3.10 - সাৱিত্ৰচযনম্ - কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদ তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণ কাঠ প্ৰশ্নঃ পাঠঃ - সঞ্জ্ঞানং ৱিজ্ঞানং

কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণে কাঠকে প্ৰথমঃ প্ৰশ্নঃ - সাৱিত্ৰচযনম্
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
অনুৱাকং 1 - অনুৱাকেষু নৱসু লেখাসু নাভ্যা-ঞ্চেষ্টকোপধানং স্ৱযমাতৃণ্ণোপধান-ঞ্চোচ্যতে
সঞ্জ্ঞানং-ৱিঁজ্ঞান-ম্প্ৰজ্ঞান-ঞ্জানদভিজানত্ । সকংল্পঁমান-ম্প্ৰকল্পমান-মুপকল্পমান-মুপক্লৃপ্ত-ঙ্ক্লৃপ্তম্ ।
শ্ৰেযো ৱসীয আযথ্সম্ভূত-ম্ভূতম্ ॥
চিত্ৰঃ কেতুঃ প্ৰভানাভান্-থ্সভান্ন্ ।
জ্যোতিষ্মাগ্-স্তেজস্ৱানাতপগ্গ্-স্তপন্নভিতপন্ন্ ।
ৰোচনো ৰোচমানঃ-শোভনঃ-শোভমানঃ কল্যাণঃ ॥ দৰ্শা দৃষ্টা দৰ্শতা ৱিশ্ৱৰূপা সুদৰ্শনা । আপ্যাযমানা প্যাযমানা-প্যাযা সূনৃতেৰা ।
আপূৰ্যমাণা পূৰ্যমাণা পূৰযন্তী পূৰ্ণা পৌৰ্ণমাসী ॥ দাতা প্ৰদাতা-ঽঽনন্দো মোদঃ প্ৰমোদঃ ॥ 1 ॥

আৱেশয-ন্নিৱেশযন্থ্সংৱেঁশন-স্সগ্গ্শান্ত-শ্শান্তঃ । আভৱ-ন্প্ৰভৱন্-থ্সভংৱঁন্-থ্সম্ভূতো ভূতঃ ॥
প্ৰস্তুতং-ৱিঁষ্টুতগ্ং সগ্গ্স্তুত-ঙ্কল্যাণং-ৱিঁশ্ৱৰূপম্ । শুক্ৰমমৃত-ন্তেজস্ৱি তেজ-স্সমিদ্ধম্ । অৰুণ-ম্ভানুম-ন্মৰীচিমদভিতপ-ত্তপস্ৱত্ ॥ সৱিতা প্ৰসৱিতা দীপ্তো দীপয-ন্দীপ্যমানঃ । জ্ৱল-ঞ্জ্ৱলিতা তপন্ ৱিতপন্-থ্সন্তপন্ন্ । ৰোচনো ৰোচমান-শ্শুভূং-শ্শুম্ভমানো ৱামঃ ॥
সুতা সুন্ৱতী প্ৰসুতা সূযমানা ঽভিষূযমাণা । পীতী প্ৰপা সপা-ন্তৃপ্তি-স্তৰ্পযন্তী ॥ 2 ॥

কান্তা কাম্যা কামজাতা ঽঽযুষ্মতী কামদুঘা ॥ অভিশাস্তা ঽনুমন্তা-ঽঽনন্দো মোদঃ প্ৰমোদঃ । আসাদয-ন্নিষাদযন্-থ্সগ্ংসাদন-স্সগ্ংসন্ন-স্সন্নঃ ।
আভূ ৰ্ৱিভূঃ প্ৰভূ-শ্শভূং ৰ্ভুৱঃ ॥
পৱিত্ৰ-ম্পৱযিষ্য-ন্পূতো মেদ্ধ্যঃ ।
যশো যশস্ৱা-নাযুৰমৃতঃ । জীৱো জীৱিষ্য-ন্থ্স্ৱৰ্গো লোকঃ ॥ সহস্ৱা-ন্থ্সহীযা-নোজস্ৱা-ন্থ্সহমানঃ । জযন্ন-ভিজযন্-থ্সুদ্ৰৱিণো দ্ৰৱিণোদাঃ । আৰ্দ্ৰপৱিত্ৰো হৰিকেশো মোদঃ প্ৰমোদঃ ॥ 3 ॥

অৰুণো ঽৰুণৰজাঃ পুণ্ডৰীকো ৱিশ্ৱজিদ-ভিজিত্ । আৰ্দ্ৰঃ পিন্ৱমানো ঽন্নৱান্-ৰসৱা-নিৰাৱান্ ।
সৰ্ৱৌষধ-স্সভংৰো মহস্ৱান্ ॥ এজত্কা জোৱত্কাঃ । ক্ষুল্লকা-শ্শিপিৱিষ্টকাঃ ।
সৰিস্ত্ৰৰা-স্সুশেৰৱঃ । অজিৰাসো গমিষ্ণৱঃ ॥ ইদানী-ন্তদানী-মেতৰ্হি ক্ষিপ্ৰমজিৰম্ । আশু ৰ্নিমেষঃ ফণো দ্ৰৱন্নতি-দ্ৰৱন্ন্ । ত্ৱৰগ্গ্ স্ত্ৱৰমাণ আশুৰাশীযাঞ্জৱঃ {আশুৰাশীযান্ জৱঃ} ॥
অগ্নিষ্টোম উক্থ্যো ঽতিৰাত্ৰো দ্ৱিৰাত্ৰ-স্ত্ৰিৰাত্ৰ-শ্চতূৰাত্ৰঃ । অগ্নিৰ্-ঋতু-স্সূৰ্য ঋতুশ্চন্দ্ৰমা ঋতুঃ ॥ প্ৰজাপতি-স্সংৱঁথ্সৰো মহান্কঃ ॥ 4 ॥

