ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
ಅನುವಾಕಂ 1 - ಸ್ತ್ರುಖ್ಸಮ್ಮಾರ್ಗಃ
ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಗ್ಂ ರಕ್ಷಃ ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಾ ಅರಾತಯ ಇತ್ಯಾಹ । ರಕ್ಷಸಾ-ಮಪಹತ್ಯೈ । ಅಗ್ನೇರ್ವಸ್ತೇಜಿಷ್ಠೇನ ತೇಜಸಾ ನಿಷ್ಟಪಾಮೀತ್ಯಾಹ ಮೇದ್ಧ್ಯತ್ವಾಯ ।
ಸ್ರುಚ-ಸ್ಸಮ್ಮಾರ್ಷ್ಟಿ । ಸ್ರುವಮಗ್ರೇ । ಪುಮಾಗ್ಂ ಸಮೇವಾಭ್ಯ-ಸ್ಸಗ್ಗ್ಶ್ಯತಿ ಮಿಥುನತ್ವಾಯ । ಅಥ ಜುಹೂಮ್ । ಅಥೋಪಭೃತಮ್ । ಅಥ ಧ್ರುವಾಮ್ । ಅಸೌ ವೈ ಜುಹೂಃ ॥ 1 ॥
ಇಮೇ ವೈ ಲೋಕಾ-ಸ್ಸ್ರುಚಃ । ವೃಷ್ಟಿಃ ಸಮಾಂರ್ಜನಾನಿ । ವೃಷ್ಟಿರ್ವಾ ಇಮಾನ್ ಁಲೋಕಾನನುಪೂರ್ವ-ಙ್ಕಲ್ಪಯತಿ ।
ತೇ ತತಃ ಕ್ಲೃಪ್ತಾ-ಸ್ಸಮೇಧನ್ತೇ ।
ಸಮೇಧನ್ತೇ-ಽಸ್ಮಾ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿಃ ।
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಯದಿ ಕಾಮಯೇತ ವರ್ಷುಕಃ ಪರ್ಜನ್ಯಃ ಸ್ಯಾದಿತಿ । ಅಗ್ರತ-ಸ್ಸಮ್ಮೃಜ್ಯಾತ್ ॥ 2 ॥
ಯದಿ ಕಾಮಯೇತಾವರ್ಷುಕ-ಸ್ಸ್ಯಾದಿತಿ । ಮೂಲತ-ಸ್ಸಮ್ಮೃಜ್ಯಾತ್ । ವೃಷ್ಟಿಮೇವೋದ್ಯಚ್ಛತಿ । ತದು ವಾ ಆಹುಃ । ಅಗ್ರತ ಏವೋಪರಿಷ್ಟಾ-ಥ್ಸಮ್ಮೃಜ್ಯಾತ್ ।
ಮೂಲತೋ-ಽಧಸ್ತಾತ್ । ತದನುಪೂರ್ವ-ಙ್ಕಲ್ಪತೇ ।
ವರ್ಷುಕೋ ಭವತೀತಿ ॥ 3 ॥
ಮೂಲೇನ ಮೂಲ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ । ತಸ್ಮಾದರತ್ನೌ ಪ್ರಾಞ್ಚ್ಯುಪರಿಷ್ಟಾ-ಲ್ಲೋಮಾನಿ । ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚ್ಯಧಸ್ತಾತ್ ॥ 4 ॥
ಆತ್ಮಾನಮನ್ನ-ಮ್ಪ್ರವಿಶ್ಯ । ಬಾಹ್ಯತಸ್ತನುವಗ್ಂ ಶುಭಯತಿ । ತಸ್ಮಾ-ಥ್ಸ್ರುವಮೇವಾಗ್ರೇ ಸಮ್ಮಾರ್ಷ್ಟಿ ॥ ಮುಖತೋ ಹಿ ಪ್ರಾಣೋ-ಽಪಾನೋ ಭೂತ್ವಾ ।
ಆತ್ಮಾನಮನ್ನ-ಮಾವಿಶತಿ । ತೌ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ।
ಅವ್ಯರ್ಧುಕಃ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾಭ್ಯಾ-ಮ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 5 ॥
3.3.2 ಆನುವಾಕಂ 2 - ಸಮ್ಮಾರ್ಜನಾನಾಮಗ್ನೌ ಪ್ರಹರಣಮ್
ದಿವ-ಶ್ಶಿಲ್ಪಮವತತಮ್ । ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಕಕುಭಿ ಶ್ರಿತಮ್ ।
ತೇನ ವಯಗ್ಂ ಸಹಸ್ರವಲ್ಶೇನ ।
ಸಪತ್ನ-ನ್ನಾಶಯಾಮಸಿ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಸ್ರುಖ್ಸಮಾಂರ್ಜನಾನ್ಯಗ್ನೌ ಪ್ರಹರತಿ ।
ಆಪೋ ವೈ ದರ್ಭಾಃ । ರೂಪಮೇವೈಷಾಮೇತ-ನ್ಮಹಿಮಾನಂ-ವ್ಯಾಁಚಷ್ಟೇ ॥ ಅನುಷ್ಟುಭರ್ಚಾ । ಆನುಷ್ಟುಭಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವೇದಃ ।
ವೇದಸ್ಯಾಗ್ರಗ್ಗ್ ಸ್ರುಖ್ಸಮಾಂರ್ಜನಾನಿ ॥ 6 ॥
ವೃಷಾ । ತನ್ಮಿಥುನಮ್ । ಮಿಥುನಮೇವಾಸ್ಯ ತ-ದ್ಯಜ್ಞೇ ಕರೋತಿ ಪ್ರಜನನಾಯ । ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿ-ರ್ಯಜಮಾನಃ ॥ ತಾನ್ಯೇಕೇ ವೃಥೈವಾಪಾಸ್ಯನ್ತಿ ।
ತತ್ತಥಾ ನ ಕಾರ್ಯಮ್ । ಆರಬ್ಧಸ್ಯ ಯಜ್ಞಿಯಸ್ಯ ಕರ್ಮಣ-ಸ್ಸ ವಿದೋಹಃ ॥ 7 ॥
ನ ತ-ತ್ಪಶುಭ್ಯಃ ಕಮ್ । ಅದ್ಭಿರ್ಮಾ-ರ್ಜಯಿತ್ವೋತ್ಕರೇ ನ್ಯಸ್ಯೇತ್ ।
ಯದ್ವೈ ಯಜ್ಞಿಯಸ್ಯ ಕರ್ಮಣೋ-ಽನ್ಯತ್ರಾಹುತೀಭ್ಯ-ಸ್ಸನ್ತಿಷ್ಠತೇ । ಉತ್ಕರೋ ವಾವ ತಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ । ಏತಾಗ್ಂ ಹಿ ತಸ್ಮೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ-ನ್ದೇವಾ-ಸ್ಸಮಭರನ್ನ್ ।
ಯದದ್ಭಿರ್ಮಾರ್ಜಯತಿ । ತೇನ ಶಾನ್ತಮ್ । ಯದುತ್ಕರೇ ನ್ಯಸ್ಯತಿ । ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಮೇವೈನಾನಿ ತ-ದ್ಗಮಯತಿ ॥ 8 ॥
ಅಥೋ ಸ್ತಮ್ಬಸ್ಯ ವಾ ಏತ-ದ್ರೂಪಮ್ । ಯ-ಥ್ಸ್ರುಖ್ಸಮಾಂರ್ಜನಾನಿ । ಸ್ತಮ್ಬಶೋ ವಾ ಓಷಧಯಃ ।
ತಾಸಾ-ಞ್ಜರತ್ಕಕ್ಷೇ ಪಶವೋ ನ ರಮನ್ತೇ । ಅಪ್ರಿಯೋ ಹ್ಯೇಷಾ-ಞ್ಜರತ್ಕಕ್ಷಃ । ಯಾವದಪ್ರಿಯೋ ಹ ವೈ ಜರತ್ಕಕ್ಷಃ ಪಶೂನಾಮ್ । ತಾವದಪ್ರಿಯಃ ಪಶೂನಾ-ಮ್ಭವತಿ । ಯಸ್ಯೈತಾನ್ಯನ್ಯತ್ರಾಗ್ನೇ-ರ್ದಧತಿ ।
ನವದಾವ್ಯಾಸು ವಾ ಓಷಧೀಷು ಪಶವೋ ರಮನ್ತೇ ॥ 9 ॥
ಪಶೂನಾ-ನ್ಧೃತ್ಯೈ ॥ ಯೋ ಭೂತಾನಾಮಧಿಪತಿಃ । ರುದ್ರಸ್ತನ್ತಿಚರೋ ವೃಷಾ । ಪಶೂನಸ್ಮಾಕ-ಮ್ಮಾ ಹಿಗ್ಂಸೀಃ । ಏತದಸ್ತು ಹುತ-ನ್ತವ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಗ್ನಿ ಸಮಾಂರ್ಜನಾನ್ಯಗ್ನೌ ಪ್ರಹರತಿ । ಏಷಾ ವಾ ಏತೇಷಾಂ-ಯೋಁನಿಃ । ಏಷಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ । ಸ್ವಾಮೇವೈನಾನಿ ಯೋನಿಮ್ ।
