க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே த்ரு'தீயாஷ்டகே அஷ்டமஃ ப்ரபாடகஃ - அஶ்வமேதப்ராஹ்மணம்-வைஂஶ்வதேவ-ங்காண்டம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
(அஶ்வமேதப்ராஹ்மணம்-வைஂஶ்வதேவ-ங்காண்டம்)
அநுவாகம் 1 - ஸாங்க்ரஹண்யேஷ்ட்யாதயஃ யாஜமாநஸம்ஸ்காராஃ
ஸாக்ரம்ஹண்யேஷ்ட்யா யஜதே । இமா-ஞ்ஜநதாக்ம் ஸங்கஹ்ணாநீதி ॥ த்வாதஶாரத்நீ ரஶநா பவதி । த்வாதஶ மாஸா-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரஃ ।
ஸம்வஂத்ஸரமேவா வருந்தே । மௌஞ்ஜீ பவதி । ஊர்க்வை முஞ்ஜாஃ । ஊர்ஜமே வா வருந்தே ॥ சித்ரா நக்ஷத்ர-ம்பவதி । சித்ரம்-வாஂ ஏதத்கர்ம ॥ 1 ॥
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
(அஶ்வமேதப்ராஹ்மணம்-வைஂஶ்வதேவ-ங்காண்டம்)
அநுவாகம் 1 - ஸாங்க்ரஹண்யேஷ்ட்யாதயஃ யாஜமாநஸம்ஸ்காராஃ
ஸாக்ரம்ஹண்யேஷ்ட்யா யஜதே । இமா-ஞ்ஜநதாக்ம் ஸங்கஹ்ணாநீதி ॥ த்வாதஶாரத்நீ ரஶநா பவதி । த்வாதஶ மாஸா-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரஃ ।
ஸம்வஂத்ஸரமேவா வருந்தே । மௌஞ்ஜீ பவதி । ஊர்க்வை முஞ்ஜாஃ । ஊர்ஜமே வா வருந்தே ॥ சித்ரா நக்ஷத்ர-ம்பவதி । சித்ரம்-வாஂ ஏதத்கர்ம ॥ 1 ॥
யதஶ்வமேத-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை ॥ புண்யநாம தேவயஜந-மத்த்யவஸ்யதி । புண்யாமேவ தேந கீர்திமபிஜயதி ॥ அபதாதீ-ந்ரு'த்விஜஃ ஸமாவஹந்த்யா ஸுப்ரஹ்மண்யாயாஃ ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ கேஶஶ்மஶ்ரு வபதே । நகாநி நிக்ரு'ந்ததே । ததோ தாவதே । ஸ்நாதி । அஹதம்-வாஂஸஃ பரிதத்தே । பாப்மநோ-'பஹத்யை ।
வாசம்-யஂத்வோபவஸதி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய குப்த்யை । ராத்ரி-ஞ்ஜாகரயந்த ஆஸதே । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ 2 ॥
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ கேஶஶ்மஶ்ரு வபதே । நகாநி நிக்ரு'ந்ததே । ததோ தாவதே । ஸ்நாதி । அஹதம்-வாஂஸஃ பரிதத்தே । பாப்மநோ-'பஹத்யை ।
வாசம்-யஂத்வோபவஸதி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய குப்த்யை । ராத்ரி-ஞ்ஜாகரயந்த ஆஸதே । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ 2 ॥
(கர்ம - தத்தே பஞ்ச ச) (அ. 1)
அநுவாகம் 2 - ப்ரஹ்மௌதநாபிதாநம்
சதுஷ்டய்ய ஆபோ பவந்தி ।
சதுஶ்ஶபோ வா அஶ்வஃ ப்ராஜாபத்ய-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை ॥
தா திக்ப்ய-ஸ்ஸமாப்ரு'தா பவந்தி । திக்ஷு வா ஆபஃ ।
அந்நம்-வாஂ ஆபஃ । அத்ப்யோ வா அந்ந-ஞ்ஜாயதே । யதேவாத்ப்யோ-'ந்ந-ஞ்ஜாயதே । ததவருந்தே ॥ தாஸு ப்ரஹ்மௌதந-ம்பசதி । ரேத ஏவ தத்ததாதி ॥ 3 ॥
அநுவாகம் 2 - ப்ரஹ்மௌதநாபிதாநம்
சதுஷ்டய்ய ஆபோ பவந்தி ।
சதுஶ்ஶபோ வா அஶ்வஃ ப்ராஜாபத்ய-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை ॥
தா திக்ப்ய-ஸ்ஸமாப்ரு'தா பவந்தி । திக்ஷு வா ஆபஃ ।
அந்நம்-வாஂ ஆபஃ । அத்ப்யோ வா அந்ந-ஞ்ஜாயதே । யதேவாத்ப்யோ-'ந்ந-ஞ்ஜாயதே । ததவருந்தே ॥ தாஸு ப்ரஹ்மௌதந-ம்பசதி । ரேத ஏவ தத்ததாதி ॥ 3 ॥
சதுஶ்ஶராவோ பவதி । திக்ஷ்வேவ ப்ரதிதிஷ்டதி ॥ உபயதோ ருக்மௌ பவதஃ । உபயத ஏவாஸ்மிந்-ருச-ந்ததாதி । உத்தரதி ஶ்ரு'தத்வாய ।
ஸர்பிஷ்வா-ந்பவதி மேத்த்யத்வாய । சத்வார ஆர்ஷேயாஃ ப்ராஶ்நந்தி । திஶாமேவ ஜ்யோதிஷி ஜுஹோதி । சத்வாரி ஹிரண்யாநி ததாதி । திஶாமவ ஜ்யோதீக்ஷ்ய வருந்தே ॥ 4 ॥
ஸர்பிஷ்வா-ந்பவதி மேத்த்யத்வாய । சத்வார ஆர்ஷேயாஃ ப்ராஶ்நந்தி । திஶாமேவ ஜ்யோதிஷி ஜுஹோதி । சத்வாரி ஹிரண்யாநி ததாதி । திஶாமவ ஜ்யோதீக்ஷ்ய வருந்தே ॥ 4 ॥
யதாஜ்ய-முச்சிஷ்யதே । தஸ்மிந்-ரஶநா-ந்ந்யுநத்தி । ப்ரஜாபதிர்வா ஓதநஃ । ரேத ஆஜ்யம் । யதாஜ்யே ரஶநா-ந்ந்யுநத்தி । ப்ரஜாபதிமேவ ரேதஸா ஸமர்தயதி ॥ தர்பமயீ ரஶநா பவதி ।
பஹு வா ஏஷ குசரோ-'மேத்த்யமுபகச்சதி ।
யதஶ்வஃ । பவித்ரம்-வைஂ தர்பாஃ ॥ 5 ॥
பஹு வா ஏஷ குசரோ-'மேத்த்யமுபகச்சதி ।
யதஶ்வஃ । பவித்ரம்-வைஂ தர்பாஃ ॥ 5 ॥
யத்தர்பமயீ ரஶநா பவதி । புநாத்யேவைநம் । பூதமேந-ம்மேத்த்ய-மாலபதே ॥
அஶ்வஸ்ய வா ஆலப்தஸ்ய மஹிமோத-க்ராமத் ।
ஸ மஹர்த்விஜஃ ப்ராவிஶத் । தந்மஹர்த்விஜா-ம்மஹர்த்விக்த்வம் । யந்மஹர்த்விஜஃ ப்ராஶ்ஞந்தி ।
மஹிமாந-மேவாஸ்மிந்-தத்தததி ॥
அஶ்வஸ்ய வா ஆலப்தஸ்ய ரேத உதக்ராமத் ।
தத்ஸுவர்ணக்ம் ஹிரண்ய-மபவத் । யத்ஸுவர்ணக்ம் ஹிரண்ய-ந்ததாதி ।
ரேத ஏவ தத்ததாதி ॥ ஓதநே ததாதி । ரேதோ வா ஓதநஃ । ரேதோ ஹிரண்யம் । ரேதஸைவாஸ்மி-ந்ரேதோ ததாதி ॥ 6 ॥
அஶ்வஸ்ய வா ஆலப்தஸ்ய மஹிமோத-க்ராமத் ।
ஸ மஹர்த்விஜஃ ப்ராவிஶத் । தந்மஹர்த்விஜா-ம்மஹர்த்விக்த்வம் । யந்மஹர்த்விஜஃ ப்ராஶ்ஞந்தி ।
மஹிமாந-மேவாஸ்மிந்-தத்தததி ॥
அஶ்வஸ்ய வா ஆலப்தஸ்ய ரேத உதக்ராமத் ।
தத்ஸுவர்ணக்ம் ஹிரண்ய-மபவத் । யத்ஸுவர்ணக்ம் ஹிரண்ய-ந்ததாதி ।
ரேத ஏவ தத்ததாதி ॥ ஓதநே ததாதி । ரேதோ வா ஓதநஃ । ரேதோ ஹிரண்யம் । ரேதஸைவாஸ்மி-ந்ரேதோ ததாதி ॥ 6 ॥
(ததாதி - ருந்தே - தர்பா - அபவ-த்ஷட்ச) (அ. 2)
அநுவாகம் 3 - ரஶநயா-'ஶ்வபந்தநம்
யோ வை ப்ரஹ்மணே தேவேப்யஃ ப்ரஜாபதயே-'ப்ரதி-ப்ரோச்யாஶ்வ-ம்மேத்த்ய-ம்பத்த்நாதி ।
ஆ தேவதாப்யோ வ்ரு'ஶ்ச்யதே । பாபீயாந்பவதி । யஃ ப்ரதிப்ரோச்ய । ந தேவதாப்ய ஆவ்ரு'ஶ்ச்யதே । வஸீயாந்பவதி ॥ யதாஹ । ப்ரஹ்மந்நஶ்வ-ம்மேத்த்ய-ம்பந்த்ஸ்யாமி தேவேப்யஃ ப்ரஜாபதயே தேந ராத்த்யாஸமிதி । ப்ரஹ்ம வை ப்ரஹ்மா ।
ப்ரஹ்மண ஏவ தேவேப்யஃ ப்ரஜாபதயே ப்ரதிப்ரோச்யாஶ்வ-ம்மேத்த்ய-ம்பத்த்நாதி ॥ 7 ॥
அநுவாகம் 3 - ரஶநயா-'ஶ்வபந்தநம்
யோ வை ப்ரஹ்மணே தேவேப்யஃ ப்ரஜாபதயே-'ப்ரதி-ப்ரோச்யாஶ்வ-ம்மேத்த்ய-ம்பத்த்நாதி ।
ஆ தேவதாப்யோ வ்ரு'ஶ்ச்யதே । பாபீயாந்பவதி । யஃ ப்ரதிப்ரோச்ய । ந தேவதாப்ய ஆவ்ரு'ஶ்ச்யதே । வஸீயாந்பவதி ॥ யதாஹ । ப்ரஹ்மந்நஶ்வ-ம்மேத்த்ய-ம்பந்த்ஸ்யாமி தேவேப்யஃ ப்ரஜாபதயே தேந ராத்த்யாஸமிதி । ப்ரஹ்ம வை ப்ரஹ்மா ।
ப்ரஹ்மண ஏவ தேவேப்யஃ ப்ரஜாபதயே ப்ரதிப்ரோச்யாஶ்வ-ம்மேத்த்ய-ம்பத்த்நாதி ॥ 7 ॥
ந தேவதாப்ய ஆவ்ரு'ஶ்ச்யதே । வஸீயா-ந்பவதி ॥
தேவஸ்ய த்வா ஸவிதுஃ ப்ரஸவ இதி ரஶநா-மாதத்தே ப்ரஸூத்யை । அஶ்விநோ-ர்பாஹுப்யா-மித்யாஹ । அஶ்விநௌ ஹி தேவாநா-மத்த்வர்யூ ஆஸ்தாம் ।
பூஷ்ணோ ஹஸ்தாப்யா-மித்யாஹ யத்யை ॥
வ்ய்ரு'த்தம்-வாஂ ஏதத்யஜ்ஞஸ்ய । யதயஜுஷ்கேண க்ரியதே ।
இமாமக்ரு'ப்ணந்-ரஶநா-ம்ரு'தஸ்யே-த்யதி வததி யஜுஷ்க்ரு'த்யை । யஜ்ஞஸ்ய ஸம்ரு'த்த்யை ॥ 8 ॥
தேவஸ்ய த்வா ஸவிதுஃ ப்ரஸவ இதி ரஶநா-மாதத்தே ப்ரஸூத்யை । அஶ்விநோ-ர்பாஹுப்யா-மித்யாஹ । அஶ்விநௌ ஹி தேவாநா-மத்த்வர்யூ ஆஸ்தாம் ।
பூஷ்ணோ ஹஸ்தாப்யா-மித்யாஹ யத்யை ॥
வ்ய்ரு'த்தம்-வாஂ ஏதத்யஜ்ஞஸ்ய । யதயஜுஷ்கேண க்ரியதே ।
இமாமக்ரு'ப்ணந்-ரஶநா-ம்ரு'தஸ்யே-த்யதி வததி யஜுஷ்க்ரு'த்யை । யஜ்ஞஸ்ய ஸம்ரு'த்த்யை ॥ 8 ॥
ததாஹுஃ । த்வாதஶாரத்நீ ரஶநா கர்தவ்யா(3) த்ரயோதஶாரத்நீ(3)ரிதி । ரு'ஷபோ வா ஏஷ ரு'தூநாம் । யத்ஸம்வஂத்ஸரஃ ।
தஸ்ய த்ரயோதஶோ மாஸோ விஷ்டபம் । ரு'ஷப ஏஷ யஜ்ஞாநாம் । யதஶ்வமேதஃ । யதா வா ரு'ஷபஸ்ய விஷ்டபம் । ஏவமேதஸ்ய விஷ்டபம் । த்ரயோதஶமரத்நிக்ம் ரஶநாயா-முபாததாதி ॥ 9 ॥
தஸ்ய த்ரயோதஶோ மாஸோ விஷ்டபம் । ரு'ஷப ஏஷ யஜ்ஞாநாம் । யதஶ்வமேதஃ । யதா வா ரு'ஷபஸ்ய விஷ்டபம் । ஏவமேதஸ்ய விஷ்டபம் । த்ரயோதஶமரத்நிக்ம் ரஶநாயா-முபாததாதி ॥ 9 ॥
யதர்ஷபஸ்ய விஷ்டபக்ம் ஸக்க்ஸ்கரோதி । தாத்ரு'கேவ தத் ॥ பூர்வ ஆயுஷி விததேஷு கவ்யேத்யாஹ । ஆயுரேவாஸ்மி-ந்ததாதி ॥
தயா தேவா-ஸ்ஸுதமாபபூவு-ரித்யாஹ । பூதிமேவோபாவர்ததே ॥ ரு'தஸ்ய ஸாமந-த்ஸரமாரபந்தீத்யாஹ । ஸத்யம்-வாஂ ரு'தம் ।
ஸத்யேநைவைந ம்ரு'தேநாரபதே ॥ அபிதா அஸீத்யாஹ ॥ 10 ॥
தயா தேவா-ஸ்ஸுதமாபபூவு-ரித்யாஹ । பூதிமேவோபாவர்ததே ॥ ரு'தஸ்ய ஸாமந-த்ஸரமாரபந்தீத்யாஹ । ஸத்யம்-வாஂ ரு'தம் ।
ஸத்யேநைவைந ம்ரு'தேநாரபதே ॥ அபிதா அஸீத்யாஹ ॥ 10 ॥
தஸ்மா-தஶ்வமேதயாஜீ ஸர்வாணி பூதாந்யபி பவதி । புவந-மஸீத்யாஹ ।
பூமாந-மேவோபதி । யந்தா-'ஸீத்யாஹ । யந்தாரமேவைந-ங்கரோதி ।
தர்தா-'ஸீத்யாஹ । தர்தாரமேவைந-ங்கரோதி । ஸோ-'க்நிம்-வைஂஶ்வாநர-மித்யாஹ ।
அக்நா-வேவைநம்-வைஂஶ்வாநரே ஜுஹோதி । ஸப்ரதஸமித்யாஹ ॥ 11 ॥
பூமாந-மேவோபதி । யந்தா-'ஸீத்யாஹ । யந்தாரமேவைந-ங்கரோதி ।
தர்தா-'ஸீத்யாஹ । தர்தாரமேவைந-ங்கரோதி । ஸோ-'க்நிம்-வைஂஶ்வாநர-மித்யாஹ ।
அக்நா-வேவைநம்-வைஂஶ்வாநரே ஜுஹோதி । ஸப்ரதஸமித்யாஹ ॥ 11 ॥
ப்ரஜயைவைந-ம்பஶுபிஃ ப்ரதயதி ।
ஸ்வாஹாக்ரு'த இத்யாஹ । ஹோம ஏவாஸ்யஷஃ ।
ப்ரு'திவ்யா-மித்யாஹ । அஸ்யாமேவைந-ம்ப்ரதிஷ்டாபயதி । யந்தா ராட்யந்தா-'ஸி யமநோ தர்தா-'ஸி தருண இத்யாஹ ।
ரூபமேவாஸ்யை-தந்மஹிமாநம்-வ்யாஂசஷ்டே ।
க்ரு'ஷ்யை த்வா க்ஷேமாய த்வா ரய்யை த்வா போஷாய த்வேத்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ॥
ஸ்வகா த்வா தேவேப்ய இத்யாஹ ।
தேவேப்ய ஏவைநக்க் ஸ்வகா கரோதி ।
ஸ்வாஹா த்வா ப்ரஜாபதய இத்யாஹ । ப்ராஜாபத்யோ வா அஶ்வஃ ।
யஸ்யா ஏவ தேவதாயா ஆலப்யத । தயைவைநக்ம் ஸமர்தயதி ॥ 12 ॥
ஸ்வாஹாக்ரு'த இத்யாஹ । ஹோம ஏவாஸ்யஷஃ ।
ப்ரு'திவ்யா-மித்யாஹ । அஸ்யாமேவைந-ம்ப்ரதிஷ்டாபயதி । யந்தா ராட்யந்தா-'ஸி யமநோ தர்தா-'ஸி தருண இத்யாஹ ।
ரூபமேவாஸ்யை-தந்மஹிமாநம்-வ்யாஂசஷ்டே ।
க்ரு'ஷ்யை த்வா க்ஷேமாய த்வா ரய்யை த்வா போஷாய த்வேத்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ॥
ஸ்வகா த்வா தேவேப்ய இத்யாஹ ।
தேவேப்ய ஏவைநக்க் ஸ்வகா கரோதி ।
ஸ்வாஹா த்வா ப்ரஜாபதய இத்யாஹ । ப்ராஜாபத்யோ வா அஶ்வஃ ।
யஸ்யா ஏவ தேவதாயா ஆலப்யத । தயைவைநக்ம் ஸமர்தயதி ॥ 12 ॥
(பத்நாதி - ஸம்ரு'த்த்யா - உபததா - த்யஸீத்யாஹ - ஸப்ரதஸமீத்யாஹ - தேவேப்ய இத்யாஹ பஞ்ச ச) (அ. 3)
