କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ଦ୍ଵିତୀଯକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଇଷ୍ଟିଵିଧାନଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଦେଵା ମନୁଷ୍ଯାଃ ପିତରସ୍ତେ-ଽନ୍ଯତ ଆସନ୍ନସୁରା ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ପିଶାଚାସ୍ତେ ଽନ୍ଯତସ୍ତେଷା-ନ୍ଦେଵାନାମୁତ ଯଦଲ୍ପଂ-ଲୋଁହିତମକୁର୍ଵ-ନ୍ତ-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ରାତ୍ରୀଭିରସୁଭ୍ନ-ନ୍ତାନ୍-ଥ୍ସୁବ୍ଧା-ନ୍ମୃତାନଭି ଵ୍ଯୌଚ୍ଛ-ତ୍ତେ ଦେଵା ଅଵିଦୁର୍ଯୋ ଵୈ ନୋ-ଽଯ-ମ୍ମ୍ରିଯତେ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଵା ଇମ-ଙ୍ଘ୍ନନ୍ତୀତି ତେ ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯୁପାମନ୍ତ୍ରଯନ୍ତ ତାନ୍ଯବ୍ରୁଵନ୍. ଵରଂ-ଵୃଁଣାମହୈ ଯ- [ଯତ୍, ଅସୁରାନ୍ ଜଯାମ] 1
-ଦସୁରାନ୍ ଜଯାମ ତନ୍ନଃ ସହାସଦିତି ତତୋ ଵୈ ଦେଵା ଅସୁରାନଜଯ-ନ୍ତେ-ଽସୁରାନ୍ ଜିତ୍ଵାରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯପାନୁଦନ୍ତ ତାନି ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯନୃତମ କର୍ତେତି ସମନ୍ତ-ନ୍ଦେଵା-ନ୍ପର୍ଯଵିଶ-ନ୍ତେ ଦେଵା ଅଗ୍ନାଵନାଥନ୍ତ ତେ-ଽଗ୍ନଯେ ପ୍ରଵତେ ପୁରୋଡାଶମଷ୍ଟାକପାଲ-ନ୍ନିରଵପନ୍ନଗ୍ନଯେ ଵିବାଧଵତେ-ଽଗ୍ନଯେ ପ୍ରତୀକଵତେ ଯଦଗ୍ନଯେ ପ୍ରଵତେ ନିରଵପନ୍. ଯାନ୍ଯେଵ ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍- [ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି, ଆସନ୍ତାନି ତେନ] 2
-ସ୍ଯାସନ୍ତାନି ତେନ ପ୍ରାଣୁଦନ୍ତ ଯଦଗ୍ନଯେ ଵିବାଧଵତେ ଯାନ୍ଯେଵାଭିତୋ ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯାସ-ନ୍ତାନି ତେନ ଵ୍ଯବାଧନ୍ତ ଯଦଗ୍ନଯେ ପ୍ରତୀକଵତେ ଯାନ୍ଯେଵ ପଶ୍ଚା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯାସ-ନ୍ତାନି ତେନାପାନୁଦନ୍ତ ତତୋ ଦେଵା ଅଭଵ-ନ୍ପରାସୁରା ଯୋ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯଵାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସ ସ୍ପର୍ଧମାନ ଏତଯେଷ୍ଟ୍ଯା ଯଜେତାଗ୍ନଯେ ପ୍ରଵତେ ପୁରୋଡାଶମଷ୍ଟାକପାଲ-ନ୍ନିର୍ଵପେଦଗ୍ନଯେ ଵିବାଧଵତେ- [ଵିବାଧଵତେ, ଅଗ୍ନଯେ ପ୍ରତୀକଵତେ] 3
-ଽଗ୍ନଯେ ପ୍ରତୀକଵତେ ଯଦଗ୍ନଯେ ପ୍ରଵତେ ନିର୍ଵପତି ଯ ଏଵାସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରେଯାନ୍-ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯସ୍ତ-ନ୍ତେନ ପ୍ରଣୁଦତେ ଯଦଗ୍ନଯେ ଵିବାଧଵତେ ଯ ଏଵୈନେନ ସଦୃନ୍ତ-ନ୍ତେନ ଵି ବାଧତେ ଯଦଗ୍ନଯେ ପ୍ରତୀକଵତେ ଯ ଏଵାସ୍ମା-ତ୍ପାପୀଯା-ନ୍ତ-ନ୍ତେନାପ ନୁଦତେ ପ୍ର ଶ୍ରେଯାଗ୍ଂସ-ମ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯ-ନ୍ନୁଦତେତି ସଦୃଶ-ଙ୍କ୍ରାମତି ନୈନ-ମ୍ପାପୀଯାନାପ୍ନୋତି ଯ ଏଵଂ ଁଵିଦ୍ଵାନେତଯେଷ୍ଟ୍ଯା ଯଜତେ ॥ 4 ॥
ଦେଵା ମନୁଷ୍ଯାଃ ପିତରସ୍ତେ-ଽନ୍ଯତ ଆସନ୍ନସୁରା ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ପିଶାଚାସ୍ତେ ଽନ୍ଯତସ୍ତେଷା-ନ୍ଦେଵାନାମୁତ ଯଦଲ୍ପଂ-ଲୋଁହିତମକୁର୍ଵ-ନ୍ତ-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ରାତ୍ରୀଭିରସୁଭ୍ନ-ନ୍ତାନ୍-ଥ୍ସୁବ୍ଧା-ନ୍ମୃତାନଭି ଵ୍ଯୌଚ୍ଛ-ତ୍ତେ ଦେଵା ଅଵିଦୁର୍ଯୋ ଵୈ ନୋ-ଽଯ-ମ୍ମ୍ରିଯତେ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଵା ଇମ-ଙ୍ଘ୍ନନ୍ତୀତି ତେ ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯୁପାମନ୍ତ୍ରଯନ୍ତ ତାନ୍ଯବ୍ରୁଵନ୍. ଵରଂ-ଵୃଁଣାମହୈ ଯ- [ଯତ୍, ଅସୁରାନ୍ ଜଯାମ] 1
-ଦସୁରାନ୍ ଜଯାମ ତନ୍ନଃ ସହାସଦିତି ତତୋ ଵୈ ଦେଵା ଅସୁରାନଜଯ-ନ୍ତେ-ଽସୁରାନ୍ ଜିତ୍ଵାରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯପାନୁଦନ୍ତ ତାନି ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯନୃତମ କର୍ତେତି ସମନ୍ତ-ନ୍ଦେଵା-ନ୍ପର୍ଯଵିଶ-ନ୍ତେ ଦେଵା ଅଗ୍ନାଵନାଥନ୍ତ ତେ-ଽଗ୍ନଯେ ପ୍ରଵତେ ପୁରୋଡାଶମଷ୍ଟାକପାଲ-ନ୍ନିରଵପନ୍ନଗ୍ନଯେ ଵିବାଧଵତେ-ଽଗ୍ନଯେ ପ୍ରତୀକଵତେ ଯଦଗ୍ନଯେ ପ୍ରଵତେ ନିରଵପନ୍. ଯାନ୍ଯେଵ ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍- [ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି, ଆସନ୍ତାନି ତେନ] 2
-ସ୍ଯାସନ୍ତାନି ତେନ ପ୍ରାଣୁଦନ୍ତ ଯଦଗ୍ନଯେ ଵିବାଧଵତେ ଯାନ୍ଯେଵାଭିତୋ ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯାସ-ନ୍ତାନି ତେନ ଵ୍ଯବାଧନ୍ତ ଯଦଗ୍ନଯେ ପ୍ରତୀକଵତେ ଯାନ୍ଯେଵ ପଶ୍ଚା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯାସ-ନ୍ତାନି ତେନାପାନୁଦନ୍ତ ତତୋ ଦେଵା ଅଭଵ-ନ୍ପରାସୁରା ଯୋ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯଵାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସ ସ୍ପର୍ଧମାନ ଏତଯେଷ୍ଟ୍ଯା ଯଜେତାଗ୍ନଯେ ପ୍ରଵତେ ପୁରୋଡାଶମଷ୍ଟାକପାଲ-ନ୍ନିର୍ଵପେଦଗ୍ନଯେ ଵିବାଧଵତେ- [ଵିବାଧଵତେ, ଅଗ୍ନଯେ ପ୍ରତୀକଵତେ] 3
-ଽଗ୍ନଯେ ପ୍ରତୀକଵତେ ଯଦଗ୍ନଯେ ପ୍ରଵତେ ନିର୍ଵପତି ଯ ଏଵାସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରେଯାନ୍-ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯସ୍ତ-ନ୍ତେନ ପ୍ରଣୁଦତେ ଯଦଗ୍ନଯେ ଵିବାଧଵତେ ଯ ଏଵୈନେନ ସଦୃନ୍ତ-ନ୍ତେନ ଵି ବାଧତେ ଯଦଗ୍ନଯେ ପ୍ରତୀକଵତେ ଯ ଏଵାସ୍ମା-ତ୍ପାପୀଯା-ନ୍ତ-ନ୍ତେନାପ ନୁଦତେ ପ୍ର ଶ୍ରେଯାଗ୍ଂସ-ମ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯ-ନ୍ନୁଦତେତି ସଦୃଶ-ଙ୍କ୍ରାମତି ନୈନ-ମ୍ପାପୀଯାନାପ୍ନୋତି ଯ ଏଵଂ ଁଵିଦ୍ଵାନେତଯେଷ୍ଟ୍ଯା ଯଜତେ ॥ 4 ॥
(ଵୃଣାମହୈ ଯତ୍ - ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି- ଵପେଦଗ୍ନଯେ ଵିବାଧଵତ - ଏଵଂ - ଚତ୍ଵାରି ଚ) (ଅ. 1)
ଦେଵାସୁରା-ସ୍ସଂଯଁତ୍ତା ଆସ-ନ୍ତେ ଦେଵା ଅବ୍ରୁଵନ୍. ଯୋ ନୋ ଵୀର୍ଯାଵତ୍ତମସ୍ତମନୁ ସମାରଭାମହା ଇତି ତ ଇନ୍ଦ୍ରମବ୍ରୁଵ-ନ୍ତ୍ଵଂ-ଵୈଁ ନୋ ଵୀର୍ଯାଵତ୍ତମୋ-ଽସି ତ୍ଵାମନୁ ସମାରଭାମହା ଇତି ସୋ-ଽବ୍ରଵୀ-ତ୍ତିସ୍ରୋ ମ ଇମାସ୍ତନୁଵୋ ଵୀର୍ଯାଵତୀସ୍ତାଃ ପ୍ରୀଣୀତାଥା-ସୁରାନଭି ଭଵିଷ୍ଯଥେତି ତା ଵୈ ବ୍ରୂହୀତ୍ଯବ୍ରୁଵନ୍ନିଯମଗ୍ଂ ହୋମୁଗିଯଂ-ଵିଁମୃଧେଯ-ମିନ୍ଦ୍ରିଯାଵତୀ- [-ମିନ୍ଦ୍ରିଯାଵତୀ, ଇତ୍ଯବ୍ରଵୀତ୍ତ] 5
-ତ୍ଯବ୍ରଵୀତ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରାଯାଗ୍ଂ ହୋମୁଚେ ପୁରୋଡାଶମେକାଦଶକପାଲ-ନ୍ନିରଵପନ୍ନିନ୍ଦ୍ରାଯ ଵୈମୃଧାଯେ-ନ୍ଦ୍ରାଯେନ୍ଦ୍ରିଯାଵତେ ଯଦିନ୍ଦ୍ରାଯାଗ୍ଂ ହୋମୁଚେ ନିରଵପନ୍ନଗ୍ଂହସ ଏଵ ତେନାମୁଚ୍ଯନ୍ତ ଯଦିନ୍ଦ୍ରାଯ ଵୈ ମୃଧାଯ ମୃଧ ଏଵ ତେନାପାଘ୍ନତଯଦିନ୍ଦ୍ରାଯେନ୍ଦ୍ରିଯାଵତ ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵ ତେନା-ଽଽତ୍ମନ୍ନଦଧତ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍କପାଲ-ମ୍ପୁରୋଡାଶ-ନ୍ନିରଵପ-ନ୍ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଦ୍ଵୈ ଦେଵତାସ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ର ଆତ୍ମନ୍ନନୁ ସମାରଭଂଯଁତ ଭୂତ୍ଯୈ [ଭୂତ୍ଯୈ, ତାଂ-ଵାଁଵ] 6