ಸ್ವಾ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ-ಙ್ಗಮಯತಿ । ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿರ್ಯಜಮಾನಃ ॥ 10 ॥
ಅನುವಾಕಂ 3 - ಪತ್ನೀಸನ್ನಹನಮ್
ಅಯಜ್ಞೋ ವಾ ಏಷಃ । ಯೋ-ಽಪತ್ನೀಕಃ । ನ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯೇರನ್ನ್ । ಪತ್ನ್ಯನ್ವಾಸ್ತೇ । ಯಜ್ಞಮೇವಾಕಃ । ಪ್ರಜಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಜನನಾಯ । ಯ-ತ್ತಿಷ್ಠನ್ತೀ ಸನಂಹ್ಯೇತ ।
ಪ್ರಿಯ-ಞ್ಜ್ಞಾತಿಗ್ಂ ರುನ್ಧ್ಯಾತ್ । ಆಸೀನಾ ಸನ್ನಹ್ಯತೇ ।
ಆಸೀನಾ ಹ್ಯೇಷಾ ವೀರ್ಯ-ಙ್ಕರೋತಿ ॥ 11 ॥
ದೇವಾನಾ-ಮ್ಪತ್ನಿಯಾ ಸಮದ-ನ್ದಧೀತ । ದೇಶಾ-ದ್ದಕ್ಷಿಣತ ಉದೀಚ್ಯನ್ವಾಸ್ತೇ । ಆತ್ಮನೋ ಗೋಪೀಥಾಯ ॥ ಆಶಾಸಾನಾ ಸೌಮನಸಮಿತ್ಯಾಹ । ಮೇದ್ಧ್ಯಾಮೇವೈನಾ-ಙ್ಕೇವಲೀ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ । ಆಶಿಷಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ ।
ಅಗ್ನೇರನುವ್ರತಾ ಭೂತ್ವಾ ಸನ್ನಹ್ಯೇ ಸುಕೃತಾಯ ಕಮಿತ್ಯಾಹ । ಏತದ್ವೈ ಪತ್ನಿಯೈ ವ್ರತೋಪನಯನಮ್ ॥ 12 ॥
ಯಶ್ಚೈವಂ-ವೇಁದ ಯಶ್ಚನ । ಯೋಕ್ತ್ರಮೇವ ಯುತೇ । ಯಮನ್ವಾಸ್ತೇ । ತಸ್ಯಾಮುಷ್ಮಿನ್ ಁಲೋಕೇ ಭವತೀತಿ ಯೋಕ್ತ್ರೇಣ । ಯ-ದ್ಯೋಕ್ತ್ರಮ್ । ಸ ಯೋಗಃ । ಯದಾಸ್ತೇ । ಸ ಕ್ಷೇಮಃ ॥ 13 ॥
ಪುಮಾನ್. ವೈ ಗ್ರನ್ಥಿಃ । ಸ್ತ್ರೀ ಪತ್ನೀ । ತ-ನ್ಮಿಥುನಮ್ ।
ಮಿಥುನಮೇವಾಸ್ಯ ತ-ದ್ಯಜ್ಞೇ ಕರೋತಿ ಪ್ರಜನನಾಯ ।
ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿ-ರ್ಯಜಮಾನಃ ॥ 14 ॥
ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಧೃತ್ಯಾ ಅಶಿಥಿಲಮ್ಭಾವಾಯ ॥
ಸುಪ್ರಜಸಸ್ತ್ವಾ ವಯಗ್ಂ ಸುಪತ್ನೀರುಪಸೇದಿಮೇತ್ಯಾಹ ।
ಯಜ್ಞಮೇವ ತ-ನ್ಮಿಥುನೀ ಕರೋತಿ । ಊನೇ-ಽತಿರಿಕ್ತ-ನ್ಧೀಯಾತಾ ಇತಿ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ॥ ಮಹೀನಾ-ಮ್ಪಯೋ-ಽಸ್ಯೋಷಧೀನಾಗ್ಂ ರಸ ಇತ್ಯಾಹ । ರೂಪಮೇವಾಸ್ಯೈ-ತನ್ಮಹಿಮಾನಂ-ವ್ಯಾಁಚಷ್ಟೇ । ತಸ್ಯ ತೇ-ಽಕ್ಷೀಯಮಾಣಸ್ಯ ನಿರ್ವಪಾಮಿ ದೇವಯಜ್ಯಾಯಾ ಇತ್ಯಾಹ । ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ ॥ 15 ॥
ಅನುವಾಕಂ 4 - ಆಜ್ಯೋತ್ಪವನಮ್
ಘೃತ-ಞ್ಚ ವೈ ಮಧು ಚ ಪ್ರಜಾಪತಿರಾಸೀತ್ । ಯತೋ ಮದ್ಧ್ವಾಸೀತ್ । ತತಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ ।
ತಸ್ಮಾ-ನ್ಮಧುಷಿ ಪ್ರಜನನಮಿವಾಸ್ತಿ ।
ತಸ್ಮಾ-ನ್ಮಧುಷಾ ನ ಪ್ರಚರನ್ತಿ । ಯಾತಯಾಮ ಹಿ । ಆಜ್ಯೇನ ಪ್ರಚರನ್ತಿ । ಯಜ್ಞೋ ವಾ ಆಜ್ಯಮ್ । ಯಜ್ಞೇನೈವ ಯಜ್ಞ-ಮ್ಪ್ರಚರನ್ತ್ಯಯಾತಯಾಮತ್ವಾಯ ।
ಪತ್ನ್ಯವೇಕ್ಷತೇ ॥ 16 ॥
ಅಮೇದ್ಧ್ಯಂ-ವಾಁ ಏತ-ತ್ಕರೋತಿ । ಯ-ತ್ಪತ್ನ್ಯವೇಕ್ಷತೇ ।
ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇ ಽಧಿಶ್ರಯತಿ ಮೇದ್ಧ್ಯತ್ವಾಯ । ಆಹವನೀಯ-ಮಭ್ಯುದ್ದ್ರವತಿ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸನ್ತತ್ಯೈ । ತೇಜೋ-ಽಸಿ ತೇಜೋ-ಽನು ಪ್ರೇಹೀತ್ಯಾಹ ॥ 17 ॥
ಸಾದಯತಿ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸನ್ತತ್ಯೈ । ಅಗ್ನೇರ್ಜಿಹ್ವಾ-ಽಸಿ ಸುಭೂರ್ದೇವಾನಾಮಿತ್ಯಾಹ । ಯಥಾ ಯಜುರೇವೈತತ್ । ಧಾಮ್ನೇಧಾಮ್ನೇ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಯಜುಷೇಯಜುಷೇ ಭವೇತ್ಯಾಹ । ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ ॥ 18 ॥
ಏವಮಿವ ಹಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಸಚಂರತಃ ।
ಶುಕ್ರಮಸಿ ಜ್ಯೋತಿರಸಿ ತೇಜೋ-ಽಸೀತ್ಯಾಹ ।
ರೂಪಮೇವಾಸ್ಯೈ ತ-ನ್ಮಹಿಮಾನಂ-ವ್ಯಾಁಚಷ್ಟೇ । ತ್ರಿರ್ಯಜುಷಾ । ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ ॥ 19 ॥
ಅಥೋ ಮೇದ್ಧ್ಯತ್ವಾಯ । ಅಥಾಜ್ಯವತೀಭ್ಯಾಮಪಃ । ರೂಪಮೇವಾಸಾಮೇತ-ದ್ವರ್ಣ-ನ್ದಧಾತಿ ।
ಅಪಿ ವಾ ಉತಾಹುಃ । ಯಥಾ ಹ ವೈ ಯೋಷಾ ಸುವರ್ಣಗ್ಂ ಹಿರಣ್ಯ-ಮ್ಪೇಶಲ-ಮ್ಬಿಭ್ರತೀ ರೂಪಾಣ್ಯಾಸ್ತೇ ।
ಏವಮೇತಾ ಏತರ್ಹೀತಿ । ಆಪೋ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಃ ॥ 20 ॥
