாணாம் । அக்நி-ர்தேவாநாமவ ஆவ்ரு'ணாநஃ । ஸும்ரு'டீகோ பவது விஶ்வவேதாஃ ॥ த்வே அக்நே ஸுமதி-ம்பிக்ஷமாணாஃ ॥ 39 ॥
திவி ஶ்ரவோ ததிரே யஜ்ஞியாஸஃ । நக்தா ச சக்ருருஷஸா விரூபே । க்ரு'ஷ்ண-ஞ்ச வர்ணமருண-ஞ்ச ஸந்துஃ ॥ த்வாமக்ந ஆதித்யாஸ ஆஸ்யம் । த்வா-ஞ்ஜிஹ்வாக்ம் ஶுசயஶ்சக்ரிரே கவே । த்வாக்ம் ராதிஷாசோ அத்த்வரேஷு ஸஶ்சிரே । த்வே தேவா ஹவிரதந்த்யாஹுதம் ॥ நி த்வா யஜ்ஞஸ்ய ஸாதநம் । அக்நே ஹோதார-ம்ரு'த்விஜம் । வநுஷ்வ-த்தேவ தீமஹி ப்ரசேதஸம் । ஜீர-ந்தூதமமர்த்யம் ॥ 40 ॥
அநுவாகம் 13 - இந்த்ரஸ்துத்யாகே க்ரஹாணா-ம்புரோருசஃ
த்விதாயோ வ்ரு'த்ரஹந்தமஃ । வித இந்த்ரஃ ஶதக்ரதுஃ । உப நோ ஹரிபி-ஸ்ஸுதம் ॥ ஸ ஸூர ஆஜநயஞ்ஜ்யோதிரிந்த்ரம் । அயா தியா தரணிரத்ரிபர்ஹாஃ । ரு'தேந ஶுஷ்மீநவமாநோ அர்கைஃ । வ்யுஸ்ரிதோ அஸ்ரோ அத்ரிர்பிபேத ॥ உத த்யதாஶ்வஶ்வியம் । யதிந்த்ர நாஹுஷீஷ்வா । அக்ரே விக்ஷு ப்ரதீதயத் ॥ 42 ॥
பரேஷ்விந்த்ரக்ம் ஸுஹவக்ம் ஹவாமஹே । அக்ம்ஹோமுசக்ம் ஸுக்ரு'த-ந்தைவ்யஞ்ஜநம் । அக்நி-ம்மித்ரம்-வஂருணக்ம் ஸாதயே பகம் । த்யாவாப்ரு'திவீ மருதஃ ஸ்வஸ்தயே ॥ மஹி க்ஷேத்ர-ம்புருஶ்சந்த்ரம்-விஂவித்வாந் । ஆதி-த்ஸகிப்யஶ்ச ரதக்ம் ஸமைரத் । இந்த்ரோ ந்ரு'பிரஜந-த்தீத்யாந-ஸ்ஸாகம் । ஸூர்யமுஷஸ-ங்காதுமக்நிம் ॥ உரு-ந்நோ லோகமநுநேஷி வித்வாந் । ஸுவர்வ-ஜ்ஜ்யோதிரபயக்க் ஸ்வஸ்தி ॥ 43 ॥
ரு'ஷ்வா த இந்த்ர ஸ்தவிரஸ்ய பாஹூ । உபஸ்தேயாம ஶரணா ப்ரு'ஹந்தா ॥ ஆ நோ விஶ்வாபிரூதிபிஃ ஸஜோஷாஃ । ப்ரஹ்ம ஜுஷாணோ ஹர்யஶ்வ யாஹி । வரீவ்ரு'ஜ-த்ஸ்தவிரேபி-ஸ்ஸுஶிப்ர । அஸ்மே தத-த்வ்ரு'ஷணக்ம் ஶுஷ்மமிந்த்ர ॥ இந்த்ராய காவ ஆஶிரம் । துதுஹ்ரே வஜ்ரிணே மது । ய-த்ஸீமுபஹ்வரே-'விதத் ॥ தாஸ்தே வஜ்ரி-ந்தேநவோ ஜோஜயுர்நஃ ॥ 44 ॥
கபஸ்தயோ நியுதோ விஶ்வவாராஃ । அஹரஹர்பூய இஜ்ஜோகுவாநாஃ । பூர்ணா இந்த்ர க்ஷுமதோ போஜநஸ்ய ॥ இமா-ந்தே திய-ம்ப்ரபரே மஹோ மஹீம் । அஸ்ய ஸ்தோத்ரே திஷணா யத்த ஆநஜே । தமுத்ஸவே ச ப்ரஸவே ச ஸாஸஹிம் । இந்த்ர-ந்தேவாஸ-ஶ்ஶவஸா மதந்நநு ॥ 45 ॥
அநுவாகம் 14 - அப்தோர்யாமாவிதிஃ
ஸ இந்த்ரமப்ரவீத் । இமாந்ம ஈப்ஸேதி । தாநிந்த்ரஃ பஞ்சதஶேந ஸ்தோமேந நாப்நோத் । ஸ விஶ்வா-ந்தேவா-நப்ரவீத் । இமாந்ம ஈப்ஸதேதி । தாந். விஶ்வே தேவா-ஸ்ஸப்ததஶேந ஸ்தோமேந நாப்நுவந்ந் । ஸ விஷ்ணுமப்ரவீத் । இமாந்ம ஈப்ஸேதி । தாந். விஷ்ணுரேகவிக்ம்ஶேந ஸ்தோமேநாப்நோத் । வாரவந்தீயேநாவாரயத ॥ 47 ॥
இதம்-விஂஷ்ணு-ர்விசக்ரம இதி வ்யக்ரமத ॥ யஸ்மா-த்பஶவஃ ப்ர ப்ரேவ ப்ரக்ம்ஶேரந்ந் । ஸ ஏதேந யஜேத ॥ யதாப்நோத் । ததப்தோர்யாமஸ்யாப்தோர்யாமத்வம் ॥ ஏதேந வை தேவா ஜைத்வாநி ஜித்வா । ய-ங்காம-மகாமயந்த தமாப்நுவந்ந் । ய-ங்காம-ங்காமயதே । தமேதேநாப்நோதி ॥ 48 ॥
அநுவாகம் 15 - ராஜாபிஷேகஃ
தஸ்ய ம்ரு'த்யௌ சரதி ராஜஸூயம் । ஸ ராஜா ராஜ்ய-மநுமந்யதாமிதம் ॥ யேபி-ஶ்ஶில்பைஃ பப்ரதாநாமத்ரு'க்ம்ஹத் । யேபித்ர்யாமப்யபிக்ம்ஶத்-ப்ரஜாபதிஃ । யேபிர்வாசம்-விஂஶ்வரூபாக்ம் ஸமவ்யயத் । தேநேமமக்ந இஹ வர்சஸா ஸமங்க்தி ॥ யேபிராதித்யஸ்தபதி ப்ரகேதுபிஃ । யேபி-ஸ்ஸூர்யோ தத்ரு'ஶே சித்ரபாநுஃ । யேபிர்வாச-ம்புஷ்கலேபிரவ்யயத் । தேநேமமக்ந இஹ வர்சஸா ஸமங்க்தி ॥ 50 ॥
ஆ-'ய-ம்பாது ஶவஸா பஞ்ச க்ரு'ஷ்டீஃ । இந்த்ர இவ ஜ்யேஷ்டோ பவது ப்ரஜாவாந் । அஸ்மா அஸ்து புஷ்கல-ஞ்சித்ரபாநு । ஆ-'ய-ம்ப்ரு'ணக்து ரஜஸீ உபஸ்தம் ॥ யத்தே ஶில்ப-ங்கஶ்யப ரோசநாவத் । இந்த்ரியாவத்-புஷ்கல-ஞ்சித்ரபாநு । யஸ்மிந்-த்ஸூர்யா அர்பிதா-ஸ்ஸப்த ஸாகம் । தஸ்மிந்-ராஜாந-மதிவிஶ்ரயேமம் ॥ த்யௌரஸி ப்ரு'திவ்யஸி ॥ வ்யாக்ரோ வையாக்ரே-'தி ॥ 51 ॥
விஶ்ரயஸ்வ திஶோ மஹீஃ । விஶஸ்த்வா ஸர்வா வாஞ்சந்து । மா த்வ-த்ராஷ்ட்ரமதிப்ரஶத் ॥ யா திவ்யா ஆபஃ பயஸா ஸம்பபூவுஃ । யா அந்தரிக்ஷ உத பார்திவீர்யாஃ । தா ஸா-ந்த்வா ஸர்வாஸாக்ம் ருசா । அபிஷிஞ்சாமி வர்சஸா । அபி த்வா வர்சஸா ஸிச-ந்திவ்யேந । பயஸா ஸஹ । யதா-''ஸா ராஷ்ட்ரவர்தநஃ ॥ 52 ॥
