3.3 - ଦର୍.ଶପୂର୍ଣମାସେଷ୍ଟିବ୍ରାହ୍ମଣମ୍ - କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠଃ - ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟଂ ରକ୍ଷଃ

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତୃତୀଯାଷ୍ଟକେ ତୃତୀଯଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ଦର୍.ଶପୂର୍ଣମାସେଷ୍ଟିବ୍ରାହ୍ମଣମ୍
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ସ୍ତ୍ରୁଖ୍ସମ୍ମାର୍ଗଃ
ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟଗ୍ଂ ରକ୍ଷଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟା ଅରାତଯ ଇତ୍ଯାହ । ରକ୍ଷସା-ମପହତ୍ଯୈ । ଅଗ୍ନେର୍ଵସ୍ତେଜିଷ୍ଠେନ ତେଜସା ନିଷ୍ଟପାମୀତ୍ଯାହ ମେଦ୍ଧ୍ଯତ୍ଵାଯ ।
ସ୍ରୁଚ-ସ୍ସମ୍ମାର୍ଷ୍ଟି । ସ୍ରୁଵମଗ୍ରେ । ପୁମାଗ୍ଂ ସମେଵାଭ୍ଯ-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ଶ୍ଯତି ମିଥୁନତ୍ଵାଯ । ଅଥ ଜୁହୂମ୍ । ଅଥୋପଭୃତମ୍ । ଅଥ ଧ୍ରୁଵାମ୍ । ଅସୌ ଵୈ ଜୁହୂଃ ॥ 1 ॥

ଅନ୍ତରିକ୍ଷମୁପଭୃତ୍ । ପୃଥିଵୀ ଧ୍ରୁଵା ।
ଇମେ ଵୈ ଲୋକା-ସ୍ସ୍ରୁଚଃ । ଵୃଷ୍ଟିଃ ସମାଂର୍ଜନାନି । ଵୃଷ୍ଟିର୍ଵା ଇମାନ୍ ଁଲୋକାନନୁପୂର୍ଵ-ଙ୍କଲ୍ପଯତି ।
ତେ ତତଃ କ୍ଲୃପ୍ତା-ସ୍ସମେଧନ୍ତେ ।
ସମେଧନ୍ତେ-ଽସ୍ମା ଇମେ ଲୋକାଃ ପ୍ରଜଯା ପଶୁଭିଃ ।
ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ॥ ଯଦି କାମଯେତ ଵର୍ଷୁକଃ ପର୍ଜନ୍ଯଃ ସ୍ଯାଦିତି । ଅଗ୍ରତ-ସ୍ସମ୍ମୃଜ୍ଯାତ୍ ॥ 2 ॥

ଵୃଷ୍ଟିମେଵ ନିଯଚ୍ଛତି । ଅଵାଚୀନାଗ୍ରା ହି ଵୃଷ୍ଟିଃ ।
ଯଦି କାମଯେତାଵର୍ଷୁକ-ସ୍ସ୍ଯାଦିତି । ମୂଲତ-ସ୍ସମ୍ମୃଜ୍ଯାତ୍ । ଵୃଷ୍ଟିମେଵୋଦ୍ଯଚ୍ଛତି । ତଦୁ ଵା ଆହୁଃ । ଅଗ୍ରତ ଏଵୋପରିଷ୍ଟା-ଥ୍ସମ୍ମୃଜ୍ଯାତ୍ ।
ମୂଲତୋ-ଽଧସ୍ତାତ୍ । ତଦନୁପୂର୍ଵ-ଙ୍କଲ୍ପତେ ।
ଵର୍ଷୁକୋ ଭଵତୀତି ॥ 3 ॥

ପ୍ରାଚୀମଭ୍ଯାକାରମ୍ । ଅଗ୍ରୈରନ୍ତରତଃ । ଏଵମିଵ ହ୍ଯନ୍ନମଦ୍ଯତେ । ଅଥୋ ଅଗ୍ରାଦ୍ଵା ଓଷଧୀନାମୂର୍ଜ-ମ୍ପ୍ରଜା ଉପଜୀଵନ୍ତି । ଊର୍ଜ ଏଵା-ନ୍ନାଦ୍ଯସ୍ଯାଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଅଧସ୍ତା-ତ୍ପ୍ରତୀଚୀମ୍ । ଦଣ୍ଡମୁତ୍ତମତଃ ।
ମୂଲେନ ମୂଲ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ । ତସ୍ମାଦରତ୍ନୌ ପ୍ରାଞ୍ଚ୍ଯୁପରିଷ୍ଟା-ଲ୍ଲୋମାନି । ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚ୍ଯଧସ୍ତାତ୍ ॥ 4 ॥

ସ୍ରୁଗ୍ଘ୍ଯେଷା ॥ ପ୍ରାଣୋ ଵୈ ସ୍ରୁଵଃ । ଜୁହୂର୍ଦକ୍ଷିଣୋ ହସ୍ତଃ । ଉପଭୃଥ୍ସଵ୍ଯଃ । ଆତ୍ମା ଧ୍ରୁଵା । ଅନ୍ନଗ୍ଂ ସମାଂର୍ଜନାନି । ମୁଖତୋ ଵୈ ପ୍ରାଣୋ-ଽପାନୋ ଭୂତ୍ଵା ।
ଆତ୍ମାନମନ୍ନ-ମ୍ପ୍ରଵିଶ୍ଯ । ବାହ୍ଯତସ୍ତନୁଵଗ୍ଂ ଶୁଭଯତି । ତସ୍ମା-ଥ୍ସ୍ରୁଵମେଵାଗ୍ରେ ସମ୍ମାର୍ଷ୍ଟି ॥ ମୁଖତୋ ହି ପ୍ରାଣୋ-ଽପାନୋ ଭୂତ୍ଵା ।
ଆତ୍ମାନମନ୍ନ-ମାଵିଶତି । ତୌ ପ୍ରାଣାପାନୌ ।
ଅଵ୍ଯର୍ଧୁକଃ ପ୍ରାଣାପାନାଭ୍ଯା-ମ୍ଭଵତି । ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ॥ 5 ॥

(ଜୁହୁ--ର୍ ମୃଜ୍ଯା-ଦ୍- ଭଵତୀତି - ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚ୍ଯଧସ୍ତାନ୍ - ମାର୍ଷ୍ଟି ପଞ୍ଚ ଚ) (ଅ. 1)
3.3.2 ଆନୁଵାକଂ 2 - ସମ୍ମାର୍ଜନାନାମଗ୍ନୌ ପ୍ରହରଣମ୍
ଦିଵ-ଶ୍ଶିଲ୍ପମଵତତମ୍ । ପୃଥିଵ୍ଯାଃ କକୁଭି ଶ୍ରିତମ୍ ।
ତେନ ଵଯଗ୍ଂ ସହସ୍ରଵଲ୍ଶେନ ।
ସପତ୍ନ-ନ୍ନାଶଯାମସି ସ୍ଵାହେତି ସ୍ରୁଖ୍ସମାଂର୍ଜନାନ୍ଯଗ୍ନୌ ପ୍ରହରତି ।
ଆପୋ ଵୈ ଦର୍ଭାଃ । ରୂପମେଵୈଷାମେତ-ନ୍ମହିମାନଂ-ଵ୍ଯାଁଚଷ୍ଟେ ॥ ଅନୁଷ୍ଟୁଭର୍ଚା । ଆନୁଷ୍ଟୁଭଃ ପ୍ରଜାପତିଃ । ପ୍ରାଜାପତ୍ଯୋ ଵେଦଃ ।
ଵେଦସ୍ଯାଗ୍ରଗ୍ଗ୍ ସ୍ରୁଖ୍ସମାଂର୍ଜନାନି ॥ 6 ॥

ସ୍ଵେନୈଵୈନାନି ଛନ୍ଦସା । ସ୍ଵଯା ଦେଵତଯା ସମର୍ଧଯତି । ଅଥୋ ଋଗ୍ଵାଵ ଯୋଷା । ଦର୍ଭୋ
ଵୃଷା । ତନ୍ମିଥୁନମ୍ । ମିଥୁନମେଵାସ୍ଯ ତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞେ କରୋତି ପ୍ରଜନନାଯ । ପ୍ରଜାଯତେ ପ୍ରଜଯା ପଶୁଭି-ର୍ଯଜମାନଃ ॥ ତାନ୍ଯେକେ ଵୃଥୈଵାପାସ୍ଯନ୍ତି ।
ତତ୍ତଥା ନ କାର୍ଯମ୍ । ଆରବ୍ଧସ୍ଯ ଯଜ୍ଞିଯସ୍ଯ କର୍ମଣ-ସ୍ସ ଵିଦୋହଃ ॥ 7 ॥

ଯଦ୍ଯେନାନି ପଶଵୋ-ଽଭିତିଷ୍ଠେଯୁଃ ।
ନ ତ-ତ୍ପଶୁଭ୍ଯଃ କମ୍ । ଅଦ୍ଭିର୍ମା-ର୍ଜଯିତ୍ଵୋତ୍କରେ ନ୍ଯସ୍ଯେତ୍ ।
ଯଦ୍ଵୈ ଯଜ୍ଞିଯସ୍ଯ କର୍ମଣୋ-ଽନ୍ଯତ୍ରାହୁତୀଭ୍ଯ-ସ୍ସନ୍ତିଷ୍ଠତେ । ଉତ୍କରୋ ଵାଵ ତସ୍ଯ ପ୍ରତିଷ୍ଠା । ଏତାଗ୍ଂ ହି ତସ୍ମୈ ପ୍ରତିଷ୍ଠା-ନ୍ଦେଵା-ସ୍ସମଭରନ୍ନ୍ ।
ଯଦଦ୍ଭିର୍ମାର୍ଜଯତି । ତେନ ଶାନ୍ତମ୍ । ଯଦୁତ୍କରେ ନ୍ଯସ୍ଯତି । ପ୍ରତିଷ୍ଠାମେଵୈନାନି ତ-ଦ୍ଗମଯତି ॥ 8 ॥

ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ପ୍ରଜଯା ପଶୁଭିର୍ଯଜମାନଃ ॥
ଅଥୋ ସ୍ତମ୍ବସ୍ଯ ଵା ଏତ-ଦ୍ରୂପମ୍ । ଯ-ଥ୍ସ୍ରୁଖ୍ସମାଂର୍ଜନାନି । ସ୍ତମ୍ବଶୋ ଵା ଓଷଧଯଃ ।
ତାସା-ଞ୍ଜରତ୍କକ୍ଷେ ପଶଵୋ ନ ରମନ୍ତେ । ଅପ୍ରିଯୋ ହ୍ଯେଷା-ଞ୍ଜରତ୍କକ୍ଷଃ । ଯାଵଦପ୍ରିଯୋ ହ ଵୈ ଜରତ୍କକ୍ଷଃ ପଶୂନାମ୍ । ତାଵଦପ୍ରିଯଃ ପଶୂନା-ମ୍ଭଵତି । ଯସ୍ଯୈତାନ୍ଯନ୍ଯତ୍ରାଗ୍ନେ-ର୍ଦଧତି ।
ନଵଦାଵ୍ଯାସୁ ଵା ଓଷଧୀଷୁ ପଶଵୋ ରମନ୍ତେ ॥ 9 ॥

ନଵଦାଵୋ ହ୍ଯେଷା-ମ୍ପ୍ରିଯଃ । ଯାଵତ୍ପ୍ରିଯୋ ହ ଵୈ ନଵଦାଵଃ ପଶୂନାମ୍ । ତାଵତ୍ପ୍ରିଯଃ ପଶୂନା-ମ୍ଭଵତି । ଯସ୍ଯୈତାନ୍ଯଗ୍ନୌ ପ୍ରହରନ୍ତି । ତସ୍ମାଦେତାନ୍ଯଗ୍ନାଵେଵ ପ୍ରହରେତ୍ । ଯତରସ୍ମିନ୍-ଥ୍ସମ୍ମୃଜ୍ଯାତ୍ ।
ପଶୂନା-ନ୍ଧୃତ୍ଯୈ ॥ ଯୋ ଭୂତାନାମଧିପତିଃ । ରୁଦ୍ରସ୍ତନ୍ତିଚରୋ ଵୃଷା । ପଶୂନସ୍ମାକ-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ । ଏତଦସ୍ତୁ ହୁତ-ନ୍ତଵ ସ୍ଵାହେତ୍ଯଗ୍ନି ସମାଂର୍ଜନାନ୍ଯଗ୍ନୌ ପ୍ରହରତି । ଏଷା ଵା ଏତେଷାଂ-ଯୋଁନିଃ । ଏଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠା । ସ୍ଵାମେଵୈନାନି ଯୋନିମ୍ ।
ସ୍ଵା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠା-ଙ୍ଗମଯତି । ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ପ୍ରଜଯା ପଶୁଭିର୍ଯଜମାନଃ ॥ 10 ॥

(ଵେଦସ୍ଯାଗ୍ରଗ୍ଗ୍ ସ୍ରୁଖ୍ସମାଂର୍ଜନାନି - ଵିଦୋହୋ - ଗମଯତି - ପଶଵୋ ରମନ୍ତେ - ହିଗ୍ଂସୀ-ଷ୍ଷଟ୍ଚ) (ଅ. 2)
ଅନୁଵାକଂ 3 - ପତ୍ନୀସନ୍ନହନମ୍
ଅଯଜ୍ଞୋ ଵା ଏଷଃ । ଯୋ-ଽପତ୍ନୀକଃ । ନ ପ୍ରଜାଃ ପ୍ରଜାଯେରନ୍ନ୍ । ପତ୍ନ୍ଯନ୍ଵାସ୍ତେ । ଯଜ୍ଞମେଵାକଃ । ପ୍ରଜାନା-ମ୍ପ୍ରଜନନାଯ । ଯ-ତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତୀ ସନଂହ୍ଯେତ ।
ପ୍ରିଯ-ଞ୍ଜ୍ଞାତିଗ୍ଂ ରୁନ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ଆସୀନା ସନ୍ନହ୍ଯତେ ।
ଆସୀନା ହ୍ଯେଷା ଵୀର୍ଯ-ଙ୍କରୋତି ॥ 11 ॥

ଯ-ତ୍ପଶ୍ଚାତ୍-ପ୍ରାଚ୍ଯନ୍ଵାସୀତ । ଅନଯା ସମଦ-ନ୍ଦଧୀତ ।
ଦେଵାନା-ମ୍ପତ୍ନିଯା ସମଦ-ନ୍ଦଧୀତ । ଦେଶା-ଦ୍ଦକ୍ଷିଣତ ଉଦୀଚ୍ଯନ୍ଵାସ୍ତେ । ଆତ୍ମନୋ ଗୋପୀଥାଯ ॥ ଆଶାସାନା ସୌମନସମିତ୍ଯାହ । ମେଦ୍ଧ୍ଯାମେଵୈନା-ଙ୍କେଵଲୀ-ଙ୍କୃତ୍ଵା । ଆଶିଷା ସମର୍ଧଯତି ।
ଅଗ୍ନେରନୁଵ୍ରତା ଭୂତ୍ଵା ସନ୍ନହ୍ଯେ ସୁକୃତାଯ କମିତ୍ଯାହ । ଏତଦ୍ଵୈ ପତ୍ନିଯୈ ଵ୍ରତୋପନଯନମ୍ ॥ 12 ॥

ତେନୈଵୈନାଂ-ଵ୍ରଁତମୁପନଯତି । ତସ୍ମାଦାହୁଃ ।
ଯଶ୍ଚୈଵଂ-ଵେଁଦ ଯଶ୍ଚନ । ଯୋକ୍ତ୍ରମେଵ ଯୁତେ । ଯମନ୍ଵାସ୍ତେ । ତସ୍ଯାମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ ଭଵତୀତି ଯୋକ୍ତ୍ରେଣ । ଯ-ଦ୍ଯୋକ୍ତ୍ରମ୍ । ସ ଯୋଗଃ । ଯଦାସ୍ତେ । ସ କ୍ଷେମଃ ॥ 13 ॥

ଯୋଗକ୍ଷେମସ୍ଯ କ୍ଲୃପ୍ତ୍ଯୈ ॥ ଯୁକ୍ତ-ଙ୍କ୍ରିଯାତା ଆଶୀଃ କାମେ ଯୁଜ୍ଯାତା ଇତି । ଆଶିଷ-ସ୍ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଗ୍ରନ୍ଥି-ଙ୍ଗ୍ରଥ୍ନାତି । ଆଶିଷ ଏଵାସ୍ଯା-ମ୍ପରିଗୃହ୍ଣାତି ।
ପୁମାନ୍. ଵୈ ଗ୍ରନ୍ଥିଃ । ସ୍ତ୍ରୀ ପତ୍ନୀ । ତ-ନ୍ମିଥୁନମ୍ ।
ମିଥୁନମେଵାସ୍ଯ ତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞେ କରୋତି ପ୍ରଜନନାଯ ।
ପ୍ରଜାଯତେ ପ୍ରଜଯା ପଶୁଭି-ର୍ଯଜମାନଃ ॥ 14 ॥

ଅଥୋ ଅର୍ଧୋ ଵା ଏଷ ଆତ୍ମନଃ । ଯ-ତ୍ପତ୍ନୀ ।
ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଧୃତ୍ଯା ଅଶିଥିଲମ୍ଭାଵାଯ ॥
ସୁପ୍ରଜସସ୍ତ୍ଵା ଵଯଗ୍ଂ ସୁପତ୍ନୀରୁପସେଦିମେତ୍ଯାହ ।
ଯଜ୍ଞମେଵ ତ-ନ୍ମିଥୁନୀ କରୋତି । ଊନେ-ଽତିରିକ୍ତ-ନ୍ଧୀଯାତା ଇତି ପ୍ରଜାତ୍ଯୈ ॥ ମହୀନା-ମ୍ପଯୋ-ଽସ୍ଯୋଷଧୀନାଗ୍ଂ ରସ ଇତ୍ଯାହ । ରୂପମେଵାସ୍ଯୈ-ତନ୍ମହିମାନଂ-ଵ୍ଯାଁଚଷ୍ଟେ । ତସ୍ଯ ତେ-ଽକ୍ଷୀଯମାଣସ୍ଯ ନିର୍ଵପାମି ଦେଵଯଜ୍ଯାଯା ଇତ୍ଯାହ । ଆଶିଷମେଵୈତାମାଶାସ୍ତେ ॥ 15 ॥

(କରୋତି - ଵ୍ରତୋପନଯନଂ - କ୍ଷେମୋ - ଯଜମାନଃ - ଶାସ୍ତେ) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4 - ଆଜ୍ଯୋତ୍ପଵନମ୍
ଘୃତ-ଞ୍ଚ ଵୈ ମଧୁ ଚ ପ୍ରଜାପତିରାସୀତ୍ । ଯତୋ ମଦ୍ଧ୍ଵାସୀତ୍ । ତତଃ ପ୍ରଜା ଅସୃଜତ ।
ତସ୍ମା-ନ୍ମଧୁଷି ପ୍ରଜନନମିଵାସ୍ତି ।
ତସ୍ମା-ନ୍ମଧୁଷା ନ ପ୍ରଚରନ୍ତି । ଯାତଯାମ ହି । ଆଜ୍ଯେନ ପ୍ରଚରନ୍ତି । ଯଜ୍ଞୋ ଵା ଆଜ୍ଯମ୍ । ଯଜ୍ଞେନୈଵ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରଚରନ୍ତ୍ଯଯାତଯାମତ୍ଵାଯ ।
ପତ୍ନ୍ଯଵେକ୍ଷତେ ॥ 16 ॥

ମିଥୁନତ୍ଵାଯ ପ୍ରଜାତ୍ଯୈ । ଯଦ୍ଵୈ ପତ୍ନୀ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ କରୋତି । ମିଥୁନ-ନ୍ତତ୍ । ଅଥୋ ପତ୍ନିଯା ଏଵୈଷ ଯଜ୍ଞସ୍ଯାନ୍ଵାରମ୍ଭୋ-ଽନଵଚ୍ଛିତ୍ତ୍ଯୈ ॥
ଅମେଦ୍ଧ୍ଯଂ-ଵାଁ ଏତ-ତ୍କରୋତି । ଯ-ତ୍ପତ୍ନ୍ଯଵେକ୍ଷତେ ।
ଗାର୍ହପତ୍ଯେ ଽଧିଶ୍ରଯତି ମେଦ୍ଧ୍ଯତ୍ଵାଯ । ଆହଵନୀଯ-ମଭ୍ଯୁଦ୍ଦ୍ରଵତି । ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସନ୍ତତ୍ଯୈ । ତେଜୋ-ଽସି ତେଜୋ-ଽନୁ ପ୍ରେହୀତ୍ଯାହ ॥ 17 ॥

ତେଜୋ ଵା ଅଗ୍ନିଃ । ତେଜ ଆଜ୍ଯମ୍ । ତେଜସୈଵ ତେଜ-ସ୍ସମର୍ଧଯତି । ଅଗ୍ନିସ୍ତେ ତେଜୋ ମା ଵିନୈଦିତ୍ଯାହାହିଗ୍ଂସାଯୈ । ସ୍ଫ୍ଯସ୍ଯ ଵର୍ତ୍ମନ୍ଥ୍
ସାଦଯତି । ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସନ୍ତତ୍ଯୈ । ଅଗ୍ନେର୍ଜିହ୍ଵା-ଽସି ସୁଭୂର୍ଦେଵାନାମିତ୍ଯାହ । ଯଥା ଯଜୁରେଵୈତତ୍ । ଧାମ୍ନେଧାମ୍ନେ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଯଜୁଷେଯଜୁଷେ ଭଵେତ୍ଯାହ । ଆଶିଷମେଵୈତାମାଶାସ୍ତେ ॥ 18 ॥

ତଦ୍ଵା ଅତଃ ପଵିତ୍ରାଭ୍ଯାମେଵୋ-ତ୍ପୁନାତି । ଯଜମାନୋ ଵା ଆଜ୍ଯମ୍ । ପ୍ରାଣାପାନୌ ପଵିତ୍ରେ । ଯଜମାନ ଏଵ ପ୍ରାଣାପାନୌ ଦଧାତି । ପୁନରାହାରମ୍ ।
ଏଵମିଵ ହି ପ୍ରାଣାପାନୌ ସଚଂରତଃ ।
ଶୁକ୍ରମସି ଜ୍ଯୋତିରସି ତେଜୋ-ଽସୀତ୍ଯାହ ।
ରୂପମେଵାସ୍ଯୈ ତ-ନ୍ମହିମାନଂ-ଵ୍ଯାଁଚଷ୍ଟେ । ତ୍ରିର୍ଯଜୁଷା । ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକାଃ ॥ 19 ॥

ଏଷାଂ-ଲୋଁକାନାମାପ୍ତ୍ଯୈ । ତ୍ରିଃ । ତ୍ର୍ଯାଵୃଦ୍ଧି ଯଜ୍ଞଃ ।
ଅଥୋ ମେଦ୍ଧ୍ଯତ୍ଵାଯ । ଅଥାଜ୍ଯଵତୀଭ୍ଯାମପଃ । ରୂପମେଵାସାମେତ-ଦ୍ଵର୍ଣ-ନ୍ଦଧାତି ।
ଅପି ଵା ଉତାହୁଃ । ଯଥା ହ ଵୈ ଯୋଷା ସୁଵର୍ଣଗ୍ଂ ହିରଣ୍ଯ-ମ୍ପେଶଲ-ମ୍ବିଭ୍ରତୀ ରୂପାଣ୍ଯାସ୍ତେ ।
ଏଵମେତା ଏତର୍ହୀତି । ଆପୋ ଵୈ ସର୍ଵା ଦେଵତାଃ ॥ 20 ॥

ଏଷା ହି ଵିଶ୍ଵେଷା-ନ୍ଦେଵାନା-ନ୍ତନୂଃ । ଯଦାଜ୍ଯମ୍ ॥ ତତ୍ରୋଭଯୋର୍ମୀମାଗ୍ଂସା । ଜାମି ସ୍ଯାତ୍ । ଯ-ଦ୍ଯଜୁଷା-ଽଽଜ୍ଯଂ-ଯଁଜୁଷା-ଽପ ଉତ୍ପୁନୀଯାତ୍ ।
ଛନ୍ଦସା-ଽପ ଉତ୍ପୁନାତ୍ଯଜାମିତ୍ଵାଯ । ଅଥୋ ମିଥୁନତ୍ଵାଯ । ସାଵିତ୍ରିଯର୍ଚା । ସଵିତୃପ୍ରସୂତ-ମ୍ମେ କର୍ମାସଦିତି । ସଵିତୃପ୍ରସୂତମେଵାସ୍ଯ କର୍ମ ଭଵତି । ପଚ୍ଛୋ ଗାଯତ୍ରିଯା ତ୍ରିଃ ଷମୃଦ୍ଧତ୍ଵାଯ । ଅଦ୍ଭିରେଵୌଷଧୀ-ସ୍ସନ୍ନଯତି । ଓଷଧୀଭିଃ ପଶୂନ୍ । ପଶୁଭିର୍ଯଜମାନମ୍ । ଶୁକ୍ର-ନ୍ତ୍ଵା ଶୁକ୍ରାଯା-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିସ୍ତ୍ଵା ଜ୍ଯୋତିଷ୍ଯର୍ଚିସ୍ତ୍ଵା ଽର୍ଚିଷୀତ୍ଯାହ
ସର୍ଵତ୍ଵାଯ । ପର୍ଯାପ୍ତ୍ଯା ଅନନ୍ତରାଯାଯ ॥ 21 ॥

(ଈକ୍ଷତ- ଆହ-ଶାସ୍ତେ-ଲୋକା - ଦେଵତା - ଭଵତି ଷଟ୍ଚ) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5 - ଆଜ୍ଯଗ୍ରହଣମ୍
ଦେଵାସୁରା-ସ୍ସଂଯଁତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ ।
ସ ଏତମିନ୍ଦ୍ର ଆଜ୍ଯସ୍ଯାଵକାଶ-ମପଶ୍ଯତ୍ ।
ତେନାଵୈକ୍ଷତ । ତତୋ ଦେଵା ଅଭଵନ୍ନ୍ । ପରା-ଽସୁରାଃ ।
ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନାଜ୍ଯ-ମଵେକ୍ଷତେ ।
ଭଵତ୍ଯାତ୍ମନା । ପରା-ଽସ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଭଵତି । ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ।
ଯଦାଜ୍ଯେନାନ୍ଯାନି ହଵୀଗ୍ଷ୍ଯ-ଭିଘାରଯତି ॥ 22 ॥

ଅଥ କେନାଜ୍ଯମିତି । ସତ୍ଯେନେତି ବ୍ରୂଯାତ୍ । ଚକ୍ଷୁର୍ଵୈ ସତ୍ଯମ୍ । ସତ୍ଯେନୈଵୈନଦ-ଭିଘାରଯତି । ଈଶ୍ଵରୋ ଵା ଏଷୋ-ଽନ୍ଧୋ ଭଵିତୋଃ । ଯଶ୍ଚକ୍ଷୁଷା ଽଽଜ୍ଯମଵେକ୍ଷତେ । ନିମୀଲ୍ଯାଵେକ୍ଷେତ । ଦାଧାରାତ୍ମଞ୍ଚକ୍ଷୁଃ । ଅଭ୍ଯାଜ୍ଯ-ଙ୍ଘାରଯତି ॥ ଆଜ୍ଯ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି ॥ 23 ॥

ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଵା ଆଜ୍ଯମ୍ । ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯେଵ ପ୍ରୀଣାତି । ଚତୁର୍ଜୁହ୍ଵା-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ଚତୁଷ୍ପାଦଃ ପଶଵଃ । ପଶୂନେଵାଵରୁନ୍ଧେ । ଅଷ୍ଟାଵୁପଭୃତି ।
ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରା ଗାଯତ୍ରୀ । ଗାଯତ୍ରଃ ପ୍ରାଣଃ । ପ୍ରାଣମେଵ ପଶୁଷୁ ଦଧାତି ।
ଚତୁର୍ଧ୍ରୁଵାଯାମ୍ ॥ 24 ॥

ଚତୁଷ୍ପାଦଃ ପଶଵଃ । ପଶୁଷ୍ଵେ-ଵୋପରିଷ୍ଟାତ୍-ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି । ଯଜମାନଦେଵତ୍ଯା ଵୈ ଜୁହୂଃ । ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯଦେଵତ୍ଯୋପଭୃତ୍ ।
ଚତୁର୍ଜୁହ୍ଵା-ଙ୍ଗୃହ୍ଣନ୍ଭୂଯୋ ଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ । ଅଷ୍ଟାଵୁପଭୃତି ଗୃହ୍ଣନ୍ କନୀଯଃ ।
ଯଜମାନାଯୈଵ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯମୁପସ୍ତି-ଙ୍କରୋତି ॥
ଗୌର୍ଵୈ ସ୍ରୁଚଃ । ଚତୁର୍ଜୁହ୍ଵା-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ତସ୍ମାଚ୍ଚତୁଷ୍ପଦୀ ॥ 25 ॥

ଅଷ୍ଟାଵୁପଭୃତି । ତସ୍ମାଦଷ୍ଟାଶଫା । ଚତୁର୍ଧ୍ରୁଵାଯାମ୍ । ତସ୍ମାଚ୍ଚତୁଃ ସ୍ତନା ।
ଗାମେଵ ତ-ଥ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍କରୋତି । ସା-ଽସ୍ମୈ ସଗ୍ଗ୍ସ୍କୃତେଷମୂର୍ଜ-ନ୍ଦୁହେ ।
ଯଜ୍ଜୁହ୍ଵା-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ପ୍ରଯାଜେଭ୍ଯସ୍ତତ୍ ।
ଯଦୁପଭୃତି । ପ୍ରଯାଜାନୂଯାଜେଭ୍ଯସ୍ତତ୍ । ସର୍ଵସ୍ମୈ ଵା ଏତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞାଯ ଗୃହ୍ଯତେ ।
ଯଦ୍ଧ୍ରୁଵାଯାମାଜ୍ଯମ୍ ॥ 26 ॥

(ଅଭିଘାରଯତି - ଗୃହ୍ଣାତି - ଧ୍ରୁଵାଯାଂ - ଚତୁଷ୍ପଦୀ - ପ୍ରଯାଜାନୂଯାଜେଭ୍ଯସ୍ତ-ଦ୍ଦ୍ଵେ ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6 - ସ୍ତ୍ରୁଖ୍ସାଦନମ୍
ଆପୋ ଦେଵୀରଗ୍ରେପୁଵୋ ଅଗ୍ରେଗୁଵ ଇତ୍ଯାହ । ରୂପମେଵାସାମେତ-ନ୍ମହିମାନଂ-ଵ୍ଯାଁଚଷ୍ଟେ ।
ଅଗ୍ର ଇମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ନଯତାଗ୍ରେ ଯଜ୍ଞପତିମିତ୍ଯାହ । ଅଗ୍ର ଏଵ ଯଜ୍ଞ-ନ୍ନଯନ୍ତି । ଅଗ୍ରେ ଯଜ୍ଞପତିମ୍ ।
ଯୁଷ୍ମାନିନ୍ଦ୍ରୋ-ଽଵୃଣୀତ ଵୃତ୍ରତୂର୍ଯେ ଯୂଯମିନ୍ଦ୍ରମଵୃଣୀଦ୍ଧ୍ଵଂ-ଵୃଁତ୍ରତୂର୍ଯ ଇତ୍ଯାହ ।
ଵୃତ୍ରଗ୍ଂ ହ ହନିଷ୍ଯନ୍ନିନ୍ଦ୍ର ଆପୋ ଵଵ୍ରେ । ଆପୋ ହେନ୍ଦ୍ରଂ-ଵଁଵ୍ରିରେ । ସଜ୍ଞାଂ-ମେଵାସା-ମେତ-ଥ୍ସାମାନଂ-ଵ୍ଯାଁଚଷ୍ଟେ । ପ୍ରୋକ୍ଷିତା-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ ॥ 27 ॥

ତେନାପଃ ପ୍ରୋକ୍ଷିତାଃ ॥ ଅଗ୍ନି-ର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ନିଲାଯତ । କୃଷ୍ଣୋ ରୂପ-ଙ୍କୃତ୍ଵା । ସ ଵନସ୍ପତୀ-ନ୍ପ୍ରାଵିଶତ୍ । କୃଷ୍ଣୋ-ଽସ୍ଯାଖରେଷ୍ଠୋ-ଽଗ୍ନଯେ ତ୍ଵା ସ୍ଵାହେତ୍ଯାହ ।
ଅଗ୍ନଯ ଏଵୈନ-ଞ୍ଜୁଷ୍ଟ-ଙ୍କରୋତି । ଅଥୋ ଅଗ୍ନେରେଵ ମେଧମଵରୁନ୍ଧେ ॥ ଵେଦିରସି ବର୍ହିଷେ ତ୍ଵା ସ୍ଵାହେତ୍ଯାହ । ପ୍ରଜା ଵୈ ବର୍ହିଃ । ପୃଥିଵୀ ଵେଦିଃ ॥ 28 ॥

ପ୍ରଜା ଏଵ ପୃଥିଵ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି ।
ବର୍ହିରସି ସ୍ରୁଗ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵାହେତ୍ଯାହ ।
ପ୍ରଜା ଵୈ ବର୍ହିଃ । ଯଜମାନ-ସ୍ସ୍ରୁଚଃ । ଯଜମାନମେଵ ପ୍ରଜାସୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି ॥
ଦିଵେ ତ୍ଵା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷାଯ ତ୍ଵା ପୃଥିଵ୍ଯୈ ତ୍ଵେତି ବର୍ହିରାସାଦ୍ଯ ପ୍ରୋକ୍ଷତି । ଏଭ୍ଯ ଏଵୈନଂ-ଲୋଁକେଭ୍ଯଃ ପ୍ରୋକ୍ଷତି । ଅଥ ତତଃ ସହ ସ୍ରୁଚା ପୁରସ୍ତା-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚ-ଙ୍ଗ୍ରନ୍ଥି-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯୁକ୍ଷତି ।
ପ୍ରଜା ଵୈ ବର୍ହିଃ । ଯଥା ସୂତ୍ଯୈ କାଲ ଆପଃ
ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ଯନ୍ତି ॥ 29 ॥

ତାଦୃଗେଵ ତତ୍ ॥ ସ୍ଵଧା ପିତୃଭ୍ଯ ଇତ୍ଯାହ । ସ୍ଵଧାକାରୋ ହି ପିତୃଣାମ୍ । ଊର୍ଗ୍ଭଵ ବର୍ହିଷଦ୍ଭ୍ଯ ଇତି ଦକ୍ଷିଣାଯୈ ଶ୍ରୋଣେରୋତ୍ତରସ୍ଯୈ ନିନଯତି ସନ୍ତତ୍ଯୈ ।
ମାସା ଵୈ ପିତରୋ ବର୍ହିଷଦଃ । ମାସାନେଵ ପ୍ରୀଣାତି ।
ମାସା ଵା ଓଷଧୀ-ର୍ଵର୍ଧଯନ୍ତି । ମାସାଃ ପଚନ୍ତି ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଅନତିସ୍କନ୍ଦନ୍. ହ ପର୍ଜନ୍ଯୋ ଵର୍ଷତି । ଯତ୍ରୈତଦେଵ-ଙ୍କ୍ରିଯତେ ॥ 30 ॥

ଊର୍ଜା ପୃଥିଵୀ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତେତ୍ଯାହ । ପୃଥିଵ୍ଯାମେଵୋର୍ଜ-ନ୍ଦଧାତି ।
ତସ୍ମା-ତ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଊର୍ଜା ଭୁଞ୍ଜତେ । ଗ୍ରନ୍ଥିଂ-ଵିଁସ୍ରଗ୍ଂସଯତି । ପ୍ରଜନଯତ୍ଯେଵ ତତ୍ । ଊର୍ଧ୍ଵ-ମ୍ପ୍ରାଞ୍ଚମୁଦ୍ଗୂଢ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମାଯଚ୍ଛତି ।
ତସ୍ମା-ତ୍ପ୍ରାଚୀନଗ୍ଂ ରେତୋ ଧୀଯତେ । ପ୍ରତୀଚୀଃ ପ୍ରଜା ଜାଯନ୍ତେ ॥ ଵିଷ୍ଣୋ-ସ୍ସ୍ତୂପୋ-ଽସୀତ୍ଯାହ ।
ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁଃ ॥ 31 ॥

ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଧୃତ୍ଯୈ । ପୁରସ୍ତା-ତ୍ପ୍ରସ୍ତର-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ମୁଖ୍ଯମେଵୈନ-ଙ୍କରୋତି । ଇଯନ୍ତ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ପ୍ରଜାପତିନା ଯଜ୍ଞମୁଖେନ ସମ୍ମିତମ୍ ।
ଇଯନ୍ତ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ଯଜ୍ଞପରୁଷା ସମ୍ମିତମ୍ ।
ଇଯନ୍ତ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ଏତାଵଦ୍ଵୈ ପୁରୁଷେ ଵୀର୍ଯମ୍ ।
ଵୀର୍ଯ ସମ୍ମିତମ୍ ॥ 32 ॥

ଅପରିମିତ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ଅପରିମିତସ୍ଯାଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ।
ତସ୍ମି-ନ୍ପଵିତ୍ରେ ଅପିସୃଜତି । ଯଜମାନୋ ଵୈ ପ୍ରସ୍ତରଃ ।
ପ୍ରାଣାପାନୌ ପଵିତ୍ରେ । ଯଜମାନ ଏଵ ପ୍ରାଣାପାନୌ ଦଧାତି ॥ ଊର୍ଣାମ୍ରଦସ-ନ୍ତ୍ଵା ସ୍ତୃଣାମୀତ୍ଯାହ । ଯଥାଯଜୁରେଵୈ ତତ୍ । ସ୍ଵାସସ୍ଥ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯ ଇତ୍ଯାହ । ଦେଵେଭ୍ଯ ଏଵୈନ-ଥ୍ସ୍ଵାସସ୍ଥ-ଙ୍କରୋତି ॥ 33 ॥

ବର୍ହି-ସ୍ସ୍ତୃଣାତି । ପ୍ରଜା ଵୈ ବର୍ହିଃ । ପୃଥିଵୀ ଵେଦିଃ । ପ୍ରଜା ଏଵ ପୃଥିଵ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି ॥ ଅନତିଦୃଷ୍ଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୃଣାତି । ପ୍ରଜଯୈଵୈନ-ମ୍ପଶୁଭିରନତିଦୃଷ୍ଣ-ଙ୍କରୋତି । ଧାରଯ-ନ୍ପ୍ରସ୍ତର-ମ୍ପରିଧୀ-ନ୍ପରି ଦଧାତି । ଯଜମାନୋ ଵୈ ପ୍ରସ୍ତରଃ ।
ଯଜମାନ ଏଵ ତ-ଥ୍ସ୍ଵଯ-ମ୍ପରିଧୀ-ନ୍ପରି ଦଧାତି ॥
ଗନ୍ଧର୍ଵୋ-ଽସି ଵିଶ୍ଵାଵସୁରିତ୍ଯାହ ॥ 34 ॥

ଵିଶ୍ଵମେଵାଯୁ-ର୍ଯଜମାନେ ଦଧାତି । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ବାହୁରସି ଦକ୍ଷିଣ ଇତ୍ଯାହ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵ ଯଜମାନେ ଦଧାତି । ମିତ୍ରାଵରୁଣୌ ତ୍ଵୋତ୍ତରତଃ ପରିଧତ୍ତାମିତ୍ଯାହ ।
ପ୍ରାଣାପାନୌ ମିତ୍ରାଵରୁଣୌ । ପ୍ରାଣାପାନା-ଵେଵାସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି । ସୂର୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପୁରସ୍ତା-ତ୍ପାତ୍ଵିତ୍ଯାହ । ରକ୍ଷସା-ମପହତ୍ଯୈ । କସ୍ଯାଶ୍ଚିଦଭିଶସ୍ତ୍ଯା ଇତ୍ଯାହ । ଅପରିମିତାଦେଵୈନ-ମ୍ପାତି ॥ 35 ॥

ଵୀତିହୋତ୍ର-ନ୍ତ୍ଵା କଵ ଇତ୍ଯାହ । ଅଗ୍ନିମେଵ ହୋତ୍ରେଣ ସମର୍ଧଯତି । ଦ୍ଯୁମନ୍ତଗ୍ଂ ସମିଧୀମହୀତ୍ଯାହ ସମିଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଅଗ୍ନେ ବୃହନ୍ତମଦ୍ଧ୍ଵର ଇତ୍ଯାହ ଵୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଵିଶୋ ଯନ୍ତ୍ରେ ସ୍ଥ ଇତ୍ଯାହ । ଵିଶାଂ-ଯଁତ୍ଯୈ ।
ଉଦୀଚୀନାଗ୍ରେ ନିଦଧାତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ।
ଵସୂନାଗ୍ଂ ରୁଦ୍ରାଣା-ମାଦିତ୍ଯାନାଗ୍ଂ ସଦସି ସୀଦେତ୍ଯାହ । ଦେଵତାନାମେଵ ସଦନେ ପ୍ରସ୍ତରଗ୍ଂ ସାଦଯତି ॥ ଜୁହୂରସି ଘୃତାଚୀ ନାମ୍ନେତ୍ଯାହ ॥ 36 ॥

ଅସୌ ଵୈ ଜୁହୂଃ । ଅନ୍ତରିକ୍ଷମୁପଭୃତ୍ । ପୃଥିଵୀ ଧ୍ରୁଵା । ତାସାମେତଦେଵ ପ୍ରିଯ-ନ୍ନାମ । ଯ-ଦ୍ଘୃତାଚୀତି । ଯ-ଦ୍ଘୃତାଚୀତ୍ଯାହ । ପ୍ରିଯେଣୈଵୈନା ନାମ୍ନା ସାଦଯତି ॥
ଏତା ଅସଦନ୍-ଥ୍ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକ ଇତ୍ଯାହ ।
ସତ୍ଯଂ-ଵୈଁ ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକଃ ।
ସତ୍ଯ ଏଵୈନା-ସ୍ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକେ ସାଦଯତି ।
ତା ଵିଷ୍ଣୋ ପାହୀତ୍ଯାହ । ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁଃ । ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଧୃତ୍ଯୈ । ପାହି ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପାହି ଯଜ୍ଞପତି-ମ୍ପାହି ମାଂ-ଯଁଜ୍ଞନିଯମିତ୍ଯାହ । ଯଜ୍ଞାଯ ଯଜମାନାଯାତ୍ମନେ । ତେଭ୍ଯ ଏଵାଶିଷମାଶାସ୍ତେ-ଽନାର୍ତ୍ଯୈ ॥ 37 ॥

(ସ୍ଥେତ୍ଯାହ - ପୃଥିଵୀ ଵେଦି--ର୍ ଯନ୍ତି - କ୍ରିଯତେ - ଵିଷ୍ଣୁ--ର୍ ଵୀର୍ଯସମ୍ମିତଂ - କରୋ - ତ୍ଯାହ - ପାତି - ନାମ୍ନେତ୍ଯାହ - ଲୋକେ ସାଦଯତି ଷଟ୍ଚ) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7 - ଆଘାରଃ
ଅଗ୍ନିନା ଵୈ ହୋତ୍ରା । ଦେଵା ଅସୁରା-ନଭ୍ଯଭଵନ୍ନ୍ ।
ଅଗ୍ନଯେ ସମିଦ୍ଧ୍ଯମାନାଯା-ନୁବ୍ରୂହୀତ୍ଯାହ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାଭିଭୂତ୍ଯୈ । ଏକଵିଗ୍ଂଶତି-ମିଦ୍ଧ୍ମଦାରୂଣି ଭଵନ୍ତି । ଏକଵିଗ୍ଂଶୋ ଵୈ ପୁରୁଷଃ ।
ପୁରୁଷସ୍ଯାପ୍ତ୍ଯୈ ।
ପଞ୍ଚଦଶେଦ୍ଧ୍ମଦାରୂଣ୍ଯ-ଭ୍ଯାଦଧାତି ।
ପଞ୍ଚଦଶ ଵା ଅର୍ଧମାସସ୍ଯ ରାତ୍ରଯଃ ।
ଅର୍ଧମାସଶ-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସର ଆପ୍ଯତେ ।
ତ୍ରୀନ୍-ପରିଧୀନ୍-ପରି-ଦଧାତି ॥ 38 ॥

ଊର୍ଧ୍ଵେ ସମିଧାଵାଦଧାତି । ଅନୂଯାଜେଭ୍ଯଃ ସମିଧମତିଶିନଷ୍ଟି । ଷଟ୍ଥ୍ସ-ମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ । ଷଡ୍ଵା ଋତଵଃ । ଋତୂନେଵ ପ୍ରୀଣାତି । ଵେଦେନୋପଵାଜଯତି ।
ପ୍ରାଜାପତ୍ଯୋ ଵୈ ଵେଦଃ । ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଃ ପ୍ରାଣଃ । ଯଜମାନ ଆହଵନୀଯଃ । ଯଜମାନ ଏଵ ପ୍ରାଣ-ନ୍ଦଧାତି ॥ 39 ॥

ତ୍ରିରୁପଵାଜଯତି । ତ୍ରଯୋ ଵୈ ପ୍ରାଣାଃ । ପ୍ରାଣାନେଵାସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି । ଵେଦେନୋପଯତ୍ଯ ସ୍ରୁଵେଣ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯ-ମାଘାର-ମାଘାରଯତି । ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ପ୍ରଜାପତିଃ । ଯଜ୍ଞମେଵ ପ୍ରଜାପତି-ମ୍ମୁଖତ ଆରଭତେ ।
ଅଥୋ ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସର୍ଵା ଦେଵତାଃ । ସର୍ଵା ଏଵ ଦେଵତାଃ ପ୍ରୀଣାତି ॥ ଅଗ୍ନିମଗ୍ନୀ-ତ୍ତ୍ରିସ୍ତ୍ରି-ସ୍ସମ୍ମୃଡ୍ଢୀତ୍ଯାହ । ତ୍ର୍ଯାଵୃଦ୍ଧି ଯଜ୍ଞଃ ॥ 40 ॥

ଅଥୋ ରକ୍ଷସାମପହତ୍ଯୈ । ପରିଧୀନ୍-ଥ୍ସମ୍ମାର୍ଷ୍ଟି । ପୁନାତ୍ଯେଵୈନାନ୍ । ତ୍ରିସ୍ତ୍ରି-ସ୍ସମ୍ମାର୍ଷ୍ଟି । ତ୍ର୍ଯାଵୃଦ୍ଧି ଯଜ୍ଞଃ । ଅଥୋ ମେଦ୍ଧ୍ଯତ୍ଵାଯ । ଅଥୋ ଏତେ ଵୈ ଦେଵାଶ୍ଵାଃ । ଦେଵାଶ୍ଵାନେଵ ତ-ଥ୍ସମ୍ମାର୍ଷ୍ଟି ।
ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ସମଷ୍ଟ୍ଯୈ ।
ଆସୀନୋ-ଽନ୍ଯ-ମାଘାର-ମାଘାରଯତି ॥ 41 ॥

ତିଷ୍ଠନ୍ନନ୍ଯମ୍ । ଯଥା-ଽନୋ ଵା ରଥଂଵାଁ ଯୁଞ୍ଜ୍ଯାତ୍ ।
ଏଵମେଵ ତଦଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ-ର୍ଯଜ୍ଞଂ-ଯୁଁନକ୍ତି ।
ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯାଭ୍ଯୂଢ୍ଯୈ ।
ଵହନ୍ତ୍ଯେନ-ଙ୍ଗ୍ରାମ୍ଯାଃ ପଶଵଃ ।
ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ॥ ଭୁଵନମସି ଵିପ୍ରଥସ୍ଵେତ୍ଯାହ । ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ଭୁଵନମ୍ । ଯଜ୍ଞ ଏଵ ଯଜମାନ-ମ୍ପ୍ରଜଯା ପଶୁଭିଃ ପ୍ରଥଯତି । ଅଗ୍ନେ ଯଷ୍ଟରିଦ-ନ୍ନମ ଇତ୍ଯାହ ॥ 42 ॥

ଅଗ୍ନିର୍ଵୈ ଦେଵାନାଂ-ଯଁଷ୍ଟା । ଯ ଏଵ ଦେଵାନାଂ-ଯଁଷ୍ଟା । ତସ୍ମା ଏଵ ନମସ୍କରୋତି ॥
ଜୁହ୍ଵେହ୍ଯଗ୍ନିସ୍ତ୍ଵା ହ୍ଵଯତି ଦେଵଯଜ୍ଯାଯା ଉପଭୃଦେହି ଦେଵସ୍ତ୍ଵା ସଵିତା ହ୍ଵଯତି ଦେଵଯଜ୍ଯାଯା ଇତ୍ଯାହ ।
ଆଗ୍ନେଯୀ ଵୈ ଜୁହୂଃ । ସାଵିତ୍ର୍ଯୁପଭୃତ୍ । ତାଭ୍ଯାମେଵୈନେ ପ୍ରସୂତ ଆଦତ୍ତେ ॥ ଅଗ୍ନାଵିଷ୍ଣୂ ମା ଵାମଵକ୍ରମିଷମିତ୍ଯାହ ।
ଅଗ୍ନିଃ ପୁରସ୍ତାତ୍ । ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯଜ୍ଞଃ ପଶ୍ଚାତ୍ ॥ 43 ॥

ତାଭ୍ଯାମେଵ ପ୍ରତି ପ୍ରୋଚ୍ଯାତ୍ଯାକ୍ରାମତି ।
ଵିଜିହାଥା-ମ୍ମା ମା ସନ୍ତାପ୍ତମିତ୍ଯାହାହିଗ୍ଂସାଯୈ ।
ଲୋକ-ମ୍ମେ ଲୋକକୃତୌ କୃଣୁତମିତ୍ଯାହ ।
ଆଶିଷମେଵୈତାମାଶାସ୍ତେ ॥ ଵିଷ୍ଣୋ-ସ୍ସ୍ଥାନମସୀତ୍ଯାହ । ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁଃ । ଏତ-ତ୍ଖଲୁ ଵୈ ଦେଵାନା-ମପରାଜିତ-ମାଯତନମ୍ । ଯ-ଦ୍ଯଜ୍ଞଃ ।
ଦେଵାନାମେଵାପରାଜିତ ଆଯତନେ ତିଷ୍ଠତି ॥
ଇତ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଅକୃଣୋ-ଦ୍ଵୀର୍ଯାଣୀତ୍ଯାହ ॥ 44 ॥

ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵ ଯଜମାନେ ଦଧାତି ।
ସମାରଭ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵରୋ ଦିଵିସ୍ପୃଶମିତ୍ଯାହ ଵୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଆଘାର-ମାଘାର୍ଯମାଣମନୁ ସମାରଭ୍ଯ । ଏତସ୍ମିନ୍ କାଲେ ଦେଵା-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମାଯନ୍ନ୍ । ସାକ୍ଷାଦେଵ ଯଜମାନ-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମେତି । ଅଥୋ ସମୃଦ୍ଧେନୈଵ ଯଜ୍ଞେନ ଯଜମାନ-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମେତି ।
ଅହ୍ରୁତୋ ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଞପତେରିତ୍ଯାହାନାର୍ତ୍ଯୈ ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଵାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵାହେତ୍ଯାହ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵ ଯଜମାନେ ଦଧାତି । ବୃହଦ୍ଭା ଇତ୍ଯାହ ॥ 45 ॥

ସୁଵର୍ଗୋ ଵୈ ଲୋକୋ ବୃହଦ୍ଭାଃ । ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ସମଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥ ଯଜମାନଦେଵତ୍ଯା ଵୈ ଜୁହୂଃ । ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯଦେଵତ୍ଯୋପଭୃତ୍ । ପ୍ରାଣ ଆଘାରଃ ।
ଯ-ଥ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ପର୍ଶଯେତ୍ । ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯେ-ଽସ୍ଯ ପ୍ରାଣ-ନ୍ଦଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ । ଅସଗ୍ଗ୍ସ୍ପର୍ଶଯନ୍ନତ୍ଯାକ୍ରାମତି । ଯଜମାନ ଏଵ ପ୍ରାଣ-ନ୍ଦଧାତି । ପାହିମା-ଽଗ୍ନେ ଦୁଶ୍ଚରିତାଦା ମା ସୁଚରିତେ ଭଜେତ୍ଯାହ ॥ 46 ॥

ଅଗ୍ନିର୍ଵାଵ ପଵିତ୍ରମ୍ । ଵୃଜିନମନୃତ-ନ୍ଦୁଶ୍ଚରିତମ୍ ।
ଋଜୁକର୍ମଗ୍ଂ ସତ୍ଯଗ୍ଂ ସୁଚରିତମ୍ ।
ଅଗ୍ନିରେଵୈନଂ-ଵୃଁଜିନାଦ-ନୃତା-ଦ୍ଦୁଶ୍ଚରିତାତ୍ପାତି ।
ଋଜୁକର୍ମେ ସତ୍ଯେ ସୁଚରିତେ ଭଜତି । ତସ୍ମାଦେଵମାଶାସ୍ତେ । ଆତ୍ମନୋ ଗୋପୀଥାଯ ॥ ଶିରୋ ଵା ଏତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ । ଯଦାଘାରଃ । ଆତ୍ମା ଧ୍ରୁଵା ॥ 47 ॥

ଆଘାର-ମାଘାର୍ଯ ଧ୍ରୁଵାଗ୍ଂ ସମନକ୍ତି ।
ଆତ୍ମନ୍ନେଵ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଶିରଃ ପ୍ରତିଦଧାତି ।
ଦ୍ଵି-ସ୍ସମନକ୍ତି । ଦ୍ଵୌ ହି ପ୍ରାଣାପାନୌ । ତଦାହୁଃ ।
ତ୍ରିରେଵ ସମଞ୍ଜ୍ଯାତ୍ । ତ୍ରିଧାତୁ ହି ଶିର ଇତି । ଶିର ଇଵୈତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ । ଅଥୋ ତ୍ରଯୋ ଵୈ ପ୍ରାଣାଃ ।
ପ୍ରାଣାନେଵାସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି ॥
ମଖସ୍ଯ ଶିରୋ-ଽସି ସଞ୍ଜ୍ଯୋତିଷା ଜ୍ଯୋତିରଙ୍କ୍ତାମିତ୍ଯାହ ।
ଜ୍ଯୋତିରେଵାସ୍ମା ଉପରିଷ୍ଟା-ଦ୍ଦଧାତି ।
ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯାନୁଖ୍ଯାତ୍ଯୈ ॥ 48 ॥

(ପରିଦଧାତି - ପ୍ରାଣ-ନ୍ଦଧାତି - ହି ଯଜ୍ଞୋ - ଘାରଯତି - ନମ ଇତ୍ଯାହ - ପଶ୍ଚା-ଦ୍- ଵୀର୍ଯାଣୀତ୍ଯାହ - ଭା ଇତ୍ଯାହ - ଭଜେତ୍ଯାହ - ଧ୍ରୁ - ଵୈଵାସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି ତ୍ରୀଣି ଚ) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8 - ଇଡାଭକ୍ଷଣମ୍
ଧିଷ୍ଣିଯା ଵା ଏତେ ନ୍ଯୁପ୍ଯନ୍ତେ । ଯଦ୍ବ୍ରହ୍ମା । ଯଦ୍ଧୋତା । ଯଦଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁଃ । ଯଦଗ୍ନୀତ୍ । ଯ-ଦ୍ଯଜମାନଃ । ତାନ୍. ଯଦନ୍ତରେଯାତ୍ । ଯଜମାନସ୍ଯ ପ୍ରାଣାନ୍-ଥ୍ସଙ୍କର୍ଷେତ୍ । ପ୍ରମାଯୁକ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ପୁରୋଡାଶମପଗୃହ୍ଯ ସଞ୍ଚରତ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁଃ ॥ 49 ॥

ଯଜମାନାଯୈଵ ତଲ୍ଲୋକଗ୍ଂ ଶିଗ୍ଂଷତି ।
ନାସ୍ଯ ପ୍ରାଣାନ୍-ଥ୍ସଙ୍କର୍ଷତି । ନ ପ୍ରମାଯୁକୋ ଭଵତି । ପୁରସ୍ତା-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଙାସୀନଃ । ଇଡାଯା ଇଡାମାଦଧାତି ।
ହସ୍ତ୍ଯାଗ୍ଂ ହୋତ୍ରେ । ପଶଵୋ ଵା ଇଡା । ପଶଵଃ ପୁରୁଷଃ । ପଶୁଷ୍ଵେଵ ପଶୂ-ନ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି । ଇଡାଯୈ ଵା ଏଷା ପ୍ରଜାତିଃ ॥ 50 ॥

ତା-ମ୍ପ୍ରଜାତିଂ-ଯଁଜମାନୋ-ଽନୁ ପ୍ରଜାଯତେ । ଦ୍ଵିରଙ୍ଗୁଲାଵନକ୍ତି ପର୍ଵଣୋଃ ।
ଦ୍ଵିପା-ଦ୍ଯଜମାନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ । ସକୃଦୁପସ୍ତୃଣାତି । ଦ୍ଵିରାଦଧାତି । ସକୃଦଭିଘାରଯତି । ଚତୁ-ସ୍ସମ୍ପଦ୍ଯତେ । ଚତ୍ଵାରି ଵୈ ପଶୋଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନାନି ।
ଯାଵାନେଵ ପଶୁଃ । ତମୁପହ୍ଵଯତେ ॥ 51 ॥

ମୁଖମିଵ ପ୍ରତ୍ଯୁପହ୍ଵଯେତ । ସମୁଙ୍ଖାନେଵ ପଶୂନୁପହ୍ଵଯତେ । ପଶଵୋ ଵା ଇଡା ।
ତସ୍ମା-ଥ୍ସା-ଽନ୍ଵାରଭ୍ଯା । ଅଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁଣା ଚ ଯଜମାନେନ ଚ । ଉପହୂତଃ ପଶୁମାନସାନୀତ୍ଯାହ ।
ଉପ ହ୍ଯେନୌ ହ୍ଵଯତେ ହୋତା । ଇଡାଯୈ ଦେଵତାନା-ମୁପହଵେ । ଉପହୂତଃ ପଶୁମା-ନ୍ଭଵତି ।
ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ॥ 52 ॥

ଯାଂ-ଵୈଁ ହସ୍ତ୍ଯାମିଡାମାଦଧାତି । ଵାଚ-ସ୍ସା ଭାଗଧେଯମ୍ । ଯାମୁପହ୍ଵଯତେ । ପ୍ରାଣାନାଗ୍ଂ ସା । ଵାଚ-ଞ୍ଚୈଵ ପ୍ରାଣାଗ୍ଶ୍ଚାଵରୁନ୍ଧେ ॥
ଅଥ ଵା ଏତର୍ହ୍ଯୁପହୂତାଯାମିଡାଯାମ୍ ।
ପୁରୋଡାଶସ୍ଯୈଵ ବର୍ହିଷଦୋ ମୀମାଗ୍ଂସା । ଯଜମାନ-ନ୍ଦେଵା ଅବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ହଵିର୍ନୋ ନିର୍ଵପେତି । ନାହମଭାଗୋ ନିର୍ଵଫ୍ସ୍ଯାମୀତ୍ଯବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 53 ॥

ନ ମଯା-ଽଭାଗଯା ଽନୁଵକ୍ଷ୍ଯଥେତି ଵାଗବ୍ରଵୀତ୍ ।
ନାହମଭାଗା ପୁରୋ-ଽନୁଵାକ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯାମୀତି ପୁରୋ-ଽନୁଵାକ୍ଯା । ନାହମଭାଗା ଯାଜ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯାମୀତି
ଯାଜ୍ଯା । ନ ମଯା-ଽଭାଗେନ ଵଷଟ୍କରିଷ୍ଯଥେତି ଵଷଟ୍କାରଃ । ଯ-ଦ୍ଯଜମାନଭାଗ-ନ୍ନିଧାଯ ପୁରୋଡାଶ-ମ୍ବର୍ହିଷଦ-ଙ୍କରୋତି ।
ତାନେଵ ତ-ଦ୍ଭାଗିନଃ କରୋତି । ଚତୁର୍ଧା କରୋତି । ଚତସ୍ରୋ ଦିଶଃ । ଦିକ୍ଷ୍ଵେଵ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି । ବର୍ହିଷଦ-ଙ୍କରୋତି ॥ 54 ॥

ଯଜମାନୋ ଵୈ ପୁରୋଡାଶଃ । ପ୍ରଜା ବର୍ହିଃ ।
ଯଜମାନମେଵ ପ୍ରଜାସୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି ।
ତସ୍ମାଦସ୍ଥ୍ନା-ଽନ୍ଯାଃ ପ୍ରଜାଃ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠନ୍ତି । ମାଗ୍ଂସେନାନ୍ଯାଃ । ଅଥୋ ଖଲ୍ଵାହୁଃ । ଦକ୍ଷିଣା ଵା ଏତା ହଵି-ର୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯାନ୍ତର୍ଵେଦ୍ଯଵରୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତେ ।
ଯ-ତ୍ପୁରୋଡାଶ-ମ୍ବର୍ହିଷଦ-ଙ୍କରୋତୀତି । ଚତୁର୍ଧା କରୋତି । ଚତ୍ଵାରୋ ହ୍ଯେତେ ହଵି-ର୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯର୍ତ୍ଵିଜଃ ॥ 55 ॥

ବ୍ରହ୍ମା ହୋତା-ଽଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁରଗ୍ନୀତ୍ । ତମଭିମୃଶେତ୍ । ଇଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣଃ । ଇଦଗ୍ଂ ହୋତୁଃ । ଇଦମଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୋଃ । ଇଦମଗ୍ନୀଧ ଇତି । ଯଥୈଵାଦ-ସ୍ସୌମ୍ଯେ-ଽଦ୍ଧ୍ଵରେ ।
ଆଦେଶମୃତ୍ଵିଗ୍ଭ୍ଯୋ ଦକ୍ଷିଣା ନୀଯନ୍ତେ । ତାଦୃଗେଵ ତତ୍ । ଅଗ୍ନୀଧେ ପ୍ରଥମାଯାଦଧାତି ॥ 56 ॥

ଅଗ୍ନିମୁଖା ହ୍ଯୃଦ୍ଧିଃ । ଅଗ୍ନିମୁଖାମେଵର୍ଧିଂ-ଯଁଜମାନ ଋଦ୍ଧ୍ନୋତି ॥ ସକୃଦୁପସ୍ତୀର୍ଯ ଦ୍ଵିରାଦଧତ୍ । ଉପସ୍ତୀର୍ଯ ଦ୍ଵିରଭିଘାରଯତି ।
ଷଟ୍-ଥ୍ସମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ । ଷଡ୍ଵା ଋତଵଃ । ଋତୂନେଵ ପ୍ରୀଣାତି । ଵେଦେନ ବ୍ରହ୍ମଣେ ବ୍ରହ୍ମଭାଗ-ମ୍ପରିହରତି । ପ୍ରାଜାପତ୍ଯୋ ଵୈ ଵେଦଃ । ପ୍ରାଜାପତ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମା ॥ 57 ॥

ସଵିତା ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପ୍ରସୂତ୍ଯୈ । ଅଥ କାମମନ୍ଯେନ । ତତୋ ହୋତ୍ରେ । ମଦ୍ଧ୍ଯଂ-ଵାଁ ଏତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ । ଯଦ୍ଧୋତା । ମଦ୍ଧ୍ଯତ ଏଵ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରୀଣାତି ।
ଅଥାଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯଵେ । ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଵା ଏଷା ଯଜ୍ଞସ୍ଯ । ଯଦଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁଃ ।
ତସ୍ମାଦ୍ଧଵି-ର୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯୈତାମେଵାଵୃତମନୁ ॥ 58 ॥

ଅନ୍ଯା ଦକ୍ଷିଣା ନୀଯନ୍ତେ । ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ।
ଅଗ୍ନିମଗ୍ନୀ-ଥ୍ସକୃ-ଥ୍ସକୃ-ଥ୍ସମ୍ମୃଡ୍ଢୀତ୍ଯାହ ।
ପରାଂଇଵ ହ୍ଯେତର୍ହି ଯଜ୍ଞଃ ॥ ଇଷିତା ଦୈଵ୍ଯା ହୋତାର ଇତ୍ଯାହ । ଇଷିତଗ୍ଂ ହି କର୍ମ କ୍ରିଯତେ ।
ଭଦ୍ରଵାଚ୍ଯାଯ ପ୍ରେଷିତୋ ମାନୁଷ-ସ୍ସୂକ୍ତଵାକାଯ ସୂକ୍ତା ବ୍ରୂହୀତ୍ଯାହ । ଆଶିଷମେଵୈତାମାଶାସ୍ତେ ।
ସ୍ଵଗା ଦୈଵ୍ଯା ହୋତୃଭ୍ଯ ଇତ୍ଯାହ । ଯଜ୍ଞମେଵ ତଥ୍ସ୍ଵଗା କରୋତି । ସ୍ଵସ୍ତି-ର୍ମାନୁଷେଭ୍ଯ ଇତ୍ଯାହ ।
ଆଶିଷମେଵୈତାମାଶାସ୍ତେ । ଶଂଯୋଁ-ର୍ବ୍ରୂହୀତ୍ଯାହ ।
ଶଂଯୁଁମେଵ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯ-ମ୍ଭାଗଧେଯେନ ସମର୍ଧଯତି ॥ 59 ॥

(ଚରତ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁଃ - ପ୍ରଜାତି--ର୍ ହ୍ଵଯତେ - ଵେଦା - ବ୍ରଵୀ-ଦ୍- ବର୍ହିଷଦ-ଙ୍କରୋ-ତ୍ଯୃତ୍ଵିଜୋ-ଦଧାତି-ବ୍ରହ୍ମା-ଽନୁ-କରୋତି ଚତ୍ଵାରି ଚ) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9 - ପ୍ରସ୍ତରପ୍ରହାରାଦିକମ୍
ଅଥ ସ୍ରୁଚାଵନୁଷ୍ଟୁଗ୍ଭ୍ଯାଂ-ଵାଁଜଵତୀଭ୍ଯାଂ-ଵ୍ଯୂଁହତି । ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଵା ଅନୁଷ୍ଟୁକ୍ । ଅନ୍ନଂ-ଵାଁଜଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ । ଅନ୍ନାଦ୍ଯସ୍ଯାଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ । ପ୍ରାଚୀ-ଞ୍ଜୁହୂମୂହତି । ଜାତାନେଵ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯା-ନ୍ପ୍ରଣୁଦତେ । ପ୍ରତୀଚୀମୁପଭୃତମ୍ ।
ଜନିଷ୍ଯମାଣାନେଵ ପ୍ରତିନୁଦତେ ।
ସ ଵିଷୂଚ ଏଵାପୋହ୍ଯ ସପତ୍ନାନ୍. ଯଜମାନଃ ।
ଅସ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ॥ 60 ॥

ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମ୍ । ଦ୍ଵିପ୍ରତିଷ୍ଠୋ ହି ॥ ଵସୁଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ରୁଦ୍ରେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା-ଽଽଦିତ୍ଯେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯାହ ।
ଯଥାଯଜୁରେଵୈ ତତ୍ । ସ୍ରୁକ୍ଷୁ ପ୍ରସ୍ତରମନକ୍ତି ।
ଇମେ ଵୈ ଲୋକା-ସ୍ସ୍ରୁଚଃ । ଯଜମାନଃ ପ୍ରସ୍ତରଃ । ଯଜମାନମେଵ ତେଜସା-ଽନକ୍ତି । ତ୍ରେଧା-ଽନକ୍ତି ।
ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକାଃ ॥ 61 ॥

ଏଭ୍ଯ ଏଵୈନଂ-ଲୋଁକେଭ୍ଯୋ-ଽନକ୍ତି ।
ଅଭିପୂର୍ଵମନକ୍ତି । ଅଭିପୂର୍ଵମେଵ ଯଜମାନ-ନ୍ତେଜସା-ଽନକ୍ତି ॥ ଅକ୍ତଗ୍ଂ ରିହାଣା ଇତ୍ଯାହ ।
ତେଜୋ ଵା ଆଜ୍ଯମ୍ । ଯଜମାନଃ ପ୍ରସ୍ତରଃ ।
ଯଜମାନମେଵ ତେଜସା-ଽନକ୍ତି । ଵିଯନ୍ତୁ ଵଯ ଇତ୍ଯାହ । ଵଯ ଏଵୈନ-ଙ୍କୃତ୍ଵା ।
ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକ-ଙ୍ଗମଯତି ॥ 62 ॥

ପ୍ରଜାଂ-ଯୋଁନି-ମ୍ମା ନିର୍ମୃକ୍ଷମିତ୍ଯାହ । ପ୍ରଜାଯୈ ଗୋପୀଥାଯ ॥ ଆପ୍ଯାଯନ୍ତାମାପ ଓଷଧଯ ଇତ୍ଯାହ । ଆପ ଏଵୌଷଧୀରାପ୍ଯାଯଯତି । ମରୁତା-ମ୍ପୃଷତଯ-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ । ମରୁତୋ ଵୈ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ଈଶତେ ।
ଵୃଷ୍ଟିମେଵାଵରୁନ୍ଧେ । ଦିଵ-ଙ୍ଗଚ୍ଛ ତତୋ ନୋ ଵୃଷ୍ଟିମେରଯେତ୍ଯାହ । ଵୃଷ୍ଟିର୍ଵୈ ଦ୍ଯୌଃ । ଵୃଷ୍ଟିମେଵାଵରୁନ୍ଧେ ॥ 63 ॥

ଯାଵଦ୍ଵା ଅଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁଃ ପ୍ରସ୍ତର-ମ୍ପ୍ରହରତି । ତାଵଦସ୍ଯାଯୁର୍ମୀଯତେ । ଆଯୁଷ୍ପା ଅଗ୍ନେ-ଽସ୍ଯାଯୁର୍ମେ ପାହୀତ୍ଯାହ । ଆଯୁରେଵାତ୍ମନ୍-ଧତ୍ତେ ।
ଯାଵଦ୍ଵା ଅଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁଃ ପ୍ରସ୍ତର-ମ୍ପ୍ରହରତି । ତାଵଦସ୍ଯ ଚକ୍ଷୁର୍ମୀଯତେ । ଚକ୍ଷୁଷ୍ପା ଅଗ୍ନେ-ଽସି ଚକ୍ଷୁର୍ମେ ପାହୀତ୍ଯାହ । ଚକ୍ଷୁରେଵାତ୍ମନ୍-ଧତ୍ତେ ॥
ଧ୍ରୁଵା-ଽସୀତ୍ଯାହ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥
ଯ-ମ୍ପରିଧି-ମ୍ପର୍ଯଧତ୍ଥା ଇତ୍ଯାହ ॥ 64 ॥

ଯଥାଯଜୁରେଵୈତତ୍ । ଅଗ୍ନେ ଦେଵ ପଣିଭି-ର୍ଵୀଯମାଣ ଇତ୍ଯାହ । ଅଗ୍ନଯ ଏଵୈନ-ଞ୍ଜୁଷ୍ଟ-ଙ୍କରୋତି ।
ତ-ନ୍ତ ଏତମନୁ ଜୋଷ-ମ୍ଭରାମୀତ୍ଯାହ ।
ସଜାତାନେଵାସ୍ମା ଅନୁକାନ୍କରୋତି ।
ନେଦେଷ ତ୍ଵଦପଚେତଯାତା ଇତ୍ଯାହାନୁଖ୍ଯାତ୍ଯୈ ॥ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପାଥ ଉପ ସମିତମିତ୍ଯାହ ।
ଭୂମାନମେଵୋପୈତି । ପରିଧୀନ୍-ପ୍ରହରତି ।
ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସମିଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥ 65 ॥

ସ୍ରୁଚୌ ସ-ମ୍ପ୍ରସ୍ରାଵଯତି । ଯଦେଵ ତତ୍ର କ୍ରୂରମ୍ ।
ତତ୍-ତେନ ଶମଯତି । ଜୁହ୍ଵାମୁପଭୃତମ୍ । ଯଜମାନଦେଵତ୍ଯା ଵୈ ଜୁହୂଃ ।
ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯଦେଵତ୍ଯୋପଭୃତ୍ ।
ଯଜମାନାଯୈଵ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯମୁପସ୍ତି-ଙ୍କରୋତି ॥
ସଗ୍ଗ୍ସ୍ରାଵଭାଗା-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ ।
ଵସଵୋ ଵୈ ରୁଦ୍ରା ଆଦିତ୍ଯା-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ରାଵଭାଗାଃ ।
ତେଷା-ନ୍ତ-ଦ୍ଭାଗଧେଯମ୍ ॥ 66 ॥

ତାନେଵ ତେନ ପ୍ରୀଣାତି । ଵୈଶ୍ଵଦେଵ୍ଯର୍ଚା । ଏତେ ହି ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵାଃ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁଗ୍-ଭଵତି । ଇନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୈଁ ତ୍ରିଷ୍ଟୁକ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵ ଯଜମାନେ ଦଧାତି ॥ ଅଗ୍ନେର୍ଵାମପନ୍ନଗୃହସ୍ଯ ସଦସି ସାଦଯାମୀତ୍ଯାହ ।
ଇଯଂ-ଵାଁ ଅଗ୍ନିରପନ୍ନଗୃହଃ । ଅସ୍ଯା ଏଵୈନେ ସଦନେ ସାଦଯତି । ସୁମ୍ନାଯ ସୁମ୍ନିନୀ ସୁମ୍ନେ ମା ଧତ୍ତମିତ୍ଯାହ ॥ 67 ॥

ପ୍ରଜା ଵୈ ପଶଵଃ ସୁମ୍ନମ୍ । ପ୍ରଜାମେଵ ପଶୂନାତ୍ମନ୍ଧତ୍ତେ । ଧୁରି ଧୁର୍ଯୌ ପାତମିତ୍ଯାହ । ଜାଯାପତ୍ଯୋ-ର୍ଗୋପୀଥାଯ ॥ ଅଗ୍ନେ-ଽଦବ୍ଧାଯୋ-ଽଶୀତତନୋ ଇତ୍ଯାହ । ଯଥାଯଜୁରେଵୈତତ୍ । ପାହି ମା-ଽଦ୍ଯ ଦିଵଃ ପାହି ପ୍ରସିତ୍ଯୈ ପାହି ଦୁରିଷ୍ଟ୍ଯୈ ପାହି ଦୁରଦ୍ମନ୍ଯୈ ପାହି ଦୁଶ୍ଚରିତାଦିତ୍ଯାହ । ଆଶିଷମେଵୈତାମାଶାସ୍ତେ ।
ଅଵିଷ-ନ୍ନଃ ପିତୁ-ଙ୍କୃଣୁ ସୁଷଦା ଯୋନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହେତୀଦ୍ଧ୍ମ-ସଂଵୃଁଶ୍ଚନାନ୍ଯନ୍ଵାହାର୍ଯପଚନେ ଽଭ୍ଯାଧାଯ ଫଲୀକରଣହୋମ-ଞ୍ଜୁହୋତି ।
ଅତିରିକ୍ତାନି ଵା ଇଦ୍ଧ୍ମ ସଂଵୃଁଶ୍ଚନାନି ॥ 68 ॥

ଅତିରିକ୍ତାଃ ଫଲୀକରଣାଃ । ଅତିରିକ୍ତମାଜ୍ଯୋଚ୍ଛେଷଣମ୍ ।
ଅତିରିକ୍ତ ଏଵାତିରିକ୍ତ-ନ୍ଦଧାତି । ଅଥୋ ଅତିରିକ୍ତେ-ନୈଵାତିରିକ୍ତ-ମାପ୍ତ୍ଵା-ଽଵରୁନ୍ଧେ ॥ ଵେଦି-ର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ନିଲାଯତ । ତାଂ-ଵେଁଦେନାନ୍ଵଵିନ୍ଦନ୍ନ୍ । ଵେଦେନ ଵେଦିଂ-ଵିଁଵିଦୁଃ ପୃଥିଵୀମ୍ । ସା ପପ୍ରଥେ ପୃଥିଵୀ ପାର୍ଥିଵାନି ।
ଗର୍ଭ-ମ୍ବିଭର୍ତି ଭୁଵନେଷ୍ଵନ୍ତଃ ।
ତତୋ ଯଜ୍ଞୋ ଜାଯତେ ଵିଶ୍ଵଦାନିରିତି ପୁରସ୍ତା-ଥ୍ସ୍ତମ୍ବଯଜୁଷୋ ଵେଦେନ ଵେଦିଗ୍ଂ ସମ୍ମାଷ୍ଟ୍ର୍ଯନୁଵିତ୍ତ୍ଯୈ ॥ 69 ॥

ଅଥୋ ଯ-ଦ୍ଵେଦଶ୍ଚ ଵେଦିଶ୍ଚ ଭଵତଃ । ମିଥୁନତ୍ଵାଯ ପ୍ରଜାତ୍ଯୈ । ପ୍ରଜାପତେର୍ଵା ଏତାନି ଶ୍ମଶ୍ରୂଣି । ଯ-ଦ୍ଵେଦଃ । ପତ୍ନିଯା ଉପସ୍ଥ ଆସ୍ଯତି ।
ମିଥୁନମେଵ କରୋତି । ଵିନ୍ଦତେ ପ୍ରଜାମ୍ ।
ଵେଦଗ୍ଂ ହୋତା-ଽଽହଵନୀଯା-ଥ୍ସ୍ତୃଣନ୍ନେତି ।
ଯଜ୍ଞମେଵ ତ-ଥ୍ସନ୍ତନୋତ୍ଯୋତ୍ତରସ୍ମା-ଦର୍ଧମାସାତ୍ ।
ତଗ୍ଂ ସନ୍ତତମୁତ୍ତରେ-ଽର୍ଧମାସ ଆଲଭତେ ॥ 70 ॥

ତ-ଙ୍କାଲେକାଲ ଆଗତେ ଯଜତେ ॥ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ।
ସ ତ୍ଵା ଅଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ । ଯୋ ଯତୋ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରଯୁଙ୍କ୍ତେ ।
ତଦେନ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତୀତି ।
ଵାତାଦ୍ଵା ଅଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁର୍ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରଯୁଙ୍କ୍ତେ ।
ଦେଵା ଗାତୁଵିଦୋ ଗାତୁଂ-ଵିଁତ୍ଵା ଗାତୁମିତେତ୍ଯାହ ।
ଯତ ଏଵ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରଯୁଙ୍କ୍ତେ ।
ତଦେନ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି ।
ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ପ୍ରଜଯା ପଶୁଭି-ର୍ଯଜମାନଃ ॥ 71 ॥

(ତିଷ୍ଠତୀ - ମେ ଲୋକା - ଗମଯତି - ଦ୍ଯୌ-ର୍ଵୃଷ୍ଟିମେଵାଵରୁନ୍ଧେ - ପର୍ଯଧତ୍ଥା ଇତ୍ଯାହ - ସମିଷ୍ଟ୍ଯୈ - ଭାଗଧେଯଂ - ଧତ୍ତମିତ୍ଯାହ - ଵା ଇଦ୍ଧ୍ମ ସଂଵୃଁଶ୍ଚନା - ନ୍ଯନୁଵିତ୍ତ୍ଯୈ - ଲଭତେ - ଯଜମାନଃ) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10 - ପତ୍ନୀଯୋକ୍ରଵିମୋକଃ
ଯୋ ଵା ଅଯଥାଦେଵତଂ-ଯଁଜ୍ଞମୁପଚରତି ।
ଆ ଦେଵତାଭ୍ଯୋ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ । ପାପୀଯା-ନ୍ଭଵତି । ଯୋ ଯଥାଦେଵତମ୍ । ନ ଦେଵତାଭ୍ଯ ଆଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ।
ଵସୀଯା-ନ୍ଭଵତି । ଵାରୁଣୋ ଵୈ ପାଶଃ ।
ଇମଂ-ଵିଁଷ୍ଯାମି ଵରୁଣସ୍ଯ ପାଶମିତ୍ଯାହ ।
ଵରୁଣପାଶାଦେଵୈନା-ମ୍ମୁଞ୍ଚତି ।
ସଵିତୃପ୍ରସୂତୋ ଯଥାଦେଵତମ୍ ॥ 72 ॥

ନ ଦେଵତାଭ୍ଯ ଆଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ । ଵସୀଯା-ନ୍ଭଵତି ।
ଧାତୁଶ୍ଚ ଯୋନୌ ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକ ଇତ୍ଯାହ । ଅଗ୍ନିର୍ଵୈ ଧାତା । ପୁଣ୍ଯ-ଙ୍କର୍ମ ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକଃ । ଅଗ୍ନିରେଵୈନା-ନ୍ଧାତା । ପୁଣ୍ଯେ କର୍ମଣି ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକେ ଦଧାତି । ସ୍ଯୋନ-ମ୍ମେ ସହ ପତ୍ଯା କରୋମୀତ୍ଯାହ ।
ଆତ୍ମନଶ୍ଚ ଯଜମାନସ୍ଯ ଚାନାତ୍ଯୈ ସତ୍ଵାଂଯଁ ॥
ସମାଯୁଷା ସମ୍ପ୍ରଜଯେତ୍ଯାହ ॥ 73 ॥

ଆଶିଷମେଵୈତାମାଶାସ୍ତେ ପୂର୍ଣପାତ୍ରେ । ଅନ୍ତତୋ-ଽନୁଷ୍ଟୁଭା । ଚତୁଷ୍ପଦ୍ଵା ଏତଚ୍ଛନ୍ଦଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ-ମ୍ପତ୍ନିଯୈ ପୂର୍ଣପାତ୍ରେ ଭଵତି ।
ଅସ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠାନୀତି ।
ଅସ୍ମିନ୍ନେଵ ଲୋକେ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି । ଅଥୋ ଵାଗ୍ଵା ଅନୁଷ୍ଟୁକ୍ । ଵାମ୍ମିଥୁନମ୍ । ଆପୋ ରେତଃ ପ୍ରଜନନମ୍ ।
ଏତସ୍ମାଦ୍ଵୈ ମିଥୁନାଦ୍ଵିଦ୍ଯୋତମାନ-ସ୍ସ୍ତନଯନ୍ଵର୍ଷତି । ରେତଃ ସିଞ୍ଚନ୍ନ୍ ॥ 74 ॥

ପ୍ରଜାଃ ପ୍ରଜନଯନ୍ନ୍ ॥ ଯଦ୍ଵୈ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣା ଯୁଜ୍ଯତେ । ବ୍ରହ୍ମଣା ଵୈ ତସ୍ଯ ଵିମୋକଃ । ଅଦ୍ଭି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ । ଵିମୁକ୍ତଂ-ଵାଁ ଏତର୍ହି ଯୋକ୍ତ୍ର-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ।
ଆଦାଯୈନତ୍ପତ୍ନୀ ସହାପ ଉପଗୃହ୍ଣୀତେ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ।
ଅଞ୍ଜଲୌ ପୂର୍ଣପାତ୍ରମାନଯତି । ରେତ ଏଵାସ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରଜା-ନ୍ଦଧାତି । ପ୍ରଜଯା ହି ମନୁଷ୍ଯଃ ପୂର୍ଣଃ ।
ମୁଖଂ-ଵିଁମୃଷ୍ଟେ । ଅଵଭୃଥସ୍ଯୈଵ ରୂପ-ଙ୍କୃତ୍ଵୋତ୍ତିଷ୍ଠତି ॥ 75 ॥

(ସଵିତୃପ୍ରସୂତୋ ଯଥାଦେଵତଂ-ପ୍ରଜଯେତ୍ଯାହ-ସିଞ୍ଚ-ନ୍ମୃଷ୍ଟ ଏକ-ଞ୍ଚ) (ଅ. 10)
ଅନୁଵାକଂ 11 - ଉପଵେଷୋପଗୂହନମ୍
ପରିଵେଷୋ ଵା ଏଷ ଵନସ୍ପତୀନାମ୍ । ଯଦୁପଵେଷଃ । ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ । ଵିନ୍ଦତେ ପରିଵେଷ୍ଟାରମ୍ । ତମୁତ୍କରେ ॥ ଯ-ନ୍ଦେଵା ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ।
ଉପଵେଷମଧାରଯନ୍ନ୍ । ଯେ ଅସ୍ମଦପଚେତସଃ । ତାନସ୍ମଭ୍ଯ-ମିହାକୁରୁ । ଉପଵେଷୋପଵିଡ୍ଢି ନଃ ॥ 76 ॥

ପ୍ରଜା-ମ୍ପୁଷ୍ଟିମଥୋ ଧନମ୍ ।
ଦ୍ଵିପଦୋ ନଶ୍ଚତୁଷ୍ପଦଃ । ଧ୍ରୁଵାନ-ନପଗାନ୍-କୁର୍ଵିତି ପୁରସ୍ତା-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମୁପଗୂହତି ।
ତସ୍ମା-ତ୍ପୁରସ୍ତା-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚଃ ଶୂଦ୍ରା ଅଵସ୍ଯନ୍ତି । ସ୍ଥଵିମତ ଉପଗୂହତି । ଅପ୍ରତିଵାଦିନ ଏଵୈନାନ୍ କୁରୁତେ ॥
ଧୃଷ୍ଟିର୍ଵା ଉପଵେଷଃ ।
ଶୁଚର୍ତୋ ଵଜ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ସଗ୍ଂଶିତଃ ।
ଯୋପଵେଷେ ଶୁକ୍ । ସା-ଽମୁମୃଚ୍ଛତୁ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମ ଇତି ॥ 77 ॥

ଅଥାସ୍ମୈ ନାମ ଗୃହ୍ଯ ପ୍ରହରତି । ନିରମୁ-ନ୍ନୁଦ ଓକସଃ । ସପତ୍ନୋ ଯଃ ପୃତନ୍ଯତି । ନିର୍ବାଦ୍ଧ୍ଯେନ ହଵିଷା । ଇନ୍ଦ୍ର ଏଣ-ମ୍ପରାଶରୀତ୍ ।
ଇହି ତିସ୍ରଃ ପରାଵତଃ । ଇହି ପଞ୍ଚଜନାଗ୍ଂ ଅତି ।
ଇହି ତିସ୍ରୋ-ଽତି ରୋଚନା ଯାଵତ୍ । ସୂର୍ଯୋ ଅସ-ଦ୍ଦିଵି ।
ପରମା-ନ୍ତ୍ଵା ପରାଵତମ୍ ॥ 78 ॥

ଇନ୍ଦ୍ରୋ ନଯତୁ ଵୃତ୍ରହା । ଯତୋ ନ ପୁନରାଯସି ।
ଶଶ୍ଵତୀଭ୍ଯ-ସ୍ସମାଭ୍ଯ ଇତି । ତ୍ରିଵୃଦ୍ଵା ଏଷ ଵଜ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ସଗ୍ଂଶିତଃ । ଶୁଚୈଵୈନଂ-ଵିଁଦ୍ଧ୍ଵା ।
ଏଭ୍ଯୋ ଲୋକେଭ୍ଯୋ ନିର୍ଣୁଦ୍ଯ । ଵଜ୍ରେଣ ବ୍ରହ୍ମଣା ସ୍ତୃଣୁତେ । ହତୋ ଽସାଵଵଧିଷ୍ମା-ମୁମିତ୍ଯାହ
ସ୍ତୃତ୍ଯୈ । ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ଯାତ୍ତ-ନ୍ଧ୍ଯାଯେତ୍ ।
ଶୁଚୈଵୈନ-ମର୍ପଯତି ॥ 79 ॥
(ନୋ-ଦ୍ଵିଷ୍ମ ଇତି-ପରାଵତ-ମର୍ପଯତି) (ଅ. 11)
(ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟଂ - ଦିଵ-ଶ୍ଶିଲ୍ପ - ମଯଜ୍ଞୋ - ଧୃତ-ଞ୍ଚ - ଦେଵାସୁରା-ସ୍ସ ଏତମିନ୍ଦ୍ର - ଆପୋ ଦେଵୀ - ରଗ୍ନିନା - ଧିଷ୍ଣିଯା - ଅଥ ସ୍ରୁଚୌ - ଯୋ ଵା ଅଯଥାଦେଵତଂ - ପରିଵେଷୋ ଵା ଏକାଦଶ)
(ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟ - ମଯଜ୍ଞ - ଏଷା ହି ଵିଶ୍ଵେଷା-ନ୍ଦେଵାନା - ମୂର୍ଜା ପୃଥିଵୀ - ମଥୋ ରକ୍ଷସାଂ - ତା-ମ୍ପ୍ରଜାତିଂ - ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ - ତ-ଙ୍କାଲେକାଲେ ନଵସପ୍ତତିଃ)
(ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟଗ୍ଂ - ଶୁଚୈଵୈନମର୍ପଯତି)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତୃତୀଯାଷ୍ଟକେ ତୃତୀଯ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