ಛನ್ದಸಾ-ಽಪ ಉತ್ಪುನಾತ್ಯಜಾಮಿತ್ವಾಯ । ಅಥೋ ಮಿಥುನತ್ವಾಯ । ಸಾವಿತ್ರಿಯರ್ಚಾ । ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ-ಮ್ಮೇ ಕರ್ಮಾಸದಿತಿ । ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತಮೇವಾಸ್ಯ ಕರ್ಮ ಭವತಿ । ಪಚ್ಛೋ ಗಾಯತ್ರಿಯಾ ತ್ರಿಃ ಷಮೃದ್ಧತ್ವಾಯ । ಅದ್ಭಿರೇವೌಷಧೀ-ಸ್ಸನ್ನಯತಿ । ಓಷಧೀಭಿಃ ಪಶೂನ್ । ಪಶುಭಿರ್ಯಜಮಾನಮ್ । ಶುಕ್ರ-ನ್ತ್ವಾ ಶುಕ್ರಾಯಾ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿಸ್ತ್ವಾ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯರ್ಚಿಸ್ತ್ವಾ ಽರ್ಚಿಷೀತ್ಯಾಹ
ಸರ್ವತ್ವಾಯ । ಪರ್ಯಾಪ್ತ್ಯಾ ಅನನ್ತರಾಯಾಯ ॥ 21 ॥
ಅನುವಾಕಂ 5 - ಆಜ್ಯಗ್ರಹಣಮ್
ದೇವಾಸುರಾ-ಸ್ಸಂಯಁತ್ತಾ ಆಸನ್ನ್ ।
ಸ ಏತಮಿನ್ದ್ರ ಆಜ್ಯಸ್ಯಾವಕಾಶ-ಮಪಶ್ಯತ್ ।
ತೇನಾವೈಕ್ಷತ । ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ನ್ । ಪರಾ-ಽಸುರಾಃ ।
ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನಾಜ್ಯ-ಮವೇಕ್ಷತೇ ।
ಭವತ್ಯಾತ್ಮನಾ । ಪರಾ-ಽಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೋ ಭವತಿ । ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ।
ಯದಾಜ್ಯೇನಾನ್ಯಾನಿ ಹವೀಗ್ಷ್ಯ-ಭಿಘಾರಯತಿ ॥ 22 ॥
ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ಗಾಯತ್ರೀ । ಗಾಯತ್ರಃ ಪ್ರಾಣಃ । ಪ್ರಾಣಮೇವ ಪಶುಷು ದಧಾತಿ ।
ಚತುರ್ಧ್ರುವಾಯಾಮ್ ॥ 24 ॥
ಚತುರ್ಜುಹ್ವಾ-ಙ್ಗೃಹ್ಣನ್ಭೂಯೋ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ । ಅಷ್ಟಾವುಪಭೃತಿ ಗೃಹ್ಣನ್ ಕನೀಯಃ ।
ಯಜಮಾನಾಯೈವ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮುಪಸ್ತಿ-ಙ್ಕರೋತಿ ॥
ಗೌರ್ವೈ ಸ್ರುಚಃ । ಚತುರ್ಜುಹ್ವಾ-ಙ್ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ತಸ್ಮಾಚ್ಚತುಷ್ಪದೀ ॥ 25 ॥
ಗಾಮೇವ ತ-ಥ್ಸಗ್ಗ್ಸ್ಕರೋತಿ । ಸಾ-ಽಸ್ಮೈ ಸಗ್ಗ್ಸ್ಕೃತೇಷಮೂರ್ಜ-ನ್ದುಹೇ ।
ಯಜ್ಜುಹ್ವಾ-ಙ್ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಪ್ರಯಾಜೇಭ್ಯಸ್ತತ್ ।
ಯದುಪಭೃತಿ । ಪ್ರಯಾಜಾನೂಯಾಜೇಭ್ಯಸ್ತತ್ । ಸರ್ವಸ್ಮೈ ವಾ ಏತ-ದ್ಯಜ್ಞಾಯ ಗೃಹ್ಯತೇ ।
ಯದ್ಧ್ರುವಾಯಾಮಾಜ್ಯಮ್ ॥ 26 ॥
ಅನುವಾಕಂ 6 - ಸ್ತ್ರುಖ್ಸಾದನಮ್
ಆಪೋ ದೇವೀರಗ್ರೇಪುವೋ ಅಗ್ರೇಗುವ ಇತ್ಯಾಹ । ರೂಪಮೇವಾಸಾಮೇತ-ನ್ಮಹಿಮಾನಂ-ವ್ಯಾಁಚಷ್ಟೇ ।
ಅಗ್ರ ಇಮಂ-ಯಁಜ್ಞ-ನ್ನಯತಾಗ್ರೇ ಯಜ್ಞಪತಿಮಿತ್ಯಾಹ । ಅಗ್ರ ಏವ ಯಜ್ಞ-ನ್ನಯನ್ತಿ । ಅಗ್ರೇ ಯಜ್ಞಪತಿಮ್ ।
ಯುಷ್ಮಾನಿನ್ದ್ರೋ-ಽವೃಣೀತ ವೃತ್ರತೂರ್ಯೇ ಯೂಯಮಿನ್ದ್ರಮವೃಣೀದ್ಧ್ವಂ-ವೃಁತ್ರತೂರ್ಯ ಇತ್ಯಾಹ ।
ವೃತ್ರಗ್ಂ ಹ ಹನಿಷ್ಯನ್ನಿನ್ದ್ರ ಆಪೋ ವವ್ರೇ । ಆಪೋ ಹೇನ್ದ್ರಂ-ವಁವ್ರಿರೇ । ಸಜ್ಞಾಂ-ಮೇವಾಸಾ-ಮೇತ-ಥ್ಸಾಮಾನಂ-ವ್ಯಾಁಚಷ್ಟೇ । ಪ್ರೋಕ್ಷಿತಾ-ಸ್ಸ್ಥೇತ್ಯಾಹ ॥ 27 ॥
ಅಗ್ನಯ ಏವೈನ-ಞ್ಜುಷ್ಟ-ಙ್ಕರೋತಿ । ಅಥೋ ಅಗ್ನೇರೇವ ಮೇಧಮವರುನ್ಧೇ ॥ ವೇದಿರಸಿ ಬರ್ಹಿಷೇ ತ್ವಾ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಜಾ ವೈ ಬರ್ಹಿಃ । ಪೃಥಿವೀ ವೇದಿಃ ॥ 28 ॥
ಬರ್ಹಿರಸಿ ಸ್ರುಗ್ಭ್ಯಸ್ತ್ವಾ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ ।
ಪ್ರಜಾ ವೈ ಬರ್ಹಿಃ । ಯಜಮಾನ-ಸ್ಸ್ರುಚಃ । ಯಜಮಾನಮೇವ ಪ್ರಜಾಸು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ॥
ದಿವೇ ತ್ವಾ-ಽನ್ತರಿಕ್ಷಾಯ ತ್ವಾ ಪೃಥಿವ್ಯೈ ತ್ವೇತಿ ಬರ್ಹಿರಾಸಾದ್ಯ ಪ್ರೋಕ್ಷತಿ । ಏಭ್ಯ ಏವೈನಂ-ಲೋಁಕೇಭ್ಯಃ ಪ್ರೋಕ್ಷತಿ । ಅಥ ತತಃ ಸಹ ಸ್ರುಚಾ ಪುರಸ್ತಾ-ತ್ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚ-ಙ್ಗ್ರನ್ಥಿ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯುಕ್ಷತಿ ।
ಪ್ರಜಾ ವೈ ಬರ್ಹಿಃ । ಯಥಾ ಸೂತ್ಯೈ ಕಾಲ ಆಪಃ
ಪುರಸ್ತಾ-ದ್ಯನ್ತಿ ॥ 29 ॥
ಮಾಸಾ ವೈ ಪಿತರೋ ಬರ್ಹಿಷದಃ । ಮಾಸಾನೇವ ಪ್ರೀಣಾತಿ ।
ಮಾಸಾ ವಾ ಓಷಧೀ-ರ್ವರ್ಧಯನ್ತಿ । ಮಾಸಾಃ ಪಚನ್ತಿ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ । ಅನತಿಸ್ಕನ್ದನ್. ಹ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ವರ್ಷತಿ । ಯತ್ರೈತದೇವ-ಙ್ಕ್ರಿಯತೇ ॥ 30 ॥