அநுவாகம் 4 - அஶ்வஸ்ய ஜலே-'வகாஹநம்
யஃ பிதுரநுஜாயாஃ புத்ரஃ । ஸ புரஸ்தாந்நயதி ।
யோ மாதுரநுஜாயாஃ புத்ரஃ । ஸ பஶ்சாந்நயதி ।
விஷ்வஞ்சமேவாஸ்மாத்-பாப்மாநம்-விஂவ்ரு'ஹதஃ ॥ யோ அர்வந்த-ஞ்ஜிகாக்ம்ஸதி தமப்யமீதி வருண இதி ஶ்வாந-ஞ்சதுரக்ஷ-ம்ப்ரஸௌதி ।
பரோ மர்தஃ பர-ஶ்ஶ்வேதி ஶுநஶ்சது-ரக்ஷஸ்ய ப்ரஹந்தி । ஶ்வேவ வை பாப்மா ப்ராத்ரு'வ்யஃ । பாப்மாந-மேவாஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யக்ம் ஹந்தி ॥
ஸைத்த்ரக-ம்முஸல-ம்பவதி ॥ 13 ॥
அநுவாகம் 4 - அஶ்வஸ்ய ஜலே-'வகாஹநம்
யஃ பிதுரநுஜாயாஃ புத்ரஃ । ஸ புரஸ்தாந்நயதி ।
யோ மாதுரநுஜாயாஃ புத்ரஃ । ஸ பஶ்சாந்நயதி ।
விஷ்வஞ்சமேவாஸ்மாத்-பாப்மாநம்-விஂவ்ரு'ஹதஃ ॥ யோ அர்வந்த-ஞ்ஜிகாக்ம்ஸதி தமப்யமீதி வருண இதி ஶ்வாந-ஞ்சதுரக்ஷ-ம்ப்ரஸௌதி ।
பரோ மர்தஃ பர-ஶ்ஶ்வேதி ஶுநஶ்சது-ரக்ஷஸ்ய ப்ரஹந்தி । ஶ்வேவ வை பாப்மா ப்ராத்ரு'வ்யஃ । பாப்மாந-மேவாஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யக்ம் ஹந்தி ॥
ஸைத்த்ரக-ம்முஸல-ம்பவதி ॥ 13 ॥
கர்ம கர்மைவாஸ்மை ஸாதயதி ॥ பௌக்க்ஶ்சலேயோ ஹந்தி ।
புக்க்ஶ்சல்வாம்-வைஂ தேவா-ஶ்ஶுச-ந்ந்யததுஃ । ஶுசைவாஸ்ய ஶுசக்ம் ஹந்தி ॥
பாப்மா வா ஏதமீப்ஸ-தீத்யாஹுஃ । யோ-'ஶ்வமேதேந யஜத இதி ।
அஶ்வஸ்யாதஸ்பதமுபாஸ்யதி ।
வஜ்ரீ வா அஶ்வஃ ப்ராஜாபத்யஃ ।
வஜ்ரேணைவ பாப்மாந-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-மவக்ராமதி ॥ தக்ஷிணா-'பப்லாவயதி ॥ 14 ॥
புக்க்ஶ்சல்வாம்-வைஂ தேவா-ஶ்ஶுச-ந்ந்யததுஃ । ஶுசைவாஸ்ய ஶுசக்ம் ஹந்தி ॥
பாப்மா வா ஏதமீப்ஸ-தீத்யாஹுஃ । யோ-'ஶ்வமேதேந யஜத இதி ।
அஶ்வஸ்யாதஸ்பதமுபாஸ்யதி ।
வஜ்ரீ வா அஶ்வஃ ப்ராஜாபத்யஃ ।
வஜ்ரேணைவ பாப்மாந-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-மவக்ராமதி ॥ தக்ஷிணா-'பப்லாவயதி ॥ 14 ॥
பாப்மாந-மேவாஸ்மா-ச்சமல-மபப்லாவயதி ॥ ஐஷீக உதூஹோ பவதி । ஆயுர்வா இஷீகாஃ । ஆயுரே-வாஸ்மி-ந்தததி । அம்ரு'தம்-வாஂ இஷீகாஃ । அம்ரு'தமே-வாஸ்மி-ந்தததி ॥ வேதஸஶாகோபஸம்பத்தா பவதி ।
அப்ஸு-யோநிர்வா அஶ்வஃ । அப்ஸுஜோ வேதஸஃ ।
ஸ்வாதேவைநம்-யோஂநேர்நிர்மிமீதே ॥
புரஸ்தாத்-ப்ரத்யஞ்ச-மப்யுதூஹதி ।
புரஸ்தா-தேவாஸ்மி-ந்ப்ரதீச்ய ம்ரு'த-ந்ததாதி ॥
அஹ-ஞ்ச த்வ-ஞ்ச வ்ரு'த்ரஹந்நிதி ப்ரஹ்மா யஜமாநஸ்ய ஹஸ்த-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி ।
ப்ரஹ்மக்ஷத்ரே ஏவ ஸந்ததாதி ।
அபி க்ரத்வேந்த்ர பூரத ஜ்மந்நித்ய-த்வர்யு-ர்யஜமாநம்-வாஂசயத்ய-பிஜித்யை ॥ 15 ॥
அப்ஸு-யோநிர்வா அஶ்வஃ । அப்ஸுஜோ வேதஸஃ ।
ஸ்வாதேவைநம்-யோஂநேர்நிர்மிமீதே ॥
புரஸ்தாத்-ப்ரத்யஞ்ச-மப்யுதூஹதி ।
புரஸ்தா-தேவாஸ்மி-ந்ப்ரதீச்ய ம்ரு'த-ந்ததாதி ॥
அஹ-ஞ்ச த்வ-ஞ்ச வ்ரு'த்ரஹந்நிதி ப்ரஹ்மா யஜமாநஸ்ய ஹஸ்த-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி ।
ப்ரஹ்மக்ஷத்ரே ஏவ ஸந்ததாதி ।
அபி க்ரத்வேந்த்ர பூரத ஜ்மந்நித்ய-த்வர்யு-ர்யஜமாநம்-வாஂசயத்ய-பிஜித்யை ॥ 15 ॥
(பவதி - ப்லாவயதி - மிமீதே பஞ்ச ச) (அ. 4)
அநுவாகம் 5 - அஶ்வஸ்ய ப்ரோக்ஷண-ம்மஹர்த்விஜாம்
சத்வார ரு'த்விஜ-ஸ்ஸமுக்ஷந்தி ।
ஆப்ய ஏவைந-ஞ்சதஸ்ரு'ப்யோ திக்ப்யோ-'பிஸமீரயந்தி ॥ ஶதேந ராஜபுத்ரை-ஸ்ஸஹாத்த்வர்யுஃ । புரஸ்தாத்-ப்ரத்யந்திஷ்ட-ந்ப்ரோக்ஷதி । அநேநாஶ்வேந மேத்த்யேநேஷ்ட்வா ।
அயக்ம் ராஜா வ்ரு'த்ரம்-வஂத்த்யாதிதி । ராஜ்யம்-வாஂ அத்த்வர்யுஃ । க்ஷத்ரக்ம் ராஜபுத்ரஃ । ராஜ்யேநை-வாஸ்மிந் க்ஷத்ர-ந்ததாதி ॥
ஶதேநா-ராஜபிருக்ரை-ஸ்ஸஹ ப்ரஹ்மா ॥ 16 ॥
அநுவாகம் 5 - அஶ்வஸ்ய ப்ரோக்ஷண-ம்மஹர்த்விஜாம்
சத்வார ரு'த்விஜ-ஸ்ஸமுக்ஷந்தி ।
ஆப்ய ஏவைந-ஞ்சதஸ்ரு'ப்யோ திக்ப்யோ-'பிஸமீரயந்தி ॥ ஶதேந ராஜபுத்ரை-ஸ்ஸஹாத்த்வர்யுஃ । புரஸ்தாத்-ப்ரத்யந்திஷ்ட-ந்ப்ரோக்ஷதி । அநேநாஶ்வேந மேத்த்யேநேஷ்ட்வா ।
அயக்ம் ராஜா வ்ரு'த்ரம்-வஂத்த்யாதிதி । ராஜ்யம்-வாஂ அத்த்வர்யுஃ । க்ஷத்ரக்ம் ராஜபுத்ரஃ । ராஜ்யேநை-வாஸ்மிந் க்ஷத்ர-ந்ததாதி ॥
ஶதேநா-ராஜபிருக்ரை-ஸ்ஸஹ ப்ரஹ்மா ॥ 16 ॥
தக்ஷிணத உதந்திஷ்ட-ந்ப்ரோக்ஷதி । அநேநாஶ்வேந மேத்த்யேநேஷ்ட்வா ।
அயக்ம் ராஜா-'ப்ரதித்ரு'ஷ்யோ-'ஸ்த்விதி । பலம்-வைஂ ப்ரஹ்மா । பலமராஜோக்ரஃ । பலநை-வாஸ்மி-ந்பல-ந்ததாதி ॥ ஶதேந ஸூதக்ராமணிபிஃ ஸஹ ஹோதா । பஶ்சாத்-ப்ராந்திஷ்ட-ந்ப்ரோக்ஷதி ।
அநேநாஶ்வேந மேத்த்யேநேஷ்ட்வா । அயக்ம் ராஜா-'ஸ்யை விஶஃ ॥ 17 ॥
அயக்ம் ராஜா-'ப்ரதித்ரு'ஷ்யோ-'ஸ்த்விதி । பலம்-வைஂ ப்ரஹ்மா । பலமராஜோக்ரஃ । பலநை-வாஸ்மி-ந்பல-ந்ததாதி ॥ ஶதேந ஸூதக்ராமணிபிஃ ஸஹ ஹோதா । பஶ்சாத்-ப்ராந்திஷ்ட-ந்ப்ரோக்ஷதி ।
அநேநாஶ்வேந மேத்த்யேநேஷ்ட்வா । அயக்ம் ராஜா-'ஸ்யை விஶஃ ॥ 17 ॥
பஹுக்வை பஹ்வஶ்வாயை பஹ்வஜாவிகாயை । பஹுவ்ரீஹியவாயை பஹுமாஷதிலாயை ।
பஹுஹிரண்யாயை பஹுஹஸ்திகாயை । பஹுதாஸபூருஷாயை ரயிமத்யை புஷ்டிமத்யை । பஹுராயஸ்போஷாயை ராஜா-'ஸ்த்விதி । பூமா வை ஹோதா । பூமா ஸூதக்ராமண்யஃ । பூம்நைவாஸ்மி-ந்பூமாந-ந்ததாதி ॥ ஶதேந க்ஷத்த-ஸங்க்ரஹீத்ரு'பிஃ ஸஹோத்காதா । உத்தரதோ தக்ஷிணா திஷ்ட-ந்ப்ரோக்ஷதி ॥ 18 ॥
பஹுஹிரண்யாயை பஹுஹஸ்திகாயை । பஹுதாஸபூருஷாயை ரயிமத்யை புஷ்டிமத்யை । பஹுராயஸ்போஷாயை ராஜா-'ஸ்த்விதி । பூமா வை ஹோதா । பூமா ஸூதக்ராமண்யஃ । பூம்நைவாஸ்மி-ந்பூமாந-ந்ததாதி ॥ ஶதேந க்ஷத்த-ஸங்க்ரஹீத்ரு'பிஃ ஸஹோத்காதா । உத்தரதோ தக்ஷிணா திஷ்ட-ந்ப்ரோக்ஷதி ॥ 18 ॥
அநேநாஶ்வேந மேத்த்யே நேஷ்ட்வா ।
அயக்ம் ராஜா ஸர்வமாயுரேத்விதி ।
ஆயுர்வா உத்காதா । ஆயுஃ க்ஷத்த-ஸங்க்ரஹீதாரஃ ।
ஆயுஷை-வாஸ்மிந்நாயு-ர்ததாதி ॥ ஶதக்ம் ஶத-ம்பவந்தி । ஶதாயுஃ புருஷ-ஶ்ஶதேந்த்ரியஃ ।
ஆயுஷ்யேவேந்த்ரியே ப்ரதிதிஷ்டதி ॥ சது-ஶ்ஶதா பவந்தி । சதஸ்ரோ திஶஃ । திக்ஷ்வேவ ப்ரதிதிஷ்டதி ॥ 19 ॥
அயக்ம் ராஜா ஸர்வமாயுரேத்விதி ।
ஆயுர்வா உத்காதா । ஆயுஃ க்ஷத்த-ஸங்க்ரஹீதாரஃ ।
ஆயுஷை-வாஸ்மிந்நாயு-ர்ததாதி ॥ ஶதக்ம் ஶத-ம்பவந்தி । ஶதாயுஃ புருஷ-ஶ்ஶதேந்த்ரியஃ ।
ஆயுஷ்யேவேந்த்ரியே ப்ரதிதிஷ்டதி ॥ சது-ஶ்ஶதா பவந்தி । சதஸ்ரோ திஶஃ । திக்ஷ்வேவ ப்ரதிதிஷ்டதி ॥ 19 ॥
(ப்ரஹ்மா - விஶ - உக்ஷதி - திஶ ஏக-ஞ்ச) (அ. 5)
அநுவாகம் 6 - பூமௌ பததா-ம்பிந்தூநாமபிமந்த்ரணம்
யதா வை ஹவிஷோ க்ரு'ஹீதஸ்ய ஸ்கந்ததி । ஏவம்-வாஂ ஏததஶ்வஸ்ய ஸ்கந்ததி ।
யந்நிக்தமநா-லப்த-முத்ஸ்ரு'ஜந்தி । யத்ஸ்தோக்யா அந்வாஹ । ஸர்வஹுத-மேவைந-ங்கரோத்ய-ஸ்கந்தாய । அஸ்கந்நக்ம் ஹி தத் ।
யத்துதஸ்ய ஸ்கந்ததி ॥ ஸஹஸ்ர-மந்வாஹ । ஸஹஸ்ர ஸம்மித-ஸ்ஸுவர்கோ லோகஃ ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யா-பிஜித்யை ॥ 20 ॥
அநுவாகம் 6 - பூமௌ பததா-ம்பிந்தூநாமபிமந்த்ரணம்
யதா வை ஹவிஷோ க்ரு'ஹீதஸ்ய ஸ்கந்ததி । ஏவம்-வாஂ ஏததஶ்வஸ்ய ஸ்கந்ததி ।
யந்நிக்தமநா-லப்த-முத்ஸ்ரு'ஜந்தி । யத்ஸ்தோக்யா அந்வாஹ । ஸர்வஹுத-மேவைந-ங்கரோத்ய-ஸ்கந்தாய । அஸ்கந்நக்ம் ஹி தத் ।
யத்துதஸ்ய ஸ்கந்ததி ॥ ஸஹஸ்ர-மந்வாஹ । ஸஹஸ்ர ஸம்மித-ஸ்ஸுவர்கோ லோகஃ ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யா-பிஜித்யை ॥ 20 ॥
யத்பரிமிதா அநுப்ரூயாத் । பரிமிதமவருந்தீத । அபரிமிதா அந்வாஹ । அபரிமித-ஸ்ஸுவர்கோ லோகஃ । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥
ஸ்தோக்யா ஜுஹோதி । யா ஏவ வர்ஷ்யா ஆபஃ । தா அவருந்தே ॥ அஸ்யா-ஞ்ஜுஹோதி । இயம்-வாஂ அக்நிர்வைஶ்வாநரஃ ॥ 21 ॥
ஸ்தோக்யா ஜுஹோதி । யா ஏவ வர்ஷ்யா ஆபஃ । தா அவருந்தே ॥ அஸ்யா-ஞ்ஜுஹோதி । இயம்-வாஂ அக்நிர்வைஶ்வாநரஃ ॥ 21 ॥
அஸ்யாமேவைநாஃ ப்ரதிஷ்டாபயதி ॥ உவாச ஹ ப்ரஜாபதிஃ । ஸ்தோக்யாஸு வா அஹமஶ்வமேதக்ம் ஸக்க்ஸ்தாபயாமி । தேந தத-ஸ்ஸக்க்ஸ்திதேந சராமீதி ॥ அக்நயே ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
அக்நய ஏவைந-ஞ்ஜுஹோதி ॥ ஸோமாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । ஸோமாயைவைந-ஞ்ஜுஹோதி । ஸவித்ரே ஸ்வாஹேத்யாஹ । ஸவித்ர ஏவைந-ஞ்ஜுஹோதி ॥ 22 ॥
அக்நய ஏவைந-ஞ்ஜுஹோதி ॥ ஸோமாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । ஸோமாயைவைந-ஞ்ஜுஹோதி । ஸவித்ரே ஸ்வாஹேத்யாஹ । ஸவித்ர ஏவைந-ஞ்ஜுஹோதி ॥ 22 ॥
ஸரஸ்வத்யை ஸ்வாஹேத்யாஹ । ஸரஸ்வத்யா ஏவைந-ஞ்ஜுஹோதி । பூஷ்ணே ஸ்வாஹேத்யாஹ । பூஷ்ண ஏவைந-ஞ்ஜுஹோதி । ப்ரு'ஹஸ்பதயே ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
ப்ரு'ஹஸ்பதய ஏவைந-ஞ்ஜுஹோதி । அபா-ம்மோதாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । அத்ப்ய ஏவைந-ஞ்ஜுஹோதி । வாயவே ஸ்வாஹேத்யாஹ । வாயவ ஏவைந-ஞ்ஜுஹோதி ॥ 23 ॥
ப்ரு'ஹஸ்பதய ஏவைந-ஞ்ஜுஹோதி । அபா-ம்மோதாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । அத்ப்ய ஏவைந-ஞ்ஜுஹோதி । வாயவே ஸ்வாஹேத்யாஹ । வாயவ ஏவைந-ஞ்ஜுஹோதி ॥ 23 ॥
மித்ராய ஸ்வாஹேத்யாஹ । மித்ராயைவைந-ஞ்ஜுஹோதி । வருணாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । வருணாயைவைந-ஞ்ஜுஹோதி ॥ ஏதாப்ய ஏவைந-ந்தேவதாப்யோ ஜுஹோதி ॥
தஶ தஶ ஸபாந்த-ஞ்ஜுஹோதி । தஶாக்ஷரா விராட் । அந்நம்-விஂராட் । விராஜை-வாந்நாத்யமவருந்தே ॥ ப்ர வா ஏஷோ-'ஸ்மால்லோகா-ச்ச்யவதே ।
யஃ பராசீராஹுதீ-ர்ஜுஹோதி ।
புநஃ புநரப்யாவர்த-ஞ்ஜுஹோதி ।
அஸ்மிந்நேவ லோகே ப்ரதிதிஷ்டதி ॥
ஏதாக்ம் ஹ வாவ ஸோ-'ஶ்வமேதஸ்ய ஸக்க்ஸ்திதி முவாசா-ஸ்கந்தாய । அஸ்கந்நக்ம் ஹி தத் ।
யத்யஜ்ஞஸ்ய ஸக்க்ஸ்திதஸ்ய ஸ்கந்ததி ॥ 24 ॥
தஶ தஶ ஸபாந்த-ஞ்ஜுஹோதி । தஶாக்ஷரா விராட் । அந்நம்-விஂராட் । விராஜை-வாந்நாத்யமவருந்தே ॥ ப்ர வா ஏஷோ-'ஸ்மால்லோகா-ச்ச்யவதே ।
யஃ பராசீராஹுதீ-ர்ஜுஹோதி ।
புநஃ புநரப்யாவர்த-ஞ்ஜுஹோதி ।
அஸ்மிந்நேவ லோகே ப்ரதிதிஷ்டதி ॥
ஏதாக்ம் ஹ வாவ ஸோ-'ஶ்வமேதஸ்ய ஸக்க்ஸ்திதி முவாசா-ஸ்கந்தாய । அஸ்கந்நக்ம் ஹி தத் ।