(প্ৰমোদ - স্তৰ্পযন্তী - প্ৰমোদো - জৱস্ত্ৰীণি চ) (অ. 1)
অনুৱাকং 2 - অনুৱাকেষু নৱসু লেখাসু নাভ্যা-ঞ্চেষ্টকোপধানং
স্ৱযমাতৃণ্ণোপধান-ঞ্চোচ্যতে
ভূৰগ্নি-ঞ্চ পৃথিৱী-ঞ্চ মা-ঞ্চ ।
ত্ৰীগ্শ্চ লোকা-ন্থ্সংৱঁথ্সৰ-ঞ্চ ।
প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥
ভুৱো ৱাযু-ঞ্চান্তৰিক্ষ-ঞ্চ মা-ঞ্চ । ত্ৰীগ্শ্চ লোকা-ন্থ্সংৱঁথ্সৰ-ঞ্চ ।
প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽ ঙ্গিংৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ । স্ৱৰাদিত্য-ঞ্চ দিৱ-ঞ্চ মা-ঞ্চ । ত্ৰীগ্শ্চ লোকা-ন্থ্সংৱঁথ্সৰ-ঞ্চ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা ঽঙ্গিংৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ । ভূৰ্ভুৱ-স্স্ৱ-শ্চন্দ্ৰমস-ঞ্চ দিশশ্চ মা-ঞ্চ ।
ত্ৰীগ্শ্চ লোকা-ন্থ্সৱন্থ্সৰ-ঞ্চ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 5 ॥

(সংৱঁথ্সৰ-ঞ্চ ষট্ চ)(আ2)
অনুৱাকং 3 - অনুৱাকেষু নৱসু লেখাসু নাভ্যা-ঞ্চেষ্টকোপধানং স্ৱযমাতৃণ্ণোপধান-ঞ্চোচ্যতে
ত্ৱমেৱ ত্ৱাং-ৱেঁত্থ যো-ঽসি সো-ঽসি । ত্ৱমেৱ ত্ৱামচৈষীঃ । চিতশ্চাসি সঞ্চিত-শ্চাস্যগ্নে । এতাৱাগ্শ্চাসি ভূযাগ্শ্চাস্যগ্নে ।
যত্তে অগ্নে ন্যূনং-যঁদু তে-ঽতিৰিক্তম্ । আদিত্যা-স্তদংঙ্গিৰস-শ্চিন্ৱন্তু ।
ৱিশ্ৱে তে দেৱাশ্চিতি-মাপূৰযন্তু । চিতশ্চাসি সঞ্চিত-শ্চাস্যগ্নে । এতাৱাগ্শ্চাসি ভূযাগ্শ্চাস্যগ্নে । মা তে অগ্নে ঽচযেন মা-ঽতি চ যেনাযুৰাৱৃক্ষি । সৱৰ্ষা-ঞ্জ্যোতিষা-ঞ্জ্যোতি ৰ্যদদাৱুদেতি । তপসো জাতমনি-ভৃষ্টমোজঃ । তত্তে জ্যোতিৰিষ্টকে । তেন মে তপ । তেন মে জ্ৱল । তেন মে দীদিহি ।
যাৱদ্দেৱাঃ । যাৱদসাতি সূৰ্যঃ । যাৱদুতাপি ব্ৰহ্ম ॥ 6 ॥

(আৱৃক্ষি নৱ চ) (অ. 3)
অনুৱাকং 4 - অনুৱাকেষু নৱসু লেখাসু নাভ্যা-ঞ্চেষ্টকোপধানং স্ৱযমাতৃণ্ণোপধান-ঞ্চোচ্যতে
সংৱঁথ্সৰো-ঽসি পৰিৱথ্সৰো-ঽসি । ইদাৱথ্সৰো-ঽসী-দুৱথ্সৰো-ঽসি ।
ইদ্ৱথ্সৰো-ঽসি ৱথ্সৰো-ঽসি । তস্য তে ৱসন্ত-শ্শিৰঃ । গ্ৰীষ্মো দক্ষিণঃ পক্ষঃ । ৱৰ.ষাঃ পুচ্ছম্ । শৰদুত্তৰঃ পক্ষঃ ।
হেমন্তো মদ্ধ্যম্ । পূৰ্ৱপক্ষাশ্চিতযঃ । অপৰপক্ষাঃ পুৰীষম্ ॥ 7 ॥

অহোৰাত্ৰা-ণীষ্টকাঃ । ঋষভো-ঽসি স্ৱৰ্গো লোকঃ । যস্যা-ন্দিশি মহীযসে । ততো নো মহ আৱহ । ৱাযু ৰ্ভূত্ৱা সৰ্ৱা দিশ আৱাহি । সৰ্ৱা দিশো-ঽনু ৱিৱাহি । সৰ্ৱা দিশো-ঽনু সংৱাঁহি । চিত্ত্যা চিতি-মাপৃণ । অচিত্ত্যা চিতি-মাপৃণ । চিদসি সমুদ্ৰযোনিঃ ॥ 8 ॥

ইন্দু ৰ্দক্ষঃ শ্যেন ঋতাৱা । হিৰণ্যপক্ষ-শ্শকুনো ভুৰণ্যুঃ । মহা-ন্থ্সধস্থে ধ্ৰুৱ আনিষত্তঃ । নমস্তে অস্তু মা মা হিগ্ংসীঃ । এতি প্ৰেতি ৱীতি সমিত্যুদিতি । দিৱ-ম্মে যচ্ছ । অন্তৰিক্ষ-ম্মে যচ্ছ । পৃথিৱী-ম্মে যচ্ছ ।
পৃথিৱী-ম্মে যচ্ছ । অন্তৰিক্ষ-ম্মে যচ্ছ । দিৱ-ম্মে যচ্ছ । অহ্না প্ৰসাৰয । ৰাত্ৰ্যা সমচ । ৰাত্ৰ্যা প্ৰসাৰয । অহ্না সমচ ।
কাম-ম্প্ৰসাৰয । কামগ্ং সমচ ॥ 9 ॥