ତାଂ-ଵାଁଵ ଦେଵା ଵିଜିତି-ମୁତ୍ତମା-ମସୁରୈ-ର୍ଵ୍ଯଜଯନ୍ତଯୋ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯଵାନ୍ଥ୍- ସ୍ଯା-ଥ୍ସ ସ୍ପର୍ଧମାନ ଏତଯେଷ୍ଟ୍ଯା ଯଜେତେନ୍ଦ୍ରାଯାଗ୍ଂ ହୋମୁଚେ ପୁରୋଡାଶମେକାଦଶକପାଲ-ନ୍ନିର୍ଵପେଦିନ୍ଦ୍ରାଯ ଵୈମୃଧାଯେନ୍ଦ୍ରାଯେନ୍ଦ୍ରିଯାଵତେ-ଽଗ୍ଂ ହସା ଵା ଏଷ ଗୃହୀତୋ ଯସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରେଯା-ନ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋଯଦିନ୍ଦ୍ରାଯାଗ୍ଂ ହୋମୁଚେ ନିର୍ଵପତ୍ଯଗ୍ଂହସ ଏଵ ତେନ ମୁଚ୍ଯତେମୃଧା ଵା ଏଷୋ-ଽଭିଷଣ୍ଣୋ ଯସ୍ମା-ଥ୍ସମାନେଷ୍ଵନ୍ଯ-ଶ୍ଶ୍ରେଯାନୁତା- [ଶ୍ରେଯାନୁତ, ଅ-ଽଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ] 7
-ଽଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଯଦିନ୍ଦ୍ରାଯ ଵୈମୃଧାଯ ମୃଧ ଏଵ ତେନାପ ହତେଯଦିନ୍ଦ୍ରାଯେନ୍ଦ୍ରିଯାଵତ ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵ ତେନାତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତେ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍କପାଲ-ମ୍ପୁରୋଡାଶ-ନ୍ନିର୍ଵପତି ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଦ୍ଵୈ ଦେଵତାସ୍ତା ଏଵ ଯଜମାନ ଆତ୍ମନ୍ନନୁ ସମାରଭଂଯଁତେ ଭୂତ୍ଯୈ ସା ଵା ଏଷା ଵିଜିତିର୍ନାମେଷ୍ଟିର୍ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନେତଯେଷ୍ଟ୍ଯା ଯଜତ ଉତ୍ତମାମେଵ ଵିଜିତି-ମ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯେଣ ଵି ଜଯତେ ॥ 8 ॥
ଦେଵାସୁରା-ସ୍ସଂଯଁତ୍ତା ଆସ-ନ୍ତେ ଦେଵା ଅବ୍ରୁଵନ୍. ଯୋ ନୋ ଵୀର୍ଯାଵତ୍ତମସ୍ତମନୁ ସମାରଭାମହା ଇତି ତ ଇନ୍ଦ୍ରମବ୍ରୁଵ-ନ୍ତ୍ଵଂ-ଵୈଁ ନୋ ଵୀର୍ଯାଵତ୍ତମୋ-ଽସି ତ୍ଵାମନୁ ସମାରଭାମହା ଇତି ସୋ-ଽବ୍ରଵୀ-ତ୍ତିସ୍ରୋ ମ ଇମାସ୍ତନୁଵୋ ଵୀର୍ଯାଵତୀସ୍ତାଃ ପ୍ରୀଣୀତାଥା-ସୁରାନଭି ଭଵିଷ୍ଯଥେତି ତା ଵୈ ବ୍ରୂହୀତ୍ଯବ୍ରୁଵନ୍ନିଯମଗ୍ଂ ହୋମୁଗିଯଂ-ଵିଁମୃଧେଯ-ମିନ୍ଦ୍ରିଯାଵତୀ- [-ମିନ୍ଦ୍ରିଯାଵତୀ, ଇତ୍ଯବ୍ରଵୀତ୍ତ] 5
-ତ୍ଯବ୍ରଵୀତ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରାଯାଗ୍ଂ ହୋମୁଚେ ପୁରୋଡାଶମେକାଦଶକପାଲ-ନ୍ନିରଵପନ୍ନିନ୍ଦ୍ରାଯ ଵୈମୃଧାଯେ-ନ୍ଦ୍ରାଯେନ୍ଦ୍ରିଯାଵତେ ଯଦିନ୍ଦ୍ରାଯାଗ୍ଂ ହୋମୁଚେ ନିରଵପନ୍ନଗ୍ଂହସ ଏଵ ତେନାମୁଚ୍ଯନ୍ତ ଯଦିନ୍ଦ୍ରାଯ ଵୈ ମୃଧାଯ ମୃଧ ଏଵ ତେନାପାଘ୍ନତଯଦିନ୍ଦ୍ରାଯେନ୍ଦ୍ରିଯାଵତ ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵ ତେନା-ଽଽତ୍ମନ୍ନଦଧତ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍କପାଲ-ମ୍ପୁରୋଡାଶ-ନ୍ନିରଵପ-ନ୍ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଦ୍ଵୈ ଦେଵତାସ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ର ଆତ୍ମନ୍ନନୁ ସମାରଭଂଯଁତ ଭୂତ୍ଯୈ [ଭୂତ୍ଯୈ, ତାଂ-ଵାଁଵ] 6
ତାଂ-ଵାଁଵ ଦେଵା ଵିଜିତି-ମୁତ୍ତମା-ମସୁରୈ-ର୍ଵ୍ଯଜଯନ୍ତଯୋ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯଵାନ୍ଥ୍- ସ୍ଯା-ଥ୍ସ ସ୍ପର୍ଧମାନ ଏତଯେଷ୍ଟ୍ଯା ଯଜେତେନ୍ଦ୍ରାଯାଗ୍ଂ ହୋମୁଚେ ପୁରୋଡାଶମେକାଦଶକପାଲ-ନ୍ନିର୍ଵପେଦିନ୍ଦ୍ରାଯ ଵୈମୃଧାଯେନ୍ଦ୍ରାଯେନ୍ଦ୍ରିଯାଵତେ-ଽଗ୍ଂ ହସା ଵା ଏଷ ଗୃହୀତୋ ଯସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରେଯା-ନ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋଯଦିନ୍ଦ୍ରାଯାଗ୍ଂ ହୋମୁଚେ ନିର୍ଵପତ୍ଯଗ୍ଂହସ ଏଵ ତେନ ମୁଚ୍ଯତେମୃଧା ଵା ଏଷୋ-ଽଭିଷଣ୍ଣୋ ଯସ୍ମା-ଥ୍ସମାନେଷ୍ଵନ୍ଯ-ଶ୍ଶ୍ରେଯାନୁତା- [ଶ୍ରେଯାନୁତ, ଅ-ଽଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ] 7
-ଽଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଯଦିନ୍ଦ୍ରାଯ ଵୈମୃଧାଯ ମୃଧ ଏଵ ତେନାପ ହତେଯଦିନ୍ଦ୍ରାଯେନ୍ଦ୍ରିଯାଵତ ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵ ତେନାତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତେ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍କପାଲ-ମ୍ପୁରୋଡାଶ-ନ୍ନିର୍ଵପତି ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଦ୍ଵୈ ଦେଵତାସ୍ତା ଏଵ ଯଜମାନ ଆତ୍ମନ୍ନନୁ ସମାରଭଂଯଁତେ ଭୂତ୍ଯୈ ସା ଵା ଏଷା ଵିଜିତିର୍ନାମେଷ୍ଟିର୍ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନେତଯେଷ୍ଟ୍ଯା ଯଜତ ଉତ୍ତମାମେଵ ଵିଜିତି-ମ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯେଣ ଵି ଜଯତେ ॥ 8 ॥
(ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଵତୀ - ଭୂତ୍ଯା - ଉତୈ - କାନ୍ନ ପଞ୍ଚାଶଚ୍ଚ) (ଅ. 2)
ଦେଵାସୁରା-ସ୍ସଂଯଁତ୍ତା ଆସ-ନ୍ତେଷା-ଙ୍ଗାଯତ୍ର୍ଯୋଜୋ ବଲମିନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୀଁର୍ଯ-ମ୍ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍-ଥ୍ସଗୃଂହ୍ଯା ଽଽଦାଯା-ପକ୍ରମ୍ଯାତିଷ୍ଠ-ତ୍ତେ-ଽମନ୍ଯନ୍ତ ଯତରାନ୍. ଵା ଇଯମୁପାଵର୍ଥ୍ସ୍ଯତି ତ ଇଦ-ମ୍ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତୀତି ତାଂ-ଵ୍ଯଁହ୍ଵଯନ୍ତ ଵିଶ୍ଵକର୍ମନ୍ନିତି ଦେଵା ଦାଭୀତ୍ଯସୁରା-ସ୍ସା ନାନ୍ଯତରାଗ୍ଶ୍ଚ-ନୋପାଵର୍ତତ ତେ ଦେଵା ଏତ-ଦ୍ଯଜୁରପଶ୍ଯନ୍ନୋଜୋ-ଽସି ସହୋ-ଽସି ବଲମସି [ବଲମସି, ଭ୍ରାଜୋ-ଽସି] 9
ଭ୍ରାଜୋ-ଽସି ଦେଵାନା-ନ୍ଧାମ ନାମା-ଽସି ଵିଶ୍ଵମସି ଵିଶ୍ଵାଯୁ-ସ୍ସର୍ଵମସି ସର୍ଵାଯୁରଭିଭୂରିତି ଵାଵ ଦେଵା ଅସୁରାଣାମୋଜୋ ବଲମିନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୀଁର୍ଯ-ମ୍ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନଵୃଞ୍ଜତ ଯ-ଦ୍ଗାଯତ୍ର୍ଯପକ୍ରମ୍ଯାତିଷ୍ଠ-ତ୍ତସ୍ମାଦେତା-ଙ୍ଗାଯତ୍ରୀତୀଷ୍ଟିମାହୁ-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସରୋ ଵୈ ଗାଯତ୍ରୀ ସଂଵଁଥ୍ସରୋ ଵୈ ତଦପକ୍ରମ୍ଯାତିଷ୍ଠ-ଦ୍ଯଦେତଯା ଦେଵା ଅସୁରାଣାମୋଜୋ ବଲମିନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୀଁର୍ଯ- [ବଲମିନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୀଁର୍ଯମ୍, ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂ-] 10
-ମ୍ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂ-ନଵୃଞ୍ଜତ ତସ୍ମାଦେତାଗ୍ଂ ସଂଵଁର୍ଗ ଇତୀଷ୍ଟିମାହୁର୍ଯୋ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯଵାନ୍ଥ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସସ୍ପର୍ଧମାନ ଏତଯେଷ୍ଟ୍ଯା ଯଜେତାଗ୍ନଯେ ସଂଵଁର୍ଗାଯ ପୁରୋଡାଶମଷ୍ଟାକପାଲ-ନ୍ନିର୍ଵପେତ୍ତଗ୍ଂଶୃତମାସନ୍ନମେତେନ ଯଜୁଷା-ଽଭି ମୃଶେଦୋଜ ଏଵ ବଲମିନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୀଁର୍ଯ-ମ୍ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂ-ନ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯସ୍ଯ ଵୃଙ୍କ୍ତେ ଭଵତ୍ଯାତ୍ମନା ପରାସ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଭଵତି ॥ 11
ଦେଵାସୁରା-ସ୍ସଂଯଁତ୍ତା ଆସ-ନ୍ତେଷା-ଙ୍ଗାଯତ୍ର୍ଯୋଜୋ ବଲମିନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୀଁର୍ଯ-ମ୍ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍-ଥ୍ସଗୃଂହ୍ଯା ଽଽଦାଯା-ପକ୍ରମ୍ଯାତିଷ୍ଠ-ତ୍ତେ-ଽମନ୍ଯନ୍ତ ଯତରାନ୍. ଵା ଇଯମୁପାଵର୍ଥ୍ସ୍ଯତି ତ ଇଦ-ମ୍ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତୀତି ତାଂ-ଵ୍ଯଁହ୍ଵଯନ୍ତ ଵିଶ୍ଵକର୍ମନ୍ନିତି ଦେଵା ଦାଭୀତ୍ଯସୁରା-ସ୍ସା ନାନ୍ଯତରାଗ୍ଶ୍ଚ-ନୋପାଵର୍ତତ ତେ ଦେଵା ଏତ-ଦ୍ଯଜୁରପଶ୍ଯନ୍ନୋଜୋ-ଽସି ସହୋ-ଽସି ବଲମସି [ବଲମସି, ଭ୍ରାଜୋ-ଽସି] 9