யத்யஜ்ஞஸ்ய ஸக்க்ஸ்திதஸ்ய ஸ்கந்ததி ॥ 24 ॥
(அபிஜித்யை - வைஶ்வாநரஃ - ஸவித்ர ஏவைந-ஞ்ஜுஹோதி - வாயவ ஏவைந-ஞ்ஜுஹோதி - ச்யவதே ஷட்ச) (அ. 6)
அநுவாகம் 7 - அதாத்வர்யுப்ரோக்ஷணம்
ப்ரஜாபதயே த்வா ஜுஷ்ட-ம்ப்ரோக்ஷாமீதி புரஸ்தாத்-பத்யந்திஷ்ட-ந்ப்ரோக்ஷதி ।
ப்ரஜாபதிர்வை தேவாநா-மந்நாதோ வீர்யாவாந் ।
அந்நாத்ய-மேவாஸ்மிந் வீர்ய-ந்ததாதி ।
தஸ்மாதஶ்வஃ பஶூநா-மந்நாதோ வீர்யாவத்தமஃ ॥ இந்த்ராக்நிப்யா-ந்த்வேதி தக்ஷிணதஃ ।
இந்த்ராக்நீ வை தேவாநாமோஜிஷ்டௌ பலிஷ்டௌ । ஓஜ ஏவாஸ்மி-ந்பல-ந்ததாதி । தஸ்மாதஶ்வஃ பஶூநாமோஜிஷ்டோ பலிஷ்டஃ ॥ வாயவே த்வேதி பஶ்சாத் । வாயுர்வை தேவாநாமாஶு-ஸ்ஸாரஸாரிதமஃ ॥ 25 ॥
அநுவாகம் 7 - அதாத்வர்யுப்ரோக்ஷணம்
ப்ரஜாபதயே த்வா ஜுஷ்ட-ம்ப்ரோக்ஷாமீதி புரஸ்தாத்-பத்யந்திஷ்ட-ந்ப்ரோக்ஷதி ।
ப்ரஜாபதிர்வை தேவாநா-மந்நாதோ வீர்யாவாந் ।
அந்நாத்ய-மேவாஸ்மிந் வீர்ய-ந்ததாதி ।
தஸ்மாதஶ்வஃ பஶூநா-மந்நாதோ வீர்யாவத்தமஃ ॥ இந்த்ராக்நிப்யா-ந்த்வேதி தக்ஷிணதஃ ।
இந்த்ராக்நீ வை தேவாநாமோஜிஷ்டௌ பலிஷ்டௌ । ஓஜ ஏவாஸ்மி-ந்பல-ந்ததாதி । தஸ்மாதஶ்வஃ பஶூநாமோஜிஷ்டோ பலிஷ்டஃ ॥ வாயவே த்வேதி பஶ்சாத் । வாயுர்வை தேவாநாமாஶு-ஸ்ஸாரஸாரிதமஃ ॥ 25 ॥
ஜவமேவாஸ்மிந்ததாதி । தஸ்மாதஶ்வஃ பஶூநாமாஶு-ஸ்ஸாரஸாரிதமஃ ॥
விஶ்வேப்யஸ்த்வா தேவேப்ய இத்யுத்தரதஃ ।
விஶ்வே வை தேவா தேவாநாம்-யஂஶஸ்விதமாஃ ।
யஶ ஏவாஸ்மிந்ததாதி । தஸ்மாதஶ்வஃ பஶூநாம்-யஂஶஸ்விதமஃ ॥ தேவேப்ய-ஸ்த்வேத்யதஸ்தாத் । தேவா வை தேவாநா-மபசிததமாஃ ।
அபசிதி-மேவாஸ்மி-ந்ததாதி ।
தஸ்மாதஶ்வஃ பஶூநா-மபசிததமஃ ॥ 26 ॥
விஶ்வேப்யஸ்த்வா தேவேப்ய இத்யுத்தரதஃ ।
விஶ்வே வை தேவா தேவாநாம்-யஂஶஸ்விதமாஃ ।
யஶ ஏவாஸ்மிந்ததாதி । தஸ்மாதஶ்வஃ பஶூநாம்-யஂஶஸ்விதமஃ ॥ தேவேப்ய-ஸ்த்வேத்யதஸ்தாத் । தேவா வை தேவாநா-மபசிததமாஃ ।
அபசிதி-மேவாஸ்மி-ந்ததாதி ।
தஸ்மாதஶ்வஃ பஶூநா-மபசிததமஃ ॥ 26 ॥
ஸர்வேப்யஸ்த்வா தேவேப்ய இத்யுபரிஷ்டாத் ।
ஸர்வே வை தேவாஸ்த்விஷிமந்தோ ஹரஸ்விநஃ ।
த்விஷிமே-வாஸ்மிந். ஹரோ ததாதி ।
தஸ்மாதஶ்வஃ பஶூநா-ந்த்விஷிமாந் ஹரஸ்விதமஃ ॥ திவே த்வா-'ந்தரிக்ஷாய த்வா ப்ரு'திவ்யை த்வேத்யாஹ ।
ஏப்ய ஏவைநம்-லோஂகேப்யஃ ப்ரோக்ஷதி ॥
ஸதே த்வா-'ஸதே த்வா-'த்ப்யஸ்த்வௌ-ஷதீப்யஸ்த்வா விஶ்வேப்யஸ்த்வா பூதேப்ய இத்யாஹ ।
தஸ்மாதஶ்வமேதயாஜிநக்ம் ஸர்வாணி பூதாந்யுப ஜீவந்தி ॥ ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி । யத்ப்ராஜாபத்யோ-'ஶ்வஃ । அத கஸ்மாதேந-மந்யாப்யோ தேவதாப்யோ-'பி ப்ரோக்ஷதீதி ।
அஶ்வே வை ஸர்வா தேவதா அந்வாயத்தாஃ ।
தம்-யஂத்விஶ்வேப்யஸ்த்வா பூதேப்ய இதி ப்ராக்ஷதி ।
தேவதா ஏவாஸ்மி-ந்நந்வாயாதயதி ।
தஸ்மாதஶ்வே ஸர்வா தேவதா அந்வாயத்தாஃ ॥ 27 ॥
ஸர்வே வை தேவாஸ்த்விஷிமந்தோ ஹரஸ்விநஃ ।
த்விஷிமே-வாஸ்மிந். ஹரோ ததாதி ।
தஸ்மாதஶ்வஃ பஶூநா-ந்த்விஷிமாந் ஹரஸ்விதமஃ ॥ திவே த்வா-'ந்தரிக்ஷாய த்வா ப்ரு'திவ்யை த்வேத்யாஹ ।
ஏப்ய ஏவைநம்-லோஂகேப்யஃ ப்ரோக்ஷதி ॥
ஸதே த்வா-'ஸதே த்வா-'த்ப்யஸ்த்வௌ-ஷதீப்யஸ்த்வா விஶ்வேப்யஸ்த்வா பூதேப்ய இத்யாஹ ।
தஸ்மாதஶ்வமேதயாஜிநக்ம் ஸர்வாணி பூதாந்யுப ஜீவந்தி ॥ ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி । யத்ப்ராஜாபத்யோ-'ஶ்வஃ । அத கஸ்மாதேந-மந்யாப்யோ தேவதாப்யோ-'பி ப்ரோக்ஷதீதி ।
அஶ்வே வை ஸர்வா தேவதா அந்வாயத்தாஃ ।
தம்-யஂத்விஶ்வேப்யஸ்த்வா பூதேப்ய இதி ப்ராக்ஷதி ।
தேவதா ஏவாஸ்மி-ந்நந்வாயாதயதி ।
தஸ்மாதஶ்வே ஸர்வா தேவதா அந்வாயத்தாஃ ॥ 27 ॥
(ஸாரஸாரிதமோ - 'பசிததமஃ - ப்ராஜாபத்யோ-'ஶ்வ பஞ்ச ச) (அ. 7)
அநுவாகம் 8 - அஶ்வசரிதாநாமஶ்வரூபாணா-ஞ்ச ஹோமாஃ
யதா வை ஹவிஷோ க்ரு'ஹீதஸ்ய ஸ்கந்ததி ।
ஏவம்-வாஂ ஏததஶ்வஸ்ய ஸ்கந்ததி ।
யத்ப்ரோக்ஷித-மநாலப்த-முத்ஸ்ரு'ஜந்தி । யதஶ்வ-சரிதாநி ஜுஹோதி । ஸர்வஹுத-மேவைந-ங்கரோத்ய-ஸ்கந்தாய । அஸ்கந்நக்ம் ஹி தத் । யத்துதஸ்ய ஸ்கந்ததி ॥ ஈங்காராய ஸ்வாஹே-ங்க்ரு'தாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । ஏதாநி வா அஶ்வசரிதாநி । சரிதைரேவைநக்ம் ஸமர்தயதி ॥ 28 ॥
அநுவாகம் 8 - அஶ்வசரிதாநாமஶ்வரூபாணா-ஞ்ச ஹோமாஃ
யதா வை ஹவிஷோ க்ரு'ஹீதஸ்ய ஸ்கந்ததி ।
ஏவம்-வாஂ ஏததஶ்வஸ்ய ஸ்கந்ததி ।
யத்ப்ரோக்ஷித-மநாலப்த-முத்ஸ்ரு'ஜந்தி । யதஶ்வ-சரிதாநி ஜுஹோதி । ஸர்வஹுத-மேவைந-ங்கரோத்ய-ஸ்கந்தாய । அஸ்கந்நக்ம் ஹி தத் । யத்துதஸ்ய ஸ்கந்ததி ॥ ஈங்காராய ஸ்வாஹே-ங்க்ரு'தாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । ஏதாநி வா அஶ்வசரிதாநி । சரிதைரேவைநக்ம் ஸமர்தயதி ॥ 28 ॥
ததாஹுஃ । அநாஹுதயோ வா அஶ்வசரிதாநி ।
நைதா ஹோதவ்யா இதி । அதோ கல்வாஹுஃ । ஹோதவ்யா ஏவ । அத்ர வாவைவம்-விஂத்வாநஶ்வமேதக்ம்
ஸக்க்ஸ்தாபயதி । யதஶ்வ-சரிதாநி ஜுஹோதி । தஸ்மா-த்தோதவ்யா இதி ॥ பஹிர்தா வா ஏநமேததாயதநா-த்ததாதி ।
ப்ராத்ரு'வ்யமஸ்மை ஜநயதி ॥ 29 ॥
நைதா ஹோதவ்யா இதி । அதோ கல்வாஹுஃ । ஹோதவ்யா ஏவ । அத்ர வாவைவம்-விஂத்வாநஶ்வமேதக்ம்
ஸக்க்ஸ்தாபயதி । யதஶ்வ-சரிதாநி ஜுஹோதி । தஸ்மா-த்தோதவ்யா இதி ॥ பஹிர்தா வா ஏநமேததாயதநா-த்ததாதி ।
ப்ராத்ரு'வ்யமஸ்மை ஜநயதி ॥ 29 ॥
யஸ்யா நாயதநே-'ந்யத்ராக்நே-ராஹுதீ-ர்ஜுஹோதி ।
ஸாவித்ரியா இஷ்ட்யாஃ புரஸ்தாத்ஸ்விஷ்ட க்ரு'தஃ ।
ஆஹவநீயே-'ஶ்வசரிதாநி ஜுஹோதி । ஆயதந ஏவாஸ்யாஹுதீ-ர்ஜுஹோதி । நாஸ்மை ப்ராத்ரு'வ்ய-ஞ்ஜநயதி ॥ ததாஹுஃ । யஜ்ஞமுகே யஜ்ஞமுகே ஹோதவ்யாஃ । யஜ்ஞஸ்ய க்ல்ரு'ப்த்யை । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யா-நுக்யாத்யா இதி ॥ அதோ கல்வாஹுஃ ॥ 30 ॥
ஸாவித்ரியா இஷ்ட்யாஃ புரஸ்தாத்ஸ்விஷ்ட க்ரு'தஃ ।
ஆஹவநீயே-'ஶ்வசரிதாநி ஜுஹோதி । ஆயதந ஏவாஸ்யாஹுதீ-ர்ஜுஹோதி । நாஸ்மை ப்ராத்ரு'வ்ய-ஞ்ஜநயதி ॥ ததாஹுஃ । யஜ்ஞமுகே யஜ்ஞமுகே ஹோதவ்யாஃ । யஜ்ஞஸ்ய க்ல்ரு'ப்த்யை । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யா-நுக்யாத்யா இதி ॥ அதோ கல்வாஹுஃ ॥ 30 ॥
யத்யஜ்ஞமுகே யஜ்ஞமுகே ஜுஹுயாத் ।
பஶுபி-ர்யஜமாநம்-வ்யஂத்ர்தயேத் ।
அவ ஸுவர்கால்லோகா-த்பத்யேத । பாபீயா-ந்த்ஸ்யாதிதி ।
ஸக்ரு'தேவ ஹோதவ்யாஃ । ந யஜமாந-ம்பஶுபி-ர்வ்யத்ர்தயதி । அபி ஸுவர்கம்-லோஂக-ஞ்ஜயதி । ந பாபீயா-ந்பவதி ॥ அஷ்டாசத்வாரிக்ம்ஶதமஶ்வ ரூபாணி ஜுஹோதி । அஷ்டாசத்வாரிக்ம்ஶதக்ஷரா ஜகதீ । ஜாகதோ-'ஶ்வஃ ப்ராஜாபத்ய-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை ॥ ஏகமதிரிக்த-ஞ்ஜுஹோதி । தஸ்மாதேகஃ ப்ரஜாஸ்வத்ர்துகஃ ॥ 31 ॥
பஶுபி-ர்யஜமாநம்-வ்யஂத்ர்தயேத் ।
அவ ஸுவர்கால்லோகா-த்பத்யேத । பாபீயா-ந்த்ஸ்யாதிதி ।
ஸக்ரு'தேவ ஹோதவ்யாஃ । ந யஜமாந-ம்பஶுபி-ர்வ்யத்ர்தயதி । அபி ஸுவர்கம்-லோஂக-ஞ்ஜயதி । ந பாபீயா-ந்பவதி ॥ அஷ்டாசத்வாரிக்ம்ஶதமஶ்வ ரூபாணி ஜுஹோதி । அஷ்டாசத்வாரிக்ம்ஶதக்ஷரா ஜகதீ । ஜாகதோ-'ஶ்வஃ ப்ராஜாபத்ய-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை ॥ ஏகமதிரிக்த-ஞ்ஜுஹோதி । தஸ்மாதேகஃ ப்ரஜாஸ்வத்ர்துகஃ ॥ 31 ॥
(அத்ர்தயதி - ஜநயதி - கல்வாஹு--ர் ஜகதீ த்ரீணி ச) (அ. 8)
அநுவாகம் 9 - அஶ்வஸ்ய நாம்நாமபிவாசநம், உத்ஸர்கஶ்ச
விபூர்மாத்ரா ப்ரபூஃ பித்ரேத்யாஹ । இயம்-வைஂ மாதா । அஸௌ பிதா । ஆப்யாமேவைந-ம்பரிததாதி ॥ அஶ்வோ-'ஸி ஹயோ-'ஸீத்யாஹ । ஶாஸ்த்யேவைநமேதத் । தஸ்மாச்சிஷ்டாஃ ப்ரஜா ஜாயந்தே ॥ அத்யோ-'ஸீத்யாஹ ।
தஸ்மாதஶ்வ-ஸ்ஸர்வா-ந்பஶூநத்யே-'தி ।
தஸ்மாதஶ்வ-ஸ்ஸர்வேஷா-ம்பஶூநாக் ஶ்ரைஷ்ட்ய-ங்கச்சதி ॥ 32 ॥
அநுவாகம் 9 - அஶ்வஸ்ய நாம்நாமபிவாசநம், உத்ஸர்கஶ்ச
விபூர்மாத்ரா ப்ரபூஃ பித்ரேத்யாஹ । இயம்-வைஂ மாதா । அஸௌ பிதா । ஆப்யாமேவைந-ம்பரிததாதி ॥ அஶ்வோ-'ஸி ஹயோ-'ஸீத்யாஹ । ஶாஸ்த்யேவைநமேதத் । தஸ்மாச்சிஷ்டாஃ ப்ரஜா ஜாயந்தே ॥ அத்யோ-'ஸீத்யாஹ ।
தஸ்மாதஶ்வ-ஸ்ஸர்வா-ந்பஶூநத்யே-'தி ।
தஸ்மாதஶ்வ-ஸ்ஸர்வேஷா-ம்பஶூநாக் ஶ்ரைஷ்ட்ய-ங்கச்சதி ॥ 32 ॥
ப்ர யஶ-ஶ்ஶ்ரைஷ்ட்யமாப்நோதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ நரோ-'ஸ்யர்வா-'ஸி ஸப்திரஸி வாஜ்யஸீத்யாஹ ।
ரூபமேவாஸ்யைதந்மஹிமாநம்-வ்யாஂசஷ்டே ॥
யயுர்நாமா-'ஸீத்யாஹ । ஏதத்வா அஶ்வஸ்ய ப்ரிய-ந்நாமதேயம் । ப்ரியேணைவைந-ந்நாமதேயேநாபிவததி । தஸ்மாதப்யாமித்ரௌ ஸகந்த்ய । நாம்நா சேத்த்வயேதே । மித்ரமேவ பவதஃ ॥ 33 ॥
ரூபமேவாஸ்யைதந்மஹிமாநம்-வ்யாஂசஷ்டே ॥
யயுர்நாமா-'ஸீத்யாஹ । ஏதத்வா அஶ்வஸ்ய ப்ரிய-ந்நாமதேயம் । ப்ரியேணைவைந-ந்நாமதேயேநாபிவததி । தஸ்மாதப்யாமித்ரௌ ஸகந்த்ய । நாம்நா சேத்த்வயேதே । மித்ரமேவ பவதஃ ॥ 33 ॥
ஆதித்யாநா-ம்பத்வா-'ந்விஹீத்யாஹ । ஆதித்யாநேவைந-ங்கமயதி ॥
அக்நயே ஸ்வாஹா ஸ்வாஹேந்த்ராக்நிப்யாமிதி பூர்வஹோமா-ஞ்ஜுஹோதி । பூவ ஏவ த்விஷந்த-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-மதிக்ராமதி ॥ பூரஸி புவே த்வா பவ்யாய த்வா பவிஷ்யதே த்வேத்யுத்ஸ்ரு'ஜதி ஸர்வத்வாய ॥ தேவா ஆஶாபாலா ஏத-ந்தேவேப்யோ-'ஶ்வ-ம்மேதாய ப்ரோக்ஷித-ங்கோபாயதேத்யாஹ । ஶதம்-வைஂ தல்ப்யா ராஜபுத்ரா தேவா ஆஶாபாலாஃ । தேப்ய ஏவைந-ம்பரிததாதி ॥
ஈஶ்வரோ வா அஶ்வஃ ப்ரமுக்தஃ பரா-ம்பராவத-ங்கந்தோஃ । இஹ த்ரு'தி-ஸ்ஸ்வாஹேஹ வித்ரு'தி-ஸ்ஸ்வாஹேஹ ரந்தி-ஸ்ஸ்வாஹேஹ ரமதிஃ
ஸ்வாஹேதி சத்ரு'ஷு பத்ஸு ஜுஹோதி ॥ 34 ॥
அக்நயே ஸ்வாஹா ஸ்வாஹேந்த்ராக்நிப்யாமிதி பூர்வஹோமா-ஞ்ஜுஹோதி । பூவ ஏவ த்விஷந்த-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-மதிக்ராமதி ॥ பூரஸி புவே த்வா பவ்யாய த்வா பவிஷ்யதே த்வேத்யுத்ஸ்ரு'ஜதி ஸர்வத்வாய ॥ தேவா ஆஶாபாலா ஏத-ந்தேவேப்யோ-'ஶ்வ-ம்மேதாய ப்ரோக்ஷித-ங்கோபாயதேத்யாஹ । ஶதம்-வைஂ தல்ப்யா ராஜபுத்ரா தேவா ஆஶாபாலாஃ । தேப்ய ஏவைந-ம்பரிததாதி ॥