ತಸ್ಮಾ-ತ್ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಊರ್ಜಾ ಭುಞ್ಜತೇ । ಗ್ರನ್ಥಿಂ-ವಿಁಸ್ರಗ್ಂಸಯತಿ । ಪ್ರಜನಯತ್ಯೇವ ತತ್ । ಊರ್ಧ್ವ-ಮ್ಪ್ರಾಞ್ಚಮುದ್ಗೂಢ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮಾಯಚ್ಛತಿ ।
ತಸ್ಮಾ-ತ್ಪ್ರಾಚೀನಗ್ಂ ರೇತೋ ಧೀಯತೇ । ಪ್ರತೀಚೀಃ ಪ್ರಜಾ ಜಾಯನ್ತೇ ॥ ವಿಷ್ಣೋ-ಸ್ಸ್ತೂಪೋ-ಽಸೀತ್ಯಾಹ ।
ಯಜ್ಞೋ ವೈ ವಿಷ್ಣುಃ ॥ 31 ॥
ಇಯನ್ತ-ಙ್ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಯಜ್ಞಪರುಷಾ ಸಮ್ಮಿತಮ್ ।
ಇಯನ್ತ-ಙ್ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಏತಾವದ್ವೈ ಪುರುಷೇ ವೀರ್ಯಮ್ ।
ವೀರ್ಯ ಸಮ್ಮಿತಮ್ ॥ 32 ॥
ತಸ್ಮಿ-ನ್ಪವಿತ್ರೇ ಅಪಿಸೃಜತಿ । ಯಜಮಾನೋ ವೈ ಪ್ರಸ್ತರಃ ।
ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಪವಿತ್ರೇ । ಯಜಮಾನ ಏವ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ದಧಾತಿ ॥ ಊರ್ಣಾಮ್ರದಸ-ನ್ತ್ವಾ ಸ್ತೃಣಾಮೀತ್ಯಾಹ । ಯಥಾಯಜುರೇವೈ ತತ್ । ಸ್ವಾಸಸ್ಥ-ನ್ದೇವೇಭ್ಯ ಇತ್ಯಾಹ । ದೇವೇಭ್ಯ ಏವೈನ-ಥ್ಸ್ವಾಸಸ್ಥ-ಙ್ಕರೋತಿ ॥ 33 ॥
ಯಜಮಾನ ಏವ ತ-ಥ್ಸ್ವಯ-ಮ್ಪರಿಧೀ-ನ್ಪರಿ ದಧಾತಿ ॥
ಗನ್ಧರ್ವೋ-ಽಸಿ ವಿಶ್ವಾವಸುರಿತ್ಯಾಹ ॥ 34 ॥
ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ । ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾ-ವೇವಾಸ್ಮಿ-ನ್ದಧಾತಿ । ಸೂರ್ಯಸ್ತ್ವಾ ಪುರಸ್ತಾ-ತ್ಪಾತ್ವಿತ್ಯಾಹ । ರಕ್ಷಸಾ-ಮಪಹತ್ಯೈ । ಕಸ್ಯಾಶ್ಚಿದಭಿಶಸ್ತ್ಯಾ ಇತ್ಯಾಹ । ಅಪರಿಮಿತಾದೇವೈನ-ಮ್ಪಾತಿ ॥ 35 ॥
ಉದೀಚೀನಾಗ್ರೇ ನಿದಧಾತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ।
ವಸೂನಾಗ್ಂ ರುದ್ರಾಣಾ-ಮಾದಿತ್ಯಾನಾಗ್ಂ ಸದಸಿ ಸೀದೇತ್ಯಾಹ । ದೇವತಾನಾಮೇವ ಸದನೇ ಪ್ರಸ್ತರಗ್ಂ ಸಾದಯತಿ ॥ ಜುಹೂರಸಿ ಘೃತಾಚೀ ನಾಮ್ನೇತ್ಯಾಹ ॥ 36 ॥
ಏತಾ ಅಸದನ್-ಥ್ಸುಕೃತಸ್ಯ ಲೋಕ ಇತ್ಯಾಹ ।
ಸತ್ಯಂ-ವೈಁ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಲೋಕಃ ।
ಸತ್ಯ ಏವೈನಾ-ಸ್ಸುಕೃತಸ್ಯ ಲೋಕೇ ಸಾದಯತಿ ।
ತಾ ವಿಷ್ಣೋ ಪಾಹೀತ್ಯಾಹ । ಯಜ್ಞೋ ವೈ ವಿಷ್ಣುಃ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಧೃತ್ಯೈ । ಪಾಹಿ ಯಜ್ಞ-ಮ್ಪಾಹಿ ಯಜ್ಞಪತಿ-ಮ್ಪಾಹಿ ಮಾಂ-ಯಁಜ್ಞನಿಯಮಿತ್ಯಾಹ । ಯಜ್ಞಾಯ ಯಜಮಾನಾಯಾತ್ಮನೇ । ತೇಭ್ಯ ಏವಾಶಿಷಮಾಶಾಸ್ತೇ-ಽನಾರ್ತ್ಯೈ ॥ 37 ॥
ಅನುವಾಕಂ 7 - ಆಘಾರಃ
ಅಗ್ನಿನಾ ವೈ ಹೋತ್ರಾ । ದೇವಾ ಅಸುರಾ-ನಭ್ಯಭವನ್ನ್ ।
ಅಗ್ನಯೇ ಸಮಿದ್ಧ್ಯಮಾನಾಯಾ-ನುಬ್ರೂಹೀತ್ಯಾಹ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಭಿಭೂತ್ಯೈ । ಏಕವಿಗ್ಂಶತಿ-ಮಿದ್ಧ್ಮದಾರೂಣಿ ಭವನ್ತಿ । ಏಕವಿಗ್ಂಶೋ ವೈ ಪುರುಷಃ ।
ಪುರುಷಸ್ಯಾಪ್ತ್ಯೈ ।
ಪಞ್ಚದಶೇದ್ಧ್ಮದಾರೂಣ್ಯ-ಭ್ಯಾದಧಾತಿ ।
ಪಞ್ಚದಶ ವಾ ಅರ್ಧಮಾಸಸ್ಯ ರಾತ್ರಯಃ ।
ಅರ್ಧಮಾಸಶ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರ ಆಪ್ಯತೇ ।
ತ್ರೀನ್-ಪರಿಧೀನ್-ಪರಿ-ದಧಾತಿ ॥ 38 ॥
ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವೈ ವೇದಃ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಃ । ಯಜಮಾನ ಆಹವನೀಯಃ । ಯಜಮಾನ ಏವ ಪ್ರಾಣ-ನ್ದಧಾತಿ ॥ 39 ॥
ಅಥೋ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಸ್ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಃ । ಸರ್ವಾ ಏವ ದೇವತಾಃ ಪ್ರೀಣಾತಿ ॥ ಅಗ್ನಿಮಗ್ನೀ-ತ್ತ್ರಿಸ್ತ್ರಿ-ಸ್ಸಮ್ಮೃಡ್ಢೀತ್ಯಾಹ । ತ್ರ್ಯಾವೃದ್ಧಿ ಯಜ್ಞಃ ॥ 40 ॥
ಸುವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ।
ಆಸೀನೋ-ಽನ್ಯ-ಮಾಘಾರ-ಮಾಘಾರಯತಿ ॥ 41 ॥
ಏವಮೇವ ತದದ್ಧ್ವರ್ಯು-ರ್ಯಜ್ಞಂ-ಯುಁನಕ್ತಿ ।
ಸುವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾಭ್ಯೂಢ್ಯೈ ।
ವಹನ್ತ್ಯೇನ-ಙ್ಗ್ರಾಮ್ಯಾಃ ಪಶವಃ ।
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ಭುವನಮಸಿ ವಿಪ್ರಥಸ್ವೇತ್ಯಾಹ । ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಭುವನಮ್ । ಯಜ್ಞ ಏವ ಯಜಮಾನ-ಮ್ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿಃ ಪ್ರಥಯತಿ । ಅಗ್ನೇ ಯಷ್ಟರಿದ-ನ್ನಮ ಇತ್ಯಾಹ ॥ 42 ॥
ಜುಹ್ವೇಹ್ಯಗ್ನಿಸ್ತ್ವಾ ಹ್ವಯತಿ ದೇವಯಜ್ಯಾಯಾ ಉಪಭೃದೇಹಿ ದೇವಸ್ತ್ವಾ ಸವಿತಾ ಹ್ವಯತಿ ದೇವಯಜ್ಯಾಯಾ ಇತ್ಯಾಹ ।
