1.5 - ദേവാസുരാഃ സംയത്താ ആസന്ന് - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ സംഹിതാ പാഠഃ

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-മ്പ്രഥമകാണ്ഡേ പഞ്ചമഃ പ്രശ്നഃ - പുനരാധാനം
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
ദേവാസുരാ-സ്സംയഁത്താ ആസന്തേ ദേവാ വിജയമുപയന്തോ ഽഗ്നൌ വാമം-വഁസു സ-ന്ന്യദധതേദമു നോ ഭവിഷ്യതി യദി നോ ജേഷ്യന്തീതി തദഗ്നിര്ന്യകാമയത തേനാപാക്രാമ-ത്തദ്ദേവാ വിജിത്യാവരുരുഥ്സമാനാ അന്വായ-ന്തദസ്യ സഹസാ-ഽഽദിഥ്സന്ത സോ ഽരോദീദ്യദരോദീ-ത്ത-ദ്രുദ്രസ്യ രുദ്രത്വം-യഁദശ്ര്വശീയത ത- [തത്, രജതഗ്ം] 1
ദ്രജതഗ്ം ഹിരണ്യമഭവ-ത്തസ്മാ-ദ്രജതഗ്ം ഹിരണ്യ-മദക്ഷിണ്യ-മശ്രുജഗ്ം ഹി യോ ബര്ഹിഷി ദദാതി പുരാ-ഽസ്യ സംവഁഥ്സരാ-ദ്ഗൃഹേ രുദന്തി തസ്മാ-ദ്ബര്ഹിഷി ന ദേയഗ്ം സോ-ഽഗ്നിരബ്രവീ-ദ്ഭാഗ്യസാന്യഥ വ ഇദമിതി പുനരാധേയ-ന്തേ കേവലമിത്യബ്രുവ-ന്നൃദ്ധ്നവ-ത്ഖലു സ ഇത്യബ്രവീദ്യോ മദ്ദേവത്യ-മഗ്നി-മാദധാതാ ഇതി ത-മ്പൂഷാ-ഽഽധത്ത തേന [ ] 2
പൂഷാ-ഽഽര്ധ്നോ-ത്തസ്മാ-ത്പൌഷ്ണാഃ പശവ ഉച്യന്തേ ത-ന്ത്വഷ്ടാ-ഽഽധത്ത തേന ത്വഷ്ടാ-ഽഽര്ധ്നോ-ത്തസ്മാ-ത്ത്വാഷ്ട്രാഃ പശവ ഉച്യന്തേ ത-മ്മനുരാ-ഽധത്ത തേന മനുരാര്ധ്നോ-ത്തസ്മാന്മാനവ്യഃ പ്രജാ ഉച്യന്തേ ത-ന്ധാതാ-ഽഽധത്ത തേന ധാതാ-ഽഽര്ധ്നോ-ഥ്സംവഁഥ്സരോ വൈ ധാതാ തസ്മാ-ഥ്സംവഁഥ്സര-മ്പ്രജാഃ പശവോ-ഽനു പ്ര ജായന്തേ യ ഏവ-മ്പുനരാധേയസ്യര്ധിം-വേഁദ- [ഏവ-മ്പുനരാധേയസ്യര്ധിം-വേഁദ, ഋധ്നോത്യേവ] 3
-ര്ധ്നോത്യേവ യോ-ഽസ്യൈവ-മ്ബന്ധുതാം-വേഁദ ബന്ധുമാ-ന്ഭവതി ഭാഗധേയം-വാഁ അഗ്നിരാഹിത ഇച്ഛമാനഃ പ്രജാ-മ്പശൂന് യജമാനസ്യോപ ദോദ്രാവോദ്വാസ്യ പുനരാ ദധീത ഭാഗധേയേനൈവൈനഗ്ം സമര്ധയത്യഥോ ശാന്തിരേവാസ്യൈഷാ പുനര്വസ്വോരാ ദധീതൈതദ്വൈ പുനരാധേയസ്യ നക്ഷത്രം-യഁ-ത്പുനര്വസൂ സ്വായാമേവൈന-ന്ദേവതായാമാധായ ബ്രഹ്മവര്ചസീ ഭവതി ദര്ഭൈ രാ ദധാത്യയാതയാമത്വായ ദര്ഭൈരാ ദധാത്യദ്ഭ്യ ഏവൈനമോഷധീഭ്യോ ഽവരുദ്ധ്യാ ഽഽധത്തേ പഞ്ചകപാലഃ പുരോഡാശോ ഭവതി പഞ്ച വാ ഋതവ ഋതുഭ്യ ഏവൈനമവരുദ്ധ്യാ ഽഽധത്തേ ॥ 4 ॥

(അശീയത തത്- തേന-വേദ- ദര്ഭൈഃ പഞ്ചവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 1)
പരാ വാ ഏഷ യജ്ഞ-മ്പശൂന് വപതി യോ-ഽഗ്നിമുദ്വാസയതേ പഞ്ചകപാലഃ പുരോഡാശോ ഭവതി പാങ്ക്തോ യജ്ഞഃ പാങ്ക്താഃ പശവോ യജ്ഞമേവ പശൂനവ രുന്ധേ വീരഹാ വാ ഏഷ ദേവാനാം-യോഁ-ഽഗ്നിമുദ്വാസയതേ ന വാ ഏതസ്യ ബ്രാഹ്മണാ ഋതായവഃ പുരാ-ഽന്നമക്ഷ-ന്പങ്ക്ത്യോ യാജ്യാനുവാക്യാ ഭവന്തി പാങ്ക്തോ യജ്ഞഃ പാങ്ക്തഃ പുരുഷോ ദേവാനേവ വീര-ന്നിരവദായാഗ്നി-മ്പുനരാ [പുനരാ, ധത്തേ ശതാക്ഷരാ ഭവന്തി] 5
ധത്തേ ശതാക്ഷരാ ഭവന്തി ശതായുഃ പുരുഷ-ശ്ശതേന്ദ്രിയ ആയുഷ്യേവേന്ദ്രിയേ പ്രതി തിഷ്ഠതി യദ്വാ അഗ്നിരാഹിതോ നര്ധ്യതേ ജ്യായോ ഭാഗധേയ-ന്നികാമയമാനോ യദാഗ്നേയഗ്ം സര്വ-മ്ഭവതി സൈവാസ്യര്ധി-സ്സം-വാഁ ഏതസ്യ ഗൃഹേ വാക് സൃജ്യതേ യോ-ഽഗ്നിമുദ്വാസയതേ സ വാചഗ്ം സഗ്ംസൃഷ്ടാം-യഁജമാന ഈശ്വരോ-ഽനു പരാഭവിതോ-ര്വിഭക്തയോ ഭവന്തി വാചോ വിധൃത്യൈ യജമാനസ്യാ-ഽപരാഭാവായ [-ഽപരാഭാവായ, വിഭക്തി-ങ്കരോതി] 6
