2.8 - കാമ്യപശുയാജ്യാനുവാക്യാ ബ്രാഹ്മണമ് - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണ പാഠഃ - പീവോന്നാം രയിവൃധഃ

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ ദ്വിതീയാഷ്ടകേ അഷ്ടമഃ പ്രപാഠകഃ - കാമ്യപശുയാജ്യാനുവാക്യാ ബ്രാഹ്മണമ്
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
അനുവാകം 1 - വായവ്യാദിപശൂനാം സൂക്താനി
പീവോന്നാഗ്ം രയിവൃധഃ സുമേധാഃ । ശ്വേത-സ്സിഷക്തി നിയുതാമഭിശ്രീഃ । തേ വായവേ സമനസോ വിതസ്ഥുഃ । വിശ്വേന്നരഃ സ്വപത്യാനി ചക്രുഃ ॥ രായേ-ഽനു യ-ഞ്ജജ്ഞതൂ രോദസീ ഉഭേ । രായേ ദേവീ ധിഷണാ ധാതി ദേവമ് । അധാ വായു-ന്നിയുതഃ സശ്ചത സ്വാഃ । ഉത ശ്വേതം-വഁസുധിതി-ന്നിരേകേ ॥ ആ വായോ ഭൂഷ ശുചിപാ ഉപ ന-സ്സഹസ്ര-ന്തേ നിയുതോ വിശ്വവാര । ഉപോ തേ അന്ധോ മദ്യമയാമി യസ്യ ദേവ ദധിഷേ പൂര്വപേയമ് ॥ പ്ര യാഭിര്യാസി ദാശ്വാഗ്ം സമച്ഛാ നിയുദ്ഭി-ര്വായവിഷ്ടയേ ദുരോണേ । നി നോ രയിഗ്ം സുഭോജസം-യുഁവേഹ നി വീരവ-ദ്ഗവ്യമശ്വിയ-ഞ്ച രാധഃ ॥॥ പ്ര വായുമച്ഛാ ബൃഹതീ മനീഷാ ॥ 1 ॥
ബൃഹദ്രയിം-വിഁശ്വവാരാഗ്ം രഥപ്രാമ് । ദ്യുതദ്യാമാ നിയുതഃ പത്യമാനഃ । കവിഃ കവിമിയക്ഷസി പ്രയജ്യോ ॥ ആ നോ നിയുദ്ഭിഃ ശതിനീഭി-രദ്ധ്വരമ് । സഹസ്രിണീഭിരുപ യാഹി യജ്ഞമ് । വായോ അസ്മിന്. ഹവിഷി മാദയസ്വ । യൂയ-മ്പാത സ്വസ്തിഭി-സ്സദാ നഃ ॥ പ്രജാപതേ ന ത്വദേതാന്യന്യഃ । വിശ്വാ ജാതാനി പരി താ ബഭൂവ । യ-ത്കാമാസ്തേ ജുഹുമസ്തന്നോ അസ്തു ॥ 2 ॥
വയഗ്ഗ് സ്യാമ പതയോ രയീണാമ് ॥ രയീണാ-മ്പതിം-യഁജത-മ്ബൃഹന്തമ് । അസ്മിന്ഭരേ നൃതമം-വാഁജസാതൌ । പ്രജാപതി-മ്പ്രഥമജാമൃതസ്യ । യജാമ ദേവമധി നോ ബ്രവീതു ॥ പ്രജാപതേ ത്വ-ന്നിധിപാഃ പുരാണഃ । ദേവാനാ-മ്പിതാ ജനിതാ പ്രജാനാമ് । പതി-ര്വിശ്വസ്യ ജഗതഃ പരസ്പാഃ । ഹവിര്നോ ദേവ വിഹവേ ജുഷസ്വ ॥ തവേമേ ലോകാഃ പ്രദിശോ ദിശശ്ച ॥ 3 ॥
പരാവതോ നിവത ഉദ്വതശ്ച । പ്രജാപതേ വിശ്വസൃജ്ജീവധന്യ ഇദ-ന്നോ ദേവ । പ്രതിഹര്യ ഹവ്യമ് ॥ പ്രജാപതി-മ്പ്രഥമം-യഁജ്ഞിയാനാമ് । ദേവാനാമഗ്രേ യജതം-യഁജദ്ധ്വമ് । സ നോ ദദാതു ദ്രവിണഗ്ം സുവീര്യമ് । രായസ്പോഷം-വിഁഷ്യതു നാഭിമസ്മേ ॥ യോ രായ ഈശേ ശതദായ ഉക്ഥ്യഃ । യഃ പശൂനാഗ്ം രക്ഷിതാ വിഷ്ഠിതാനാമ് । പ്രജാപതിഃ പ്രഥമജാ ഋതസ്യ ॥ 4 ॥
സഹസ്രധാമാ ജുഷതാഗ്ം ഹവിര്നഃ ॥ സോമാപൂഷണാ ജനനാ രയീണാ-ഞ്ജനനാ ദിവോ ജനനാ പൃഥിവ്യാഃ । ജാതൌ വിശ്വസ്യ ഭുവനസ്യ ഗോപൌ ദേവാ അകൃണ്വന്നമൃതസ്യ നാഭിമ് ॥ ഇമൌ ദേവൌ ജായമാനൌ ജുഷന്തേമൌ തമാഗ്ംസി ഗൂഹതാമജുഷ്ടാ । ആഭ്യാമിന്ദ്രഃ പക്വമാമാസ്വന്ത-സ്സോമാപൂഷഭ്യാ-ഞ്ജനദുസ്രിയാസു ॥ ॥ സോമാപൂഷണാ രജസോ വിമാനമ് । സപ്തചക്രഗ്ം രഥമവിശ്വമിന്വമ് । വിഷൂവൃത-മ്മനസാ യുജ്യമാനമ് । ത-ഞ്ജിന്വഥോ വൃഷണാ പഞ്ചരശ്മിമ് ॥ ദിവ്യന്യ-സ്സദന-ഞ്ചക്ര ഉച്ചാ । പൃഥിവ്യാമന്യോ അദ്ധ്യന്തരിക്ഷേ । താവസ്മഭ്യ-മ്പുരുവാര-മ്പുരുക്ഷുമ് । രായസ്പോഷം-വിഁഷ്യതാ-ന്നാഭിമസ്മേ ॥ 5 ॥
ധിയ-മ്പൂഷാ ജിന്വതു വിശ്വമിന്വഃ । രയിഗ്ം സോമോ രയിപതി-ര്ദധാതു । അവതു ദേവ്യദിതിര-നര്വാ । ബൃഹ-ദ്വദേമ വിദഥേ സുവീരാഃ ॥ വിശ്വാന്യന്യോ ഭുവനാ ജജാന । വിശ്വമന്യോ അഭിചക്ഷാണ ഏതി । സോമാപൂഷണാ-വവത-ന്ധിയ-മ്മേ । യുവഭ്യാം-വിഁശ്വാഃ പൃതനാ ജയേമ ॥ ഉദുത്തമം-വഁരുണ പാശമസ്മദവാ-ഽധമം-വിഁമധ്യമഗ്ഗ് ശ്രഥായ । അഥാ വയമാദിത്യ വ്രതേ തവാ-ഽനാഗസോ അദിതയേ സ്യാമ അസ്തഭ്നാദ്യാമൃഷഭോ അന്തരിക്ഷമമിമീത വരിമാണ-മ്പൃഥിവ്യാ ആ-ഽസീദ-ദ്വിശ്വാ ഭുവനാനി സമ്രാ-ഡ്വിശ്വേത്താനി വരുണസ്യ വ്രതാനി ॥ । യ-ത്കിഞ്ചേദം-വഁരുണ ദൈവ്യേ ജനേ-ഽഭിദ്രോഹ-മ്മനുഷ്യാശ്ചരാമസി । അചിത്തീയ-ത്തവ ധര്മാ യുയോപിമ മാ നസ്തസ്മാ ദേനസോ ദേവ രീരിഷഃ ॥ കിതവാസോ യദ്രി രിപുര്ന ദീവി യദ്വാ ഘാ സത്യ മുതയന്ന വിദ്മ । സര്വാ താ വിഷ്യ ശിഥിരേവ ദേവാഥാ തേ സ്യാമ വരുണ പ്രിയാസഃ ॥( ) । അവ തേ ഹേഡോ വരുണ നമോഭിരവ യജ്ഞേഭിരീമഹേ ഹവിര്ഭിഃ । ക്ഷയന്നസ്മഭ്യമസുര പ്രചേതോ രാജന്നേനാഗ്ംസി ശിശ്രഥഃ കൃതാനി ॥, തത്ത്വാ യാമി ബ്രഹ്മണാ വന്ദമാനസ്തദാ ശാസ്തേ യജമാനോ ഹവിര്ഭിഃ । അഹേഡമാനോ വരുണേഹ ബോധ്യുരുശഗ്ംസ മാ ന ആയുഃ പ്രമോഷീഃ ॥ ॥ ആദിത്യാനാമവസാ നൂതനേന സക്ഷീമഹി ശര്മണാ ശന്തമേന । അനാഗാസ്ത്വേ അദിതിത്വേ തുരാസ ഇമം-യഁജ്ഞ-ന്ദധതു ശ്രോഷമാണാഃ ॥, ന ദക്ഷിണാ വിചികിതേ ന സവ്യാ ന പ്രാചീനമാദിത്യാ നോത പശ്ചാ । പാക്യാ ചിദ്വസവോ ധീര്യാ ചി--ദ്യുഷ്മാനീതോ അഭയ-ഞ്ജ്യോതിരശ്യാമ് ॥ । ധാരയന്ത ആദിത്യാസോ ജഗഥ്സ്ഥാ ദേവാ വിശ്വസ്യ ഭുവനസ്യ ഗോപാഃ । ദീര്ഘാധിയോ രക്ഷമാണാ അസുര്യമൃതാവാന-ശ്ചയമാനാ ഋണാനി ॥, തിസ്രോ ഭൂമീര്ധാരയ-ന്ത്രീഗ്ം രുത ദ്യൂ-ന്ത്രീണി വ്രതാ വിദഥേ അന്തരേഷാമ് । ഋതേനാ-ഽഽദിത്യാ മഹി വോ മഹിത്വ-ന്തദര്യമന് വരുണ മിത്ര ചാരു ॥ । യജ്ഞോ ദേവാനാ-മ്പ്രത്യേതി സുമ്നമാദിത്യാസോ ഭവതാ മൃഡയന്തഃ । ആ വോ-ഽര്വാചീ സുമതി ര്വവൃത്യാദഗ്ം ഹോശ്ചിദ്യാ വരിവോവിത്തരാ-ഽസത് ॥ ശുചിരപ-സ്സൂയവസാ അദബ്ധ ഉപ ക്ഷേതി വൃദ്ധവയാ-സ്സുവീരഃ । നകിഷ്ട-ങ്ഘ്നന്ത്യന്തിതോ ന ദൂരാദ്യ ആദിത്യാനാ-മ്ഭവതി പ്രണീതൌ ॥ ॥ 6 ॥

(മനീഷാ-ഽസ്തു-ച-ര്ത-സ്യാസ്മേ-കിതവാസ ശ്ചത്വാരി ച ) (അ. 1)
അനുവാകം 2 - വശാദീനാം സൂക്താനി

തേ ശുക്രാസ-ശ്ശുചയോ രശ്മിവന്തഃ । സീദന്നാദിത്യാ അധി ബരഃഇഷി പ്രിയേ । കാമേന ദേവാ-സ്സരഥ-ന്ദിവോ നഃ । ആയാന്തു യജ്ഞമുപ നോ ജുഷാണാഃ ॥ തേ സൂനവോ അദിതേഃ പീവസാമിഷമ് । ഘൃത-മ്പിന്വത്-പ്രതിഹര്യന്നൃതേജാഃ । പ്ര യജ്ഞിയാ യജമാനായ യേമുരേ । ആദിത്യാഃ കാമ-മ്പിതുമന്തമസ്മേ ॥ ആ നഃ പുത്രാ അദിതേര്യാന്തു യജ്ഞമ് । ആദിത്യാസഃ പഥിഭി-ര്ദേവയാനൈഃ ॥ 7 ॥
അസ്മേ കാമ-ന്ദാശുഷേ സന്നമന്തഃ । പുരോഡാശ-ങ്ഘൃതവന്ത-ഞ്ജുഷന്താമ് ॥ സ്കഭായത നിര്-ഋതിഗ്ം സേധതാമതിമ് । പ്ര രശ്മിഭി-ര്യതമാനാ അമൃദ്ധ്രാഃ । ആദിത്യാഃ കാമ പ്രയതാം-വഁഷട്കൃതിമ് । ജുഷദ്ധ്വ-ന്നോ ഹവ്യദാതിം-യഁജത്രാഃ ॥ ആദിത്യാന്-കാമമവസേ ഹുവേമ । യേ ഭൂതാനി ജനയന്തോ വിചിഖ്യുഃ । സീദന്തു പുത്രാ അദിതേരുപസ്ഥമ് । സ്തീര്ണ-മ്ബരഃഇര്ഹവിരദ്യായ ദേവാഃ ॥ 8 ॥
സ്തീര്ണ-മ്ബരഃഇ-സ്സീദതാ യജ്ഞേ അസ്മിന്ന് । ധ്രാജാ-സ്സേധന്തോ അമതി-ന്ദുരേവാമ് । അസ്മഭ്യ-മ്പുത്രാ അദിതേഃ പ്രയഗ്ംസത । ആദിത്യാഃ കാമ ഹവിഷോ ജുഷാണാഃ ॥ അഗ്നേ നയ സുപഥാ രായേ അസ്മാന് । വിശ്വാനി ദേവ വയുനാനി വിദ്വാന് । യുയോദ്ധ്യസ്മ-ജ്ജുഹുരാണമേനഃ । ഭൂയിഷ്ഠാ-ന്തേ നമ ഉക്തിം-വിഁധേമ ॥ പ്രവഃ ശുക്രായ ഭാനവേ ഭരദ്ധ്വമ് । ഹവ്യ-മ്മതി-ഞ്ചാഗ്നയേ സുപൂതമ് ॥ 9 ॥
യോ ദൈവ്യാനി മാനുഷാ ജനൂഗ്ംഷി । അന്ത-ര്വിശ്വാനി വിദ്മനാ ജിഗാതി ॥ അച്ഛാ ഗിരോ മതയോ ദേവയന്തീഃ । അഗ്നിം-യഁന്തി ദ്രവിണ-മ്ഭിക്ഷമാണാഃ । സുസദൃംശഗ്ം സുപ്രതീകഗ്ഗ് സ്വഞ്ചമ് । ഹവ്യവാഹമരതി-മ്മാനുഷാണാമ് ॥ അഗ്നേ ത്വമസ്മ-ദ്യുയോദ്ധ്യമീവാഃ । അനഗ്നിത്രാ അഭ്യമന്ത കൃഷ്ടീഃ । പുനരസ്മഭ്യഗ്ം സുവിതായ ദേവ । ക്ഷാം-വിഁശ്വേഭിരജരേഭി-ര്യജത്ര ॥ 10 ॥
അഗ്നേ ത്വ-മ്പാരയാ നവ്യോ അസ്മാന് । സ്വസ്തിഭിരതി ദുര്ഗാണി വിശ്വാ । പൂശ്ച പൃഥ്വീ ബഹുലാ ന ഉര്വീ । ഭവാ തോകായ തനയായ ശം-യോഃ ഁ॥ പ്ര കാരവോ മനനാ വച്യമാനാഃ । ദേവദ്രീചീ-ന്നയഥ ദേവയന്തഃ । ദക്ഷിണാവാഡ്-വാജിനീ പ്രാച്യേതി । ഹവിര്ഭരന്ത്യഗ്നയേ ഘൃതാചീ ॥ ഇന്ദ്ര-ന്നരോ നേമധിതാ ഹവന്തേ യത്പാര്യാ യുനജതേ ധിയസ്താഃ । ശൂരോ നൃഷാതാ ശവസശ്ചകാന ആ ഗോമതി വ്രജേ ഭജാ ത്വന്നഃ ॥ യുജേ രഥ-ങ്ഗവേഷണഗ്ം ഹരിഭ്യാമ് । ഉപ ബ്രഹ്മാണി ജുജുഷാണ-മസ്ഥുഃ । വിബാധിഷ്ടാസ്യ രോദസീ മഹിത്വാ । ഇന്ദ്രോ വൃത്രാണ്യപ്രതീ ജഘന്വാന് ॥ ॥ ജഗൃഭ്ണാ തേ ദക്ഷിണമിന്ദ്ര ഹസ്തമ് ॥ 11 ॥
വസൂയവോ വസുപതേ വസൂനാമ് । വിദ്മാ ഹി ത്വാ ഗോപതിഗ്ം ശൂര ഗോനാമ് । അസ്മഭ്യ-ഞ്ചിത്രം-വൃഁഷണഗ്ം രയി-ന്ദാഃ ॥ തവേദം-വിഁശ്വമഭിതഃ പശവ്യമ് । യ-ത്പശ്യസി ചക്ഷസാ സൂര്യസ്യ । ഗവാമസി ഗോപതിരേക ഇന്ദ്ര । ഭക്ഷീമഹി തേ പ്രയതസ്യ വസ്വഃ ॥ സമിന്ദ്ര ണോ മനസാ നേഷി ഗോഭിഃ । സഗ്ം സൂരിഭി-ര്മഘവന്-ഥ്സഗ്ഗ് സ്വസ്ത്യാ । സ-മ്ബ്രഹ്മണാ ദേവകൃതം-യഁദസ്തി ॥ 12 ॥
സ-ന്ദേവാനാഗ്ം സുമത്യാ യജ്ഞിയാനാമ് ॥ ആരാച്ഛത്രു-മപബാധസ്വ ദൂരമ് । ഉഗ്രോ യ-ശ്ശമ്ബഃ പുരുഹൂത തേന । അസ്മേ ധേഹി യവമദ്ഗോമദിന്ദ്ര । കൃധീ ധിയ-ഞ്ജരിത്രേ വാജരത്നാമ് ॥ ആവേധസ-ന്നീലപൃഷ്ഠ-മ്ബൃഹന്തമ് । ബൃഹസ്പതിഗ്ം സദനേ സാദയധ്വമ് । സാദദ്യോനി-ന്ദമ ആദീദിവാഗ്ംസമ് । ഹിരണ്യവര്ണമരുഷഗ്ം സപേമ ॥ സ ഹി ശുചിഃ ॥ ബൃഹസ്പതിഃ പ്രഥമ-ഞ്ജായമാനഃ । മഹോ ജ്യോതിഷഃ പരമേ വ്യോമന്ന് । സപ്താസ്യസ്തുവിജാതോ രവേണ । വി സപ്തരശ്മിരധമത്തമാഗ്ംസി ॥ 13 ॥
ബൃഹസ്പതി-സ്സമജയ-ദ്വസൂനി । മഹോ വ്രജാ-ന്ഗോമതോ ദേവ ഏഷഃ । അപ-സ്സിഷാസന്-ഥ്സുവര പ്രതീത്തഃ । ബൃഹസ്പതിരഃഅന്ത്യമിത്ര-മര്കൈഃ ॥ ബൃഹസ്പതേ പരി ദീയാ രഥേന രക്ഷോഹാ ഽമിത്രാഗ്ം അപ ബാധമാനഃ । പ്രഭഞ്ജന്-ഥ്സേനാഃ പ്രമൃണോ യുധാ ജയന്നസ്മാക-മേധ്യവിതാ രഥാനാമ് ॥ ഏവാ പിത്രേ വിശ്വദേവായ വൃഷ്ണേ യജ്ഞൈര്വിധേമ നമസാ ഹവിര്ഭിഃ । ബൃഹസ്പതേ സുപ്രജാ വീരവന്തോ വയഗ്ഗ് സ്യാമ പതയോ രയീണാമ് ॥ ॥ ആ നോ ദിവോ ബൃഹതഃ പര്വതാദാ സരസ്വതീ യജതാ ഗന്തു യജ്ഞമ് । ഹവ-ന്ദേവീ ജുജുഷാണാ ഘൃതാചീ ശഗ്മാ-ന്നോ വാചമുശതീ ശൃണോതു ॥പാവീരവീ കന്യാ ചിത്രായു-സ്സരസ്വതീ വീരപത്നീ ധിയ-ന്ധാത് । ഗ്നാഭിരച്ഛിദ്രഗ്ം ശരണഗ്ം സജോഷാ ദുരാധര്ഷ-ങ്ഗൃണതേ ശര്മ യഗ്ംസത് ॥ । ഇമാ ജുഹ്വാനാ യുഷ്മദാ നമോഭിഃ । പ്രതി സ്തോമഗ്ം സരസ്വതി ജുഷസ്വ । തവ ശര്മ-ന്പ്രിയതമേ ദധാനാഃ । ഉപസ്ഥേയാമ ശരണ-ന്ന വൃക്ഷമ് ॥ യസ്തേ സ്തനശ്ശശയ ഇത്യാഹ । സ്തൌത്യേവൈനാമ് । ഉസ്ര ഘര്മഗ്ം ശിഗ്ംഷോസ്ര ഘര്മ-മ്പാഹി ഘര്മായ ശിഗ്ംഷേത്യാഹ । യഥാ ബ്രൂയാദമുഷ്മൈ ദേഹീതി । താദൃഗേവ തത് । ബൃഹസ്പതിസ്ത്വോപ സീദത്വിത്യാഹ । । സരസ്വത്യഭി നോ നേഷി വസ്യഃ । മാ പസ്ഫരീഃ പയസാ മാ ന ആ ധക് । ജുഷസ്വ ന-സ്സഖ്യാ വേശ്യാ ച । മാ ത്വത്ക്ഷേത്രാ-ണ്യരണാനി ഗന്മ ॥ ॥ ഇയഗ്ം ശുഷ്മേഭിര്ബിസഖാ ഇവാരുജത് । സാനു ഗിരീണാ-ന്തവിഷേഭിരൂര്മിഭിഃ । പാരാവദഘ്നീമവസേ സുവൃക്തിഭിഃ । സരസ്വതീ-മാവിവാസേമ ധീതിഭിഃ ॥ 14 ॥

(ദേവയാനൈ--ര് ദേവാഃ - സുപൂതംയഁജത്ര-ഹസ്ത-മസ്തി-തമാഗ്-സ്യൂര്മിഭി-ര്ദ്വേ ച) (അ. 2)
അനുവാകം 3 - സൌമ്യാദീനാം സൂക്താനി

സോമോ ധേനുഗ്ം സോമോ അര്വന്തമാശുമ് । സോമോ വീര-ങ്കര്മണ്യ-ന്ദദാതു । സാദന്യം-വിഁദഥ്യഗ്ം സഭേയമ് । പിതു-ശ്ശ്രവണം-യോഁ ദദാശദസ്മൈ ॥ അഷാഢം-യുഁഥ്സു പൃതനാസു പപ്രിമ് । സുവര്ഷാമഫ്സ്വാം-വൃഁജനസ്യ ഗോപാമ് । ഭരേഷുജാഗ്ം സുക്ഷിതിഗ്ം സുശ്രവസമ് । ജയന്ത-ന്ത്വാമനു മദേമ സോമ ॥ ത്വഗ്ം സോമ ക്രതുഭിഃ ॥ യാ തേ ധാമാനി ഹവിഷാ യജന്തി താ തേ വിശ്വാ പരിഭൂരസ്തു യജ്ഞ-ങ്ഗയസ്ഫാനഃ പ്രതരണ-സ്സുവീരോ-ഽവീരഹാ പ്രചരാ സോമ ദുര്യാന॥ ത്വമിമാ ഓഷധീ-സ്സോമ വിശ്വാഃ । ത്വമപോ അജനയസ്ത്വ-ങ്ഗാഃ । ത്വമാതതന്ഥോര്വന്തരിക്ഷമ് । ത്വ-ഞ്ജ്യോതിഷാ വിതമോ വവര്ഥ ॥ 15 ॥
യാ തേ ധാമാനി ദിവി യാ പൃഥിവ്യാമ് । യാ പര്വതേഷ്വോഷധീഷ്വഫ്സു । തേഭിര്നോ വിശ്വൈ-സ്സുമനാ അഹേഡന്ന് । രാജന്-ഥ്സോമ പ്രതി ഹവ്യാ ഗൃഭായ ॥ വിഷ്ണോര്നുകം-വീഁര്യാണി പ്ര വോചം-യഃ ഁപാര്ഥിവാനി വിമമേ രജാഗ്ംസി യോ അസ്കഭായദുത്തരഗ്ം സധസ്ഥം-വിഁചക്രമാണ സ്ത്രേധോരുഗായോ വിഷ്ണോ രരാടമസി വിഷ്ണോഃ പൃഷ്ഠമസി വിഷ്ണോ-ശ്ശ്ന്യപ്ത്രേ സ്ഥോ വിഷ്ണോ-സ്സ്യൂരസി വിഷ്ണോ-ര്ധ്രുവമസി വൈഷ്ണവമസി വിഷ്ണവേ ത്വാ ॥ തദസ്യ പ്രിയമഭി പാഥോ അശ്യാമ് । നരോ യത്ര ദേവയവോ മദന്തി । ഉരുക്രമസ്യ സ ഹി ബന്ധുരിത്ഥാ । വിഷ്ണോഃ പദേ പരമേ മധ്വ ഉഥ്സഃ ॥ । പ്രത-ദ്വിഷ്ണുഃ സ്തവതേ വീര്യായ । മൃഗോ ന ഭീമഃ കുചരോ ഗിരിഷ്ഠാഃ । യസ്യോരുഷു ത്രിഷു വിക്രമണേഷു । അധിക്ഷിയന്തി ഭുവനാനി വിശ്വാ ॥ ॥ പരോ മാത്രയാ തനുവാ വൃധാന । ന തേ മഹിത്വ-മന്വശ്നുവന്തി । ഉഭേ തേ വിദ്മ രജസീ പൃഥിവ്യാ വിഷ്ണോ ദേവ ത്വമ് । പരമസ്യ വിഥ്സേ ॥ 16 ॥
വിചക്രമേ പൃഥിവീമേഷ ഏതാമ് । ക്ഷേത്രായ വിഷ്ണു-ര്മനുഷേ ദശസ്യന്ന് । ധ്രുവാസോ അസ്യ കീരയോ ജനാസഃ । ഉരുക്ഷിതിഗ്ം സുജനിമാ ചകാര ॥ ത്രിര്ദേവഃ പൃഥിവീമേഷ ഏതാമ് । വിചക്രമേ ശതര്ചസ-മ്മഹിത്വാ । പ്ര വിഷ്ണു-രസ്തു തവസസ്ത വീയാന് । ത്വേഷഗ്ഗ് ഹ്യസ്യ സ്ഥവിരസ്യ നാമ ॥ ॥ ആ തേ മഹ ഇന്ദ്രോത്യുഗ്ര സമന്യവോ യ-ഥ്സമരന്ത സേനാഃ । പതാതി ദിദ്യുന്നര്യസ്യ ബാഹുവോര്മാ തേ മനോ വിഷ്വദ്രിയഗ്വി ചാരീത് ॥ യോ ജാത ഏവ പ്രഥമോ മനസ്വാ-ന്ദേവോ ദേവാന് ക്രതുനാ പര്യഭൂഷത് । യസ്യ ശുഷ്മാദ്രോദസീ അഭ്യസേതാ-ന്നൃമ്ണസ്യ മഹ്നാ സ ജനാസ ഇന്ദ്രഃ ॥ । അഭി ഗോത്രാണി സഹസാ ഗാഹമാനോ-ഽദായോ വീര-ശ്ശതമന്യുരിന്ദ്രഃ । ദുശ്ച്യവനഃ പൃതനാഷാഡ യുധ്യോ-സ്മാകഗ്ം സേനാ അവതു പ്ര യുഥ്സു ॥ ॥ ആഭി-സ്സ്പൃധോ മിഥതീ- രരിഷണ്യന്ന് । അമിത്രസ്യ വ്യഥയാ മന്യുമിന്ദ്ര । ആഭിര്വിശ്വാ അഭിയുജോ വിഷൂചീഃ । ആര്യായ വിശോ-ഽവതാരീര്ദാസീഃ ॥ അയഗ്ം ശൃണ്വേ അധ ജയന്നുത ഘ്നന്ന് । അയമുത പ്രകൃണുതേ യുധാ ഗാഃ । യദാ സത്യ-ങ്കൃണുതേ മന്യുമിന്ദ്രഃ ॥ 17 ॥
വിശ്വ-ന്ദൃഢ-മ്ഭയത ഏജദസ്മാത് ॥ അനു സ്വധാ-മക്ഷരന്നാപോ അസ്യ । അവര്ധത മദ്ധ്യ ആ നാവ്യാനാമ് । സദ്ധ്രീചീനേന മനസാ തമിന്ദ്ര ഓജിഷ്ഠേന । ഹന്മനാ-ഽഹന്നഭിദ്യൂന് ॥ മരുത്വന്തം-വൃഁഷഭം-വാഁവൃധാനമ് । അകവാരി-ന്ദിവ്യഗ്ം ശാസമിന്ദ്രമ് । വിശ്വാസാഹമവസേ നൂതനായ । ഉഗ്രഗ്ം സഹോദാമിഹ തഗ്ം ഹുവേമ ॥ ജനിഷ്ഠാ ഉഗ്ര-സ്സഹസേ തുരായ ॥ 18 ॥
മന്ദ്ര ഓജിഷ്ഠോ ബഹുലാഭിമാനഃ । അവര്ധന്നിന്ദ്ര-മ്മരുതശ്ചിദത്ര । മാതാ യ-ദ്വീര-ന്ദധനദ്ധനിഷ്ഠാ ॥ ക്വ സ്യാ വോ മരുത-സ്സ്വധാ-ഽഽസീത് । യ-ന്മാമേകഗ്ം സമധത്താഹിഹത്യേ । അഹഗ്ഗ് ഹ്യുഗ്രസ്തവിഷ-സ്തുവിഷ്മാന് । വിശ്വസ്യ ശത്രോരനമം-വഁധസ്നൈഃ ॥ വൃത്രസ്യ ത്വാ ശ്വസഥാദീഷമാണാഃ । വിശ്വേ ദേവാ അജഹുര്യേ സഖായഃ । മരുദ്ഭിരിന്ദ്ര സഖ്യ-ന്തേ അസ്തു ॥ 19 ॥
അഥേമാ വിശ്വാഃ പൃതനാ ജയാസി ॥ വധീം-വൃഁത്ര-മ്മരുത ഇന്ദ്രിയേണ । സ്വേന ഭാമേന തവിഷോ ബഭൂവാന് । അഹമേതാ മനവേ വിശ്വശ്ചന്ദ്രാഃ । സുഗാ അപശ്ചകര വജ്രബാഹുഃ ॥ സ യോ വൃഷാ വൃഷ്ണിയേഭി-സ്സമോകാഃ । മഹോ ദിവഃ പൃഥിവ്യാശ്ച സമ്രാട് । സതീനസത്ത്വാ ഹവ്യോ ഭരേഷു । മരുത്വാന്നോ ഭവത്വിന്ദ്ര ഊതീ ॥ ഇന്ദ്രോ വൃത്രമതര-ദ്വൃത്രതൂര്യേ ॥ 20 ॥
അനാധൃഷ്യോ മഘവാ ശൂര ഇന്ദ്രഃ । അന്വേനം-വിഁശോ അമദന്ത പൂര്വീഃ । അയഗ്ം രാജാ ജഗതശ്ചര്ഷണീനാമ് ॥ സ ഏവ വീര-സ്സ ഉ വീര്യാവാന് । സ ഏകരാജോ ജഗതഃ പരസ്പാഃ । യദാ വൃത്രമതരച്ഛൂര ഇന്ദ്രഃ । അഥാ ഭവദ്ദമിതാ-ഽഭിക്രതൂനാമ് ॥ ഇന്ദ്രോ യജ്ഞം-വഁര്ധയന് വിശ്വവേദാഃ । പുരോഡാശസ്യ ജുഷതാഗ്ം ഹവിര്നഃ । വൃത്ര-ന്തീര്ത്വാ ദാനവം-വഁജ്രബാഹുഃ ॥ 21 ॥
ദിശോ-ഽദൃഗ്ം ഹദ്ദൃഗ്ംഹിതാ ദൃഗ്ംഹണേന ॥ ഇമം-യഁജ്ഞം-വഁര്ധയന് വിശ്വവേദാഃ । പുരോഡാശ-മ്പ്രതിഗൃഭ്ണാത്വിന്ദ്രഃ । യദാ വൃത്രമതരച്ഛൂര ഇന്ദ്രഃ । അഥൈകരാജോ അഭവജ്ജനാനാമ് ॥ ഇന്ദ്രോ ദേവാഞ്ഛമ്ബരഹത്യ ആവത് । ഇന്ദ്രോ ദേവാനാ- മഭവ-ത്പുരോഗാഃ । ഇന്ദ്രോ യജ്ഞേ ഹവിഷാ വാവൃധാനഃ । വൃത്രതൂര്ണോ അഭയഗ്ം ശര്മ യഗ്ംസത് ॥ യ-സ്സപ്ത സിന്ധൂഗ്ം രദധാത്-പൃഥിവ്യാമ് । യ-സ്സപ്ത ലോകാനകൃണോ-ദ്ദിശശ്ച । ഇന്ദ്രോ ഹവിഷ്മാന്-ഥ്സഗണോ മരുദ്ഭിഃ । വൃത്രതൂര്ണോ യജ്ഞമിഹോപയാസത് ॥ 22 ॥

(വവര്ഥ - വിഥ്സ - ഇന്ദ്ര - സ്തുരാ - യാസ്തു - വൃത്രതൂര്യേ - വജ്രബാഹുഃ - പൃഥിവ്യാ-ന്ത്രീണി ച) (അ. 3)
അനുവാകം 4 - അഭിമാതിഹൈന്ദ്രാദിപശൂനാം സൂക്താനി

ഇന്ദ്ര-സ്തരസ്വാ-നഭിമാതിഹോഗ്രഃ । ഹിരണ്യവാശീ-രിഷിര-സ്സുവര.ഷാഃ । തസ്യ വയഗ്ം സുമതൌ യജ്ഞിയസ്യ । അപി ഭദ്രേ സൌമനസേ സ്യാമ ॥ ഹിരണ്യവര്ണോ അഭയ-ങ്കൃണോതു । അഭിമാതിഹേന്ദ്രഃ പൃതനാസു ജിഷ്ണുഃ । സ ന-ശ്ശര്മ ത്രിവരൂഥം-വിഁയഗ്ംസത് । യൂയ-മ്പാത സ്വസ്തിഭി-സ്സദാ നഃ ॥ ഇന്ദ്രഗ്ഗ് സ്തുഹി വജ്രിണഗ്ഗ് സ്തോമപൃഷ്ഠമ് । പുരോഡാശസ്യ ജുഷതാഗ്ം ഹവിര്നഃ ॥ 23 ॥
ഹത്വാ-ഽഭിമാതീഃ പൃതനാ-സ്സഹസ്വാന് । അഥാഭയ-ങ്കൃണുഹി വിശ്വതോ നഃ ॥ സ്തുഹി ശൂരം-വഁജ്രിണ-മപ്രതീതമ് (മപ്രതീത്തമ്) । അഭിമാതിഹന-മ്പുരുഹൂതമിന്ദ്രമ് । യ ഏക ഇച്ഛതപതിര്ജനേഷു । തസ്മാ ഇന്ദ്രായ ഹവിരാജുഹോത ॥ ഇന്ദ്രോ ദേവാനാമധിപാഃ പുരോഹിതഃ । ദിശാ-മ്പതിരഭവ-ദ്വാജിനീവാന് । അഭിമാതിഹാ തവിഷസ്തുവിഷ്മാന് । അസ്മഭ്യ-ഞ്ചിത്രം-വൃഁഷണഗ്ം രയി-ന്ദാത് ॥ 24 ॥
യ ഇമേ ദ്യാവാപൃഥിവീ മഹിത്വാ । ബലേനാദൃഗ്ംഹദഭിമാതിഹേന്ദ്രഃ । സ നോ ഹവിഃ പ്രതിഗൃഭ്ണാതു രാതയേ । ദേവാനാ-ന്ദേവോ നിധിപാ നോ അവ്യാത് ॥ അനവസ്തേ രഥമശ്വായ തക്ഷന്-ത്വഷ്ടാ വജ്ര-മ്പുരുഹൂത ദ്യുമന്തമ് । ബ്രഹ്മാണ ഇന്ദ്ര-മ്മഹയന്തോ അര്കൈരവര്ധയന്നഹയേ ഹന്ത വാ ഉ ॥ വൃഷ്ണേ യ-ത്തേ വൃഷണോ അര്കമര്ചാനിന്ദ്ര ഗ്രാവാണോ അദിതി-സ്സജോഷാഃ । അനശ്വാസോ യേ പവയോ-ഽരഥാ ഇന്ദ്രേഷിതാ അഭ്യവര്തന്ത ദസ്യൂന് ॥ । ഇന്ദ്രസ്യ നു വീര്യാണി പ്രവോചമ് । യാനി ചകാര പ്രഥമാനി വജ്രീ ॥ അഹ-ന്നഹിമന്വപസ്തതര്ദ । പ്ര വക്ഷണാ അഭിന-ത്പര്വതാനാമ് ॥ ॥ ഇന്ദ്രോ യാതോ-ഽവസിതസ്യ രാജാ । ശമസ്യ ച ശൃങ്ഗിണോ വജ്രബാഹുഃ । സേദു രാജാ ക്ഷേതി ചര്ഷണീനാമ് । അരാന്ന നേമിഃ പരിതാ ബഭൂവ ॥ 25 ॥
അഭി സിദ്ധ്മോ അജിഗാദസ്യ ശത്രൂന് । വി തിഗ്മേന വൃഷഭേണാ പുരോ-ഽഭേത് । സം-വഁജ്രേണാസൃജ-ദ്വൃത്രമിന്ദ്രഃ । പ്ര സ്വാ-മ്മതിമതിരച്ഛാശദാനഃ ॥ വിഷ്ണു-ന്ദേവം-വഁരുണമൂതയേ ഭഗമ് । മേദസാ ദേവാ വപയാ യജദ്ധ്വമ് । താ നോ യജ്ഞമാഗതം-വിഁശ്വധേനാ । പ്രജാവദസ്മേ ദ്രവിണേഹ ധത്തമ് ॥ മേദസാ ദേവാ വപയാ യജദ്ധ്വമ് । വിഷ്ണു-ഞ്ച ദേവം-വഁരുണ-ഞ്ച രാതിമ് ॥ 26 ॥
താ നോ അമീവാ അപബാധമാനൌ । ഇമം-യഁജ്ഞ-ഞ്ജുഷമാണാവുപേതമ് ॥ വിഷ്ണൂവരുണാ യുവമദ്ധ്വരായ നഃ । വിശേ ജനായ മഹി ശര്മ യച്ഛതമ് । ദീര്ഘപ്രയജ്യൂ ഹവിഷാ വൃധാനാ । ജ്യോതിഷാ-ഽരാതീര്ദഹത-ന്തമാഗ്ംസി ॥ യയോരോജസാ സ്കഭിതാ രജാഗ്ംസി । വീര്യേഭി-ര്വീരതമാ ശവിഷ്ഠാ । യാ പത്യേതേ അപ്രതീത്താ സഹോഭിഃ । വിഷ്ണൂ അഗന്വരുണാ പൂര്വഹൂതൌ ॥ 27 ॥
വിഷ്ണൂവരുണാ വഭിശസ്തിപാ വാമ് । ദേവാ യജന്ത ഹവിഷാ ഘൃതേന । അപാമീവാഗ്ം സേധതഗ്ം രക്ഷസശ്ച । അഥാ ധത്തം-യഁജമാനായ ശം-യോഃ ഁ॥ അഗ്ംഹോമുചാ വൃഷഭാ സുപ്രതൂര്തീ । ദേവാനാ-ന്ദേവതമാ ശചിഷ്ഠാ । വിഷ്ണൂവരുണാ പ്രതിഹര്യത-ന്നഃ । ഇദ-ന്നരാ പ്രയതമൂതയേ ഹവിഃ ॥ മഹീ നു ദ്യാവാപൃഥിവീ ഇഹ ജ്യേഷ്ഠേ । രുചാ ഭവതാഗ്ം ശുചയദ്ഭി-രര്കൈഃ ॥ 28 ॥
യഥ്സീം-വഁരിഷ്ഠേ ബൃഹതീ വിമിന്വന്ന് । നൃവദ്ഭ്യോ-ഽക്ഷാ പപ്രഥാനേഭിരേവൈഃ ॥ പ്ര പൂര്വജേ പിതരാ നവ്യസീഭിഃ । ഗീര്ഭിഃ കൃണുദ്ധ്വഗ്ം സദനേ ഋതസ്യ । ആ നോ ദ്യാവാപൃഥിവീ ദൈവ്യേന । ജനേന യാത-മ്മഹി വാം-വഁരൂഥമ് ॥ സ ഇഥ്സ്വപാ ഭുവനേഷ്വാസ । യ ഇമേ ദ്യാവാപൃഥിവീ ജജാന । ഉര്വീ ഗഭീരേ രജസീ സുമേകേ । അവഗ്ംശേ ധീര-ശ്ശച്യാ സമൈരത് ॥ 29 ॥
ഭൂരി-ന്ദ്വേ അചരന്തീ ചരന്തമ് । പദ്വന്ത-ങ്ഗര്ഭമപദീ ദധാതേ । നിത്യ-ന്ന സൂനു-മ്പിത്രോരുപസ്ഥേ । ത-മ്പിപൃതഗ്ം രോദസീ സത്യവാചമ് ॥ ഇദ-ന്ദ്യാവാപൃഥിവീ സത്യമസ്തു । പിത-ര്മാത-ര്യദിഹോപബ്രുവേ വാമ് । ഭൂത-ന്ദേവാനാമവമേ അവോഭിഃ । വിദ്യാമേഷം-വൃഁജന-ഞ്ജീരദാനുമ് ॥ ഉര്വീ പൃഥ്വീ ബഹുലേ ദൂരേ അന്തേ । ഉപബ്രുവേ നമസാ യജ്ഞേ അസ്മിന്ന് । ദധാതേ യേ സുഭഗേ സുപ്രതൂര്തീ । ദ്യാവാ രക്ഷത-മ്പൃഥിവീ നോ അഭ്വാത് ॥ യാ ജാതാ ഓഷധയോ ദേവേഭ്യസ്ത്രിയുഗ-മ്പുരാ । മന്ദാമി ബഭ്രൂണാമഹഗ്ം ശത-ന്ധാമാനി സപ്ത ച ॥, അതി വിശ്വാഃ പരിഷ്ഠാ-സ്സ്തേന ഇവ വ്രജമക്രമുഃ । ഓഷധയഃ പ്രാചുച്യവു ര്യ-ത്കി-ഞ്ച തനുവാഗ്ം രപഃ ॥ । യാ ഓഷധയ-സ്സോമരാജ്ഞീഃ പ്രവിഷ്ടാഃ പൃഥിവീമനു । താസാ-ന്ത്വമസ്യുത്തമാ പ്രണോ ജീവാത-വേസുവ ॥ അശ്വാവതീഗ്ം സോമവതീ മൂര്ജയന്തീ മുദോജസമ് । ആ വിഥ്സി സര്വാ ഓഷധീരസ്മാ അരിഷ്ടതാതയേ ॥ । ഓഷധീരിതി മാതര-സ്തദ്വോ ദേവീ-രുപ ബ്രുവേ । രപാഗ്ംസി വിഘ്നതീരിത രപശ്ചാതയമാനാഃ ॥ അന്യാ വോ അന്യാമവ-ത്വന്യാ-ഽന്യസ്യാ ഉപാവത । താ-സ്സര്വാ ഓഷധയ-സ്സംവിഁദാനാ ഇദ-മ്മേ പ്രാവതാ വചഃ ॥ ॥ 30 ॥

(ഹവിര്നോ - ദാ-ദ്- ബഭൂവ - രാതിം - പൂര്വഹൂതാ - വര്കൈ - രൈര - ദസ്മി-ന്പഞ്ച ച) (അ. 4)
അനുവാകം 5 - ഐന്ദ്രാഗ്നപശ്വാദീനാം സൂക്താനി

ശുചി-ന്നു സ്തോമ-ന്നവജാത-മദ്യേന്ദ്രാഗ്നീ വൃത്രഹണാ ജുഷേഥാമ് । ഉഭാ ഹി വാഗ്ം സുഹവാ ജോഹവീമി താ വാജഗ്ം സദ്യ ഉശതേ ധേഷ്ഠാ ॥, ശ്നഥ-ദ്വൃത്രമുത സനോതി വാജമിന്ദ്രാ യോ അഗ്നീ സഹുരീ സപര്യാത് । ഇരജ്യന്താ വസവ്യസ്യ ഭൂരേ-സ്സഹസ്തമാ സഹസാ വാജയന്താ ॥ । ഉഭാ വാമിന്ദ്രാഗ്നീ ആഹുവധ്യാ ഉഭാ രാധസ-സ്സഹ മാദയധ്യൈ । ഉഭാ ദാതാരാവിഷാഗ്ം രയീണാമുഭാ വാജസ്യ സാതയേ ഹുവേ വാമ് ॥,പ്ര ചര്ഷണിഭ്യഃ പൃതനാ ഹവേഷു പ്ര പൃഥിവ്യാ രിരിചാഥേ ദിവശ്ച । പ്ര സിന്ധുഭ്യഃ പ്രഗിരിഭ്യോ മഹിത്വാ പ്രേന്ദ്രാഗ്നീ വിശ്വാ ഭുവനാ-ഽത്യന്യാ ॥ । ആ വൃത്രഹണാ വൃത്രഹഭി-ശ്ശുഷ്മൈഃ । ഇന്ദ്ര യാത-ന്നമോഭിരഗ്നേ അര്വാക് । യുവഗ്ം രാധോഭിരകവേഭിരിന്ദ്ര । അഗ്നേ അസ്മേ ഭവതമുത്തമേഭിഃ ॥ ഗീര്ഭി-ര്വിപ്രഃ പ്രമതിമിച്ഛമാനഃ । ഈ രയിം-യഁശസ-മ്പൂര്വഭാജമ് । ഇന്ദ്രാഗ്നീ വൃത്രഹണാ സുവജ്രാ । പ്രണോ നവ്യേഭിസ്തിരത-ന്ദേഷ്ണൈഃ ॥ ॥ ബ്രഹ്മണസ്പതേ ത്വമസ്യ യന്താ । സൂക്തസ്യ ബോധി തനയ-ഞ്ച ജിന്വ । വിശ്വ-ന്ത-ദ്ഭദ്രം-യഁദവന്തി ദേവാഃ । ബൃഹദ്വദേമ വിദഥേ സുവീരാഃ ॥ സ ഈഗ്ം സത്യേഭി-സ്സഖിഭി-ശ്ശുചദ്ഭിഃ । ഗോധായസംവിഁ ധനസൈരതര്ദത് । ബ്രഹ്മണസ്പതി-ര്വൃഷഭിര്വരാഹൈഃ ॥ 31 ॥
ഘര്മസ്വേദേഭി-ര്ദ്രവിണം-വ്യാഁനട് ॥ ബ്രഹ്മണസ്പതേ-രഭവദ്യഥാ വശമ് । സത്യോ മന്യുര്മഹി കര്മാ കരിഷ്യതഃ । യോ ഗാ ഉദാജഥ്സ ദിവേ വി ചാഭജത് । മഹീവ രീതി-ശ്ശവസാ സര-ത്പൃഥക് ॥ ഇന്ധാനോ അഗ്നിം-വഁനവദ്വനുഷ്യതഃ । കൃതബ്രഹ്മാ ശൂശുവ-ദ്രാതഹവ്യ ഇത് । ജാതേന ജാതമതി സൃ-ത്പ്രസൃഗ്ംസതേ । യം-യഁം-യുഁജ-ങ്കൃണുതേ ബ്രഹ്മണസ്പതിഃ ॥ ബ്രഹ്മണസ്പതേ സുയമസ്യ വിശ്വഹാ ॥ 32 ॥
രായ-സ്സ്യാമ രഥ്യോ വിവസ്വതഃ । വീരേഷു വീരാഗ്ം ഉപപൃങ്ഗ്ധി നസ്ത്വമ് । യദീശാനോ ബ്രഹ്മണാ വേഷി മേ ഹവമ് ॥ സ ഇജ്ജനേന സ വിശാ സ ജന്മനാ । സ പുത്രൈര്വാജ-മ്ഭരതേ ധനാ നൃഭിഃ । ദേവാനാം-യഃ ഁപിതരമാവിവാസതി । ശ്രദ്ധാമനാ ഹവിഷാ ബ്രഹ്മണസ്പതിമ് ॥ യാസ്തേ പൂഷന്നാവോ അന്ത-സ്സമുദ്രേ । ഹിരണ്യയീരന്തരിക്ഷേ ചരന്തി । യാഭിര്യാസി ദൂത്യാഗ്ം സൂര്യസ്യ । കാമേന കൃത-ശ്ശ്രവ ഇച്ഛമാനഃ ॥ । ശുക്ര-ന്തേ അന്യദ്യജത-ന്തേ അന്യദ്വിഷുരൂപേ അഹനീ ദ്യൌരിവാസി । വിശ്വാ ഹി മായാ അവസി സ്വധാവോ ഭദ്രാ തേ പൂഷന്നിഹ രാതിരസ്തു ॥, പൂഷേമാ ആശാ അനുവേദ സര്വാ-സ്സോ അസ്മാഗ്ം അഭയതമേന നേഷത് । സ്വസ്തിദാ അഘൃണി-സ്സര്വവീരഃ । അപ്രയുച്ഛ-ന്പുര ഏതു പ്രജാനന്ന് ॥ ॥ പ്രപഥേ പഥാമജനിഷ്ട പൂഷാ ॥ 33 ॥
പ്രപഥേ ദിവഃ പ്രപഥേ പൃഥിവ്യാഃ । ഉഭേ അഭി പ്രിയതമേ സധസ്ഥേ । ആ ച പരാ ച ചരതി പ്രജാനന്ന് ॥ പൂഷാ സുബന്ധുര്ദിവ ആ പൃഥിവ്യാഃ । ഇഡസ്പതി-ര്മഘവാ ദസ്മവര്ചാഃ । ത-ന്ദേവാസോ അദദു-സ്സൂര്യായൈ । കാമേന കൃത-ന്തവസഗ്ഗ് സ്വഞ്ചമ് ॥ അജാശ്വഃ പശുപാ വാജവസ്ത്യഃ । ധിയജിന്ന്വോ വിശ്വേ ഭുവനേ അര്പിതഃ । അഷ്ട്രാ-മ്പൂഷാ ശിഥിരാമുദ്വരീവൃജത് ॥ 34 ॥
സചങ്ക്ഷാണോ ഭുവനാ ദേവ ഈയതേ ॥ ശുചീ വോ ഹവ്യാ മരുത-ശ്ശുചീനാമ് । ശുചിഗ്ം ഹിനോമ്യദ്ധ്വരഗ്ം ശുചിഭ്യഃ । ഋതേന സത്യമൃതസാപ ആയന്ന് । ശുചിജന്മാന-ശ്ശുചയഃ പാവകാഃ ॥ പ്ര ചിത്രമര്ക-ങ്ഗൃണതേ തുരായ । മാരുതായ സ്വതവസേ ഭരദ്ധ്വമ് । യേ സഹാഗ്ംസി സഹസാ സഹന്തേ । രേജതേ അഗ്നേ പൃഥിവീ മഖേഭ്യഃ ॥ അഗ്ംസേഷ്വാ മരുതഃ ഖാദയോ വഃ ॥ 35 ॥
വക്ഷഃസു രുക്മാ ഉപശിശ്രിയാണാഃ । വി വിദ്യുതോ ന വൃഷ്ടിഭീ രുചാനാഃ । അനു സ്വധാമായുധൈ-ര്യച്ഛമാനാഃ ॥ യാ വ-ശ്ശര്മ ശശമാനായ സന്തി । ത്രിധാതൂനി ദാശുഷേ യച്ഛതാധി । അസ്മഭ്യ-ന്താനി മരുതോ വിയന്ത । രയി-ന്നോ ധത്ത വൃഷണ-സ്സുവീരമ് ॥ ഇമേ തുര-മ്മരുതോ രാമയന്തി । ഇമേ സഹ-സ്സഹസ ആനമന്തി । ഇമേ ശഗ്ംസം-വഁനുഷ്യതോ നിപാന്തി ॥ 36 ॥
ഗുരുദ്വേഷോ അരരുഷേ ദധന്തി ॥ അരാ ഇവേദചരമാ അഹേവ । പ്ര പ്രജായന്തേ അകവാ മഹോഭിഃ । പൃശ്നേഃ പുത്രാ ഉപമാസോ രഭിഷ്ഠാഃ । സ്വയാ മത്യാ മരുത-സ്സമ്മിമിക്ഷുഃ ॥ അനു തേ ദായി മഹ ഇന്ദ്രിയായ । സത്രാ തേ വിശ്വമനു വൃത്രഹത്യേ । അനു ക്ഷത്രമനു സഹോ യജത്ര । ഇന്ദ്ര ദേവേഭിരനു തേ നൃഷഹ്യേ ॥ യ ഇന്ദ്ര ശുഷ്മോ മഘവന്തേ അസ്തി ॥ 37 ॥
ശിക്ഷാ സഖിഭ്യഃ പുരുഹൂത നൃഭ്യഃ । ത്വഗ്ം ഹി ദൃഢാ മഘവന് വിചേതാഃ । അപാവൃധി പരിവൃതി-ന്ന രാധഃ ॥ ഇന്ദ്രോ രാജാ ജഗതശ്ചര്ഷണീനാമ് । അധിക്ഷമി വിഷുരൂപം-യഁദസ്തി । തതോ ദദാതു ദാശുഷേ വസൂനി । ചോദദ്രാധ ഉപസ്തുതശ്ചിദര്വാക് ॥ തമു ഷ്ടുഹി യോ അഭിഭൂത്യോജാഃ । വന്വന്നവാതഃ പുരുഹൂത ഇന്ദ്രഃ । അഷാഢമുഗ്രഗ്ം സഹമാനമാഭിഃ ॥ 38 ॥
ഗീര്ഭിര്വര്ധ വൃഷഭ-ഞ്ചര്ഷണീനാമ് ॥ സ്ഥൂരസ്യ രായോ ബൃഹതോ യ ഈശേ । തമു ഷ്ടവാമ വിദഥേഷ്വിന്ദ്രമ് । യോ വായുനാ ജയതി ഗോമതീഷു । പ്ര ധൃഷ്ണുയാ നയതി വസ്യോ അച്ഛ ॥ ആ തേ ശുഷ്മോ വൃഷഭ ഏതു പശ്ചാത് । ഓത്തരാദധരാഗാ പുരസ്താത് । ആ വിശ്വതോ അഭി സമേത്വര്വാമ് । ഇന്ദ്ര ദ്യുമ്നഗ്ം സുവര്വദ്ധേഹ്യസ്മേ ॥ 39 ॥

(വരാഹൈ--ര് വിശ്വഹാ - ഽജനിഷ്ട പൂഷോ - ദ്വരീവൃജത് - ഖാദയോ വഃ - പാന് - ത്യസ്ത - യാഭി--ര് + നവ ച) (അ. 5)
അനുവാകം 6 - സാവിത്രാദിപശൂനാം സൂക്താനി

ആ ദേവോ യാതു സവിതാ സുരത്നഃ । അന്തരിക്ഷപ്രാ വഹമാനോ അശ്വൈഃ । ഹസ്തേ ദധാനോ നര്യാ പുരൂണി । നിവേശയന് ച പ്രസുവന് ച ഭൂമ ॥ അഭീവൃത-ങ്കൃശനൈ-ര്വിശ്വരൂപമ് ।

ഹിരണ്യശമ്യം-യഁജതോ ബൃഹന്തമ് । ആസ്ഥാ-ദ്രഥഗ്ം സവിതാ ചിത്രഭാനുഃ । കൃഷ്ണാ രജാഗ്ംസി തവിഷീ-ന്ദധാനഃ ॥ സഘാ നോ ദേവ-സ്സവിതാ സവായ । ആസാവിഷ-ദ്വസുപതി-ര്വസൂനി ॥ 40 ॥
വിശ്രയമാണോ അമതിമുരൂചീമ് । മര്തഭോജനമധ രാസതേ ന ॥ വി ജനാഞ്ഛ്യാവാ-ശ്ശിതിപാദോ അഖ്യന്ന് । രഥഗ്ം ഹിരണ്യ പ്ര ഉഗം-വഁഹന്തഃ । ശശ്വ-ദ്ദിശഃ സവിതു-ര്ദൈവ്യസ്യ । ഉപസ്ഥേ വിശ്വാ ഭുവനാനി തസ്ഥുഃ ॥ വി സുപര്ണോ അന്തരിക്ഷാണ്യഖ്യത് । ഗഭീരവേപാ അസുര-സ്സുനീഥഃ । ക്വേദാനീഗ്ം സൂര്യഃ കശ്ചികേത । കതമാ-ന്ദ്യാഗ്ം രശ്മിരസ്യാതതാന ॥ 41 ॥
ഭഗ-ന്ധിയം-വാഁജയന്തഃ പുരന്ധിമ് । നരാശഗ്ംസോ ഗ്നാസ്പതിര്നോ അവ്യാത് । ആ-ഽയേ വാമസ്യ സങ്ഗഥേ രയീണാമ് । പ്രിയാ ദേവസ്യ സവിതു-സ്സ്യാമ ॥ ആ നോ വിശ്വേ അസ്ക്രാ ഗമന്തു ദേവാഃ । മിത്രോ അര്യമാ വരുണ-സ്സജോഷാഃ । ഭുവന്. യഥാ നോ വിശ്വേ വൃധാസഃ । കരന്-ഥ്സുഷാഹാ വിഥുര-ന്ന ശവഃ ॥ ശ-ന്നോ ദേവാ വിശ്വദേവാ ഭവന്തു । ശഗ്ം സരസ്വതീ സഹ ധീഭിരസ്തു ॥ 42 ॥
ശമഭിഷാച-ശ്ശമു രാതിഷാചഃ । ശ-ന്നോ ദിവ്യാഃ പാര്ഥിവാ-ശ്ശ-ന്നോ അപ്യാഃ ॥ യേ സവിതു-സ്സത്യസവസ്യ വിശ്വേ । മിത്രസ്യ വ്രതേ വരുണസ്യ ദേവാഃ । തേ സൌഭഗം-വീഁരവദ്ഗോമദപ്നഃ । ദധാതന ദ്രവിണ-ഞ്ചിത്രമസ്മേ ॥ അഗ്നേ യാഹി ദൂത്യം-വാഁരിഷേണ്യഃ । ദേവാഗ്ം അച്ഛാ ബ്രഹ്മകൃതാ ഗണേന । സരസ്വതീ-മ്മരുതോ അശ്വിനാ-ഽപഃ । യക്ഷി ദേവാ-ന്രത്നധേയായ വിശ്വാന് ॥ 43 ॥
ദ്യൌഃ പിതഃ പൃഥിവി മാതരദ്ധ്രുക് । അഗ്നേ ഭ്രാതര്വസവോ മൃഡതാ നഃ । വിശ്വ ആദിത്യാ അദിതേ സജോഷാഃ । അസ്മഭ്യഗ്ം ശര്മ ബഹുലം-വിഁയന്ത ॥ വിശ്വേ ദേവാ-ശ്ശൃണുതേമഗ്ം ഹവ-മ്മേ । യേ അന്തരിക്ഷേ യ ഉപ ദ്യവി ഷ്ഠ । യേ അഗ്നിജിഹ്വാ ഉത വാ യജത്രാഃ । ആസ-ദ്യാസ്മി-ന്ബര്ഹിഷി മാദയദ്ധ്വമ് ॥ ആ വാ-മ്മിത്രാവരുണാ ഹവ്യജുഷ്ടിമ് । നമസാ ദേവാ വവസാ-ഽഽവവൃത്യാമ് ॥ 44 ॥
അസ്മാക-മ്ബ്രഹ്മ പൃതനാസു സഹ്യാ അസ്മാകമ് । വൃഷ്ടി-ര്ദിവ്യാ സുപാരാ ॥ യുവം-വഁസ്ത്രാണി പീവസാ വസാഥേ । യുവോരച്ഛിദ്രാ മന്തവോ ഹ സര്ഗാഃ । അവാതിരതമനൃതാനി വിശ്വാ । ഋതേന മിത്രാവരുണാ സചേഥേ ॥ തഥ്സു വാ-മ്മിത്രാവരുണാ മഹിത്വമ് । ഈര്മാ തസ്ഥുഷീരഹഭി-ര്ദുദുഹ്രേ । വിശ്വാഃ പിന്വഥ സ്വസരസ്യ ധേനാഃ । അനു വാമേകഃ പവിരാവവര്തി ॥ 45 ॥
യദ്ബഗ്ംഹിഷ്ഠ-ന്നാതിവിദേ സുദാനൂ । അച്ഛിദ്രഗ്ം ശര്മ ഭുവനസ്യ ഗോപാ । തതോ നോ മിത്രാവരുണാ-വവീഷ്ടമ് । സിഷാസന്തോ ജീഗിവാഗ്ംസഃ സ്യാമ ॥ ആ നോ മിത്രാവരുണാ ഹവ്യദാതിമ് । ഘൃതൈ-ര്ഗവ്യൂതിമുക്ഷതമിഡാഭിഃ । പ്രതി വാമത്ര വരമാ ജനായ । പൃണീതമുദ്ഗോ ദിവ്യസ്യ ചാരോഃ ॥ പ്ര ബാഹവാ സിസൃത-ഞ്ജീവസേ നഃ । ആ നോ ഗവ്യൂതിമുക്ഷത-ങ്ഘൃതേന ॥ 46 ॥
ആ നോ ജനേ ശ്രവയതം-യുഁവാനാ । ശ്രുത-മ്മേ മിത്രാവരുണാ ഹവേമാ ॥ ഇമാ രുദ്രായ സ്ഥിരധന്വനേ ഗിരഃ । ക്ഷിപ്രേഷവേ ദേവായ സ്വധാമ്നേ । അഷാഢായ സഹമാനായ മീഢുഷേ । തിഗ്മായുധായ ഭരതാ ശൃണോതന ॥ ത്വാ ദത്തേഭീ രുദ്ര ശന്തമേഭിഃ । ശതഗ്ം ഹിമാ അശീയ ഭേഷജേഭിഃ । വ്യസ്മദ്ദ്വേഷോ വിതരം-വ്യഁഗ്ംഹഃ । വ്യമീവാഗ് ശ്ചാതയസ്വാ വിഷൂചീഃ ॥ 47 ॥
അര്ഹന്ബിഭര്ഷി സായകാനി ധന്വ । അര്ഹന്നിഷ്കം-യഁജതം-വിഁശ്വരൂപമ് । അര്ഹന്നിദന്ദയസേ വിശ്വമബ്ഭുവമ് । ന വാ ഓജീയോ രുദ്ര ത്വദസ്തി ॥, മാ നസ്തോകേ തനയേ മാ ന ആയുഷി മാ നോ ഗോഷു മാ നോ അശ്വേഷു രീരിഷഃ । വീരാ-ന്മാനോ രുദ്ര ഭാമിതോ വധീര്ഹവിഷ്മന്തോ നമസാ വിധേമ തേ ॥॥ ആ തേ പിതര്മരുതാഗ്ം സുമ്നമേതു । മാ ന-സ്സൂര്യസ്യ സദൃംശോ യുയോഥാഃ । അഭി നോ വീരോ അര്വതി ക്ഷമേത । പ്രജായേമഹി രുദ്ര പ്രജാഭിഃ ॥ ഏവാ ബഭ്രോ വൃഷഭ ചേകിതാന । യഥാ ദേവ ന ഹൃണീഷേ ന ഹഗ്ംസി । ഹാവനശ്രൂര്നോ രുദ്രേഹ ബോധി । ബൃഹദ്വദേമ വിദഥേ സുവീരാഃ ॥ പരിണോ രുദ്രസ്യ ഹേതി ര്വൃണക്തു പരിത്വേഷസ്യ ദുര്മതിരഘായോഃ । അവ സ്ഥിരാ മഘവദ്ഭ്യ-സ്തനുഷ്വ മീഢ്വസ്തോകായ തനയായ മൃഡയ ॥, സ്തുഹി ശ്രുത-ങ്ഗര്തസദം-യുഁവാന-മ്മൃഗ-ന്ന ഭീമ-മുപഹത്നു-മുഗ്രമ് । മൃഡാ ജരിത്രേ രുദ്ര സ്തവാനോ അന്യന്തേ അസ്മന്നിവപന്തു സേനാഃ ॥ । മീഢുഷ്ടമ ശിവതമ ശിവോ നഃ സുമനാ ഭവ ।പരമേ വൃക്ഷ ആയുധ-ന്നിധായ കൃത്തിം-വഁസാന ആചര പിനാകമ്ബിഭ്രദാഗഹി ॥ അര്ഹന്ബിഭര്ഷി സായകാനി ധന്വ । അര്ഹന്നിഷ്കം-യഁജതം-വിഁശ്വരൂപമ് । അര്ഹന്നിദന്ദയസേ വിശ്വമബ്ഭുവമ് । ന വാ ഓജീയോ രുദ്ര ത്വദസ്തി ॥। ത്വമഗ്നേ രുദ്രോ അസുരോ മഹോ ദിവസ്ത്വഗ്ം ശര്ധോ മാരുത-മ്പൃക്ഷ ഈശിഷേ । ത്വം-വാഁതൈരരുണൈര്യാസി ശങ്ഗയസ്ത്വ-മ്പൂഷാ വിധതഃ പാസി നുത്മനാ ॥, ആ വോ രാജാനമധ്വരസ്യ രുദ്രഗ്ം ഹോതാരഗ്ം സത്യയജഗ്ം രോദസ്യോഃ । അഗ്നി-മ്പുരാ തനയിത്നോ രചിത്താ-ദ്ധിരണ്യരൂപമവസേ കൃണുധ്വമ് ॥ ॥ 48 ॥

(വസൂനി - തതാ - നാസ്തു - വിശ്വാന്.-വവൃത്യാംവഁവര്തി-ഘൃതേന-വിഷൂചീഃ-ശ്രുത-ന്ദ്വേ ച) (അ. 6)
അനുവാകം 7 - സൌര്യാദിപശൂനാം സൂക്താനി

സൂര്യോ ദേവീമുഷസഗ്ം രോചമാനാ മര്യഃ । ന യോഷാമഭ്യേതി പശ്ചാത് । യത്രാ നരോ ദേവയന്തോ യുഗാനി । വിതന്വതേ പ്രതി ഭദ്രായ ഭദ്രമ് ॥ ഭദ്രാ അശ്വാ ഹരിത-സ്സൂര്യസ്യ । ചിത്രാ ഏദഗ്വാ അനുമാദ്യാസഃ । നമസ്യന്തോ ദിവ ആ പൃഷ്ഠമസ്ഥുഃ ।

പരി ദ്യാവാപൃഥിവീ യന്തി സദ്യഃ ॥ ത-ഥ്സൂര്യസ്യ ദേവത്വ-ന്ത-ന്മഹിത്വമ് । മദ്ധ്യാ കര്തോ-ര്വിതതഗ്ം സഞ്ജഭാര ॥ 49 ॥
യദേദയുക്ത ഹരിതഃ സധസ്ഥാത് । ആദ്രാത്രീ വാസസ്തനുതേ സിമസ്മൈ ॥ ത-ന്മിത്രസ്യ വരുണസ്യാഭിചക്ഷേ । സൂര്യോ രൂപ-ങ്കൃണുതേ ദ്യോരുപസ്ഥേ । അനന്തമന്യ-ദ്രുശദസ്യ പാജഃ । കൃഷ്ണമന്യദ്ധരിത-സ്സമ്ഭരന്തി ॥ അദ്യാ ദേവാ ഉദിതാ സൂര്യസ്യ । നിരഗ്ംഹസഃ പിപൃതാന്നിരവദ്യാത് । തന്നോ മിത്രോ വരുണോ മാമഹന്താമ് । അദിതി-സ്സിന്ധുഃ പൃഥിവീ ഉത ദ്യൌഃ ॥ 50 ॥
ദിവോ രുക്മ ഉരുചക്ഷാ ഉദേതി । ദൂരേ അര്ഥസ്തരണി-ര്ഭ്രാജമാനഃ । നൂന-ഞ്ജനാ-സ്സൂര്യേണ പ്രസൂതാഃ । ആയന്നര്ഥാനി കൃണവന്നപാഗ്ംസി ॥ ശ-ന്നോ ഭവ ചക്ഷസാ ശ-ന്നോ അഹ്നാ । ശ-മ്ഭാനുനാ ശഗ്ം ഹിമാ ശ-ങ്ഘൃണേന । യഥാ ശമസ്മൈ ശമസ-ദ്ദുരോണേ । ത-ഥ്സൂര്യ ദ്രവിണ-ന്ധേഹി ചിത്രമ് ॥ ചിത്ര-ന്ദേവാനാ-മുദഗാദനീകമ് । ചക്ഷുര്മിത്രസ്യ വരുണസ്യാഗ്നേഃ ॥ 51 ॥
ആ-ഽപ്രാ ദ്യാവാപൃഥിവീ അന്തരിക്ഷമ് । സൂര്യ ആത്മാ ജഗതസ്തസ്ഥുഷശ്ച ॥ ത്വഷ്ടാ ദധദിന്ദ്രായ ശുഷ്മമ് । അപാകോ-ഽചിഷ്ടുര്യശസേ പുരൂണി । വൃഷാ യജന് വൃഷണ-മ്ഭൂരിരേതാഃ । മൂര്ധന്. യജ്ഞസ്യ സമനക്തു ദേവാന് ॥, തന്നസ്തുരീപമധ പോഷയിത്നു ദേവ ത്വഷ്ടര്വി രരാണ-സ്സ്യസ്വ । യതോ വീരഃ കര്മണ്യഃ സുദക്ഷോ യുക്തഗ്രാവാ ജായതേ ദേവകാമഃ ॥ । ത്വഷ്ടാ വീര-ന്ദേവകാമ-ഞ്ജജാന ത്വഷ്ടുരര്വാ ജായത ആശുരശ്വഃ । ത്വഷ്ടേദം-വിഁശ്വ-മ്ഭുവന-ഞ്ജജാന ബഹോഃ കര്താരമിഹ യക്ഷി ഹോതഃ ॥ പിശങ്ഗരൂപ-സ്സുഭരോ വയോധാ-ശ്ശ്രുഷ്ടീ വീരോ ജായതേ ദേവകാമഃ । പ്രജാ-ന്ത്വഷ്ടാ വിഷ്യതു നാഭിമസ്മേ അഥാ ദേവാനാമപ്യേതു പാഥഃ ॥ ॥ ദശേമ-ന്ത്വഷ്ടുര്ജനയന്ത ഗര്ഭമ് । അതന്ദ്രാസോ യുവതയോ ബിഭര്ത്രമ് । തിഗ്മാനീകഗ്ഗ് സ്വയശസ-ഞ്ജനേഷു । വിരോചമാന-മ്പരിഷീ-ന്നയന്തി ॥ ആവിഷ്ട്യോ വര്ധതേ ചാരുരാസു । ജിഹ്മാനാമൂര്ധ്വ-സ്സ്വയശാ ഉപസ്ഥേ ॥ 52 ॥
ഉഭേ ത്വഷ്ടുര്ബിഭ്യതു-ര്ജായമാനാത് । പ്രതീചീ സിഗ്ംഹ-മ്പ്രതിജോഷയേതേ ॥ മിത്രോ ജനാന് യാതയതി പ്രജാന-ന്മിത്രോ ദാധാര പൃഥിവീമുത ദ്യാമ് । മിത്രഃ കൃഷ്ടീരനിമിഷാ-ഽഭി ചഷ്ടേ സത്യായ ഹവ്യ-ങ്ഘൃതവ-ദ്വിധേമ ॥, പ്ര സ മിത്ര മര്തോ അസ്തു പ്രയസ്വാന് യസ്ത ആദിത്യ ശിക്ഷതി വ്രതേന । ന ഹന്യതേ ന ജീയതേ ത്വോതോ നൈനമഗ്ംഹോ അശ്നോത്യന്തിതോ ന ദൂരാത് ॥ ॥ അയ-മ്മിത്രോ നമസ്യഃ സുശേവഃ । രാജാ സുക്ഷത്രോ അജനിഷ്ട വേധാഃ । തസ്യ വയഗ്ം സുമതൌ യജ്ഞിയസ്യ । അപി ഭദ്രേ സൌമനസേ സ്യാമ ॥ അനമീവാസ ഇഡയാ മദന്തഃ । മിതജ്മവോ വരിമന്നാ പൃഥിവ്യാഃ । ആദിത്യസ്യ വ്രതമുപക്ഷ്യന്തഃ ॥ 53 ॥
വയ-മ്മിത്രസ്യ സുമതൌ സ്യാമ ॥ മിത്ര-ന്ന ഈഗ്ം ശിമ്യാ ഗോഷു ഗവ്യവത് । സ്വാധിയോ വിദഥേ അഫ്സ്വജീജനന്ന് । അരേജയതാഗ്ം രോദസീ പാജസാ ഗിരാ । പ്രതി പ്രിയം-യഁജത-ഞ്ജനുഷാമവഃ ॥ മഹാഗ്ം ആദിത്യോ നമസോപസദ്യഃ । യാതയജ്ജനോ ഗൃണതേ സുശേവഃ । തസ്മാ ഏത-ത്പന്യതമായ ജുഷ്ടമ് । അഗ്നൌ മിത്രായ ഹവിരാജുഹോത ॥ ആവാഗ്ം രഥോ രോദസീ ബദ്ബധാനഃ ॥ 54 ॥
ഹിരണ്യയോ വൃഷഭിര്യാത്വശ്വൈഃ । ഘൃതവര്തനിഃ പവിഭീ രുചാനഃ । ഇഷാം-വോഁഢാ നൃപതിര്വാജിനീവാന് ॥ സ പപ്രഥാനോ അഭി പഞ്ച ഭൂമ । ത്രിവന്ധുരോ മനസാ-ഽഽയാതു യുക്തഃ । വിശോ യേന ഗച്ഛഥോ ദേവയന്തീഃ । കുത്രാ ചിദ്യാമമശ്വിനാ ദധാനാ ॥ സ്വശ്വാ യശസാ-ഽഽയാതമര്വാക് । ദസ്രാ നിധി-മ്മധുമന്ത-മ്പിബാഥഃ । വി വാഗ്ം രഥോ വദ്ധ്വാ യാദമാനഃ ॥ 55 ॥
അന്താ-ന്ദിവോ ബാധതേ വര്തനിഭ്യാമ് ॥ യുവോ-ശ്ശ്രിയ-മ്പരി യോഷാ വൃണീത । സൂരോ ദുഹിതാ പരിതക്മിയായാമ് । യ-ദ്ദേവയന്തമവഥ-ശ്ശചീഭിഃ । പരിഘ്രഗ്ംസ വാ-മ്മനാ വാം-വഁയോ ഗാമ് ॥ യോ ഹ സ്യ വാഗ്ം രഥിരാ വസ്ത ഉസ്രാഃ । രഥോ യുജാനഃ പരിയാതി വര്തിഃ । തേന ന-ശ്ശം-യോഁരുഷസോ വ്യുഷ്ടൌ । ന്യശ്വിനാ വഹതം-യഁജ്ഞേ അസ്മിന്ന് ॥ യുവ-മ്ഭുജ്യുമവവിദ്ധഗ്ം സമുദ്രേ ॥ 56 ॥
ഉദൂഹഥുരര്ണസോ അസ്രിധാനൈഃ । പതത്രിഭി-രശ്രമൈ-രവ്യഥിഭിഃ । ദഗ്ംസനാഭിരശ്വിനാ പാരയന്താ ॥ അഗ്നീഷോമാ യോ അദ്യ വാമ് । ഇദം-വഁചഃ സപര്യതി । തസ്മൈ ധത്തഗ്ം സുവീര്യമ് । ഗവാ-മ്പോഷഗ്ഗ് സ്വശ്വിയമ് ॥ യോ അഗ്നീഷോമാ ഹവിഷാ സപര്യാത് । ദേവദ്രീചാ മനസാ യോ ഘൃതേന । തസ്യ വ്രതഗ്ം രക്ഷത-മ്പാതമഗ്ംഹസഃ ॥ 57 ॥
വിശേ ജനായ മഹി ശര്മ യച്ഛതമ് ॥ അഗ്നീഷോമാ യ ആഹുതിമ് । യോ വാ-ന്ദാശാദ്ധവിഷ്കൃതിമ് । സ പ്രജയാ സുവീര്യമ് । വിശ്വമായു-ര്വ്യശ്നവത് ॥ അഗ്നീഷോമാ ചേതി ത-ദ്വീര്യം-വാഁമ് । യദമുഷ്ണീതമവസ-മ്പണി-ങ്ഗോഃ । അവാതിരത-മ്പ്രഥയസ്യ ശേഷഃ । അവിന്ദത-ഞ്ജ്യോതിരേക-മ്ബഹുഭ്യഃ ॥ അഗ്നീഷോമാ വിമഗ്ം സു മേ ശൃണുതം-വൃഁഷണാ ഹവമ് । പ്രതി സൂക്താനി ഹര്യത-മ്ഭവത-ന്ദാശുഷേ മയഃ ॥ അഗ്നീഷോമാ ഹവിഷഃ പ്രസ്ഥിതസ്യ വീതഗ്ംഹര്യതം-വൃഁഷണാ ജുഷേഥാമ് । സുശര്മാണാ സ്വവസാ ഹി ഭൂതമഥാ ധത്തം-യഁജമാനായ ശം-യോഃ ഁ॥ ॥ 58 ॥

(ജഭാര - ദ്യൌ - രഗ്നേ - രുപസ്ഥ - ഉപക്ഷ്യന്തോ - ബദ്ബധാനോ-യാദമാനഃ - സമുദ്രേ - ഽഗ്ംഹസഃ - പ്രസ്ഥിതസ്യ) (അ. 7)
അനുവാകം 8 - വേഹദാദിപശൂനാം സൂക്താനി

അഹമസ്മി പ്രഥമജാ ഋതസ്യ । പൂര്വ-ന്ദേവേഭ്യോ അമൃതസ്യ നാഭിഃ । യോ മാ ദദാതി സ ഇദേവ മാ വാഃ । അഹ-മന്ന-മന്ന-മദന്തമദ്മി ॥ പൂര്വ-മഗ്നേരപി ദഹത്യന്നമ് । യത്തൌ ഹാ-ഽഽസാതേ അഹമുത്തരേഷു । വ്യാത്തമസ്യ പശവഃ സുജമ്ഭമ് । പശ്യന്തി ധീരാഃ പ്രചരന്തി പാകാഃ ॥ ജഹാമ്യന്യ-ന്ന ജഹാമ്യന്യമ് । അഹമന്നം-വഁശമിച്ചരാമി ॥ 59 ॥
സമാനമര്ഥ-മ്പര്യേമി ഭുഞ്ജത് । കോ മാമന്ന-മ്മനുഷ്യോ ദയേത ॥ പരാകേ അന്ന-ന്നിഹിതം-ലോഁക ഏതത് । വിശ്വൈ-ര്ദേവൈഃ പിതൃഭി-ര്ഗുപ്തമന്നമ് । യദദ്യതേ ലുപ്യതേ യ-ത്പരോപ്യതേ । ശതതമീ സാ തനൂര്മേ ബഭൂവ ॥ മഹാന്തൌ ചരൂ സകൃ-ദ്ദുഗ്ധേന പപ്രൌ । ദിവഞ്ച പൃശ്ഞി പൃഥിവീ-ഞ്ച സാകമ് । ത-ഥ്സമ്പിബന്തോ ന മിനന്തി വേധസഃ । നൈത-ദ്ഭൂയോ ഭവതി നോ കനീയഃ ॥ 60 ॥
അന്ന-മ്പ്രാണ-മന്ന-മപാന-മാഹുഃ । അന്ന-മ്മൃത്യു-ന്തമു ജീവാതുമാഹുഃ । അന്ന-മ്ബ്രഹ്മാണോ ജരസം-വഁദന്തി । അന്നമാഹുഃ പ്രജനന-മ്പ്രജാനാമ് ॥ മോഘമന്നം-വിഁന്ദതേ അപ്രചേതാഃ । സത്യ-മ്ബ്രവീമി വധ ഇഥ്സ തസ്യ । നാര്യമണ-മ്പുഷ്യതി നോ സഖായമ് । കേവലാഘോ ഭവതി കേവലാദീ ॥ അഹ-മ്മേഘ-സ്സ്തനയന്. വര്ഷന്നസ്മി । മാമദന്ത്യഹമദ്മ്യന്യാന് ॥ 61 ॥
അഹഗ്ം സദമൃതോ ഭവാമി । മദാദിത്യാ അധി സര്വേ തപന്തി ॥ സാ നോ മന്ദ്രേഷമൂര്ജ-ന്ദുഹാനാ । ധേനുര്വാഗസ്മാനുപ സുഷ്ടുതൈതു ॥, യ-ദ്വാഗ്വദന്ത്യ-വിചേതനാനി । രാഷ്ട്രീ ദേവാനാ-ന്നിഷസാദ മന്ദ്രാ । ചതസ്ര ഊര്ജ-ന്ദുദുഹേ പയാഗ്ംസി । ക്വ സ്വി ദസ്യാഃ പരമ-ഞ്ജഗാമ ॥ ॥ അനന്താ-മന്താദധി നിര്മിതാ-മ്മഹീമ് । യസ്യാ-ന്ദേവാ അദധു-ര്ഭോജനാനി । ഏകാക്ഷരാ-ന്ദ്വിപദാഗ്ം ഷട്പദാഞ്ച । വാച-ന്ദേവാ ഉപജീവന്തി വിശ്വേ ॥ വാച-ന്ദേവാ ഉപജീവന്തി വിശ്വേ । വാച-ങ്ഗന്ധര്വാഃ പശവോ മനുഷ്യാഃ । വാചീമാ വിശ്വാ ഭുവനാന്യര്പിതാ ॥ 62 ॥
സാ നോ ഹവ-ഞ്ജുഷതാ-മിന്ദ്രപത്നീ ॥ വാഗക്ഷര-മ്പ്രഥമജാ ഋതസ്യ । വേദാനാ-മ്മാതാ-ഽമൃതസ്യ നാഭിഃ । സാ നോ ജുഷാണോപ യജ്ഞമാഗാത് । അവന്തീ ദേവീ സുഹവാ മേ അസ്തു ॥ യാ മൃഷയോ മന്ത്രകൃതോ മനീഷിണഃ । അന്വൈച്ഛ-ന്ദേവാ-സ്തപസാ ശ്രമേണ । താ-ന്ദേവീം-വാഁചഗ്ം ഹവിഷാ യജാമഹേ । സാ നോ ദധാതു സുകൃതസ്യ ലോകേ ॥ ചത്വാരി വാ-ക്പരിമിതാ പദാനി ॥ 63 ॥
താനി വിദു-ര്ബ്രാഹ്മണാ യേ മനീഷിണഃ । ഗുഹാ ത്രീണി നിഹിതാ നേങ്ഗയന്തി । തുരീയം-വാഁചോ മനുഷ്യാ വദന്തി ॥ ശ്രദ്ധയാ-ഽഗ്നി-സ്സമിദ്ധ്യതേ । ശ്രദ്ധയാ വിന്ദതേ ഹവിഃ । ശ്രദ്ധാ-മ്ഭഗസ്യ മൂര്ധനി । വചസാ ഽഽവേദയാമസി ॥ പ്രിയഗ്ഗ് ശ്രദ്ധേ ദദതഃ । പ്രിയഗ്ഗ് ശ്രദ്ധേ ദിദാസതഃ । പ്രിയ-മ്ഭോജേഷു യജ്വസു ॥ 64 ॥
ഇദ-മ്മ ഉദിത-ങ്കൃധി ॥ യഥാ ദേവാ അസുരേഷു । ശ്രദ്ധാ-മുഗ്രേഷു ചക്രിരേ । ഏവ-മ്ഭോജേഷു യജ്വസു । അസ്മാക-മുദിത-ങ്കൃധി ॥ ശ്രദ്ധാ-ന്ദേവാ യജമാനാഃ । വായുഗോപാ ഉപാസതേ । ശ്രദ്ധാഗ്ം ഹൃദയ്യയാ-ഽഽകൂത്യാ । ശ്രദ്ധയാ ഹൂയതേ ഹവിഃ ॥ ശ്രദ്ധാ-മ്പ്രാതര്-ഹവാമഹേ ॥ 65 ॥
ശ്രദ്ധാ-മ്മദ്ധ്യന്ദിന-മ്പരി । ശ്രദ്ധാഗ്ം സൂര്യസ്യ നിമ്രുചി । ശ്രദ്ധേ ശ്രദ്ധാപയേഹ മാ ॥ ശ്രദ്ധാ ദേവാ-നധിവസ്തേ । ശ്രദ്ധാ വിശ്വമിദ-ഞ്ജഗത് । ശ്രദ്ധാ-ങ്കാമസ്യ മാതരമ് । ഹവിഷാ വര്ധയാമസി ॥ ബ്രഹ്മജജ്ഞാന-മ്പ്രഥമ-മ്പുരസ്താത് । വി സീമത-സ്സുരുചോ വേന ആവഃ । സ ബുദ്ധ്നിയാ ഉപമാ അസ്യ വിഷ്ഠാഃ ॥ 66 ॥
സതശ്ച യോനി-മസതശ്ച വിവഃ ॥ പിതാ വിരാജാമൃഷഭോ രയീണാമ് । അന്തരിക്ഷം-വിഁശ്വരൂപ ആവിവേശ । തമര്കൈ-രഭ്യര്ചന്തി വഥ്സമ് । ബ്രഹ്മ സന്ത-മ്ബ്രഹ്മണാ വര്ധയന്തഃ ॥ ബ്രഹ്മ ദേവാനജനയത് । ബ്രഹ്മ വിശ്വമിദ-ഞ്ജഗത് । ബ്രഹ്മണഃ, ക്ഷത്ര-ന്നിര്മിതമ് । ബ്രഹ്മ ബ്രാഹ്മണ ആത്മനാ ॥ അന്തരസ്മി-ന്നിമേ ലോകാഃ ॥ 67 ॥
അന്ത-ര്വിശ്വമിദ-ഞ്ജഗത് । ബ്രഹ്മൈവ ഭൂതാനാ-ഞ്ജ്യേഷ്ഠമ് । തേന കോ-ഽര്ഹതി സ്പര്ധിതുമ് ॥ ബ്രഹ്മ-ന്ദേവാ-സ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശത് । ബ്രഹ്മന്നിന്ദ്ര പ്രജാപതീ । ബ്രഹ്മന്. ഹ വിശ്വാ ഭൂതാനി । നാവീ വാന്ത-സ്സമാഹിതാ ॥ ചതസ്ര ആശാഃ പ്രചരന്ത്വ-ഗ്നയഃ । ഇമന്നോ യജ്ഞ-ന്നയതു പ്രജാനന്ന് । ഘൃത-മ്പിന്വന്നജരഗ്ം സുവീരമ് ॥ 68 ॥
ബ്രഹ്മ സമി-ദ്ഭവത്യാഹുതീനാമ് ॥ ആ ഗാവോ അഗ്മന്നുത ഭദ്രമക്രന്ന് । സീദന്തു ഗോഷ്ഠേ രണയന്ത്വസ്മേ । പ്രജാവതീഃ പുരുരൂപാ ഇഹ സ്യുഃ । ഇന്ദ്രായ പൂര്വീ രുഷസോ ദുഹാനാഃ ॥ ഇന്ദ്രോ യജ്വനേ പൃണതേ ച ശിക്ഷതി । ഉപേദ്ദദാതി ന സ്വ-മ്മുഷായതി । ഭൂയോ ഭൂയോ രയിമിദസ്യ വര്ധയന്ന് । അഭിന്നേ ഖില്ലേ നിദധാതി ദേവയുമ് ॥ ന താ നശന്തി ന ദഭാതി തസ്കരഃ । നൈനാ അമിത്രോ വ്യഥിരാദധര്ഷതി । ദേവാഗ്ശ്ച യാഭി-ര്യജതേ ദദാതി ച । ജ്യോഗിത്താഭിഃ സചതേ ഗോപതി-സ്സഹ ॥, ന താ അര്വാ രേണുകകാടോ അശ്നുതേ । ന സഗ്ഗ് സ്കൃതത്ര-മുപയന്തി താ അഭി । ഉരുഗായമഭയ-ന്തസ്യ താ അനു । ഗാവോ മര്ത്യസ്യ വിചരന്തി യജ്വനഃ ॥ ॥ 69 ॥
ഗാവോ ഭഗോ ഗാവ ഇന്ദ്രോ മേ അച്ഛാത് । ഗാവ-സ്സോമസ്യ പ്രഥമസ്യ ഭക്ഷഃ । ഇമാ യാ ഗാവ-സ്സജനാസ ഇന്ദ്രഃ । ഇച്ഛാമീദ്ധൃദാ മനസാ ചിദിന്ദ്രമ് ॥ യൂയ-ങ്ഗാവോ മേദയഥാ കൃശ-ഞ്ചിത് । അശ്ലീല-ഞ്ചി-ത്കൃണുഥാ സുപ്രതീകമ് । ഭദ്ര-ങ്ഗൃഹ-ങ്കൃണുഥ ഭദ്രവാചഃ । ബൃഹദ്വോ വയ ഉച്യതേ സഭാസു ॥ പ്രജാവതീ-സ്സൂയവസഗ്ം രിശന്തീഃ (രുശന്തീഃ) । ശുദ്ധാ അപ-സ്സുപ്രപാണേ പിബന്തീഃ । മാ വഃ സ്തേന ഈശത മാ-ഽഘശഗ്ംസഃ । പരിവോ ഹേതീ രുദ്രസ്യ വൃഞ്ജ്യാത് ॥ ഉപേദ-മുപപര്ചനമ് । ആസു ഗോഷൂപപൃച്യതാമ് । ഉപര്ഷഭസ്യ രേതസി । ഉപേന്ദ്ര തവ വീര്യേ ॥ 70 ॥

(ചരാമി - കനീയോ - ഽന്യാ - നര്പിതാ - പദാനി - യജ്വസു - ഹവാമഹേ - വിഷ്ഠാ - ലോകാഃ - സുവീര - മര്വാ - പിബന്തീ-ഷ്ഷട്ച) (അ. 8)
അനുവാകം 9 - ശുക്ലകൃഷ്ണപശ്വാദീനാം സൂക്താനി

താ സൂര്യാ ചന്ദ്രമസാ വിശ്വഭൃത്തമാ മഹത് । തേജോ വസുമ-ദ്രാജതോ ദിവി । സാമാത്മാനാ ചരത-സ്സാമചാരിണാ । യയോര്വ്രത-ന്ന മമേ ജാതു ദേവയോഃ ॥ ഉഭാവന്തൌ പരിയാത അര്മ്യാ । ദിവോ ന രശ്മീഗ് സ്തനുതോ-വ്യര്ണവേ । ഉഭാ ഭുവന്തീ ഭുവനാ കവിക്രതൂ । സൂര്യാ ന ചന്ദ്രാ ചരതോ ഹതാമതീ ॥ പതീ ദ്യുമ-ദ്വിശ്വവിദാ ഉഭാ ദിവഃ । സൂര്യാ ഉഭാ ചന്ദ്രമസാ വിചക്ഷണാ ॥ 71 ॥
വിശ്വവാരാ വരിവോഭാ വരേണ്യാ । താ നോ-ഽവത-മ്മതിമന്താ മഹിവ്രതാ ॥ വിശ്വവപരീ പ്രതരണാ തരന്താ । സുവര്വിദാ ദൃശയേ ഭൂരിരശ്മീ । സൂര്യാ ഹി ചന്ദ്രാ വസുത്വേഷ-ദര്ശതാ । മനസ്വിനോഭാ-ഽനു ചരതോ നു സ-ന്ദിവമ് ॥ അസ്യ ശ്രവോ നദ്യഃ സപ്ത ബിഭ്രതി । ദ്യാവാ ക്ഷാമാ പൃഥിവീ ദര്ശതം-വഁപുഃ । അസ്മേ സൂര്യാ ചന്ദ്രമസാ-ഽഭിചക്ഷേ । ശ്രദ്ധേ കമിന്ദ്ര ചരതോ വിചര്തുരമ് ॥ 72 ॥
പൂര്വാപര-ഞ്ചരതോ മായ യൈതൌ । ശിശൂ ക്രീഡന്തൌ പരിയാതോ അദ്ധ്വരമ് । വിശ്വാന്യന്യോ ഭുവനാ ഽഭിചഷ്ടേ । ഋതൂനന്യോ വിദധജ്ജായതേ പുനഃ ॥ ഹിരണ്യവര്ണാ-ശ്ശുചയഃ പാവകാ യാസു ജാതഃ കശ്യപോ യാസ്വിന്ദ്രഃ । അഗ്നിം-യാഁ ഗര്ഭ-ന്ദധിരേ വിരൂപാസ്താ ന ആപ-ശ്ശഗ്ഗ് സ്യോനാ ഭവന്തു ॥,

യാസാഗ്ം രാജാ വരുണോ യാതി മധ്യേ സത്യാനൃതേ അവപശ്യന് ജനാനാമ് । മധുശ്ചുത-ശ്ശുചയോ യാഃ പാവകാസ്താ ന ആപ-ശ്ശഗ്ഗ് സ്യോനാ ഭവന്തു ॥ । യാസാ-ന്ദേവാ ദിവി കൃണ്വന്തി ഭക്ഷം-യാഁ അന്തരിക്ഷേ ബഹുധാ ഭവന്തി । യാഃ പൃഥിവീ-മ്പയസോന്ദന്തിശുക്രാസ്താ ന ആപ-ശ്ശഗ്ഗ് സ്യോനാ ഭവന്തു ॥, ശിവേന മാ ചക്ഷുഷാ പശ്യതാ-ഽഽപ-ശ്ശിവയാ തനുവോപ സ്പൃശത ത്വച-മ്മേ । സര്വാഗ്ം അഗ്നീഗ്ം രഫ്സുഷദോ ഹുവേ വോ മയി വര്ചോ ബലമോജോ നി ധത്ത ॥ । ആപോ ഭദ്രാ ഘൃതമിദാപ ആസുരഗ്നീ-ഷോമൌ ബിഭ്രത്യാപ ഇ-ത്താഃ । തീവ്രോ രസോ മധുപൃചാ -മരങ്ഗമ ആ മാ പ്രാണേന സഹ വര്ചസാ ഗന്ന് ॥, ആദി-ത്പശ്യാമ്യുത വാ ശൃണോമ്യാ മാ ഘോഷോ ഗച്ഛതി വാന്ന ആസാമ് । മന്യേ ഭേജാനോ അമൃതസ്യ തര്ഹി ഹിരണ്യവര്ണാ അതൃപം-യഁദാ വഃ ॥ ॥ നാസദാസീന്നോ സദാസീ-ത്തദാനീമ് । നാസീ-ദ്രജോ നോ വ്യോമാപരോ യത് । കിമാവരീവഃ കുഹ കസ്യ ശര്മന്ന് ॥ 73 ॥
അമ്ഭഃ കിമാസീ-ദ്ഗഹന-ങ്ഗഭീരമ് ॥ ന മൃത്യുരമൃത-ന്തര്ഹി ന । രാത്രിയാ അഹ്ന ആസീ-ത്പ്രകേതഃ । ആനീദവാതഗ്ഗ് സ്വധയാ തദേകമ് । തസ്മാ-ദ്ധാന്യ-ന്ന പരഃ (പരം) കിഞ്ച നാസ ॥ തമ ആസീ-ത്തമസാ ഗൂഢമഗ്രേ പ്രകേതമ് । സലിലഗ്ം സര്വമാ ഇദമ് । തുച്ഛേ നാഭ്വപിഹിതQം-യഁദാസീത് । തമസ സ്തന്മഹിനാ ജായതൈകമ് ॥ കാമസ്തദഗ്രേ സമവര്തതാധി ॥ 74 ॥
മനസോ രേതഃ പ്രഥമം-യഁദാസീത് । സ തോ ബന്ധുമസതി നിരവിന്ദന്ന് (നിരവിദന്ന്) । ഹൃദി പ്രതീഷ്യാ കവയോ മനീഷാ ॥ തിരശ്ചീനോ വിതതോ രശ്മിരേഷാമ് । അധ-സ്സ്വിദാസീ(3) ദുപരി സ്വിദാസീ(3)ത് । രേതോധാ ആസ-ന്മഹിമാന ആസന്ന് । സ്വധാ അവസ്താ-ത്പ്രയതിഃ പരസ്താത് ॥ കോ അദ്ധാ വേദ ക ഇഹ പ്രവോചത് । കുത ആജാതാ കുത ഇയം-വിഁസൃഷ്ടിഃ । അര്വാഗ്ദേവാ അസ്യ വിസര്ജനായ ॥ 75 ॥
അഥാ കോ വേദ യത ആബഭൂവ ॥ ഇയം-വിഁസൃഷ്ടി-ര്യത ആബഭൂവ । യദി വാ ദധേ യദി വാ ന । യോ അസ്യാദ്ധ്യക്ഷഃ പരമേ വ്യോമന്ന് । സോ അങ്ഗ വേദ യദി വാ ന വേദ ॥ കിഗ്ഗ്സ്വിദ്വന-ങ്ക ഉ സ വൃക്ഷ ആസീത് । യതോ ദ്യാവാപൃഥിവീ നിഷ്ടതക്ഷുഃ । മനീഷിണോ മനസാ പൃച്ഛതേദു തത് । യദദ്ധ്യതിഷ്ഠ-ദ്ഭുവനാനി ധാരയന്ന് ॥ ബ്രഹ്മ വന-മ്ബ്രഹ്മ സ വൃക്ഷ ആസീത് ॥ 76 ॥
യതോ ദ്യാവാപൃഥിവീ നിഷ്ടതക്ഷുഃ । മനീഷിണോ മനസാ വിബ്രവീമി വഃ । ബ്രഹ്മാദ്ധ്യതിഷ്ഠ-ദ്ഭുവനാനി ധാരയന്ന് ॥ പ്രാതരഗ്നി-മ്പ്രാതരിന്ദ്രഗ്ം ഹവാമഹേ । പ്രാത ര്മിത്രാവരുണാ പ്രാതരശ്വിനാ । പ്രാത ര്ഭഗ-മ്പൂഷണ-മ്ബ്രഹ്മണസ്പതിമ് । പ്രാതസ്സോമമുത രുദ്രഗ്ം ഹുവേമ ॥ പ്രാതര്ജിത-മ്ഭഗമുഗ്രഗ്ം ഹുവേമ । വയ-മ്പുത്രമദിതേര്യോ വിധര്താ । ആദ്ധ്രശ്ചിദ്യ-മ്മന്യമാന-സ്തുരശ്ചിത് ॥ 77 ॥
രാജാ ചിദ്യ-മ്ഭഗ-മ്ഭക്ഷീത്യാഹ ॥ ഭഗ പ്രണേതര്ഭഗ സത്യരാധഃ । ഭഗേമാ-ന്ധിയമുദവ ദദന്നഃ । ഭഗ പ്രണോ ജനയ ഗോഭിരശ്വൈഃ । ഭഗ പ്രനൃഭി-ര്നൃവന്തഃ സ്യാമ । ഉതേദാനീ-മ്ഭഗവന്ത-സ്സ്യാമ ॥ ഉത പ്രപിത്വ ഉത മദ്ധ്യേ അഹ്നാമ് । ഉതോദിതാ മഘവന്-ഥ്സൂര്യസ്യ । വയ-ന്ദേവാനാഗ്ം സുമതൌ സ്യാമ ॥ ഭഗ ഏവ ഭഗവാഗ്ം അസ്തു ദേവാഃ ॥ 78 ॥
തേന വയ-മ്ഭഗവന്ത-സ്സ്യാമ । ത-ന്ത്വാ ഭഗ സര്വ ഇജ്ജോഹവീമി । സ നോ ഭഗ പുര ഏതാ ഭവേഹ ॥ സമദ്ധ്വരായോഷസോ നമന്ത । ദധിക്രാവേവ ശുചയേ പദായ । അര്വാചീനം-വഁസുവിദ-മ്ഭഗന്നഃ । രഥമിവാശ്വാ വാജിന ആവഹന്തു ॥ അശ്വാവതീ-ര്ഗോമതീ-ര്ന ഉഷാസഃ । വീരവതീ-സ്സദമുച്ഛന്തു ഭദ്രാഃ । ഘൃത-ന്ദുഹാനാ വിശ്വതഃ പ്രപീനാഃ । യൂയ-മ്പാത സ്വസ്തിഭി-സ്സദാ നഃ ॥ 79 ॥

(വിചക്ഷണാ - വിചര്തുരഗ്ം - ശര്മ - ന്നധി - വിസര്ജനായ - ബ്രഹ്മ വന-മ്ബ്രഹ്മ സ വൃക്ഷ ആസീത്- തുരശ്ചി-ദ്- ദേവാഃ - പ്രപീനാ ഏക-ഞ്ച) (അ. 9)
(പീവോ-ഽന്നാ - മഗ്നേ ത്വ-മ്പാര - യാനാഘൃഷ്യഃ - ശുചി-ന്നു സ്തോമം - ഁവിശ്രയമാണോ - ദിവോ രുക്മോ - ഽന്ന-മ്പ്രാണം - താ സൂര്യാചന്ദ്രമസാ നവസപ്തതിഃ)
(പീവോന്നാ - ഁയൂയ-മ്പാത സ്വസ്തിഭി-സ്സദാനഃ)
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ ദ്വിതീയാഷ്ടകേ അഷ്ടമഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ ദ്വിതീയാഷ്ടകം