ಆಗ್ನೇಯೀ ವೈ ಜುಹೂಃ । ಸಾವಿತ್ರ್ಯುಪಭೃತ್ । ತಾಭ್ಯಾಮೇವೈನೇ ಪ್ರಸೂತ ಆದತ್ತೇ ॥ ಅಗ್ನಾವಿಷ್ಣೂ ಮಾ ವಾಮವಕ್ರಮಿಷಮಿತ್ಯಾಹ ।
ಅಗ್ನಿಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ । ವಿಷ್ಣುರ್ಯಜ್ಞಃ ಪಶ್ಚಾತ್ ॥ 43 ॥
ವಿಜಿಹಾಥಾ-ಮ್ಮಾ ಮಾ ಸನ್ತಾಪ್ತಮಿತ್ಯಾಹಾಹಿಗ್ಂಸಾಯೈ ।
ಲೋಕ-ಮ್ಮೇ ಲೋಕಕೃತೌ ಕೃಣುತಮಿತ್ಯಾಹ ।
ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ ॥ ವಿಷ್ಣೋ-ಸ್ಸ್ಥಾನಮಸೀತ್ಯಾಹ । ಯಜ್ಞೋ ವೈ ವಿಷ್ಣುಃ । ಏತ-ತ್ಖಲು ವೈ ದೇವಾನಾ-ಮಪರಾಜಿತ-ಮಾಯತನಮ್ । ಯ-ದ್ಯಜ್ಞಃ ।
ದೇವಾನಾಮೇವಾಪರಾಜಿತ ಆಯತನೇ ತಿಷ್ಠತಿ ॥
ಇತ ಇನ್ದ್ರೋ ಅಕೃಣೋ-ದ್ವೀರ್ಯಾಣೀತ್ಯಾಹ ॥ 44 ॥
ಸಮಾರಭ್ಯೋರ್ಧ್ವೋ ಅದ್ಧ್ವರೋ ದಿವಿಸ್ಪೃಶಮಿತ್ಯಾಹ ವೃದ್ಧ್ಯೈ । ಆಘಾರ-ಮಾಘಾರ್ಯಮಾಣಮನು ಸಮಾರಭ್ಯ । ಏತಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇ ದೇವಾ-ಸ್ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಾಯನ್ನ್ । ಸಾಕ್ಷಾದೇವ ಯಜಮಾನ-ಸ್ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮೇತಿ । ಅಥೋ ಸಮೃದ್ಧೇನೈವ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜಮಾನ-ಸ್ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮೇತಿ ।
ಅಹ್ರುತೋ ಯಜ್ಞೋ ಯಜ್ಞಪತೇರಿತ್ಯಾಹಾನಾರ್ತ್ಯೈ ।
ಇನ್ದ್ರಾವಾನ್-ಥ್ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ । ಇನ್ದ್ರಿಯಮೇವ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ । ಬೃಹದ್ಭಾ ಇತ್ಯಾಹ ॥ 45 ॥
ಯ-ಥ್ಸಗ್ಗ್ಸ್ಪರ್ಶಯೇತ್ । ಭ್ರಾತೃವ್ಯೇ-ಽಸ್ಯ ಪ್ರಾಣ-ನ್ದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಅಸಗ್ಗ್ಸ್ಪರ್ಶಯನ್ನತ್ಯಾಕ್ರಾಮತಿ । ಯಜಮಾನ ಏವ ಪ್ರಾಣ-ನ್ದಧಾತಿ । ಪಾಹಿಮಾ-ಽಗ್ನೇ ದುಶ್ಚರಿತಾದಾ ಮಾ ಸುಚರಿತೇ ಭಜೇತ್ಯಾಹ ॥ 46 ॥
ಋಜುಕರ್ಮಗ್ಂ ಸತ್ಯಗ್ಂ ಸುಚರಿತಮ್ ।
ಅಗ್ನಿರೇವೈನಂ-ವೃಁಜಿನಾದ-ನೃತಾ-ದ್ದುಶ್ಚರಿತಾತ್ಪಾತಿ ।
ಋಜುಕರ್ಮೇ ಸತ್ಯೇ ಸುಚರಿತೇ ಭಜತಿ । ತಸ್ಮಾದೇವಮಾಶಾಸ್ತೇ । ಆತ್ಮನೋ ಗೋಪೀಥಾಯ ॥ ಶಿರೋ ವಾ ಏತ-ದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ । ಯದಾಘಾರಃ । ಆತ್ಮಾ ಧ್ರುವಾ ॥ 47 ॥
ಆತ್ಮನ್ನೇವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರಃ ಪ್ರತಿದಧಾತಿ ।
ದ್ವಿ-ಸ್ಸಮನಕ್ತಿ । ದ್ವೌ ಹಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ । ತದಾಹುಃ ।
ತ್ರಿರೇವ ಸಮಞ್ಜ್ಯಾತ್ । ತ್ರಿಧಾತು ಹಿ ಶಿರ ಇತಿ । ಶಿರ ಇವೈತ-ದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ । ಅಥೋ ತ್ರಯೋ ವೈ ಪ್ರಾಣಾಃ ।
ಪ್ರಾಣಾನೇವಾಸ್ಮಿ-ನ್ದಧಾತಿ ॥
ಮಖಸ್ಯ ಶಿರೋ-ಽಸಿ ಸಞ್ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಜ್ಯೋತಿರಙ್ಕ್ತಾಮಿತ್ಯಾಹ ।
ಜ್ಯೋತಿರೇವಾಸ್ಮಾ ಉಪರಿಷ್ಟಾ-ದ್ದಧಾತಿ ।
ಸುವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯಾನುಖ್ಯಾತ್ಯೈ ॥ 48 ॥
ಅನುವಾಕಂ 8 - ಇಡಾಭಕ್ಷಣಮ್
ಧಿಷ್ಣಿಯಾ ವಾ ಏತೇ ನ್ಯುಪ್ಯನ್ತೇ । ಯದ್ಬ್ರಹ್ಮಾ । ಯದ್ಧೋತಾ । ಯದದ್ಧ್ವರ್ಯುಃ । ಯದಗ್ನೀತ್ । ಯ-ದ್ಯಜಮಾನಃ । ತಾನ್. ಯದನ್ತರೇಯಾತ್ । ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾನ್-ಥ್ಸಙ್ಕರ್ಷೇತ್ । ಪ್ರಮಾಯುಕ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಪುರೋಡಾಶಮಪಗೃಹ್ಯ ಸಞ್ಚರತ್ಯದ್ಧ್ವರ್ಯುಃ ॥ 49 ॥
ನಾಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾನ್-ಥ್ಸಙ್ಕರ್ಷತಿ । ನ ಪ್ರಮಾಯುಕೋ ಭವತಿ । ಪುರಸ್ತಾ-ತ್ಪ್ರತ್ಯಙ್ಙಾಸೀನಃ । ಇಡಾಯಾ ಇಡಾಮಾದಧಾತಿ ।
ಹಸ್ತ್ಯಾಗ್ಂ ಹೋತ್ರೇ । ಪಶವೋ ವಾ ಇಡಾ । ಪಶವಃ ಪುರುಷಃ । ಪಶುಷ್ವೇವ ಪಶೂ-ನ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ । ಇಡಾಯೈ ವಾ ಏಷಾ ಪ್ರಜಾತಿಃ ॥ 50 ॥
ದ್ವಿಪಾ-ದ್ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ । ಸಕೃದುಪಸ್ತೃಣಾತಿ । ದ್ವಿರಾದಧಾತಿ । ಸಕೃದಭಿಘಾರಯತಿ । ಚತು-ಸ್ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ । ಚತ್ವಾರಿ ವೈ ಪಶೋಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಾನಿ ।