വിഭക്തി-ങ്കരോതി ബ്രഹ്മൈവ തദകരുപാഗ്ംശു യജതി യഥാ വാമം-വഁസു വിവിദാനോ ഗൂഹതി താദൃഗേവ തദഗ്നി-മ്പ്രതി സ്വിഷ്ടകൃത-ന്നിരാഹ യഥാ വാമം-വഁസു വിവിദാനഃ പ്രകാശ-ഞ്ജിഗമിഷതി താദൃഗേവ തദ്വിഭക്തിമുക്ത്വാ പ്രയാജേന വഷട്കരോത്യായതനാദേവ നൈതി യജമാനോ വൈ പുരോഡാശഃ പശവ ഏതേ ആഹുതീ യദഭിതഃ പുരോഡാശമേതേ ആഹുതീ [ ] 7
ജുഹോതി യജമാനമേവോഭയതഃ പശുഭിഃ പരി ഗൃഹ്ണാതി കൃതയജു-സ്സമ്ഭൃതസമ്ഭാര ഇത്യാഹുര്ന സമ്ഭൃത്യാ-സ്സമ്ഭാരാ ന യജുഃ കര്തവ്യമിത്യഥോ ഖലു സമ്ഭൃത്യാ ഏവ സമ്ഭാരാഃ കര്തവ്യം-യഁജു-ര്യജ്ഞസ്യ സമൃദ്ധ്യൈ പുനര്നിഷ്കൃതോ രഥോ ദക്ഷിണാ പുനരുഥ്സ്യൂതം-വാഁസഃ പുനരുഥ്സൃഷ്ടോ-ഽനഡ്വാ-ന്പുനരാധേയസ്യ സമൃദ്ധ്യൈ സപ്ത തേ അഗ്നേ സമിധഃ സപ്ത ജിഹ്വാ ഇത്യഗ്നിഹോത്ര-ഞ്ജുഹോതി യത്രയത്രൈവാസ്യ ന്യക്ത-ന്തത [ന്യക്ത-ന്തതഃ, ഏവൈനമവ രുന്ധേ] 8
ഏവൈനമവ രുന്ധേ വീരഹാ വാ ഏഷ ദേവാനാം-യോഁ-ഽഗ്നിമുദ്വാസയതേ തസ്യ വരുണ ഏവര്ണയാദാഗ്നിവാരുണ-മേകാദശകപാലമനു നിര്വപേദ്യ-ഞ്ചൈവ ഹന്തി യശ്ചാസ്യര്ണയാത്തൌ ഭാഗധേയേന പ്രീണാതി നാ-ഽഽര്തിമാര്ച്ഛതി യജമാനഃ ॥ 9 ॥

(ആ-ഽപരാഭാവായ-പുരോഡാശമേതേ-ആഹുതീ-തതഃ -ഷടത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 2)
ഭൂമി-ര്ഭൂമ്നാ ദ്യൌ-ര്വരിണാ-ഽന്തരിക്ഷ-മ്മഹിത്വാ । ഉപസ്ഥേ തേ ദേവ്യദിതേ ഽഗ്നിമന്നാദമന്നാദ്യായാ-ഽഽദധേ ॥ ആ-ഽയ-ങ്ഗൌഃ പൃശ്ഞിരക്രമീദസന-ന്മാതര-മ്പുനഃ । പിതര-ഞ്ച പ്രയന്-ഥ്സുവഃ ॥ ത്രിഗ്ംശദ്ധാമ വി രാജതി വാ-ക്പതങ്ഗായ ശിശ്രിയേ । പ്രത്യസ്യ വഹ ദ്യുഭിഃ ॥ അസ്യ പ്രാണാദപാനത്യന്തശ്ചരതി രോചനാ । വ്യഖ്യ-ന്മഹിഷ-സ്സുവഃ ॥ യത്ത്വാ [ ] 10
ക്രുദ്ധഃ പരോവപ മന്യുനാ യദവര്ത്യാ । സുകല്പമഗ്നേ തത്തവ പുനസ്ത്വോദ്ദീപയാമസി ॥യത്തേ മന്യുപരോപ്തസ്യ പൃഥിവീമനു ദദ്ധ്വസേ । ആദിത്യാ വിശ്വേ തദ്ദേവാ വസവശ്ച സമാഭരന്ന് ॥ മനോ ജ്യോതി-ര്ജുഷതാമാജ്യം-വിഁച്ഛിന്നം-യഁജ്ഞഗ്ം സമിമ-ന്ദധാതു । ബൃഹസ്പതിസ്തനുതാമിമ-ന്നോ വിശ്വേ ദേവാ ഇഹ മാദയന്താമ് ॥ സപ്ത തേ അഗ്നേ സമിധഃ സപ്ത ജിഹ്വാ-സ്സപ്ത- [ജിഹ്വാ-സ്സപ്ത, ഋഷയ-സ്സപ്ത ധാമ] 11
-ര്ഷയ-സ്സപ്ത ധാമ പ്രിയാണി । സപ്ത ഹോത്രാ-സ്സപ്തധാ ത്വാ യജന്തി സപ്ത യോനീരാ പൃണസ്വാ ഘൃതേന ॥ പുനരൂര്ജാ നി വര്തസ്വ പുനരഗ്ന ഇഷാ-ഽഽയുഷാ । പുനര്നഃ പാഹി വിശ്വതഃ ॥ സഹ രയ്യാ നി വര്തസ്വാഗ്നേ പിന്വസ്വ ധാരയാ । വിശ്വഫ്സ്നിയാ വിശ്വതസ്പരി ॥ ലേക-സ്സലേക-സ്സുലേകസ്തേ ന ആദിത്യാ ആജ്യ-ഞ്ജുഷാണാ വിയന്തു കേത-സ്സകേത-സ്സുകേതസ്തേ ന ആദിത്യാ ആജ്യ-ഞ്ജുഷാണാ വിയന്തു വിവസ്വാഗ്ം അദിതി-ര്ദേവജൂതിസ്തേ ന ആദിത്യാ ആജ്യ-ഞ്ജുഷാണാ വിയന്തു ॥ 12 ॥

(ത്വാ-ജിഹ്വാ-സ്സപ്ത-സുകേതസ്തേ ന-സ്ത്രയോദശ ച ) (അ. 3)
ഭൂമി-ര്ഭൂമ്നാ ദ്യൌ-ര്വരിണേത്യാഹാ-ഽഽശിഷൈവൈനമാ ധത്തേ സര്പാ വൈ ജീര്യന്തോ ഽമന്യന്ത സ ഏത-ങ്കസര്ണീരഃ കാദ്രവേയോ മന്ത്രമപശ്യ-ത്തതോ വൈ തേ ജീര്ണാസ്തനൂരപാഘ്നത സര്പരാജ്ഞിയാ ഋഗ്ഭി-ര്ഗാര്ഹപത്യമാ ദധാതി പുനര്നവമേവൈനമജര-ങ്കൃത്വാ ഽഽധത്തേ-ഽഥോ പൂതമേവ പൃഥിവീമന്നാദ്യ-ന്നോപാ-ഽനമഥ്സൈത- [നോപാ-ഽനമഥ്സൈതമ്, മന്ത്രമപശ്യ-ത്തതോ വൈ] 13
-മ്മന്ത്രമപശ്യ-ത്തതോ വൈ താമന്നാദ്യ-മുപാനമദ്യഥ് -സര്പരാജ്ഞിയാ ഋഗ്ഭി-ര്ഗാര്ഹപത്യ-മാദധാത്യന്നാദ്യസ്യാവരുദ്ധ്യാ അഥോ അസ്യാമേവൈന-മ്പ്രതിഷ്ഠിതമാ ധത്തേ യത്ത്വാ ക്രുദ്ധഃ പരോവപേത്യാഹാപഹ്നുത ഏവാസ്മൈ ത-ത്പുനസ്ത്വോദ്ദീപയാമസീത്യാഹ സമിന്ധ ഏവൈനം-യഁത്തേ മന്യുപരോപ്തസ്യേത്യാഹ ദേവതാഭിരേവൈ- [ദേവതാഭിരേവ, ഏനഗ്ം സ-മ്ഭരതി വി വാ] 14
-നഗ്ം സ-മ്ഭരതി വി വാ ഏതസ്യ യജ്ഞശ്ഛിദ്യതേ യോ-ഽഗ്നിമുദ്വാസയതേ ബൃഹസ്പതിവത്യര്ചോപ തിഷ്ഠതേ ബ്രഹ്മ വൈ ദേവാനാ-മ്ബൃഹസ്പതി-ര്ബ്രഹ്മണൈവ യജ്ഞഗ്ം സ-ന്ദധാതി വിച്ഛിന്നം-യഁജ്ഞഗ്ം സമിമ-ന്ദധാത്വിത്യാഹ സന്തത്യൈ വിശ്വേ ദേവാ ഇഹ മാദയന്താമിത്യാഹ സന്തത്യൈവ യജ്ഞ-ന്ദേവേഭ്യോ-ഽനു ദിശതി സപ്ത തേ അഗ്നേ സമിധഃ സപ്ത ജിഹ്വാ [ജിഹ്വാഃ, ഇത്യാഹ] 15
ഇത്യാഹ സപ്തസപ്ത വൈ സപ്തധാ-ഽഗ്നേഃ പ്രിയാസ്തനുവസ്താ ഏവാവ രുന്ധേ പുനരൂര്ജാ സഹ രയ്യേത്യഭിതഃ പുരോഡാശമാഹുതീ ജുഹോതി യജമാനമേവോര്ജാ ച രയ്യാ ചോഭയതഃ പരി ഗൃഹ്ണാത്യാദിത്യാ വാ അസ്മാല്ലോകാദമും-ലോഁകമായ-ന്തേ-ഽമുഷ്മിന് ഁലോകേ വ്യതൃഷ്യ-ന്ത ഇമം-ലോഁക-മ്പുനരഭ്യവേത്യാ ഽഗ്നിമാധായൈ-താന്. ഹോമാനജുഹവുസ്ത ആര്ധ്നുവ-ന്തേ സുവര്ഗം-ലോഁകമായന്. യഃ പരാചീന-മ്പുനരാധേയാദഗ്നിമാദധീത സ ഏതാന്. ഹോമാന് ജുഹുയാദ്യാമേവാ-ഽഽദിത്യാ ഋദ്ധിമാര്ധ്നുവ-ന്താമേവര്ധ്നോതി ॥ 16 ॥

(സൈതം-ദേവതാഭിരേവ-ജിഹ്വാ-ഏതാന്-പഞ്ചവിഗ്ംശതിശ്ച ) (അ. 4)
ഉപപ്രയന്തോ അദ്ധ്വര-മ്മന്ത്രം-വോഁചേമാഗ്നയേ । ആരേ അസ്മേ ച ശൃണ്വതേ ॥ അസ്യ പ്രത്നാമനു ദ്യുതഗ്ം ശുക്ര-ന്ദുദുഹ്രേ അഹ്രയഃ । പയഃ സഹസ്രസാമൃഷിമ് ॥ അഗ്നി-ര്മൂര്ധാ ദിവഃ കകുത്പതിഃ പൃഥിവ്യാ അയമ് । അപാഗ്ം രേതാഗ്ംസി ജിന്വതി ॥ അയമിഹ പ്രഥമോ ധായി ധാതൃഭിര് ഹോതാ യജിഷ്ഠോ അധ്വരേഷ്വീഡ്യഃ ॥ യമപ്നവാനോ ഭൃഗവോ വിരുരുചുര്വനേഷു ചിത്രം-വിഁഭുവം-വിഁശേവിശേ ॥ ഉഭാ വാമിന്ദ്രാഗ്നീ ആഹുവദ്ധ്യാ [ആഹുവദ്ധ്യൈ, ഉഭാ] 17
ഉഭാ രാധസ-സ്സഹ മാദയദ്ധ്യൈ । ഉഭാ ദാതാരാവിഷാഗ്ം രയീണാമുഭാ വാജസ്യ സാതയേ ഹുവേ വാമ് ॥ അയ-ന്തേ യോനിര്-ഋത്വിയോ യതോ ജാതോ അരോചഥാഃ । ത-ഞ്ജാനന്നഗ്ന ആ രോഹാഥാ നോ വര്ധയാ രയിമ് ॥ അഗ്ന ആയൂഗ്ംഷി പവസ ആ സുവോര്ജമിഷ-ഞ്ച നഃ । ആരേ ബാധസ്വ ദുച്ഛുനാമ് ॥ അഗ്നേ പവസ്വ സ്വപാ അസ്മേ വര്ചഃ സുവീര്യമ് । ദധത്പോഷഗ്ം രയി- [രയിമ്, മ്മയി ।] 18
-മ്മയി ॥ അഗ്നേ പാവക രോചിഷാ മന്ദ്രയാ ദേവ ജിഹ്വയാ । ആ ദേവാന്. വക്ഷി യക്ഷി ച ॥ സ നഃ പാവക ദീദിവോ-ഽഗ്നേ ദേവാഗ്ം ഇഹാ ഽഽവഹ । ഉപ യജ്ഞഗ്ം ഹവിശ്ച നഃ ॥ അഗ്നി-ശ്ശുചിവ്രതതമ-ശ്ശുചി-ര്വിപ്ര-ശ്ശുചിഃ കവിഃ । ശുചീ രോചത ആഹുതഃ ॥ ഉദഗ്നേ ശുചയസ്തവ ശുക്രാ ഭ്രാജന്ത ഈരതേ । തവ ജ്യോതീഗ്ഷ്യര്ചയഃ ॥ ആയുര്ദാ അഗ്നേ-ഽസ്യായുര്മേ [അഗ്നേ-ഽസ്യായുര്മേ, ദേഹി വര്ചോദാ] 19
