o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
anuvākaṃ 1 - vāyavyādipaśūnāṃ sūktāni
pīvonnāgṃ rayivṛdhaḥ̭ sumedhāḥ | śveta-ssi̭ṣakti niyutā̭mabhiśrīḥ | te vāyave sama̭naso vita̭sthuḥ | viśvennaraḥ̭ svapatyāni̭ cakruḥ || rāye-'nu ya-ñjajñatū roda̭sī ubhe | rāye devī dhiṣaṇā̭ dhāti devam | adhā̭ vāyu-nniyutaḥ̭ saścata svāḥ | uta śvetaṃ-va~sṷdhiti-nnireke || ā vā̭yo bhūṣa śucipā upa̭ na-ssahasra̭-nte niyuto̭ viśvavāra | upo̭ te andho madya̭mayāmi yasya̭ deva dadhiṣe pūrvapeyam || pra yābhiryāsi̭ dāśvāgṃ samacchā̭ niyudbhi̭-rvāyaviṣṭayḙ duroṇe | ni no̭ rayigṃ subhoja̭saṃ-yu~veha ni vīrava-dgavyamaśvi̭ya-ñca rādhaḥ̭ |||| pra vāyumacchā̭ bṛhatī ma̭nīṣā || 1 ||
bṛhadra̭yiṃ-vi~śvavā̭rāgṃ rathaprām | dyutadyā̭mā niyutaḥ patya̭mānaḥ | kaviḥ kavimi̭yakṣasi prayajyo || ā no̭ niyudbhiḥ̭ śatinī̭bhi-raddhvaram | sahasriṇī̭bhirupa̭ yāhi yajñam | vāyo̭ asmin. haviṣi̭ mādayasva | yūya-mpā̭ta svastibhi-ssadā̭ naḥ || prajā̭pate na tvadetānyanyaḥ | viśvā̭ jātāni pari tā ba̭bhūva | ya-tkā̭māste juhumastanno̭ astu || 2 ||
vayagg syā̭ma pata̭yo rayīṇām || rayīṇā-mpatiṃ̭-ya~jata-mbṛhantam | asminbhare nṛta̭maṃ-vā~ja̭sātau | prajāpa̭ti-mprathamajāmṛtasya̭ | yajā̭ma devamadhi̭ no bravītu || prajā̭pate tva-nni̭dhipāḥ pṷrāṇaḥ | devānā-mpitā ja̭nitā prajānām | pati-rviśva̭sya jaga̭taḥ paraspāḥ | havirno̭ deva vihave jṷṣasva || taveme lokāḥ pradiśo diśa̭śca || 3 ||
parāvato̭ nivata̭ udvata̭śca | prajā̭pate viśvasṛjjīvadha̭nya ida-nno̭ deva | prati̭harya havyam || prajāpa̭ti-mprathamaṃ-ya~jñiyā̭nām | devānāmagrḙ yajataṃ-ya~̭jaddhvam | sa no̭ dadātu dravi̭ṇagṃ suvīryam | rāyaspoṣaṃ-vi~ṣya̭tu nābhi̭masme || yo rāya īśḙ śatadāya ukthyaḥ̭ | yaḥ pa̭śūnāgṃ ra̭kṣitā viṣṭhi̭tānām | prajāpa̭tiḥ prathamajā ṛtasya̭ || 4 ||
sahasra̭dhāmā juṣatāgṃ havirnaḥ̭ || somā̭pūṣaṇā jana̭nā rayīṇā-ñjana̭nā divo jana̭nā pṛthivyāḥ | jātau viśva̭sya bhuva̭nasya gopau devā a̭kṛṇvannamṛta̭sya nābhim || imau devau jāya̭mānau juṣantemau tamāgṃ̭si gūhatāmajṷṣṭā | ābhyāmindraḥ̭ pakvamāmāsvanta-sso̭māpūṣabhyā-ñjanadusriyā̭su || || somā̭pūṣaṇā raja̭so vimānam | saptaca̭kragṃ rathamavi̭śvaminvam | viṣūvṛta-mmana̭sā yujyamā̭nam | ta-ñji̭nvatho vṛṣaṇā pañca̭raśmim || divya̭nya-ssada̭na-ñcakra uccā | pṛthivyāmanyo addhyantari̭kṣe | tāvasmabhya̭-mpuruvāra̭-mpurukṣum | rāyaspoṣaṃ-vi~ṣya̭tā-nnābhi̭masme || 5 ||
dhiya̭-mpūṣā ji̭nvatu viśvaminvaḥ | rayigṃ somo̭ rayipati̭-rdadhātu | ava̭tu devyadi̭tira-narvā | bṛha-dva̭dema vidathḙ suvīrāḥ || viśvānyanyo bhuva̭nā jajāna̭ | viśva̭manyo a̭bhicakṣā̭ṇa eti | somā̭pūṣaṇā-vava̭ta-ndhiya̭-mme | yuvabhyāṃ-vi~śvāḥ pṛta̭nā jayema || udṷttamaṃ-va~̭ruṇa pāśa̭masmadavā̭-'dhamaṃ-vi~ma̭dhyamagg śra̭thāya | athā̭ vayamā̭ditya vrate tavā-'nā̭gaso adi̭taye syāma asta̭bhnādyāmṛ̭ṣabho antari̭kṣamami̭mīta varimāṇa̭-mpṛthivyā ā-'sī̭da-dviśvā bhuva̭nāni samrā-ḍviśvettāni varṷṇasya vratāni̭ || | ya-tkiñcedaṃ-va~̭ruṇa daivye janḙ-'bhidroha-mma̭nuṣyāścarā̭masi | aci̭ttīya-ttava dharmā̭ yuyopima mā nastasmā dena̭so deva rīriṣaḥ || kitavāso yadri̭ ripurna dīvi yadvā̭ ghā satya mutayanna vidma | sarvā tā viṣya̭ śithireva̭ devāthā̭ te syāma varuṇa priyāsaḥ̭ ||( ) | ava̭ te heḍo̭ varuṇa namo̭bhirava̭ yajñebhi̭rīmahe havirbhiḥ̭ | kṣaya̭nnasmabhya̭masura praceto rājannenāgṃ̭si śiśrathaḥ kṛtāni̭ ||, tattvā̭ yāmi brahma̭ṇā vanda̭mānastadā śāste yaja̭māno havirbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇeha bodhyurṷśagṃsa mā na āyuḥ pramo̭ṣīḥ || || ādityānāmava̭sā nūta̭nena sakṣīmahi śarma̭ṇā śanta̭mena | anāgāstve a̭dititve turāsa̭ imaṃ-ya~jña-nda̭dhatu śroṣa̭māṇāḥ ||, na da̭kṣiṇā vici̭kite na savyā na prācīna̭mādityā nota paścā | pākyā̭ cidvasavo dhīryā̭ ci--dyuṣmānī̭to abha̭ya-ñjyoti̭raśyām || | dhāraya̭nta ādityāso jagathsthā devā viśva̭sya bhuva̭nasya gopāḥ | dīrghādhi̭yo rakṣa̭māṇā asurya̭mṛtāvā̭na-ścaya̭mānā ṛṇāni̭ ||, tisro bhūmīrdhāraya-ntrīgṃ ruta dyū-ntrīṇi̭ vratā vidathḙ antarḙṣām | ṛtenā̭-''dityā mahi̭ vo mahitva-ntada̭ryaman varuṇa mitra cārṷ || | yajño devānā-mpratyḙti sumnamādi̭tyāso bhava̭tā mṛḍayantaḥ̭ | ā vo-'rvācī̭ sumati rva̭vṛtyādagṃ hościdyā va̭rivovittarā-'sa̭t || śuci̭rapa-ssūyava̭sā ada̭bdha upa̭ kṣeti vṛddhava̭yā-ssuvīraḥ̭ | nakiṣṭa-ṅghnantyanti̭to na dūrādya ā̭dityānā-mbhava̭ti praṇī̭tau || || 6 ||
anuvākaṃ 2 - vaśādīnāṃ sūktāni