ಯಾವಾನೇವ ಪಶುಃ । ತಮುಪಹ್ವಯತೇ ॥ 51 ॥
ತಸ್ಮಾ-ಥ್ಸಾ-ಽನ್ವಾರಭ್ಯಾ । ಅದ್ಧ್ವರ್ಯುಣಾ ಚ ಯಜಮಾನೇನ ಚ । ಉಪಹೂತಃ ಪಶುಮಾನಸಾನೀತ್ಯಾಹ ।
ಉಪ ಹ್ಯೇನೌ ಹ್ವಯತೇ ಹೋತಾ । ಇಡಾಯೈ ದೇವತಾನಾ-ಮುಪಹವೇ । ಉಪಹೂತಃ ಪಶುಮಾ-ನ್ಭವತಿ ।
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 52 ॥
ಅಥ ವಾ ಏತರ್ಹ್ಯುಪಹೂತಾಯಾಮಿಡಾಯಾಮ್ ।
ಪುರೋಡಾಶಸ್ಯೈವ ಬರ್ಹಿಷದೋ ಮೀಮಾಗ್ಂಸಾ । ಯಜಮಾನ-ನ್ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನ್ । ಹವಿರ್ನೋ ನಿರ್ವಪೇತಿ । ನಾಹಮಭಾಗೋ ನಿರ್ವಫ್ಸ್ಯಾಮೀತ್ಯಬ್ರವೀತ್ ॥ 53 ॥
ನಾಹಮಭಾಗಾ ಪುರೋ-ಽನುವಾಕ್ಯಾ ಭವಿಷ್ಯಾಮೀತಿ ಪುರೋ-ಽನುವಾಕ್ಯಾ । ನಾಹಮಭಾಗಾ ಯಾಜ್ಯಾ ಭವಿಷ್ಯಾಮೀತಿ
ಯಾಜ್ಯಾ । ನ ಮಯಾ-ಽಭಾಗೇನ ವಷಟ್ಕರಿಷ್ಯಥೇತಿ ವಷಟ್ಕಾರಃ । ಯ-ದ್ಯಜಮಾನಭಾಗ-ನ್ನಿಧಾಯ ಪುರೋಡಾಶ-ಮ್ಬರ್ಹಿಷದ-ಙ್ಕರೋತಿ ।
ತಾನೇವ ತ-ದ್ಭಾಗಿನಃ ಕರೋತಿ । ಚತುರ್ಧಾ ಕರೋತಿ । ಚತಸ್ರೋ ದಿಶಃ । ದಿಕ್ಷ್ವೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ । ಬರ್ಹಿಷದ-ಙ್ಕರೋತಿ ॥ 54 ॥
ಯಜಮಾನಮೇವ ಪ್ರಜಾಸು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ।
ತಸ್ಮಾದಸ್ಥ್ನಾ-ಽನ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ । ಮಾಗ್ಂಸೇನಾನ್ಯಾಃ । ಅಥೋ ಖಲ್ವಾಹುಃ । ದಕ್ಷಿಣಾ ವಾ ಏತಾ ಹವಿ-ರ್ಯಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ತರ್ವೇದ್ಯವರುದ್ಧ್ಯನ್ತೇ ।
ಯ-ತ್ಪುರೋಡಾಶ-ಮ್ಬರ್ಹಿಷದ-ಙ್ಕರೋತೀತಿ । ಚತುರ್ಧಾ ಕರೋತಿ । ಚತ್ವಾರೋ ಹ್ಯೇತೇ ಹವಿ-ರ್ಯಜ್ಞಸ್ಯರ್ತ್ವಿಜಃ ॥ 55 ॥
ಆದೇಶಮೃತ್ವಿಗ್ಭ್ಯೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ನೀಯನ್ತೇ । ತಾದೃಗೇವ ತತ್ । ಅಗ್ನೀಧೇ ಪ್ರಥಮಾಯಾದಧಾತಿ ॥ 56 ॥
ಷಟ್-ಥ್ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ । ಷಡ್ವಾ ಋತವಃ । ಋತೂನೇವ ಪ್ರೀಣಾತಿ । ವೇದೇನ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಬ್ರಹ್ಮಭಾಗ-ಮ್ಪರಿಹರತಿ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವೈ ವೇದಃ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ॥ 57 ॥
ಅಥಾದ್ಧ್ವರ್ಯವೇ । ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ವಾ ಏಷಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯ । ಯದದ್ಧ್ವರ್ಯುಃ ।
ತಸ್ಮಾದ್ಧವಿ-ರ್ಯಜ್ಞಸ್ಯೈತಾಮೇವಾವೃತಮನು ॥ 58 ॥
ಅಗ್ನಿಮಗ್ನೀ-ಥ್ಸಕೃ-ಥ್ಸಕೃ-ಥ್ಸಮ್ಮೃಡ್ಢೀತ್ಯಾಹ ।
ಪರಾಂಇವ ಹ್ಯೇತರ್ಹಿ ಯಜ್ಞಃ ॥ ಇಷಿತಾ ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರ ಇತ್ಯಾಹ । ಇಷಿತಗ್ಂ ಹಿ ಕರ್ಮ ಕ್ರಿಯತೇ ।
ಭದ್ರವಾಚ್ಯಾಯ ಪ್ರೇಷಿತೋ ಮಾನುಷ-ಸ್ಸೂಕ್ತವಾಕಾಯ ಸೂಕ್ತಾ ಬ್ರೂಹೀತ್ಯಾಹ । ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ ।
ಸ್ವಗಾ ದೈವ್ಯಾ ಹೋತೃಭ್ಯ ಇತ್ಯಾಹ । ಯಜ್ಞಮೇವ ತಥ್ಸ್ವಗಾ ಕರೋತಿ । ಸ್ವಸ್ತಿ-ರ್ಮಾನುಷೇಭ್ಯ ಇತ್ಯಾಹ ।
ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ । ಶಂಯೋಁ-ರ್ಬ್ರೂಹೀತ್ಯಾಹ ।
ಶಂಯುಁಮೇವ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯ-ಮ್ಭಾಗಧೇಯೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ ॥ 59 ॥
ಅನುವಾಕಂ 9 - ಪ್ರಸ್ತರಪ್ರಹಾರಾದಿಕಮ್
ಅಥ ಸ್ರುಚಾವನುಷ್ಟುಗ್ಭ್ಯಾಂ-ವಾಁಜವತೀಭ್ಯಾಂ-ವ್ಯೂಁಹತಿ । ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ವಾ ಅನುಷ್ಟುಕ್ । ಅನ್ನಂ-ವಾಁಜಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ । ಅನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ । ಪ್ರಾಚೀ-ಞ್ಜುಹೂಮೂಹತಿ । ಜಾತಾನೇವ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾ-ನ್ಪ್ರಣುದತೇ । ಪ್ರತೀಚೀಮುಪಭೃತಮ್ ।
ಜನಿಷ್ಯಮಾಣಾನೇವ ಪ್ರತಿನುದತೇ ।
ಸ ವಿಷೂಚ ಏವಾಪೋಹ್ಯ ಸಪತ್ನಾನ್. ಯಜಮಾನಃ ।
ಅಸ್ಮಿನ್ ಁಲೋಕೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ॥ 60 ॥
ಯಥಾಯಜುರೇವೈ ತತ್ । ಸ್ರುಕ್ಷು ಪ್ರಸ್ತರಮನಕ್ತಿ ।