ஈஶ்வரோ வா அஶ்வஃ ப்ரமுக்தஃ பரா-ம்பராவத-ங்கந்தோஃ । இஹ த்ரு'தி-ஸ்ஸ்வாஹேஹ வித்ரு'தி-ஸ்ஸ்வாஹேஹ ரந்தி-ஸ்ஸ்வாஹேஹ ரமதிஃ
ஸ்வாஹேதி சத்ரு'ஷு பத்ஸு ஜுஹோதி ॥ 34 ॥
ஏதா வா அஶ்வஸ்ய பந்தநம் ।
தாபிரேவைந-ம்பத்த்நாதி ।
தஸ்மாதஶ்வஃ ப்ரமுக்தோ பந்தந-மாகச்சதி ।
தஸ்மாதஶ்வஃ ப்ரமுக்தோ பந்தந-ந்ந ஜஹாதி ॥
ராஷ்ட்ரம்-வாஂ அஶ்வமேதஃ । ராஷ்ட்ரே கலு வா ஏதே வ்யாயச்சந்தே । யே-'ஶ்வ-ம்மேத்த்யக்ம் ரக்ஷந்தி । தேஷாம்-யஂ உத்ரு'ச-ங்கச்சந்தி ।
ராஷ்ட்ராதேவ தே ராஷ்ட்ர-ங்கச்சந்தி । அத ய உத்ரு'ச-ந்ந கச்சந்தி ॥ 35 ॥
தாபிரேவைந-ம்பத்த்நாதி ।
தஸ்மாதஶ்வஃ ப்ரமுக்தோ பந்தந-மாகச்சதி ।
தஸ்மாதஶ்வஃ ப்ரமுக்தோ பந்தந-ந்ந ஜஹாதி ॥
ராஷ்ட்ரம்-வாஂ அஶ்வமேதஃ । ராஷ்ட்ரே கலு வா ஏதே வ்யாயச்சந்தே । யே-'ஶ்வ-ம்மேத்த்யக்ம் ரக்ஷந்தி । தேஷாம்-யஂ உத்ரு'ச-ங்கச்சந்தி ।
ராஷ்ட்ராதேவ தே ராஷ்ட்ர-ங்கச்சந்தி । அத ய உத்ரு'ச-ந்ந கச்சந்தி ॥ 35 ॥
ராஷ்ட்ராதேவ தே வ்யவச்சித்யந்தே । பரா வா ஏஷ ஸிச்யதே । யோ-'பலோ-'ஶ்வமேதேந யஜதே । யதமித்ரா அஶ்வம்-விஂந்தேரந்ந் ।
ஹந்யேதாஸ்ய யஜ்ஞஃ । சதுஶ்ஶதா ரக்ஷந்தி । யஜ்ஞஸ்யாகாதாய ॥ அதாந்ய-மாநீய ப்ரோக்ஷேயுஃ । ஸைவ ததஃ ப்ராயஶ்சித்திஃ ॥ 36 ॥
ஹந்யேதாஸ்ய யஜ்ஞஃ । சதுஶ்ஶதா ரக்ஷந்தி । யஜ்ஞஸ்யாகாதாய ॥ அதாந்ய-மாநீய ப்ரோக்ஷேயுஃ । ஸைவ ததஃ ப்ராயஶ்சித்திஃ ॥ 36 ॥
(கச்சதி - பவதஃ - பத்ஸு ஜுஹோதி - ந கச்சந்தி - +நவ ச) (அ. 9)
அநுவாகம் 10 - தீக்ஷாபிதாந-ந்தத்ர வைஶ்வதேவஹோமஃ
ப்ரஜாபதி-ரகாமயதாஶ்வமேதேந யஜேயேதி । ஸ தபோ-'தப்யத । தஸ்ய தேபாநஸ்ய । ஸப்தாத்மநோ தேவதா உதக்ராமந்ந் । ஸா தீக்ஷா-'பவத் । ஸ ஏதாநி வைஶ்வதேவாந்யபஶ்யத் । தாந்ய ஜுஹோத் ।
தைர்வை ஸ தீக்ஷாமவாருந்த । யத்வைஶ்வ தேவாநி ஜுஹோதி । தீக்ஷாமேவ-தைர்யஜமாநோ-'வருந்தே ॥ 37 ॥
அநுவாகம் 10 - தீக்ஷாபிதாந-ந்தத்ர வைஶ்வதேவஹோமஃ
ப்ரஜாபதி-ரகாமயதாஶ்வமேதேந யஜேயேதி । ஸ தபோ-'தப்யத । தஸ்ய தேபாநஸ்ய । ஸப்தாத்மநோ தேவதா உதக்ராமந்ந் । ஸா தீக்ஷா-'பவத் । ஸ ஏதாநி வைஶ்வதேவாந்யபஶ்யத் । தாந்ய ஜுஹோத் ।
தைர்வை ஸ தீக்ஷாமவாருந்த । யத்வைஶ்வ தேவாநி ஜுஹோதி । தீக்ஷாமேவ-தைர்யஜமாநோ-'வருந்தே ॥ 37 ॥
ஸப்த ஜுஹோதி । ஸப்த ஹி தா தேவதா உதக்ராமந்ந் ॥ அந்வஹ-ஞ்ஜுஹோதி । அந்வஹமேவ தீக்ஷாமவருந்தே ॥ த்ரீணி வைஶ்வதேவாநி ஜுஹோதி ।
சத்வார்யௌத்க்ரஹணாநி । ஸப்த ஸம்பத்யந்தே । ஸப்த வை ஶீர.ஷண்யாஃ ப்ராணாஃ ।
ப்ராணா தீக்ஷா । ப்ராணைரேவ ப்ராணாந்தீக்ஷாமவருந்தே ॥ 38 ॥
சத்வார்யௌத்க்ரஹணாநி । ஸப்த ஸம்பத்யந்தே । ஸப்த வை ஶீர.ஷண்யாஃ ப்ராணாஃ ।
ப்ராணா தீக்ஷா । ப்ராணைரேவ ப்ராணாந்தீக்ஷாமவருந்தே ॥ 38 ॥
ஏகவிக்ம்ஶதிம்-வைஂஶ்வதேவாநி ஜுஹோதி । ஏகவிக்ம்ஶதிர்வை தேவலோகாஃ ।
த்வாதஶ மாஸாஃ பஞ்சர்தவஃ । த்ரய இமே லோகாஃ । அஸாவாதித்ய ஏகவிக்ம்ஶஃ ॥ ஏஷ ஸுவர்கோ லோகஃ । தத்தைவ்ய-ங்க்ஷத்த்ரம் ।
ஸா ஶ்ரீஃ । தத்ப்ரத்த்நஸ்ய விஷ்டபம் । தத்ஸ்வாராஜ்ய-முச்யதே ॥ 39 ॥
த்வாதஶ மாஸாஃ பஞ்சர்தவஃ । த்ரய இமே லோகாஃ । அஸாவாதித்ய ஏகவிக்ம்ஶஃ ॥ ஏஷ ஸுவர்கோ லோகஃ । தத்தைவ்ய-ங்க்ஷத்த்ரம் ।
ஸா ஶ்ரீஃ । தத்ப்ரத்த்நஸ்ய விஷ்டபம் । தத்ஸ்வாராஜ்ய-முச்யதே ॥ 39 ॥
த்ரிக்ம்ஶதமௌத்க்ரஹணாநி ஜுஹோதி । த்ரிக்ம்ஶதக்ஷரா விராட் । அந்நம்-விஂராட் । விராஜைவாந்நாத்யமவருந்தே ॥
த்ரேதா விபஜ்ய தேவதா-ஞ்ஜுஹோதி । த்ர்யாவ்ரு'தோ வை தேவாஃ । த்ர்யாவ்ரு'த இமே லோகாஃ । ஏஷாம்-லோஂகாநாமாப்த்யை । ஏஷாம்-லோஂகாநா-ங்க்ல்ரு'ப்த்யை ॥ அப வா ஏதஸ்மாத்ப்ராணாஃ க்ராமந்தி ॥ 40 ॥
த்ரேதா விபஜ்ய தேவதா-ஞ்ஜுஹோதி । த்ர்யாவ்ரு'தோ வை தேவாஃ । த்ர்யாவ்ரு'த இமே லோகாஃ । ஏஷாம்-லோஂகாநாமாப்த்யை । ஏஷாம்-லோஂகாநா-ங்க்ல்ரு'ப்த்யை ॥ அப வா ஏதஸ்மாத்ப்ராணாஃ க்ராமந்தி ॥ 40 ॥
யோ தீக்ஷாமதி-ரேசயதி । ஸப்தாஹ-ம்ப்ரசரந்தி ।
ஸப்த வை ஶீர்ஷண்யாஃ ப்ராணாஃ । ப்ராணா தீக்ஷா ।
ப்ராணைரேவ ப்ராணாந்தீக்ஷாமவருந்தே ॥ பூர்ணாஹுதி-முத்தமா-ஞ்ஜுஹோதி ।
ஸர்வம்-வைஂ பூர்ணாஹுதிஃ । ஸர்வமேவாப்நோதி । அதோ இயம்-வைஂ பூர்ணாஹுதிஃ ।
அஸ்யாமேவ ப்ரதிதிஷ்டதி ॥ 41 ॥
ஸப்த வை ஶீர்ஷண்யாஃ ப்ராணாஃ । ப்ராணா தீக்ஷா ।
ப்ராணைரேவ ப்ராணாந்தீக்ஷாமவருந்தே ॥ பூர்ணாஹுதி-முத்தமா-ஞ்ஜுஹோதி ।
ஸர்வம்-வைஂ பூர்ணாஹுதிஃ । ஸர்வமேவாப்நோதி । அதோ இயம்-வைஂ பூர்ணாஹுதிஃ ।
அஸ்யாமேவ ப்ரதிதிஷ்டதி ॥ 41 ॥
(ருந்தே - ப்ராணா-ந்தீக்ஷாமவருந்த - உச்யதே - க்ராமந்தி - திஷ்டதி) (அ. 10)
அநுவாகம் 11 - வைஶ்வதேவஹோமமந்த்ரவ்யாக்யாநம்
ப்ரஜாபதி-ரஶ்வமேத-மஸ்ரு'ஜத । தக்ம் ஸ்ரு'ஷ்ட-ந்ந கிஞ்சநோதயச்சத் ।
தம்-வைஂஶ்வதேவாந்யே-வோதயச்சந்ந் । யத்வைஶ்வதேவாநி ஜுஹோதி ।
யஜ்ஞஸ்யோத்யத்யை ॥ ஸ்வாஹா-''திமாதீதாய ஸ்வாஹா । ஸ்வாஹா-''தீத-ம்மநஸே ஸ்வாஹா ।
ஸ்வாஹா மநஃ ப்ரஜாபதயே ஸ்வாஹா ।
காய ஸ்வாஹா கஸ்மை ஸ்வாஹா கதமஸ்மை ஸ்வாஹேதி ப்ராஜாபத்யே முக்யே பவதஃ ।
ப்ரஜாபதி-முகாபிரேவைந-ந்தேவதாபிருத்யச்சதே ॥ 42 ॥
அநுவாகம் 11 - வைஶ்வதேவஹோமமந்த்ரவ்யாக்யாநம்
ப்ரஜாபதி-ரஶ்வமேத-மஸ்ரு'ஜத । தக்ம் ஸ்ரு'ஷ்ட-ந்ந கிஞ்சநோதயச்சத் ।
தம்-வைஂஶ்வதேவாந்யே-வோதயச்சந்ந் । யத்வைஶ்வதேவாநி ஜுஹோதி ।
யஜ்ஞஸ்யோத்யத்யை ॥ ஸ்வாஹா-''திமாதீதாய ஸ்வாஹா । ஸ்வாஹா-''தீத-ம்மநஸே ஸ்வாஹா ।
ஸ்வாஹா மநஃ ப்ரஜாபதயே ஸ்வாஹா ।
காய ஸ்வாஹா கஸ்மை ஸ்வாஹா கதமஸ்மை ஸ்வாஹேதி ப்ராஜாபத்யே முக்யே பவதஃ ।
ப்ரஜாபதி-முகாபிரேவைந-ந்தேவதாபிருத்யச்சதே ॥ 42 ॥
அதித்யை ஸ்வாஹா-'தித்யை மஹ்யை ஸ்வாஹா-'தித்யை ஸும்ரு'டீகாயை ஸ்வாஹேத்யாஹ । இயம்-வாஂ அதிதிஃ । அஸ்யா ஏவைந-ம்ப்ரதிஷ்டாயோத்யச்சதே ॥
ஸரஸ்வத்யை ஸ்வாஹா ஸரஸ்வத்யை ப்ரு'ஹத்யை ஸ்வாஹா ஸரஸ்வத்யை பாவகாயை ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
வாக்வை ஸரஸ்வதீ । வாசைவைநமுத்யச்சதே ॥
பூஷ்ணே ஸ்வாஹா பூஷ்ணே ப்ரபத்யாய ஸ்வாஹா பூஷ்ணே நரந்திஷாய ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
பஶவோ வை பூஷா । பஶுபிரேவைந-முத்யச்சதே ॥ த்வஷ்ட்ரே ஸ்வாஹா த்வஷ்ட்ர துரீபாய ஸ்வாஹா த்வஷ்ட்ரே புருரூபாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । த்வஷ்டா வை பஶூநா-ம்மிதுநாநாக்ம் ரூபக்ரு'த் । ரூபமேவ பஶுஷு ததாதி । அதோ ரூபைரேவைந-முத்யச்சதே ॥
விஷ்ணவே ஸ்வாஹா விஷ்ணவே நிகுர்யபாய ஸ்வாஹா விஷ்ணவே நிபூயபாய ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
யஜ்ஞோ வை விஷ்ணுஃ । யஜ்ஞாயைவைந-முத்யச்சதே ॥ பூர்ணாஹுதி-முத்தமா-ஞ்ஜுஹோதி । ப்ரத்யுத்தப்த்யை ஸயத்வாய ॥ 43 ॥
ஸரஸ்வத்யை ஸ்வாஹா ஸரஸ்வத்யை ப்ரு'ஹத்யை ஸ்வாஹா ஸரஸ்வத்யை பாவகாயை ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
வாக்வை ஸரஸ்வதீ । வாசைவைநமுத்யச்சதே ॥
பூஷ்ணே ஸ்வாஹா பூஷ்ணே ப்ரபத்யாய ஸ்வாஹா பூஷ்ணே நரந்திஷாய ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
பஶவோ வை பூஷா । பஶுபிரேவைந-முத்யச்சதே ॥ த்வஷ்ட்ரே ஸ்வாஹா த்வஷ்ட்ர துரீபாய ஸ்வாஹா த்வஷ்ட்ரே புருரூபாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । த்வஷ்டா வை பஶூநா-ம்மிதுநாநாக்ம் ரூபக்ரு'த் । ரூபமேவ பஶுஷு ததாதி । அதோ ரூபைரேவைந-முத்யச்சதே ॥
விஷ்ணவே ஸ்வாஹா விஷ்ணவே நிகுர்யபாய ஸ்வாஹா விஷ்ணவே நிபூயபாய ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
யஜ்ஞோ வை விஷ்ணுஃ । யஜ்ஞாயைவைந-முத்யச்சதே ॥ பூர்ணாஹுதி-முத்தமா-ஞ்ஜுஹோதி । ப்ரத்யுத்தப்த்யை ஸயத்வாய ॥ 43 ॥
(யச்சதே - புருரூபாய ஸ்வாஹேத்யாஹாஷ்டௌ ச) (அ. 11)
அநுவாகம் 12 - அஶ்வஸஞ்சரணவத்ஸரே ப்ரதிதிந-ந்தேவயஜநதேஶே கர்தவ்யமிஷ்டித்ரயமபிதீயதே
ஸாவித்ர-மஷ்டகபால-ம்ப்ராதர்நிர்வபதி । அஷ்டாக்ஷரா காயத்ரீ ।
காயத்ர-ம்ப்ராதஸ்ஸவநம் ।
ப்ராதஸ்ஸவநா தேவைந-ங்காயத்ரியா 007ஆ;சந்தஸோ-'தி நிர்மிமீதே ।
அதோ ப்ராதஸ்ஸவநமேவ தேநாப்நோதி । காயத்ரீ-ஞ்சந்தஃ ॥ ஸவித்ரே ப்ரஸவித்ர ஏகாதஶ-கபால-ம்மத்த்யந்திநே । ஏகாதஶாக்ஷரா த்ரிஷ்டுப் ।
த்ரைஷ்டுப-ம்மாத்த்யந்திநக்ம் ஸவநம் ।
மாத்த்யந்திநா-தேவைநக்ம் ஸவநாத்த்ரிஷ்டுபஃ-சந்தஸோ-'தி நிர்மிமீதே ॥ 44 ॥
அநுவாகம் 12 - அஶ்வஸஞ்சரணவத்ஸரே ப்ரதிதிந-ந்தேவயஜநதேஶே கர்தவ்யமிஷ்டித்ரயமபிதீயதே
ஸாவித்ர-மஷ்டகபால-ம்ப்ராதர்நிர்வபதி । அஷ்டாக்ஷரா காயத்ரீ ।
காயத்ர-ம்ப்ராதஸ்ஸவநம் ।
ப்ராதஸ்ஸவநா தேவைந-ங்காயத்ரியா 007ஆ;சந்தஸோ-'தி நிர்மிமீதே ।
அதோ ப்ராதஸ்ஸவநமேவ தேநாப்நோதி । காயத்ரீ-ஞ்சந்தஃ ॥ ஸவித்ரே ப்ரஸவித்ர ஏகாதஶ-கபால-ம்மத்த்யந்திநே । ஏகாதஶாக்ஷரா த்ரிஷ்டுப் ।
த்ரைஷ்டுப-ம்மாத்த்யந்திநக்ம் ஸவநம் ।
மாத்த்யந்திநா-தேவைநக்ம் ஸவநாத்த்ரிஷ்டுபஃ-சந்தஸோ-'தி நிர்மிமீதே ॥ 44 ॥
அதோ மாத்த்யந்திநமேவ ஸவந-ந்தேநாப்நோதி । த்ரிஷ்டுப-ஞ்சந்தஃ ॥ ஸவித்ர ஆஸவித்ரே த்வாதஶ-கபால-மபராஹ்ணே । த்வாதஶாக்ஷரா ஜகதீ । ஜாகத-ந்த்ரு'தீய ஸவநம் ।
த்ரு'தீய ஸவநாதேவைந-ஞ்ஜகத்யா 007ஆ;சந்தஸோ-'தி நிர்மிமீதே ।
அதோ த்ரு'தீய ஸவநமேவ தேநாப்நோதி ।
ஜகதீ-ஞ்சந்தஃ ॥ ஈஶ்வரோ வா அஶ்வஃ ப்ரமுக்தஃ பரா-ம்பராவத-ங்கந்தோஃ ।
இஹ த்ரு'தி-ஸ்ஸ்வாஹேஹ வித்ரு'தி-ஸ்ஸ்வாஹேஹ ரந்தி-ஸ்ஸ்வாஹேஹ ரமதி-ஸ்ஸ்வாஹேதி சதஸ்ர ஆஹுதீ-ர்ஜுஹோதி
( ) ॥ 45 ॥
த்ரு'தீய ஸவநாதேவைந-ஞ்ஜகத்யா 007ஆ;சந்தஸோ-'தி நிர்மிமீதே ।
அதோ த்ரு'தீய ஸவநமேவ தேநாப்நோதி ।
ஜகதீ-ஞ்சந்தஃ ॥ ஈஶ்வரோ வா அஶ்வஃ ப்ரமுக்தஃ பரா-ம்பராவத-ங்கந்தோஃ ।
இஹ த்ரு'தி-ஸ்ஸ்வாஹேஹ வித்ரு'தி-ஸ்ஸ்வாஹேஹ ரந்தி-ஸ்ஸ்வாஹேஹ ரமதி-ஸ்ஸ்வாஹேதி சதஸ்ர ஆஹுதீ-ர்ஜுஹோதி
( ) ॥ 45 ॥
சதஸ்ரோ திஶஃ । திக்பிரேவைந-ம்பரிக்ரு'ஹ்ணாதி ॥ ஆஶ்வத்தோ வ்ரஜோ பவதி । ப்ரஜாபதி-ர்தேவேப்யோ நிலாயத । அஶ்வோ ரூப-ங்க்ரு'த்வா ।
ஸோ-'ஶ்வத்தே ஸம்வஂத்ஸர-மதிஷ்டத் । ததஶ்வத்தஸ்யா-ஶ்வத்தத்வம் ।
யதாஶ்வத்தோ வ்ரஜோ பவதி । ஸ்வ ஏவைநம்-யோஂநௌ ப்ரதிஷ்டாபயதி ॥ 46 ॥
ஸோ-'ஶ்வத்தே ஸம்வஂத்ஸர-மதிஷ்டத் । ததஶ்வத்தஸ்யா-ஶ்வத்தத்வம் ।
யதாஶ்வத்தோ வ்ரஜோ பவதி । ஸ்வ ஏவைநம்-யோஂநௌ ப்ரதிஷ்டாபயதி ॥ 46 ॥
(த்ரிஷ்டுப ஶ்சந்தஸோ-'தி நிர்மிமீதே - ஜுஹோதி - நவ ச) (அ. 12)
அநுவாகம் 13 - ஸம்வஂத்ஸராத்ர்த்வமுக்யஸ்யாக்ரேரூபஸ்தாநம்
ஆ ப்ரஹ்ம-ந்ப்ராஹ்மணோ ப்ரஹ்மவர்சஸீ ஜாயதா-மித்யாஹ । ப்ராஹ்மண ஏவ ப்ரஹ்மவர்சஸ-ந்ததாதி । தஸ்மாத்புரா ப்ராஹ்மணோ ப்ரஹ்மவர்சஸ்ய ஜாயத ॥ ஆ-'ஸ்மி-ந்ராஷ்ட்ரே ராஜந்ய இஷவ்யஃ ஶூரோ மஹாரதோ ஜாயதா-மித்யாஹ । ராஜந்ய ஏவ ஶௌர்ய-ம்மஹிமாந-ந்ததாதி । தஸ்மாத்புரா ராஜந்ய இஷவ்யஃ ஶூரோ மஹாரதோ-'ஜாயத ॥
தோக்த்ரீ தேநுரித்யாஹ । தேந்வாமேவ பயோ ததாதி । தஸ்மாத்புரா தோக்த்ரீ தேநுரஜாயத । வோடா-'நட்வா-நித்யாஹ ॥ 47 ॥
அநுவாகம் 13 - ஸம்வஂத்ஸராத்ர்த்வமுக்யஸ்யாக்ரேரூபஸ்தாநம்
ஆ ப்ரஹ்ம-ந்ப்ராஹ்மணோ ப்ரஹ்மவர்சஸீ ஜாயதா-மித்யாஹ । ப்ராஹ்மண ஏவ ப்ரஹ்மவர்சஸ-ந்ததாதி । தஸ்மாத்புரா ப்ராஹ்மணோ ப்ரஹ்மவர்சஸ்ய ஜாயத ॥ ஆ-'ஸ்மி-ந்ராஷ்ட்ரே ராஜந்ய இஷவ்யஃ ஶூரோ மஹாரதோ ஜாயதா-மித்யாஹ । ராஜந்ய ஏவ ஶௌர்ய-ம்மஹிமாந-ந்ததாதி । தஸ்மாத்புரா ராஜந்ய இஷவ்யஃ ஶூரோ மஹாரதோ-'ஜாயத ॥
தோக்த்ரீ தேநுரித்யாஹ । தேந்வாமேவ பயோ ததாதி । தஸ்மாத்புரா தோக்த்ரீ தேநுரஜாயத । வோடா-'நட்வா-நித்யாஹ ॥ 47 ॥
அநடுஹ்யேவ வீர்ய-ந்ததாதி । தஸ்மாத்புரா வோடா-'நட்வாநஜாயத । ஆஶு-ஸ்ஸப்திரித்யாஹ । அஶ்வ ஏவ ஜவ-ந்ததாதி । தஸ்மாத்புரா-''ஶுரஶ்வோ-'ஜாயத । புரதிம்ர்யோஷேத்யாஹ ।
யோஷித்யேவ ரூப-ந்ததாதி । தஸ்மாத்ஸ்த்ரீ யுவதிஃ ப்ரியா பாவுகா ॥ ஜிஷ்ணூ ரதேஷ்டா இத்யாஹ । ஆ ஹ வை தத்ர ஜிஷ்ணூ ரதேஷ்டா ஜாயதே ॥ 48 ॥
யோஷித்யேவ ரூப-ந்ததாதி । தஸ்மாத்ஸ்த்ரீ யுவதிஃ ப்ரியா பாவுகா ॥ ஜிஷ்ணூ ரதேஷ்டா இத்யாஹ । ஆ ஹ வை தத்ர ஜிஷ்ணூ ரதேஷ்டா ஜாயதே ॥ 48 ॥
யத்ரைதேந யஜ்ஞேந யஜந்தே ॥ ஸபேயோ யுவேத்யாஹ । யோ வை பூர்வவயஸீ ।
ஸ ஸபேயோ யுவா । தஸ்மாத்யுவா புமா-ந்ப்ரியோ பாவுகஃ ॥ ஆ-'ஸ்ய யஜமாநஸ்ய வீரோ ஜாயதா-மித்யாஹ । ஆ ஹ வை தத்ர யஜமாநஸ்ய வீரோ ஜாயதே ।
யத்ரைதேந யஜ்ஞேந யஜந்தே ॥ நிகாமேநிகாமே நஃ பர்ஜந்யோ வர்ஷத்வித்யாஹ ।
நிகாமேநிகாமே ஹ வை தத்ர பர்ஜந்யோ வர்ஷதி । யத்ரைதேந யஜ்ஞேந யஜந்தே ॥ பலிந்யோ ந ஓஷதயஃ பச்யந்தா-மித்யாஹ ।
பலிந்யோ ஹ வை தத்ரௌஷதயஃ பச்யந்தே । யத்ரைதேந யஜ்ஞேந யஜந்தே ।
யோகக்ஷேமோ நஃ கல்பதா-மித்யாஹ ।
கல்பதே ஹ வை தத்ர ப்ரஜாப்யோ யோகக்ஷேமஃ ।
யத்ரைதேந யஜ்ஞேந யஜந்தே ॥ 49 ॥
ஸ ஸபேயோ யுவா । தஸ்மாத்யுவா புமா-ந்ப்ரியோ பாவுகஃ ॥ ஆ-'ஸ்ய யஜமாநஸ்ய வீரோ ஜாயதா-மித்யாஹ । ஆ ஹ வை தத்ர யஜமாநஸ்ய வீரோ ஜாயதே ।
யத்ரைதேந யஜ்ஞேந யஜந்தே ॥ நிகாமேநிகாமே நஃ பர்ஜந்யோ வர்ஷத்வித்யாஹ ।
நிகாமேநிகாமே ஹ வை தத்ர பர்ஜந்யோ வர்ஷதி । யத்ரைதேந யஜ்ஞேந யஜந்தே ॥ பலிந்யோ ந ஓஷதயஃ பச்யந்தா-மித்யாஹ ।
பலிந்யோ ஹ வை தத்ரௌஷதயஃ பச்யந்தே । யத்ரைதேந யஜ்ஞேந யஜந்தே ।
யோகக்ஷேமோ நஃ கல்பதா-மித்யாஹ ।
கல்பதே ஹ வை தத்ர ப்ரஜாப்யோ யோகக்ஷேமஃ ।
யத்ரைதேந யஜ்ஞேந யஜந்தே ॥ 49 ॥
(அநட்வாநித்யாஹ - ஜாயதே - வர்ஷதி ஸப்த ச) (அ. 13)
அநுவாகம் 14 - அந்நஹோமாஃ. த்ரிராத்ரரூபஸ்யாஶ்வமேதஸ்ய ப்ரதமதிநராத்ரௌ
ப்ரஜாபதி-ர்தேவேப்யோ யஜ்ஞாந் வ்யாதிஶத் ।
ஸ ஆத்ம-ந்நஶ்வமேதமதத்த ।
த-ந்தேவா அப்ருவந்ந் । ஏஷ வாவ யஜ்ஞஃ । யதஶ்வமேதஃ । அப்யேவ நோ-'த்ராஸ்த்விதி ।
தேப்ய ஏதாநந்நஹோமா-ந்ப்ராயச்சத் ।
தாநஜுஹோத் । தைர்வை ஸ தேவாந ப்ரீணாத் ।
யதந்ந-ஹோமாஞ்ஜுஹோதி ॥ 50 ॥
அநுவாகம் 14 - அந்நஹோமாஃ. த்ரிராத்ரரூபஸ்யாஶ்வமேதஸ்ய ப்ரதமதிநராத்ரௌ
ப்ரஜாபதி-ர்தேவேப்யோ யஜ்ஞாந் வ்யாதிஶத் ।
ஸ ஆத்ம-ந்நஶ்வமேதமதத்த ।
த-ந்தேவா அப்ருவந்ந் । ஏஷ வாவ யஜ்ஞஃ । யதஶ்வமேதஃ । அப்யேவ நோ-'த்ராஸ்த்விதி ।
தேப்ய ஏதாநந்நஹோமா-ந்ப்ராயச்சத் ।
தாநஜுஹோத் । தைர்வை ஸ தேவாந ப்ரீணாத் ।
யதந்ந-ஹோமாஞ்ஜுஹோதி ॥ 50 ॥
தேவாநேவ தைர்யஜமாநஃ ப்ரீணாதி ॥ ஆஜ்யேந ஜுஹோதி ।
அக்நேர்வா ஏதத்ரூபம் । யதாஜ்யம் । யதாஜ்யேந ஜுஹோதி । அக்நிமேவ தத்ப்ரீணாதி ॥ மதுநா ஜுஹோதி ।
மஹத்யை வா ஏதத்தேவதாயை ரூபம் । யந்மது । யந்மதுநா ஜுஹோதி ॥ 51 ॥
அக்நேர்வா ஏதத்ரூபம் । யதாஜ்யம் । யதாஜ்யேந ஜுஹோதி । அக்நிமேவ தத்ப்ரீணாதி ॥ மதுநா ஜுஹோதி ।
மஹத்யை வா ஏதத்தேவதாயை ரூபம் । யந்மது । யந்மதுநா ஜுஹோதி ॥ 51 ॥
மஹதீமேவ தத்தேவதா-ம்ப்ரீணாதி । தண்டுலை-ர்ஜுஹோதி । வஸூநாம்-வாஂ ஏதத்ரூபம் । யத்தண்டுலாஃ । யத்தண்டுலை-ர்ஜுஹோதி ।
வஸூநேவ தத்ப்ரீணாதி । ப்ரு'துகை-ர்ஜுஹோதி (ர்ஜுஹோதி) ।
ருத்ராணாம்-வாஂ ஏதத்ரூபம் । யத்ப்ரு'துகாஃ । யத்ப்ரு'துகை-ர்ஜுஹோதி ॥ 52 ॥
வஸூநேவ தத்ப்ரீணாதி । ப்ரு'துகை-ர்ஜுஹோதி (ர்ஜுஹோதி) ।
ருத்ராணாம்-வாஂ ஏதத்ரூபம் । யத்ப்ரு'துகாஃ । யத்ப்ரு'துகை-ர்ஜுஹோதி ॥ 52 ॥
ருத்ராநேவ தத்ப்ரீணாதி । லாஜைர்ஜுஹோதி । ஆதித்யாநாம்-வாஂ ஏதத்ரூபம் । யல்லாஜாஃ । யல்லாஜை-ர்ஜுஹோதி । ஆதித்யாநேவ தத்ப்ரீணாதி । கரம்பை-ர்ஜுஹோதி । விஶ்வேஷாம்-வாஂ ஏதத்தேவாநாக்ம் ரூபம் । யத்கரம்பாஃ । யத்கரம்பை-ர்ஜுஹோதி ॥ 53 ॥
விஶ்வாநேவ தத்தேவா-ந்ப்ரீணாதி । தாநாபி-ர்ஜுஹோதி ।
நக்ஷத்ராணாம்-வாஂ ஏதத்ரூபம் । யத்தாநாஃ । யத்தாநாபி-ர்ஜுஹோதி । நக்ஷத்ராண்யேவ தத்ப்ரீணாதி । ஸக்துபி-ர்ஜுஹோதி । ப்ரஜாபதேர்வா ஏதத்ரூபம் ।
யத்ஸக்தவஃ । யத்ஸக்துபி-ர்ஜுஹோதி ॥ 54 ॥
நக்ஷத்ராணாம்-வாஂ ஏதத்ரூபம் । யத்தாநாஃ । யத்தாநாபி-ர்ஜுஹோதி । நக்ஷத்ராண்யேவ தத்ப்ரீணாதி । ஸக்துபி-ர்ஜுஹோதி । ப்ரஜாபதேர்வா ஏதத்ரூபம் ।
யத்ஸக்தவஃ । யத்ஸக்துபி-ர்ஜுஹோதி ॥ 54 ॥
ப்ரஜாபதிமேவ தத்ப்ரீணாதி । மஸூஸ்யைர்ஜுஹோதி ।
ஸர்வாஸாம்-வாஂ ஏதத்தேவதாநாக்ம் ரூபம் । யந்மஸூஸ்யாநி । யந்மஸூஸ்யை-ர்ஜுஹோதி । ஸர்வா ஏவ தத்தேவதாஃ ப்ரீணாதி । ப்ரியங்குதண்டுலை-ர்ஜுஹோதி । ப்ரியாங்கா ஹ வை நாமைதே ।
ஏதைர்வை தேவா அஶ்வஸ்யாங்காநி ஸமததுஃ । யத்ப்ரியங்குதண்டுலை-ர்ஜுஹோதி । அஶ்வஸ்யைவாங்காநி ஸந்ததாதி ॥ தஶாந்நாநி ஜுஹோதி । தஶாக்ஷரா விராட் ।
விராட்-க்ரு'த்ஸ்நஸ்யா-ந்நாத்யஸ்யா-வருத்த்யை ॥ 55 ॥
ஸர்வாஸாம்-வாஂ ஏதத்தேவதாநாக்ம் ரூபம் । யந்மஸூஸ்யாநி । யந்மஸூஸ்யை-ர்ஜுஹோதி । ஸர்வா ஏவ தத்தேவதாஃ ப்ரீணாதி । ப்ரியங்குதண்டுலை-ர்ஜுஹோதி । ப்ரியாங்கா ஹ வை நாமைதே ।
ஏதைர்வை தேவா அஶ்வஸ்யாங்காநி ஸமததுஃ । யத்ப்ரியங்குதண்டுலை-ர்ஜுஹோதி । அஶ்வஸ்யைவாங்காநி ஸந்ததாதி ॥ தஶாந்நாநி ஜுஹோதி । தஶாக்ஷரா விராட் ।
விராட்-க்ரு'த்ஸ்நஸ்யா-ந்நாத்யஸ்யா-வருத்த்யை ॥ 55 ॥
(ஜுஹோதி - மதுநா ஜுஹோதி - ப்ரு'துகைர்ஜுஹோதி - கரம்பைர்ஜுஹோதி - ஸக்துபிர்ஜுஹோதி - ப்ரியங்குதண்டுலைர்ஜுஹோதி சத்வாரி ச) (அ. 14)
(அந்நஹோமாநாஜ்யேநாக்நேர்மதுநா தண்டுலைஃ ப்ரு'துகைர்லாஜைஃ கரம்பைத்ர்தாநாபி-ஸ்ஸக்துபிர்மஸூஸ்யைஃ ப்ரியங்குதண்டுலை-ர்தஶாந்நாநி த்வாதஶ)
அநுவாகம் 15 - தத்ப்ரகாரவிஶேஷ
ப்ரஜாபதி-ரஶ்வமேதமஸ்ரு'ஜத । தக்ம் ஸ்ரு'ஷ்டக்ம் ரக்ஷாக்ஸ்ய ஜிகாக்ம்ஸந்ந் ।
ஸ ஏதா-ந்ப்ரஜாபதிர்நக்தக்ம் ஹோமாந-பஶ்யத் । தாந ஜுஹோத் । தைர்வை ஸ யஜ்ஞா-த்ரக்ஷாக்ஸ்யபாஹந்ந் । யந்நக்தக்ம் ஹோமாஞ்ஜுஹோதி । யஜ்ஞாதேவ தைர்யஜமாநோ ரக்ஷாக்ஸ்யபஹந்தி ॥ ஆஜ்யேந ஜுஹோதி ।
வஜ்ரோ வா ஆஜ்யம் । வஜ்ரேணைவ யஜ்ஞா-த்ரக்ஷாக்ஸ்யபஹந்தி ॥ 56 ॥
(அந்நஹோமாநாஜ்யேநாக்நேர்மதுநா தண்டுலைஃ ப்ரு'துகைர்லாஜைஃ கரம்பைத்ர்தாநாபி-ஸ்ஸக்துபிர்மஸூஸ்யைஃ ப்ரியங்குதண்டுலை-ர்தஶாந்நாநி த்வாதஶ)
அநுவாகம் 15 - தத்ப்ரகாரவிஶேஷ
ப்ரஜாபதி-ரஶ்வமேதமஸ்ரு'ஜத । தக்ம் ஸ்ரு'ஷ்டக்ம் ரக்ஷாக்ஸ்ய ஜிகாக்ம்ஸந்ந் ।
ஸ ஏதா-ந்ப்ரஜாபதிர்நக்தக்ம் ஹோமாந-பஶ்யத் । தாந ஜுஹோத் । தைர்வை ஸ யஜ்ஞா-த்ரக்ஷாக்ஸ்யபாஹந்ந் । யந்நக்தக்ம் ஹோமாஞ்ஜுஹோதி । யஜ்ஞாதேவ தைர்யஜமாநோ ரக்ஷாக்ஸ்யபஹந்தி ॥ ஆஜ்யேந ஜுஹோதி ।
வஜ்ரோ வா ஆஜ்யம் । வஜ்ரேணைவ யஜ்ஞா-த்ரக்ஷாக்ஸ்யபஹந்தி ॥ 56 ॥
ஆஜ்யஸ்ய ப்ரதிபத-ங்கரோதி । ப்ராணோ வா ஆஜ்யம் ।
முகத ஏவாஸ்ய ப்ராண-ந்ததாதி ॥ அந்நஹோமா-ஞ்ஜுஹோதி । ஶரீரவதேவாவருந்தே ॥ வ்யத்யாஸ-ஞ்ஜுஹோதி । உபயஸ்யா வருத்த்யை ॥
நக்த-ஞ்ஜுஹோதி । ரக்ஷஸாமபஹத்யை ॥ ஆஜ்யேநா-ந்ததோ ஜுஹோதி ॥ 57 ॥
முகத ஏவாஸ்ய ப்ராண-ந்ததாதி ॥ அந்நஹோமா-ஞ்ஜுஹோதி । ஶரீரவதேவாவருந்தே ॥ வ்யத்யாஸ-ஞ்ஜுஹோதி । உபயஸ்யா வருத்த்யை ॥
நக்த-ஞ்ஜுஹோதி । ரக்ஷஸாமபஹத்யை ॥ ஆஜ்யேநா-ந்ததோ ஜுஹோதி ॥ 57 ॥
ப்ராணோ வா ஆஜ்யம் । உபயத ஏவாஸ்ய ப்ராண-ந்ததாதி । புரஸ்தா-ச்சோபரிஷ்டாச்ச ॥ ஏகஸ்மை ஸ்வாஹேத்யாஹ । அஸ்மிந்நேவ லோகே ப்ரதிதிஷ்டதி । த்வாப்யாக் ஸ்வாஹேத்யாஹ । அமுஷ்மிந்நேவ லோகே ப்ரதிதிஷ்டதி । உபயோரேவ லோகயாஃ ப்ரதிதிஷ்டதி । அஸ்மிக்க்ஶ்சா-முஷ்மிக்க்ஶ்ச ॥ ஶதாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । ஶதாயுர்வை புருஷ-ஶ்ஶதவீர்யஃ । ஆயுரேவ வீர்யமவருந்தே ।
ஸஹஸ்ராய ஸ்வாஹேத்யாஹ । ஆயுர்வை ஸஹஸ்ரம் । ஆயுரேவா-வருந்தே ॥
ஸர்வஸ்மை ஸ்வாஹேத்யாஹ । அபரிமிதமேவா வருந்தே ॥ 58 ॥
ஸஹஸ்ராய ஸ்வாஹேத்யாஹ । ஆயுர்வை ஸஹஸ்ரம் । ஆயுரேவா-வருந்தே ॥
ஸர்வஸ்மை ஸ்வாஹேத்யாஹ । அபரிமிதமேவா வருந்தே ॥ 58 ॥
(ஏவ யஜ்ஞ-த்ரக்ஷாக்ஸ்யபஹந் - த்யந்ததோ ஜுஹோதி - ஶதாய ஸ்வாஹேத்யாஹ ஸப்த ச) (அ. 15)
அநுவாகம் 16 - விவரணமேதயோஃ
ப்ரஜாபதிம்-வாஂ ஏஷ ஈப்ஸதீத்யாஹுஃ । யோ-'ஶ்வமேதேந யஜத இதி ।
அதோ ஆஹுஃ । ஸர்வாணி பூதாநீதி ॥
ஏகஸ்மை ஸ்வாஹேத்யாஹ । ப்ரஜாபதிர்வா ஏகஃ । தமேவாப்நோதி ॥ ஏகஸ்மை ஸ்வாஹா த்வாப்யாக் ஸ்வாஹேத்யபி-பூர்வமாஹுதீ-ர்ஜுஹோதி ।
அபிபூர்வமேவ ஸவர்கம்-லோஂகமேதி ॥ ஏகோத்தர-ஞ்ஜுஹோதி ॥ 59 ॥
அநுவாகம் 16 - விவரணமேதயோஃ
ப்ரஜாபதிம்-வாஂ ஏஷ ஈப்ஸதீத்யாஹுஃ । யோ-'ஶ்வமேதேந யஜத இதி ।
அதோ ஆஹுஃ । ஸர்வாணி பூதாநீதி ॥
ஏகஸ்மை ஸ்வாஹேத்யாஹ । ப்ரஜாபதிர்வா ஏகஃ । தமேவாப்நோதி ॥ ஏகஸ்மை ஸ்வாஹா த்வாப்யாக் ஸ்வாஹேத்யபி-பூர்வமாஹுதீ-ர்ஜுஹோதி ।
அபிபூர்வமேவ ஸவர்கம்-லோஂகமேதி ॥ ஏகோத்தர-ஞ்ஜுஹோதி ॥ 59 ॥
ஏகவதேவ ஸுவர்கம்-லோஂகமேதி ॥ ஸந்தத-ஞ்ஜுஹோதி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸந்தத்யை ॥ ஶதாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । ஶதாயுர்வை புருஷ-ஶ்ஶதவீர்யஃ । ஆயுரேவ வீர்யமவருந்தே । ஸஹஸ்ராய ஸ்வாஹேத்யாஹ । ஆயுர்வை ஸஹஸ்ரம் । ஆயுரேவா வருந்தே ॥ அயுதாய ஸ்வாஹா நியுதாய ஸ்வாஹா ப்ரயுதாய ஸ்வாஹேத்யாஹ ॥ 60 ॥
த்ரய இமே லோகாஃ । இமாநேவ லோகாநவருந்தே ॥ அர்புதாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । வாக்வா அர்புதம் । வாசமேவா வருந்தே ॥ ந்யர்புதாய ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
யோ வை வாசோ பூமா । தந்ந்யர்புதம் ।
வாச ஏவ பூமாநமவருந்தே ॥
ஸமுத்ராய ஸ்வாஹேத்யாஹ ॥ 61 ॥
யோ வை வாசோ பூமா । தந்ந்யர்புதம் ।
வாச ஏவ பூமாநமவருந்தே ॥
ஸமுத்ராய ஸ்வாஹேத்யாஹ ॥ 61 ॥
ஸமுத்ரமேவாப்நோதி । மத்த்யாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । மத்த்யமேவாப்நோதி । அந்தாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । அந்தமே-வாப்நோதி । பராத்ர்தாய ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
பராத்ர்தமேவாப்நோதி ॥ உஷஸே ஸ்வாஹா வ்யுஷ்ட்யை ஸ்வாஹேத்யாஹ । ராத்ரிர்வா உஷாஃ ।
அஹர்வ்யுஷ்டிஃ । அஹோராத்ரே ஏவாவருந்தே ।
அதோ அஹோராத்ரயோரேவ ப்ரதிதிஷ்டதி ॥
தா யதுபயீர்திவா வா நக்தம்-வாஂ ஜுஹுயாத் । அஹோராத்ரே மோஹயேத் । உஷஸே ஸ்வாஹா வ்யுஷ்ட்யை ஸ்வாஹோதேஷ்யதே ஸ்வாஹோத்யதே
ஸ்வாஹேத்யநுதிதே ஜுஹோதி । உதிதாய ஸ்வாஹா ஸுவர்காய ஸ்வாஹா லோகாய ஸ்வாஹேத்யுதிதே ஜுஹோதி ।
அஹோராத்ரயோ-ரவ்யதிமோஹாய ॥ 62 ॥
பராத்ர்தமேவாப்நோதி ॥ உஷஸே ஸ்வாஹா வ்யுஷ்ட்யை ஸ்வாஹேத்யாஹ । ராத்ரிர்வா உஷாஃ ।
அஹர்வ்யுஷ்டிஃ । அஹோராத்ரே ஏவாவருந்தே ।
அதோ அஹோராத்ரயோரேவ ப்ரதிதிஷ்டதி ॥
தா யதுபயீர்திவா வா நக்தம்-வாஂ ஜுஹுயாத் । அஹோராத்ரே மோஹயேத் । உஷஸே ஸ்வாஹா வ்யுஷ்ட்யை ஸ்வாஹோதேஷ்யதே ஸ்வாஹோத்யதே
ஸ்வாஹேத்யநுதிதே ஜுஹோதி । உதிதாய ஸ்வாஹா ஸுவர்காய ஸ்வாஹா லோகாய ஸ்வாஹேத்யுதிதே ஜுஹோதி ।
அஹோராத்ரயோ-ரவ்யதிமோஹாய ॥ 62 ॥
(ஏகோத்தர-ஞ்ஜுஹோதி - ப்ரயுதாய ஸ்வாஹேத்யாஹ - ஸமுத்ராய ஸ்வாஹேத்யாஹாஹ--ர் வ்யுஷ்டி-ஸ்ஸப்த ச) (அ. 16)
அநுவாகம் 17 - ஸப்தமகாண்டகதாந்நஹோமாநுவாகா வ்யாக்யாயந்தே
விபூர்மாத்ரா ப்ரபூஃ பித்ரேத்யஶ்வ-நாமாநி ஜுஹோதி ।
உபயோரேவைநம்-லோஂகயோ-ர்நாமதேய-ங்கமயதி ॥ ஆயநாய ஸ்வாஹா ப்ராயணாய ஸ்வாஹேத்யு-த்த்ராவாஞ்ஜுஹோதி । ஸர்வமேவைந-மஸ்கந்நக்ம் ஸுவர்கம்-லோஂக-ங்கமயதி ॥
அக்நயே ஸ்வாஹா ஸோமாய ஸ்வாஹேதி பூர்வஹாமா-ஞ்ஜுஹோதி । பூர்வ ஏவ த்விஷந்த-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-மதிக்ராமதி ॥
ப்ரு'திவ்யை ஸ்வாஹா-'ந்தரிக்ஷாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । யதா யஜுரேவைதத் ॥ அக்நயே ஸ்வாஹா ஸோமாய ஸ்வாஹேதி பூர்வதீக்ஷா ஜுஹோதி ।
பூர்வ ஏவ த்விஷந்த-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-மதிக்ராமதி ॥ 63 ॥
அநுவாகம் 17 - ஸப்தமகாண்டகதாந்நஹோமாநுவாகா வ்யாக்யாயந்தே
விபூர்மாத்ரா ப்ரபூஃ பித்ரேத்யஶ்வ-நாமாநி ஜுஹோதி ।
உபயோரேவைநம்-லோஂகயோ-ர்நாமதேய-ங்கமயதி ॥ ஆயநாய ஸ்வாஹா ப்ராயணாய ஸ்வாஹேத்யு-த்த்ராவாஞ்ஜுஹோதி । ஸர்வமேவைந-மஸ்கந்நக்ம் ஸுவர்கம்-லோஂக-ங்கமயதி ॥
அக்நயே ஸ்வாஹா ஸோமாய ஸ்வாஹேதி பூர்வஹாமா-ஞ்ஜுஹோதி । பூர்வ ஏவ த்விஷந்த-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-மதிக்ராமதி ॥
ப்ரு'திவ்யை ஸ்வாஹா-'ந்தரிக்ஷாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । யதா யஜுரேவைதத் ॥ அக்நயே ஸ்வாஹா ஸோமாய ஸ்வாஹேதி பூர்வதீக்ஷா ஜுஹோதி ।
பூர்வ ஏவ த்விஷந்த-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-மதிக்ராமதி ॥ 63 ॥
ப்ரு'திவ்யை ஸ்வாஹா-'ந்தரிக்ஷாய ஸ்வாஹேத்யே-கவிக்ம்ஶிநீ-ந்தீக்ஷா-ஞ்ஜுஹோதி ।
ஏகவிக்ம்ஶதிர்வை தேவலோகாஃ । த்வாதஶ மாஸாஃ பஞ்சர்தவஃ । த்ரய இமே லோகாஃ । அஸாவாதித்ய ஏகவிக்ம்ஶஃ । ஏஷ ஸுவர்கோ லோகஃ ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥
புவோ தேவாநா-ங்கர்மணேத்ய்ரு'து-தீக்ஷா ஜுஹோதி ।
ரு'தூநே-வாஸ்மை கல்பயதி ॥ அக்நயே ஸ்வாஹா வாயவே ஸ்வாஹேதி ஜுஹோத்ய-நந்தரித்யை ॥ 64 ॥
ஏகவிக்ம்ஶதிர்வை தேவலோகாஃ । த்வாதஶ மாஸாஃ பஞ்சர்தவஃ । த்ரய இமே லோகாஃ । அஸாவாதித்ய ஏகவிக்ம்ஶஃ । ஏஷ ஸுவர்கோ லோகஃ ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥
புவோ தேவாநா-ங்கர்மணேத்ய்ரு'து-தீக்ஷா ஜுஹோதி ।
ரு'தூநே-வாஸ்மை கல்பயதி ॥ அக்நயே ஸ்வாஹா வாயவே ஸ்வாஹேதி ஜுஹோத்ய-நந்தரித்யை ॥ 64 ॥
அர்வாம்யஂஜ்ஞ-ஸ்ஸங்க்ராமத்வி-த்யாப்தீ-ர்ஜுஹோதி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யாப்த்யை ॥ பூத-ம்பவ்ய-ம்பவிஷ்யதிதி பர்யாப்தீ-ர்ஜுஹோதி ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய பர்யாப்த்யை ॥
ஆ மே க்ரு'ஹா பவந்த்வித்யாபூ-ர்ஜுஹோதி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யா பூத்யை ॥
அக்நிநா தபோ-'ந்வபவதித்யநுபூ-ர்ஜுஹோதி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யாநுபூத்யை ॥
ஸ்வாஹா-''திமாதீதாய ஸ்வாஹேதி ஸமஸ்தாநி வைஶ்வதேவாநி ஜுஹோதி । ஸமஸ்தமேவ த்விஷந்த-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-மதிக்ராமதி ॥ 65 ॥
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய பர்யாப்த்யை ॥
ஆ மே க்ரு'ஹா பவந்த்வித்யாபூ-ர்ஜுஹோதி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யா பூத்யை ॥
அக்நிநா தபோ-'ந்வபவதித்யநுபூ-ர்ஜுஹோதி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யாநுபூத்யை ॥
ஸ்வாஹா-''திமாதீதாய ஸ்வாஹேதி ஸமஸ்தாநி வைஶ்வதேவாநி ஜுஹோதி । ஸமஸ்தமேவ த்விஷந்த-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-மதிக்ராமதி ॥ 65 ॥
தத்ப்ய-ஸ்ஸ்வாஹா ஹநூப்யாக் ஸ்வாஹேத்யங்கஹோமா-ஞ்ஜுஹோதி ।
அங்கே அங்கே வை புருஷஸ்ய பாப்மோபஶ்லிஷ்டஃ ।
அங்காதங்கா தேவைந-ம்பாப்மநஸ்தேந முஞ்சதி ॥ அஞ்ஜ்யேதாய ஸ்வாஹா க்ரு'ஷ்ணாய ஸ்வாஹா ஶ்வேதாய ஸ்வாஹேத்ய-ஶ்வரூபாணி ஜுஹோதி ।
ரூபைரேவைநக்ம் ஸமத்ர்தயதி ॥
ஓஷதீப்ய-ஸ்ஸ்வாஹா மூலேப்ய-ஸ்ஸ்வாஹேத்யோஷதி ஹோமாஞ்ஜுஹோதி । த்வய்யோ வா ஓஷதயஃ । புஷ்பேப்யோ-'ந்யாஃ பல-ங்க்ரு'ஹ்ணந்தி ।
மூலேப்யோ-'ந்யாஃ । தா ஏவோபயீரவருந்தே ॥ 66 ॥
அங்கே அங்கே வை புருஷஸ்ய பாப்மோபஶ்லிஷ்டஃ ।
அங்காதங்கா தேவைந-ம்பாப்மநஸ்தேந முஞ்சதி ॥ அஞ்ஜ்யேதாய ஸ்வாஹா க்ரு'ஷ்ணாய ஸ்வாஹா ஶ்வேதாய ஸ்வாஹேத்ய-ஶ்வரூபாணி ஜுஹோதி ।
ரூபைரேவைநக்ம் ஸமத்ர்தயதி ॥
ஓஷதீப்ய-ஸ்ஸ்வாஹா மூலேப்ய-ஸ்ஸ்வாஹேத்யோஷதி ஹோமாஞ்ஜுஹோதி । த்வய்யோ வா ஓஷதயஃ । புஷ்பேப்யோ-'ந்யாஃ பல-ங்க்ரு'ஹ்ணந்தி ।
மூலேப்யோ-'ந்யாஃ । தா ஏவோபயீரவருந்தே ॥ 66 ॥
வநஸ்பதிப்ய-ஸ்ஸ்வாஹேதி வநஸ்பதி-ஹோமாஞ்ஜுஹோதி ।
ஆரண்யஸ்யாந்நாத்யஸ்யாவருத்த்யை ॥
மேஷஸ்த்வா பசதை-ரவத்வித்ய-பாவ்யாநி ஜுஹோதி ।
ப்ராணா வை தேவா அபாவ்யாஃ । ப்ராணாநேவாவருந்தே ॥ கூப்யாப்ய-ஸ்ஸ்வாஹா-'த்ப்ய-ஸ்ஸ்வாஹேத்யபாக்ம் ஹோமாஞ்ஜுஹோதி । அப்ஸு வா ஆபஃ । அந்நம்-வாஂ ஆபஃ । அத்ப்யோ வா அந்ந-ஞ்ஜாயதே । யதேவாத்ப்யோ-'ந்ந-ஞ்ஜாயதே । ததவருந்தே ॥ 67 ॥
ஆரண்யஸ்யாந்நாத்யஸ்யாவருத்த்யை ॥
மேஷஸ்த்வா பசதை-ரவத்வித்ய-பாவ்யாநி ஜுஹோதி ।
ப்ராணா வை தேவா அபாவ்யாஃ । ப்ராணாநேவாவருந்தே ॥ கூப்யாப்ய-ஸ்ஸ்வாஹா-'த்ப்ய-ஸ்ஸ்வாஹேத்யபாக்ம் ஹோமாஞ்ஜுஹோதி । அப்ஸு வா ஆபஃ । அந்நம்-வாஂ ஆபஃ । அத்ப்யோ வா அந்ந-ஞ்ஜாயதே । யதேவாத்ப்யோ-'ந்ந-ஞ்ஜாயதே । ததவருந்தே ॥ 67 ॥
(பூர்வதீக்ஷா ஜுஹோதி பூர்வ ஏவ த்விஷந்த-ம்ப்ராத்ரு'வ்யமதிக்ராம - த்யநந்தரித்யை - க்ராமதி - ருந்தே - ஜாயத ஏக-ஞ்ச) (அ. 17)
அநுவாகம் 18 - ஸப்தமகாண்டகதாந்நஹோமாநுவாகா வ்யாக்யாயந்தே
அம்பாக்ம்ஸி ஜுஹோதி । அயம்-வைஂ லோகோ-'ம்பாக்ம்ஸி ।
தஸ்ய வஸவோ-'திபதயஃ । அக்நிர்ஜ்யோதிஃ । யதம்பாக்ம்ஸி ஜுஹோதி ।
இமமேவ லோகமவருந்தே । வஸூநாக்ம் ஸாயுஜ்ய-ங்கச்சதி । அக்நி-ஞ்ஜ்யோதிரவருந்தே ॥ நபாக்ம்ஸி ஜுஹோதி । அந்தரிக்ஷம்-வைஂ நபாக்ம்ஸி ॥ 68 ॥
அநுவாகம் 18 - ஸப்தமகாண்டகதாந்நஹோமாநுவாகா வ்யாக்யாயந்தே
அம்பாக்ம்ஸி ஜுஹோதி । அயம்-வைஂ லோகோ-'ம்பாக்ம்ஸி ।
தஸ்ய வஸவோ-'திபதயஃ । அக்நிர்ஜ்யோதிஃ । யதம்பாக்ம்ஸி ஜுஹோதி ।
இமமேவ லோகமவருந்தே । வஸூநாக்ம் ஸாயுஜ்ய-ங்கச்சதி । அக்நி-ஞ்ஜ்யோதிரவருந்தே ॥ நபாக்ம்ஸி ஜுஹோதி । அந்தரிக்ஷம்-வைஂ நபாக்ம்ஸி ॥ 68 ॥
தஸ்ய ருத்ரா அதிபதயஃ । வாயுர்ஜ்யோதிஃ । யந்நபாக்ம்ஸி ஜுஹோதி । அந்தரிக்ஷமேவா-வருந்தே । ருத்ராணாக்ம் ஸாயுஜ்ய-ங்கச்சதி ।
வாயு-ஞ்ஜ்யோதிரவருந்தே । மஹாக்ம்ஸி ஜுஹோதி । அஸௌ வை லோகோ மஹாக்ம்ஸி । தஸ்யாதித்யா அதிபதயஃ। ஸூர்யோ ஜ்யோதிஃ ॥ 69 ॥
வாயு-ஞ்ஜ்யோதிரவருந்தே । மஹாக்ம்ஸி ஜுஹோதி । அஸௌ வை லோகோ மஹாக்ம்ஸி । தஸ்யாதித்யா அதிபதயஃ। ஸூர்யோ ஜ்யோதிஃ ॥ 69 ॥
யந்மஹாக்ம்ஸி ஜுஹோதி । அமுமேவ லோகமவருந்தே । ஆதித்யாநாக்ம் ஸாயுஜ்ய-ங்கச்சதி । ஸூர்ய-ஞ்ஜ்யோதிரவருந்தே ॥
நமோ ராஜ்ஞ நமோ வருணாயேதி யவ்யாநி ஜுஹோதி ।
அந்நாத்யஸ்யாவருத்த்யை ॥ மயோபூர்வாதோ அபி வாதூஸ்ரா இதி கவ்யாநி ஜுஹோதி ।
பஶூநாமவருத்த்யை ॥
ப்ராணாய ஸ்வாஹா வ்யாநாய ஸ்வாஹேதி ஸந்ததி-ஹோமாஞ்ஜுஹோதி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸந்தத்யை ॥ 70 ॥
நமோ ராஜ்ஞ நமோ வருணாயேதி யவ்யாநி ஜுஹோதி ।
அந்நாத்யஸ்யாவருத்த்யை ॥ மயோபூர்வாதோ அபி வாதூஸ்ரா இதி கவ்யாநி ஜுஹோதி ।
பஶூநாமவருத்த்யை ॥
ப்ராணாய ஸ்வாஹா வ்யாநாய ஸ்வாஹேதி ஸந்ததி-ஹோமாஞ்ஜுஹோதி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸந்தத்யை ॥ 70 ॥
ஸிதாய ஸ்வாஹா-'ஸிதாய ஸ்வாஹேதி ப்ரமுக்தீ-ர்ஜுஹோதி ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ப்ரமுக்த்யை ॥ ப்ரு'திவ்யை ஸ்வாஹா-'ந்தரிக்ஷாய ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
யதா யஜுரேவைதத் ॥
தத்த்வதே ஸ்வாஹா-'தந்தகாய ஸ்வாஹேதி ஶரீர-ஹோமாஞ்ஜுஹோதி । பித்ரு'லோகமேவ தைர்யஜமாநோ-'வருந்தே ॥ கஸ்த்வா யுநக்தி ஸ த்வா யுநக்த்விதி பரிதீந். யுநக்தி । இமே வை லோகாஃ பரிதயஃ । இமாநேவாஸ்மை லோகாந். யுநக்தி ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ 71 ॥
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ப்ரமுக்த்யை ॥ ப்ரு'திவ்யை ஸ்வாஹா-'ந்தரிக்ஷாய ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
யதா யஜுரேவைதத் ॥
தத்த்வதே ஸ்வாஹா-'தந்தகாய ஸ்வாஹேதி ஶரீர-ஹோமாஞ்ஜுஹோதி । பித்ரு'லோகமேவ தைர்யஜமாநோ-'வருந்தே ॥ கஸ்த்வா யுநக்தி ஸ த்வா யுநக்த்விதி பரிதீந். யுநக்தி । இமே வை லோகாஃ பரிதயஃ । இமாநேவாஸ்மை லோகாந். யுநக்தி ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ 71 ॥
யஃ ப்ராணதோ ய ஆத்மதா இதி மஹிமாநௌ ஜுஹோதி ।
ஸுவர்கோ வை லோகோ மஹஃ । ஸுவர்கமேவ தாப்யாம்-லோஂகம்-யஂஜமாநோ-'வருந்தே ॥
ஆ ப்ரஹ்ம-ந்ப்ராஹ்மணோ ப்ரஹ்மவசர்ஸீ ஜாயதாமிதி ஸமஸ்தாநி ப்ரஹ்மவர்சஸாநி ஜுஹோதி ।
ப்ரஹ்மவர்சஸமேவ தைர்யஜமாநோ
-'வருந்தே ॥ ஜஜ்ஞி பீஜமிதி ஜுஹோத்ய-நந்தரித்யை ॥
அக்நயே ஸமநம-த்ப்ரு'திவ்யை ஸமநமதிதி ஸந்நதி ஹோமாஞ்ஜுஹோதி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸந்நத்யை ॥ பூதாய ஸ்வாஹா பவிஷ்யதே ஸ்வாஹேதி பூதாபவ்யௌ ஹோமௌ ஜுஹோதி ।
அயம்-வைஂ லோகோ பூதம் ॥ 72 ॥
ஸுவர்கோ வை லோகோ மஹஃ । ஸுவர்கமேவ தாப்யாம்-லோஂகம்-யஂஜமாநோ-'வருந்தே ॥
ஆ ப்ரஹ்ம-ந்ப்ராஹ்மணோ ப்ரஹ்மவசர்ஸீ ஜாயதாமிதி ஸமஸ்தாநி ப்ரஹ்மவர்சஸாநி ஜுஹோதி ।
ப்ரஹ்மவர்சஸமேவ தைர்யஜமாநோ
-'வருந்தே ॥ ஜஜ்ஞி பீஜமிதி ஜுஹோத்ய-நந்தரித்யை ॥
அக்நயே ஸமநம-த்ப்ரு'திவ்யை ஸமநமதிதி ஸந்நதி ஹோமாஞ்ஜுஹோதி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸந்நத்யை ॥ பூதாய ஸ்வாஹா பவிஷ்யதே ஸ்வாஹேதி பூதாபவ்யௌ ஹோமௌ ஜுஹோதி ।
அயம்-வைஂ லோகோ பூதம் ॥ 72 ॥
அஸௌ பவிஷ்யத் । அநயோரேவ லோகயோஃ ப்ரதிதிஷ்டதி । ஸர்வஸ்யாப்த்யை । ஸர்வஸ்யாவருத்த்யை ॥ யதக்ரந்தஃ ப்ரதம-ஞ்ஜாயமாந இத்யஶ்வஸ்தோமீய-ஞ்ஜுஹோதி । ஸர்வஸ்யாப்த்யை । ஸர்வஸ்ய ஜித்யை ॥ ஸர்வமேவ தேநாப்நோதி ।
ஸர்வ-ஞ்ஜயதி । யோ-'ஶ்வமேதேந யஜதே ॥ 73 ॥
ஸர்வ-ஞ்ஜயதி । யோ-'ஶ்வமேதேந யஜதே ॥ 73 ॥
ய உ சைநமேவம்-வேஂத ॥ யஜ்ஞக்ம் ரக்ஷாக்ஸ்ய ஜிகாக்ம்ஸந்ந் । ஸ ஏதா-ந்ப்ரஜாபதி-ர்நக்தக்ம் ஹோமாநபஶ்யத் । தாநஜுஹோத் ।
தைர்வை ஸ யஜ்ஞாத்ரக்ஷாக்ஸ்யபாஹந்ந் । யந்நக்தக்ம் ஹோமாஞ்ஜுஹோதி ।
யஜ்ஞாதேவ தைர்யஜமாநோ
ரக்ஷாக்ஸ்யபஹந்தி ॥ உஷஸே ஸ்வாஹா வ்யுஷ்ட்யை ஸ்வாஹேத்யந்ததோ ஜுஹோதி ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ 74 ॥
தைர்வை ஸ யஜ்ஞாத்ரக்ஷாக்ஸ்யபாஹந்ந் । யந்நக்தக்ம் ஹோமாஞ்ஜுஹோதி ।
யஜ்ஞாதேவ தைர்யஜமாநோ
ரக்ஷாக்ஸ்யபஹந்தி ॥ உஷஸே ஸ்வாஹா வ்யுஷ்ட்யை ஸ்வாஹேத்யந்ததோ ஜுஹோதி ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ 74 ॥
(வை நபாக்ம்ஸி - ஸூர்யோ ஜ்யோதிஃ - ஸந்தத்யை - ஸமஷ்ட்யை - புதம் - ஂயஜதே - +நவ ச) (அ. 18)
அநுவாகம் 19 - ஔபஸத்யதிநே யூபப்ரயோகாஃ
ஏகயூபோ வைகாதஶிநீ வா । அந்யேஷாம்-யஂஜ்ஞாநாம்-யூஂபா பவந்தி ।
ஏகவிஶிந்ய-ஶ்வமேதஸ்ய । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யா-பிஜித்யை ॥ பைல.வோ வா காதிரோ வா பாலாஶோ வா । அந்யேஷாம்-யஂஜ்ஞக்ரதூநாம்-யூஂபா பவந்தி । ராஜ்ஜுதால ஏகவிக்ம்ஶத்ய-ரத்நிரஶ்வமேதஸ்ய । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ நாந்யேஷா-ம்பஶூநா-ந்தேஜந்யா அவத்யந்தி । அவத்யந்த்யஶ்வஸ்ய ॥ 75 ॥
அநுவாகம் 19 - ஔபஸத்யதிநே யூபப்ரயோகாஃ
ஏகயூபோ வைகாதஶிநீ வா । அந்யேஷாம்-யஂஜ்ஞாநாம்-யூஂபா பவந்தி ।
ஏகவிஶிந்ய-ஶ்வமேதஸ்ய । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யா-பிஜித்யை ॥ பைல.வோ வா காதிரோ வா பாலாஶோ வா । அந்யேஷாம்-யஂஜ்ஞக்ரதூநாம்-யூஂபா பவந்தி । ராஜ்ஜுதால ஏகவிக்ம்ஶத்ய-ரத்நிரஶ்வமேதஸ்ய । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ நாந்யேஷா-ம்பஶூநா-ந்தேஜந்யா அவத்யந்தி । அவத்யந்த்யஶ்வஸ்ய ॥ 75 ॥
பாப்மா வை தேஜநீ । பாப்மநோ-'பஹத்யை ॥
ப்லக்ஷஶாகாயாமந்யேஷா-ம்பஶூநாமவத்யந்தி । வேதஸ-ஶாகாயா-மஶ்வஸ்ய । அப்ஸுயோநிர்வா அஶ்வஃ । அப்ஸுஜோ வேதஸஃ । ஸ்வ ஏவாஸ்ய யோநாவ-வத்யதி ॥
யூபேஷு க்ராம்யா-ந்பஶூந்நி-யுஞ்ஜந்தி । ஆரோகேஷ்வா-ரண்யாந்தாரயந்தி ।
பஶூநாம்-வ்யாஂவ்ரு'த்த்யை ॥ ஆ க்ராம்யா-ந்பஶூந்-ஂலபந்தே । ப்ராரண்யாந்த்ஸ்ரு'ஜந்தி । பாப்மநோ-'பஹத்யை ॥ 76 ॥
ப்லக்ஷஶாகாயாமந்யேஷா-ம்பஶூநாமவத்யந்தி । வேதஸ-ஶாகாயா-மஶ்வஸ்ய । அப்ஸுயோநிர்வா அஶ்வஃ । அப்ஸுஜோ வேதஸஃ । ஸ்வ ஏவாஸ்ய யோநாவ-வத்யதி ॥
யூபேஷு க்ராம்யா-ந்பஶூந்நி-யுஞ்ஜந்தி । ஆரோகேஷ்வா-ரண்யாந்தாரயந்தி ।
பஶூநாம்-வ்யாஂவ்ரு'த்த்யை ॥ ஆ க்ராம்யா-ந்பஶூந்-ஂலபந்தே । ப்ராரண்யாந்த்ஸ்ரு'ஜந்தி । பாப்மநோ-'பஹத்யை ॥ 76 ॥
(அஶ்வஸ்ய - வ்யாவ்ரு'த்த்ய த்ரீணி ச) (அ. 19)
அநுவாகம் 20 - யூபாநாம் ஸ்தாநாதயஃ
ராஜ்ஜுதால-மக்நிஷ்ட-ம்மிநோதி । ப்ரூணஹத்யாயா அபஹத்யை ॥ பௌதுத்ரவாவபிதோ பவதஃ । புண்யஸ்ய கந்தஸ்யாவருத்த்யை ।
ப்ரூணஹத்யா-மேவாஸ்மா-தபஹத்ய । புண்யேந கந்தேநோபயதஃ பரிக்ரு'ஹ்ணாதி ॥
ஷட்பைல்.வா பவந்தி । ப்ரஹ்மவர்சஸஸ்யா-வருத்த்யை ॥ ஷட்காதிராஃ ।
தேஜஸோ-'வருத்த்யை ॥ 77 ॥
அநுவாகம் 20 - யூபாநாம் ஸ்தாநாதயஃ
ராஜ்ஜுதால-மக்நிஷ்ட-ம்மிநோதி । ப்ரூணஹத்யாயா அபஹத்யை ॥ பௌதுத்ரவாவபிதோ பவதஃ । புண்யஸ்ய கந்தஸ்யாவருத்த்யை ।
ப்ரூணஹத்யா-மேவாஸ்மா-தபஹத்ய । புண்யேந கந்தேநோபயதஃ பரிக்ரு'ஹ்ணாதி ॥
ஷட்பைல்.வா பவந்தி । ப்ரஹ்மவர்சஸஸ்யா-வருத்த்யை ॥ ஷட்காதிராஃ ।
தேஜஸோ-'வருத்த்யை ॥ 77 ॥
ஷட்பாலாஶாஃ । ஸோமபீதஸ்யா-வருத்த்யை ॥ ஏகவிக்ம்ஶதி-ஸ்ஸம்பத்யந்தே ।
ஏகவிக்ம்ஶதிர்வை தேவலோகாஃ । த்வாதஶ மாஸாஃ பஞ்சர்தவஃ । த்ரய இமே லோகாஃ । அஸாவாதித்ய ஏகவிக்ம்ஶஃ । ஏஷ ஸுவர்கோ லோகஃ ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ ஶத-ம்பஶவோ பவந்தி ॥ 78 ॥
ஏகவிக்ம்ஶதிர்வை தேவலோகாஃ । த்வாதஶ மாஸாஃ பஞ்சர்தவஃ । த்ரய இமே லோகாஃ । அஸாவாதித்ய ஏகவிக்ம்ஶஃ । ஏஷ ஸுவர்கோ லோகஃ ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ ஶத-ம்பஶவோ பவந்தி ॥ 78 ॥
ஶதாயுஃ புருஷ-ஶ்ஶதேந்த்ரியஃ । ஆயுஷ்யேவேந்த்ரியே ப்ரதிதிஷ்டதி ॥
ஸர்வம்-வாஂ அஶ்வமேத்த்யாப்நோதி । அபரிமிதா பவந்தி । அபரிமிதஸ்யா-வருத்த்யை ॥ ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி । கஸ்மாத்ஸத்யாத் ।
தக்ஷிணதோ-'ந்யேஷா-ம்பஶூநாமவத்யந்தி । உத்தரதோ-'ஶ்வஸ்யேதி । வாருணோ வா அஶ்வஃ ॥ 79 ॥
ஸர்வம்-வாஂ அஶ்வமேத்த்யாப்நோதி । அபரிமிதா பவந்தி । அபரிமிதஸ்யா-வருத்த்யை ॥ ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி । கஸ்மாத்ஸத்யாத் ।
தக்ஷிணதோ-'ந்யேஷா-ம்பஶூநாமவத்யந்தி । உத்தரதோ-'ஶ்வஸ்யேதி । வாருணோ வா அஶ்வஃ ॥ 79 ॥
ஏஷா வை வருணஸ்ய திக் । ஸ்வாயாமேவாஸ்ய திஶ்யவத்யதி । யதிதரேஷா-ம்பஶூநாமவத்யதி । ஶததேவத்ய-ந்தேநாவருந்தே ॥
சிதே-'க்நா-வதிவைதஸே கடே-'ஶ்வ-ஞ்சிநோதி ।
அப்ஸு-யோநிர்வா அஶ்வஃ ।
அப்ஸுஜோ வேதஸஃ । ஸ்வ ஏவைநம்-யோஂநௌ ப்ரதிஷ்டாபயதி ॥ புரஸ்தா-த்ப்ரத்யஞ்ச-ந்தூபர-ஞ்சிநோதி । பஶ்சாத்ப்ராசீந-ங்கோம்ரு'கம் ॥ 80 ॥
சிதே-'க்நா-வதிவைதஸே கடே-'ஶ்வ-ஞ்சிநோதி ।
அப்ஸு-யோநிர்வா அஶ்வஃ ।
அப்ஸுஜோ வேதஸஃ । ஸ்வ ஏவைநம்-யோஂநௌ ப்ரதிஷ்டாபயதி ॥ புரஸ்தா-த்ப்ரத்யஞ்ச-ந்தூபர-ஞ்சிநோதி । பஶ்சாத்ப்ராசீந-ங்கோம்ரு'கம் ॥ 80 ॥
ப்ராணாபாநா-வேவாஸ்மிந த்ஸம்யஞ்சௌ ததாதி ॥
அஶ்வ-ந்தூபர-ங்கோம்ரு'கமிதி ஸர்வஹுத ஏதாஞ்ஜுஹோதி । ஏஷாம்-லோஂகாநா-மபிஜித்யை ॥ ஆத்மநா-'பிஜுஹோதி । ஸாத்மாநமேவைநக்ம் ஸதநு-ங்கரோதி ॥ ஸாத்மா-'முஷ்மிந் ஂலாகே பவதி ।
ய ஏவம்-வேஂத । அதோ வஸோரேவ தாரா-ந்தேநாவருந்தே ॥ இலுவர்தாய ஸ்வாஹா பலிவர்தாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । ஸம்வஂத்ஸரோ வா இலுவர்தஃ ।
பரிவத்ஸரோ பலிவர்தஃ । ஸம்வஂத்ஸராதேவ பரிவத்ஸராதாயுர வருந்தே । ஆயுரேவாஸ்மிந்-ததாதி ।
தஸ்மாதஶ்வ-மேதயாஜீ ஜரஸா விஸ்ரஸா-'மும்-லோஂகமேதி ॥ 81 ॥
அஶ்வ-ந்தூபர-ங்கோம்ரு'கமிதி ஸர்வஹுத ஏதாஞ்ஜுஹோதி । ஏஷாம்-லோஂகாநா-மபிஜித்யை ॥ ஆத்மநா-'பிஜுஹோதி । ஸாத்மாநமேவைநக்ம் ஸதநு-ங்கரோதி ॥ ஸாத்மா-'முஷ்மிந் ஂலாகே பவதி ।
ய ஏவம்-வேஂத । அதோ வஸோரேவ தாரா-ந்தேநாவருந்தே ॥ இலுவர்தாய ஸ்வாஹா பலிவர்தாய ஸ்வாஹேத்யாஹ । ஸம்வஂத்ஸரோ வா இலுவர்தஃ ।
பரிவத்ஸரோ பலிவர்தஃ । ஸம்வஂத்ஸராதேவ பரிவத்ஸராதாயுர வருந்தே । ஆயுரேவாஸ்மிந்-ததாதி ।
தஸ்மாதஶ்வ-மேதயாஜீ ஜரஸா விஸ்ரஸா-'மும்-லோஂகமேதி ॥ 81 ॥
(தேஜஸோ-'வருத்தை - பவந் - த்யஶ்வோ - கோம்ரு'க - மிலுவர்த ஶ்சத்வாரி ச) (அ. 20)
அநுவாகம் 21 - சேதவ்யாக்நயாதேர்விஶேஷஃ
ஏகவிக்ம்ஶோ-'க்நிர்பவதி । ஏகவிக்ம்ஶ-ஸ்ஸ்தோமஃ । ஏகவிக்ம்ஶதிர்யூபாஃ ॥
யதா வா அஶ்வா வர்ர்ஷபா வா வ்ரு'ஷாண-ஸ்ஸக்க்ஸ்புரேரந்ந் । ஏவமேதத்ஸ்தோமா-ஸ்ஸக்க்ஸ்புரந்தே । யதேகவிக்ம்ஶாஃ । தே யத்ஸம்ரு'ச்சேரந்ந் । ஹந்யேதாஸ்ய யஜ்ஞஃ ॥ த்வாதஶ ஏவாக்நி-ஸ்ஸ்யாதித்யாஹுஃ ।