asme kāma̭-ndāśuṣḙ sannama̭ntaḥ | puroḍāśa̭-ṅghṛtava̭nta-ñjuṣantām || skabhāyata nir-ṛ̭tigṃ sedhatāma̭tim | pra raśmibhi-ryata̭mānā amṛddhrāḥ | ādi̭tyāḥ kāma praya̭tāṃ-va~ṣa̭ṭkṛtim | juṣaddhva̭-nno havyadā̭tiṃ-ya~jatrāḥ || ādityān-kāmamava̭se huvema | ye bhūtāni̭ janaya̭nto vicikhyuḥ | sīda̭ntu putrā adi̭terupastham | stīrṇa-mbaraḥirha̭viradyā̭ya devāḥ || 8 ||
stīrṇa-mbaraḥi-ssī̭datā yajñe asminn | dhrājā-ssedha̭nto ama̭ti-ndurevām | asmabhya̭-mputrā aditeḥ prayagṃ̭sata | ādi̭tyāḥ kāma̭ haviṣo̭ juṣāṇāḥ || agne naya̭ supathā̭ rāye asmān | viśvā̭ni deva vayunā̭ni vidvān | yuyoddhya̭sma-jjṷhurāṇamenaḥ̭ | bhūyi̭ṣṭhā-nte nama̭ uktiṃ-vi~dhema || pravaḥ̭ śukrāya̭ bhānavḙ bharaddhvam | havya-mmati-ñcāgnaye supṷ̄tam || 9 ||
yo daivyā̭ni mānṷṣā janūgṃṣi̭ | anta-rviśvā̭ni vidmanā jigā̭ti || acchā giro̭ matayo̭ devayantīḥ | agniṃ-ya~̭nti dravi̭ṇa-mbhikṣa̭māṇāḥ | susadṛṃśagṃ̭ supratī̭kagg svañcam | havyavāha̭marati-mmānṷṣāṇām || agne tvamasma-dyṷyoddhyamī̭vāḥ | ana̭gnitrā abhya̭manta kṛṣṭīḥ | puna̭rasmabhyagṃ̭ suvitāya̭ deva | kṣāṃ-vi~śvḙbhirajarḙbhi-ryajatra || 10 ||
agne tva-mpā̭rayā navyo̭ asmān | svastibhirati̭ durgāṇi viśvā | pūśca̭ pṛthvī ba̭hulā na̭ urvī | bhavā̭ tokāya tana̭yāya śaṃ-yoḥ ~|| pra kā̭ravo mananā vacyamā̭nāḥ | devadrīcī-nnayatha devayantaḥ̭ | dakṣiṇāvāḍ-vājinī prācyḙti | havirbhara̭ntyagnayḙ ghṛtācī || indra-nnaro̭ nemadhi̭tā havante yatpāryā̭ yunaja̭te dhiyastāḥ | śūro nṛṣā̭tā śava̭saścakāna ā goma̭ti vraje bha̭jā tvannaḥ̭ || yuje ratha̭-ṅgaveṣa̭ṇagṃ hari̭bhyām | upa brahmā̭ṇi jujuṣāṇa-ma̭sthuḥ | vibā̭dhiṣṭāsya roda̭sī mahitvā | indro̭ vṛtrāṇya̭pratī ja̭ghanvān || || jagṛbhṇā te dakṣi̭ṇamindra hastam || 11 ||
vasūyavo̭ vasupate vasṷ̄nām | vidmā hi tvā gopa̭tigṃ śūra gonām | asmabhya̭-ñcitraṃ-vṛ~ṣa̭ṇagṃ rayi-ndāḥ || tavedaṃ-vi~śva̭mabhitaḥ̭ paśavyam | ya-tpaśya̭si cakṣa̭sā sūrya̭sya | gavā̭masi gopa̭tireka̭ indra | bhakṣīmahi̭ te praya̭tasya vasvaḥ̭ || sami̭ndra ṇo mana̭sā neṣi gobhiḥ̭ | sagṃ sūribhi̭-rmaghavan-thsagg svastyā | sa-mbrahma̭ṇā devakṛ̭taṃ-ya~dasti̭ || 12 ||
sa-ndevānāgṃ̭ sumatyā yajñiyā̭nām || ārācchatru-mapa̭bādhasva dūram | ugro ya-śśambaḥ̭ puruhūta tena̭ | asme dhḙhi yava̭madgoma̭dindra | kṛdhī dhiya̭-ñjaritre vāja̭ratnām || āvedhasa-nnīla̭pṛṣṭha-mbṛhantam | bṛhaspatigṃ sada̭ne sādayadhvam | sādadyo̭ni-ndama ādī̭divāgṃsam | hira̭ṇyavarṇamaruṣagṃ sa̭pema || sa hi śuciḥ̭ || bṛhaspatiḥ̭ prathama-ñjāya̭mānaḥ | maho jyoti̭ṣaḥ parame vyo̭mann | saptāsya̭stuvijāto ravḙṇa | vi saptara̭śmiradhamattamāgṃ̭si || 13 ||
bṛhaspati-ssama̭jaya-dvasṷ̄ni | maho vrajā-ngoma̭to deva eṣaḥ | apa-ssiṣā̭san-thsuvara pra̭tīttaḥ | bṛhaspatiraḥantyamitra̭-markaiḥ || bṛha̭spate pari̭ dīyā rathḙna rakṣohā 'mitrāgṃ̭ apa bādha̭mānaḥ | prabhañjan-thsenāḥ pramṛṇo yudhā jaya̭nnasmāka̭-medhyavitā rathā̭nām || evā pitre viśvadḙvāya vṛṣṇḙ yajñairvi̭dhema nama̭sā havirbhiḥ̭ | bṛha̭spate suprajā vīrava̭nto vayagg syā̭ma pata̭yo rayīṇām || || ā no̭ divo bṛ̭hataḥ parva̭tādā sara̭svatī yajatā ga̭ntu yajñam | hava̭-ndevī jṷjuṣāṇā ghṛtācī̭ śagmā-nno vāca̭muśatī śṛ̭ṇotu ||pāvī̭ravī kanyā̭ citrāyu-ssara̭svatī vīrapa̭tnī dhiya̭-ndhāt | gnābhiracchi̭dragṃ śaraṇagṃ sajoṣā̭ durādharṣa̭-ṅgṛṇate śarma̭ yagṃsat || | imā juhvā̭nā yuṣmadā namo̭bhiḥ | prati stomagṃ̭ sarasvati juṣasva | tava śarma̭-npriyata̭me dadhā̭nāḥ | upa̭stheyāma śaraṇa-nna vṛkṣam || yaste stana̭śśaśaya ityā̭ha | stautyevainām | usra̭ gharmagṃ śigṃṣosra̭ gharma-mpā̭hi gharmāya̭ śigṃṣetyā̭ha | yathā brūyādamuṣmai̭ dehīti̭ | tādṛgeva tat | bṛhaspatistvopa̭ sīdatvityā̭ha | | sara̭svatyabhi no̭ neṣi vasyaḥ̭ | mā pa̭spharīḥ paya̭sā mā na ā dha̭k | juṣasva̭ na-ssakhyā̭ veśyā̭ ca | mā tvatkṣetrā-ṇyara̭ṇāni ganma || || iyagṃ śuṣmḙbhirbisakhā i̭vārujat | sānṷ girīṇā-nta̭viṣebhi̭rūrmibhiḥ̭ | pārāvadaghnīmava̭se suvṛktibhiḥ̭ | sara̭svatī-māvi̭vāsema dhītibhiḥ̭ || 14 ||
anuvākaṃ 3 - saumyādīnāṃ sūktāni