ಇಮೇ ವೈ ಲೋಕಾ-ಸ್ಸ್ರುಚಃ । ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಸ್ತರಃ । ಯಜಮಾನಮೇವ ತೇಜಸಾ-ಽನಕ್ತಿ । ತ್ರೇಧಾ-ಽನಕ್ತಿ ।
ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ ॥ 61 ॥
ಅಭಿಪೂರ್ವಮನಕ್ತಿ । ಅಭಿಪೂರ್ವಮೇವ ಯಜಮಾನ-ನ್ತೇಜಸಾ-ಽನಕ್ತಿ ॥ ಅಕ್ತಗ್ಂ ರಿಹಾಣಾ ಇತ್ಯಾಹ ।
ತೇಜೋ ವಾ ಆಜ್ಯಮ್ । ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಸ್ತರಃ ।
ಯಜಮಾನಮೇವ ತೇಜಸಾ-ಽನಕ್ತಿ । ವಿಯನ್ತು ವಯ ಇತ್ಯಾಹ । ವಯ ಏವೈನ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ ।
ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ಙ್ಗಮಯತಿ ॥ 62 ॥
ವೃಷ್ಟಿಮೇವಾವರುನ್ಧೇ । ದಿವ-ಙ್ಗಚ್ಛ ತತೋ ನೋ ವೃಷ್ಟಿಮೇರಯೇತ್ಯಾಹ । ವೃಷ್ಟಿರ್ವೈ ದ್ಯೌಃ । ವೃಷ್ಟಿಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥ 63 ॥
ಯಾವದ್ವಾ ಅದ್ಧ್ವರ್ಯುಃ ಪ್ರಸ್ತರ-ಮ್ಪ್ರಹರತಿ । ತಾವದಸ್ಯ ಚಕ್ಷುರ್ಮೀಯತೇ । ಚಕ್ಷುಷ್ಪಾ ಅಗ್ನೇ-ಽಸಿ ಚಕ್ಷುರ್ಮೇ ಪಾಹೀತ್ಯಾಹ । ಚಕ್ಷುರೇವಾತ್ಮನ್-ಧತ್ತೇ ॥
ಧ್ರುವಾ-ಽಸೀತ್ಯಾಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ॥
ಯ-ಮ್ಪರಿಧಿ-ಮ್ಪರ್ಯಧತ್ಥಾ ಇತ್ಯಾಹ ॥ 64 ॥
ತ-ನ್ತ ಏತಮನು ಜೋಷ-ಮ್ಭರಾಮೀತ್ಯಾಹ ।
ಸಜಾತಾನೇವಾಸ್ಮಾ ಅನುಕಾನ್ಕರೋತಿ ।
ನೇದೇಷ ತ್ವದಪಚೇತಯಾತಾ ಇತ್ಯಾಹಾನುಖ್ಯಾತ್ಯೈ ॥ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪಾಥ ಉಪ ಸಮಿತಮಿತ್ಯಾಹ ।
ಭೂಮಾನಮೇವೋಪೈತಿ । ಪರಿಧೀನ್-ಪ್ರಹರತಿ ।
ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಮಿಷ್ಟ್ಯೈ ॥ 65 ॥
ತತ್-ತೇನ ಶಮಯತಿ । ಜುಹ್ವಾಮುಪಭೃತಮ್ । ಯಜಮಾನದೇವತ್ಯಾ ವೈ ಜುಹೂಃ ।
ಭ್ರಾತೃವ್ಯದೇವತ್ಯೋಪಭೃತ್ ।
ಯಜಮಾನಾಯೈವ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಮುಪಸ್ತಿ-ಙ್ಕರೋತಿ ॥
ಸಗ್ಗ್ಸ್ರಾವಭಾಗಾ-ಸ್ಸ್ಥೇತ್ಯಾಹ ।
ವಸವೋ ವೈ ರುದ್ರಾ ಆದಿತ್ಯಾ-ಸ್ಸಗ್ಗ್ಸ್ರಾವಭಾಗಾಃ ।
ತೇಷಾ-ನ್ತ-ದ್ಭಾಗಧೇಯಮ್ ॥ 66 ॥
ಇಯಂ-ವಾಁ ಅಗ್ನಿರಪನ್ನಗೃಹಃ । ಅಸ್ಯಾ ಏವೈನೇ ಸದನೇ ಸಾದಯತಿ । ಸುಮ್ನಾಯ ಸುಮ್ನಿನೀ ಸುಮ್ನೇ ಮಾ ಧತ್ತಮಿತ್ಯಾಹ ॥ 67 ॥
ಅವಿಷ-ನ್ನಃ ಪಿತು-ಙ್ಕೃಣು ಸುಷದಾ ಯೋನಿಗ್ಗ್ ಸ್ವಾಹೇತೀದ್ಧ್ಮ-ಸಂವೃಁಶ್ಚನಾನ್ಯನ್ವಾಹಾರ್ಯಪಚನೇ ಽಭ್ಯಾಧಾಯ ಫಲೀಕರಣಹೋಮ-ಞ್ಜುಹೋತಿ ।
ಅತಿರಿಕ್ತಾನಿ ವಾ ಇದ್ಧ್ಮ ಸಂವೃಁಶ್ಚನಾನಿ ॥ 68 ॥
ಅತಿರಿಕ್ತ ಏವಾತಿರಿಕ್ತ-ನ್ದಧಾತಿ । ಅಥೋ ಅತಿರಿಕ್ತೇ-ನೈವಾತಿರಿಕ್ತ-ಮಾಪ್ತ್ವಾ-ಽವರುನ್ಧೇ ॥ ವೇದಿ-ರ್ದೇವೇಭ್ಯೋ ನಿಲಾಯತ । ತಾಂ-ವೇಁದೇನಾನ್ವವಿನ್ದನ್ನ್ । ವೇದೇನ ವೇದಿಂ-ವಿಁವಿದುಃ ಪೃಥಿವೀಮ್ । ಸಾ ಪಪ್ರಥೇ ಪೃಥಿವೀ ಪಾರ್ಥಿವಾನಿ ।
ಗರ್ಭ-ಮ್ಬಿಭರ್ತಿ ಭುವನೇಷ್ವನ್ತಃ ।
ತತೋ ಯಜ್ಞೋ ಜಾಯತೇ ವಿಶ್ವದಾನಿರಿತಿ ಪುರಸ್ತಾ-ಥ್ಸ್ತಮ್ಬಯಜುಷೋ ವೇದೇನ ವೇದಿಗ್ಂ ಸಮ್ಮಾಷ್ಟ್ರ್ಯನುವಿತ್ತ್ಯೈ ॥ 69 ॥
ಮಿಥುನಮೇವ ಕರೋತಿ । ವಿನ್ದತೇ ಪ್ರಜಾಮ್ ।
ವೇದಗ್ಂ ಹೋತಾ-ಽಽಹವನೀಯಾ-ಥ್ಸ್ತೃಣನ್ನೇತಿ ।
ಯಜ್ಞಮೇವ ತ-ಥ್ಸನ್ತನೋತ್ಯೋತ್ತರಸ್ಮಾ-ದರ್ಧಮಾಸಾತ್ ।
ತಗ್ಂ ಸನ್ತತಮುತ್ತರೇ-ಽರ್ಧಮಾಸ ಆಲಭತೇ ॥ 70 ॥
ಸ ತ್ವಾ ಅದ್ಧ್ವರ್ಯು-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಯೋ ಯತೋ ಯಜ್ಞ-ಮ್ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತೇ ।
ತದೇನ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತೀತಿ ।
ವಾತಾದ್ವಾ ಅದ್ಧ್ವರ್ಯುರ್ಯಜ್ಞ-ಮ್ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತೇ ।
ದೇವಾ ಗಾತುವಿದೋ ಗಾತುಂ-ವಿಁತ್ವಾ ಗಾತುಮಿತೇತ್ಯಾಹ ।
ಯತ ಏವ ಯಜ್ಞ-ಮ್ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತೇ ।
ತದೇನ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ।
ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿ-ರ್ಯಜಮಾನಃ ॥ 71 ॥
ಅನುವಾಕಂ 10 - ಪತ್ನೀಯೋಕ್ರವಿಮೋಕಃ
ಯೋ ವಾ ಅಯಥಾದೇವತಂ-ಯಁಜ್ಞಮುಪಚರತಿ ।
ಆ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ವೃಶ್ಚ್ಯತೇ । ಪಾಪೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ । ಯೋ ಯಥಾದೇವತಮ್ । ನ ದೇವತಾಭ್ಯ ಆವೃಶ್ಚ್ಯತೇ ।
ವಸೀಯಾ-ನ್ಭವತಿ । ವಾರುಣೋ ವೈ ಪಾಶಃ ।
ಇಮಂ-ವಿಁಷ್ಯಾಮಿ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಮಿತ್ಯಾಹ ।
ವರುಣಪಾಶಾದೇವೈನಾ-ಮ್ಮುಞ್ಚತಿ ।
ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತೋ ಯಥಾದೇವತಮ್ ॥ 72 ॥
ಧಾತುಶ್ಚ ಯೋನೌ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಲೋಕ ಇತ್ಯಾಹ । ಅಗ್ನಿರ್ವೈ ಧಾತಾ । ಪುಣ್ಯ-ಙ್ಕರ್ಮ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಲೋಕಃ । ಅಗ್ನಿರೇವೈನಾ-ನ್ಧಾತಾ । ಪುಣ್ಯೇ ಕರ್ಮಣಿ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಲೋಕೇ ದಧಾತಿ । ಸ್ಯೋನ-ಮ್ಮೇ ಸಹ ಪತ್ಯಾ ಕರೋಮೀತ್ಯಾಹ ।
ಆತ್ಮನಶ್ಚ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಚಾನಾತ್ಯೈ ಸತ್ವಾಂಯಁ ॥
ಸಮಾಯುಷಾ ಸಮ್ಪ್ರಜಯೇತ್ಯಾಹ ॥ 73 ॥
ಅಸ್ಮಿನ್ ಁಲೋಕೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠಾನೀತಿ ।
ಅಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಲೋಕೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ । ಅಥೋ ವಾಗ್ವಾ ಅನುಷ್ಟುಕ್ । ವಾಮ್ಮಿಥುನಮ್ । ಆಪೋ ರೇತಃ ಪ್ರಜನನಮ್ ।
ಏತಸ್ಮಾದ್ವೈ ಮಿಥುನಾದ್ವಿದ್ಯೋತಮಾನ-ಸ್ಸ್ತನಯನ್ವರ್ಷತಿ । ರೇತಃ ಸಿಞ್ಚನ್ನ್ ॥ 74 ॥
ಆದಾಯೈನತ್ಪತ್ನೀ ಸಹಾಪ ಉಪಗೃಹ್ಣೀತೇ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ।
ಅಞ್ಜಲೌ ಪೂರ್ಣಪಾತ್ರಮಾನಯತಿ । ರೇತ ಏವಾಸ್ಯಾ-ಮ್ಪ್ರಜಾ-ನ್ದಧಾತಿ । ಪ್ರಜಯಾ ಹಿ ಮನುಷ್ಯಃ ಪೂರ್ಣಃ ।
ಮುಖಂ-ವಿಁಮೃಷ್ಟೇ । ಅವಭೃಥಸ್ಯೈವ ರೂಪ-ಙ್ಕೃತ್ವೋತ್ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 75 ॥
ಅನುವಾಕಂ 11 - ಉಪವೇಷೋಪಗೂಹನಮ್
ಪರಿವೇಷೋ ವಾ ಏಷ ವನಸ್ಪತೀನಾಮ್ । ಯದುಪವೇಷಃ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ವಿನ್ದತೇ ಪರಿವೇಷ್ಟಾರಮ್ । ತಮುತ್ಕರೇ ॥ ಯ-ನ್ದೇವಾ ಮನುಷ್ಯೇಷು ।
ಉಪವೇಷಮಧಾರಯನ್ನ್ । ಯೇ ಅಸ್ಮದಪಚೇತಸಃ । ತಾನಸ್ಮಭ್ಯ-ಮಿಹಾಕುರು । ಉಪವೇಷೋಪವಿಡ್ಢಿ ನಃ ॥ 76 ॥
ದ್ವಿಪದೋ ನಶ್ಚತುಷ್ಪದಃ । ಧ್ರುವಾನ-ನಪಗಾನ್-ಕುರ್ವಿತಿ ಪುರಸ್ತಾ-ತ್ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮುಪಗೂಹತಿ ।
ತಸ್ಮಾ-ತ್ಪುರಸ್ತಾ-ತ್ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಃ ಶೂದ್ರಾ ಅವಸ್ಯನ್ತಿ । ಸ್ಥವಿಮತ ಉಪಗೂಹತಿ । ಅಪ್ರತಿವಾದಿನ ಏವೈನಾನ್ ಕುರುತೇ ॥
ಧೃಷ್ಟಿರ್ವಾ ಉಪವೇಷಃ ।
ಶುಚರ್ತೋ ವಜ್ರೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸಗ್ಂಶಿತಃ ।
ಯೋಪವೇಷೇ ಶುಕ್ । ಸಾ-ಽಮುಮೃಚ್ಛತು ಯ-ನ್ದ್ವಿಷ್ಮ ಇತಿ ॥ 77 ॥
ಇಹಿ ತಿಸ್ರಃ ಪರಾವತಃ । ಇಹಿ ಪಞ್ಚಜನಾಗ್ಂ ಅತಿ ।
ಇಹಿ ತಿಸ್ರೋ-ಽತಿ ರೋಚನಾ ಯಾವತ್ । ಸೂರ್ಯೋ ಅಸ-ದ್ದಿವಿ ।
ಪರಮಾ-ನ್ತ್ವಾ ಪರಾವತಮ್ ॥ 78 ॥
ಶಶ್ವತೀಭ್ಯ-ಸ್ಸಮಾಭ್ಯ ಇತಿ । ತ್ರಿವೃದ್ವಾ ಏಷ ವಜ್ರೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸಗ್ಂಶಿತಃ । ಶುಚೈವೈನಂ-ವಿಁದ್ಧ್ವಾ ।
ಏಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ನಿರ್ಣುದ್ಯ । ವಜ್ರೇಣ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸ್ತೃಣುತೇ । ಹತೋ ಽಸಾವವಧಿಷ್ಮಾ-ಮುಮಿತ್ಯಾಹ
ಸ್ತೃತ್ಯೈ । ಯ-ನ್ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ತ-ನ್ಧ್ಯಾಯೇತ್ ।
ಶುಚೈವೈನ-ಮರ್ಪಯತಿ ॥ 79 ॥
(ನೋ-ದ್ವಿಷ್ಮ ಇತಿ-ಪರಾವತ-ಮರ್ಪಯತಿ) (ಅ. 11)
(ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಂ - ದಿವ-ಶ್ಶಿಲ್ಪ - ಮಯಜ್ಞೋ - ಧೃತ-ಞ್ಚ - ದೇವಾಸುರಾ-ಸ್ಸ ಏತಮಿನ್ದ್ರ - ಆಪೋ ದೇವೀ - ರಗ್ನಿನಾ - ಧಿಷ್ಣಿಯಾ - ಅಥ ಸ್ರುಚೌ - ಯೋ ವಾ ಅಯಥಾದೇವತಂ - ಪರಿವೇಷೋ ವಾ ಏಕಾದಶ)
(ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟ - ಮಯಜ್ಞ - ಏಷಾ ಹಿ ವಿಶ್ವೇಷಾ-ನ್ದೇವಾನಾ - ಮೂರ್ಜಾ ಪೃಥಿವೀ - ಮಥೋ ರಕ್ಷಸಾಂ - ತಾ-ಮ್ಪ್ರಜಾತಿಂ - ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ - ತ-ಙ್ಕಾಲೇಕಾಲೇ ನವಸಪ್ತತಿಃ)
(ಪ್ರತ್ಯುಷ್ಟಗ್ಂ - ಶುಚೈವೈನಮರ್ಪಯತಿ)
॥ ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ತೃತೀಯಾಷ್ಟಕೇ ತೃತೀಯ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥
