3.3 - தர்.ஶபூர்ணமாஸேஷ்டிப்ராஹ்மணம் - க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேத தைத்திரீய ப்ராஹ்மண பாடஃ - ப்ரத்யுஷ்டம் ரக்ஷஃ

க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே த்ரு'தீயாஷ்டகே த்ரு'தீயஃ ப்ரபாடகஃ - தர்.ஶபூர்ணமாஸேஷ்டிப்ராஹ்மணம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
அநுவாகம் 1 - ஸ்த்ருக்ஸம்மார்கஃ
ப்ரத்யுஷ்டக்ம் ரக்ஷஃ ப்ரத்யுஷ்டா அராதய இத்யாஹ । ரக்ஷஸா-மபஹத்யை । அக்நேர்வஸ்தேஜிஷ்டேந தேஜஸா நிஷ்டபாமீத்யாஹ மேத்த்யத்வாய ।
ஸ்ருச-ஸ்ஸம்மார்ஷ்டி । ஸ்ருவமக்ரே । புமாக்ம் ஸமேவாப்ய-ஸ்ஸக்க்ஶ்யதி மிதுநத்வாய । அத ஜுஹூம் । அதோபப்ரு'தம் । அத த்ருவாம் । அஸௌ வை ஜுஹூஃ ॥ 1 ॥

அந்தரிக்ஷமுபப்ரு'த் । ப்ரு'திவீ த்ருவா ।
இமே வை லோகா-ஸ்ஸ்ருசஃ । வ்ரு'ஷ்டிஃ ஸமாம்ர்ஜநாநி । வ்ரு'ஷ்டிர்வா இமாந் ஂலோகாநநுபூர்வ-ங்கல்பயதி ।
தே ததஃ க்ல்ரு'ப்தா-ஸ்ஸமேதந்தே ।
ஸமேதந்தே-'ஸ்மா இமே லோகாஃ ப்ரஜயா பஶுபிஃ ।
ய ஏவம்-வேஂத ॥ யதி காமயேத வர்ஷுகஃ பர்ஜந்யஃ ஸ்யாதிதி । அக்ரத-ஸ்ஸம்ம்ரு'ஜ்யாத் ॥ 2 ॥

வ்ரு'ஷ்டிமேவ நியச்சதி । அவாசீநாக்ரா ஹி வ்ரு'ஷ்டிஃ ।
யதி காமயேதாவர்ஷுக-ஸ்ஸ்யாதிதி । மூலத-ஸ்ஸம்ம்ரு'ஜ்யாத் । வ்ரு'ஷ்டிமேவோத்யச்சதி । தது வா ஆஹுஃ । அக்ரத ஏவோபரிஷ்டா-த்ஸம்ம்ரு'ஜ்யாத் ।
மூலதோ-'தஸ்தாத் । ததநுபூர்வ-ங்கல்பதே ।
வர்ஷுகோ பவதீதி ॥ 3 ॥

ப்ராசீமப்யாகாரம் । அக்ரைரந்தரதஃ । ஏவமிவ ஹ்யந்நமத்யதே । அதோ அக்ராத்வா ஓஷதீநாமூர்ஜ-ம்ப்ரஜா உபஜீவந்தி । ஊர்ஜ ஏவா-ந்நாத்யஸ்யாவருத்த்யை । அதஸ்தா-த்ப்ரதீசீம் । தண்டமுத்தமதஃ ।
மூலேந மூல-ம்ப்ரதிஷ்டித்யை । தஸ்மாதரத்நௌ ப்ராஞ்ச்யுபரிஷ்டா-ல்லோமாநி । ப்ரத்யஞ்ச்யதஸ்தாத் ॥ 4 ॥

ஸ்ருக்க்யேஷா ॥ ப்ராணோ வை ஸ்ருவஃ । ஜுஹூர்தக்ஷிணோ ஹஸ்தஃ । உபப்ரு'த்ஸவ்யஃ । ஆத்மா த்ருவா । அந்நக்ம் ஸமாம்ர்ஜநாநி । முகதோ வை ப்ராணோ-'பாநோ பூத்வா ।
ஆத்மாநமந்ந-ம்ப்ரவிஶ்ய । பாஹ்யதஸ்தநுவக்ம் ஶுபயதி । தஸ்மா-த்ஸ்ருவமேவாக்ரே ஸம்மார்ஷ்டி ॥ முகதோ ஹி ப்ராணோ-'பாநோ பூத்வா ।
ஆத்மாநமந்ந-மாவிஶதி । தௌ ப்ராணாபாநௌ ।
அவ்யர்துகஃ ப்ராணாபாநாப்யா-ம்பவதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ 5 ॥

(ஜுஹு--ர் ம்ரு'ஜ்யா-த்- பவதீதி - ப்ரத்யஞ்ச்யதஸ்தாந் - மார்ஷ்டி பஞ்ச ச) (அ. 1)
3.3.2 ஆநுவாகம் 2 - ஸம்மார்ஜநாநாமக்நௌ ப்ரஹரணம்
திவ-ஶ்ஶில்பமவததம் । ப்ரு'திவ்யாஃ ககுபி ஶ்ரிதம் ।
தேந வயக்ம் ஸஹஸ்ரவல்ஶேந ।
ஸபத்ந-ந்நாஶயாமஸி ஸ்வாஹேதி ஸ்ருக்ஸமாம்ர்ஜநாந்யக்நௌ ப்ரஹரதி ।
ஆபோ வை தர்பாஃ । ரூபமேவைஷாமேத-ந்மஹிமாநம்-வ்யாஂசஷ்டே ॥ அநுஷ்டுபர்சா । ஆநுஷ்டுபஃ ப்ரஜாபதிஃ । ப்ராஜாபத்யோ வேதஃ ।
வேதஸ்யாக்ரக்க் ஸ்ருக்ஸமாம்ர்ஜநாநி ॥ 6 ॥

ஸ்வேநைவைநாநி சந்தஸா । ஸ்வயா தேவதயா ஸமர்தயதி । அதோ ரு'க்வாவ யோஷா । தர்போ
வ்ரு'ஷா । தந்மிதுநம் । மிதுநமேவாஸ்ய த-த்யஜ்ஞே கரோதி ப்ரஜநநாய । ப்ரஜாயதே ப்ரஜயா பஶுபி-ர்யஜமாநஃ ॥ தாந்யேகே வ்ரு'தைவாபாஸ்யந்தி ।
தத்ததா ந கார்யம் । ஆரப்தஸ்ய யஜ்ஞியஸ்ய கர்மண-ஸ்ஸ விதோஹஃ ॥ 7 ॥

யத்யேநாநி பஶவோ-'பிதிஷ்டேயுஃ ।
ந த-த்பஶுப்யஃ கம் । அத்பிர்மா-ர்ஜயித்வோத்கரே ந்யஸ்யேத் ।
யத்வை யஜ்ஞியஸ்ய கர்மணோ-'ந்யத்ராஹுதீப்ய-ஸ்ஸந்திஷ்டதே । உத்கரோ வாவ தஸ்ய ப்ரதிஷ்டா । ஏதாக்ம் ஹி தஸ்மை ப்ரதிஷ்டா-ந்தேவா-ஸ்ஸமபரந்ந் ।
யதத்பிர்மார்ஜயதி । தேந ஶாந்தம் । யதுத்கரே ந்யஸ்யதி । ப்ரதிஷ்டாமேவைநாநி த-த்கமயதி ॥ 8 ॥

ப்ரதிதிஷ்டதி ப்ரஜயா பஶுபிர்யஜமாநஃ ॥
அதோ ஸ்தம்பஸ்ய வா ஏத-த்ரூபம் । ய-த்ஸ்ருக்ஸமாம்ர்ஜநாநி । ஸ்தம்பஶோ வா ஓஷதயஃ ।
தாஸா-ஞ்ஜரத்கக்ஷே பஶவோ ந ரமந்தே । அப்ரியோ ஹ்யேஷா-ஞ்ஜரத்கக்ஷஃ । யாவதப்ரியோ ஹ வை ஜரத்கக்ஷஃ பஶூநாம் । தாவதப்ரியஃ பஶூநா-ம்பவதி । யஸ்யைதாந்யந்யத்ராக்நே-ர்தததி ।
நவதாவ்யாஸு வா ஓஷதீஷு பஶவோ ரமந்தே ॥ 9 ॥