ദേഹി വര്ചോദാ അഗ്നേ-ഽസി വര്ചോ മേ ദേഹി തനൂപാ അഗ്നേ-ഽസി തനുവ-മ്മേ പാഹ്യഗ്നേ യന്മേ തനുവാ ഊന-ന്തന്മ ആ പൃണ ചിത്രാവസോ സ്വസ്തി തേ പാരമശീയേന്ധാനാസ്ത്വാ ശതഗ്ം ഹിമാ ദ്യുമന്ത-സ്സമിധീമഹി വയസ്വന്തോ വയസ്കൃതം-യഁശസ്വന്തോ യശസ്കൃതഗ്ം സുവീരാസോ അദാഭ്യമ് । അഗ്നേ സപത്നദമ്ഭനം-വഁര്ഷിഷ്ഠേ അധി നാകേ ॥ സ-ന്ത്വമഗ്നേ സൂര്യസ്യ വര്ചസാ ഽഗഥാ-സ്സമൃഷീണാഗ് സ്തുതേന സ-മ്പ്രിയേണ ധാമ്നാ । ത്വമഗ്നേ സൂര്യവര്ചാ അസി സ-മ്മാമായുഷാ വര്ചസാ പ്രജയാ സൃജ ॥ 20 ॥

(ആഹുവദ്ധ്യൈ-പോഷഗ്ം രയിം-മേ-വര്ചസാ-സപ്തദശ ച ) (അ. 5)
സ-മ്പശ്യാമി പ്രജാ അഹ-മിഡപ്രജസോ മാനവീഃ । സര്വാ ഭവന്തു നോ ഗൃഹേ । അമ്ഭ-സ്സ്ഥാമ്ഭോ വോ ഭക്ഷീയ മഹഃ സ്ഥ മഹോ വോ ഭക്ഷീയ സഹഃ സ്ഥ സഹോ വോ ഭക്ഷീയോര്ജ-സ്സ്ഥോര്ജം-വോഁ ഭക്ഷീയ രേവതീ രമദ്ധ്വ-മസ്മിന് ഁലോകേ-ഽസ്മി-ന്ഗോഷ്ഠേ-ഽസ്മിന് ക്ഷയേ-ഽസ്മിന് യോനാവിഹൈവ സ്തേതോ മാ-ഽപ ഗാത ബഹ്വീര്മേ ഭൂയാസ്ത [ഭൂയാസ്ത, സഗ്ംഹിതാ-ഽസി] 21
സഗ്ംഹിതാ-ഽസി വിശ്വരൂപീരാ മോര്ജാ വിശാ ഽഽഗൌപത്യേനാ ഽഽരായസ്പോഷേണ സഹസ്രപോഷം-വഃ ഁപുഷ്യാസ-മ്മയി വോ രായഃ ശ്രയന്താമ് ॥ ഉപ ത്വാ-ഽഗ്നേ ദിവേദിവേ ദോഷാവസ്തര്ധിയാ വയമ് । നമോ ഭരന്ത ഏമസി ॥ രാജന്തമദ്ധ്വരാണാ-ങ്ഗോപാമൃതസ്യ ദീദിവിമ് । വര്ധമാനഗ്ഗ് സ്വേ ദമേ ॥ സ നഃ പിതേവ സൂനവേ-ഽഗ്നേ സൂപായനോ ഭവ । സചസ്വാ ന-സ്സ്വസ്തയേ ॥ അഗ്നേ [അഗ്നേ, ത്വ-ന്നോ അന്തമഃ ।] 22
ത്വ-ന്നോ അന്തമഃ । ഉത ത്രാതാ ശിവോ ഭവ വരൂത്ഥ്യഃ ॥ ത-ന്ത്വാ ശോചിഷ്ഠ ദീദിവഃ । സുമ്നായ നൂനമീമഹേ സഖിഭ്യഃ ॥ വസുരഗ്നി-ര്വസുശ്രവാഃ । അച്ഛാ നക്ഷി ദ്യുമത്തമോ രയി-ന്ദാഃ ॥ ഊര്ജാ വഃ പശ്യാമ്യൂര്ജാ മാ പശ്യത രായസ്പോഷേണ വഃ പശ്യാമി രായസ്പോഷേണ മാ പശ്യതേഡാ-സ്സ്ഥ മധുകൃതഃ സ്യോനാ മാ ഽഽവിശതേരാ മദഃ । സഹസ്രപോഷം-വഃ ഁപുഷ്യാസ- [പുഷ്യാസമ്, മയി] 23
മ്മയി വോ രായഃ ശ്രയന്താമ് ॥ തഥ്സവിതു-ര്വരേണ്യ-മ്ഭര്ഗോ ദേവസ്യ ധീമഹി । ധിയോ യോനഃ പ്രചോദയാത് ॥ സോമാനഗ്ഗ് സ്വരണ-ങ്കൃണുഹി ബ്രഹ്മണസ്പതേ । കക്ഷീവന്തം-യഁ ഔശിജമ് ॥ കദാ ചന സ്തരീരസി നേന്ദ്ര സശ്ചസി ദാശുഷേ ॥ ഉപോപേന്നു മഘവ-ന്ഭുയ ഇന്നു തേ ദാന-ന്ദേവസ്യ പൃച്യതേ ॥ പരി ത്വാ-ഽഗ്നേ പുരം-വഁയം-വിഁപ്രഗ്ം സഹസ്യ ധീമഹി ॥ ധൃഷദ്വര്ണ-ന്ദിവേദിവേ ഭേത്താര-മ്ഭങ്ഗുരാവതഃ ॥ അഗ്നേ ഗൃഹപതേ സുഗൃഹപതിരഹ-ന്ത്വയാ ഗൃഹപതിനാ ഭൂയാസഗ്ം സുഗൃഹപതിര്മയാ ത്വ-ങ്ഗൃഹപതിനാ ഭൂയാ-ശ്ശതഗ്ം ഹിമാസ്താമാശിഷമാ ശാസേ തന്തവേ ജ്യോതിഷ്മതീ-ന്താമാശിഷമാ ശാസേ-ഽമുഷ്മൈ ജ്യോതിഷ്മതീമ് ॥ 24 ॥

(ഭൂയാസ്ത-സ്വസ്തയേ-ഽഗ്നേ-പുഷ്യാസം-ധൃഷദ്വര്ണ-മേകാന്നത്രിഗ്ംശച്ച ) (അ. 6)
അയജ്ഞോ വാ ഏഷ യോ-ഽസാമോപപ്രയന്തോ അദ്ധ്വരമിത്യാഹ സ്തോമമേവാസ്മൈ യുനക്ത്യുപേത്യാഹ പ്രജാ വൈ പശവ ഉപേമം-ലോഁക-മ്പ്രജാമേവ പശൂനിമം-ലോഁകമുപൈത്യസ്യ പ്രത്നാമനു ദ്യുതമിത്യാഹ സുവര്ഗോ വൈ ലോകഃ പ്രത്ന-സ്സുവര്ഗമേവ ലോകഗ്ം സമാരോഹത്യഗ്നി-ര്മൂര്ധാ ദിവഃ കകുദിത്യാഹ മൂര്ധാന- [മൂര്ധാനമ്, ഏവൈനഗ്ം] 25
മേവൈനഗ്ം സമാനാനാ-ങ്കരോത്യഥോ ദേവലോകാദേവ മനുഷ്യലോകേ പ്രതി തിഷ്ഠത്യയമിഹ പ്രഥമോ ധായി ധാതൃഭിരിത്യാഹ മുഖ്യമേവൈന-ങ്കരോത്യുഭാ വാമിന്ദ്രാഗ്നീ ആഹുവദ്ധ്യാ ഇത്യാഹൌജോ ബലമേവാവ രുന്ധേ ഽയ-ന്തേ യോനിര്-ഋത്വിയ ഇത്യാഹ പശവോ വൈ രയിഃ പശൂനേവാവ രുന്ധേ ഷഡ്ഭിരുപ തിഷ്ഠതേ ഷഡ്വാ [ഷഡ്വൈ, ഋതവ ഋതുഷ്വേവ] 26
ഋതവ ഋതുഷ്വേവ പ്രതി തിഷ്ഠതി ഷഡ്ഭിരുത്തരാഭിരുപ തിഷ്ഠതേ ദ്വാദശ സ-മ്പദ്യന്തേ ദ്വാദശ മാസാ-സ്സംവഁഥ്സര-സ്സംഁവഥ്സര ഏവ പ്രതി തിഷ്ഠതി യഥാ വൈ പുരുഷോ-ഽശ്വോ ഗൌ-ര്ജീര്യത്യേവ-മഗ്നിരാഹിതോ ജീര്യതി സംവഁഥ്സരസ്യ പരസ്താദാഗ്നിപാവമാനീഭി-രുപ തിഷ്ഠതേ പുനര്നവ-മേവൈന-മജര-ങ്കരോത്യഥോ പുനാത്യേവോപ തിഷ്ഠതേ യോഗ ഏവാസ്യൈഷ ഉപ തിഷ്ഠതേ [ഉപ തിഷ്ഠതേ, ദമ ഏവാസ്യൈഷ] 27
ദമ ഏവാസ്യൈഷ ഉപ തിഷ്ഠതേ യാച്ഞൈവാ-ഽസ്യൈഷോപ തിഷ്ഠതേ യഥാ പാപീയാഞ്ഛ്രേയസ ആഹൃത്യ നമസ്യതി താദൃഗേവ തദായുര്ദാ അഗ്നേ-ഽസ്യായുര്മേ ദേഹീത്യാഹാ-ഽഽയുര്ദാ ഹ്യേഷ വര്ചോദാ അഗ്നേ-ഽസി വര്ചോ മേ ദേഹീത്യാഹ വര്ചോദാ ഹ്യേഷ തനൂപാ അഗ്നേ-ഽസി തനുവ-മ്മേ പാഹീത്യാഹ [പാഹീത്യാഹ, തനൂപാ] 28
തനൂപാ ഹ്യേഷോ-ഽഗ്നേ യന്മേ തനുവാ ഊന-ന്തന്മ ആ പൃണേത്യാഹ യന്മേ പ്രജായൈ പശൂനാമൂന-ന്തന്മ ആ പൂരയേതി വാവൈതദാഹ ചിത്രാവസോ സ്വസ്തി തേ പാരമശീയേത്യാഹ രാത്രി-ര്വൈ ചിത്രാവസുരവ്യുഷ്ട്യൈ വാ ഏതസ്യൈ പുരാ ബ്രാഹ്മണാ അഭൈഷു-ര്വ്യുഷ്ടിമേവാവ രുന്ധ ഇന്ധാനാസ്ത്വാ ശതഗ്ം [ശതമ്, ഹിമാ ഇത്യാഹ] 29
ഹിമാ ഇത്യാഹ ശതായുഃ പുരുഷ-ശ്ശതേന്ദ്രിയ ആയുഷ്യേവേന്ദ്രിയേ പ്രതി തിഷ്ഠത്യേഷാ വൈ സൂര്മീ കര്ണകാവത്യേതയാ ഹ സ്മ വൈ ദേവാ അസുരാണാഗ്ം ശതതര്ഹാഗ് സ്തൃഗ്ംഹന്തി യദേതയാ സമിധമാദധാതി വജ്രമേവൈതച്ഛതഘ്നീം-യഁജമാനോ ഭ്രാതൃവ്യായ പ്ര ഹരതി സ്തൃത്യാ അഛമ്ബട്കാരഗ്ം സ-ന്ത്വമഗ്നേ സൂര്യസ്യ വര്ചസാ-ഽഗഥാ ഇത്യാഹൈതത്ത്വമസീദമഹ-മ്ഭൂയാസമിതി വാവൈതദാഹ ത്വമഗ്നേ സൂര്യവര്ചാ അസീത്യാഹാ-ഽഽശിഷമേവൈതാമാ ശാസ്തേ ॥ 30 ॥

(മൂര്ധാനഗ്ം-ഷഡ്വാ-ഏഷ ഉപ തിഷ്ഠതേ-പാഹീത്യാഹ-ശത-മഹഗ്ം ഷോഡശ ച) (അ. 7)
സ-മ്പശ്യാമി പ്രജാ അഹമിത്യാഹ യാവന്ത ഏവ ഗ്രാമ്യാഃ പശവസ്താനേവാവ രുന്ധേ-ഽമ്ഭ-സ്സ്ഥാമ്ഭോ വോ ഭക്ഷീയേത്യാഹാമ്ഭോ ഹ്യേതാ മഹഃ സ്ഥ മഹോ വോ ഭക്ഷീയേത്യാഹ മഹോ ഹ്യേതാ-സ്സഹഃ സ്ഥ സഹോ വോ ഭക്ഷീയേത്യാഹ സഹോ ഹ്യേതാ ഊര്ജ-സ്സ്ഥോര്ജം-വോഁ ഭക്ഷീയേ- [ഭക്ഷീയേതി, ആഹോര്ജോ ഹ്യേതാ] 31
-ത്യാഹോര്ജോ ഹ്യേതാ രേവതീ രമദ്ധ്വമിത്യാഹ പശവോ വൈ രേവതീഃ പശൂനേവാത്മ-ന്രമയത ഇഹൈവ സ്തേതോ മാ-ഽപ ഗാതേത്യാഹ ധ്രുവാ ഏവൈനാ അനപഗാഃ കുരുത ഇഷ്ടകചിദ്വാ അന്യോ-ഽഗ്നിഃ പശുചിദന്യ-സ്സഗ്ംഹിതാസി വിശ്വരൂപീരിതി വഥ്സമഭി മൃശത്യുപൈവൈന-ന്ധത്തേ പശുചിതമേന-ങ്കുരുതേ പ്ര [ ] 32
വാ ഏഷോ-ഽസ്മാല്ലോകാച്ച്യവതേ യ ആഹവനീയ-മുപതിഷ്ഠതേ ഗാര്ഹപത്യമുപ തിഷ്ഠതേ ഽസ്മിന്നേവ ലോകേ പ്രതി തിഷ്ഠത്യഥോ ഗാര്ഹപത്യായൈവ നി ഹ്നുതേ ഗായത്രീഭിരുപ തിഷ്ഠതേ തേജോ വൈ ഗായത്രീ തേജ ഏവാത്മ-ന്ധത്തേ-ഽഥോ യദേത-ന്തൃചമന്വാഹ സന്തത്യൈ ഗാര്ഹപത്യം-വാഁ അനു ദ്വിപാദോ വീരാഃ പ്ര ജായന്തേ യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്ദ്വിപദാഭി-ര്ഗാര്ഹപത്യ-മുപതിഷ്ഠത [മുപതിഷ്ഠതേ, ആ-ഽസ്യ] 33
ആ-ഽസ്യ വീരോ ജായത ഊര്ജാ വഃ പശ്യാമ്യൂര്ജാ മാ പശ്യതേത്യാഹാ ഽഽശിഷമേവൈതാമാ ശാസ്തേ തഥ്സവിതു-ര്വരേണ്യമിത്യാഹ പ്രസൂത്യൈ സോമാനഗ്ഗ് സ്വരണമിത്യാഹ സോമപീഥമേവാവ രുന്ധേ കൃണുഹി ബ്രഹ്മണസ്പത ഇത്യാഹ ബ്രഹ്മവര്ചസമേവാവ രുന്ധേ കദാ ചന സ്തരീരസീത്യാഹ ന സ്തരീഗ്ം രാത്രിം-വഁസതി [രാത്രിം-വഁസതി, യ ഏവം] 34
യ ഏവം-വിഁദ്വാനഗ്നി-മുപതിഷ്ഠതേ പരി ത്വാ-ഽഗ്നേ പുരം-വഁയമിത്യാഹ പരിധിമേവൈത-മ്പരി ദധാത്യസ്കന്ദായാഗ്നേ ഗൃഹപത ഇത്യാഹ യഥായജുരേവൈതച്ഛതഗ്ം ഹിമാ ഇത്യാഹ ശത-ന്ത്വാ ഹേമന്താനിന്ധിഷീയേതി വാവൈതദാഹ പുത്രസ്യ നാമ ഗൃഹ്ണാത്യന്നാദമേവൈന-ങ്കരോതി താമാശിഷമാ ശാസേ തന്തവേ ജ്യോതിഷ്മതീമിതി ബ്രൂയാദ്യസ്യ പുത്രോ-ഽജാത-സ്സ്യാ-ത്തേജസ്വ്യേവാസ്യ ബ്രഹ്മവര്ചസീ പുത്രോ ജായതേ താമാശിഷമാ ശാസേ ഽമുഷ്മൈ ജ്യോതിഷ്മതീ മിതി ബ്രൂയാദ്യസ്യ പുത്രോ ജാത-സ്സ്യാ-ത്തേജ ഏവാസ്മി-ന്ബ്രഹ്മവര്ചസ-ന്ദധാതി ॥ 35 ॥

(ഊര്ജം-വോഁ ഭക്ഷീയേതി - പ്ര -ഗാര്ഹപത്യമുപതിഷ്ഠതേ -വസതി-ജ്യോതിഷ്മതീ - മേകാന്നത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 8)
അഗ്നിഹോത്ര-ഞ്ജുഹോതി യദേവ കി-ഞ്ച യജമാനസ്യ സ്വ-ന്തസ്യൈവ തദ്രേതഃ സിഞ്ചതി പ്രജനനേ പ്രജനനഗ്ം ഹി വാ അഗ്നിരഥൌഷധീരന്തഗതാ ദഹതി താസ്തതോ ഭൂയസീഃ പ്ര ജായന്തേ യഥ്സായ-ഞ്ജുഹോതി രേത ഏവ തഥ്സിഞ്ചതി പ്രൈവ പ്രാതസ്തനേന ജനയതി തദ്രേതഃ സിക്ത-ന്ന ത്വഷ്ട്രാ-ഽവികൃത-മ്പ്രജായതേ യാവച്ഛോ വൈ രേതസ-സ്സിക്തസ്യ [രേതസ-സ്സിക്തസ്യ, ത്വഷ്ടാ രൂപാണി] 36
ത്വഷ്ടാ രൂപാണി വികരോതി താവച്ഛോ വൈ തത്പ്ര ജായത ഏഷ വൈ ദൈവ്യസ്ത്വഷ്ടാ യോ യജതേ ബഹ്വീഭിരുപ തിഷ്ഠതേ രേതസ ഏവ സിക്തസ്യ ബഹുശോ രൂപാണി വി കരോതി സ പ്രൈവ ജായതേ ശ്വസ്ശ്വോ ഭൂയാ-ന്ഭവതി യ ഏവം ഁവിദ്വാനഗ്നിമുപതിഷ്ഠതേ ഽഹര്ദേവാനാമാസീ-ദ്- രാത്രിരസുരാണാ-ന്തേ-ഽസുരാ യദ്ദേവാനാം-വിഁത്തം ഁവേദ്യമാസീത്തേന സഹ [ ] 37
രാത്രി-മ്പ്രാ-ഽവിശന്തേ ദേവാ ഹീനാ അമന്യന്ത തേ-ഽപശ്യന്നാഗ്നേയീ രാത്രിരാഗ്നേയാഃ പശവ ഇമമേവാഗ്നിഗ്ഗ് സ്തവാമ സ നഃ സ്തുതഃ പശൂ-ന്പുനര്ദാസ്യതീതി തേ-ഽഗ്നിമസ്തുവന്-ഥ്സ ഏഭ്യ-സ്സ്തുതോ രാത്രിയാ അദ്ധ്യഹരഭി പശൂന്നിരാര്ജത്തേ ദേവാഃ പശൂന് വിത്ത്വാ കാമാഗ്ം അകുര്വത യ ഏവം-വിഁദ്വാനഗ്നിമുപതിഷ്ഠതേ പശുമാ-ന്ഭവ- [പശുമാ-ന്ഭവതി, ആദിത്യോ] 38
-ത്യാദിത്യോ വാ അസ്മാല്ലോകാദമും-ലോഁകമൈഥ്സോ-ഽമും-ലോഁക-ങ്ഗത്വാ പുനരിമം-ലോഁകമഭ്യദ്ധ്യായ-ഥ്സ ഇമം-ലോഁകമാഗത്യ മൃത്യോരബിഭേന്മൃത്യുസംയുഁത ഇവ ഹ്യയം-ലോഁക-സ്സോ-ഽമന്യതേമ-മേവാഗ്നിഗ്ഗ് സ്തവാനി സ മാ സ്തുത-സ്സുവര്ഗം-ലോഁക-ങ്ഗമയിഷ്യതീതി സോ-ഽഗ്നിമസ്തൌ-ഥ്സ ഏനഗ്ഗ് സ്തുത-സ്സുവര്ഗം-ലോഁകമഗമയദ്യ [ലോകമഗമയദ്യഃ, ഏവം-വിഁദ്വാനഗ്നി-] 39
ഏവം-വിഁദ്വാനഗ്നിമുപതിഷ്ഠതേ സുവര്ഗമേവ ലോകമേതി സര്വമായുരേത്യഭി വാ ഏഷോ-ഽഗ്നീ ആ രോഹതി യ ഏനാവുപതിഷ്ഠതേ യഥാ ഖലു വൈ ശ്രേയാനഭ്യാരൂഢഃ കാമയതേ തഥാ കരോതി നക്തമുപ തിഷ്ഠതേ ന പ്രാത-സ്സഗ്ം ഹി നക്തം-വ്രഁതാനി സൃജ്യന്തേ സഹ ശ്രേയാഗ്ശ്ച പാപീയാഗ്ശ്ചാസാതേ ജ്യോതിര്വാ അഗ്നിസ്തമോ രാത്രിര്യ- [രാത്രിര്യത്, നക്തമുപതിഷ്ഠതേ] 40
-ന്നക്തമുപതിഷ്ഠതേ ജ്യോതിഷൈവ തമസ്തരത്യുപസ്ഥേയോ ഽഗ്നീ(3)-ര്നോപസ്ഥേയാ(3) ഇത്യാഹു-ര്മനുഷ്യായേന്ന്വൈ യോ-ഽഹരഹരാഹൃത്യാ-ഽഥൈനം-യാഁചതി സ ഇന്ന്വൈ തമുപാര്ച്ഛത്യഥ കോ ദേവാനഹരഹര്യാചിഷ്യതീതി തസ്മാന്നോപസ്ഥേയോ ഽഥോ ഖല്വാഹുരാശിഷേ വൈ കം-യഁജമാനോ യജത ഇത്യേഷാ ഖലു വാ [ഖലു വൈ, ആഹിതാഗ്നേ-] 41
ആഹിതാഗ്നേ രാശീ-ര്യദഗ്നിമുപതിഷ്ഠതേ തസ്മാദുപസ്ഥേയഃ പ്രജാപതിഃ പശൂനസൃജത തേ സൃഷ്ടാ അഹോരാത്രേ പ്രാ-ഽവിശ-ന്താഞ്ഛന്ദോഭി-രന്വവിന്ദ-ദ്യച്ഛന്ദോഭി-രുപതിഷ്ഠതേ സ്വമേവ തദന്വിച്ഛതി ന തത്ര ജാമ്യസ്തീത്യാഹുര്യോ-ഽഹരഹരുപ തിഷ്ഠത ഇതി യോ വാ അഗ്നി-മ്പ്രത്യങ്ങുപ തിഷ്ഠതേ പ്രത്യേനമോഷതി യഃ പരാം-വിഁഷ്വ-മ്പ്രജയാ പശുഭി രേതി കവാതിര്യങ്ങിവോപ തിഷ്ഠേത നൈന-മ്പ്രത്യോഷതി ന വിഷ്വ-മ്പ്രജയാ പശുഭിരേതി ॥ 42 ॥

(സിക്തസ്യ-സഹ-ഭവതി-യോ-യത്-ഖലു വൈ-പശുഭി-സ്ത്രയോദശ ച) (അ. 9)
മമ നാമ പ്രഥമ-ഞ്ജാതവേദഃ പിതാ മാതാ ച ദധതുര്യദഗ്രേ । തത്ത്വ-മ്ബിഭൃഹി പുനരാ മദൈതോസ്തവാഹ-ന്നാമ ബിഭരാണ്യഗ്നേ ॥ മമ നാമ തവ ച ജാതവേദോ വാസസീ ഇവ വിവസാനൌ യേ ചരാവഃ । ആയുഷേ ത്വ-ഞ്ജീവസേ വയം-യഁഥായഥം-വിഁ പരി ദധാവഹൈ പുനസ്തേ ॥ നമോ-ഽഗ്നയേ ഽപ്രതിവിദ്ധായ നമോ-ഽനാധൃഷ്ടായ നമഃ സമ്രാജേ । അഷാഢോ [അഷാഢഃ, അഗ്നിര്ബൃഹദ്വയാ] 43
അഗ്നിര്ബൃഹദ്വയാ വിശ്വജി-ഥ്സഹന്ത്യ-ശ്ശ്രേഷ്ഠോ ഗന്ധര്വഃ । ത്വത്പിതാരോ അഗ്നേ ദേവാ-സ്ത്വാമാഹുതയ-സ്ത്വദ്വിവാചനാഃ । സ-മ്മാമായുഷാ സ-ങ്ഗൌപത്യേന സുഹിതേ മാ ധാഃ ॥ അയമഗ്നി-ശ്ശ്രേഷ്ഠതമോ ഽയ-മ്ഭഗവത്തമോ ഽയഗ്ം സഹസ്രസാതമഃ । അസ്മാ അസ്തു സുവീര്യമ് ॥ മനോ ജ്യോതി-ര്ജുഷതാമാജ്യം ഁവിച്ഛിന്നം-യഁജ്ഞഗ്ം സമിമ-ന്ദധാതു । യാ ഇഷ്ടാ ഉഷസോ നിമ്രുചശ്ച താ-സ്സ-ന്ദധാമി ഹവിഷാ ഘൃതേന ॥ പയസ്വതീരോഷധയഃ- [പയസ്വതീരോഷധയഃ, പയസ്വ-] 44
പയസ്വദ്വീരുധാ-മ്പയഃ । അപാ-മ്പയസോ യത്പയസ്തേന മാമിന്ദ്ര സഗ്ം സൃജ ॥ അഗ്നേ വ്രതപതേ വ്രത-ഞ്ചരിഷ്യാമി തച്ഛകേയ-ന്തന്മേ രാദ്ധ്യതാമ് ॥ അഗ്നിഗ്ം ഹോതാരമിഹ തഗ്ം ഹുവേ ദേവാന്. യജ്ഞിയാനിഹ യാന്. ഹവാമഹേ ॥ ആ യന്തു ദേവാ-സ്സുമനസ്യമാനാ വിയന്തു ദേവാ ഹവിഷോ മേ അസ്യ ॥ കസ്ത്വാ യുനക്തി സ ത്വാ യുനക്തു യാനി ഘര്മേ കപാലാന്യുപചിന്വന്തി [ ] 45
വേധസഃ । പൂഷ്ണസ്താന്യപി വ്രത ഇന്ദ്രവായൂ വി മുഞ്ചതാമ് ॥അഭിന്നോ ഘര്മോ ജീരദാനുര്യത ആത്തസ്തദഗ-ന്പുനഃ । ഇദ്ധ്മോ വേദിഃ പരിധയശ്ച സര്വേ യജ്ഞസ്യാ-ഽഽയുരനു സ-ഞ്ചരന്തി ॥ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശ-ത്തന്തവോ യേ വിതത്നിരേ യ ഇമം-യഁജ്ഞഗ്ഗ് സ്വധയാ ദദന്തേ തേഷാ-ഞ്ഛിന്ന-മ്പ്രത്യേത-ദ്ദധാമി സ്വാഹാ ഘര്മോ ദേവാഗ്ം അപ്യേതു ॥ 46 ॥

(അഷാഢ-ഓഷധയ-ഉപചിന്വന്തി-പഞ്ചചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 10)
വൈശ്വാനരോ ന ഊത്യാ-ഽഽ പ്ര യാതു പരാവതഃ । അഗ്നിരുക്ഥേന വാഹസാ ॥ ഋതാവാനം-വൈഁശ്വാനരമൃതസ്യ ജ്യോതിഷസ്പതിമ് । അജസ്ര-ങ്ഘര്മമീമഹേ ॥ വൈശ്വാനരസ്യ ദഗ്ംസനാഭ്യോ ബൃഹദരിണാദേകഃ സ്വപസ്യയാ കവിഃ । ഉഭാ പിതരാ മഹയന്നജായതാഗ്നി-ര്ദ്യാവാപൃഥിവീ ഭൂരിരേതസാ ॥ പൃഷ്ടോ ദിവി പൃഷ്ടോ അഗ്നിഃ പൃഥിവ്യാ-മ്പൃഷ്ടോ വിശ്വാ ഓഷധീരാ വിവേശ । വൈശ്വാനര-സ്സഹസാ പൃഷ്ടോ അഗ്നി-സ്സനോ ദിവാ സ- [ദിവാ സഃ, രിഷഃ പാതു നക്തമ് ।] 47
രിഷഃ പാതു നക്തമ് ॥ ജാതോ യദഗ്നേ ഭുവനാ വ്യഖ്യഃ പശു-ന്ന ഗോപാ ഇര്യഃ പരിജ്മാ । വൈശ്വാനര ബ്രഹ്മണേ വിന്ദ ഗാതും-യൂഁയ-മ്പാത സ്വസ്തിഭി-സ്സദാ നഃ ॥ ത്വമഗ്നേ ശോചിഷാ ശോശുചാന ആ രോദസീ അപൃണാ ജായമാനഃ । ത്വ-ന്ദേവാഗ്ം അഭിശസ്തേരമുഞ്ചോ വൈശ്വാനര ജാതവേദോ മഹിത്വാ ॥ അസ്മാകമഗ്നേ മഘവഥ്സു ധാരയാനാമി ക്ഷത്രമജരഗ്ം സുവീര്യമ് । വയ-ഞ്ജയേമ ശതിനഗ്ം സഹസ്രിണം-വൈഁശ്വാനര [വൈശ്വാനര, വാജമഗ്നേ] 48
വാജമഗ്നേ തവോതിഭിഃ ॥ വൈശ്വാനരസ്യ സുമതൌ സ്യാമ രാജാ ഹിക-മ്ഭുവനാനാ-മഭിശ്രീഃ । ഇതോ ജാതോ വിശ്വമിദം-വിഁ ചഷ്ടേ വൈശ്വാനരോ യതതേ സൂര്യേണ ॥ അവ തേ ഹേഡോ വരുണ നമോഭിരവ യജ്ഞേഭിരീമഹേ ഹവിര്ഭിഃ । ക്ഷയന്നസ്മഭ്യമസുര പ്രചേതോ രാജന്നേനാഗ്ംസി ശിശ്രഥഃ കൃതാനി ॥ ഉദുത്തമം-വഁരുണ പാശമസ്മദവാ-ഽധമം-വിഁമദ്ധ്യമഗ്ഗ് ശ്രഥായ । അഥാ വയമാദിത്യ [ ] 49
വ്രതേ തവാ-ഽനാഗസോ അദിതയേ സ്യാമ ॥ ദധിക്രാവ്.ണ്ണോ അകാരിഷ-ഞ്ജിഷ്ണോരശ്വസ്യ വാജിനഃ ॥ സുരഭിനോ മുഖാ കര-ത്പ്രണ ആയൂഗ്ംഷി താരിഷത് ॥ ആ ദധിക്രാ-ശ്ശവസ പഞ്ച കൃഷ്ടീ-സ്സൂര്യ ഇവ ജ്യോതിഷാ-ഽപസ്തതാന । സഹസ്രസാ-ശ്ശതസാ വാജ്യര്വാ പൃണക്തു മദ്ധ്വാ സമിമാ വചാഗ്ംസി । അഗ്നി-ര്മൂര്ധാ, ഭുവഃ । മരുതോ യദ്ധവോ ദിവ-സ്സുമ്നായന്തോ ഹവാമഹേ । ആ തൂ ന [ആ തൂ നഃ, ഉപ ഗന്തന ।] 50
ഉപ ഗന്തന ॥ യാ വ-ശ്ശര്മ ശശമാനായ സന്തി ത്രിധാതൂനി ദാശുഷേ യച്ഛതാധി । അസ്മഭ്യ-ന്താനി മരുതോ വി യന്ത രയി-ന്നോ ധത്ത വൃഷണ-സ്സുവീരമ് ॥ അദിതി-ര്ന ഉരുഷ്യത്വദിതി-ശ്ശര്മ യച്ഛതു । അദിതിഃ പാത്വഗ്ംഹസഃ ॥ മഹീമൂഷു മാതരഗ്ം സുവ്രതാനാമൃതസ്യ പത്നീമവസേ ഹുവേമ । തുവിക്ഷത്രാ-മജരന്തീ-മുരൂചീഗ്ം സുശര്മാണമദിതിഗ്ം സുപ്രണീതിമ് ॥ സുത്രാമാണ-മ്പൃഥിവീ-ന്ദ്യാമനേഹസഗ്ം സുശര്മാണ മദിതിഗ്ം സുപ്രണീതിമ് । ദൈവീ-ന്നാവഗ്ഗ് സ്വരിത്രാ-മനാഗസ-മസ്രവന്തീമാ രുഹേമാ സ്വസ്തയേ ॥ ഇമാഗ്ം സു നാവമാ-ഽരുഹഗ്ം ശതാരിത്രാഗ്ം ശതസ്ഫ്യാമ് । അച്ഛിദ്രാ-മ്പാരയിഷ്ണുമ് ॥ 51 ॥