ଭ୍ରାଜୋ-ଽସି ଦେଵାନା-ନ୍ଧାମ ନାମା-ଽସି ଵିଶ୍ଵମସି ଵିଶ୍ଵାଯୁ-ସ୍ସର୍ଵମସି ସର୍ଵାଯୁରଭିଭୂରିତି ଵାଵ ଦେଵା ଅସୁରାଣାମୋଜୋ ବଲମିନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୀଁର୍ଯ-ମ୍ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନଵୃଞ୍ଜତ ଯ-ଦ୍ଗାଯତ୍ର୍ଯପକ୍ରମ୍ଯାତିଷ୍ଠ-ତ୍ତସ୍ମାଦେତା-ଙ୍ଗାଯତ୍ରୀତୀଷ୍ଟିମାହୁ-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସରୋ ଵୈ ଗାଯତ୍ରୀ ସଂଵଁଥ୍ସରୋ ଵୈ ତଦପକ୍ରମ୍ଯାତିଷ୍ଠ-ଦ୍ଯଦେତଯା ଦେଵା ଅସୁରାଣାମୋଜୋ ବଲମିନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୀଁର୍ଯ- [ବଲମିନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୀଁର୍ଯମ୍, ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂ-] 10
-ମ୍ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂ-ନଵୃଞ୍ଜତ ତସ୍ମାଦେତାଗ୍ଂ ସଂଵଁର୍ଗ ଇତୀଷ୍ଟିମାହୁର୍ଯୋ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯଵାନ୍ଥ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସସ୍ପର୍ଧମାନ ଏତଯେଷ୍ଟ୍ଯା ଯଜେତାଗ୍ନଯେ ସଂଵଁର୍ଗାଯ ପୁରୋଡାଶମଷ୍ଟାକପାଲ-ନ୍ନିର୍ଵପେତ୍ତଗ୍ଂଶୃତମାସନ୍ନମେତେନ ଯଜୁଷା-ଽଭି ମୃଶେଦୋଜ ଏଵ ବଲମିନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୀଁର୍ଯ-ମ୍ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂ-ନ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯସ୍ଯ ଵୃଙ୍କ୍ତେ ଭଵତ୍ଯାତ୍ମନା ପରାସ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଭଵତି ॥ 11
(ବଲମସ୍ଯେ - ତଯା ଦେଵା ଅସୁରାଣାମୋଜୋ ବଲମିନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୀଁର୍ଯଂ - ପଞ୍ଚଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 3)
ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜା ଅସୃଜତ ତା ଅସ୍ମା-ଥ୍ସୃଷ୍ଟାଃ ପରାଚୀରାଯ-ନ୍ତା ଯତ୍ରାଵସ-ନ୍ତତୋ ଗର୍ମୁଦୁଦତିଷ୍ଠ-ତ୍ତା ବୃହସ୍ପତିଶ୍ଚାନ୍ଵଵୈତାଗ୍ଂ ସୋ-ଽବ୍ରଵୀ-ଦ୍ବୃହସ୍ପତିରନଯା ତ୍ଵା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ୍ଯଥ ତ୍ଵା ପ୍ରଜା ଉପାଵର୍ଥ୍ସ୍ଯନ୍ତୀତି ତ-ମ୍ପ୍ରାତିଷ୍ଠ-ତ୍ତତୋ ଵୈ ପ୍ରଜାପତି-ମ୍ପ୍ରଜା ଉପାଵର୍ତନ୍ତ ଯଃ ପ୍ରଜାକାମ-ସ୍ସ୍ଯା-ତ୍ତସ୍ମା ଏତ-ମ୍ପ୍ରାଜାପତ୍ଯ-ଙ୍ଗାର୍ମୁତ-ଞ୍ଚରୁ-ନ୍ନିର୍ଵପେ-ତ୍ପ୍ରଜାପତି- [-ନିର୍ଵପେ-ତ୍ପ୍ରଜାପତିମ୍, ଏଵ ସ୍ଵେନ] 12
-ମେଵ ସ୍ଵେନ ଭାଗଧେଯେନୋପ ଧାଵତି ସ ଏଵାସ୍ମୈ ପ୍ରଜା-ମ୍ପ୍ରଜନଯତିପ୍ରଜାପତିଃ ପଶୂନସୃଜତ ତେ-ଽସ୍ମା-ଥ୍ସୃଷ୍ଟାଃ ପରାଞ୍ଚ ଆଯ-ନ୍ତେ ଯତ୍ରାଵସ-ନ୍ତତୋ ଗର୍ମୁଦୁଦତିଷ୍ଠ-ତ୍ତା-ନ୍ପୂଷା ଚାନ୍ଵଵୈତାଗ୍ଂ ସୋ-ଽବ୍ରଵୀ-ତ୍ପୂଷା-ଽନଯା ମା ପ୍ରତିଷ୍ଠାଥ ତ୍ଵା ପଶଵ ଉପାଵର୍ଥ୍ସ୍ଯନ୍ତୀତି ମା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠେତି ସୋମୋ-ଽବ୍ରଵୀ-ନ୍ମମ ଵା [-ମମ ଵୈ, ଅକୃଷ୍ଟପଚ୍ଯମିତ୍ଯୁଭୌ] 13
ଅକୃଷ୍ଟପଚ୍ଯମିତ୍ଯୁଭୌ ଵା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାନୀତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ତ୍ତୌ ପ୍ରାତିଷ୍ଠ-ତ୍ତତୋ ଵୈ ପ୍ରଜାପତି-ମ୍ପଶଵ ଉପାଵର୍ତନ୍ତ ଯଃ ପଶୁକାମ-ସ୍ସ୍ଯା-ତ୍ତସ୍ମା ଏତଗ୍ଂ ସୋମାପୌଷ୍ଣ-ଙ୍ଗାର୍ମୁତ-ଞ୍ଚରୁ-ନ୍ନିର୍ଵପେ-ଥ୍ସୋମାପୂଷଣାଵେଵ ସ୍ଵେନ ଭାଗଧେଯେନୋପ ଧାଵତି ତାଵେଵାସ୍ମୈ ପଶୂ-ନ୍ପ୍ରଜନଯତ-ସ୍ସୋମୋ ଵୈ ରେତୋଧାଃ ପୂଷା ପଶୂନା-ମ୍ପ୍ରଜନଯିତା ସୋମ ଏଵାସ୍ମୈ ରେତୋ ଦଧାତି ପୂଷା ପଶୂ-ନ୍ପ୍ରଜନଯତି ॥ 14 ॥
ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜା ଅସୃଜତ ତା ଅସ୍ମା-ଥ୍ସୃଷ୍ଟାଃ ପରାଚୀରାଯ-ନ୍ତା ଯତ୍ରାଵସ-ନ୍ତତୋ ଗର୍ମୁଦୁଦତିଷ୍ଠ-ତ୍ତା ବୃହସ୍ପତିଶ୍ଚାନ୍ଵଵୈତାଗ୍ଂ ସୋ-ଽବ୍ରଵୀ-ଦ୍ବୃହସ୍ପତିରନଯା ତ୍ଵା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ୍ଯଥ ତ୍ଵା ପ୍ରଜା ଉପାଵର୍ଥ୍ସ୍ଯନ୍ତୀତି ତ-ମ୍ପ୍ରାତିଷ୍ଠ-ତ୍ତତୋ ଵୈ ପ୍ରଜାପତି-ମ୍ପ୍ରଜା ଉପାଵର୍ତନ୍ତ ଯଃ ପ୍ରଜାକାମ-ସ୍ସ୍ଯା-ତ୍ତସ୍ମା ଏତ-ମ୍ପ୍ରାଜାପତ୍ଯ-ଙ୍ଗାର୍ମୁତ-ଞ୍ଚରୁ-ନ୍ନିର୍ଵପେ-ତ୍ପ୍ରଜାପତି- [-ନିର୍ଵପେ-ତ୍ପ୍ରଜାପତିମ୍, ଏଵ ସ୍ଵେନ] 12
-ମେଵ ସ୍ଵେନ ଭାଗଧେଯେନୋପ ଧାଵତି ସ ଏଵାସ୍ମୈ ପ୍ରଜା-ମ୍ପ୍ରଜନଯତିପ୍ରଜାପତିଃ ପଶୂନସୃଜତ ତେ-ଽସ୍ମା-ଥ୍ସୃଷ୍ଟାଃ ପରାଞ୍ଚ ଆଯ-ନ୍ତେ ଯତ୍ରାଵସ-ନ୍ତତୋ ଗର୍ମୁଦୁଦତିଷ୍ଠ-ତ୍ତା-ନ୍ପୂଷା ଚାନ୍ଵଵୈତାଗ୍ଂ ସୋ-ଽବ୍ରଵୀ-ତ୍ପୂଷା-ଽନଯା ମା ପ୍ରତିଷ୍ଠାଥ ତ୍ଵା ପଶଵ ଉପାଵର୍ଥ୍ସ୍ଯନ୍ତୀତି ମା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠେତି ସୋମୋ-ଽବ୍ରଵୀ-ନ୍ମମ ଵା [-ମମ ଵୈ, ଅକୃଷ୍ଟପଚ୍ଯମିତ୍ଯୁଭୌ] 13
ଅକୃଷ୍ଟପଚ୍ଯମିତ୍ଯୁଭୌ ଵା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାନୀତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ତ୍ତୌ ପ୍ରାତିଷ୍ଠ-ତ୍ତତୋ ଵୈ ପ୍ରଜାପତି-ମ୍ପଶଵ ଉପାଵର୍ତନ୍ତ ଯଃ ପଶୁକାମ-ସ୍ସ୍ଯା-ତ୍ତସ୍ମା ଏତଗ୍ଂ ସୋମାପୌଷ୍ଣ-ଙ୍ଗାର୍ମୁତ-ଞ୍ଚରୁ-ନ୍ନିର୍ଵପେ-ଥ୍ସୋମାପୂଷଣାଵେଵ ସ୍ଵେନ ଭାଗଧେଯେନୋପ ଧାଵତି ତାଵେଵାସ୍ମୈ ପଶୂ-ନ୍ପ୍ରଜନଯତ-ସ୍ସୋମୋ ଵୈ ରେତୋଧାଃ ପୂଷା ପଶୂନା-ମ୍ପ୍ରଜନଯିତା ସୋମ ଏଵାସ୍ମୈ ରେତୋ ଦଧାତି ପୂଷା ପଶୂ-ନ୍ପ୍ରଜନଯତି ॥ 14 ॥
(ଵପେ-ତ୍ପ୍ରଜାପତିଂ - ଁଵୈ - ଦଧାତି ପୂଷା - ତ୍ରୀଣି ଚ) (ଅ. 4)
ଅଗ୍ନେ ଗୋଭିର୍ନ ଆ ଗହୀନ୍ଦୋ ପୁଷ୍ଟ୍ଯା ଜୁଷସ୍ଵ ନଃ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଧର୍ତା ଗୃହେଷୁ ନଃ ॥ ସଵିତା ଯ-ସ୍ସହସ୍ରିଯ-ସ୍ସ ନୋ ଗୃହେଷୁ ରାରଣତ୍ । ଆ ପୂଷା ଏତ୍ଵା ଵସୁ ॥ ଧାତା ଦଦାତୁ ନୋ ରଯିମୀଶାନୋ ଜଗତସ୍ପତିଃ । ସ ନଃ ପୂର୍ଣେନ ଵାଵନତ୍ ॥ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଯୋ ଵୃଷଭୋ ଵୃଷା ସ ନୋ ଗୃହେଷୁ ରାରଣତ୍ । ସହସ୍ରେଣାଯୁତେନ ଚ ॥ ଯେନ ଦେଵା ଅମୃତ- [ଅମୃତମ୍, ଦୀର୍ଘଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରଵୋ ଦିଵ୍ଯୈରଯନ୍ତ ।] 15
-ନ୍ଦୀର୍ଘଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରଵୋ ଦିଵ୍ଯୈରଯନ୍ତ । ରାଯସ୍ପୋଷ ତ୍ଵମସ୍ମଭ୍ଯ-ଙ୍ଗଵାଙ୍କୁଲ୍ମି-ଞ୍ଜୀଵସ ଆ ଯୁଵସ୍ଵ ॥ ଅଗ୍ନି ର୍ଗୃହପତି-ସ୍ସୋମୋ ଵିଶ୍ଵଵନିଃ ସଵିତା ସୁମେଧା-ସ୍ସ୍ଵାହା ॥ ଅଗ୍ନେ ଗୃହପତେ ଯସ୍ତେ ଘୃତ୍ଯୋ ଭାଗସ୍ତେନ ସହ ଓଜ ଆକ୍ରମମାଣାଯ ଧେହି ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯାତ୍ପଥୋ ମା ଯୋଷ-ମ୍ମୂର୍ଧା ଭୂଯାସଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା ॥ 16 ॥
ଅଗ୍ନେ ଗୋଭିର୍ନ ଆ ଗହୀନ୍ଦୋ ପୁଷ୍ଟ୍ଯା ଜୁଷସ୍ଵ ନଃ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଧର୍ତା ଗୃହେଷୁ ନଃ ॥ ସଵିତା ଯ-ସ୍ସହସ୍ରିଯ-ସ୍ସ ନୋ ଗୃହେଷୁ ରାରଣତ୍ । ଆ ପୂଷା ଏତ୍ଵା ଵସୁ ॥ ଧାତା ଦଦାତୁ ନୋ ରଯିମୀଶାନୋ ଜଗତସ୍ପତିଃ । ସ ନଃ ପୂର୍ଣେନ ଵାଵନତ୍ ॥ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଯୋ ଵୃଷଭୋ ଵୃଷା ସ ନୋ ଗୃହେଷୁ ରାରଣତ୍ । ସହସ୍ରେଣାଯୁତେନ ଚ ॥ ଯେନ ଦେଵା ଅମୃତ- [ଅମୃତମ୍, ଦୀର୍ଘଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରଵୋ ଦିଵ୍ଯୈରଯନ୍ତ ।] 15
-ନ୍ଦୀର୍ଘଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରଵୋ ଦିଵ୍ଯୈରଯନ୍ତ । ରାଯସ୍ପୋଷ ତ୍ଵମସ୍ମଭ୍ଯ-ଙ୍ଗଵାଙ୍କୁଲ୍ମି-ଞ୍ଜୀଵସ ଆ ଯୁଵସ୍ଵ ॥ ଅଗ୍ନି ର୍ଗୃହପତି-ସ୍ସୋମୋ ଵିଶ୍ଵଵନିଃ ସଵିତା ସୁମେଧା-ସ୍ସ୍ଵାହା ॥ ଅଗ୍ନେ ଗୃହପତେ ଯସ୍ତେ ଘୃତ୍ଯୋ ଭାଗସ୍ତେନ ସହ ଓଜ ଆକ୍ରମମାଣାଯ ଧେହି ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯାତ୍ପଥୋ ମା ଯୋଷ-ମ୍ମୂର୍ଧା ଭୂଯାସଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା ॥ 16 ॥
(ଅମୃତ - ମଷ୍ଟାତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 5)
ଚିତ୍ରଯା ଯଜେତ ପଶୁକାମ ଇଯଂ-ଵୈଁ ଚିତ୍ରା ଯଦ୍ଵା ଅସ୍ଯାଂ-ଵିଁଶ୍ଵ-ମ୍ଭୂତମଧି ପ୍ରଜାଯତେ ତେ ନେଯଞ୍ଚିତ୍ରା ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାଗ୍ ଶ୍ଚିତ୍ରଯା ପଶୁକାମୋ ଯଜତେ ପ୍ର ପ୍ରଜଯା ପଶୁଭି ର୍ମିଥୁନୈ ର୍ଜାଯତେ ପ୍ରୈଵାଗ୍ନେଯେନ ଵାପଯତି ରେତଃ ସୌମ୍ଯେନ ଦଧାତି ରେତ ଏଵ ହିତ-ନ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ରୂପାଣି ଵି କରୋତିସାରସ୍ଵତୌ ଭଵତ ଏତଦ୍ଵୈ ଦୈଵ୍ଯ-ମ୍ମିଥୁନ-ନ୍ଦୈଵ୍ଯମେଵାସ୍ମୈ [-ଦୈଵ୍ଯମେଵାସ୍ମୈ, ମିଥୁନ-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ] 17
ମିଥୁନ-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ ଦଧାତି ପୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ପ୍ରଜନନାଯ ସିନୀଵାଲ୍ଯୈ ଚରୁର୍ଭଵତି ଵାଗ୍ଵୈ ସିନୀଵାଲୀ ପୁଷ୍ଟିଃ ଖଲୁ ଵୈ ଵାକ୍ପୁଷ୍ଟିମେଵ ଵାଚମୁପୈତ୍ଯୈନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ତମୋ ଭଵତି ତେନୈଵ ତନ୍ମିଥୁନଗ୍ଂ ସପ୍ତୈତାନି ହଵୀଗ୍ଂଷି ଭଵନ୍ତି ସପ୍ତ ଗ୍ରାମ୍ଯାଃ ପଶଵଃ ସପ୍ତାରଣ୍ଯା-ସ୍ସପ୍ତ ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯୁ-ଭଯସ୍ଯା-ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯା ଅଥୈତା ଆହୁତୀ ର୍ଜୁହୋତ୍ଯେତେ ଵୈ ଦେଵାଃ ପୁଷ୍ଟିପତଯସ୍ତ ଏଵା ସ୍ମି-ନ୍ପୁଷ୍ଟି-ନ୍ଦଧତି ପୁଷ୍ଯତି ପ୍ରଜଯା ପଶୁଭିରଥୋ ଯଦେତା ଆହୁତୀ ର୍ଜୁହୋତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ 18 ॥
ଚିତ୍ରଯା ଯଜେତ ପଶୁକାମ ଇଯଂ-ଵୈଁ ଚିତ୍ରା ଯଦ୍ଵା ଅସ୍ଯାଂ-ଵିଁଶ୍ଵ-ମ୍ଭୂତମଧି ପ୍ରଜାଯତେ ତେ ନେଯଞ୍ଚିତ୍ରା ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାଗ୍ ଶ୍ଚିତ୍ରଯା ପଶୁକାମୋ ଯଜତେ ପ୍ର ପ୍ରଜଯା ପଶୁଭି ର୍ମିଥୁନୈ ର୍ଜାଯତେ ପ୍ରୈଵାଗ୍ନେଯେନ ଵାପଯତି ରେତଃ ସୌମ୍ଯେନ ଦଧାତି ରେତ ଏଵ ହିତ-ନ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ରୂପାଣି ଵି କରୋତିସାରସ୍ଵତୌ ଭଵତ ଏତଦ୍ଵୈ ଦୈଵ୍ଯ-ମ୍ମିଥୁନ-ନ୍ଦୈଵ୍ଯମେଵାସ୍ମୈ [-ଦୈଵ୍ଯମେଵାସ୍ମୈ, ମିଥୁନ-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ] 17
ମିଥୁନ-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ ଦଧାତି ପୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ପ୍ରଜନନାଯ ସିନୀଵାଲ୍ଯୈ ଚରୁର୍ଭଵତି ଵାଗ୍ଵୈ ସିନୀଵାଲୀ ପୁଷ୍ଟିଃ ଖଲୁ ଵୈ ଵାକ୍ପୁଷ୍ଟିମେଵ ଵାଚମୁପୈତ୍ଯୈନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ତମୋ ଭଵତି ତେନୈଵ ତନ୍ମିଥୁନଗ୍ଂ ସପ୍ତୈତାନି ହଵୀଗ୍ଂଷି ଭଵନ୍ତି ସପ୍ତ ଗ୍ରାମ୍ଯାଃ ପଶଵଃ ସପ୍ତାରଣ୍ଯା-ସ୍ସପ୍ତ ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯୁ-ଭଯସ୍ଯା-ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯା ଅଥୈତା ଆହୁତୀ ର୍ଜୁହୋତ୍ଯେତେ ଵୈ ଦେଵାଃ ପୁଷ୍ଟିପତଯସ୍ତ ଏଵା ସ୍ମି-ନ୍ପୁଷ୍ଟି-ନ୍ଦଧତି ପୁଷ୍ଯତି ପ୍ରଜଯା ପଶୁଭିରଥୋ ଯଦେତା ଆହୁତୀ ର୍ଜୁହୋତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ 18 ॥
(ଅସ୍ମୈ - ତ ଏଵ - ଦ୍ଵାଦଶ ଚ) (ଅ. 6)
ମାରୁତମସି ମରୁତାମୋଜୋ-ଽପା-ନ୍ଧାରା-ମ୍ଭିନ୍ଧି ରମଯତ ମରୁତ-ଶ୍ଶ୍ଯେନମାଯିନ-ମ୍ମନୋଜଵ ସଂ-ଵୃଁଷଣଗ୍ଂ ସୁଵୃକ୍ତିମ୍ ॥ ଯେନ ଶର୍ଧ ଉଗ୍ରମଵ-ସୃଷ୍ଟମେତି ତଦଶ୍ଵିନା ପରି ଧତ୍ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତି । ପୁରୋଵାତୋ ଵର୍ଷଞ୍ଜିନ୍ଵରାଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହା ଵାତାଵଦ୍- ଵର୍ଷନ୍ନୁଗ୍ରରାଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହା ସ୍ତନଯନ୍ ଵର୍ଷ-ନ୍ଭୀମରାଵଥ୍ସ୍ଵାହା ଽନଶନ୍ଯଵସ୍ଫୂର୍ଜନ୍-ଦିଦ୍ଯୁ-ଦ୍ଵର୍ଷନ୍-ତ୍ଵେଷରାଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହା ଽତିରାତ୍ରଂ-ଵଁର୍ଷ-ନ୍ପୂର୍ତିରାଵୃ- [-ପୂର୍ତିରାଵୃତ୍, ସ୍ଵାହା ବହୁ] 19
-ଥ୍ସ୍ଵାହା ବହୁ ହାଯମଵୃଷାଦିତି ଶ୍ରୁତରାଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହା ଽଽତପତି ଵର୍ଷନ୍-ଵିରାଡାଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହା ଽଵସ୍ଫୂର୍ଜନ୍-ଦିଦ୍ଯୁ-ଦ୍ଵର୍ଷ-ନ୍ଭୂତରାଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହାମାନ୍ଦା ଵାଶା-ଶ୍ଶୁନ୍ଧ୍ଯୂରଜିରାଃ । ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀ-ସ୍ତମସ୍ଵରୀ-ରୁନ୍ଦତୀ-ସ୍ସୁଫେନାଃ । ମିତ୍ରଭୃତଃ, କ୍ଷତ୍ରଭୃତ-ସ୍ସୁରାଷ୍ଟ୍ରା ଇହ ମା-ଽଵତ ॥ଵୃଷ୍ଣୋ ଅଶ୍ଵସ୍ଯ ସନ୍ଦାନମସି ଵୃଷ୍ଟ୍ଯୈ ତ୍ଵୋପ ନହ୍ଯାମି ॥ 20 ॥
ମାରୁତମସି ମରୁତାମୋଜୋ-ଽପା-ନ୍ଧାରା-ମ୍ଭିନ୍ଧି ରମଯତ ମରୁତ-ଶ୍ଶ୍ଯେନମାଯିନ-ମ୍ମନୋଜଵ ସଂ-ଵୃଁଷଣଗ୍ଂ ସୁଵୃକ୍ତିମ୍ ॥ ଯେନ ଶର୍ଧ ଉଗ୍ରମଵ-ସୃଷ୍ଟମେତି ତଦଶ୍ଵିନା ପରି ଧତ୍ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତି । ପୁରୋଵାତୋ ଵର୍ଷଞ୍ଜିନ୍ଵରାଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହା ଵାତାଵଦ୍- ଵର୍ଷନ୍ନୁଗ୍ରରାଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହା ସ୍ତନଯନ୍ ଵର୍ଷ-ନ୍ଭୀମରାଵଥ୍ସ୍ଵାହା ଽନଶନ୍ଯଵସ୍ଫୂର୍ଜନ୍-ଦିଦ୍ଯୁ-ଦ୍ଵର୍ଷନ୍-ତ୍ଵେଷରାଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହା ଽତିରାତ୍ରଂ-ଵଁର୍ଷ-ନ୍ପୂର୍ତିରାଵୃ- [-ପୂର୍ତିରାଵୃତ୍, ସ୍ଵାହା ବହୁ] 19
-ଥ୍ସ୍ଵାହା ବହୁ ହାଯମଵୃଷାଦିତି ଶ୍ରୁତରାଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହା ଽଽତପତି ଵର୍ଷନ୍-ଵିରାଡାଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହା ଽଵସ୍ଫୂର୍ଜନ୍-ଦିଦ୍ଯୁ-ଦ୍ଵର୍ଷ-ନ୍ଭୂତରାଵୃ-ଥ୍ସ୍ଵାହାମାନ୍ଦା ଵାଶା-ଶ୍ଶୁନ୍ଧ୍ଯୂରଜିରାଃ । ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀ-ସ୍ତମସ୍ଵରୀ-ରୁନ୍ଦତୀ-ସ୍ସୁଫେନାଃ । ମିତ୍ରଭୃତଃ, କ୍ଷତ୍ରଭୃତ-ସ୍ସୁରାଷ୍ଟ୍ରା ଇହ ମା-ଽଵତ ॥ଵୃଷ୍ଣୋ ଅଶ୍ଵସ୍ଯ ସନ୍ଦାନମସି ଵୃଷ୍ଟ୍ଯୈ ତ୍ଵୋପ ନହ୍ଯାମି ॥ 20 ॥
(ପୂର୍ତିରାଵୃ-ଦ୍- ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 7)
ଦେଵା ଵସଵ୍ଯା ଅଗ୍ନେ ସୋମ ସୂର୍ଯ ॥ ଦେଵା-ଶ୍ଶର୍ମଣ୍ଯା ମିତ୍ରାଵରୁଣା-ଽର୍ଯମନ୍ନ୍ ॥ ଦେଵା-ସ୍ସପୀତଯୋ ଽପା-ନ୍ନପାଦାଶୁହେମନ୍ନ୍ । ଉଦ୍ନୋ ଦତ୍ତୋଦଧି-ମ୍ଭିନ୍ତ୍ତ ଦିଵଃ ପର୍ଜନ୍ଯାଦନ୍ତରିକ୍ଷାତ୍-ପୃଥିଵ୍ଯାସ୍ତତୋ ନୋ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା-ଽଵତ ॥ ଦିଵା ଚିତ୍ତମଃ କୃଣ୍ଵନ୍ତି ପର୍ଜନ୍ଯେନୋ-ଦଵାହେନ । ପୃଥିଵୀଂ-ଯଁ-ଦ୍ଵ୍ଯୁନ୍ଦନ୍ତି ॥ ଆଯ-ନ୍ନରଃ ସୁଦାନଵୋ ଦଦାଶୁଷେ ଦିଵଃ କୋଶମଚୁଚ୍ଯଵୁଃ । ଵି ପର୍ଜନ୍ଯା-ସ୍ସୃଜନ୍ତି ରୋଦସୀ ଅନୁ ଧନ୍ଵନା ଯନ୍ତି [ ] 21
ଵୃଷ୍ଟଯଃ ॥ ଉଦୀରଯଥା ମରୁତ-ସ୍ସମୁଦ୍ରତୋ ଯୂଯଂ-ଵୃଁଷ୍ଟିଂ-ଵଁର୍ଷଯଥା ପୁରୀଷିଣଃ । ନ ଵୋ ଦସ୍ରା ଉପ ଦସ୍ଯନ୍ତି ଧେନଵ-ଶ୍ଶୁଭଂ-ଯାଁତାମନୁ ରଥା ଅଵୃଥ୍ସତ ॥ ସୃଜା ଵୃଷ୍ଟି-ନ୍ଦିଵ ଆ-ଽଦ୍ଭି-ସ୍ସମୁଦ୍ର-ମ୍ପୃଣ ॥ ଅବ୍ଜା ଅସି ପ୍ରଥମଜା ବଲମସି ସମୁଦ୍ରିଯମ୍ ॥ ଉନ୍ନମ୍ଭଯ ପୃଥିଵୀ-ମ୍ଭିନ୍ଧୀଦ-ନ୍ଦିଵ୍ଯ-ନ୍ନଭଃ । ଉଦ୍ନୋ ଦିଵ୍ଯସ୍ଯ ନୋ ଦେହୀଶାନୋ ଵିସୃଜା ଦୃତିମ୍ ॥ ଯେ ଦେଵା ଦିଵିଭାଗା ଯେ-ଽନ୍ତରିକ୍ଷ ଭାଗା ଯେ ପୃଥିଵି ଭାଗାଃ । ତ ଇମଂ-ଯଁଜ୍ଞମଵନ୍ତୁ ତ ଇଦ-ଙ୍କ୍ଷେତ୍ରମା ଵିଶନ୍ତୁ ତ ଇଦ-ଙ୍କ୍ଷେତ୍ରମନୁ ଵି ଵିଶନ୍ତୁ ॥ 22 ॥