த்வாதஶ-ஸ்ஸ்தோமஃ ॥ 82 ॥
அநுவாகம் 21 - சேதவ்யாக்நயாதேர்விஶேஷஃ
ஏகவிக்ம்ஶோ-'க்நிர்பவதி । ஏகவிக்ம்ஶ-ஸ்ஸ்தோமஃ । ஏகவிக்ம்ஶதிர்யூபாஃ ॥
யதா வா அஶ்வா வர்ர்ஷபா வா வ்ரு'ஷாண-ஸ்ஸக்க்ஸ்புரேரந்ந் । ஏவமேதத்ஸ்தோமா-ஸ்ஸக்க்ஸ்புரந்தே । யதேகவிக்ம்ஶாஃ । தே யத்ஸம்ரு'ச்சேரந்ந் । ஹந்யேதாஸ்ய யஜ்ஞஃ ॥ த்வாதஶ ஏவாக்நி-ஸ்ஸ்யாதித்யாஹுஃ ।
த்வாதஶ-ஸ்ஸ்தோமஃ ॥ 82 ॥
ஏகாதஶ யூபாஃ ॥ யத்த்வாதஶோ-'க்நிர்பவதி । த்வாதஶ மாஸா-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரஃ ।
ஸம்வஂத்ஸரேணைவாஸ்மா அந்நமவருந்தே ॥ யத்தஶ யூபா பவந்தி । தஶாக்ஷரா விராட் । அந்நம்-விஂராட் । விராஜைவாந்நாத்ய-மவருந்தே ।
ய ஏகாதஶஃ । ஸ்தந ஏவாஸ்யை ஸஃ ॥ 83 ॥
ஸம்வஂத்ஸரேணைவாஸ்மா அந்நமவருந்தே ॥ யத்தஶ யூபா பவந்தி । தஶாக்ஷரா விராட் । அந்நம்-விஂராட் । விராஜைவாந்நாத்ய-மவருந்தே ।
ய ஏகாதஶஃ । ஸ்தந ஏவாஸ்யை ஸஃ ॥ 83 ॥
துஹ ஏவைநா-ந்தேந ॥ ததாஹுஃ ।
யத்த்வாதஶோ-'க்நி-ஸ்ஸ்யாத்த்வாதஶ-ஸ்ஸ்தோம ஏகாதஶ யூபாஃ । யதா ஸ்தூரிணா யாயாத் । தாத்ரு'க்தத் ॥ ஏகவிக்ம்ஶ ஏவாக்நிஃ
ஸ்யாதித்யாஹுஃ । ஏகவிக்ம்ஶ-ஸ்ஸ்தோமஃ ।
ஏகவிக்ம்ஶதிர்யூபாஃ । யதா ப்ரஷ்டிபிர்யாதி ।
தாத்ரு'கேவ தத் ॥ 84 ॥
யத்த்வாதஶோ-'க்நி-ஸ்ஸ்யாத்த்வாதஶ-ஸ்ஸ்தோம ஏகாதஶ யூபாஃ । யதா ஸ்தூரிணா யாயாத் । தாத்ரு'க்தத் ॥ ஏகவிக்ம்ஶ ஏவாக்நிஃ
ஸ்யாதித்யாஹுஃ । ஏகவிக்ம்ஶ-ஸ்ஸ்தோமஃ ।
ஏகவிக்ம்ஶதிர்யூபாஃ । யதா ப்ரஷ்டிபிர்யாதி ।
தாத்ரு'கேவ தத் ॥ 84 ॥
யோ வா அஶ்வமேதே திஸ்ரஃ ககுபோ வேத । ககுத்த ராஜ்ஞா-ம்பவதி ।
ஏகவிக்ம்ஶோ-'க்நிர்பவதி । ஏகவிக்ம்ஶ-ஸ்ஸ்தோமஃ । ஏகவிக்ம்ஶதிர்யூபாஃ ।
ஏதா வா அஶ்வமதே திஸ்ரஃ ககுபஃ ।
ய ஏவம்-வேஂத । ககுத்த ராஜ்ஞா-ம்பவதி ॥
யோ வா அஶ்வமேதே த்ரீணி ஶீர்ஷாணி வேத ।
ஶிரோ ஹ ராஜ்ஞா-ம்பவதி ।
ஏகவிக்ம்ஶோ-'க்நிர்பவதி । ஏகவிக்ம்ஶ-ஸ்ஸ்தோமஃ । ஏகவிக்ம்ஶதிர்யூபாஃ ।
ஏதாநி வா அஶ்வமேதே த்ரீணி ஶீர.ஷாணி ।
ய ஏவம்-வேஂத । ஶிரோ ஹ ராஜ்ஞா-ம்பவதி ॥ 85 ॥
ஏகவிக்ம்ஶோ-'க்நிர்பவதி । ஏகவிக்ம்ஶ-ஸ்ஸ்தோமஃ । ஏகவிக்ம்ஶதிர்யூபாஃ ।
ஏதா வா அஶ்வமதே திஸ்ரஃ ககுபஃ ।
ய ஏவம்-வேஂத । ககுத்த ராஜ்ஞா-ம்பவதி ॥
யோ வா அஶ்வமேதே த்ரீணி ஶீர்ஷாணி வேத ।
ஶிரோ ஹ ராஜ்ஞா-ம்பவதி ।
ஏகவிக்ம்ஶோ-'க்நிர்பவதி । ஏகவிக்ம்ஶ-ஸ்ஸ்தோமஃ । ஏகவிக்ம்ஶதிர்யூபாஃ ।
ஏதாநி வா அஶ்வமேதே த்ரீணி ஶீர.ஷாணி ।
ய ஏவம்-வேஂத । ஶிரோ ஹ ராஜ்ஞா-ம்பவதி ॥ 85 ॥
(த்வாதஶ-ஸ்ஸ்தோமஃ-ஸ- ஏவ தச் - சிரோ ஹ ராஜ்ஞா-ம்பவதி ஷட்ச) (அ. 21)
அநுவாகம் 22 - உக்த்யாக்யே த்விதீயே-'ஹநி பஹிஷ்பவமாநே அஶ்வஸ்யோத்ராத்ரு'த்வம்
தேவா வா அஶ்வமேதே பவமாநே । ஸுவர்கம்-லோஂக-ந்ந ப்ராஜாநந்ந் । தமஶ்வஃ ப்ராஜாநாத் ।
யதஶ்வமதே-'ஶ்வேந மேத்த்யேநோதஞ்சோ பஹிஷ்பவமாநக்ம் ஸர்பந்தி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ப்ரஜ்ஞாத்யை । ந வை மநுஷ்யஃ ஸுவர்கம்-லோஂகமஞ்ஜஸா வேத ।
அஶ்வோ வை ஸுவர்கம்-லோஂகமஞ்ஜஸா வேத ॥ யதுத்கா-தோத்காயேத் । யதா-'க்ஷேத்ரஜ்ஞோ-'ந்யேந பதா ப்ரதிபாதயேத் । தாத்ரு'க்தத் ॥ 86 ॥
அநுவாகம் 22 - உக்த்யாக்யே த்விதீயே-'ஹநி பஹிஷ்பவமாநே அஶ்வஸ்யோத்ராத்ரு'த்வம்
தேவா வா அஶ்வமேதே பவமாநே । ஸுவர்கம்-லோஂக-ந்ந ப்ராஜாநந்ந் । தமஶ்வஃ ப்ராஜாநாத் ।
யதஶ்வமதே-'ஶ்வேந மேத்த்யேநோதஞ்சோ பஹிஷ்பவமாநக்ம் ஸர்பந்தி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ப்ரஜ்ஞாத்யை । ந வை மநுஷ்யஃ ஸுவர்கம்-லோஂகமஞ்ஜஸா வேத ।
அஶ்வோ வை ஸுவர்கம்-லோஂகமஞ்ஜஸா வேத ॥ யதுத்கா-தோத்காயேத் । யதா-'க்ஷேத்ரஜ்ஞோ-'ந்யேந பதா ப்ரதிபாதயேத் । தாத்ரு'க்தத் ॥ 86 ॥
உத்காதார-மபருத்த்ய । அஶ்வ-முத்கீதாய வ்ரு'ணீதே । யதா க்ஷேத்ரஜ்ஞோ-'ஞ்ஜஸா நயதி ।
ஏவமேவைநமஶ்வஃ ஸுவர்கம்-லோஂகமஞ்ஜஸா நயதி ॥ புச்சமந்வாரபந்தே । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ ஹி-ங்கரோதி । ஸாமைவாகஃ ।
ஹி-ங்கரோதி । உத்கீத ஏவாஸ்ய ஸஃ ॥ 87 ॥
ஏவமேவைநமஶ்வஃ ஸுவர்கம்-லோஂகமஞ்ஜஸா நயதி ॥ புச்சமந்வாரபந்தே । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ ஹி-ங்கரோதி । ஸாமைவாகஃ ।
ஹி-ங்கரோதி । உத்கீத ஏவாஸ்ய ஸஃ ॥ 87 ॥
வடபா உப ருந்தந்தி । மிதுநத்வாய ப்ரஜாத்யை ।
அதோ யதோபகாதார உபகாயந்தி । தாத்ரு'கேவ தத் ॥ உதகாஸீதஶ்வோ மேத்த்ய இத்யாஹ । ப்ராஜாபத்யோ வா அஶ்வஃ । ப்ரஜாபதி-ருத்கீதஃ । உத்கீதமேவாவருந்தே । அதோ ரு'க்ஸாமயோரேவ ப்ரதிதிஷ்டதி ॥ ஹிரண்யேநோபாகரோதி ।
ஜ்யோதிர்வை ஹிரண்யம் । ஜ்யோதிரேவ முகதோ ததாதி ।
யஜமாநே ச ப்ரஜாஸு ச । அதோ ஹிரண்யஜ்யோதிரேவ யஜமாந-ஸ்ஸுவர்கம்-லோஂகமேதி ॥ 88 ॥
அதோ யதோபகாதார உபகாயந்தி । தாத்ரு'கேவ தத் ॥ உதகாஸீதஶ்வோ மேத்த்ய இத்யாஹ । ப்ராஜாபத்யோ வா அஶ்வஃ । ப்ரஜாபதி-ருத்கீதஃ । உத்கீதமேவாவருந்தே । அதோ ரு'க்ஸாமயோரேவ ப்ரதிதிஷ்டதி ॥ ஹிரண்யேநோபாகரோதி ।
ஜ்யோதிர்வை ஹிரண்யம் । ஜ்யோதிரேவ முகதோ ததாதி ।
யஜமாநே ச ப்ரஜாஸு ச । அதோ ஹிரண்யஜ்யோதிரேவ யஜமாந-ஸ்ஸுவர்கம்-லோஂகமேதி ॥ 88 ॥
(தத் - ஸ - உபாகரோதி சத்வாரி ச) (அ. 22)
அநுவாகம் 23 - அஶ்வே பர்யக்ந்யப்ரயந்தாநா-ம்பஶூநா-ந்நியோஜநம்
புருஷோ வை யஜ்ஞஃ । யஜ்ஞஃ ப்ரஜாபதிஃ । யதஶ்வே பஶூந்நியுஞ்ஜந்தி ।
யஜ்ஞாதேவ தத்யஜ்ஞ-ம்ப்ரயுங்க்தே ॥ அஶ்வ-ந்தூபர-ங்கோம்ரு'கம் । தாநக்நிஷ்ட ஆலபதே ।
ஸேநாமுகமேவ தத்ஸக்க்ஶ்யதி । தஸ்மா-த்ராஜமுக-ம்பீஷ்ம-ம்பாவுகம் ॥
ஆக்நேய-ங்க்ரு'ஷ்ணக்ரீவ-ம்புரஸ்தா-ல்லலாடே । பூர்வாக்நிமேவ த-ங்குருதே ॥ 89 ॥
அநுவாகம் 23 - அஶ்வே பர்யக்ந்யப்ரயந்தாநா-ம்பஶூநா-ந்நியோஜநம்
புருஷோ வை யஜ்ஞஃ । யஜ்ஞஃ ப்ரஜாபதிஃ । யதஶ்வே பஶூந்நியுஞ்ஜந்தி ।
யஜ்ஞாதேவ தத்யஜ்ஞ-ம்ப்ரயுங்க்தே ॥ அஶ்வ-ந்தூபர-ங்கோம்ரு'கம் । தாநக்நிஷ்ட ஆலபதே ।
ஸேநாமுகமேவ தத்ஸக்க்ஶ்யதி । தஸ்மா-த்ராஜமுக-ம்பீஷ்ம-ம்பாவுகம் ॥
ஆக்நேய-ங்க்ரு'ஷ்ணக்ரீவ-ம்புரஸ்தா-ல்லலாடே । பூர்வாக்நிமேவ த-ங்குருதே ॥ 89 ॥
தஸ்மா-த்பூர்வாக்நி-ம்புரஸ்தா-த்ஸ்தாபயந்தி ॥ பௌஷ்ணமந்வஞ்சம் । அந்நம்-வைஂ பூஷா । தஸ்மா-த்பூர்வாக்நா-வாஹார்ய-மாஹரந்தி ॥
ஐந்த்ராபௌஷ்ண முபரிஷ்டாத் । ஐந்த்ரோ வை ராஜந்யோ-'ந்ந-ம்பூஷா ।
அந்நாத்யேநைவைந-முபயதஃ பரிக்ரு'ஹ்ணாதி । தஸ்மா-த்ராஜந்யோந்நாதோ பாவுகஃ ॥
ஆக்நேயௌ க்ரு'ஷ்ணக்ரீவௌ பாஹுவோஃ । பாஹுவோரேவ வீர்ய-ந்தத்தே ॥ 90 ॥
ஐந்த்ராபௌஷ்ண முபரிஷ்டாத் । ஐந்த்ரோ வை ராஜந்யோ-'ந்ந-ம்பூஷா ।
அந்நாத்யேநைவைந-முபயதஃ பரிக்ரு'ஹ்ணாதி । தஸ்மா-த்ராஜந்யோந்நாதோ பாவுகஃ ॥
ஆக்நேயௌ க்ரு'ஷ்ணக்ரீவௌ பாஹுவோஃ । பாஹுவோரேவ வீர்ய-ந்தத்தே ॥ 90 ॥
தஸ்மா-த்ராஜந்யோ பாஹுபலீ பாவுகஃ ॥
த்வாஷ்ட்ரௌ லோமஶஸக்தௌ ஸக்த்யோஃ ।
ஸக்த்யோரேவ வீர்ய-ந்தத்தே । தஸ்மா-த்ராஜந்ய ஊருபலீ பாவுகஃ ॥ ஶிதிப்ரு'ஷ்டௌ பார்ஹஸ்பத்யௌ ப்ரு'ஷ்டே ।
ப்ரஹ்மவர்சஸ-மேவோபரிஷ்டாத்தத்தே ।
அதோ கவசே ஏவைதே அபிதஃ பர்யூஹதே ।
தஸ்மா-த்ராஜந்யஃ ஸந்நத்தோ வீர்ய-ங்கரோதி ॥ தாத்ரே ப்ரு'ஷோதர-மதஸ்தாத் ।
ப்ரதிஷ்டாமேவைதா-ங்குருதே ।
அதோ இயம்-வைஂ தாதா ।
அஸ்யாமேவ ப்ரதிதிஷ்டதி ॥ ஸௌர்ய-ம்பலக்ஷ-ம்புச்சே । உத்ஸேதமேவ த-ங்குருதே ।
தஸ்மாதுத்ஸேத-ம்பயே ப்ரஜா
அபிஸக்க்ஶ்ரயந்தி ॥ 91 ॥
(குருதே - தத்தே - குருதே பஞ்ச ச) (அ. 23)
(ஸாக்ரம்ஹண்யா - சதுஷ்டய்யோ - யோ வை - யஃ பிது - ஶ்சத்வாரா - யதா நிக்தம் - ப்ரஜாபதயே த்வா- யதா ப்ரோக்ஷிதம் - விபூராஹ- ப்ரஜாபதிரகாமயதாஶ்வமேதேந - ப்ரஜாபதிர்ந கிஞ்ச ந - ஸாவித்ர - மா ப்ரஹ்மந் - ப்ரஜாபதி-ர்தேவேப்யஃ - ப்ரஜாபதி ரக்ஷாக்ம்ஸி - ப்ரஜாபதிமீப்ஸதி - விபுரஶ்வநாமாந்ய - ம்பாக் - ஸ்யேகயூபோ - ராஜ்ஜுதால - மேகவிக்ம்ஶோ - தேவாஃ - புருஷ ஸ்த்ரயோவிக்ம்ஶதிஃ)
(ஸாக்ரம்ஹண்யா - தஸ்மாதஶ்வமேதயாஜீ - ய-த்பரிமிதா - ய-த்யஜ்ஞமுகே - யோ தீக்ஷாம் - தேவாநேவ - த்ரய இமே - ஸிதாய - ப்ராணாபாநாவேவாஸ்மிந் - தஸ்மா-த்ராஜந்ய ஏகநவதிஃ)
(ஸாக்ரம்ஹண்யா - ஸக்க்ஶ்ரயந்தி)
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே த்ரு'தீயாஷ்டகே அஷ்டமஃ ப்ரபாடக-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
+++++++++++++++++++++++++++
த்வாஷ்ட்ரௌ லோமஶஸக்தௌ ஸக்த்யோஃ ।
ஸக்த்யோரேவ வீர்ய-ந்தத்தே । தஸ்மா-த்ராஜந்ய ஊருபலீ பாவுகஃ ॥ ஶிதிப்ரு'ஷ்டௌ பார்ஹஸ்பத்யௌ ப்ரு'ஷ்டே ।
ப்ரஹ்மவர்சஸ-மேவோபரிஷ்டாத்தத்தே ।
அதோ கவசே ஏவைதே அபிதஃ பர்யூஹதே ।
தஸ்மா-த்ராஜந்யஃ ஸந்நத்தோ வீர்ய-ங்கரோதி ॥ தாத்ரே ப்ரு'ஷோதர-மதஸ்தாத் ।
ப்ரதிஷ்டாமேவைதா-ங்குருதே ।
அதோ இயம்-வைஂ தாதா ।
அஸ்யாமேவ ப்ரதிதிஷ்டதி ॥ ஸௌர்ய-ம்பலக்ஷ-ம்புச்சே । உத்ஸேதமேவ த-ங்குருதே ।
தஸ்மாதுத்ஸேத-ம்பயே ப்ரஜா
அபிஸக்க்ஶ்ரயந்தி ॥ 91 ॥
(குருதே - தத்தே - குருதே பஞ்ச ச) (அ. 23)
(ஸாக்ரம்ஹண்யா - சதுஷ்டய்யோ - யோ வை - யஃ பிது - ஶ்சத்வாரா - யதா நிக்தம் - ப்ரஜாபதயே த்வா- யதா ப்ரோக்ஷிதம் - விபூராஹ- ப்ரஜாபதிரகாமயதாஶ்வமேதேந - ப்ரஜாபதிர்ந கிஞ்ச ந - ஸாவித்ர - மா ப்ரஹ்மந் - ப்ரஜாபதி-ர்தேவேப்யஃ - ப்ரஜாபதி ரக்ஷாக்ம்ஸி - ப்ரஜாபதிமீப்ஸதி - விபுரஶ்வநாமாந்ய - ம்பாக் - ஸ்யேகயூபோ - ராஜ்ஜுதால - மேகவிக்ம்ஶோ - தேவாஃ - புருஷ ஸ்த்ரயோவிக்ம்ஶதிஃ)
(ஸாக்ரம்ஹண்யா - தஸ்மாதஶ்வமேதயாஜீ - ய-த்பரிமிதா - ய-த்யஜ்ஞமுகே - யோ தீக்ஷாம் - தேவாநேவ - த்ரய இமே - ஸிதாய - ப்ராணாபாநாவேவாஸ்மிந் - தஸ்மா-த்ராஜந்ய ஏகநவதிஃ)
(ஸாக்ரம்ஹண்யா - ஸக்க்ஶ்ரயந்தி)
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே த்ரு'தீயாஷ்டகே அஷ்டமஃ ப்ரபாடக-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
+++++++++++++++++++++++++++