நவதாவோ ஹ்யேஷா-ம்ப்ரியஃ । யாவத்ப்ரியோ ஹ வை நவதாவஃ பஶூநாம் । தாவத்ப்ரியஃ பஶூநா-ம்பவதி । யஸ்யைதாந்யக்நௌ ப்ரஹரந்தி । தஸ்மாதேதாந்யக்நாவேவ ப்ரஹரேத் । யதரஸ்மிந்-த்ஸம்ம்ரு'ஜ்யாத் ।
பஶூநா-ந்த்ரு'த்யை ॥ யோ பூதாநாமதிபதிஃ । ருத்ரஸ்தந்திசரோ வ்ரு'ஷா । பஶூநஸ்மாக-ம்மா ஹிக்ம்ஸீஃ । ஏததஸ்து ஹுத-ந்தவ ஸ்வாஹேத்யக்நி ஸமாம்ர்ஜநாந்யக்நௌ ப்ரஹரதி । ஏஷா வா ஏதேஷாம்-யோஂநிஃ । ஏஷா ப்ரதிஷ்டா । ஸ்வாமேவைநாநி யோநிம் ।
ஸ்வா-ம்ப்ரதிஷ்டா-ங்கமயதி । ப்ரதிதிஷ்டதி ப்ரஜயா பஶுபிர்யஜமாநஃ ॥ 10 ॥

(வேதஸ்யாக்ரக்க் ஸ்ருக்ஸமாம்ர்ஜநாநி - விதோஹோ - கமயதி - பஶவோ ரமந்தே - ஹிக்ம்ஸீ-ஷ்ஷட்ச) (அ. 2)
அநுவாகம் 3 - பத்நீஸந்நஹநம்
அயஜ்ஞோ வா ஏஷஃ । யோ-'பத்நீகஃ । ந ப்ரஜாஃ ப்ரஜாயேரந்ந் । பத்ந்யந்வாஸ்தே । யஜ்ஞமேவாகஃ । ப்ரஜாநா-ம்ப்ரஜநநாய । ய-த்திஷ்டந்தீ ஸநம்ஹ்யேத ।
ப்ரிய-ஞ்ஜ்ஞாதிக்ம் ருந்த்யாத் । ஆஸீநா ஸந்நஹ்யதே ।
ஆஸீநா ஹ்யேஷா வீர்ய-ங்கரோதி ॥ 11 ॥

ய-த்பஶ்சாத்-ப்ராச்யந்வாஸீத । அநயா ஸமத-ந்ததீத ।
தேவாநா-ம்பத்நியா ஸமத-ந்ததீத । தேஶா-த்தக்ஷிணத உதீச்யந்வாஸ்தே । ஆத்மநோ கோபீதாய ॥ ஆஶாஸாநா ஸௌமநஸமித்யாஹ । மேத்த்யாமேவைநா-ங்கேவலீ-ங்க்ரு'த்வா । ஆஶிஷா ஸமர்தயதி ।
அக்நேரநுவ்ரதா பூத்வா ஸந்நஹ்யே ஸுக்ரு'தாய கமித்யாஹ । ஏதத்வை பத்நியை வ்ரதோபநயநம் ॥ 12 ॥

தேநைவைநாம்-வ்ரஂதமுபநயதி । தஸ்மாதாஹுஃ ।
யஶ்சைவம்-வேஂத யஶ்சந । யோக்த்ரமேவ யுதே । யமந்வாஸ்தே । தஸ்யாமுஷ்மிந் ஂலோகே பவதீதி யோக்த்ரேண । ய-த்யோக்த்ரம் । ஸ யோகஃ । யதாஸ்தே । ஸ க்ஷேமஃ ॥ 13 ॥

யோகக்ஷேமஸ்ய க்ல்ரு'ப்த்யை ॥ யுக்த-ங்க்ரியாதா ஆஶீஃ காமே யுஜ்யாதா இதி । ஆஶிஷ-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை । க்ரந்தி-ங்க்ரத்நாதி । ஆஶிஷ ஏவாஸ்யா-ம்பரிக்ரு'ஹ்ணாதி ।
புமாந். வை க்ரந்திஃ । ஸ்த்ரீ பத்நீ । த-ந்மிதுநம் ।
மிதுநமேவாஸ்ய த-த்யஜ்ஞே கரோதி ப்ரஜநநாய ।
ப்ரஜாயதே ப்ரஜயா பஶுபி-ர்யஜமாநஃ ॥ 14 ॥

அதோ அர்தோ வா ஏஷ ஆத்மநஃ । ய-த்பத்நீ ।
யஜ்ஞஸ்ய த்ரு'த்யா அஶிதிலம்பாவாய ॥
ஸுப்ரஜஸஸ்த்வா வயக்ம் ஸுபத்நீருபஸேதிமேத்யாஹ ।
யஜ்ஞமேவ த-ந்மிதுநீ கரோதி । ஊநே-'திரிக்த-ந்தீயாதா இதி ப்ரஜாத்யை ॥ மஹீநா-ம்பயோ-'ஸ்யோஷதீநாக்ம் ரஸ இத்யாஹ । ரூபமேவாஸ்யை-தந்மஹிமாநம்-வ்யாஂசஷ்டே । தஸ்ய தே-'க்ஷீயமாணஸ்ய நிர்வபாமி தேவயஜ்யாயா இத்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ॥ 15 ॥

(கரோதி - வ்ரதோபநயநம் - க்ஷேமோ - யஜமாநஃ - ஶாஸ்தே) (அ. 3)
அநுவாகம் 4 - ஆஜ்யோத்பவநம்
க்ரு'த-ஞ்ச வை மது ச ப்ரஜாபதிராஸீத் । யதோ மத்த்வாஸீத் । ததஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத ।
தஸ்மா-ந்மதுஷி ப்ரஜநநமிவாஸ்தி ।
தஸ்மா-ந்மதுஷா ந ப்ரசரந்தி । யாதயாம ஹி । ஆஜ்யேந ப்ரசரந்தி । யஜ்ஞோ வா ஆஜ்யம் । யஜ்ஞேநைவ யஜ்ஞ-ம்ப்ரசரந்த்யயாதயாமத்வாய ।
பத்ந்யவேக்ஷதே ॥ 16 ॥

மிதுநத்வாய ப்ரஜாத்யை । யத்வை பத்நீ யஜ்ஞஸ்ய கரோதி । மிதுந-ந்தத் । அதோ பத்நியா ஏவைஷ யஜ்ஞஸ்யாந்வாரம்போ-'நவச்சித்த்யை ॥
அமேத்த்யம்-வாஂ ஏத-த்கரோதி । ய-த்பத்ந்யவேக்ஷதே ।
கார்ஹபத்யே 'திஶ்ரயதி மேத்த்யத்வாய । ஆஹவநீய-மப்யுத்த்ரவதி । யஜ்ஞஸ்ய ஸந்தத்யை । தேஜோ-'ஸி தேஜோ-'நு ப்ரேஹீத்யாஹ ॥ 17 ॥

தேஜோ வா அக்நிஃ । தேஜ ஆஜ்யம் । தேஜஸைவ தேஜ-ஸ்ஸமர்தயதி । அக்நிஸ்தே தேஜோ மா விநைதித்யாஹாஹிக்ம்ஸாயை । ஸ்ப்யஸ்ய வர்த்மந்த்
ஸாதயதி । யஜ்ஞஸ்ய ஸந்தத்யை । அக்நேர்ஜிஹ்வா-'ஸி ஸுபூர்தேவாநாமித்யாஹ । யதா யஜுரேவைதத் । தாம்நேதாம்நே தேவேப்யோ யஜுஷேயஜுஷே பவேத்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ॥ 18 ॥

தத்வா அதஃ பவித்ராப்யாமேவோ-த்புநாதி । யஜமாநோ வா ஆஜ்யம் । ப்ராணாபாநௌ பவித்ரே । யஜமாந ஏவ ப்ராணாபாநௌ ததாதி । புநராஹாரம் ।
ஏவமிவ ஹி ப்ராணாபாநௌ ஸசம்ரதஃ ।
ஶுக்ரமஸி ஜ்யோதிரஸி தேஜோ-'ஸீத்யாஹ ।
ரூபமேவாஸ்யை த-ந்மஹிமாநம்-வ்யாஂசஷ்டே । த்ரிர்யஜுஷா । த்ரய இமே லோகாஃ ॥ 19 ॥

ஏஷாம்-லோஂகாநாமாப்த்யை । த்ரிஃ । த்ர்யாவ்ரு'த்தி யஜ்ஞஃ ।
அதோ மேத்த்யத்வாய । அதாஜ்யவதீப்யாமபஃ । ரூபமேவாஸாமேத-த்வர்ண-ந்ததாதி ।
அபி வா உதாஹுஃ । யதா ஹ வை யோஷா ஸுவர்ணக்ம் ஹிரண்ய-ம்பேஶல-ம்பிப்ரதீ ரூபாண்யாஸ்தே ।
ஏவமேதா ஏதர்ஹீதி । ஆபோ வை ஸர்வா தேவதாஃ ॥ 20 ॥