(পুৰীষগ্ং - সমুদ্ৰযোনিঃ - পৃথিৱী-ম্মে যচ্ছান্তৰিক্ষ-ম্মে যচ্ছ সপ্ত চ) (অ. 4)
অনুৱাকং 5 - অনুৱাকেষু নৱসু লেখাসু নাভ্যা-ঞ্চেষ্টকোপধানং
স্ৱযমাতৃণ্ণোপধান-ঞ্চোচ্যতে
ভূৰ্ভুৱ-স্স্ৱঃ । ওজো বলম্ । ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰম্ । যশো মহত্ । সত্য-ন্তপো নাম । ৰূপ-মমৃতম্ । চক্ষু-শ্শ্ৰোত্ৰম্ । মন আযুঃ ।
ৱিশ্ৱং-যঁশো মহঃ । সম-ন্তপো হৰো ভাঃ । জাতৱেদা যদি ৱা পাৱকো-ঽসি । ৱৈশ্ৱানৰো যদি ৱা ৱৈদ্যুতো-ঽসি । শ-ম্প্ৰজাভ্যো যজমানায লোকম্ । ঊৰ্জ-ম্পুষ্টি-ন্দদ-দভ্যাৱৱৃথ্স্ৱ ॥ 10 ॥

(ভাশ্চত্ৱাৰি চ) (অ. 5)
অনুৱাকং 6 - অনুৱাকেষু নৱসু লেখাসু নাভ্যা-ঞ্চেষ্টকোপধানং
স্ৱযমাতৃণ্ণোপধান-ঞ্চোচ্যতে
ৰাজ্ঞী ৱিৰাজ্ঞী । সম্ৰাজ্ঞী স্ৱৰাজ্ঞী । অৰ্চি-শ্শোচিঃ । তপো হৰো ভাঃ । অগ্নি-ৰিন্দ্ৰো বৃহস্পতিঃ । ৱিশ্ৱে দেৱা ভুৱনস্য গোপাঃ ।
তে মা সৰ্ৱে যশসা সগ্ংসৃজন্তু ॥ 11 ॥

(ৰাজ্ঞীন্দ্ৰো মা সপ্ত (অ. 6)
অনুৱাকং 7 - অনুৱাকেষু নৱসু লেখাসু নাভ্যা-ঞ্চেষ্টকোপধানং স্ৱযমাতৃণ্ণোপধান-ঞ্চোচ্যতে
অসৱে স্ৱাহা ৱসৱে স্ৱাহা । ৱিভুৱে স্ৱাহা ৱিৱস্ৱতে স্ৱাহা । অভিভুৱে স্ৱাহা-ঽধিপতযে স্ৱাহা । দিৱাম্পতযে স্ৱাহা ঽগ্ংহস্পত্যায স্ৱাহা । চাক্ষুষ্মত্যায স্ৱাহা জ্যোতিষ্মত্যায স্ৱাহা । ৰাজ্ঞে স্ৱাহা ৱিৰাজ্ঞে স্ৱাহা । সম্ৰাজ্ঞে স্ৱাহা স্ৱৰাজ্ঞে স্ৱাহা ।
শূষায স্ৱাহা সূৰ্যায স্ৱাহা । চন্দ্ৰমসে স্ৱাহা জ্যোতিষে স্ৱাহা ।
সগ্ংসৰ্পায স্ৱাহা কল্যাণায স্ৱাহা ।
অৰ্জুনায স্ৱাহা ॥ 12 ॥

(কল্যাণায স্ৱাহৈক-ঞ্চ) (অ. 7)
অনুৱাকং 8 - অনুৱাকেষু নৱসু লেখাসু নাভ্যা-ঞ্চেষ্টকোপধানং স্ৱযমাতৃণ্ণোপধান-ঞ্চোচ্যতে
ৱিপশ্চিতে পৱমানায গাযত । মহী ন ধাৰা ঽত্যন্ধো অৰ্ষতি । অহিৰ্হ জীৰ্ণামতিসৰ্পতি ত্ৱচম্ । অত্যো ন ক্ৰীডন্ন সৰদ্ৱৃষা হৰিঃ ।
উপযামগৃহীতো-ঽসি মৃত্যৱে ত্ৱা জুষ্ট-ঙ্গৃহ্ণামি । এষ তে যোনিৰ্মৃত্যৱে ত্ৱা ॥ অপ মৃত্যু-মপক্ষুধম্ । অপেত-শ্শপথ-ঞ্জহি ।
অধা নো অগ্ন আৱহ । ৰাযস্পোষগ্ং সহস্ৰিণম্ ॥ 13 ॥

যে তে সহস্ৰমযুত-ম্পাশাঃ । মৃত্যো মৰ্ত্যায হন্তৱে । তান্. যজ্ঞস্য মাযযা । সৰ্ৱানৱ যজামহে ॥ ভক্ষো ঽস্যমৃত ভক্ষঃ । তস্য তে মৃত্যু-পীতস্যা-মৃতৱতঃ ।
স্ৱগা-কৃতস্য মধুমতঃ ।
উপহূতস্যো-পহূতো ভক্ষযামি ॥
মন্দ্ৰা ঽভিভূতিঃ কেতু ৰ্যজ্ঞানাং-ৱাঁক্ । অসাৱেহি ॥ 14 ॥

অন্ধো জাগৃৱিঃ প্ৰাণ । অসাৱেহি । বধিৰ আক্ৰন্দযিত-ৰপান । অসাৱেহি । অহস্তোস্ত্ৱা চক্ষুঃ । অসাৱেহি । অপাদাশো মনঃ ।
অসাৱেহি । কৱে ৱিপ্ৰচিত্তে শ্ৰোত্ৰ । অসাৱেহি ॥ 15 ॥

সুহস্ত-স্সুৱাসাঃ । শূষো নামাস্য-মৃতো মৰ্ত্যেষু । তন্ত্ৱা-ঽহ-ন্তথা ৱেদ । অসাৱেহি । অগ্নিৰ্মে ৱাচি শ্ৰিতঃ । ৱাঘৃদযে । হৃদয-ম্মযি । অহমমৃতে । অমৃত-ম্ব্ৰহ্মণি । ৱাযুৰ্মে প্ৰাণে শ্ৰিতঃ ॥ 16 ॥