yā te dhāmā̭ni divi yā pṛ̭thivyām | yā parva̭teṣvoṣa̭dhīṣvaphsu | tebhi̭rno viśvai-ssumanā ahḙḍann | rājan-thsoma prati̭ havyā gṛ̭bhāya || viṣṇornukaṃ̭-vī~ryā̭ṇi pra vo̭caṃ-yaḥ ~pārthi̭vāni vimame rajāgṃ̭si yo aska̭bhāyadutta̭ragṃ sadhasthaṃ̭-vi~cakramāṇa stredhorṷgāyo viṣṇo̭ rarāṭa̭masi viṣṇoḥ pṛṣṭhama̭si viṣṇo-śśnyaptre stho viṣṇo-ssyūra̭si viṣṇo-rdhruvama̭si vaiṣṇavama̭si viṣṇa̭ve tvā || tada̭sya priyamabhi pātho̭ aśyām | naro yatra̭ devayavo mada̭nti | urukramasya sa hi bandhṷritthā | viṣṇoḥ pade pa̭rame madhva uthsaḥ̭ || | prata-dviṣṇuḥ̭ stavate vīryā̭ya | mṛgo na bhīmaḥ kṷcaro gi̭riṣṭhāḥ | yasyoruṣṷ triṣu vikrama̭ṇeṣu | adhi̭kṣiyanti bhuva̭nāni viśvā || || paro mātra̭yā tanuvā̭ vṛdhāna | na tḙ mahitva-manva̭śnuvanti | ubhe tḙ vidma raja̭sī pṛthivyā viṣṇo̭ deva tvam | paramasya̭ vithse || 16 ||
vica̭krame pṛthivīmeṣa etām | kṣetrā̭ya viṣṇu-rmanṷṣe daśasyann | dhruvāso̭ asya kīrayo janā̭saḥ | urukṣitigṃ sujani̭mā cakāra || trirdevaḥ pṛ̭thivīmeṣa etām | vica̭krame śatarca̭sa-mmahitvā | pra viṣṇṷ-rastu tavasasta vī̭yān | tveṣagg hya̭sya sthavi̭rasya nāma̭ || || ā tḙ maha i̭ndrotyṷgra sama̭nyavo ya-thsamara̭nta senāḥ | patā̭ti didyunnarya̭sya bāhuvormā te mano̭ viṣvadriyagvi cā̭rīt || yo jāta eva pra̭thamo mana̭svā-ndevo devān kratṷnā paryabhṷ̄ṣat | yasya śuṣmādroda̭sī abhya̭setā-nnṛmṇasya̭ mahnā sa ja̭nāsa indraḥ̭ || | abhi gotrāṇi saha̭sā gāha̭māno-'dāyo vīra-śśatama̭nyurindraḥ̭ | duścyavanaḥ pṛ̭tanāṣāḍa̭ yudhyo-smākagṃ senā̭ avatu pra yuthsu || || ābhi-sspṛdho̭ mithatī- rari̭ṣaṇyann | amitra̭sya vyathayā manyumi̭ndra | ābhirviśvā̭ abhiyujo viṣṷ̄cīḥ | āryā̭ya viśo-'va̭tārīrdāsīḥ || ayagṃ śṛ̭ṇve adha jaya̭nnuta ghnann | ayamuta prakṛ̭ṇute yudhā gāḥ | yadā satya-ṅkṛ̭ṇute manyumindraḥ̭ || 17 ||
viśva̭-ndṛḍha-mbha̭yata eja̭dasmāt || anṷ svadhā-ma̭kṣarannāpo̭ asya | ava̭rdhata maddhya ā nāvyā̭nām | saddhrīcīnḙna mana̭sā tami̭ndra oji̭ṣṭhena | hanma̭nā-'hannabhidyūn || marutva̭ntaṃ-vṛ~ṣabhaṃ-vā~̭vṛdhānam | aka̭vāri-ndivyagṃ śāsamindram | viśvāsāhamava̭se nūta̭nāya | ugragṃ sa̭hodāmiha tagṃ hṷvema || jani̭ṣṭhā ugra-ssaha̭se turāya̭ || 18 ||
mandra oji̭ṣṭho bahulābhi̭mānaḥ | ava̭rdhannindra̭-mmaruta̭ścidatra̭ | mātā ya-dvīra-ndadhanaddhani̭ṣṭhā || kva̭ syā vo̭ maruta-ssvadhā-''sīt | ya-nmāmekagṃ̭ samadha̭ttāhihatye | ahagg hyṷgrasta̭viṣa-stuvi̭ṣmān | viśva̭sya śatrorana̭maṃ-va~dhasnaiḥ || vṛtrasya̭ tvā śvasathādīṣa̭māṇāḥ | viśvḙ devā a̭jahurye sakhā̭yaḥ | marudbhi̭rindra sakhya-ntḙ astu || 19 ||
athemā viśvāḥ pṛta̭nā jayāsi || vadhīṃ-vṛ~tra-mma̭ruta indriyeṇa̭ | svena bhāmḙna taviṣo ba̭bhūvān | ahametā mana̭ve viśvaśca̭ndrāḥ | sugā apaśca̭kara vajra̭bāhuḥ || sa yo vṛṣā vṛṣṇi̭yebhi-ssamo̭kāḥ | maho divaḥ pṛ̭thivyāśca̭ samrāṭ | satīnasa̭ttvā havyo bharḙṣu | marutvānno bhavatvindra̭ ūtī || indro̭ vṛtrama̭tara-dvṛtratūrye || 20 ||
anādhṛṣyo maghavā śūra indraḥ̭ | anvḙnaṃ-vi~śo̭ amadanta pūrvīḥ | ayagṃ rājā jaga̭taścarṣaṇīnām || sa eva vīra-ssa ṷ vīryā̭vān | sa ḙkarājo jaga̭taḥ paraspāḥ | yadā vṛtramata̭racchūra indraḥ̭ | athā̭ bhavaddamitā-'bhikra̭tūnām || indro̭ yajñaṃ-va~rdhaya̭n viśvavḙdāḥ | puroḍāśa̭sya juṣatāgṃ havirnaḥ̭ | vṛtra-ntīrtvā dā̭navaṃ-va~jra̭bāhuḥ || 21 ||
diśo̭-'dṛgṃ haddṛgṃhitā dṛgṃha̭ṇena || imaṃ-ya~jñaṃ-va~rdhaya̭n viśvavḙdāḥ | puroḍāśa-mprati̭gṛbhṇātvindraḥ̭ | yadā vṛtramata̭racchūra indraḥ̭ | athai̭karājo a̭bhavajjanā̭nām || indro̭ devāñcha̭mbarahatya̭ āvat | indro̭ devānā̭- mabhava-tpurogāḥ | indro̭ yajñe haviṣā̭ vāvṛdhānaḥ | vṛtratūrṇo abha̭yagṃ śarma̭ yagṃsat || ya-ssapta sindhūgṃ rada̭dhāt-pṛthivyām | ya-ssapta lokānakṛ̭ṇo-ddiśa̭śca | indro̭ haviṣmān-thsaga̭ṇo marudbhiḥ̭ | vṛtratūrṇo̭ yajñamihopa̭yāsat || 22 ||
anuvākaṃ 4 - abhimātihaindrādipaśūnāṃ sūktāni
hatvā-'bhimā̭tīḥ pṛta̭nā-ssaha̭svān | athābha̭ya-ṅkṛṇuhi viśvato̭ naḥ || stuhi śūraṃ̭-va~jriṇa-mapra̭tītam (mapra̭tīttam) | abhimātihana̭-mpuruhūtamindram | ya eka icchatapa̭tirjanḙṣu | tasmā indrā̭ya havirājṷhota || indro̭ devānā̭madhipāḥ purohi̭taḥ | diśā-mpati̭rabhava-dvājinī̭vān | abhimātihā ta̭viṣastuvi̭ṣmān | asmabhya̭-ñcitraṃ-vṛ~ṣa̭ṇagṃ rayi-ndāt || 24 ||
ya ime dyāvā̭pṛthivī ma̭hitvā | balenādṛgṃ̭hadabhimātihendraḥ̭ | sa no̭ haviḥ prati̭gṛbhṇātu rātaye | devānā-ndevo ni̭dhipā no̭ avyāt || ana̭vaste rathamaśvā̭ya takṣan-tvaṣṭā vajra̭-mpuruhūta dyumantam | brahmāṇa indra̭-mmahaya̭nto arkairava̭rdhayannaha̭ye hanta vā ṷ || vṛṣṇe ya-tte vṛṣa̭ṇo arkamarcānindra grāvā̭ṇo adi̭ti-ssajoṣāḥ | anaśvāso ye pavayo̭-'rathā indrḙṣitā abhyava̭rtanta dasyūṋ || | indra̭sya nu vīryā̭ṇi pravo̭cam | yāni̭ cakāra̭ prathamāni̭ vajrī || aha-nnahimanvapasta̭tarda | pra vakṣaṇā̭ abhina-tparva̭tānām || || indro̭ yāto-'va̭sitasya rājā | śama̭sya ca śṛṅgiṇo vajra̭bāhuḥ | sedu rājā kṣeti carṣaṇīnām | arānna nemiḥ paritā ba̭bhūva || 25 ||
abhi siddhmo a̭jigādasya śatrūṋ | vi tigmena̭ vṛṣabheṇā puro̭-'bhet | saṃ-va~jrḙṇāsṛja-dvṛtramindraḥ̭ | pra svā-mmatima̭tiracchāśa̭dānaḥ || viṣṇṷ-ndevaṃ-va~rṷṇamūtaye bhagam | meda̭sā devā vapayā̭ yajaddhvam | tā no̭ yajñamāga̭taṃ-vi~śvadhḙnā | prajāva̭dasme dravi̭ṇeha dha̭ttam || meda̭sā devā vapayā̭ yajaddhvam | viṣṇṷ-ñca devaṃ-va~rṷṇa-ñca rātim || 26 ||
tā no amī̭vā apabādha̭mānau | imaṃ-ya~jña-ñjuṣamā̭ṇāvupetam || viṣṇṷ̄varuṇā yuvama̭ddhvarāya̭ naḥ | viśe janā̭ya mahi śarma̭ yacchatam | dīrghapra̭yajyū haviṣā̭ vṛdhānā | jyotiṣā-'rā̭tīrdahata-ntamāgṃ̭si || yayoroja̭sā skabhitā rajāgṃ̭si | vīryḙbhi-rvīrata̭mā śavi̭ṣṭhā | yā patyḙte apra̭tīttā saho̭bhiḥ | viṣṇṷ̄ aganvarṷṇā pūrvahṷ̄tau || 27 ||
viṣṇṷ̄varuṇā vabhiśastipā vām | devā ya̭janta haviṣā̭ ghṛtena̭ | apāmī̭vāgṃ sedhatagṃ rakṣasa̭śca | athā̭ dhattaṃ-ya~ja̭mānāya śaṃ-yoḥ ~|| agṃhomucā̭ vṛṣabhā supratūrtī | devānā-ndevata̭mā śaci̭ṣṭhā | viṣṇṷ̄varuṇā prati̭haryata-nnaḥ | ida-nnarā praya̭tamūtayḙ haviḥ || mahī nu dyāvā̭pṛthivī iha jyeṣṭhe | rucā bha̭vatāgṃ śucaya̭dbhi-rarkaiḥ || 28 ||
yathsīṃ-va~ri̭ṣṭhe bṛhatī vi̭minvann | nṛvadbhyo-'kṣā pa̭prathānebhirevaiḥ || pra pūrvaje pitarā navya̭sībhiḥ | gīrbhiḥ kṛ̭ṇuddhvagṃ sada̭ne ṛtasya̭ | ā no dyāvāpṛthivī daivyḙna | janḙna yāta-mmahi̭ vāṃ-va~rṷ̄tham || sa ithsvapā bhuva̭neṣvāsa | ya ime dyāvā̭pṛthivī jajāna̭ | urvī ga̭bhīre raja̭sī sumeke | avagṃśe dhīra-śśacyā samai̭rat || 29 ||
bhūri-ndve aca̭rantī cara̭ntam | padvanta-ṅgarbha̭mapadī̭ dadhāte | nitya-nna sūnu-mpitrorupasthe | ta-mpi̭pṛtagṃ rodasī satyavācam || ida-ndyā̭vāpṛthivī satyama̭stu | pita-rmāta-ryadihopa̭bruve vām | bhūta-ndevānā̭mavame avo̭bhiḥ | vidyāmeṣaṃ-vṛ~jana̭-ñjīradā̭num || urvī pṛthvī ba̭hule dūre a̭nte | upa̭bruve nama̭sā yajñe asminn | dadhā̭te ye subhagḙ supratūrtī | dyāvā rakṣa̭ta-mpṛthivī no abhvāt || yā jātā oṣa̭dhayo devebhya̭striyuga-mpurā | mandā̭mi babhrūṇā̭mahagṃ śata-ndhāmā̭ni sapta ca̭ ||, ati viśvāḥ pariṣṭhā-sstena i̭va vrajama̭kramuḥ | oṣa̭dhayaḥ prācṷcyavu rya-tki-ñca̭ tanuvāgṃ rapaḥ̭ || | yā oṣa̭dhaya-ssoma̭rājñīḥ pravi̭ṣṭāḥ pṛthivīmanṷ | tāsā-ntvama̭syuttamā praṇo̭ jīvāta̭-vesuva || aśvāvatīgṃ so̭mavatī mūrjaya̭ntī mudo̭jasam | ā vi̭thsi sarvā oṣa̭dhīrasmā a̭riṣṭatā̭taye || | oṣa̭dhīriti̭ mātara-stadvo̭ devī-rupa̭ bruve | rapāgṃ̭si vighnatīri̭ta rapa̭ścātaya̭mānāḥ || anyā vo̭ anyāma̭va-tvanyā-'nyasyā upā̭vata | tā-ssarvā oṣa̭dhaya-ssaṃvi~dānā ida-mme prāva̭tā vacaḥ̭ || || 30 ||
anuvākaṃ 5 - aindrāgnapaśvādīnāṃ sūktāni
gharmasvḙdebhi-rdravi̭ṇaṃ-vyā~̭naṭ || brahma̭ṇaspatḙ-rabhavadyathā vaśam | satyo manyurmahi karmā̭ kariṣyataḥ | yo gā udājathsa dive vi cā̭bhajat | mahīva̭ rīti-śśava̭sā sara-tpṛtha̭k || indhā̭no agniṃ-va~̭navadvanuṣyataḥ | kṛtabra̭hmā śūśuva-drātaha̭vya it | jātena̭ jātamati sṛ-tprasṛgṃ̭sate | yaṃ-ya~ṃ-yu~ja̭-ṅkṛṇute brahma̭ṇaspatiḥ̭ || brahma̭ṇaspate suyama̭sya viśvahā || 32 ||
rāya-ssyā̭ma rathyo̭ viva̭svataḥ | vīreṣṷ vīrāgṃ upa̭pṛṅgdhi nastvam | yadīśā̭no brahma̭ṇā veṣi̭ me havam || sa ijjanḙna sa viśā sa janma̭nā | sa putrairvāja̭-mbharate dhanā nṛbhiḥ̭ | devānāṃ-yaḥ ~pitara̭māvivā̭sati | śraddhāma̭nā haviṣā brahma̭ṇaspatim || yāstḙ pūṣannāvo̭ anta-ssa̭mudre | hiraṇyayī̭rantari̭kṣe cara̭nti | yābhi̭ryāsi dūtyāgṃ sūrya̭sya | kāmḙna kṛta-śśrava̭ icchamā̭naḥ || | śukra-ntḙ anyadya̭jata-ntḙ anyadviṣṷrūpe aha̭nī dyauri̭vāsi | viśvā hi māyā ava̭si svadhāvo bhadrā tḙ pūṣanniha rātira̭stu ||, pūṣemā āśā anṷveda sarvā-sso asmāgṃ abha̭yatamena neṣat | svastidā aghṛ̭ṇi-ssarva̭vīraḥ | apra̭yuccha-npura ḙtu prajānann || || prapa̭the pathāma̭janiṣṭa pūṣā || 33 ||
prapa̭the divaḥ prapa̭the pṛthivyāḥ | ubhe abhi priyata̭me sadhasthe | ā ca parā̭ ca carati prajānann || pūṣā subandhṷrdiva ā pṛ̭thivyāḥ | iḍaspati̭-rmaghavā̭ dasmava̭rcāḥ | ta-ndevāso ada̭du-ssūryāyai | kāmḙna kṛta-ntavasagg svañcam || ajāśvaḥ̭ paśupā vāja̭vastyaḥ | dhiyajinnvo viśve bhuva̭ne arpi̭taḥ | aṣṭrā-mpūṣā śi̭thirāmudvarī̭vṛjat || 34 ||
sacaṅkṣā̭ṇo bhuva̭nā deva ī̭yate || śucī̭ vo havyā ma̭ruta-śśucī̭nām | śucigṃ̭ hinomyaddhvaragṃ śuci̭bhyaḥ | ṛtena̭ satyamṛtasāpa̭ āyann | śuci̭janmāna-śśuca̭yaḥ pāvakāḥ || pra citramarka-ṅgṛ̭ṇate turāya̭ | mārṷtāya svata̭vase bharaddhvam | ye sahāgṃ̭si saha̭sā saha̭nte | reja̭te agne pṛthivī makhebhyaḥ̭ || agṃseṣvā ma̭rutaḥ khādayo̭ vaḥ || 35 ||