ஏஷா ஹி விஶ்வேஷா-ந்தேவாநா-ந்தநூஃ । யதாஜ்யம் ॥ தத்ரோபயோர்மீமாக்ம்ஸா । ஜாமி ஸ்யாத் । ய-த்யஜுஷா-''ஜ்யம்-யஂஜுஷா-'ப உத்புநீயாத் ।
சந்தஸா-'ப உத்புநாத்யஜாமித்வாய । அதோ மிதுநத்வாய । ஸாவித்ரியர்சா । ஸவித்ரு'ப்ரஸூத-ம்மே கர்மாஸதிதி । ஸவித்ரு'ப்ரஸூதமேவாஸ்ய கர்ம பவதி । பச்சோ காயத்ரியா த்ரிஃ ஷம்ரு'த்தத்வாய । அத்பிரேவௌஷதீ-ஸ்ஸந்நயதி । ஓஷதீபிஃ பஶூந் । பஶுபிர்யஜமாநம் । ஶுக்ர-ந்த்வா ஶுக்ராயா-ஞ்ஜ்யோதிஸ்த்வா ஜ்யோதிஷ்யர்சிஸ்த்வா 'ர்சிஷீத்யாஹ
ஸர்வத்வாய । பர்யாப்த்யா அநந்தராயாய ॥ 21 ॥

(ஈக்ஷத- ஆஹ-ஶாஸ்தே-லோகா - தேவதா - பவதி ஷட்ச) (அ. 4)
அநுவாகம் 5 - ஆஜ்யக்ரஹணம்
தேவாஸுரா-ஸ்ஸம்யஂத்தா ஆஸந்ந் ।
ஸ ஏதமிந்த்ர ஆஜ்யஸ்யாவகாஶ-மபஶ்யத் ।
தேநாவைக்ஷத । ததோ தேவா அபவந்ந் । பரா-'ஸுராஃ ।
ய ஏவம்-விஂத்வாநாஜ்ய-மவேக்ஷதே ।
பவத்யாத்மநா । பரா-'ஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யோ பவதி । ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி ।
யதாஜ்யேநாந்யாநி ஹவீக்ஷ்ய-பிகாரயதி ॥ 22 ॥

அத கேநாஜ்யமிதி । ஸத்யேநேதி ப்ரூயாத் । சக்ஷுர்வை ஸத்யம் । ஸத்யேநைவைநத-பிகாரயதி । ஈஶ்வரோ வா ஏஷோ-'ந்தோ பவிதோஃ । யஶ்சக்ஷுஷா ''ஜ்யமவேக்ஷதே । நிமீல்யாவேக்ஷேத । தாதாராத்மஞ்சக்ஷுஃ । அப்யாஜ்ய-ங்காரயதி ॥ ஆஜ்ய-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி ॥ 23 ॥

சந்தாக்ம்ஸி வா ஆஜ்யம் । சந்தாக்ஸ்யேவ ப்ரீணாதி । சதுர்ஜுஹ்வா-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி । சதுஷ்பாதஃ பஶவஃ । பஶூநேவாவருந்தே । அஷ்டாவுபப்ரு'தி ।
அஷ்டாக்ஷரா காயத்ரீ । காயத்ரஃ ப்ராணஃ । ப்ராணமேவ பஶுஷு ததாதி ।
சதுர்த்ருவாயாம் ॥ 24 ॥

சதுஷ்பாதஃ பஶவஃ । பஶுஷ்வே-வோபரிஷ்டாத்-ப்ரதிதிஷ்டதி । யஜமாநதேவத்யா வை ஜுஹூஃ । ப்ராத்ரு'வ்யதேவத்யோபப்ரு'த் ।
சதுர்ஜுஹ்வா-ங்க்ரு'ஹ்ணந்பூயோ க்ரு'ஹ்ணீயாத் । அஷ்டாவுபப்ரு'தி க்ரு'ஹ்ணந் கநீயஃ ।
யஜமாநாயைவ ப்ராத்ரு'வ்யமுபஸ்தி-ங்கரோதி ॥
கௌர்வை ஸ்ருசஃ । சதுர்ஜுஹ்வா-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி । தஸ்மாச்சதுஷ்பதீ ॥ 25 ॥

அஷ்டாவுபப்ரு'தி । தஸ்மாதஷ்டாஶபா । சதுர்த்ருவாயாம் । தஸ்மாச்சதுஃ ஸ்தநா ।
காமேவ த-த்ஸக்க்ஸ்கரோதி । ஸா-'ஸ்மை ஸக்க்ஸ்க்ரு'தேஷமூர்ஜ-ந்துஹே ।
யஜ்ஜுஹ்வா-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி । ப்ரயாஜேப்யஸ்தத் ।
யதுபப்ரு'தி । ப்ரயாஜாநூயாஜேப்யஸ்தத் । ஸர்வஸ்மை வா ஏத-த்யஜ்ஞாய க்ரு'ஹ்யதே ।
யத்த்ருவாயாமாஜ்யம் ॥ 26 ॥

(அபிகாரயதி - க்ரு'ஹ்ணாதி - த்ருவாயாம் - சதுஷ்பதீ - ப்ரயாஜாநூயாஜேப்யஸ்த-த்த்வே ச) (அ. 5)
அநுவாகம் 6 - ஸ்த்ருக்ஸாதநம்
ஆபோ தேவீரக்ரேபுவோ அக்ரேகுவ இத்யாஹ । ரூபமேவாஸாமேத-ந்மஹிமாநம்-வ்யாஂசஷ்டே ।
அக்ர இமம்-யஂஜ்ஞ-ந்நயதாக்ரே யஜ்ஞபதிமித்யாஹ । அக்ர ஏவ யஜ்ஞ-ந்நயந்தி । அக்ரே யஜ்ஞபதிம் ।
யுஷ்மாநிந்த்ரோ-'வ்ரு'ணீத வ்ரு'த்ரதூர்யே யூயமிந்த்ரமவ்ரு'ணீத்த்வம்-வ்ரு'ஂத்ரதூர்ய இத்யாஹ ।
வ்ரு'த்ரக்ம் ஹ ஹநிஷ்யந்நிந்த்ர ஆபோ வவ்ரே । ஆபோ ஹேந்த்ரம்-வஂவ்ரிரே । ஸஜ்ஞாம்-மேவாஸா-மேத-த்ஸாமாநம்-வ்யாஂசஷ்டே । ப்ரோக்ஷிதா-ஸ்ஸ்தேத்யாஹ ॥ 27 ॥

தேநாபஃ ப்ரோக்ஷிதாஃ ॥ அக்நி-ர்தேவேப்யோ நிலாயத । க்ரு'ஷ்ணோ ரூப-ங்க்ரு'த்வா । ஸ வநஸ்பதீ-ந்ப்ராவிஶத் । க்ரு'ஷ்ணோ-'ஸ்யாகரேஷ்டோ-'க்நயே த்வா ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
அக்நய ஏவைந-ஞ்ஜுஷ்ட-ங்கரோதி । அதோ அக்நேரேவ மேதமவருந்தே ॥ வேதிரஸி பர்ஹிஷே த்வா ஸ்வாஹேத்யாஹ । ப்ரஜா வை பர்ஹிஃ । ப்ரு'திவீ வேதிஃ ॥ 28 ॥

ப்ரஜா ஏவ ப்ரு'திவ்யா-ம்ப்ரதிஷ்டாபயதி ।
பர்ஹிரஸி ஸ்ருக்ப்யஸ்த்வா ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
ப்ரஜா வை பர்ஹிஃ । யஜமாந-ஸ்ஸ்ருசஃ । யஜமாநமேவ ப்ரஜாஸு ப்ரதிஷ்டாபயதி ॥
திவே த்வா-'ந்தரிக்ஷாய த்வா ப்ரு'திவ்யை த்வேதி பர்ஹிராஸாத்ய ப்ரோக்ஷதி । ஏப்ய ஏவைநம்-லோஂகேப்யஃ ப்ரோக்ஷதி । அத ததஃ ஸஹ ஸ்ருசா புரஸ்தா-த்ப்ரத்யஞ்ச-ங்க்ரந்தி-ம்ப்ரத்யுக்ஷதி ।
ப்ரஜா வை பர்ஹிஃ । யதா ஸூத்யை கால ஆபஃ
புரஸ்தா-த்யந்தி ॥ 29 ॥

தாத்ரு'கேவ தத் ॥ ஸ்வதா பித்ரு'ப்ய இத்யாஹ । ஸ்வதாகாரோ ஹி பித்ரு'ணாம் । ஊர்க்பவ பர்ஹிஷத்ப்ய இதி தக்ஷிணாயை ஶ்ரோணேரோத்தரஸ்யை நிநயதி ஸந்தத்யை ।
மாஸா வை பிதரோ பர்ஹிஷதஃ । மாஸாநேவ ப்ரீணாதி ।
மாஸா வா ஓஷதீ-ர்வர்தயந்தி । மாஸாஃ பசந்தி ஸம்ரு'த்த்யை । அநதிஸ்கந்தந். ஹ பர்ஜந்யோ வர்ஷதி । யத்ரைததேவ-ங்க்ரியதே ॥ 30 ॥

ஊர்ஜா ப்ரு'திவீ-ங்கச்சதேத்யாஹ । ப்ரு'திவ்யாமேவோர்ஜ-ந்ததாதி ।
தஸ்மா-த்ப்ரு'திவ்யா ஊர்ஜா புஞ்ஜதே । க்ரந்திம்-விஂஸ்ரக்ம்ஸயதி । ப்ரஜநயத்யேவ தத் । ஊர்த்வ-ம்ப்ராஞ்சமுத்கூட-ம்ப்ரத்யஞ்சமாயச்சதி ।
தஸ்மா-த்ப்ராசீநக்ம் ரேதோ தீயதே । ப்ரதீசீஃ ப்ரஜா ஜாயந்தே ॥ விஷ்ணோ-ஸ்ஸ்தூபோ-'ஸீத்யாஹ ।
யஜ்ஞோ வை விஷ்ணுஃ ॥ 31 ॥

யஜ்ஞஸ்ய த்ரு'த்யை । புரஸ்தா-த்ப்ரஸ்தர-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி । முக்யமேவைந-ங்கரோதி । இயந்த-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி । ப்ரஜாபதிநா யஜ்ஞமுகேந ஸம்மிதம் ।
இயந்த-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி । யஜ்ஞபருஷா ஸம்மிதம் ।
இயந்த-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி । ஏதாவத்வை புருஷே வீர்யம் ।
வீர்ய ஸம்மிதம் ॥ 32 ॥

அபரிமித-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி । அபரிமிதஸ்யாவருத்த்யை ।
தஸ்மி-ந்பவித்ரே அபிஸ்ரு'ஜதி । யஜமாநோ வை ப்ரஸ்தரஃ ।
ப்ராணாபாநௌ பவித்ரே । யஜமாந ஏவ ப்ராணாபாநௌ ததாதி ॥ ஊர்ணாம்ரதஸ-ந்த்வா ஸ்த்ரு'ணாமீத்யாஹ । யதாயஜுரேவை தத் । ஸ்வாஸஸ்த-ந்தேவேப்ய இத்யாஹ । தேவேப்ய ஏவைந-த்ஸ்வாஸஸ்த-ங்கரோதி ॥ 33 ॥

பர்ஹி-ஸ்ஸ்த்ரு'ணாதி । ப்ரஜா வை பர்ஹிஃ । ப்ரு'திவீ வேதிஃ । ப்ரஜா ஏவ ப்ரு'திவ்யா-ம்ப்ரதிஷ்டாபயதி ॥ அநதித்ரு'ஷ்ணக்க் ஸ்த்ரு'ணாதி । ப்ரஜயைவைந-ம்பஶுபிரநதித்ரு'ஷ்ண-ங்கரோதி । தாரய-ந்ப்ரஸ்தர-ம்பரிதீ-ந்பரி ததாதி । யஜமாநோ வை ப்ரஸ்தரஃ ।
யஜமாந ஏவ த-த்ஸ்வய-ம்பரிதீ-ந்பரி ததாதி ॥
கந்தர்வோ-'ஸி விஶ்வாவஸுரித்யாஹ ॥ 34 ॥

விஶ்வமேவாயு-ர்யஜமாநே ததாதி । இந்த்ரஸ்ய பாஹுரஸி தக்ஷிண இத்யாஹ । இந்த்ரியமேவ யஜமாநே ததாதி । மித்ராவருணௌ த்வோத்தரதஃ பரிதத்தாமித்யாஹ ।
ப்ராணாபாநௌ மித்ராவருணௌ । ப்ராணாபாநா-வேவாஸ்மி-ந்ததாதி । ஸூர்யஸ்த்வா புரஸ்தா-த்பாத்வித்யாஹ । ரக்ஷஸா-மபஹத்யை । கஸ்யாஶ்சிதபிஶஸ்த்யா இத்யாஹ । அபரிமிதாதேவைந-ம்பாதி ॥ 35 ॥

வீதிஹோத்ர-ந்த்வா கவ இத்யாஹ । அக்நிமேவ ஹோத்ரேண ஸமர்தயதி । த்யுமந்தக்ம் ஸமிதீமஹீத்யாஹ ஸமித்த்யை । அக்நே ப்ரு'ஹந்தமத்த்வர இத்யாஹ வ்ரு'த்த்யை । விஶோ யந்த்ரே ஸ்த இத்யாஹ । விஶாம்-யஂத்யை ।
உதீசீநாக்ரே நிததாதி ப்ரதிஷ்டித்யை ।
வஸூநாக்ம் ருத்ராணா-மாதித்யாநாக்ம் ஸதஸி ஸீதேத்யாஹ । தேவதாநாமேவ ஸதநே ப்ரஸ்தரக்ம் ஸாதயதி ॥ ஜுஹூரஸி க்ரு'தாசீ நாம்நேத்யாஹ ॥ 36 ॥

அஸௌ வை ஜுஹூஃ । அந்தரிக்ஷமுபப்ரு'த் । ப்ரு'திவீ த்ருவா । தாஸாமேததேவ ப்ரிய-ந்நாம । ய-த்க்ரு'தாசீதி । ய-த்க்ரு'தாசீத்யாஹ । ப்ரியேணைவைநா நாம்நா ஸாதயதி ॥
ஏதா அஸதந்-த்ஸுக்ரு'தஸ்ய லோக இத்யாஹ ।
ஸத்யம்-வைஂ ஸுக்ரு'தஸ்ய லோகஃ ।
ஸத்ய ஏவைநா-ஸ்ஸுக்ரு'தஸ்ய லோகே ஸாதயதி ।
தா விஷ்ணோ பாஹீத்யாஹ । யஜ்ஞோ வை விஷ்ணுஃ । யஜ்ஞஸ்ய த்ரு'த்யை । பாஹி யஜ்ஞ-ம்பாஹி யஜ்ஞபதி-ம்பாஹி மாம்-யஂஜ்ஞநியமித்யாஹ । யஜ்ஞாய யஜமாநாயாத்மநே । தேப்ய ஏவாஶிஷமாஶாஸ்தே-'நார்த்யை ॥ 37 ॥

(ஸ்தேத்யாஹ - ப்ரு'திவீ வேதி--ர் யந்தி - க்ரியதே - விஷ்ணு--ர் வீர்யஸம்மிதம் - கரோ - த்யாஹ - பாதி - நாம்நேத்யாஹ - லோகே ஸாதயதி ஷட்ச) (அ. 6)
அநுவாகம் 7 - ஆகாரஃ
அக்நிநா வை ஹோத்ரா । தேவா அஸுரா-நப்யபவந்ந் ।
அக்நயே ஸமித்த்யமாநாயா-நுப்ரூஹீத்யாஹ ப்ராத்ரு'வ்யாபிபூத்யை । ஏகவிக்ம்ஶதி-மித்த்மதாரூணி பவந்தி । ஏகவிக்ம்ஶோ வை புருஷஃ ।
புருஷஸ்யாப்த்யை ।
பஞ்சதஶேத்த்மதாரூண்ய-ப்யாததாதி ।
பஞ்சதஶ வா அர்தமாஸஸ்ய ராத்ரயஃ ।
அர்தமாஸஶ-ஸ்ஸம்வஂத்ஸர ஆப்யதே ।
த்ரீந்-பரிதீந்-பரி-ததாதி ॥ 38 ॥

ஊர்த்வே ஸமிதாவாததாதி । அநூயாஜேப்யஃ ஸமிதமதிஶிநஷ்டி । ஷட்த்ஸ-ம்பத்யந்தே । ஷட்வா ரு'தவஃ । ரு'தூநேவ ப்ரீணாதி । வேதேநோபவாஜயதி ।
ப்ராஜாபத்யோ வை வேதஃ । ப்ராஜாபத்யஃ ப்ராணஃ । யஜமாந ஆஹவநீயஃ । யஜமாந ஏவ ப்ராண-ந்ததாதி ॥ 39 ॥

த்ரிருபவாஜயதி । த்ரயோ வை ப்ராணாஃ । ப்ராணாநேவாஸ்மி-ந்ததாதி । வேதேநோபயத்ய ஸ்ருவேண ப்ராஜாபத்ய-மாகார-மாகாரயதி । யஜ்ஞோ வை ப்ரஜாபதிஃ । யஜ்ஞமேவ ப்ரஜாபதி-ம்முகத ஆரபதே ।
அதோ ப்ரஜாபதி-ஸ்ஸர்வா தேவதாஃ । ஸர்வா ஏவ தேவதாஃ ப்ரீணாதி ॥ அக்நிமக்நீ-த்த்ரிஸ்த்ரி-ஸ்ஸம்ம்ரு'ட்டீத்யாஹ । த்ர்யாவ்ரு'த்தி யஜ்ஞஃ ॥ 40 ॥

அதோ ரக்ஷஸாமபஹத்யை । பரிதீந்-த்ஸம்மார்ஷ்டி । புநாத்யேவைநாந் । த்ரிஸ்த்ரி-ஸ்ஸம்மார்ஷ்டி । த்ர்யாவ்ரு'த்தி யஜ்ஞஃ । அதோ மேத்த்யத்வாய । அதோ ஏதே வை தேவாஶ்வாஃ । தேவாஶ்வாநேவ த-த்ஸம்மார்ஷ்டி ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ।
ஆஸீநோ-'ந்ய-மாகார-மாகாரயதி ॥ 41 ॥

திஷ்டந்நந்யம் । யதா-'நோ வா ரதம்வாஂ யுஞ்ஜ்யாத் ।
ஏவமேவ ததத்த்வர்யு-ர்யஜ்ஞம்-யுஂநக்தி ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யாப்யூட்யை ।
வஹந்த்யேந-ங்க்ராம்யாஃ பஶவஃ ।
ய ஏவம்-வேஂத ॥ புவநமஸி விப்ரதஸ்வேத்யாஹ । யஜ்ஞோ வை புவநம் । யஜ்ஞ ஏவ யஜமாந-ம்ப்ரஜயா பஶுபிஃ ப்ரதயதி । அக்நே யஷ்டரித-ந்நம இத்யாஹ ॥ 42 ॥

அக்நிர்வை தேவாநாம்-யஂஷ்டா । ய ஏவ தேவாநாம்-யஂஷ்டா । தஸ்மா ஏவ நமஸ்கரோதி ॥
ஜுஹ்வேஹ்யக்நிஸ்த்வா ஹ்வயதி தேவயஜ்யாயா உபப்ரு'தேஹி தேவஸ்த்வா ஸவிதா ஹ்வயதி தேவயஜ்யாயா இத்யாஹ ।
ஆக்நேயீ வை ஜுஹூஃ । ஸாவித்ர்யுபப்ரு'த் । தாப்யாமேவைநே ப்ரஸூத ஆதத்தே ॥ அக்நாவிஷ்ணூ மா வாமவக்ரமிஷமித்யாஹ ।
அக்நிஃ புரஸ்தாத் । விஷ்ணுர்யஜ்ஞஃ பஶ்சாத் ॥ 43 ॥

தாப்யாமேவ ப்ரதி ப்ரோச்யாத்யாக்ராமதி ।
விஜிஹாதா-ம்மா மா ஸந்தாப்தமித்யாஹாஹிக்ம்ஸாயை ।
லோக-ம்மே லோகக்ரு'தௌ க்ரு'ணுதமித்யாஹ ।
ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ॥ விஷ்ணோ-ஸ்ஸ்தாநமஸீத்யாஹ । யஜ்ஞோ வை விஷ்ணுஃ । ஏத-த்கலு வை தேவாநா-மபராஜித-மாயதநம் । ய-த்யஜ்ஞஃ ।
தேவாநாமேவாபராஜித ஆயதநே திஷ்டதி ॥
இத இந்த்ரோ அக்ரு'ணோ-த்வீர்யாணீத்யாஹ ॥ 44 ॥

இந்த்ரியமேவ யஜமாநே ததாதி ।
ஸமாரப்யோர்த்வோ அத்த்வரோ திவிஸ்ப்ரு'ஶமித்யாஹ வ்ரு'த்த்யை । ஆகார-மாகார்யமாணமநு ஸமாரப்ய । ஏதஸ்மிந் காலே தேவா-ஸ்ஸுவர்கம்-லோஂகமாயந்ந் । ஸாக்ஷாதேவ யஜமாந-ஸ்ஸுவர்கம்-லோஂகமேதி । அதோ ஸம்ரு'த்தேநைவ யஜ்ஞேந யஜமாந-ஸ்ஸுவர்கம்-லோஂகமேதி ।
அஹ்ருதோ யஜ்ஞோ யஜ்ஞபதேரித்யாஹாநார்த்யை ।
இந்த்ராவாந்-த்ஸ்வாஹேத்யாஹ । இந்த்ரியமேவ யஜமாநே ததாதி । ப்ரு'ஹத்பா இத்யாஹ ॥ 45 ॥

ஸுவர்கோ வை லோகோ ப்ரு'ஹத்பாஃ । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ யஜமாநதேவத்யா வை ஜுஹூஃ । ப்ராத்ரு'வ்யதேவத்யோபப்ரு'த் । ப்ராண ஆகாரஃ ।
ய-த்ஸக்க்ஸ்பர்ஶயேத் । ப்ராத்ரு'வ்யே-'ஸ்ய ப்ராண-ந்தத்த்யாத் । அஸக்க்ஸ்பர்ஶயந்நத்யாக்ராமதி । யஜமாந ஏவ ப்ராண-ந்ததாதி । பாஹிமா-'க்நே துஶ்சரிதாதா மா ஸுசரிதே பஜேத்யாஹ ॥ 46 ॥

அக்நிர்வாவ பவித்ரம் । வ்ரு'ஜிநமந்ரு'த-ந்துஶ்சரிதம் ।
ரு'ஜுகர்மக்ம் ஸத்யக்ம் ஸுசரிதம் ।
அக்நிரேவைநம்-வ்ரு'ஂஜிநாத-ந்ரு'தா-த்துஶ்சரிதாத்பாதி ।
ரு'ஜுகர்மே ஸத்யே ஸுசரிதே பஜதி । தஸ்மாதேவமாஶாஸ்தே । ஆத்மநோ கோபீதாய ॥ ஶிரோ வா ஏத-த்யஜ்ஞஸ்ய । யதாகாரஃ । ஆத்மா த்ருவா ॥ 47 ॥

ஆகார-மாகார்ய த்ருவாக்ம் ஸமநக்தி ।
ஆத்மந்நேவ யஜ்ஞஸ்ய ஶிரஃ ப்ரதிததாதி ।
த்வி-ஸ்ஸமநக்தி । த்வௌ ஹி ப்ராணாபாநௌ । ததாஹுஃ ।
த்ரிரேவ ஸமஞ்ஜ்யாத் । த்ரிதாது ஹி ஶிர இதி । ஶிர இவைத-த்யஜ்ஞஸ்ய । அதோ த்ரயோ வை ப்ராணாஃ ।
ப்ராணாநேவாஸ்மி-ந்ததாதி ॥
மகஸ்ய ஶிரோ-'ஸி ஸஞ்ஜ்யோதிஷா ஜ்யோதிரங்க்தாமித்யாஹ ।
ஜ்யோதிரேவாஸ்மா உபரிஷ்டா-த்ததாதி ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யாநுக்யாத்யை ॥ 48 ॥

(பரிததாதி - ப்ராண-ந்ததாதி - ஹி யஜ்ஞோ - காரயதி - நம இத்யாஹ - பஶ்சா-த்- வீர்யாணீத்யாஹ - பா இத்யாஹ - பஜேத்யாஹ - த்ரு - வைவாஸ்மி-ந்ததாதி த்ரீணி ச) (அ. 7)
அநுவாகம் 8 - இடாபக்ஷணம்
திஷ்ணியா வா ஏதே ந்யுப்யந்தே । யத்ப்ரஹ்மா । யத்தோதா । யதத்த்வர்யுஃ । யதக்நீத் । ய-த்யஜமாநஃ । தாந். யதந்தரேயாத் । யஜமாநஸ்ய ப்ராணாந்-த்ஸங்கர்ஷேத் । ப்ரமாயுக-ஸ்ஸ்யாத் । புரோடாஶமபக்ரு'ஹ்ய ஸஞ்சரத்யத்த்வர்யுஃ ॥ 49 ॥

யஜமாநாயைவ தல்லோகக்ம் ஶிக்ம்ஷதி ।
நாஸ்ய ப்ராணாந்-த்ஸங்கர்ஷதி । ந ப்ரமாயுகோ பவதி । புரஸ்தா-த்ப்ரத்யங்ஙாஸீநஃ । இடாயா இடாமாததாதி ।
ஹஸ்த்யாக்ம் ஹோத்ரே । பஶவோ வா இடா । பஶவஃ புருஷஃ । பஶுஷ்வேவ பஶூ-ந்ப்ரதிஷ்டாபயதி । இடாயை வா ஏஷா ப்ரஜாதிஃ ॥ 50 ॥

தா-ம்ப்ரஜாதிம்-யஂஜமாநோ-'நு ப்ரஜாயதே । த்விரங்குலாவநக்தி பர்வணோஃ ।
த்விபா-த்யஜமாநஃ ப்ரதிஷ்டித்யை । ஸக்ரு'துபஸ்த்ரு'ணாதி । த்விராததாதி । ஸக்ரு'தபிகாரயதி । சது-ஸ்ஸம்பத்யதே । சத்வாரி வை பஶோஃ ப்ரதிஷ்டாநாநி ।
யாவாநேவ பஶுஃ । தமுபஹ்வயதே ॥ 51 ॥

முகமிவ ப்ரத்யுபஹ்வயேத । ஸமுங்காநேவ பஶூநுபஹ்வயதே । பஶவோ வா இடா ।
தஸ்மா-த்ஸா-'ந்வாரப்யா । அத்த்வர்யுணா ச யஜமாநேந ச । உபஹூதஃ பஶுமாநஸாநீத்யாஹ ।
உப ஹ்யேநௌ ஹ்வயதே ஹோதா । இடாயை தேவதாநா-முபஹவே । உபஹூதஃ பஶுமா-ந்பவதி ।
ய ஏவம்-வேஂத ॥ 52 ॥

யாம்-வைஂ ஹஸ்த்யாமிடாமாததாதி । வாச-ஸ்ஸா பாகதேயம் । யாமுபஹ்வயதே । ப்ராணாநாக்ம் ஸா । வாச-ஞ்சைவ ப்ராணாக்ஶ்சாவருந்தே ॥
அத வா ஏதர்ஹ்யுபஹூதாயாமிடாயாம் ।
புரோடாஶஸ்யைவ பர்ஹிஷதோ மீமாக்ம்ஸா । யஜமாந-ந்தேவா அப்ருவந்ந் । ஹவிர்நோ நிர்வபேதி । நாஹமபாகோ நிர்வப்ஸ்யாமீத்யப்ரவீத் ॥ 53 ॥

ந மயா-'பாகயா 'நுவக்ஷ்யதேதி வாகப்ரவீத் ।
நாஹமபாகா புரோ-'நுவாக்யா பவிஷ்யாமீதி புரோ-'நுவாக்யா । நாஹமபாகா யாஜ்யா பவிஷ்யாமீதி
யாஜ்யா । ந மயா-'பாகேந வஷட்கரிஷ்யதேதி வஷட்காரஃ । ய-த்யஜமாநபாக-ந்நிதாய புரோடாஶ-ம்பர்ஹிஷத-ங்கரோதி ।
தாநேவ த-த்பாகிநஃ கரோதி । சதுர்தா கரோதி । சதஸ்ரோ திஶஃ । திக்ஷ்வேவ ப்ரதிதிஷ்டதி । பர்ஹிஷத-ங்கரோதி ॥ 54 ॥

யஜமாநோ வை புரோடாஶஃ । ப்ரஜா பர்ஹிஃ ।
யஜமாநமேவ ப்ரஜாஸு ப்ரதிஷ்டாபயதி ।
தஸ்மாதஸ்த்நா-'ந்யாஃ ப்ரஜாஃ ப்ரதிதிஷ்டந்தி । மாக்ம்ஸேநாந்யாஃ । அதோ கல்வாஹுஃ । தக்ஷிணா வா ஏதா ஹவி-ர்யஜ்ஞஸ்யாந்தர்வேத்யவருத்த்யந்தே ।
ய-த்புரோடாஶ-ம்பர்ஹிஷத-ங்கரோதீதி । சதுர்தா கரோதி । சத்வாரோ ஹ்யேதே ஹவி-ர்யஜ்ஞஸ்யர்த்விஜஃ ॥ 55 ॥

ப்ரஹ்மா ஹோதா-'த்த்வர்யுரக்நீத் । தமபிம்ரு'ஶேத் । இத-ம்ப்ரஹ்மணஃ । இதக்ம் ஹோதுஃ । இதமத்த்வர்யோஃ । இதமக்நீத இதி । யதைவாத-ஸ்ஸௌம்யே-'த்த்வரே ।
ஆதேஶம்ரு'த்விக்ப்யோ தக்ஷிணா நீயந்தே । தாத்ரு'கேவ தத் । அக்நீதே ப்ரதமாயாததாதி ॥ 56 ॥

அக்நிமுகா ஹ்ய்ரு'த்திஃ । அக்நிமுகாமேவர்திம்-யஂஜமாந ரு'த்த்நோதி ॥ ஸக்ரு'துபஸ்தீர்ய த்விராததத் । உபஸ்தீர்ய த்விரபிகாரயதி ।
ஷட்-த்ஸம்பத்யந்தே । ஷட்வா ரு'தவஃ । ரு'தூநேவ ப்ரீணாதி । வேதேந ப்ரஹ்மணே ப்ரஹ்மபாக-ம்பரிஹரதி । ப்ராஜாபத்யோ வை வேதஃ । ப்ராஜாபத்யோ ப்ரஹ்மா ॥ 57 ॥

ஸவிதா யஜ்ஞஸ்ய ப்ரஸூத்யை । அத காமமந்யேந । ததோ ஹோத்ரே । மத்த்யம்-வாஂ ஏத-த்யஜ்ஞஸ்ய । யத்தோதா । மத்த்யத ஏவ யஜ்ஞ-ம்ப்ரீணாதி ।
அதாத்த்வர்யவே । ப்ரதிஷ்டா வா ஏஷா யஜ்ஞஸ்ய । யதத்த்வர்யுஃ ।
தஸ்மாத்தவி-ர்யஜ்ஞஸ்யைதாமேவாவ்ரு'தமநு ॥ 58 ॥

அந்யா தக்ஷிணா நீயந்தே । யஜ்ஞஸ்ய ப்ரதிஷ்டித்யை ।
அக்நிமக்நீ-த்ஸக்ரு'-த்ஸக்ரு'-த்ஸம்ம்ரு'ட்டீத்யாஹ ।
பராம்இவ ஹ்யேதர்ஹி யஜ்ஞஃ ॥ இஷிதா தைவ்யா ஹோதார இத்யாஹ । இஷிதக்ம் ஹி கர்ம க்ரியதே ।
பத்ரவாச்யாய ப்ரேஷிதோ மாநுஷ-ஸ்ஸூக்தவாகாய ஸூக்தா ப்ரூஹீத்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ।
ஸ்வகா தைவ்யா ஹோத்ரு'ப்ய இத்யாஹ । யஜ்ஞமேவ தத்ஸ்வகா கரோதி । ஸ்வஸ்தி-ர்மாநுஷேப்ய இத்யாஹ ।
ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே । ஶம்யோஂ-ர்ப்ரூஹீத்யாஹ ।
ஶம்யுஂமேவ பார்ஹஸ்பத்ய-ம்பாகதேயேந ஸமர்தயதி ॥ 59 ॥

(சரத்யத்த்வர்யுஃ - ப்ரஜாதி--ர் ஹ்வயதே - வேதா - ப்ரவீ-த்- பர்ஹிஷத-ங்கரோ-த்ய்ரு'த்விஜோ-ததாதி-ப்ரஹ்மா-'நு-கரோதி சத்வாரி ச) (அ. 8)
அநுவாகம் 9 - ப்ரஸ்தரப்ரஹாராதிகம்
அத ஸ்ருசாவநுஷ்டுக்ப்யாம்-வாஂஜவதீப்யாம்-வ்யூஂஹதி । ப்ரதிஷ்டா வா அநுஷ்டுக் । அந்நம்-வாஂஜஃ ப்ரதிஷ்டித்யை । அந்நாத்யஸ்யாவருத்த்யை । ப்ராசீ-ஞ்ஜுஹூமூஹதி । ஜாதாநேவ ப்ராத்ரு'வ்யா-ந்ப்ரணுததே । ப்ரதீசீமுபப்ரு'தம் ।
ஜநிஷ்யமாணாநேவ ப்ரதிநுததே ।
ஸ விஷூச ஏவாபோஹ்ய ஸபத்நாந். யஜமாநஃ ।
அஸ்மிந் ஂலோகே ப்ரதிதிஷ்டதி ॥ 60 ॥

த்வாப்யாம் । த்விப்ரதிஷ்டோ ஹி ॥ வஸுப்யஸ்த்வா ருத்ரேப்யஸ்த்வா-''தித்யேப்யஸ்த்வேத்யாஹ ।
யதாயஜுரேவை தத் । ஸ்ருக்ஷு ப்ரஸ்தரமநக்தி ।
இமே வை லோகா-ஸ்ஸ்ருசஃ । யஜமாநஃ ப்ரஸ்தரஃ । யஜமாநமேவ தேஜஸா-'நக்தி । த்ரேதா-'நக்தி ।
த்ரய இமே லோகாஃ ॥ 61 ॥

ஏப்ய ஏவைநம்-லோஂகேப்யோ-'நக்தி ।
அபிபூர்வமநக்தி । அபிபூர்வமேவ யஜமாந-ந்தேஜஸா-'நக்தி ॥ அக்தக்ம் ரிஹாணா இத்யாஹ ।
தேஜோ வா ஆஜ்யம் । யஜமாநஃ ப்ரஸ்தரஃ ।
யஜமாநமேவ தேஜஸா-'நக்தி । வியந்து வய இத்யாஹ । வய ஏவைந-ங்க்ரு'த்வா ।
ஸுவர்கம்-லோஂக-ங்கமயதி ॥ 62 ॥

ப்ரஜாம்-யோஂநி-ம்மா நிர்ம்ரு'க்ஷமித்யாஹ । ப்ரஜாயை கோபீதாய ॥ ஆப்யாயந்தாமாப ஓஷதய இத்யாஹ । ஆப ஏவௌஷதீராப்யாயயதி । மருதா-ம்ப்ரு'ஷதய-ஸ்ஸ்தேத்யாஹ । மருதோ வை வ்ரு'ஷ்ட்யா ஈஶதே ।
வ்ரு'ஷ்டிமேவாவருந்தே । திவ-ங்கச்ச ததோ நோ வ்ரு'ஷ்டிமேரயேத்யாஹ । வ்ரு'ஷ்டிர்வை த்யௌஃ । வ்ரு'ஷ்டிமேவாவருந்தே ॥ 63 ॥

யாவத்வா அத்த்வர்யுஃ ப்ரஸ்தர-ம்ப்ரஹரதி । தாவதஸ்யாயுர்மீயதே । ஆயுஷ்பா அக்நே-'ஸ்யாயுர்மே பாஹீத்யாஹ । ஆயுரேவாத்மந்-தத்தே ।
யாவத்வா அத்த்வர்யுஃ ப்ரஸ்தர-ம்ப்ரஹரதி । தாவதஸ்ய சக்ஷுர்மீயதே । சக்ஷுஷ்பா அக்நே-'ஸி சக்ஷுர்மே பாஹீத்யாஹ । சக்ஷுரேவாத்மந்-தத்தே ॥
த்ருவா-'ஸீத்யாஹ ப்ரதிஷ்டித்யை ॥
ய-ம்பரிதி-ம்பர்யதத்தா இத்யாஹ ॥ 64 ॥

யதாயஜுரேவைதத் । அக்நே தேவ பணிபி-ர்வீயமாண இத்யாஹ । அக்நய ஏவைந-ஞ்ஜுஷ்ட-ங்கரோதி ।
த-ந்த ஏதமநு ஜோஷ-ம்பராமீத்யாஹ ।
ஸஜாதாநேவாஸ்மா அநுகாந்கரோதி ।
நேதேஷ த்வதபசேதயாதா இத்யாஹாநுக்யாத்யை ॥ யஜ்ஞஸ்ய பாத உப ஸமிதமித்யாஹ ।
பூமாநமேவோபைதி । பரிதீந்-ப்ரஹரதி ।
யஜ்ஞஸ்ய ஸமிஷ்ட்யை ॥ 65 ॥

ஸ்ருசௌ ஸ-ம்ப்ரஸ்ராவயதி । யதேவ தத்ர க்ரூரம் ।
தத்-தேந ஶமயதி । ஜுஹ்வாமுபப்ரு'தம் । யஜமாநதேவத்யா வை ஜுஹூஃ ।
ப்ராத்ரு'வ்யதேவத்யோபப்ரு'த் ।
யஜமாநாயைவ ப்ராத்ரு'வ்யமுபஸ்தி-ங்கரோதி ॥
ஸக்க்ஸ்ராவபாகா-ஸ்ஸ்தேத்யாஹ ।
வஸவோ வை ருத்ரா ஆதித்யா-ஸ்ஸக்க்ஸ்ராவபாகாஃ ।
தேஷா-ந்த-த்பாகதேயம் ॥ 66 ॥

தாநேவ தேந ப்ரீணாதி । வைஶ்வதேவ்யர்சா । ஏதே ஹி விஶ்வே தேவாஃ । த்ரிஷ்டுக்-பவதி । இந்த்ரியம்-வைஂ த்ரிஷ்டுக் । இந்த்ரியமேவ யஜமாநே ததாதி ॥ அக்நேர்வாமபந்நக்ரு'ஹஸ்ய ஸதஸி ஸாதயாமீத்யாஹ ।
இயம்-வாஂ அக்நிரபந்நக்ரு'ஹஃ । அஸ்யா ஏவைநே ஸதநே ஸாதயதி । ஸும்நாய ஸும்நிநீ ஸும்நே மா தத்தமித்யாஹ ॥ 67 ॥

ப்ரஜா வை பஶவஃ ஸும்நம் । ப்ரஜாமேவ பஶூநாத்மந்தத்தே । துரி துர்யௌ பாதமித்யாஹ । ஜாயாபத்யோ-ர்கோபீதாய ॥ அக்நே-'தப்தாயோ-'ஶீததநோ இத்யாஹ । யதாயஜுரேவைதத் । பாஹி மா-'த்ய திவஃ பாஹி ப்ரஸித்யை பாஹி துரிஷ்ட்யை பாஹி துரத்மந்யை பாஹி துஶ்சரிதாதித்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ।
அவிஷ-ந்நஃ பிது-ங்க்ரு'ணு ஸுஷதா யோநிக்க் ஸ்வாஹேதீத்த்ம-ஸம்வ்ரு'ஂஶ்சநாந்யந்வாஹார்யபசநே 'ப்யாதாய பலீகரணஹோம-ஞ்ஜுஹோதி ।
அதிரிக்தாநி வா இத்த்ம ஸம்வ்ரு'ஂஶ்சநாநி ॥ 68 ॥

அதிரிக்தாஃ பலீகரணாஃ । அதிரிக்தமாஜ்யோச்சேஷணம் ।
அதிரிக்த ஏவாதிரிக்த-ந்ததாதி । அதோ அதிரிக்தே-நைவாதிரிக்த-மாப்த்வா-'வருந்தே ॥ வேதி-ர்தேவேப்யோ நிலாயத । தாம்-வேஂதேநாந்வவிந்தந்ந் । வேதேந வேதிம்-விஂவிதுஃ ப்ரு'திவீம் । ஸா பப்ரதே ப்ரு'திவீ பார்திவாநி ।
கர்ப-ம்பிபர்தி புவநேஷ்வந்தஃ ।
ததோ யஜ்ஞோ ஜாயதே விஶ்வதாநிரிதி புரஸ்தா-த்ஸ்தம்பயஜுஷோ வேதேந வேதிக்ம் ஸம்மாஷ்ட்ர்யநுவித்த்யை ॥ 69 ॥

அதோ ய-த்வேதஶ்ச வேதிஶ்ச பவதஃ । மிதுநத்வாய ப்ரஜாத்யை । ப்ரஜாபதேர்வா ஏதாநி ஶ்மஶ்ரூணி । ய-த்வேதஃ । பத்நியா உபஸ்த ஆஸ்யதி ।
மிதுநமேவ கரோதி । விந்ததே ப்ரஜாம் ।
வேதக்ம் ஹோதா-''ஹவநீயா-த்ஸ்த்ரு'ணந்நேதி ।
யஜ்ஞமேவ த-த்ஸந்தநோத்யோத்தரஸ்மா-தர்தமாஸாத் ।
தக்ம் ஸந்ததமுத்தரே-'ர்தமாஸ ஆலபதே ॥ 70 ॥

த-ங்காலேகால ஆகதே யஜதே ॥ ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி ।
ஸ த்வா அத்த்வர்யு-ஸ்ஸ்யாத் । யோ யதோ யஜ்ஞ-ம்ப்ரயுங்க்தே ।
ததேந-ம்ப்ரதிஷ்டாபயதீதி ।
வாதாத்வா அத்த்வர்யுர்யஜ்ஞ-ம்ப்ரயுங்க்தே ।
தேவா காதுவிதோ காதும்-விஂத்வா காதுமிதேத்யாஹ ।
யத ஏவ யஜ்ஞ-ம்ப்ரயுங்க்தே ।
ததேந-ம்ப்ரதிஷ்டாபயதி ।
ப்ரதிதிஷ்டதி ப்ரஜயா பஶுபி-ர்யஜமாநஃ ॥ 71 ॥

(திஷ்டதீ - மே லோகா - கமயதி - த்யௌ-ர்வ்ரு'ஷ்டிமேவாவருந்தே - பர்யதத்தா இத்யாஹ - ஸமிஷ்ட்யை - பாகதேயம் - தத்தமித்யாஹ - வா இத்த்ம ஸம்வ்ரு'ஂஶ்சநா - ந்யநுவித்த்யை - லபதே - யஜமாநஃ) (அ. 9)
அநுவாகம் 10 - பத்நீயோக்ரவிமோகஃ
யோ வா அயதாதேவதம்-யஂஜ்ஞமுபசரதி ।
ஆ தேவதாப்யோ வ்ரு'ஶ்ச்யதே । பாபீயா-ந்பவதி । யோ யதாதேவதம் । ந தேவதாப்ய ஆவ்ரு'ஶ்ச்யதே ।
வஸீயா-ந்பவதி । வாருணோ வை பாஶஃ ।
இமம்-விஂஷ்யாமி வருணஸ்ய பாஶமித்யாஹ ।
வருணபாஶாதேவைநா-ம்முஞ்சதி ।
ஸவித்ரு'ப்ரஸூதோ யதாதேவதம் ॥ 72 ॥

ந தேவதாப்ய ஆவ்ரு'ஶ்ச்யதே । வஸீயா-ந்பவதி ।
தாதுஶ்ச யோநௌ ஸுக்ரு'தஸ்ய லோக இத்யாஹ । அக்நிர்வை தாதா । புண்ய-ங்கர்ம ஸுக்ரு'தஸ்ய லோகஃ । அக்நிரேவைநா-ந்தாதா । புண்யே கர்மணி ஸுக்ரு'தஸ்ய லோகே ததாதி । ஸ்யோந-ம்மே ஸஹ பத்யா கரோமீத்யாஹ ।
ஆத்மநஶ்ச யஜமாநஸ்ய சாநாத்யை ஸத்வாம்யஂ ॥
ஸமாயுஷா ஸம்ப்ரஜயேத்யாஹ ॥ 73 ॥

ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே பூர்ணபாத்ரே । அந்ததோ-'நுஷ்டுபா । சதுஷ்பத்வா ஏதச்சந்தஃ ப்ரதிஷ்டித-ம்பத்நியை பூர்ணபாத்ரே பவதி ।
அஸ்மிந் ஂலோகே ப்ரதிதிஷ்டாநீதி ।
அஸ்மிந்நேவ லோகே ப்ரதிதிஷ்டதி । அதோ வாக்வா அநுஷ்டுக் । வாம்மிதுநம் । ஆபோ ரேதஃ ப்ரஜநநம் ।
ஏதஸ்மாத்வை மிதுநாத்வித்யோதமாந-ஸ்ஸ்தநயந்வர்ஷதி । ரேதஃ ஸிஞ்சந்ந் ॥ 74 ॥

ப்ரஜாஃ ப்ரஜநயந்ந் ॥ யத்வை யஜ்ஞஸ்ய ப்ரஹ்மணா யுஜ்யதே । ப்ரஹ்மணா வை தஸ்ய விமோகஃ । அத்பி-ஶ்ஶாந்திஃ । விமுக்தம்-வாஂ ஏதர்ஹி யோக்த்ர-ம்ப்ரஹ்மணா ।
ஆதாயைநத்பத்நீ ஸஹாப உபக்ரு'ஹ்ணீதே ஶாந்த்யை ।
அஞ்ஜலௌ பூர்ணபாத்ரமாநயதி । ரேத ஏவாஸ்யா-ம்ப்ரஜா-ந்ததாதி । ப்ரஜயா ஹி மநுஷ்யஃ பூர்ணஃ ।
முகம்-விஂம்ரு'ஷ்டே । அவப்ரு'தஸ்யைவ ரூப-ங்க்ரு'த்வோத்திஷ்டதி ॥ 75 ॥

(ஸவித்ரு'ப்ரஸூதோ யதாதேவதம்-ப்ரஜயேத்யாஹ-ஸிஞ்ச-ந்ம்ரு'ஷ்ட ஏக-ஞ்ச) (அ. 10)
அநுவாகம் 11 - உபவேஷோபகூஹநம்
பரிவேஷோ வா ஏஷ வநஸ்பதீநாம் । யதுபவேஷஃ । ய ஏவம்-வேஂத । விந்ததே பரிவேஷ்டாரம் । தமுத்கரே ॥ ய-ந்தேவா மநுஷ்யேஷு ।
உபவேஷமதாரயந்ந் । யே அஸ்மதபசேதஸஃ । தாநஸ்மப்ய-மிஹாகுரு । உபவேஷோபவிட்டி நஃ ॥ 76 ॥

ப்ரஜா-ம்புஷ்டிமதோ தநம் ।
த்விபதோ நஶ்சதுஷ்பதஃ । த்ருவாந-நபகாந்-குர்விதி புரஸ்தா-த்ப்ரத்யஞ்சமுபகூஹதி ।
தஸ்மா-த்புரஸ்தா-த்ப்ரத்யஞ்சஃ ஶூத்ரா அவஸ்யந்தி । ஸ்தவிமத உபகூஹதி । அப்ரதிவாதிந ஏவைநாந் குருதே ॥
த்ரு'ஷ்டிர்வா உபவேஷஃ ।
ஶுசர்தோ வஜ்ரோ ப்ரஹ்மணா ஸக்ம்ஶிதஃ ।
யோபவேஷே ஶுக் । ஸா-'மும்ரு'ச்சது ய-ந்த்விஷ்ம இதி ॥ 77 ॥

அதாஸ்மை நாம க்ரு'ஹ்ய ப்ரஹரதி । நிரமு-ந்நுத ஓகஸஃ । ஸபத்நோ யஃ ப்ரு'தந்யதி । நிர்பாத்த்யேந ஹவிஷா । இந்த்ர ஏண-ம்பராஶரீத் ।
இஹி திஸ்ரஃ பராவதஃ । இஹி பஞ்சஜநாக்ம் அதி ।
இஹி திஸ்ரோ-'தி ரோசநா யாவத் । ஸூர்யோ அஸ-த்திவி ।
பரமா-ந்த்வா பராவதம் ॥ 78 ॥

இந்த்ரோ நயது வ்ரு'த்ரஹா । யதோ ந புநராயஸி ।
ஶஶ்வதீப்ய-ஸ்ஸமாப்ய இதி । த்ரிவ்ரு'த்வா ஏஷ வஜ்ரோ ப்ரஹ்மணா ஸக்ம்ஶிதஃ । ஶுசைவைநம்-விஂத்த்வா ।
ஏப்யோ லோகேப்யோ நிர்ணுத்ய । வஜ்ரேண ப்ரஹ்மணா ஸ்த்ரு'ணுதே । ஹதோ 'ஸாவவதிஷ்மா-முமித்யாஹ
ஸ்த்ரு'த்யை । ய-ந்த்விஷ்யாத்த-ந்த்யாயேத் ।
ஶுசைவைந-மர்பயதி ॥ 79 ॥
(நோ-த்விஷ்ம இதி-பராவத-மர்பயதி) (அ. 11)
(ப்ரத்யுஷ்டம் - திவ-ஶ்ஶில்ப - மயஜ்ஞோ - த்ரு'த-ஞ்ச - தேவாஸுரா-ஸ்ஸ ஏதமிந்த்ர - ஆபோ தேவீ - ரக்நிநா - திஷ்ணியா - அத ஸ்ருசௌ - யோ வா அயதாதேவதம் - பரிவேஷோ வா ஏகாதஶ)
(ப்ரத்யுஷ்ட - மயஜ்ஞ - ஏஷா ஹி விஶ்வேஷா-ந்தேவாநா - மூர்ஜா ப்ரு'திவீ - மதோ ரக்ஷஸாம் - தா-ம்ப்ரஜாதிம் - த்வாப்யாம் - த-ங்காலேகாலே நவஸப்ததிஃ)
(ப்ரத்யுஷ்டக்ம் - ஶுசைவைநமர்பயதி)
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே த்ரு'தீயாஷ்டகே த்ரு'தீய ப்ரபாடக-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