প্ৰাণো হৃদযে । হৃদয-ম্মযি । অহমমৃতে । অমৃত-ম্ব্ৰহ্মণি ।
সূৰ্যো মে চক্ষুষি শ্ৰিতঃ ।
চক্ষুৰ্ হৃদযে । হৃদয-ম্মযি । অহমমৃতে । অমৃত-ম্ব্ৰহ্মণি ।
চন্দ্ৰমা মে মনসি শ্ৰিতঃ ॥ 17 ॥

মনো হৃদযে । হৃদয-ম্মযি । অহমমৃতে । অমৃত-ম্ব্ৰহ্মণি ।
দিশো মে শ্ৰোত্ৰে শ্ৰিতাঃ । শ্ৰোত্ৰগ্ং হৃদযে । হৃদয-ম্মযি । অহমমৃতে ।
অমৃত-ম্ব্ৰহ্মণি । আপো মে ৰেতসি শ্ৰিতাঃ ॥ 18 ॥

ৰেতো হৃদযে । হৃদয-ম্মযি ।
অহমমৃতে । অমৃত-ম্ব্ৰহ্মণি ।
পৃথিৱী মে শৰীৰে শ্ৰিতা ।
শৰীৰগ্ং হৃদযে । হৃদয-ম্মযি । অহমমৃতে । অমৃত-ম্ব্ৰহ্মণি । ওষধিৱনস্পতযো মে লোমসু শ্ৰিতাঃ ॥ 19 ॥

লোমানি হৃদযে । হৃদয-ম্মযি । অহমমৃতে । অমৃত-ম্ব্ৰহ্মণি ।
ইন্দ্ৰো মে বলে শ্ৰিতঃ । বলগ্ং হৃদযে । হৃদয-ম্মযি । অহমমৃতে ।
অমৃত-ম্ব্ৰহ্মণি । পৰ্জন্যো মে মূৰ্ধ্নি শ্ৰিতঃ ॥ 20 ॥

মূদ্ৰ্ধা হৃদযে । হৃদয-ম্মযি । অহমমৃতে । অমৃত-ম্ব্ৰহ্মণি ।
ঈশানো মে মন্যৌ শ্ৰিতঃ । মন্যুৰ্-হৃদযে । হৃদয-ম্মযি । অহমমৃতে ।
অমৃত-ম্ব্ৰহ্মণি ।
আত্মা ম আত্মনি শ্ৰিতঃ( ) ॥ 21 ॥

আত্মা হৃদযে । হৃদয-ম্মযি । অহমমৃতে । অমৃত-ম্ব্ৰহ্মণি ।
পুনৰ্ম আত্মা পুনৰাযুৰাগাত্ । পুনঃ প্ৰাণঃ পুনৰাকূত-মাগাত্ ।
ৱৈশ্ৱানৰো ৰশ্মিভি ৰ্ৱাৱৃধানঃ । অন্তস্তিষ্ঠত্ৱমৃতস্য গোপাঃ ॥ 22 ॥

(সহস্ৰিণ - মিহি - শ্ৰোত্ৰাসাৱেহি - প্ৰাণে শ্ৰিতো - মনসি শ্ৰিতো - ৰেতসি শ্ৰিতা - লোমসু শ্ৰিতা - মূৰ্ধ্নি শ্ৰিত - আত্মনি শ্ৰিতো - +-ঽষ্টৌ চ) (অ. 8)
(অগ্নি-ৰ্ৱাযু-স্সূৰ্য শ্চন্দ্ৰমা দিশ আপঃ পৃথি ৱ্যোষধিৱনস্পতয ইন্দ্ৰঃ পৰ্জন্য ঈশান আত্মা পুনৰ্মে ত্ৰযোদশ)
অনুৱাকং 9 - অনুৱাকেষু নৱসু লেখাসু নাভ্যা-ঞ্চেষ্টকোপধানং স্ৱযমাতৃণ্ণোপধান-ঞ্চোচ্যতে
প্ৰজাপতি ৰ্দেৱানসৃজত । তে পাপ্মনা সন্দিতা অজাযন্ত । তান্ ৱ্যদ্যত্ । য-দ্ৱ্যদ্যত্ । তস্মা-দ্ৱিদ্যুত্ । তমৱৃশ্চত্ । যদৱৃশ্চত্ । তস্মা-দ্ৱৃষ্টিঃ । তস্মা-দ্যত্ৰৈতে দেৱতে অভিপ্ৰাপ্নুতঃ ।
ৱিচ হৈৱাস্য তত্ৰ পাপ্মানন্দ্যতঃ ॥ 23 ॥

ৱৃশ্চতশ্চ ॥ সৈষা মীমাগ্ংসা-ঽগ্নিহোত্ৰ এৱ সপন্ন্না । অথো আহুঃ ।
সৰ্ৱেষু যজ্ঞক্ৰতুষ্ৱিতি ॥
হোষ্যন্নপ উপস্পৃশেত্ ।
ৱিদ্যুদসি ৱিদ্যমে পাপ্মানমিতি ।
অথ হুত্ৱোপস্পৃশেত্ ।
ৱৃষ্টিৰসি ৱৃশ্চ মে পাপ্মানমিতি ।
যক্ষ্যমাণো ৱেষ্ট্ৱা ৱা । ৱি চ হৈৱাস্যৈতে দেৱতে পাপ্মান-ন্দ্যতঃ ॥ 24 ॥

ৱৃশ্চতশ্চ ॥ অত্যগ্ংহো হাৰুণিঃ । ব্ৰহ্মচাৰিণে প্ৰশ্না-ন্প্ৰোচ্য প্ৰজিঘায ।
পৰেহি । প্লক্ষ-ন্দৈযাং (দৈয্যাং) পাতি-ম্পৃচ্ছ । ৱেত্থ সাৱিত্ৰাং(3) ন ৱেত্থা(3) ইতি ।
তমাগত্য পপ্ৰচ্ছ । আচাৰ্যো মা প্ৰাহৈষীত্ ।
ৱেত্থ সাৱিত্ৰাং(3) ন ৱেত্থা(3) ইতি । সহোৱাচ ৱেদেতি ॥ 25 ॥