vakṣaḥ̭su rukmā upa̭śiśriyāṇāḥ | vi vidyuto na vṛṣṭibhī̭ rucānāḥ | anṷ svadhāmāyṷdhai-ryaccha̭mānāḥ || yā va-śśarma̭ śaśamānāya santi̭ | tridhātṷ̄ni dāśuṣḙ yacchatādhi̭ | asmabhya-ntāni̭ maruto viya̭nta | rayi-nno̭ dhatta vṛṣaṇa-ssuvīram || ime tura-mmaruto̭ rāmayanti | ime saha-ssaha̭sa āna̭manti | ime śagṃsaṃ̭-va~nuṣyato nipānti || 36 ||
gurudveṣo ara̭ruṣe dadhanti || arā ivedaca̭ramā ahḙva | pra pra̭jāyante aka̭vā maho̭bhiḥ | pṛśneḥ putrā ṷpamāso rabhi̭ṣṭhāḥ | svayā̭ matyā maruta-ssammi̭mikṣuḥ || anṷ te dāyi maha i̭ndriyāya̭ | satrā te viśvamanṷ vṛtrahatye | anṷ kṣatramanu saho̭ yajatra | indra̭ devebhiranṷ te nṛṣahye || ya indra śuṣmo̭ maghavante asti̭ || 37 ||
śikṣā sakhi̭bhyaḥ puruhūta nṛbhyaḥ̭ | tvagṃ hi dṛḍhā ma̭ghavan vicḙtāḥ | apā̭vṛdhi pari̭vṛti-nna rādhaḥ̭ || indro rājā jaga̭taścarṣaṇīnām | adhikṣami viṣṷrūpaṃ-ya~dasti̭ | tato̭ dadātu dāśuṣe vasṷ̄ni | codadrādha upa̭stutaścidarvāk || tamṷ ṣṭuhi yo abhibhūtyojāḥ | vanvannavā̭taḥ puruhūta indraḥ̭ | aṣā̭ḍhamugragṃ saha̭mānamābhiḥ || 38 ||
gīrbhirva̭rdha vṛṣabha-ñca̭rṣaṇīnām || sthūrasya̭ rāyo bṛ̭hato ya īśe | tamṷ ṣṭavāma vidatheṣvindram | yo vāyunā jaya̭ti goma̭tīṣu | pra dhṛ̭ṣṇuyā na̭yati vasyo accha̭ || ā te śuṣmo̭ vṛṣabha ḙtu paścāt | ottarāda̭dharāgā purastāt | ā viśvato̭ abhi sametvarvām | indra̭ dyumnagṃ suva̭rvaddhehyasme || 39 ||
anuvākaṃ 6 - sāvitrādipaśūnāṃ sūktāni
viśraya̭māṇo ama̭timurūcīm | martabhoja̭namadha̭ rāsate na || vi janāñchyāvā-śśi̭tipādo̭ akhyann | rathagṃ hira̭ṇya pra ugaṃ-va~ha̭ntaḥ | śaśva-ddiśaḥ̭ savitu-rdaivya̭sya | upasthe viśvā bhuva̭nāni tasthuḥ || vi sṷparṇo antari̭kṣāṇyakhyat | gabhīravḙpā asṷra-ssunīthaḥ | kvḙdānīgṃ sūryaḥ kaści̭keta | katamā-ndyāgṃ raśmirasyāta̭tāna || 41 ||
bhaga-ndhiyaṃ̭-vā~jaya̭ntaḥ pura̭ndhim | narāśagṃso gnāspati̭rno avyāt | ā-'ye vāmasya̭ saṅgathe ra̭yīṇām | priyā devasya̭ savitu-ssyā̭ma || ā no viśve askrā̭ gamantu devāḥ | mitro a̭ryamā varṷṇa-ssajoṣāḥ | bhuvan. yathā̭ no viśvḙ vṛdhāsaḥ̭ | karan-thsuṣāhā̭ vithura-nna śavaḥ̭ || śa-nno̭ devā viśvadḙvā bhavantu | śagṃ sara̭svatī saha dhībhira̭stu || 42 ||
śama̭bhiṣāca-śśamṷ rātiṣācaḥ̭ | śa-nno̭ divyāḥ pārthi̭vā-śśa-nno apyāḥ || ye sa̭vitu-ssatyasa̭vasya viśve | mitrasya̭ vrate varṷṇasya devāḥ | te saubha̭gaṃ-vī~ravadgomadapnaḥ̭ | dadhā̭tana dravi̭ṇa-ñcitramasme || agnḙ yāhi dūtyaṃ̭-vā~ri̭ṣeṇyaḥ | devāgṃ acchā brahmakṛtā̭ gaṇena̭ | sara̭svatī-mmaruto̭ aśvinā-'paḥ | yakṣi devā-nra̭tnadheyā̭ya viśvāṋ || 43 ||
dyauḥ pi̭taḥ pṛthi̭vi mātaraddhrṷk | agne bhrātarvasavo mṛḍatā̭ naḥ | viśva̭ ādityā adite sajoṣāḥ | asmabhyagṃ śarma̭ bahulaṃ-vi~ya̭nta || viśvḙ devā-śśṛṇutemagṃ hava̭-mme | ye antari̭kṣe ya upa dyavi ṣṭha | ye a̭gnijihvā uta vā yaja̭trāḥ | āsa-dyāsmi-nbarhiṣi̭ mādayaddhvam || ā vā-mmitrāvaruṇā havyajṷṣṭim | nama̭sā devā vava̭sā-''vavṛtyām || 44 ||
asmāka-mbrahma pṛta̭nāsu sahyā asmākam | vṛṣṭi-rdivyā sṷpārā || yuvaṃ-va~strā̭ṇi pīvasā va̭sāthe | yuvoracchi̭drā manta̭vo ha sargāḥ | avā̭tiratamanṛ̭tāni viśvā | ṛtena̭ mitrāvaruṇā sacethe || tathsu vā-mmitrāvaruṇā mahitvam | īrmā tasthuṣīraha̭bhi-rduduhre | viśvāḥ pinvatha svasa̭rasya dhenāḥ | anṷ vāmekaḥ̭ pavirāva̭varti || 45 ||
yadbagṃhi̭ṣṭha-nnātividḙ sudānū | acchi̭dragṃ śarma bhuva̭nasya gopā | tato̭ no mitrāvaruṇā-vavīṣṭam | siṣā̭santo jīgivāgṃsaḥ̭ syāma || ā no̭ mitrāvaruṇā havyadā̭tim | ghṛtai-rgavyṷ̄timukṣatamiḍā̭bhiḥ | prati̭ vāmatra varamā janā̭ya | pṛṇītamudgo divyasya cāroḥ || pra bāhavā̭ sisṛta-ñjīvasḙ naḥ | ā no gavyṷ̄timukṣata-ṅghṛtena̭ || 46 ||
ā no jane śravayataṃ-yu~vānā | śruta-mmḙ mitrāvaruṇā havemā || imā rudrāya̭ sthiradha̭nvane giraḥ̭ | kṣipreṣa̭ve devāya̭ svadhāmne | aṣā̭ḍhāya saha̭mānāya mīḍhuṣe | tigmāyṷdhāya bharatā śṛṇota̭na || tvā da̭ttebhī rudra śanta̭mebhiḥ | śatagṃ himā̭ aśīya bheṣajebhiḥ̭ | vya̭smaddveṣo̭ vitaraṃ-vya~gṃhaḥ̭ | vyamī̭vāg ścātayasvā viṣṷ̄cīḥ || 47 ||
arha̭nbibharṣi sāya̭kāni dhanva̭ | arha̭nniṣkaṃ-ya~̭jataṃ-vi~śvarṷ̄pam | arha̭nnidanda̭yase viśvamabbhṷvam | na vā ojī̭yo rudra tvada̭sti ||, mā na̭stoke tana̭ye mā na āyṷṣi mā no goṣu mā no aśvḙṣu rīriṣaḥ | vīrā-nmāno̭ rudra bhāmito va̭dhīrhaviṣma̭nto nama̭sā vidhema te |||| ā tḙ pitarmarutāgṃ sumnamḙtu | mā na-ssūrya̭sya sadṛṃśo̭ yuyothāḥ | abhi no̭ vīro arva̭ti kṣameta | prajā̭yemahi rudra prajābhiḥ̭ || evā ba̭bhro vṛṣabha cekitāna | yathā̭ deva na hṛ̭ṇīṣe na hagṃsi̭ | hāvanaśrūrno̭ rudreha bo̭dhi | bṛhadva̭dema vidathḙ suvīrāḥ || pari̭ṇo rudrasya̭ heti rvṛ̭ṇaktu pari̭tveṣasya̭ durmatira̭ghāyoḥ | ava̭ sthirā maghava̭dbhya-stanuṣva mīḍhva̭stokāya tana̭yāya mṛḍaya ||, stuhi śruta-ṅga̭rtasadaṃ-yu~vā̭na-mmṛga-nna bhīma-mṷpahatnu-mugram | mṛḍā ja̭ritre rṷdra stavā̭no anyantḙ asmanniva̭pantu senāḥ || | mīḍhṷṣṭama śiva̭tama śivo naḥ̭ sumanā̭ bhava |parame vṛkṣa āyṷdha-nnidhāya kṛttiṃ-va~sā̭na āca̭ra pinā̭kambibhradāga̭hi || arha̭nbibharṣi sāya̭kāni dhanva̭ | arha̭nniṣkaṃ-ya~̭jataṃ-vi~śvarṷ̄pam | arha̭nnidanda̭yase viśvamabbhṷvam | na vā ojī̭yo rudra tvada̭sti ||| tvama̭gne rudro asṷro maho divastvagṃ śardho mārṷta-mpṛkṣa ī̭śiṣe | tvaṃ-vā~tai̭raruṇairyā̭si śaṅgayastva-mpūṣā vi̭dhataḥ pā̭si nutmanā ||, ā vo rājā̭namadhvarasya̭ rudragṃ hotā̭ragṃ satyayajagṃ roda̭syoḥ | agni-mpurā ta̭nayitno racittā-ddhira̭ṇyarūpamava̭se kṛṇudhvam || || 48 ||
anuvākaṃ 7 - sauryādipaśūnāṃ sūktāni
yadedayṷkta haritaḥ̭ sadhasthāt | ādrātrī vāsa̭stanute simasmai || ta-nmitrasya varṷṇasyābhicakṣe | sūryo̭ rūpa-ṅkṛ̭ṇute dyorupasthe | anantamanya-druśa̭dasya pājaḥ̭ | kṛṣṇamanyaddharita-ssambha̭ranti || adyā dḙvā udi̭tā sūrya̭sya | niragṃha̭saḥ pipṛtānnira̭vadyāt | tanno̭ mitro varṷṇo māmahantām | adi̭ti-ssindhuḥ̭ pṛthivī uta dyauḥ || 50 ||
divo rukma ṷrucakṣā udḙti | dūre a̭rthastaraṇi-rbhrāja̭mānaḥ | nūna-ñjanā-ssūryḙṇa prasṷ̄tāḥ | āyannarthā̭ni kṛṇavannapāgṃ̭si || śa-nno̭ bhava cakṣa̭sā śa-nno ahnā | śa-mbhānunā śagṃ himā śa-ṅghṛṇena̭ | yathā śamasmai śamasa̭-dduroṇe | ta-thsūrya dravi̭ṇa-ndhehi citram || citra-ndevānā-muda̭gādanī̭kam | cakṣṷrmitrasya varṷṇasyāgneḥ || 51 ||
ā-'prā dyāvā̭pṛthivī antari̭kṣam | sūrya̭ ātmā jaga̭tastasthuṣa̭śca || tvaṣṭā dadhadindrā̭ya śuṣmam | apāko-'ci̭ṣṭuryaśasḙ purūṇi̭ | vṛṣā yajan vṛṣa̭ṇa-mbhūri̭retāḥ | mūrdhan. yajñasya sama̭naktu devān ||, tanna̭sturīpamadha̭ poṣayitnu deva̭ tvaṣṭarvi ra̭rāṇa-ssya̭sva | yato̭ vīraḥ ka̭rmaṇyaḥ̭ sudakṣo̭ yuktagrā̭vā jāya̭te devakā̭maḥ || | tvaṣṭā̭ vīra-ndevakā̭ma-ñjajāna tvaṣṭurarvā̭ jāyata āśuraśvaḥ̭ | tvaṣṭedaṃ-vi~śva-mbhuva̭na-ñjajāna bahoḥ kartāra̭miha ya̭kṣi hotaḥ || piśaṅga̭rūpa-ssubharo̭ vayodhā-śśruṣṭī vīro jā̭yate devakā̭maḥ | prajā-ntvaṣṭā viṣya̭tu nābhi̭masme athā̭ devānāmapyḙtu pāthaḥ̭ || || daśema-ntvaṣṭṷrjanayanta garbham | ata̭ndrāso yuvatayo bibha̭rtram | tigmānī̭kagg svaya̭śasa-ñjanḙṣu | viroca̭māna-mpari̭ṣī-nnayanti || āviṣṭyo̭ vardhate cārṷrāsu | jihmānā̭mūrdhva-ssvaya̭śā upasthe || 52 ||
ubhe tvaṣṭṷrbibhyatu-rjāya̭mānāt | pratīcī̭ sigṃha-mprati̭joṣayete || mitro janāṋ yātayati prajāna-nmitro dā̭dhāra pṛthivīmuta dyām | mitraḥ kṛṣṭīrani̭miṣā-'bhi ca̭ṣṭe satyāya̭ havya-ṅghṛtava̭-dvidhema ||, pra sa mi̭tra marto̭ astu praya̭svān yasta̭ āditya śikṣa̭ti vratena̭ | na ha̭nyate na jī̭yate tvoto nainamagṃho̭ aśnotyanti̭to na dūrāt || || aya-mmitro na̭masyaḥ̭ suśevaḥ̭ | rājā̭ sukṣatro a̭janiṣṭa vedhāḥ | tasya̭ vayagṃ sṷmatau yajñiya̭sya | api̭ bhadre saṷmanase syā̭ma || anamīvāsa iḍa̭yā mada̭ntaḥ | mitajma̭vo vari̭mannā pṛ̭thivyāḥ | ādityasya̭ vratamṷpakṣyantaḥ̭ || 53 ||
vaya-mmitrasya̭ sumatau syā̭ma || mitra-nna īgṃ śimyā goṣṷ gavyava̭t | svādhiyo̭ vidathḙ aphsvajī̭janann | arḙjayatāgṃ roda̭sī pāja̭sā girā | prati̭ priyaṃ-ya~̭jata-ñjanuṣāmavaḥ̭ || mahāgṃ ā̭dityo nama̭sopasadyaḥ̭ | yātayajja̭no gṛṇate suśevaḥ̭ | tasmā̭ eta-tpanya̭tamāya juṣṭam | agnau mitrāya̭ havirājṷhota || āvāgṃ ratho roda̭sī badbadhānaḥ || 54 ||
hiraṇyayo vṛṣa̭bhiryātvaśvaiḥ | ghṛtava̭rtaniḥ pavibhī̭ rucānaḥ | iṣāṃ-vo~ḍhā nṛpati̭rvājinī̭vān || sa pa̭prathāno abhi pañca bhūma̭ | trivandhuro manasā-''yā̭tu yuktaḥ | viśo yena gaccha̭tho devayantīḥ | kutrā̭ cidyāma̭maśvinā dadhā̭nā || svaśvā̭ yaśasā-''yā̭tamarvāk | dasrā̭ nidhi-mmadhṷmanta-mpibāthaḥ | vi vāgṃ ratho̭ vaddhvā̭ yāda̭mānaḥ || 55 ||
antā-ndivo bā̭dhate vartanibhyām || yuvo-śśriya-mpari yoṣā̭ vṛṇīta | sūro̭ duhitā pari̭takmiyāyām | ya-ddḙvayantamava̭tha-śśacī̭bhiḥ | pari̭ghragṃsa vā-mmanā̭ vāṃ-va~yo̭ gām || yo ha sya vāgṃ̭ rathirā vasta̭ usrāḥ | ratho̭ yujānaḥ pa̭riyāti̭ vartiḥ | tena̭ na-śśaṃ-yo~ruṣaso vyṷṣṭau | nya̭śvinā vahataṃ-ya~jñe asminn || yuva-mbhujyumava̭viddhagṃ samudre || 56 ||
udṷ̄hathurarṇa̭so asri̭dhānaiḥ | patatribhi̭-raśramai-ra̭vyathibhiḥ̭ | dagṃsanā̭bhiraśvinā pāraya̭ntā || agnī̭ṣomā yo adya vām | idaṃ-va~caḥ̭ saparyati̭ | tasmai̭ dhattagṃ suvīryam | gavā-mpoṣagg svaśvi̭yam || yo agnīṣomā̭ haviṣā̭ saparyāt | devadrīcā mana̭sā yo ghṛtena̭ | tasya̭ vratagṃ ra̭kṣata-mpātamagṃha̭saḥ || 57 ||
viśe janā̭ya mahi śarma̭ yacchatam || agnī̭ṣomā ya āhṷtim | yo vā-ndāśāddhaviṣkṛ̭tim | sa prajayā̭ suvīryam | viśvamāyu-rvya̭śnavat || agnī̭ṣomā ceti ta-dvīryaṃ̭-vā~m | yadamṷṣṇītamavasa-mpaṇi-ṅgoḥ | avā̭tirata-mpratha̭yasya śeṣaḥ̭ | avi̭ndata-ñjyotireka̭-mbahubhyaḥ̭ || agnī̭ṣomā vimagṃ su mḙ śṛṇutaṃ-vṛ~̭ṣaṇā havam | prati̭ sūktāni̭ haryata-mbhava̭ta-ndāśuṣe mayaḥ̭ || agnī̭ṣomā haviṣaḥ prasthi̭tasya vītagṃharya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā juṣethām | suśarmā̭ṇā svava̭sā hi bhūtamathā̭ dhattaṃ-ya~ja̭mānāya śaṃ-yoḥ ~|| || 58 ||
anuvākaṃ 8 - vehadādipaśūnāṃ sūktāni
samānamartha-mparyḙmi bhuñjat | ko māmanna̭-mmanuṣyo̭ dayeta || parā̭ke anna-nnihi̭taṃ-lo~ka etat | viśvai-rdevaiḥ pitṛbhi̭-rguptamannam | yadadyatḙ lupyate ya-tpa̭ropyate | śatatamī sā tanūrmḙ babhūva || mahāntaṷ carū sa̭kṛ-ddugdhena̭ paprau | diva̭ñca pṛśñi̭ pṛthivī-ñca̭ sākam | ta-thsampiba̭nto na mi̭nanti vedhasaḥ̭ | naita-dbhūyo bhava̭ti no kanī̭yaḥ || 60 ||
anna̭-mprāṇa-manna̭-mapāna-mā̭huḥ | anna̭-mmṛtyu-ntamṷ jīvātṷmāhuḥ | anna̭-mbrahmāṇo̭ jarasaṃ̭-va~danti | anna̭māhuḥ prajana̭na-mprajānām || moghamannaṃ̭-vi~ndate apra̭cetāḥ | satya-mbra̭vīmi vadha ithsa tasya̭ | nāryamaṇa-mpuṣya̭ti no sakhā̭yam | keva̭lāgho bhavati kevalādī || aha-mmegha-sstanayan. varṣa̭nnasmi | māma̭dantyahama̭dmyanyān || 61 ||
ahagṃ sadamṛto̭ bhavāmi | madā̭dityā adhi sarvḙ tapanti || sā no̭ mandreṣamūrja-nduhā̭nā | dhenurvāgasmānupa suṣṭutaitṷ ||, ya-dvāgvada̭ntya-vicetanāni̭ | rāṣṭrī̭ devānā-nniṣasāda̭ mandrā | cata̭sra ūrja̭-nduduhe payāgṃ̭si | kva̭ svi dasyāḥ parama-ñja̭gāma || || anantā-mantādadhi nirmi̭tā-mmahīm | yasyā-ndevā a̭dadhu-rbhoja̭nāni | ekākṣarā-ndvipadāgṃ ṣaṭpa̭dāñca | vāca̭-ndevā upa̭jīvanti viśve || vāca̭-ndevā upa̭jīvanti viśve | vāca̭-ṅgandharvāḥ paśavo̭ manuṣyāḥ | vācīmā viśvā bhuva̭nānyarpi̭tā || 62 ||
sā no hava̭-ñjuṣatā-mindra̭patnī || vāgakṣara̭-mprathamajā ṛtasya̭ | vedā̭nā-mmātā-'mṛta̭sya nābhiḥ̭ | sā no̭ juṣāṇopa̭ yajñamāgāt | ava̭ntī devī suhavā̭ me astu || yā mṛṣa̭yo mantrakṛto̭ manīṣiṇaḥ̭ | anvaiccha̭-ndevā-stapa̭sā śramḙṇa | tā-ndevīṃ-vā~cagṃ̭ haviṣā̭ yajāmahe | sā no̭ dadhātu sukṛtasya̭ loke || catvāri vā-kpari̭mitā padāni̭ || 63 ||
tāni̭ vidu-rbrāhmaṇā ye ma̭nīṣiṇaḥ̭ | guhā trīṇi nihi̭tā neṅga̭yanti | turīyaṃ̭-vā~co ma̭nuṣyā̭ vadanti || śraddhayā-'gni-ssami̭ddhyate | śraddhayā̭ vindate haviḥ | śraddhā-mbhaga̭sya mūrdhani̭ | vacasā ''vḙdayāmasi || priyagg śra̭ddhe dada̭taḥ | priyagg śra̭ddhe didā̭sataḥ | priya-mbhojeṣu yajva̭su || 64 ||
ida-mma̭ udita-ṅkṛ̭dhi || yathā̭ devā asṷreṣu | śraddhā-mugreṣṷ cakrire | eva-mbhojeṣu yajva̭su | asmāka̭-mudita-ṅkṛ̭dhi || śraddhā-ndḙvā yaja̭mānāḥ | vāyugo̭pā upā̭sate | śraddhāgṃ hṛ̭dayya̭yā-''kūtyā | śraddhayā̭ hūyate haviḥ || śraddhā-mprātar-ha̭vāmahe || 65 ||
śraddhā-mmaddhyandi̭na-mpari̭ | śraddhāgṃ sūrya̭sya nimruci̭ | śraddhe śraddhā̭payeha mā || śraddhā devā-nadhi̭vaste | śraddhā viśva̭mida-ñjaga̭t | śraddhā-ṅkāma̭sya mātaram | haviṣā̭ vardhayāmasi || brahma̭jajñāna-mpra̭thama-mpurastāt | vi sī̭mata-ssuruco̭ vena ā̭vaḥ | sa buddhniyā̭ upamā a̭sya viṣṭhāḥ || 66 ||
sataśca yoni-masa̭taśca vivaḥ̭ || pitā virājā̭mṛṣabho ra̭yīṇām | antari̭kṣaṃ-vi~śvarṷ̄pa āvi̭veśa | tamarkai-rabhya̭rcanti vathsam | brahma santa-mbrahma̭ṇā vardhaya̭ntaḥ || brahma̭ devāna̭janayat | brahma viśva̭mida-ñjaga̭t | brahma̭ṇaḥ, kṣatra-nnirmi̭tam | brahma̭ brāhmaṇa ātmanā || antara̭smi-nnime lokāḥ || 67 ||
anta-rviśva̭mida-ñjaga̭t | brahmaiva bhūtānā-ñjyeṣṭham | tena ko̭-'rhati spardhi̭tum || brahma̭-ndevā-straya̭strigṃśat | brahma̭nnindra prajāpatī | brahma̭n. ha viśvā̭ bhūtāni̭ | nāvī vānta-ssamāhi̭tā || cata̭sra āśāḥ praca̭rantva-gnayaḥ̭ | imanno̭ yajña-nna̭yatu prajānann | ghṛta-mpinva̭nnajaragṃ̭ suvīram || 68 ||
brahma̭ sami-dbha̭vatyāhṷtīnām || ā gāvo̭ agmannuta bhadrama̭krann | sīda̭ntu goṣṭhe raṇaya̭ntvasme | prajāva̭tīḥ pururūpā̭ iha syuḥ | indrā̭ya pūrvī ruṣaso duhā̭nāḥ || indro yajva̭ne pṛṇate ca̭ śikṣati | upedda̭dāti na sva-mmṷṣāyati | bhūyo̭ bhūyo rayimida̭sya vardhayanṋ | abhi̭nne khille nida̭dhāti devayum || na tā na̭śanti na da̭bhāti taska̭raḥ | nainā̭ amitro vyathirāda̭dharṣati | devāgśca yābhi-ryaja̭te dadā̭ti ca | jyogittābhiḥ̭ sacate gopa̭ti-ssaha ||, na tā arvā̭ reṇuka̭kāṭo aśnute | na sagg̭ skṛtatra-mupa̭yanti tā abhi | urugāyamabha̭ya-ntasya tā anṷ | gāvo martya̭sya vica̭ranti yajva̭naḥ || || 69 ||
gāvo bhago gāva indro̭ me acchāt | gāva-ssoma̭sya prathamasya̭ bhakṣaḥ | imā yā gāva-ssaja̭nāsa indraḥ̭ | icchāmīddhṛdā mana̭sā cidindram || yūya-ṅgā̭vo medayathā kṛśa-ñci̭t | aślīla-ñci̭-tkṛṇuthā supratī̭kam | bhadra-ṅgṛha-ṅkṛ̭ṇutha bhadravācaḥ | bṛhadvo vaya̭ ucyate sabhāsṷ || prajāva̭tī-ssūyava̭sagṃ riśantīḥ (ruśantīḥ) | śuddhā apa-ssṷprapāṇe piba̭ntīḥ | mā vaḥ̭ stena ī̭śata mā-'ghaśagṃ̭saḥ | pari̭vo hetī rudrasya̭ vṛñjyāt || upeda-mṷpaparca̭nam | āsu goṣūpa̭pṛcyatām | upa̭rṣabhasya reta̭si | upendra tava̭ vīrye || 70 ||
anuvākaṃ 9 - śuklakṛṣṇapaśvādīnāṃ sūktāni
viśvavā̭rā varivobhā vareṇyā | tā no̭-'vata-mmatimantā mahi̭vratā || viśvavapa̭rī pratara̭ṇā tarantā | suvarvidā̭ dṛśaye bhūri̭raśmī | sūryā hi candrā vasṷtveṣa-da̭rśatā | manasvinobhā-'nṷ carato nu sa-ndivam || asya śravo̭ nadyaḥ̭ sapta bi̭bhrati | dyāvā kṣāmā̭ pṛthivī da̭rśataṃ-va~puḥ̭ | asme sūryā candramasā̭-'bhicakṣe | śraddhe kami̭ndra carato vicarturam || 72 ||
pūrvāpara-ñca̭rato māya yaitau | śiśū krīḍa̭ntau pari̭yāto addhvaram | viśvānyanyo bhuva̭nā 'bhicaṣṭe | ṛtūnanyo vidadha̭jjāyate punaḥ̭ || hira̭ṇyavarṇā-śśuca̭yaḥ pāvakā yāsṷ jātaḥ kaśyapo yāsvindraḥ̭ | agniṃ-yā~ garbha̭-ndadhire virṷ̄pāstā na āpa-śśagg syonā bha̭vantu ||,
ambhaḥ kimā̭sī-dgaha̭na-ṅgabhīram || na mṛtyuramṛta-ntarhi na | rātri̭yā ahna̭ āsī-tpraketaḥ | ānī̭davātagg svadhayā tadekam | tasmā-ddhānya-nna paraḥ (paraṃ) kiñca nāsa̭ || tama̭ āsī-ttama̭sā gūḍhamagre praketam | salilagṃ sarva̭mā idam | tucche nābhvapi̭hitaQṃ-ya~dāsīt | tama̭sa stanma̭hinā jā̭yataikam || kāmastadagre sama̭vartatādhi̭ || 74 ||
mana̭so retaḥ̭ prathamaṃ-ya~dāsīt | sa to bandhumasa̭ti nira̭vindann (nira̭vidann) | hṛdi pratīṣyā̭ kavayo̭ manīṣā || tiraścīno vita̭to raśmirḙṣām | adha-ssvi̭dāsī(3) dupari̭ svidāsī(3)t | retodhā ā̭sa-nmahimāna̭ āsann | svadhā avastā-tpraya̭tiḥ parastāt || ko addhā vḙda ka iha pravo̭cat | kuta ājā̭tā kuta̭ iyaṃ-vi~sṛ̭ṣṭiḥ | arvāgdevā asya visarja̭nāya || 75 ||
athā ko vḙda yata̭ ābabhūva̭ || iyaṃ-vi~sṛ̭ṣṭi-ryata̭ ābabhūva̭ | yadi̭ vā dadhe yadi̭ vā na | yo asyāddhya̭kṣaḥ parame vyo̭mann | so aṅga vḙda yadi̭ vā na veda̭ || kiggsvidvana-ṅka u sa vṛkṣa ā̭sīt | yato dyāvā̭pṛthivī ni̭ṣṭatakṣuḥ | manī̭ṣiṇo mana̭sā pṛcchatedu tat | yadaddhyati̭ṣṭha-dbhuva̭nāni dhārayanṋ || brahma vana-mbrahma sa vṛkṣa ā̭sīt || 76 ||
yato dyāvā̭pṛthivī ni̭ṣṭatakṣuḥ | manī̭ṣiṇo mana̭sā vibra̭vīmi vaḥ | brahmāddhyati̭ṣṭha-dbhuva̭nāni dhārayanṋ || prātaragni-mprātarindragṃ̭ havāmahe | prāta rmitrāvarṷṇā prātaraśvinā | prāta rbhaga̭-mpūṣaṇa-mbrahma̭ṇaspatim | prātassoma̭muta rudragṃ hṷvema || prātarjita-mbhaga̭mugragṃ hṷvema | vaya-mputramadi̭teryo vi̭dhartā | āddhraścidya-mmanya̭māna-sturaści̭t || 77 ||
rājā̭ cidya-mbhaga̭-mbhakṣītyāha̭ || bhaga praṇḙtarbhaga satya̭rādhaḥ | bhagemā-ndhiyamuda̭va dada̭nnaḥ | bhaga praṇo̭ janaya gobhiraśvaiḥ | bhaga pranṛbhi̭-rnṛvantaḥ̭ syāma | utedānī-mbhaga̭vanta-ssyāma || uta prapitva uta maddhye ahnām | utodi̭tā maghavan-thsūrya̭sya | vaya-ndevānāgṃ̭ sumatau syā̭ma || bhaga̭ eva bhaga̭vāgṃ astu devāḥ || 78 ||
tena̭ vaya-mbhaga̭vanta-ssyāma | ta-ntvā̭ bhaga sarva ijjo̭havīmi | sa no̭ bhaga pura etā bha̭veha || sama̭ddhvarāyoṣaso̭ namanta | dadhikrāvḙva śuca̭ye padāya̭ | arvācīnaṃ-va~̭suvida-mbhaga̭nnaḥ | ratha̭mivāśvā̭ vājina āva̭hantu || aśvā̭vatī-rgoma̭tī-rna uṣāsaḥ̭ | vīrava̭tī-ssada̭mucchantu bhadrāḥ | ghṛta-nduhā̭nā viśvataḥ prapī̭nāḥ | yūya-mpā̭ta svastibhi-ssadā̭ naḥ || 79 ||
(pīvo-'nnā - magne tva-mpā̭ra - yānāghṛṣyaḥ - śuci-nnu stomaṃ̭ - ~viśraya̭māṇo - divo rukmo - 'nna̭-mprāṇaṃ - tā sūryācandramasā nava̭saptatiḥ)
(pīvonnā - ~yūya-mpā̭ta svastibhi-ssadā̭naḥ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake aṣṭamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭakaṃ
