ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
2.7.1 అనువాకం - బృహస్పతిసవః
త్రివృ-థ్స్తోమో భవతి । బ్రహ్మవర్చసం-వైఁ త్రివృత్ । బ్రహ్మవర్చసమేవావరున్ధే ॥ అగ్నిష్టోమ-స్సోమో భవతి । బ్రహ్మవర్చసం-వాఁ అగ్నిష్టోమః । బ్రహ్మవర్చసమేవావరున్ధే ॥ రథన్తరగ్ం సామ భవతి । బ్రహ్మవర్చసం-వైఁ రథన్తరమ్ । బ్రహ్మవర్చసమేవావరున్ధే ॥ పరిస్రజీ హోతా భవతి ॥ 1 ॥
అరుణో మిర్మిరస్త్రిశుక్రః । ఏత-ద్వై బ్రహ్మవర్చసస్య రూపమ్ । రూపేణైవ బ్రహ్మవర్చసమవరున్ధే ॥ బృహస్పతి-రకామయత దేవానా-మ్పురోధా-ఙ్గచ్ఛేయమితి । స ఏత-మ్బృహస్పతిసవమపశ్యత్ । తమా-ఽహరత్ । తేనాయజత । తతో వై స దేవానా-మ్పురోధా-మగచ్ఛత్ । యః పురోధాకామ-స్స్యాత్ । స బృహస్పతిసవేన యజేత ॥ 2 ॥
పురోధామేవ గచ్ఛతి ॥ తస్య ప్రాతస్సవనే సన్నేషు నారాశగ్ంసేషు । ఏకాదశ దక్షిణా నీయన్తే । ఏకాదశ మాద్ధ్యదిన్నే సవనే సన్నేషు నారాశగ్ంసేషు । ఏకాదశ తృతీయసవనే సన్నేషు నారాశగ్ంసేషు । త్రయస్త్రిగ్ంశ-థ్సమ్పద్యన్తే । త్రయస్త్రిగ్ంశ-ద్వై దేవతాః । దేవతా ఏవావరున్ధే ॥ అశ్వశ్చతుస్త్రిగ్ంశః । ప్రాజాపత్యో వా అశ్వః ॥ 3 ॥
ప్రజాపతి-శ్చతుస్త్రిగ్ంశో దేవతానామ్ । యావతీరేవ దేవతాః । తా ఏవావరున్ధే ॥ కృష్ణాజినే ఽభిషిఞ్చతి । బ్రహ్మణో వా ఏత-ద్రూపమ్ । య-త్కృష్ణాజినమ్ । బ్రహ్మవర్చసేనైవైనగ్ం సమర్ధయతి ॥ ఆజ్యేనాభిషిఞ్చతి । తేజో వా ఆజ్యమ్ । తేజ ఏవాస్మి-న్దధాతి ॥ 4 ॥
2.7.2 అనువాకం - వైశ్యసవః
అథో య ఏవ కశ్చ సన్థ్సూయతే । స హి వారుణః ॥ అథ య-ద్వైశ్వదేవః । వైశ్వదేవో హి వైశ్యః ॥ అథ య-న్మారుతః । మారుతో హి వైశ్యః ॥ సప్తైతాని హవీగ్ంషి భవన్తి । సప్తగణా వై మరుతః ॥ పృశ్నిః పష్ఠౌహీ మారుత్యాలభ్యతే । విడ్వై మరుతః ॥ విశ ఏవైత-న్మద్ధ్యతో-ఽభిషిచ్యతే । తస్మా-ద్వా ఏష విశః ప్రియః । విశో హి మద్ధ్యతో-ఽభిషిచ్యతే ॥ ఋషభచర్మే-ఽద్ధ్యభిషిఞ్చతి । స హి ప్రజనయితా ॥ దద్ధ్నా-ఽభిషిఞ్చతి । ఊర్గ్వా అన్నాద్య-న్దధి । ఊర్జైవైన-మన్నాద్యేన సమర్ధయతి ॥ 6 ॥
అనువాకం 3 - బ్రాహ్మణసవః
అథ వీర్యావత్తరో భవతి ॥ అథ య-థ్సారస్వతః । ఏతద్ధి ప్రత్యక్ష-మ్బ్రాహ్మణస్య వాక్పతీయమ్ ॥ నిర్వరుణత్వాయైవ వారుణః । అథో య ఏవ కశ్చ సన్థ్సూయతే । స హి వారుణః ॥ అథ య-ద్ద్యావాపృథివ్యః । ఇన్ద్రో వృత్రాయ వజ్రముదయచ్ఛత్ । త-న్ద్యావాపృథివీ నాన్వమన్యేతామ్ । తమేతేనైవ భాగధేయేనా-న్వమన్యేతామ్ ॥ 8 ॥
వజ్రస్య వా ఏషో-ఽనుమానాయ । అనుమతవజ్ర-స్సూయాతా ఇతి ॥ అష్టావేతాని హవీగ్ంషి భవన్తి । అష్టాక్షరా గాయత్రీ । గాయత్రీ బ్రహ్మవర్చసమ్ । గాయత్రియైవ బ్రహ్మవర్చసమవరున్ధే ॥ హిరణ్యేన ఘృతము-త్పునాతి । తేజస ఏవ రుచే ॥ కృష్ణాజినే-ఽభిషిఞ్చతి । బ్రహ్మణో వా ఏతదృఖ్సామయో రూపమ్ । య-త్కృష్ణాజినమ్ । బ్రహ్మన్నేవైన-మృఖ్సామయో-రద్ధ్యభిషిఞ్చతి ॥ ఘృతేనా-భిషిఞ్చతి । తథా వీర్యావత్తరో భవతి ॥ 9 ॥
అనువాకం 4 - సోమసవః
అనువాకం 5 - పృథిసవః
య ఏతేన యజతే । య ఉ చైనమేవం-వేఁద ॥ నారాశగ్గ్స్యర్చా ఽభిషిఞ్చతి । మనుష్యా వై నరాశగ్ంసః । నిహ్నుత్య వావైతత్ । అథాభిషిఞ్చతి ॥ య-త్కిఞ్చ రాజసూయ-మనుత్తరవేదీకమ్ । త-థ్సర్వ-మ్భవతి ॥ యే మే పఞ్చాశత-న్దదుః । అశ్వానాగ్ం సధస్తుతిః । ద్యుమదగ్నే మహి శ్రవః । బృహ-త్కృధి మఘోనామ్ । నృవదమృత నృణామ్ ॥ 12 ॥
అనువాకం 6 - గోసవః
య ఏతేన యజతే । య ఉ చైనమేవం-వేఁద ॥ ఉభే బృహ-ద్రథన్తరే భవతః । తద్ధి స్వారాజ్యమ్ ॥ అయుత-న్దక్షిణాః । తద్ధి స్వారాజ్యమ్ ॥ ప్రతిధుషా ఽభిషిఞ్చతి । తద్ధి స్వారాజ్యమ్ ॥ అనుద్ధతే వేద్యై దక్షిణత ఆహవనీయస్య బృహత-స్స్తోత్ర-మ్ప్రత్యభిషిఞ్చతి । ఇయం-వాఁవ రథన్తరమ్ ॥ 14 ॥
అసౌ బృహత్ । అనయోరేవైన-మనన్తర్హిత-మభిషిఞ్చతి ॥ పశుస్తోమో వా ఏషః । తేన గోసవః । షట్త్రిగ్ంశ-స్సర్వః ॥ రేవజ్జాత-స్సహసా వృద్ధః । క్షత్రాణా-ఙ్క్షత్రభృత్తమో వయోధాః । మహా-న్మహిత్వే తస్తభానః । క్షత్రే రాష్ట్రే చ జాగృహి । ప్రజాపతేస్త్వా పరమేష్ఠిన-స్స్వారాజ్యేనాభిషిఞ్చా-మీత్యాహ ॥ స్వారాజ్య-మేవైన-ఙ్గమయతి ॥ 15 ॥
అనువాకం 7 - ఓదనసవమన్త్రాః
ఇన్ద్రం-యాఁ దేవీ సుభగా జజాన । సా న ఆగన్ వర్చసా సంవిఁదానా ॥ రథే అక్షేషు వృషభస్య వాజే । వాతే పర్జన్యే వరుణస్య శుష్మే । ఇన్ద్రం-యాఁ దేవీ సుభగా జజాన । సా న ఆగన్ వర్చసా సంవిఁదానా ॥ రాడసి విరాడసి । సమ్రాడసి స్వరాడసి ॥ ఇన్ద్రాయ త్వా తేజస్వతే తేజస్వన్తగ్గ్ శ్రీణామి । ఇన్ద్రాయ త్వౌజస్వత ఓజసవన్తగ్గ్ శ్రీణామి ॥ 17 ॥
ఇన్ద్రాయ త్వా పయస్వతే పయస్వన్తగ్గ్ శ్రీణామి । ఇన్ద్రాయ త్వా-ఽఽయుష్మత ఆయుష్మన్తగ్గ్ శ్రీణామి ॥ తేజో-ఽసి । త-త్తే ప్రయచ్ఛామి । తేజస్వదస్తు మే ముఖమ్ । తేజస్వచ్ఛిరో అస్తు మే । తేజస్వాన్. విశ్వతః ప్రత్యమ్ । తేజసా సమ్పిపృగ్ధి మా ॥ ఓజో-ఽసి । త-త్తే ప్రయచ్ఛామి ॥ 18 ॥
ఓజస్వదస్తు మే ముఖమ్ । ఓజస్వచ్ఛిరో అస్తు మే । ఓజస్వాన్. విశ్వతః ప్రత్యమ్ । ఓజసా సమ్పిపృగ్ధి మా ॥ పయో-ఽసి । తత్తే ప్రయచ్ఛామి । పయస్వదస్తు మే ముఖమ్ । పయస్వచ్ఛిరో అస్తు మే । పయస్వాన్. విశ్వతః ప్రత్యమ్ । పయసా సమ్పిపృగ్ధి మా ॥ 19 ॥
ఆయురసి । త-త్తే ప్రయచ్ఛామి । ఆయుష్మదస్తు మే ముఖమ్ । ఆయుష్మచ్ఛిరో అస్తు మే । ఆయుష్మాన్. విశ్వతః ప్రత్యమ్ । ఆయుషా సమ్పిపృగ్ధి మా ॥ ఇమమగ్న ఆయుషే వర్చసే కృధి । ప్రియగ్ం రేతో వరుణ సోమ రాజన్న్ । మాతేవాస్మా అదితే శర్మ యచ్ఛ । విశ్వే దేవా జరదష్టిర్యథా ఽసత్ ॥ 20 ॥
ఆయురసి విశ్వాయురసి । సర్వాయురసి సర్వమాయురసి ॥ యతో వాతో మనో జవాః । యతః, క్షరన్తి సిన్ధవః । తాసా-న్త్వా సర్వాసాగ్ం రుచా । అభిషిఞ్చామి వర్చసా ॥ సముద్ర ఇవాసి గహ్మనా । సోమ ఇవాస్యదాభ్యః । అగ్నిరివ విశ్వతః ప్రత్యమ్ । సూర్య ఇవ జ్యోతిషా విభూః ॥ 21 ॥
అపాం-యోఁ ద్రవణే రసః । తమహమస్మా ఆముష్యాయణాయ । తేజసే బ్రహ్మవర్చసాయ గృహ్ణామి । అపాం-యఁ ఊర్మౌ రసః । తమహమస్మా ఆముష్యాయణాయ । ఓజసే వీర్యాయ గృహ్ణామి । అపాం-యోఁ మద్ధ్యతో రసః । తమహమస్మా ఆముష్యాయణాయ । పుష్ట్యై ప్రజననాయ గృహ్ణామి । అపాం-యోఁ యజ్ఞియో రసః । తమహమస్మా ఆముష్యాయణాయ । ఆయుషే దీర్ఘాయుత్వాయ గృహ్ణామి ॥ 22 ॥
అనువాకం 8 - ఓదనసవగతా స్థారోహణమన్త్రాః
అను సోమో అన్వగ్నిరావీత్ । అను త్వా విశ్వే దేవా అవన్తు । అను సప్త రాజానో య ఉతాభిషిక్తాః ॥ అను త్వా మిత్రావరుణావిహావతమ్ । అను ద్యావాపృథివీ విశ్వశభూమ్ । సూర్యో అహోభిరను త్వా-ఽవతు । చన్ద్రమా నక్షత్రైరను త్వా-ఽవతు ॥ ద్యౌశ్చ త్వా పృథివీ చ ప్రచేతసా । శుక్రో బృహ-ద్దక్షిణా త్వా పిపర్తు । అను స్వధా చికితాగ్ం సోమో అగ్నిః । ఆ-ఽయ-మ్పృణక్తు రజసీ ఉపస్థమ్ ॥ 24 ॥
అనువాకం 9 - ఓదనసవః
సర్వే పురుషాః । సర్వాణ్యేవాన్నాన్యవరున్ధే । సర్వా-న్పురుషాన్ ॥ రాడసి విరాడసీత్యాహ । స్వారాజ్యమేవైన-ఙ్గమయతి ॥ యద్ధిరణ్య-న్దదాతి । తేజస్తేనావరున్ధే । యత్తిసృధన్వమ్ । వీర్య-న్తేన । యదష్ట్రామ్ ॥ 26 ॥
పుష్టి-న్తేన । యత్-కమణ్డలుమ్ । ఆయుష్టేన ॥ యద్ధిరణ్యమాబద్ధ్నాతి । జ్యోతిర్వై హిరణ్యమ్ । జ్యోతిరేవాస్మిన్-దధాతి । అథో తేజో వై హిరణ్యమ్ । తేజ ఏవాత్మ-న్ధత్తే ॥ యదోదన-మ్ప్రాశ్నాతి । ఏతదేవ సర్వమవరుద్ధ్య ॥ 27 ॥
తదస్మి-న్నేకధా-ఽధాత్ ॥ రోహిణ్యా-ఙ్కార్యః । యద్బ్రాహ్మణ ఏవ రోహిణీ । తస్మాదేవ । అథో వర్ష్మైవైనగ్ం సమానానా-ఙ్కరోతి ॥ ఉద్యతా సూర్యేణ కార్యః । ఉద్యన్తం-వాఁ ఏతగ్ం సర్వాః ప్రజాః ప్రతినన్దన్తి ॥ దిదృక్షేణ్యో దర్శనీయో భవతి । య ఏవం-వేఁద ॥ బ్రహ్మవాదినో వదన్తి ॥ 28 ॥
అవేత్యో-ఽవభృథా(3) నా(3) ఇతి । య-ద్దర్భపుఞ్జీలైః పవయతి । త-థ్స్విదేవావైతి । తన్నావైతి ॥ త్రిభిః పవయతి । త్రయ ఇమే లోకాః । ఏభిరేవైనం-లోఁకైః పవయతి । అథో అపాం-వాఁ ఏత-త్తేజో వర్చః । య-ద్దర్భాః । య-ద్దర్భపుఞ్జీలైః పవయతి । అపామేవైన-న్తేజసా వర్చసా-ఽభిషిఞ్చతి ॥ 29 ॥
అనువాకం 10 - పఞ్చశారదీయవిధిః
బహుర్భవతి । య ఏతేన యజతే । య ఉ చైనమేవం-వేఁద ॥ పఞ్చశారదీయో భవతి । పఞ్చ వా ఋతవః సంవఁథ్సరః । ఋతుష్వేవ సంవఁథ్సరే ప్రతితిష్ఠతి । అథో పఞ్చాక్షరా పఙ్క్తిః । పాఙ్క్తో యజ్ఞః । యజ్ఞమేవావరున్ధే ॥ సప్తదశగ్గ్ స్తోమా నాతియన్తి । సప్తదశః ప్రజాపతిః । ప్రజాపతేరాప్త్యై ॥ 31 ॥
అనువాకం 11 - పఞ్చశారదీయగతపశువిధిః
ఏవ-ఞ్చతుర్థే । పఞ్చోత్తమే-ఽహన్నాలభ్యన్తే । వర్షిష్ఠమివ హ్యేతదహః ॥ వర్షిష్ఠ-స్సమానానా-మ్భవతి । య ఏతేన యజతే । య ఉ చైనమేవం-వేఁద ॥ స్వారాజ్యం-వాఁ ఏష యజ్ఞః । ఏతేన వా ఏకయావా కాన్దమ-స్స్వారాజ్య-మగచ్ఛత్ ॥ స్వారాజ్య-ఙ్గచ్ఛతి । య ఏతేన యజతే ॥ 33 ॥
య ఉ చైనమేవం-వేఁద ॥ మారుతో వా ఏష స్తోమః । ఏతేన వై మరుతో దేవానా-మ్భూయిష్ఠా అభవన్న్ । భూయిష్ఠ-స్సమానానా-మ్భవతి । య ఏతేన యజతే । య ఉ చైనమేవం-వేఁద ॥ పఞ్చశారదీయో వా ఏష యజ్ఞః । ఆ పఞ్చమాత్-పురుషాదన్నమత్తి । య ఏతేన యజతే । య ఉ చైనమేవం-వేఁద ॥ సప్తదశగ్గ్ స్తోమా నాతియన్తి । సప్తదశః ప్రజాపతిః । ప్రజాపతేరేవ నైతి ॥ 34 ॥
(అగస్త్య-స్స్వారాజ్య-మ్మారుతః పఞ్చశారదీయో వా ఏష యజ్ఞ-స్సప్తదశం
అనువాకం 12 - అగ్నిష్టుద్యాగే గ్రహాణా-మ్పురోరుచః
ద్వే విరూపే చరత-స్స్వర్థే । అన్యా-ఽన్యా వథ్సముపధాపయేతే । హరిరన్యస్యా-మ్భవతి స్వధావాన్ । శుక్రో అన్యస్యా-న్దదృశే సువర్చాః ॥ పూర్వాపర-ఞ్చరతో మాయయైతౌ । శిశూ క్రీడన్తౌ పరియాతో అద్ధ్వరమ్ । విశ్వాన్యన్యో భువనా-ఽభిచష్టే । ఋతూనన్యో విదధజ్జాయతే పునః ॥ త్రీణి శతా త్రీషహస్రాణ్యగ్నిమ్ । త్రిగ్ంశచ్చ దేవా నవ చాసపర్యన్న్ ॥ 36 ॥
ఔక్షన్-ఘృతైరాస్తృణన్-బర్హిరస్మై । ఆదిద్ధోతార-న్న్యషాదయన్త ॥ అగ్నినా-ఽగ్ని-స్సమిద్ధ్యతే । కవి-ర్గృహపతిర్యువా । హవ్యవాడ్-జుహ్వాస్యః ॥ అగ్ని-ర్దేవానా-ఞ్జఠరమ్ । పూతదక్షః కవిక్రతుః । దేవో దేవేభిరాగమత్ ॥ అగ్నిశ్రియో మరుతో విశ్వకృష్టయః । ఆ త్వేషముగ్రమవ ఈమహే వయమ్ ॥ 37 ॥
తే స్వానినో రుద్రియా వర.షనిర్ణిజః । సిగ్ంహా న హేషక్రతవ-స్సుదానవః ॥ యదుత్తమే మరుతో మద్ధ్యమే వా । యద్వా-ఽవమే సుభగాసో దివిష్ఠ । తతో నో రుద్రా ఉత వా-ఽన్వస్య । అగ్నే విత్తాద్ధవిషో యద్యజామః ॥ ఈడే అగ్నిగ్గ్ స్వవస-న్నమోభిః । ఇహ ప్రసప్తో విచయత్కృత-న్నః । రథైరివ ప్రభరే వాజయద్భిః । ప్రదక్షిణి-న్మరుతాగ్ స్తోమమృద్ధ్యామ్ ॥ 38 ॥
శ్రుధి శ్రుత్కర్ణ వహ్నిభిః । దేవైరగ్నే సయావభిః । ఆసీదన్తు బరఃఇషి । మిత్రో వరుణో అర్యమా । ప్రాతర్యావాణో అద్ధ్వరమ్ ॥ విశ్వేషా-మదితి-ర్యజ్ఞియానామ్ । విశ్వషా-మతిథి-ర్మానుషాణామ్ । అగ్ని-ర్దేవానామవ ఆవృణానః । సుమృడీకో భవతు విశ్వవేదాః ॥ త్వే అగ్నే సుమతి-మ్భిక్షమాణాః ॥ 39 ॥
దివి శ్రవో దధిరే యజ్ఞియాసః । నక్తా చ చక్రురుషసా విరూపే । కృష్ణ-ఞ్చ వర్ణమరుణ-ఞ్చ సన్ధుః ॥ త్వామగ్న ఆదిత్యాస ఆస్యమ్ । త్వా-ఞ్జిహ్వాగ్ం శుచయశ్చక్రిరే కవే । త్వాగ్ం రాతిషాచో అద్ధ్వరేషు సశ్చిరే । త్వే దేవా హవిరదన్త్యాహుతమ్ ॥ ని త్వా యజ్ఞస్య సాధనమ్ । అగ్నే హోతార-మృత్విజమ్ । వనుష్వ-ద్దేవ ధీమహి ప్రచేతసమ్ । జీర-న్దూతమమర్త్యమ్ ॥ 40 ॥
అనువాకం 13 - ఇన్ద్రస్తుద్యాగే గ్రహాణా-మ్పురోరుచః
ద్వితాయో వృత్రహన్తమః । విద ఇన్ద్రః శతక్రతుః । ఉప నో హరిభి-స్సుతమ్ ॥ స సూర ఆజనయఞ్జ్యోతిరిన్ద్రమ్ । అయా ధియా తరణిరద్రిబర్హాః । ఋతేన శుష్మీనవమానో అర్కైః । వ్యుస్రిధో అస్రో అద్రిర్బిభేద ॥ ఉత త్యదాశ్వశ్వియమ్ । యదిన్ద్ర నాహుషీష్వా । అగ్రే విక్షు ప్రతీదయత్ ॥ 42 ॥
భరేష్విన్ద్రగ్ం సుహవగ్ం హవామహే । అగ్ంహోముచగ్ం సుకృత-న్దైవ్యఞ్జనమ్ । అగ్ని-మ్మిత్రం-వఁరుణగ్ం సాతయే భగమ్ । ద్యావాపృథివీ మరుతః స్వస్తయే ॥ మహి క్షేత్ర-మ్పురుశ్చన్ద్రం-విఁవిద్వాన్ । ఆది-థ్సఖిభ్యశ్చ రథగ్ం సమైరత్ । ఇన్ద్రో నృభిరజన-ద్దీద్యాన-స్సాకమ్ । సూర్యముషస-ఙ్గాతుమగ్నిమ్ ॥ ఉరు-న్నో లోకమనునేషి విద్వాన్ । సువర్వ-జ్జ్యోతిరభయగ్గ్ స్వస్తి ॥ 43 ॥
ఋష్వా త ఇన్ద్ర స్థవిరస్య బాహూ । ఉపస్థేయామ శరణా బృహన్తా ॥ ఆ నో విశ్వాభిరూతిభిః సజోషాః । బ్రహ్మ జుషాణో హర్యశ్వ యాహి । వరీవృజ-థ్స్థవిరేభి-స్సుశిప్ర । అస్మే దధ-ద్వృషణగ్ం శుష్మమిన్ద్ర ॥ ఇన్ద్రాయ గావ ఆశిరమ్ । దుదుహ్రే వజ్రిణే మధు । య-థ్సీముపహ్వరే-ఽవిదత్ ॥ తాస్తే వజ్రి-న్ధేనవో జోజయుర్నః ॥ 44 ॥
గభస్తయో నియుతో విశ్వవారాః । అహరహర్భూయ ఇజ్జోగువానాః । పూర్ణా ఇన్ద్ర క్షుమతో భోజనస్య ॥ ఇమా-న్తే ధియ-మ్ప్రభరే మహో మహీమ్ । అస్య స్తోత్రే ధిషణా యత్త ఆనజే । తముథ్సవే చ ప్రసవే చ సాసహిమ్ । ఇన్ద్ర-న్దేవాస-శ్శవసా మదన్నను ॥ 45 ॥
అనువాకం 14 - అప్తోర్యామావిధిః
స ఇన్ద్రమబ్రవీత్ । ఇమాన్మ ఈఫ్సేతి । తానిన్ద్రః పఞ్చదశేన స్తోమేన నాప్నోత్ । స విశ్వా-న్దేవా-నబ్రవీత్ । ఇమాన్మ ఈఫ్సతేతి । తాన్. విశ్వే దేవా-స్సప్తదశేన స్తోమేన నాప్నువన్న్ । స విష్ణుమబ్రవీత్ । ఇమాన్మ ఈఫ్సేతి । తాన్. విష్ణురేకవిగ్ంశేన స్తోమేనాప్నోత్ । వారవన్తీయేనావారయత ॥ 47 ॥
ఇదం-విఁష్ణు-ర్విచక్రమ ఇతి వ్యక్రమత ॥ యస్మా-త్పశవః ప్ర ప్రేవ భ్రగ్ంశేరన్న్ । స ఏతేన యజేత ॥ యదాప్నోత్ । తదప్తోర్యామస్యాప్తోర్యామత్వమ్ ॥ ఏతేన వై దేవా జైత్వాని జిత్వా । య-ఙ్కామ-మకామయన్త తమాప్నువన్న్ । య-ఙ్కామ-ఙ్కామయతే । తమేతేనాప్నోతి ॥ 48 ॥
అనువాకం 15 - రాజాభిషేకః
తస్య మృత్యౌ చరతి రాజసూయమ్ । స రాజా రాజ్య-మనుమన్యతామిదమ్ ॥ యేభి-శ్శిల్పైః పప్రథానామదృగ్ంహత్ । యేభిద్ర్యామభ్యపిగ్ంశత్-ప్రజాపతిః । యేభిర్వాచం-విఁశ్వరూపాగ్ం సమవ్యయత్ । తేనేమమగ్న ఇహ వర్చసా సమఙ్గ్ధి ॥ యేభిరాదిత్యస్తపతి ప్రకేతుభిః । యేభి-స్సూర్యో దదృశే చిత్రభానుః । యేభిర్వాచ-మ్పుష్కలేభిరవ్యయత్ । తేనేమమగ్న ఇహ వర్చసా సమఙ్గ్ధి ॥ 50 ॥
ఆ-ఽయ-మ్భాతు శవసా పఞ్చ కృష్టీః । ఇన్ద్ర ఇవ జ్యేష్ఠో భవతు ప్రజావాన్ । అస్మా అస్తు పుష్కల-ఞ్చిత్రభాను । ఆ-ఽయ-మ్పృణక్తు రజసీ ఉపస్థమ్ ॥ యత్తే శిల్ప-ఙ్కశ్యప రోచనావత్ । ఇన్ద్రియావత్-పుష్కల-ఞ్చిత్రభాను । యస్మిన్-థ్సూర్యా అర్పితా-స్సప్త సాకమ్ । తస్మిన్-రాజాన-మధివిశ్రయేమమ్ ॥ ద్యౌరసి పృథివ్యసి ॥ వ్యాఘ్రో వైయాఘ్రే-ఽధి ॥ 51 ॥
విశ్రయస్వ దిశో మహీః । విశస్త్వా సర్వా వాఞ్ఛన్తు । మా త్వ-ద్రాష్ట్రమధిభ్రశత్ ॥ యా దివ్యా ఆపః పయసా సమ్బభూవుః । యా అన్తరిక్ష ఉత పార్థివీర్యాః । తా సా-న్త్వా సర్వాసాగ్ం రుచా । అభిషిఞ్చామి వర్చసా । అభి త్వా వర్చసా సిచ-న్దివ్యేన । పయసా సహ । యథా-ఽఽసా రాష్ట్రవర్ధనః ॥ 52 ॥
తథా త్వా సవితా కరత్ । ఇన్ద్రం-విఁశ్వా అవీవృధన్న్ । సముద్ర వ్యచస-ఙ్గిరః । రథీతమగ్ం రథీనామ్ । వాజానాగ్ం స-త్పతి-మ్పతిమ్ । వసవస్త్వా పురస్తాదభిషిఞ్చన్తు గాయత్రేణ ఛన్దసా । రుద్రాస్త్వా దక్షిణతో-ఽభిషిఞ్చన్తు త్రైష్టుభేన ఛన్దసా । ఆదిత్యాస్త్వా పశ్చాదభిషిఞ్చన్తు జాగతేన ఛన్దసా । విశ్వే త్వా దేవా ఉత్తరతో-ఽభిషిఞ్చన్-త్వానుష్టుభేన ఛన్దసా । బృహస్పతి-స్త్వోపరిష్టా-దభిషిఞ్చతు పాఙ్క్తేన ఛన్దసా ॥ 53 ॥
అరుణ-న్త్వా వృకముగ్ర-ఙ్ఖజ-ఙ్కరమ్ । రోచమాన-మ్మరుతామగ్రే అర్చిషః । సూర్యవన్త-మ్మఘవానం-విఁషాసహిమ్ । ఇన్ద్రముక్థ్యేషు నామహూతమగ్ం హువేమ ॥ ప్ర బాహవా సిసృత-ఞ్జీవసే నః । ఆ నో గవ్యూతిముక్షత-ఙ్ఘృతేన । ఆ నో జనే శ్రవయతం-యుఁవానా । శ్రుత-మ్మే మిత్రావరుణా హవేమా ॥ ఇన్ద్రస్య తే వీర్యకృతః । బాహూ ఉపావహరామి ॥ 54 ॥
అనువాకం 16 - రాజాభిషేకాఙ్గం రథారోహణమ్
మా న ఇన్ద్రాభితస్త్వ-దృష్వారిష్టాసః । ఏవా బ్రహ్మన్తవేదస్తు ॥ తిష్ఠా రథే అధి య-ద్వజ్రహస్తః ॥ ఆ రశ్మీన్దేవ యువసే స్వశ్వః ॥ అబోవే, ఆతిష్ఠన్త-మ్పరి విశ్వే అభూషన్న్ । శ్రియం-వఁసానశ్చరతి స్వరోచాః । మహత్-తదస్యాసురస్య నామ । ఆ విశ్వరూపో అమృతాని తస్థౌ ॥ । అను త్వేన్ద్రో మదత్వను బృహస్పతిః । అను సోమో అన్వగ్నిరావీత్ । అను త్వా విశ్వే దేవా అవన్తు । అను సప్త రాజానో య ఉతాభిషిక్తాః ॥. అనుత్వా మిత్రావరుణావిహావతమ్ । అను ద్యావాపృథివీ విశ్వశభూమ్ । సూర్యో అహోభిరను త్వా-ఽవతు । చన్ద్రమా నక్షత్రైరను త్వా ఽవతు ॥ ॥ ద్యౌశ్చ త్వా పృథివీ చ ప్రచేతసా । శుక్రో బృహ-ద్దక్షిణా త్వా పిపర్తు । అను స్వధా చికితాగ్ం సోమో అగ్నిః । అను త్వా-ఽవతు సవితా సవేన ॥ 56 ॥
ఇన్ద్రం-విఁశ్వా అవీవృధన్న్ । సముద్ర వ్యచస-ఙ్గిరః । రథీతమగ్ం రథీనామ్ । వాజానాగ్ం స-త్పతి-మ్పతిమ్ ॥ పరి మా సేన్యా ఘోషాః । జ్యానాం-వృఁఞ్జన్తు గృద్ధ్నవః । మేథిష్ఠాః పిన్వమానా ఇహ । మా-ఙ్గోపతిమభి సంవిఁశన్తు ॥ తన్మే-ఽనుమతి-రనుమన్యతామ్ । తన్మాతా పృథివీ త-త్పితా ద్యౌః ॥ 57 ॥
తద్గ్రావాణ-స్సోమసుతో మయోభువః । తదశ్వినా శృణుతగ్ం సౌభగా యువమ్ ॥ అవ తే హేడో వరుణ నమోభిరవ యజ్ఞేభిరీమహే హవిర్భిః । క్షయన్నస్మభ్యమసుర ప్రచేతో రాజన్నేనాగ్ంసి శిశ్రథః కృతాని ॥, ఉదుత్తమం-వఁరుణ పాశమస్మదవా-ఽధమం-విఁమధ్యమగ్గ్ శ్రథాయ । అథా వయమాదిత్య వ్రతే తవా-ఽనాగసో అదితయే స్యామ ॥ ॥ ఏనా వ్యాఘ్ర-మ్పరిషస్వజానాః । సిగ్ంహగ్ం హిన్వన్తి మహతే సౌభగాయ । సముద్ర-న్న సుహవ-న్తస్థివాగ్ంసమ్ । మర్మృజ్యన్తే ద్వీపినమఫ్స్వన్తః ॥ ఉదసావేతు సూర్యః । ఉదిద-మ్మామకం-వఁచః । ఉదిహి దేవ సూర్య । సహ వగ్నునా మమ । అహం-వాఁచో వివాచనమ్ । మయి వాగస్తు ధర్ణసిః । యన్తు నదయో వర్షన్తు పర్జన్యాః । సుపిప్పలా ఓషధయో భవన్తు ॥ అన్నవతామోదనవతామామిక్షవతామ్ । ఏషాగ్ం రాజా భూయాసమ్ ॥ 58 ॥
అనువాకం 17 - రాజాభిషేకాఙ్గం-వఁపనమ్
దేహి దక్షిణా-మ్ప్రతిరస్వాయుః । అథా ముచ్యస్వ వరుణస్య పాశాత్ ॥ యేనావప-థ్సవితా క్షురేణ । సోమస్య రాజ్ఞో వరుణస్య విద్వాన్ । తేన బ్రహ్మాణో వపతేదమస్యోర్జేమమ్ । రయ్యా వర్చసా సగ్ంసృజాథ ॥ మా తే కేశానను గాద్వర్చ ఏతత్ । తథా ధాతా కరోతు తే । తుభ్యమిన్ద్రో బృహస్పతిః । సవితా వర్చ ఆదధాత్ ॥ 60 ॥
తేభ్యో నిధాన-మ్బహుధా వ్యైచ్ఛన్న్ । అన్తరా ద్యావాపృథివీ అప-స్సువః । దర్భస్తమ్బే వీర్యకృతే నిధాయ । పౌగ్గ్స్యేనేమం-వఁర్చసా సగ్ంసృజాథ ॥ బల-న్తే బాహువో-స్సవితా దధాతు । సోమస్త్వా-ఽనక్తు పయసా ఘృతేన । స్త్రీషు రూపమశ్వినైత-న్నిధత్తమ్ । పౌగ్గ్స్యేనేమం-వఁర్చసా సగ్ంసృజాథ ॥ య-థ్సీమన్త-ఙ్కఙ్కతస్తే లిలేఖ । యద్వా క్షురః పరివవర్జ వపగ్గ్స్తే । స్త్రీషు రూపమశ్వినైత-న్నిధత్తమ్ । పౌగ్గ్స్యేనేమగ్ం సగ్ంసృజాథో వీర్యేణ ॥ 61 ॥
(యే కేశినో నర్తే మా తే బలం-యఁ-థ్సీమన్త-మ్పఞ్చ)
అనువాకం 18 - విద్యనాఖ్య ఏకాహవిశేషః
యగ్ం రాజానం-విఁశో నాపచాయేయుః । యో వా బ్రాహ్మణస్తమసా పాప్మనా ప్రావృత-స్స్యాత్ । స ఏతేన యజేత । విఘనేనైవైన-ద్విహత్య । విశామాధిపత్య-ఙ్గచ్ఛతి ॥ తస్య ద్వే ద్వాదశే స్తోత్రే భవతః । ద్వే చతుర్విగ్ంశే । ఔద్భిద్యమేవ తత్ । ఏతద్వై క్షత్రస్యౌద్భిద్యమ్ । యదస్మై స్వా విశో బలిగ్ం హరన్తి ॥ 63 ॥
హరన్త్యస్మై విశో బలిమ్ । ఐనమప్రతిఖ్యాత-ఙ్గచ్ఛతి । య ఏవం-వేఁద ॥ ప్రబాహుగ్వా అగ్రే క్షత్రాణ్యాతేపుః । తేషామిన్ద్రః క్షత్రాణ్యాదత్త । న వా ఇమాని క్షత్రాణ్య భూవన్నితి । తన్నక్షత్రాణా-న్నక్షత్రత్వమ్ । ఆ శ్రేయసో భ్రాతృవ్యస్య తేజ ఇన్ద్రియ-న్దత్తే । య ఏతేన యజతే । య ఉ చైనమేవం-వేఁద ॥ 64 ॥
త-ద్యథా హ వై సచ్యాక్రిణౌ కప్లకావుపా-వహితౌ స్యాతామ్ । ఏవమేతౌ యుగ్మన్తౌ స్తోమౌ । అయుక్షు స్తోమేషు క్రియేతే । పాప్మనో-ఽపహత్యై ॥ అప పాప్మాన-మ్భ్రాతృవ్యగ్ం హతే । య ఏతేన యజతే । య ఉ చైనమేవం-వేఁద ॥ త-ద్యథా హ వై సూతగ్రామణ్యః । ఏవ-ఞ్ఛన్దాగ్ంసి । తేష్వసావాదిత్యో బృహతీరభ్యూఢః ॥ 65 ॥
సతోబృహతీషు స్తువతే సతో బృహన్న్ । ప్రజయా పశుభి-రసానీత్యేవ ॥ వ్యతిషక్తాభి-స్స్తువతే । వ్యతిషక్తం-వైఁ క్షత్రం-విఁశా । విశైవైన-ఙ్క్షత్రేణ వ్యతిషజతి ॥ వ్యతిషక్తాభి-స్స్తువతే । వ్యతిషక్తో వై గ్రామణీ-స్సజాతైః । సజాతైరేవైనం-వ్యఁతిషజతి ॥ వ్యతిషక్తాభి-స్స్తువతే । వ్యతిషక్తో వై పురుషః పాప్మభిః । వ్యతిషక్తా-భిరేవాస్య పాప్మనో నుదతే ॥ 66 ॥