স কস্মি-ন্প্ৰতিষ্ঠিত ইতি । পৰোৰজসীতি ।
কস্তদ্য-ত্পৰোৰজা ইতি । এষ ৱাৱ স পৰোৰজা ইতি হোৱাচ । য এষ তপতি ।
এষো ঽৰ্ৱাগ্ৰজা ইতি । স কস্মি-ন্ত্ৱেষ ইতি । সত্য ইতি । কি-ন্তথ্সত্যমিতি । তপ ইতি ॥ 26 ॥

কস্মিন্নু তপ ইতি । বল ইতি ।
কি-ন্ত-দ্বলমিতি । প্ৰাণ ইতি ।
মাস্ম প্ৰাণমতি পৃচ্ছ ইতি মা-ঽঽচাৰ্যো ঽব্ৰৱীদিতি হোৱাচ ব্ৰহ্মচাৰী ॥
সহোৱাচ প্লক্ষো দৈযাং (দৈয্যাং) পাতিঃ ।
যদ্ৱৈ ব্ৰহ্মচাৰি-ন্প্ৰাণমত্যপ্ৰক্ষ্যঃ । মূদ্ৰ্ধা তে ৱ্যপতিষ্যত্ ।
অহমুত আচাৰ্যা-চ্ছ্ৰেযা-ন্ভৱিষ্যামি ।
যো মা সাৱিত্ৰে সমৱাদিষ্টেতি ॥ 27 ॥

তস্মা-থ্সাৱিত্ৰে ন সংৱঁদেত ॥
স যো হৱৈ সাৱিত্ৰং-ৱিঁদুষা সাৱিত্ৰে সংৱঁদতে । সহাস্মি-ঞ্ছ্ৰিয-ন্দধাতি ।
অনু হৱা অস্মা অসৌ তপঞ্ছ্ৰিয-ম্মন্যতে ।
অন্ৱস্মৈ শ্ৰীস্তপো মন্যতে । অন্ৱস্মৈ তপো বল-ম্মন্যতে । অন্ৱস্মৈ বল-ম্প্ৰাণ-ম্মন্যতে ॥ স যদাহ ।
সজ্ঞান্নং-ৱিঁজ্ঞান-ন্দৰ্শা দৃষ্টেতি । এষ এৱ তত্ ॥ 28 ॥

অথ যদাহ । প্ৰস্তুতং-ৱিঁষ্টুতগ্ং সুতা সুন্ৱতীতি । এষ এৱ তত্ ॥ এষ হ্যেৱ তান্যহানি । এষ ৰাত্ৰযঃ ॥ অথ যদাহ ।
চিত্ৰঃ কেতু ৰ্দাতা প্ৰদাতা সৱিতা প্ৰসৱিতা ঽভিশাস্তা ঽনুমন্তেতি । এষ এৱ তত্ । এষ হ্যেৱ তে-ঽহ্নো মুহূৰ্তাঃ । এষ ৰাত্ৰেঃ ॥ 29 ॥

অথ যদাহ । পৱিত্ৰ-ম্পৱযিষ্যন্-থ্সহস্ৱান্-থ্সহীযানৰুণো
-ঽৰুণৰজা ইতি । এষ এৱ তত্ । এষ হ্যেৱ তে ঽদ্ৰ্ধমাসাঃ । এষ মাসাঃ ॥ অথ যদাহ ।
অগ্নিষ্টোম উক্থ্যো-ঽগ্নিৰ্-ঋতুঃ প্ৰজাপতি-স্সংৱঁথ্সৰ ইতি । এষ এৱ তত্ । এষ হ্যেৱ তে যজ্ঞক্ৰতৱঃ । এষ ঋতৱঃ ॥ 30 ॥

এষ সংৱঁথ্সৰঃ ॥ অথ যদাহ । ইদানী-ন্তদানীমিতি । এষ এৱ তত্ । এষ হ্যেৱ তে মুহূৰ্তানা-ম্মুহূৰ্তাঃ ॥ জনকো হ ৱৈ দেহঃ । অহোৰাত্ৰৈ-স্সমাজগাম । তগ্ং হোচুঃ । যো ৱা অস্মান্. ৱেদ । ৱিজহত্-পাপ্মানমেতি ॥ 31 ॥

সৰ্ৱ-মাযুৰেতি । অভি স্ৱৰ্গং-লোঁক-ঞ্জযতি ।
নাস্যা-মুষ্মিন্ ঁলোকে-ঽন্ন-ঙ্ক্ষীযত ইতি ॥ ৱিজহদ্ধ ৱৈ পাপ্মানমেতি ।
সৰ্ৱমাযুৰেতি । অভি স্ৱৰ্গং-লোঁক-ঞ্জযতি ।
নাস্যা-মুষ্মিন্ ঁলোকে ঽন্ন-ঙ্ক্ষীযতে ।
য এৱং-ৱেঁদ ॥ অহীনা হাশ্ৱত্থ্যঃ । সাৱিত্ৰং-ৱিঁদা-ঞ্চকাৰ ॥ 32 ॥

স হ হগ্ংসো হিৰণ্মযো ভূত্ৱা । স্ৱৰ্গং-লোঁকমিযায । আদিত্যস্য সাযুজ্যম্ ॥ হগ্ংসো হৱৈ হিৰণ্মযো ভূত্ৱা ।
স্ৱৰ্গং-লোঁকমেতি । আদিত্যস্য সাযুজ্যম্ । য এৱং-ৱেঁদ ॥ দেৱভাগো হ শ্ৰৌতৰ্ষঃ । সাৱিত্ৰং-ৱিঁদা-ঞ্চকাৰ ।
তগ্ং হ ৱাগদৃশ্যমানা ঽভ্যুৱাচ ॥ 33 ॥

সৰ্ৱম্বত গৌতমো ৱেদ । য-স্সাৱিত্ৰং-ৱেঁদেতি । স হোৱাচ । কৈষা ৱাগসীতি । অযমহগ্ং সাৱিত্ৰঃ । দেৱানা-মুত্তমো লোকঃ । গুহ্য-ম্মহো বিভ্ৰদিতি । এতাৱতি হ গৌতমঃ ।
যজ্ঞোপৱীত-ঙ্কৃত্ৱা-ঽধো নিপপাত ।
নমো নম ইতি ॥ 34 ॥