ததா த்வா ஸவிதா கரத் । இந்த்ரம்-விஂஶ்வா அவீவ்ரு'தந்ந் । ஸமுத்ர வ்யசஸ-ங்கிரஃ । ரதீதமக்ம் ரதீநாம் । வாஜாநாக்ம் ஸ-த்பதி-ம்பதிம் । வஸவஸ்த்வா புரஸ்தாதபிஷிஞ்சந்து காயத்ரேண சந்தஸா । ருத்ராஸ்த்வா தக்ஷிணதோ-'பிஷிஞ்சந்து த்ரைஷ்டுபேந சந்தஸா । ஆதித்யாஸ்த்வா பஶ்சாதபிஷிஞ்சந்து ஜாகதேந சந்தஸா । விஶ்வே த்வா தேவா உத்தரதோ-'பிஷிஞ்சந்-த்வாநுஷ்டுபேந சந்தஸா । ப்ரு'ஹஸ்பதி-ஸ்த்வோபரிஷ்டா-தபிஷிஞ்சது பாங்க்தேந சந்தஸா ॥ 53 ॥
அருண-ந்த்வா வ்ரு'கமுக்ர-ங்கஜ-ங்கரம் । ரோசமாந-ம்மருதாமக்ரே அர்சிஷஃ । ஸூர்யவந்த-ம்மகவாநம்-விஂஷாஸஹிம் । இந்த்ரமுக்த்யேஷு நாமஹூதமக்ம் ஹுவேம ॥ ப்ர பாஹவா ஸிஸ்ரு'த-ஞ்ஜீவஸே நஃ । ஆ நோ கவ்யூதிமுக்ஷத-ங்க்ரு'தேந । ஆ நோ ஜநே ஶ்ரவயதம்-யுஂவாநா । ஶ்ருத-ம்மே மித்ராவருணா ஹவேமா ॥ இந்த்ரஸ்ய தே வீர்யக்ரு'தஃ । பாஹூ உபாவஹராமி ॥ 54 ॥
அநுவாகம் 16 - ராஜாபிஷேகாங்கம் ரதாரோஹணம்
மா ந இந்த்ராபிதஸ்த்வ-த்ரு'ஷ்வாரிஷ்டாஸஃ । ஏவா ப்ரஹ்மந்தவேதஸ்து ॥ திஷ்டா ரதே அதி ய-த்வஜ்ரஹஸ்தஃ ॥ ஆ ரஶ்மீந்தேவ யுவஸே ஸ்வஶ்வஃ ॥ அபோவே, ஆதிஷ்டந்த-ம்பரி விஶ்வே அபூஷந்ந் । ஶ்ரியம்-வஂஸாநஶ்சரதி ஸ்வரோசாஃ । மஹத்-ததஸ்யாஸுரஸ்ய நாம । ஆ விஶ்வரூபோ அம்ரு'தாநி தஸ்தௌ ॥ । அநு த்வேந்த்ரோ மதத்வநு ப்ரு'ஹஸ்பதிஃ । அநு ஸோமோ அந்வக்நிராவீத் । அநு த்வா விஶ்வே தேவா அவந்து । அநு ஸப்த ராஜாநோ ய உதாபிஷிக்தாஃ ॥. அநுத்வா மித்ராவருணாவிஹாவதம் । அநு த்யாவாப்ரு'திவீ விஶ்வஶபூம் । ஸூர்யோ அஹோபிரநு த்வா-'வது । சந்த்ரமா நக்ஷத்ரைரநு த்வா 'வது ॥ ॥ த்யௌஶ்ச த்வா ப்ரு'திவீ ச ப்ரசேதஸா । ஶுக்ரோ ப்ரு'ஹ-த்தக்ஷிணா த்வா பிபர்து । அநு ஸ்வதா சிகிதாக்ம் ஸோமோ அக்நிஃ । அநு த்வா-'வது ஸவிதா ஸவேந ॥ 56 ॥
இந்த்ரம்-விஂஶ்வா அவீவ்ரு'தந்ந் । ஸமுத்ர வ்யசஸ-ங்கிரஃ । ரதீதமக்ம் ரதீநாம் । வாஜாநாக்ம் ஸ-த்பதி-ம்பதிம் ॥ பரி மா ஸேந்யா கோஷாஃ । ஜ்யாநாம்-வ்ரு'ஂஞ்ஜந்து க்ரு'த்த்நவஃ । மேதிஷ்டாஃ பிந்வமாநா இஹ । மா-ங்கோபதிமபி ஸம்விஂஶந்து ॥ தந்மே-'நுமதி-ரநுமந்யதாம் । தந்மாதா ப்ரு'திவீ த-த்பிதா த்யௌஃ ॥ 57 ॥
தத்க்ராவாண-ஸ்ஸோமஸுதோ மயோபுவஃ । ததஶ்விநா ஶ்ரு'ணுதக்ம் ஸௌபகா யுவம் ॥ அவ தே ஹேடோ வருண நமோபிரவ யஜ்ஞேபிரீமஹே ஹவிர்பிஃ । க்ஷயந்நஸ்மப்யமஸுர ப்ரசேதோ ராஜந்நேநாக்ம்ஸி ஶிஶ்ரதஃ க்ரு'தாநி ॥, உதுத்தமம்-வஂருண பாஶமஸ்மதவா-'தமம்-விஂமத்யமக்க் ஶ்ரதாய । அதா வயமாதித்ய வ்ரதே தவா-'நாகஸோ அதிதயே ஸ்யாம ॥ ॥ ஏநா வ்யாக்ர-ம்பரிஷஸ்வஜாநாஃ । ஸிக்ம்ஹக்ம் ஹிந்வந்தி மஹதே ஸௌபகாய । ஸமுத்ர-ந்ந ஸுஹவ-ந்தஸ்திவாக்ம்ஸம் । மர்ம்ரு'ஜ்யந்தே த்வீபிநமப்ஸ்வந்தஃ ॥ உதஸாவேது ஸூர்யஃ । உதித-ம்மாமகம்-வஂசஃ । உதிஹி தேவ ஸூர்ய । ஸஹ வக்நுநா மம । அஹம்-வாஂசோ விவாசநம் । மயி வாகஸ்து தர்ணஸிஃ । யந்து நதயோ வர்ஷந்து பர்ஜந்யாஃ । ஸுபிப்பலா ஓஷதயோ பவந்து ॥ அந்நவதாமோதநவதாமாமிக்ஷவதாம் । ஏஷாக்ம் ராஜா பூயாஸம் ॥ 58 ॥
அநுவாகம் 17 - ராஜாபிஷேகாங்கம்-வஂபநம்
தேஹி தக்ஷிணா-ம்ப்ரதிரஸ்வாயுஃ । அதா முச்யஸ்வ வருணஸ்ய பாஶாத் ॥ யேநாவப-த்ஸவிதா க்ஷுரேண । ஸோமஸ்ய ராஜ்ஞோ வருணஸ்ய வித்வாந் । தேந ப்ரஹ்மாணோ வபதேதமஸ்யோர்ஜேமம் । ரய்யா வர்சஸா ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜாத ॥ மா தே கேஶாநநு காத்வர்ச ஏதத் । ததா தாதா கரோது தே । துப்யமிந்த்ரோ ப்ரு'ஹஸ்பதிஃ । ஸவிதா வர்ச ஆததாத் ॥ 60 ॥
தேப்யோ நிதாந-ம்பஹுதா வ்யைச்சந்ந் । அந்தரா த்யாவாப்ரு'திவீ அப-ஸ்ஸுவஃ । தர்பஸ்தம்பே வீர்யக்ரு'தே நிதாய । பௌக்க்ஸ்யேநேமம்-வஂர்சஸா ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜாத ॥ பல-ந்தே பாஹுவோ-ஸ்ஸவிதா ததாது । ஸோமஸ்த்வா-'நக்து பயஸா க்ரு'தேந । ஸ்த்ரீஷு ரூபமஶ்விநைத-ந்நிதத்தம் । பௌக்க்ஸ்யேநேமம்-வஂர்சஸா ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜாத ॥ ய-த்ஸீமந்த-ங்கங்கதஸ்தே லிலேக । யத்வா க்ஷுரஃ பரிவவர்ஜ வபக்க்ஸ்தே । ஸ்த்ரீஷு ரூபமஶ்விநைத-ந்நிதத்தம் । பௌக்க்ஸ்யேநேமக்ம் ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜாதோ வீர்யேண ॥ 61 ॥
(யே கேஶிநோ நர்தே மா தே பலம்-யஂ-த்ஸீமந்த-ம்பஞ்ச)
அநுவாகம் 18 - வித்யநாக்ய ஏகாஹவிஶேஷஃ
யக்ம் ராஜாநம்-விஂஶோ நாபசாயேயுஃ । யோ வா ப்ராஹ்மணஸ்தமஸா பாப்மநா ப்ராவ்ரு'த-ஸ்ஸ்யாத் । ஸ ஏதேந யஜேத । விகநேநைவைந-த்விஹத்ய । விஶாமாதிபத்ய-ங்கச்சதி ॥ தஸ்ய த்வே த்வாதஶே ஸ்தோத்ரே பவதஃ । த்வே சதுர்விக்ம்ஶே । ஔத்பித்யமேவ தத் । ஏதத்வை க்ஷத்ரஸ்யௌத்பித்யம் । யதஸ்மை ஸ்வா விஶோ பலிக்ம் ஹரந்தி ॥ 63 ॥
ஹரந்த்யஸ்மை விஶோ பலிம் । ஐநமப்ரதிக்யாத-ங்கச்சதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ ப்ரபாஹுக்வா அக்ரே க்ஷத்ராண்யாதேபுஃ । தேஷாமிந்த்ரஃ க்ஷத்ராண்யாதத்த । ந வா இமாநி க்ஷத்ராண்ய பூவந்நிதி । தந்நக்ஷத்ராணா-ந்நக்ஷத்ரத்வம் । ஆ ஶ்ரேயஸோ ப்ராத்ரு'வ்யஸ்ய தேஜ இந்த்ரிய-ந்தத்தே । ய ஏதேந யஜதே । ய உ சைநமேவம்-வேஂத ॥ 64 ॥
த-த்யதா ஹ வை ஸச்யாக்ரிணௌ கப்லகாவுபா-வஹிதௌ ஸ்யாதாம் । ஏவமேதௌ யுக்மந்தௌ ஸ்தோமௌ । அயுக்ஷு ஸ்தோமேஷு க்ரியேதே । பாப்மநோ-'பஹத்யை ॥ அப பாப்மாந-ம்ப்ராத்ரு'வ்யக்ம் ஹதே । ய ஏதேந யஜதே । ய உ சைநமேவம்-வேஂத ॥ த-த்யதா ஹ வை ஸூதக்ராமண்யஃ । ஏவ-ஞ்சந்தாக்ம்ஸி । தேஷ்வஸாவாதித்யோ ப்ரு'ஹதீரப்யூடஃ ॥ 65 ॥
ஸதோப்ரு'ஹதீஷு ஸ்துவதே ஸதோ ப்ரு'ஹந்ந் । ப்ரஜயா பஶுபி-ரஸாநீத்யேவ ॥ வ்யதிஷக்தாபி-ஸ்ஸ்துவதே । வ்யதிஷக்தம்-வைஂ க்ஷத்ரம்-விஂஶா । விஶைவைந-ங்க்ஷத்ரேண வ்யதிஷஜதி ॥ வ்யதிஷக்தாபி-ஸ்ஸ்துவதே । வ்யதிஷக்தோ வை க்ராமணீ-ஸ்ஸஜாதைஃ । ஸஜாதைரேவைநம்-வ்யஂதிஷஜதி ॥ வ்யதிஷக்தாபி-ஸ்ஸ்துவதே । வ்யதிஷக்தோ வை புருஷஃ பாப்மபிஃ । வ்யதிஷக்தா-பிரேவாஸ்ய பாப்மநோ நுததே ॥ 66 ॥