স হোৱাচ । মা ভৈষী ৰ্গৌতম । জিতো ৱৈ তে লোক ইতি ॥ তস্মাদ্যে কে চ সাৱিত্ৰং-ৱিঁদুঃ । সৰ্ৱে তে জিতলোকাঃ ॥ স যো হৱৈ সাৱিত্ৰ-স্যাষ্টাক্ষৰ-ম্পদগ্গ্ শ্ৰিযা ঽভিষিক্তং-ৱেঁদ । শ্ৰিযা হৈৱাভিষিচ্যতে । ঘৃণিৰিতি দ্ৱে অক্ষৰে । সূৰ্য ইতি ত্ৰীণি । আদিত্য ইতি ত্ৰীণি ॥ 35 ॥

এতদ্ৱৈ সাৱিত্ৰ-স্যাষ্টাক্ষৰ-ম্পদগ্গ্ শ্ৰিযাভিষিক্তম্ । য এৱং-ৱেঁদ ।
শ্ৰিযা হৈৱাভিষিচ্যতে ॥ তদে-তদৃচা-ঽভ্যুক্তম্ । ঋচো অক্ষৰে পৰমে ৱ্যোমন্ন্ ।
যস্মি-ন্দেৱা অধি ৱিশ্ৱে নিষেদুঃ ।
যস্তন্ন ৱেদ কিমৃচা কৰিষ্যতি । য ই-ত্তদ্ৱিদুস্ত ইমে সমাসত ইতি ॥ ন হৱা এতস্যৰ্চা ন যজুষা ন সাম্না-ঽৰ্থো-ঽস্তি ।
য-স্সাৱিত্ৰং-ৱেঁদ ॥ 36 ॥

তদেত-ত্পৰি যদ্দেৱচক্ৰম্ ।
আৰ্দ্ৰ-ম্পিন্ৱমানগ্গ্ স্ৱৰ্গে লোক এতি ।
ৱিজহ-দ্ৱিশ্ৱা ভূতানি সপংশ্যত্ ॥
আৰ্দ্ৰো হ ৱৈ পিন্ৱমান-স্স্ৱৰ্গে লোক এতি ।
ৱিজহন্ ৱিশ্ৱা ভূতানি সপংশ্যন্ন্ । য এৱং-ৱেঁদ ॥ শূষো হৱৈ ৱাৰ্ষ্ণেযঃ । আদিত্যেন সমাজগাম । তগ্ং হোৱাচ ।
এহি সাৱিত্ৰং-ৱিঁদ্ধি । অযং-ৱৈঁ স্ৱৰ্গ্যো-ঽগ্নিঃ পাৰযিষ্ণু-ৰমৃতা-থ্সম্ভূত ইতি । এষ ৱাৱ স সাৱিত্ৰঃ ।
য এষ তপতি । এহি মাং-ৱিঁদ্ধি । ইতি হৈৱৈন-ন্তদুৱাচ ॥ 37 ॥

(দ্যতো - দ্যতো - ৱেদেতি - তপ ইতি - সমৱাদিষ্টেতি - ত-দ্- ৰাত্ৰেৰ্. - ঋতৱঃ - এতি - চকাৰো - ৱাচ - নম ইত্যা - দিত্য ইতি ত্ৰীণি - সাৱিত্ৰং-ৱেঁদ - ৱিদ্ধি পঞ্চ চ) (অ. 9)
(প্ৰজাপতিৰ্দেৱান্ সজ্ঞান্ন-ম্প্ৰস্তুত-ন্তান্যহান্যেষ ৰাত্ৰযাস্চিত্ৰ কেতুস্তে-ঽহ্নো মুহূৰ্তো ৰাত্ৰেঃ পৱিত্ৰ-ন্তে-ঽৰ্ধ মাসা অগ্নিষ্টোমো যজ্ঞক্ৰতৱ ইদানী-ম্মুহূৰ্তানা-ঞ্জনকো-ঽহীনা দেৱভাগঃ কৈষা ৱাম্ম শূষো হ ৱৈ ষোডশ)
অনুৱাকং 10 - অনুৱাকেষু নৱসু লেখাসু নাভ্যা-ঞ্চেষ্টকোপধানং স্ৱযমাতৃণ্ণোপধান-ঞ্চোচ্যতে
ইযং-ৱাঁৱ সৰঘা । তস্যা অগ্নিৰেৱ সাৰঘ-ম্মধু । যা এতাঃ পূৰ্ৱপক্ষা-পৰপক্ষযো ৰাত্ৰযঃ । তা মধুকৃতঃ ।
যান্যহানি । তে মধুৱৃষাঃ ।
স যো হ ৱা এতা মধুকৃতশ্চ মধুৱৃষাগ্শ্চ ৱেদ ।
কুৰ্ৱন্তি হাস্যৈতা অগ্নৌ মধু । নাস্যেষ্টাপূৰ্ত-ন্ধযন্তি ॥
অথ যো ন ৱেদ ॥ 38 ॥

ন হাস্যৈতা অগ্নৌ মধু কুৰ্ৱন্তি । ধযন্ত্যস্যেষ্টাপূৰ্তম্ ॥
যো হ ৱা অহোৰাত্ৰাণা-ন্নামধেযানি ৱেদ ।
নাহোৰাত্ৰেষ্ৱা-ৰ্তিমাৰ্চ্ছতি । সজ্ঞান্নং-ৱিঁজ্ঞান-ন্দৰ্শা দৃষ্টেতি ।
এতা-ৱনুৱাকৌ পূৰ্ৱপক্ষস্যা-হোৰাত্ৰাণা-ন্নামধেযানি । প্ৰস্তুতং-ৱিঁষ্টুতগ্ং সুতা সুন্ৱতীতি । এতাৱনু-ৱাকাৱ-পৰপক্ষস্যা-হোৰাত্ৰাণা-ন্নামধেযানি ।
নাহোৰাত্ৰেষ্ৱা-ৰ্তিমাৰ্চ্ছতি । য এৱং-ৱেঁদ ॥ 39 ॥

যো হ ৱৈ মুহূৰ্তানা-ন্নামধেযানি ৱেদ । ন মুহূৰ্তেষ্ৱা-ৰ্তিমাৰ্চ্ছতি । চিত্ৰঃ কেতু ৰ্দাতা প্ৰদাতা সৱিতা প্ৰসৱিতা ঽভিশাস্তা ঽনুমন্তেতি । এতে-ঽনুৱাকা মুহূৰ্তানা-ন্নামধেযানি । ন মুহূৰ্তেষ্ৱা-ৰ্তিমাৰ্চ্ছতি । য এৱং-ৱেঁদ ॥ যো হ ৱা অদ্ৰ্ধমাসা-নাঞ্চ মাসানাঞ্চ নামধেযানি ৱেদ ।
নাদ্ৰ্ধমাসেষু ন মাসেষ্ৱা-ৰ্তিমাৰ্চ্ছতি ।
পৱিত্ৰ-ম্পৱযিষ্যন্-থ্সহস্ৱান্-থ্সহীযানৰুণো ঽৰুণৰজা ইতি ।
এতে-ঽনুৱাকা অদ্ৰ্ধমাসানাঞ্চ মাসানাঞ্চ নামধেযানি ॥ 40 ॥

নাদ্ৰ্ধমসেষু ন মাসেষ্ৱা-ৰ্তিমাৰ্চ্ছতি । য এৱং-ৱেঁদ ॥
যো হ ৱৈ যজ্ঞক্ৰতূনা-ঞ্চৰ্তূনা-ঞ্চ সংৱঁথ্সৰস্য চ নামধেযানি ৱেদ ।
ন যজ্ঞক্ৰতুষু নৰ্তুষু ন সংৱঁথ্সৰ আৰ্তিমাৰ্চ্ছতি । অগ্নিষ্টোম উক্থ্যো-ঽগ্নিৰ্-ঋতুঃ প্ৰজাপতি-স্সংৱঁথ্সৰ ইতি ।
এতে ঽনুৱাকা যজ্ঞক্ৰতূনা-ঞ্চৰ্তূনা-ঞ্চ সংৱঁথ্সৰস্য চ নামধেযানি ।
ন যজ্ঞক্ৰতুষু নৰ্তুষু ন সংৱঁথ্সৰ আৰ্তিমাৰ্চ্ছতি । য এৱং-ৱেঁদ ॥
যো হ ৱৈ মুহূৰ্তানা-ম্মুহূৰ্তান্. ৱেদ ।
ন মুহূৰ্তানা-ম্মুহূৰ্তেষ্ৱাৰ্তি মাৰ্চ্ছতি ॥ 41 ॥

ইদানী-ন্তদানীমিতি । এতে ৱৈ মুহূৰ্তানা-ম্মুহূৰ্তাঃ । ন মুহূৰ্তানা-ম্মুহূৰ্তেষ্ৱাৰ্তি-মাৰ্চ্ছতি । য এৱং-ৱেঁদ ॥
অথো যথা ক্ষেত্ৰজ্ঞো ভূত্ৱা ঽনু প্ৰৱিশ্যান্ন-মত্তি । এৱমেৱৈতান্ ক্ষেত্ৰজ্ঞো ভূত্ৱা ঽনু প্ৰৱিশ্যা-ন্নমত্তি । স এতেষামেৱ সলোকতাগ্ং সাযুজ্য-মশ্নুতে ।
অপ পুনৰ্মৃত্যু-ঞ্জযতি । য এৱং-ৱেঁদ ॥ 42 ॥

(ন ৱেদৈ - ৱং-ৱেঁদা - নুৱাকা অদ্ৰ্ধমাসানা-ঞ্চ মসানা-ঞ্চ নামধেযানি - মুহূৰ্তেষ্ৱাৰ্তিমাৰ্চ্ছতি - +নৱ চ) (অ. 10)
(ইযমহোৰাত্ৰাণাগ্ং সজ্ঞান্ন-ম্পূৰ্ৱপক্ষস্য প্ৰস্তুতমপৰপক্ষস্য মুহূৰ্তানা-ঞ্চিত্ৰঃ কেতুৰদ্ৰ্ধমাসানা-ম্পৱিত্ৰং-যঁজ্ঞক্ৰতূনামগ্নিষ্টোমো যজ্ঞক্ৰতূনামিদানী-ম্মুহূৰ্তানা-ম্মুহূৰ্তান্. ৱেদেদানীমথো দ্ৱাদশ)
অনুৱাকং 11 - অনুৱাকেষু নৱসু লেখাসু নাভ্যা-ঞ্চেষ্টকোপধানং স্ৱযমাতৃণ্ণোপধান-ঞ্চোচ্যতে
কশ্চিদ্ধৱা অস্মা-ল্লোকা-ত্প্ৰেত্য । আত্মানং-ৱেঁদ । অয-মহ-মস্মীতি । কশ্চিথ্স্ৱং-লোঁক-ন্ন প্ৰতি প্ৰজানাতি ॥ অগ্নিমুগ্ধো হৈৱ ধুমতান্তঃ । স্ৱং-লোঁক-ন্ন প্ৰতি প্ৰজানাতি ।
অথ যো হৈৱৈত-মগ্নিগ্ং সাৱিত্ৰং-ৱেঁদ ।
স এৱাস্মা ল্লোকা-ত্প্ৰেত্য । আত্মানং-ৱেঁদ ।
অয-মহ-মস্মীতি ॥ 43 ॥

স স্ৱং-লোঁক-ম্প্ৰতি প্ৰজানাতি ॥ এষ উ ৱেৱৈন-ন্তথ্সাৱিত্ৰঃ । স্ৱৰ্গং-লোঁক-মভিৱহতি ॥ অহোৰাত্ৰৈ ৰ্ৱা ইদগ্ং সযুগ্ভিঃ ক্ৰিযতে । ইতি ৰাত্ৰাযা দীক্ষিষত । ইতি ৰাত্ৰায ৱ্ৰত-মুপাগুৰিতি । তানি হানেৱং-ৱিঁদুষঃ । অমুষ্মিন্ ঁলোকে শেৱধি-ন্ধযন্তি ।
ধীতগ্ং হৈৱ স শেৱধি-মনুপৰৈতি ॥
অথ যো হৈৱৈতমগ্নিগ্ং সাৱিত্ৰং-ৱেঁদ ॥ 44 ॥

তস্য হৈৱা-হোৰাত্ৰাণি । অমুষ্মিন্ ঁলোকে শেৱধি-ন্ন ধযন্তি ।
অধীতগ্ং হৈৱ স শেৱধি-মনুপৰৈতি ॥
ভৰদ্ৱাজো হ ত্ৰিভিৰাযুৰ্ভি ৰ্ব্ৰহ্মচৰ্যমুৱাস ।
তগ্ং হ জীৰ্ণিগ্গ্ স্থৱিৰগ্ং শযানম্ ।
ইন্দ্ৰ উপৱ্ৰজ্যো ৱাচ । ভৰদ্ৱাজ । যত্তে চতুৰ্থমাযুৰ্দদ্যাম্ । কিমেনেন কুৰ্যা ইতি । ব্ৰহ্মচৰ্যমেৱৈনেন চৰেযমিতি হোৱাচ ॥ 45 ॥

তগ্ং হ ত্ৰী-ন্গিৰি-ৰূপান ৱিজ্ঞাতানিৱ দৰ্শযা-ঞ্চকাৰ । তেষাগ্ং হৈকৈকস্মা-ন্মুষ্টিনা-ঽঽদদে । স হোৱাচ ।
ভৰদ্ৱাজেত্যামন্ত্ৰ্য । ৱেদা ৱা এতে । অনন্তা ৱৈ ৱেদাঃ । এতদ্ৱা এতৈ স্ত্ৰিভি-ৰাযুৰ্ভি-ৰন্ৱৱোচথাঃ । অথ ত ইতৰ-দননূক্তমেৱ । এহীমং-ৱিঁদ্ধি । অযং-ৱৈঁ সৰ্ৱ ৱিদ্যেতি ॥ 46 ॥

তস্মৈ হৈতমগ্নিগ্ং সাৱিত্ৰমুৱাচ । তগ্ং স ৱিদিত্ৱা । অমৃতো ভূত্ৱা । স্ৱৰ্গং-লোঁকমিযায । আদিত্যস্য সাযুজ্যম্ ॥
অমৃতো হৈৱ ভূত্ৱা । স্ৱৰ্গং-লোঁকমেতি । আদিত্যস্য সাযুজ্যম্ । য এৱং-ৱেঁদ ॥ এষো এৱ ত্ৰযী ৱিদ্যা ॥ 47 ॥

যাৱন্তগ্ং হ ৱৈ ত্ৰয্যা ৱিদ্যযা লোক-ঞ্জযতি । তাৱন্তং-লোঁক-ঞ্জযতি । য এৱং-ৱেঁদ ॥ অগ্নে ৰ্ৱা এতানি নামধেযানি ।
অগ্নেৰেৱ সাযুজ্যগ্ং সলোকতা-মাপ্নোতি ।
য এৱং-ৱেঁদ । ৱাযো ৰ্ৱা এতানি নামধেযানি । ৱাযোৰেৱ সাযুজ্যগ্ং সলোকতা-মাপ্নোতি । য এৱং-ৱেঁদ । ইন্দ্ৰস্য ৱা এতানি নামধেযানি ॥ 48 ॥

ইন্দ্ৰস্যৈৱ সাযুজ্যগ্ং সলোকতা-মাপ্নোতি । য এৱং-ৱেঁদ ।
বৃহস্পতে ৰ্ৱা এতানি নামধেযানি ।
বৃহস্পতেৰেৱ সাযুজ্যগ্ং সলোকতা-মাপ্নোতি ।
য এৱং-ৱেঁদ । প্ৰজাপতে ৰ্ৱা এতানি নামধেযানি । প্ৰজাপতেৰেৱ সাযুজ্যগ্ং সলোকতা-মাপ্নোতি । য এৱং-ৱেঁদ ।
ব্ৰহ্মণো ৱা এতানি নামধেযানি ।
ব্ৰহ্মণ এৱ সাযুজ্যগ্ং সলোকতা-মাপ্নোতি ।
য এৱং-ৱেঁদ ॥ স ৱা এষো-ঽগ্নি-ৰপক্ষপুচ্ছো ৱাযুৰেৱ ।
তস্যাগ্নি ৰ্মুখম্ । অসাৱাদিত্য-শ্শিৰঃ ।
স যদেতে দেৱতে অন্তৰেণ ।
তথ্সৰ্ৱগ্ং সীৱ্যতি । তস্মা-থ্সাৱিত্ৰঃ ॥ 49 ॥
(অযমহমস্মীতি - ৱেদ - হোৱাচ - সৰ্ৱৱিদ্যেতি - ৱিদ্যে - ন্দ্ৰস্য ৱা এতানি নামধেযানি - ব্ৰহ্মণ এৱ সাযুজ্যগ্ং সলোকতামাপ্নোতি সপ্ত চ) । (অ. 11)
(অগ্নেৰ্ৱাযোৰিন্দ্ৰস্য বৃহস্পতেঃ প্ৰজাপতে-ৰ্ব্ৰহ্মণ-স্স ৱৈ সপ্ত)
(সঞ্জ্ঞানং - ভূ - স্ত্ৱমেৱ - সংৱঁথ্সৰো-ঽসি - ভূ - ৰাজ্ঞ্য - সৱ-ৱিপশ্চিতে - প্ৰজাপতি-ৰ্দেৱা - নিযং-ৱাঁৱ সৰঘা - কশ্চিদ্ধৈকাদশ)
(সঞ্জ্ঞানগ্ং - ৰাজ্ঞী - মূদ্ৰ্ধা হৃদয - এষ সংৱঁথ্সৰো - নাদ্ৰ্ধমাসেষু নৱচত্ৱাৰিগ্ংশত্)
(সঞ্জ্ঞানগ্ং - সাৱিত্ৰঃ)
॥ হৰিঃ ওম্ ॥