ଦେଵା ଵସଵ୍ଯା ଅଗ୍ନେ ସୋମ ସୂର୍ଯ ॥ ଦେଵା-ଶ୍ଶର୍ମଣ୍ଯା ମିତ୍ରାଵରୁଣା-ଽର୍ଯମନ୍ନ୍ ॥ ଦେଵା-ସ୍ସପୀତଯୋ ଽପା-ନ୍ନପାଦାଶୁହେମନ୍ନ୍ । ଉଦ୍ନୋ ଦତ୍ତୋଦଧି-ମ୍ଭିନ୍ତ୍ତ ଦିଵଃ ପର୍ଜନ୍ଯାଦନ୍ତରିକ୍ଷାତ୍-ପୃଥିଵ୍ଯାସ୍ତତୋ ନୋ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା-ଽଵତ ॥ ଦିଵା ଚିତ୍ତମଃ କୃଣ୍ଵନ୍ତି ପର୍ଜନ୍ଯେନୋ-ଦଵାହେନ । ପୃଥିଵୀଂ-ଯଁ-ଦ୍ଵ୍ଯୁନ୍ଦନ୍ତି ॥ ଆଯ-ନ୍ନରଃ ସୁଦାନଵୋ ଦଦାଶୁଷେ ଦିଵଃ କୋଶମଚୁଚ୍ଯଵୁଃ । ଵି ପର୍ଜନ୍ଯା-ସ୍ସୃଜନ୍ତି ରୋଦସୀ ଅନୁ ଧନ୍ଵନା ଯନ୍ତି [ ] 21
ଵୃଷ୍ଟଯଃ ॥ ଉଦୀରଯଥା ମରୁତ-ସ୍ସମୁଦ୍ରତୋ ଯୂଯଂ-ଵୃଁଷ୍ଟିଂ-ଵଁର୍ଷଯଥା ପୁରୀଷିଣଃ । ନ ଵୋ ଦସ୍ରା ଉପ ଦସ୍ଯନ୍ତି ଧେନଵ-ଶ୍ଶୁଭଂ-ଯାଁତାମନୁ ରଥା ଅଵୃଥ୍ସତ ॥ ସୃଜା ଵୃଷ୍ଟି-ନ୍ଦିଵ ଆ-ଽଦ୍ଭି-ସ୍ସମୁଦ୍ର-ମ୍ପୃଣ ॥ ଅବ୍ଜା ଅସି ପ୍ରଥମଜା ବଲମସି ସମୁଦ୍ରିଯମ୍ ॥ ଉନ୍ନମ୍ଭଯ ପୃଥିଵୀ-ମ୍ଭିନ୍ଧୀଦ-ନ୍ଦିଵ୍ଯ-ନ୍ନଭଃ । ଉଦ୍ନୋ ଦିଵ୍ଯସ୍ଯ ନୋ ଦେହୀଶାନୋ ଵିସୃଜା ଦୃତିମ୍ ॥ ଯେ ଦେଵା ଦିଵିଭାଗା ଯେ-ଽନ୍ତରିକ୍ଷ ଭାଗା ଯେ ପୃଥିଵି ଭାଗାଃ । ତ ଇମଂ-ଯଁଜ୍ଞମଵନ୍ତୁ ତ ଇଦ-ଙ୍କ୍ଷେତ୍ରମା ଵିଶନ୍ତୁ ତ ଇଦ-ଙ୍କ୍ଷେତ୍ରମନୁ ଵି ଵିଶନ୍ତୁ ॥ 22 ॥
(ଯନ୍ତି - ଦେଵା - ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 8)
ମାରୁତମସି ମରୁତାମୋଜ ଇତି କୃଷ୍ଣଂ-ଵାଁସଃ କୃଷ୍ଣତୂଷ-ମ୍ପରି ଧତ୍ତ ଏତଦ୍ଵୈ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯୈ ରୂପଗ୍ଂ ସରୂପ ଏଵ ଭୂତ୍ଵା ପର୍ଜନ୍ଯଂ-ଵଁର୍ଷଯତିରମଯତ ମରୁତ-ଶ୍ଶ୍ଯେନମାଯିନମିତି ପଶ୍ଚାଦ୍ଵାତ-ମ୍ପ୍ରତି ମୀଵତି ପୁରୋଵାତମେଵ ଜନଯତି ଵର୍ଷସ୍ଯା ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଵାତନାମାନି ଜୁହୋତି ଵାଯୁର୍ଵୈ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ଈଶେ ଵାଯୁମେଵ ସ୍ଵେନ ଭାଗଧେଯେନୋପ ଧାଵତି ସ ଏଵାସ୍ମୈ ପର୍ଜନ୍ଯଂ-ଵଁର୍ଷଯତ୍ଯଷ୍ଟୌ [ଵର୍ଷଯତ୍ଯଷ୍ଟୌ, ଜୁହୋତି ଚତସ୍ରୋ ଵୈ] 23
ଜୁହୋତି ଚତସ୍ରୋ ଵୈ ଦିଶଶ୍ଚତସ୍ରୋ-ଽଵାନ୍ତରଦିଶା ଦିଗ୍ଭ୍ଯ ଏଵ ଵୃଷ୍ଟିଗ୍ଂ ସ-ମ୍ପ୍ର ଚ୍ଯାଵଯତି କୃଷ୍ଣାଜିନେ ସଂଯୌଁତି ହଵିରେଵାକରନ୍ତର୍ଵେଦି ସଂଯୌଁତ୍ଯ ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଯତୀନାମଦ୍ଯମାନାନାଗ୍ଂ ଶୀର୍ଷାଣି ପରା-ଽପତନ୍ତେ ଖର୍ଜୂରା ଅଭଵନ୍-ତେଷାଗ୍ଂ ରସ ଊର୍ଧ୍ଵୋ-ଽପତତ୍-ତାନି କରୀରାଣ୍ଯ-ଭଵନ୍-ଥ୍ସୌମ୍ଯାନି ଵୈ କରୀରାଣି ସୌମ୍ଯା ଖଲୁ ଵା ଆହୁତି ର୍ଦିଵୋ ଵୃଷ୍ଟି-ଞ୍ଚ୍ଯାଵଯତି ଯତ୍କରୀରାଣି ଭଵନ୍ତି [ ] 24
ସୌମ୍ଯଯୈଵା-ଽଽହୁତ୍ଯା ଦିଵୋ ଵୃଷ୍ଟିମଵ ରୁନ୍ଧେ ମଧୁଷା ସଂ-ଯୌଁତ୍ଯପାଂ-ଵାଁ ଏଷ ଓଷଧୀନାଗ୍ଂ ରସୋ ଯନ୍ମଦ୍ଧ୍ଵଦ୍ଭ୍ଯ ଏଵୌଷଧୀଭ୍ଯୋ ଵର୍ଷତ୍ଯଥୋ ଅଦ୍ଭ୍ଯ ଏଵୌଷଧୀଭ୍ଯୋ ଵୃଷ୍ଟିନି-ନ୍ନଯତି ମାନ୍ଦା ଵାଶା ଇତି ସଂଯୌଁତି ନାମଧେଯୈରେଵୈନା ଅଚ୍ଛୈତ୍ଯଥୋ ଯଥା ବ୍ରୂଯାଦସା ଵେହୀତ୍ଯେଵମେଵୈନା ନାମଧେଯୈରା - [ନାମଧେଯୈରା, ଚ୍ଯାଵଯତି ଵୃଷ୍ଣୋ] 25
ଚ୍ଯାଵଯତି ଵୃଷ୍ଣୋ ଅଶ୍ଵସ୍ଯ ସନ୍ଦାନମସି ଵୃଷ୍ଟ୍ଯୈ ତ୍ଵୋପ ନହ୍ଯାମୀତ୍ଯାହ ଵୃଷା ଵା ଅଶ୍ଵୋ ଵୃଷା ପର୍ଜନ୍ଯଃ କୃଷ୍ଣ ଇଵ ଖଲୁ ଵୈ ଭୂତ୍ଵା ଵର୍ଷତି ରୂପେଣୈଵୈନଗ୍ଂ ସମର୍ଧଯତି ଵର୍ଷସ୍ଯା ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 26 ॥
ମାରୁତମସି ମରୁତାମୋଜ ଇତି କୃଷ୍ଣଂ-ଵାଁସଃ କୃଷ୍ଣତୂଷ-ମ୍ପରି ଧତ୍ତ ଏତଦ୍ଵୈ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯୈ ରୂପଗ୍ଂ ସରୂପ ଏଵ ଭୂତ୍ଵା ପର୍ଜନ୍ଯଂ-ଵଁର୍ଷଯତିରମଯତ ମରୁତ-ଶ୍ଶ୍ଯେନମାଯିନମିତି ପଶ୍ଚାଦ୍ଵାତ-ମ୍ପ୍ରତି ମୀଵତି ପୁରୋଵାତମେଵ ଜନଯତି ଵର୍ଷସ୍ଯା ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଵାତନାମାନି ଜୁହୋତି ଵାଯୁର୍ଵୈ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ଈଶେ ଵାଯୁମେଵ ସ୍ଵେନ ଭାଗଧେଯେନୋପ ଧାଵତି ସ ଏଵାସ୍ମୈ ପର୍ଜନ୍ଯଂ-ଵଁର୍ଷଯତ୍ଯଷ୍ଟୌ [ଵର୍ଷଯତ୍ଯଷ୍ଟୌ, ଜୁହୋତି ଚତସ୍ରୋ ଵୈ] 23
ଜୁହୋତି ଚତସ୍ରୋ ଵୈ ଦିଶଶ୍ଚତସ୍ରୋ-ଽଵାନ୍ତରଦିଶା ଦିଗ୍ଭ୍ଯ ଏଵ ଵୃଷ୍ଟିଗ୍ଂ ସ-ମ୍ପ୍ର ଚ୍ଯାଵଯତି କୃଷ୍ଣାଜିନେ ସଂଯୌଁତି ହଵିରେଵାକରନ୍ତର୍ଵେଦି ସଂଯୌଁତ୍ଯ ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଯତୀନାମଦ୍ଯମାନାନାଗ୍ଂ ଶୀର୍ଷାଣି ପରା-ଽପତନ୍ତେ ଖର୍ଜୂରା ଅଭଵନ୍-ତେଷାଗ୍ଂ ରସ ଊର୍ଧ୍ଵୋ-ଽପତତ୍-ତାନି କରୀରାଣ୍ଯ-ଭଵନ୍-ଥ୍ସୌମ୍ଯାନି ଵୈ କରୀରାଣି ସୌମ୍ଯା ଖଲୁ ଵା ଆହୁତି ର୍ଦିଵୋ ଵୃଷ୍ଟି-ଞ୍ଚ୍ଯାଵଯତି ଯତ୍କରୀରାଣି ଭଵନ୍ତି [ ] 24
ସୌମ୍ଯଯୈଵା-ଽଽହୁତ୍ଯା ଦିଵୋ ଵୃଷ୍ଟିମଵ ରୁନ୍ଧେ ମଧୁଷା ସଂ-ଯୌଁତ୍ଯପାଂ-ଵାଁ ଏଷ ଓଷଧୀନାଗ୍ଂ ରସୋ ଯନ୍ମଦ୍ଧ୍ଵଦ୍ଭ୍ଯ ଏଵୌଷଧୀଭ୍ଯୋ ଵର୍ଷତ୍ଯଥୋ ଅଦ୍ଭ୍ଯ ଏଵୌଷଧୀଭ୍ଯୋ ଵୃଷ୍ଟିନି-ନ୍ନଯତି ମାନ୍ଦା ଵାଶା ଇତି ସଂଯୌଁତି ନାମଧେଯୈରେଵୈନା ଅଚ୍ଛୈତ୍ଯଥୋ ଯଥା ବ୍ରୂଯାଦସା ଵେହୀତ୍ଯେଵମେଵୈନା ନାମଧେଯୈରା - [ନାମଧେଯୈରା, ଚ୍ଯାଵଯତି ଵୃଷ୍ଣୋ] 25
ଚ୍ଯାଵଯତି ଵୃଷ୍ଣୋ ଅଶ୍ଵସ୍ଯ ସନ୍ଦାନମସି ଵୃଷ୍ଟ୍ଯୈ ତ୍ଵୋପ ନହ୍ଯାମୀତ୍ଯାହ ଵୃଷା ଵା ଅଶ୍ଵୋ ଵୃଷା ପର୍ଜନ୍ଯଃ କୃଷ୍ଣ ଇଵ ଖଲୁ ଵୈ ଭୂତ୍ଵା ଵର୍ଷତି ରୂପେଣୈଵୈନଗ୍ଂ ସମର୍ଧଯତି ଵର୍ଷସ୍ଯା ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 26 ॥
(ଅଷ୍ଟୌ - ଭଵନ୍ତି - ନାମଧେଯୈରୈ - କାନ୍ନ ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 9)
ଦେଵା ଵସଵ୍ଯା ଦେଵା-ଶ୍ଶର୍ମଣ୍ଯା ଦେଵା-ସ୍ସପୀତଯ ଇତ୍ଯା ବଦ୍ଧ୍ନାତି ଦେଵତାଭିରେଵାନ୍ଵହଂ-ଵୃଁଷ୍ଟିମିଚ୍ଛତି ଯଦି ଵର୍ଷେତ୍-ତାଵତ୍ଯେଵ ହୋତଵ୍ଯଂ-ଯଁଦି ନ ଵର୍ଷେଚ୍ଛ୍ଵୋ ଭୂତେ ହଵିର୍ନିର୍ଵପେଦହୋରାତ୍ରେ ଵୈ ମିତ୍ରାଵରୁଣାଵହୋରାତ୍ରାଭ୍ଯା-ଙ୍ଖଲୁ ଵୈ ପର୍ଜନ୍ଯୋ ଵର୍ଷତି ନକ୍ତଂ-ଵାଁ ହି ଦିଵା ଵା ଵର୍ଷତି ମିତ୍ରାଵରୁଣାଵେଵ ସ୍ଵେନ ଭାଗଧେଯେନୋପ ଧାଵତି ତାଵେଵାସ୍ମା [ତାଵେଵାସ୍ମୈ, ଅହୋରାତ୍ରାଭ୍ଯାଂ-] 27
ଅହୋରାତ୍ରାଭ୍ଯା-ମ୍ପର୍ଜନ୍ଯଂ ଁଵର୍ଷଯତୋ-ଽଗ୍ନଯେ ଧାମଚ୍ଛଦେ ପୁରୋଡାଶମଷ୍ଟାକପାଲ-ନ୍ନିର୍ଵପେନ୍ମାରୁତଗ୍ଂ ସପ୍ତକପାଲଗ୍ଂ ସୌର୍ଯମେକକପାଲମଗ୍ନିର୍ଵା ଇତୋ ଵୃଷ୍ଟିମୁଦୀରଯତି ମରୁତଃ ସୃଷ୍ଟା-ନ୍ନଯନ୍ତି ଯଦା ଖଲୁ ଵା ଅସାଵାଦିତ୍ଯୋ ନ୍ଯଂ-ରଶ୍ମିଭିଃ ପର୍ଯାଵର୍ତତେ-ଽଥଵର୍ଷତିଧାମଚ୍ଛଦିଵ ଖଲୁ ଵୈ ଭୂତ୍ଵା ଵର୍ଷତ୍ଯେତା ଵୈ ଦେଵତା ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ଈଶତେ ତା ଏଵ ସ୍ଵେନ ଭାଗଧେଯେନୋପ ଧାଵତି ତା [ଭାଗଧେଯେନୋପ ଧାଵତି ତାଃ, ଏଵାସ୍ମୈ] 28
ଏଵାସ୍ମୈ ପର୍ଜନ୍ଯଂ-ଵଁର୍ଷଯନ୍ତ୍ଯୁତା ଵର୍ଷିଷ୍ଯନ୍ ଵର୍ଷତ୍ଯେଵ ସୃଜା ଵୃଷ୍ଟି-ନ୍ଦିଵ ଆ-ଽଦ୍ଭି-ସ୍ସମୁଦ୍ର-ମ୍ପୃଣେତ୍ଯାହେମାଶ୍ଚୈଵା-ମୂଶ୍ଚାପ-ସ୍ସମର୍ଧଯତ୍ଯଥୋ ଆଭିରେଵା-ମୂରଚ୍ଛୈତ୍ଯବ୍ଜା ଅସି ପ୍ରଥମଜା ବଲମସି ସମୁଦ୍ରିଯମିତ୍ଯାହ ଯଥାଯଜୁରେଵୈତ-ଦୁନ୍ନ-ମ୍ଭଯ ପୃଥିଵୀମିତି ଵର୍ଷାହ୍ଵା-ଞ୍ଜୁହୋତ୍ଯେଷା ଵା ଓଷଧୀନାଂ-ଵୃଁଷ୍ଟିଵନିସ୍ତଯୈଵ ଵୃଷ୍ଟିମା ଚ୍ଯାଵଯତି ଯେ ଦେଵା ଦିଵିଭାଗା ଇତି କୃଷ୍ଣାଜିନମଵ ଧୂନୋତୀମ ଏଵାସ୍ମୈ ଲୋକାଃ ପ୍ରୀତା ଅଭୀଷ୍ଟା ଭଵନ୍ତି ॥ 29 ॥
ଦେଵା ଵସଵ୍ଯା ଦେଵା-ଶ୍ଶର୍ମଣ୍ଯା ଦେଵା-ସ୍ସପୀତଯ ଇତ୍ଯା ବଦ୍ଧ୍ନାତି ଦେଵତାଭିରେଵାନ୍ଵହଂ-ଵୃଁଷ୍ଟିମିଚ୍ଛତି ଯଦି ଵର୍ଷେତ୍-ତାଵତ୍ଯେଵ ହୋତଵ୍ଯଂ-ଯଁଦି ନ ଵର୍ଷେଚ୍ଛ୍ଵୋ ଭୂତେ ହଵିର୍ନିର୍ଵପେଦହୋରାତ୍ରେ ଵୈ ମିତ୍ରାଵରୁଣାଵହୋରାତ୍ରାଭ୍ଯା-ଙ୍ଖଲୁ ଵୈ ପର୍ଜନ୍ଯୋ ଵର୍ଷତି ନକ୍ତଂ-ଵାଁ ହି ଦିଵା ଵା ଵର୍ଷତି ମିତ୍ରାଵରୁଣାଵେଵ ସ୍ଵେନ ଭାଗଧେଯେନୋପ ଧାଵତି ତାଵେଵାସ୍ମା [ତାଵେଵାସ୍ମୈ, ଅହୋରାତ୍ରାଭ୍ଯାଂ-] 27
ଅହୋରାତ୍ରାଭ୍ଯା-ମ୍ପର୍ଜନ୍ଯଂ ଁଵର୍ଷଯତୋ-ଽଗ୍ନଯେ ଧାମଚ୍ଛଦେ ପୁରୋଡାଶମଷ୍ଟାକପାଲ-ନ୍ନିର୍ଵପେନ୍ମାରୁତଗ୍ଂ ସପ୍ତକପାଲଗ୍ଂ ସୌର୍ଯମେକକପାଲମଗ୍ନିର୍ଵା ଇତୋ ଵୃଷ୍ଟିମୁଦୀରଯତି ମରୁତଃ ସୃଷ୍ଟା-ନ୍ନଯନ୍ତି ଯଦା ଖଲୁ ଵା ଅସାଵାଦିତ୍ଯୋ ନ୍ଯଂ-ରଶ୍ମିଭିଃ ପର୍ଯାଵର୍ତତେ-ଽଥଵର୍ଷତିଧାମଚ୍ଛଦିଵ ଖଲୁ ଵୈ ଭୂତ୍ଵା ଵର୍ଷତ୍ଯେତା ଵୈ ଦେଵତା ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ଈଶତେ ତା ଏଵ ସ୍ଵେନ ଭାଗଧେଯେନୋପ ଧାଵତି ତା [ଭାଗଧେଯେନୋପ ଧାଵତି ତାଃ, ଏଵାସ୍ମୈ] 28
ଏଵାସ୍ମୈ ପର୍ଜନ୍ଯଂ-ଵଁର୍ଷଯନ୍ତ୍ଯୁତା ଵର୍ଷିଷ୍ଯନ୍ ଵର୍ଷତ୍ଯେଵ ସୃଜା ଵୃଷ୍ଟି-ନ୍ଦିଵ ଆ-ଽଦ୍ଭି-ସ୍ସମୁଦ୍ର-ମ୍ପୃଣେତ୍ଯାହେମାଶ୍ଚୈଵା-ମୂଶ୍ଚାପ-ସ୍ସମର୍ଧଯତ୍ଯଥୋ ଆଭିରେଵା-ମୂରଚ୍ଛୈତ୍ଯବ୍ଜା ଅସି ପ୍ରଥମଜା ବଲମସି ସମୁଦ୍ରିଯମିତ୍ଯାହ ଯଥାଯଜୁରେଵୈତ-ଦୁନ୍ନ-ମ୍ଭଯ ପୃଥିଵୀମିତି ଵର୍ଷାହ୍ଵା-ଞ୍ଜୁହୋତ୍ଯେଷା ଵା ଓଷଧୀନାଂ-ଵୃଁଷ୍ଟିଵନିସ୍ତଯୈଵ ଵୃଷ୍ଟିମା ଚ୍ଯାଵଯତି ଯେ ଦେଵା ଦିଵିଭାଗା ଇତି କୃଷ୍ଣାଜିନମଵ ଧୂନୋତୀମ ଏଵାସ୍ମୈ ଲୋକାଃ ପ୍ରୀତା ଅଭୀଷ୍ଟା ଭଵନ୍ତି ॥ 29 ॥
(ଅସ୍ମୈ - ଧାଵତି ତା - ଵା - ଏକଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ ) (ଅ. 10)
ସର୍ଵାଣି ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯେତସ୍ଯା-ମିଷ୍ଟ୍ଯା-ମନୂଚ୍ଯାନୀତ୍ଯାହୁ-ସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭୋ ଵା ଏତଦ୍ଵୀର୍ଯଂ-ଯଁ-ତ୍କକୁଦୁଷ୍ଣିହା ଜଗତ୍ଯୈ ଯଦୁଷ୍ଣିହ-କକୁଭାଵନ୍ଵାହ ତେନୈଵ ସର୍ଵାଣି ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯଵ ରୁନ୍ଧେ ଗାଯତ୍ରୀ ଵା ଏଷା ଯଦୁଷ୍ଣିହା ଯାନି ଚତ୍ଵାର୍ଯଦ୍ଧ୍ଯକ୍ଷରାଣି ଚତୁଷ୍ପାଦ ଏଵ ତେ ପଶଵୋଯଥା ପୁରୋଡାଶେ ପୁରୋଡାଶୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଯେଵମେଵ ତ-ଦ୍ଯଦ୍-ଋଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯକ୍ଷରାଣି ଯଜ୍ଜଗତ୍ଯା [ଯଜ୍ଜଗତ୍ଯା, ପରିଦଦ୍ଧ୍ଯାଦନ୍ତଂ-] 30
ପରିଦଦ୍ଧ୍ଯାଦନ୍ତଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ଙ୍ଗମଯେ-ତ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭା ପରି ଦଧାତୀନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୈଁ ଵୀର୍ଯ-ନ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଗିନ୍ଦ୍ରିଯ ଏଵ ଵୀର୍ଯେ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି ନାନ୍ତ-ଙ୍ଗମଯତ୍ଯଗ୍ନେ ତ୍ରୀ ତେ ଵାଜିନା ତ୍ରୀ ଷଧସ୍ଥେତି ତ୍ରିଵତ୍ଯା ପରି ଦଧାତି ସରୂପତ୍ଵାଯ ସର୍ଵୋ ଵା ଏଷ ଯଜ୍ଞୋ ଯ-ତ୍ତ୍ରୈଧାତଵୀଯ-ଙ୍କାମାଯ-କାମାଯ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯତେ ସର୍ଵେଭ୍ଯୋ ହି କାମେଭ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞଃ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯତେ ତ୍ରୈଧାତଵୀଯେନ ଯଜେତାଭିଚରନ୍-ଥ୍ସର୍ଵୋ ଵା [ସର୍ଵୋ ଵୈ, ଏଷ] 31
ଏଷ ଯଜ୍ଞୋ ଯ-ତ୍ତ୍ରୈଧାତଵୀଯଗ୍ଂ ସର୍ଵେଣୈଵୈନଂ-ଯଁଜ୍ଞେନାଭି ଚରତି ସ୍ତୃଣୁତ ଏଵୈନମେତଯୈଵ ଯଜେତାଭିଚର୍ଯମାଣ-ସ୍ସର୍ଵୋ ଵା ଏଷ ଯଜ୍ଞୋ ଯ-ତ୍ତ୍ରୈଧାତଵୀଯଗ୍ଂ ସର୍ଵେଣୈଵ ଯଜ୍ଞେନ ଯଜତେ ନୈନମଭିଚରନ୍-ଥ୍ସ୍ତୃଣୁତ ଏତଯୈଵ ଯଜେତ ସହସ୍ରେଣ ଯକ୍ଷ୍ଯମାଣଃ ପ୍ରଜାତମେଵୈନ-ଦ୍ଦଦାତ୍ଯେତଯୈଵ ଯଜେତ ସହସ୍ରେଣେଜାନୋ-ଽନ୍ତଂ-ଵାଁ ଏଷ ପଶୂନା-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି [-ଗଚ୍ଛତି, ଯ-ସ୍ସହସ୍ରେଣ] 32
ଯ-ସ୍ସହସ୍ରେଣ ଯଜତେ ପ୍ରଜାପତିଃ ଖଲୁ ଵୈ ପଶୂନସୃଜତ ତାଗ୍ସ୍ତ୍ରୈଧାତ ଵୀଯେ-ନୈଵାସୃଜତ ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାଗ୍ ସ୍ତ୍ରୈଧାତଵୀଯେନପଶୁକାମୋ ଯଜତେ ଯସ୍ମାଦେଵ ଯୋନେଃ ପ୍ରଜାପତିଃ ପଶୂନସୃଜତ ତସ୍ମାଦେଵୈନାନ୍-ଥ୍ସୃଜତ ଉପୈନମୁତ୍ତରଗ୍ଂ ସହସ୍ର-ନ୍ନମତି ଦେଵତାଭ୍ଯୋ ଵା ଏଷ ଆ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ଯୋ ଯକ୍ଷ୍ଯ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ନ ଯଜତେ ତ୍ରୈଧାତଵୀଯେନ ଯଜେତ ସର୍ଵୋ ଵା ଏଷ ଯଜ୍ଞୋ [ଯଜ୍ଞଃ, ଯ-ତ୍ତ୍ରୈଧାତଵୀଯଗ୍ଂ] 33
ଯ-ତ୍ତ୍ରୈଧାତଵୀଯଗ୍ଂ ସର୍ଵେଣୈଵ ଯଜ୍ଞେନ ଯଜତେ ନ ଦେଵତାଭ୍ଯ ଆ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ଦ୍ଵାଦଶକପାଲଃ ପୁରୋଡାଶୋ ଭଵତି ତେ ତ୍ରଯଶ୍ଚତୁଷ୍କପାଲା-ସ୍ତ୍ରିଷ୍ଷମୃଦ୍ଧତ୍ଵାଯ ତ୍ରଯଃ ପୁରୋଡାଶା ଭଵନ୍ତି ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକା ଏଷାଂ-ଲୋଁକାନାମାପ୍ତ୍ଯା ଉତ୍ତର-ଉତ୍ତରୋ ଜ୍ଯାଯା-ନ୍ଭଵତ୍ଯେଵମିଵ ହୀମେ ଲୋକା ଯଵମଯୋ ମଦ୍ଧ୍ଯ ଏତଦ୍ଵା ଅନ୍ତରିକ୍ଷସ୍ଯ ରୂପଗ୍ଂ ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ସର୍ଵେଷାମଭିଗମଯନ୍ନଵ ଦ୍ଯତ୍ଯଛବଣ୍ଟ୍କାରଗ୍ଂ ହିରଣ୍ଯ-ନ୍ଦଦାତି ତେଜ ଏଵା- [ଏଵ, ଅଵ ରୁନ୍ଧେ] 34
-ଽଵ ରୁନ୍ଧେ ତାର୍ପ୍ଯ-ନ୍ଦଦାତି ପଶୂନେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଧେନୁ-ନ୍ଦଦାତ୍ଯାଶିଷ ଏଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ସାମ୍ନୋ ଵା ଏଷ ଵର୍ଣୋ ଯଦ୍ଧିରଣ୍ଯଂ-ଯଁଜୁଷା-ନ୍ତାର୍ପ୍ଯମୁକ୍ଥାମଦାନା-ନ୍ଧେନୁରେତାନେଵ ସର୍ଵାନ୍. ଵର୍ଣାନଵ ରୁନ୍ଧେ ॥ 35 ॥
ସର୍ଵାଣି ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯେତସ୍ଯା-ମିଷ୍ଟ୍ଯା-ମନୂଚ୍ଯାନୀତ୍ଯାହୁ-ସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭୋ ଵା ଏତଦ୍ଵୀର୍ଯଂ-ଯଁ-ତ୍କକୁଦୁଷ୍ଣିହା ଜଗତ୍ଯୈ ଯଦୁଷ୍ଣିହ-କକୁଭାଵନ୍ଵାହ ତେନୈଵ ସର୍ଵାଣି ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯଵ ରୁନ୍ଧେ ଗାଯତ୍ରୀ ଵା ଏଷା ଯଦୁଷ୍ଣିହା ଯାନି ଚତ୍ଵାର୍ଯଦ୍ଧ୍ଯକ୍ଷରାଣି ଚତୁଷ୍ପାଦ ଏଵ ତେ ପଶଵୋଯଥା ପୁରୋଡାଶେ ପୁରୋଡାଶୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଯେଵମେଵ ତ-ଦ୍ଯଦ୍-ଋଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯକ୍ଷରାଣି ଯଜ୍ଜଗତ୍ଯା [ଯଜ୍ଜଗତ୍ଯା, ପରିଦଦ୍ଧ୍ଯାଦନ୍ତଂ-] 30
ପରିଦଦ୍ଧ୍ଯାଦନ୍ତଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ଙ୍ଗମଯେ-ତ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭା ପରି ଦଧାତୀନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୈଁ ଵୀର୍ଯ-ନ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଗିନ୍ଦ୍ରିଯ ଏଵ ଵୀର୍ଯେ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି ନାନ୍ତ-ଙ୍ଗମଯତ୍ଯଗ୍ନେ ତ୍ରୀ ତେ ଵାଜିନା ତ୍ରୀ ଷଧସ୍ଥେତି ତ୍ରିଵତ୍ଯା ପରି ଦଧାତି ସରୂପତ୍ଵାଯ ସର୍ଵୋ ଵା ଏଷ ଯଜ୍ଞୋ ଯ-ତ୍ତ୍ରୈଧାତଵୀଯ-ଙ୍କାମାଯ-କାମାଯ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯତେ ସର୍ଵେଭ୍ଯୋ ହି କାମେଭ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞଃ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯତେ ତ୍ରୈଧାତଵୀଯେନ ଯଜେତାଭିଚରନ୍-ଥ୍ସର୍ଵୋ ଵା [ସର୍ଵୋ ଵୈ, ଏଷ] 31
ଏଷ ଯଜ୍ଞୋ ଯ-ତ୍ତ୍ରୈଧାତଵୀଯଗ୍ଂ ସର୍ଵେଣୈଵୈନଂ-ଯଁଜ୍ଞେନାଭି ଚରତି ସ୍ତୃଣୁତ ଏଵୈନମେତଯୈଵ ଯଜେତାଭିଚର୍ଯମାଣ-ସ୍ସର୍ଵୋ ଵା ଏଷ ଯଜ୍ଞୋ ଯ-ତ୍ତ୍ରୈଧାତଵୀଯଗ୍ଂ ସର୍ଵେଣୈଵ ଯଜ୍ଞେନ ଯଜତେ ନୈନମଭିଚରନ୍-ଥ୍ସ୍ତୃଣୁତ ଏତଯୈଵ ଯଜେତ ସହସ୍ରେଣ ଯକ୍ଷ୍ଯମାଣଃ ପ୍ରଜାତମେଵୈନ-ଦ୍ଦଦାତ୍ଯେତଯୈଵ ଯଜେତ ସହସ୍ରେଣେଜାନୋ-ଽନ୍ତଂ-ଵାଁ ଏଷ ପଶୂନା-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି [-ଗଚ୍ଛତି, ଯ-ସ୍ସହସ୍ରେଣ] 32
ଯ-ସ୍ସହସ୍ରେଣ ଯଜତେ ପ୍ରଜାପତିଃ ଖଲୁ ଵୈ ପଶୂନସୃଜତ ତାଗ୍ସ୍ତ୍ରୈଧାତ ଵୀଯେ-ନୈଵାସୃଜତ ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାଗ୍ ସ୍ତ୍ରୈଧାତଵୀଯେନପଶୁକାମୋ ଯଜତେ ଯସ୍ମାଦେଵ ଯୋନେଃ ପ୍ରଜାପତିଃ ପଶୂନସୃଜତ ତସ୍ମାଦେଵୈନାନ୍-ଥ୍ସୃଜତ ଉପୈନମୁତ୍ତରଗ୍ଂ ସହସ୍ର-ନ୍ନମତି ଦେଵତାଭ୍ଯୋ ଵା ଏଷ ଆ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ଯୋ ଯକ୍ଷ୍ଯ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ନ ଯଜତେ ତ୍ରୈଧାତଵୀଯେନ ଯଜେତ ସର୍ଵୋ ଵା ଏଷ ଯଜ୍ଞୋ [ଯଜ୍ଞଃ, ଯ-ତ୍ତ୍ରୈଧାତଵୀଯଗ୍ଂ] 33
ଯ-ତ୍ତ୍ରୈଧାତଵୀଯଗ୍ଂ ସର୍ଵେଣୈଵ ଯଜ୍ଞେନ ଯଜତେ ନ ଦେଵତାଭ୍ଯ ଆ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ଦ୍ଵାଦଶକପାଲଃ ପୁରୋଡାଶୋ ଭଵତି ତେ ତ୍ରଯଶ୍ଚତୁଷ୍କପାଲା-ସ୍ତ୍ରିଷ୍ଷମୃଦ୍ଧତ୍ଵାଯ ତ୍ରଯଃ ପୁରୋଡାଶା ଭଵନ୍ତି ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକା ଏଷାଂ-ଲୋଁକାନାମାପ୍ତ୍ଯା ଉତ୍ତର-ଉତ୍ତରୋ ଜ୍ଯାଯା-ନ୍ଭଵତ୍ଯେଵମିଵ ହୀମେ ଲୋକା ଯଵମଯୋ ମଦ୍ଧ୍ଯ ଏତଦ୍ଵା ଅନ୍ତରିକ୍ଷସ୍ଯ ରୂପଗ୍ଂ ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ସର୍ଵେଷାମଭିଗମଯନ୍ନଵ ଦ୍ଯତ୍ଯଛବଣ୍ଟ୍କାରଗ୍ଂ ହିରଣ୍ଯ-ନ୍ଦଦାତି ତେଜ ଏଵା- [ଏଵ, ଅଵ ରୁନ୍ଧେ] 34
-ଽଵ ରୁନ୍ଧେ ତାର୍ପ୍ଯ-ନ୍ଦଦାତି ପଶୂନେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଧେନୁ-ନ୍ଦଦାତ୍ଯାଶିଷ ଏଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ସାମ୍ନୋ ଵା ଏଷ ଵର୍ଣୋ ଯଦ୍ଧିରଣ୍ଯଂ-ଯଁଜୁଷା-ନ୍ତାର୍ପ୍ଯମୁକ୍ଥାମଦାନା-ନ୍ଧେନୁରେତାନେଵ ସର୍ଵାନ୍. ଵର୍ଣାନଵ ରୁନ୍ଧେ ॥ 35 ॥
(ଜଗତ୍ଯା - ଽଭିଚରନ୍-ଥ୍ସର୍ଵୋ ଵୈ - ଗଚ୍ଛତି - ଯଜ୍ଞ - ସ୍ତେଜ ଏଵ - ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 11)
ତ୍ଵଷ୍ଟା ହତପୁତ୍ରୋ ଵୀନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ ସୋମମା-ଽହର-ତ୍ତସ୍ମିନ୍ନିନ୍ଦ୍ର ଉପହଵମୈଚ୍ଛତ ତ-ନ୍ନୋପାହ୍ଵଯତ ପୁତ୍ର-ମ୍ମେ-ଽଵଧୀରିତି ସ ଯଜ୍ଞଵେଶସ-ଙ୍କୃତ୍ଵା ପ୍ରାସହା ସୋମମପିବ-ତ୍ତସ୍ଯ ଯଦତ୍ଯଶିଷ୍ଯତ ତ-ତ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା-ଽଽହଵନୀଯମୁପ ପ୍ରାଵର୍ତଯ-ଥ୍ସ୍ଵାହେନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୁର୍ଵର୍ଧସ୍ଵେତି ସ ଯାଵଦୂର୍ଧ୍ଵଃ ପରାଵିଦ୍ଧ୍ଯତି ତାଵତି ସ୍ଵଯମେଵ ଵ୍ଯରମତ ଯଦି ଵା ତାଵ-ତ୍ପ୍ରଵଣ- [ତାଵ-ତ୍ପ୍ରଵଣମ୍, ଆସୀଦ୍ଯଦି] 36
-ମାସୀଦ୍ଯଦି ଵା ତାଵଦଦ୍ଧ୍ଯଗ୍ନେରାସୀ-ଥ୍ସ ସମ୍ଭଵନ୍ନଗ୍ନୀଷୋମାଵଭି ସମଭଵ-ଥ୍ସ ଇଷୁମାତ୍ରମିଷୁମାତ୍ରଂ-ଵିଁଷ୍ଵଙ୍ଙଵର୍ଧତ ସ ଇମାଂ-ଲୋଁକାନଵୃଣୋଦ୍ଯ-ଦିମାଂ-ଲୋଁକାନଵୃଣୋ-ତ୍ତ-ଦ୍ଵୃତ୍ରସ୍ଯ ଵୃତ୍ରତ୍ଵ-ନ୍ତସ୍ମାଦିନ୍ଦ୍ରୋ-ଽବିଭେଦପି ତ୍ଵଷ୍ଟା ତସ୍ମୈ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵଜ୍ରମସିଞ୍ଚ-ତ୍ତପୋ ଵୈ ସ ଵଜ୍ର ଆସୀ-ତ୍ତମୁଦ୍ଯନ୍ତୁ-ନ୍ନାଶକ୍ନୋଦଥ ଵୈ ତର୍ହି ଵିଷ୍ଣୁ- [ଵିଷ୍ଣୁଃ, ଅନ୍ଯା] 37
-ରନ୍ଯା ଦେଵତା ଽଽସୀ-ଥ୍ସୋ-ଽବ୍ରଵୀ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣଵେହୀଦମା ହରିଷ୍ଯାଵୋ ଯେନାଯମିଦମିତିସ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ରେଧା-ଽଽତ୍ମାନଂ-ଵିଁନ୍ଯଧତ୍ତ ପୃଥିଵ୍ଯା-ନ୍ତୃତୀଯମନ୍ତରିକ୍ଷେ ତୃତୀଯ-ନ୍ଦିଵି ତୃତୀଯ-ମଭିପର୍ଯାଵର୍ତା-ଦ୍ଧ୍ଯବିଭେଦ୍ଯତ୍-ପୃଥିଵ୍ଯା-ନ୍ତୃତୀଯମାସୀ-ତ୍ତେନେନ୍ଦ୍ରୋ ଵଜ୍ରମୁଦଯଚ୍ଛ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣ୍ଵନୁସ୍ଥିତ-ସ୍ସୋ-ଽବ୍ରଵୀନ୍ମା ମେ ପ୍ର ହାରସ୍ତି ଵା ଇଦ- [ଵା ଇଦମ୍, ମଯି ଵୀର୍ଯ-ନ୍ତ-ତ୍ତେ] 38
-ମ୍ମଯି ଵୀର୍ଯ-ନ୍ତ-ତ୍ତେ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମୀତି ତଦସ୍ମୈ ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତ-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣାଦଧା ମେତି ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣଵେ-ଽତି ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣା-ଦସ୍ମାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ଦଧାତ୍ଵିତି ଯଦନ୍ତରିକ୍ଷେ ତୃତୀଯମାସୀ-ତ୍ତେନେନ୍ଦ୍ରୋ ଵଜ୍ରମୁଦଯଚ୍ଛ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣ୍ଵନୁସ୍ଥିତ-ସ୍ସୋ-ଽବ୍ରଵୀନ୍ମା ମେ ପ୍ରହାରସ୍ତି ଵା ଇଦ- [ଵା ଇଦମ୍, ମଯି ଵୀର୍ଯ-ନ୍ତ-ତ୍ତେ] 39
-ମ୍ମଯି ଵୀର୍ଯ-ନ୍ତ-ତ୍ତେ ପ୍ର ଦାସ୍ଯାମୀତି ତଦସ୍ମୈ ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତ-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣା-ଦ୍ଦ୍ଵିର୍ମା-ଽଧା ଇତି ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣଵେ-ଽତି ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣାଦସ୍ମାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ଦଧାତ୍ଵିତି ଯଦ୍ଦିଵି ତୃତୀଯମାସୀ-ତ୍ତେନେନ୍ଦ୍ରୋ ଵଜ୍ରମୁଦଯଚ୍ଛ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣ୍ଵନୁସ୍ଥିତ-ସ୍ସୋ-ଽବ୍ରଵୀନ୍ମା ମେ ପ୍ରହାର୍ଯେନାହ- [ପ୍ରହାର୍ଯେନାହମ୍, ଇଦମସ୍ମି ତ-ତ୍ତେ] 40
-ମିଦମସ୍ମି ତ-ତ୍ତେ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମୀତି ତ୍ଵୀ(3) ଇତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ଥ୍ସନ୍ଧା-ନ୍ତୁ ସନ୍ଦଧାଵହୈ ତ୍ଵାମେଵ ପ୍ରଵିଶାନୀତି ଯନ୍ମା-ମ୍ପ୍ରଵିଶେଃ କି-ମ୍ମା ଭୁଞ୍ଜ୍ଯା ଇତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ତ୍ତ୍ଵାମେଵେନ୍ଧୀଯ ତଵ ଭୋଗାଯ ତ୍ଵା-ମ୍ପ୍ରଵିଶେଯମିତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ତ୍ତଂ-ଵୃଁତ୍ରଃ ପ୍ରାଵିଶଦୁଦରଂ-ଵୈଁ ଵୃତ୍ରଃ, କ୍ଷୁ-ତ୍ଖଲୁ ଵୈ ମନୁଷ୍ଯସ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଯ [ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଯଃ, ଏଵଂ-ଵେଁଦ ହନ୍ତି] 41
ଏଵଂ-ଵେଁଦ ହନ୍ତି କ୍ଷୁଧ-ମ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯ-ନ୍ତଦସ୍ମୈ ପ୍ରାଯଚ୍ଛତ୍ତ-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣାତ୍- ତ୍ରିର୍ମା-ଽଧା ଇତି ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣଵେ-ଽତି ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣାଦସ୍ମାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ଦଧାତ୍ଵିତି ଯତ୍ତ୍ରିଃ ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତ୍ରିଃ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣା-ତ୍ତ-ତ୍ତ୍ରିଧାତୋସ୍ତ୍ରିଧାତୁତ୍ଵଂ-ଯଁ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁରନ୍ଵତିଷ୍ଠତ ଵିଷ୍ଣଵେ-ଽତି ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତସ୍ମାଦୈନ୍ଦ୍ରାଵୈଷ୍ଣଵଗ୍ଂ ହଵିର୍ଭଵତି ଯଦ୍ଵା ଇଦ-ଙ୍କିଞ୍ଚ ତଦସ୍ମୈ ତ-ତ୍ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ଦୃଚ-ସ୍ସାମାନି ଯଜୂଗ୍ଂଷି ସହସ୍ରଂ-ଵାଁ ଅସ୍ମୈ ତ-ତ୍ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତସ୍ମା-ଥ୍ସହସ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ॥ 42 ॥
ତ୍ଵଷ୍ଟା ହତପୁତ୍ରୋ ଵୀନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ ସୋମମା-ଽହର-ତ୍ତସ୍ମିନ୍ନିନ୍ଦ୍ର ଉପହଵମୈଚ୍ଛତ ତ-ନ୍ନୋପାହ୍ଵଯତ ପୁତ୍ର-ମ୍ମେ-ଽଵଧୀରିତି ସ ଯଜ୍ଞଵେଶସ-ଙ୍କୃତ୍ଵା ପ୍ରାସହା ସୋମମପିବ-ତ୍ତସ୍ଯ ଯଦତ୍ଯଶିଷ୍ଯତ ତ-ତ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା-ଽଽହଵନୀଯମୁପ ପ୍ରାଵର୍ତଯ-ଥ୍ସ୍ଵାହେନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୁର୍ଵର୍ଧସ୍ଵେତି ସ ଯାଵଦୂର୍ଧ୍ଵଃ ପରାଵିଦ୍ଧ୍ଯତି ତାଵତି ସ୍ଵଯମେଵ ଵ୍ଯରମତ ଯଦି ଵା ତାଵ-ତ୍ପ୍ରଵଣ- [ତାଵ-ତ୍ପ୍ରଵଣମ୍, ଆସୀଦ୍ଯଦି] 36
-ମାସୀଦ୍ଯଦି ଵା ତାଵଦଦ୍ଧ୍ଯଗ୍ନେରାସୀ-ଥ୍ସ ସମ୍ଭଵନ୍ନଗ୍ନୀଷୋମାଵଭି ସମଭଵ-ଥ୍ସ ଇଷୁମାତ୍ରମିଷୁମାତ୍ରଂ-ଵିଁଷ୍ଵଙ୍ଙଵର୍ଧତ ସ ଇମାଂ-ଲୋଁକାନଵୃଣୋଦ୍ଯ-ଦିମାଂ-ଲୋଁକାନଵୃଣୋ-ତ୍ତ-ଦ୍ଵୃତ୍ରସ୍ଯ ଵୃତ୍ରତ୍ଵ-ନ୍ତସ୍ମାଦିନ୍ଦ୍ରୋ-ଽବିଭେଦପି ତ୍ଵଷ୍ଟା ତସ୍ମୈ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵଜ୍ରମସିଞ୍ଚ-ତ୍ତପୋ ଵୈ ସ ଵଜ୍ର ଆସୀ-ତ୍ତମୁଦ୍ଯନ୍ତୁ-ନ୍ନାଶକ୍ନୋଦଥ ଵୈ ତର୍ହି ଵିଷ୍ଣୁ- [ଵିଷ୍ଣୁଃ, ଅନ୍ଯା] 37
-ରନ୍ଯା ଦେଵତା ଽଽସୀ-ଥ୍ସୋ-ଽବ୍ରଵୀ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣଵେହୀଦମା ହରିଷ୍ଯାଵୋ ଯେନାଯମିଦମିତିସ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ରେଧା-ଽଽତ୍ମାନଂ-ଵିଁନ୍ଯଧତ୍ତ ପୃଥିଵ୍ଯା-ନ୍ତୃତୀଯମନ୍ତରିକ୍ଷେ ତୃତୀଯ-ନ୍ଦିଵି ତୃତୀଯ-ମଭିପର୍ଯାଵର୍ତା-ଦ୍ଧ୍ଯବିଭେଦ୍ଯତ୍-ପୃଥିଵ୍ଯା-ନ୍ତୃତୀଯମାସୀ-ତ୍ତେନେନ୍ଦ୍ରୋ ଵଜ୍ରମୁଦଯଚ୍ଛ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣ୍ଵନୁସ୍ଥିତ-ସ୍ସୋ-ଽବ୍ରଵୀନ୍ମା ମେ ପ୍ର ହାରସ୍ତି ଵା ଇଦ- [ଵା ଇଦମ୍, ମଯି ଵୀର୍ଯ-ନ୍ତ-ତ୍ତେ] 38
-ମ୍ମଯି ଵୀର୍ଯ-ନ୍ତ-ତ୍ତେ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମୀତି ତଦସ୍ମୈ ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତ-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣାଦଧା ମେତି ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣଵେ-ଽତି ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣା-ଦସ୍ମାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ଦଧାତ୍ଵିତି ଯଦନ୍ତରିକ୍ଷେ ତୃତୀଯମାସୀ-ତ୍ତେନେନ୍ଦ୍ରୋ ଵଜ୍ରମୁଦଯଚ୍ଛ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣ୍ଵନୁସ୍ଥିତ-ସ୍ସୋ-ଽବ୍ରଵୀନ୍ମା ମେ ପ୍ରହାରସ୍ତି ଵା ଇଦ- [ଵା ଇଦମ୍, ମଯି ଵୀର୍ଯ-ନ୍ତ-ତ୍ତେ] 39
-ମ୍ମଯି ଵୀର୍ଯ-ନ୍ତ-ତ୍ତେ ପ୍ର ଦାସ୍ଯାମୀତି ତଦସ୍ମୈ ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତ-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣା-ଦ୍ଦ୍ଵିର୍ମା-ଽଧା ଇତି ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣଵେ-ଽତି ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣାଦସ୍ମାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ଦଧାତ୍ଵିତି ଯଦ୍ଦିଵି ତୃତୀଯମାସୀ-ତ୍ତେନେନ୍ଦ୍ରୋ ଵଜ୍ରମୁଦଯଚ୍ଛ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣ୍ଵନୁସ୍ଥିତ-ସ୍ସୋ-ଽବ୍ରଵୀନ୍ମା ମେ ପ୍ରହାର୍ଯେନାହ- [ପ୍ରହାର୍ଯେନାହମ୍, ଇଦମସ୍ମି ତ-ତ୍ତେ] 40
-ମିଦମସ୍ମି ତ-ତ୍ତେ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମୀତି ତ୍ଵୀ(3) ଇତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ଥ୍ସନ୍ଧା-ନ୍ତୁ ସନ୍ଦଧାଵହୈ ତ୍ଵାମେଵ ପ୍ରଵିଶାନୀତି ଯନ୍ମା-ମ୍ପ୍ରଵିଶେଃ କି-ମ୍ମା ଭୁଞ୍ଜ୍ଯା ଇତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ତ୍ତ୍ଵାମେଵେନ୍ଧୀଯ ତଵ ଭୋଗାଯ ତ୍ଵା-ମ୍ପ୍ରଵିଶେଯମିତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ତ୍ତଂ-ଵୃଁତ୍ରଃ ପ୍ରାଵିଶଦୁଦରଂ-ଵୈଁ ଵୃତ୍ରଃ, କ୍ଷୁ-ତ୍ଖଲୁ ଵୈ ମନୁଷ୍ଯସ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଯ [ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଯଃ, ଏଵଂ-ଵେଁଦ ହନ୍ତି] 41
ଏଵଂ-ଵେଁଦ ହନ୍ତି କ୍ଷୁଧ-ମ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯ-ନ୍ତଦସ୍ମୈ ପ୍ରାଯଚ୍ଛତ୍ତ-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣାତ୍- ତ୍ରିର୍ମା-ଽଧା ଇତି ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣଵେ-ଽତି ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣାଦସ୍ମାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ଦଧାତ୍ଵିତି ଯତ୍ତ୍ରିଃ ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତ୍ରିଃ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣା-ତ୍ତ-ତ୍ତ୍ରିଧାତୋସ୍ତ୍ରିଧାତୁତ୍ଵଂ-ଯଁ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁରନ୍ଵତିଷ୍ଠତ ଵିଷ୍ଣଵେ-ଽତି ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତସ୍ମାଦୈନ୍ଦ୍ରାଵୈଷ୍ଣଵଗ୍ଂ ହଵିର୍ଭଵତି ଯଦ୍ଵା ଇଦ-ଙ୍କିଞ୍ଚ ତଦସ୍ମୈ ତ-ତ୍ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ଦୃଚ-ସ୍ସାମାନି ଯଜୂଗ୍ଂଷି ସହସ୍ରଂ-ଵାଁ ଅସ୍ମୈ ତ-ତ୍ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତସ୍ମା-ଥ୍ସହସ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ॥ 42 ॥
(ପ୍ରଵଣଂ - ଁଵିଷ୍ଣୁ- ର୍ଵା ଇଦ- ମିଦ - ମହଂ - ଁଯୋ - ଭଵ - ତ୍ଯେକ ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 12)
ଦେଵା ଵୈ ରାଜନ୍ଯା-ଜ୍ଜାଯମାନା-ଦବିଭଯୁ-ସ୍ତମନ୍ତରେଵ ସନ୍ତ-ନ୍ଦାମ୍ନା ଽପୌମ୍ଭନ୍-ଥ୍ସ ଵା ଏଷୋ-ଽପୋବ୍ଧୋ ଜାଯତେ ଯ-ଦ୍ରାଜନ୍ଯୋ ଯଦ୍ଵା ଏଷୋ-ଽନପୋବ୍ଧୋ ଜାଯେତ ଵୃତ୍ରା-ନ୍ଘ୍ନଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଚରେଦ୍ଯ-ଙ୍କାମଯେତ ରାଜନ୍ଯମନପୋବ୍ଧୋ ଜାଯେତ ଵୃତ୍ରା-ନ୍ଘ୍ନଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଚରେଦିତି ତସ୍ମା ଏତମୈନ୍ଦ୍ରା ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯ-ଞ୍ଚରୁ-ନ୍ନିର୍ଵପେଦୈନ୍ଦ୍ରୋ ଵୈ ରାଜନ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମ ବୃହସ୍ପତି ର୍ବ୍ରହ୍ମଣୈଵୈନ-ନ୍ଦାମ୍ନୋ-ଽପୋମ୍ଭନା-ନ୍ମୁଞ୍ଚତି ହିରଣ୍ମଯ-ନ୍ଦାମ ଦକ୍ଷିଣା ସାକ୍ଷାଦେଵୈନ-ନ୍ଦାମ୍ନୋ-ଽପୋମ୍ଭନା-ନ୍ମୁଞ୍ଚତି ॥ 43 ॥
ଦେଵା ଵୈ ରାଜନ୍ଯା-ଜ୍ଜାଯମାନା-ଦବିଭଯୁ-ସ୍ତମନ୍ତରେଵ ସନ୍ତ-ନ୍ଦାମ୍ନା ଽପୌମ୍ଭନ୍-ଥ୍ସ ଵା ଏଷୋ-ଽପୋବ୍ଧୋ ଜାଯତେ ଯ-ଦ୍ରାଜନ୍ଯୋ ଯଦ୍ଵା ଏଷୋ-ଽନପୋବ୍ଧୋ ଜାଯେତ ଵୃତ୍ରା-ନ୍ଘ୍ନଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଚରେଦ୍ଯ-ଙ୍କାମଯେତ ରାଜନ୍ଯମନପୋବ୍ଧୋ ଜାଯେତ ଵୃତ୍ରା-ନ୍ଘ୍ନଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଚରେଦିତି ତସ୍ମା ଏତମୈନ୍ଦ୍ରା ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯ-ଞ୍ଚରୁ-ନ୍ନିର୍ଵପେଦୈନ୍ଦ୍ରୋ ଵୈ ରାଜନ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମ ବୃହସ୍ପତି ର୍ବ୍ରହ୍ମଣୈଵୈନ-ନ୍ଦାମ୍ନୋ-ଽପୋମ୍ଭନା-ନ୍ମୁଞ୍ଚତି ହିରଣ୍ମଯ-ନ୍ଦାମ ଦକ୍ଷିଣା ସାକ୍ଷାଦେଵୈନ-ନ୍ଦାମ୍ନୋ-ଽପୋମ୍ଭନା-ନ୍ମୁଞ୍ଚତି ॥ 43 ॥
(ଏନଂ - ଦ୍ଵାଦଶ ଚ) (ଅ. 13)
ନଵୋନଵୋ ଭଵତି ଜାଯମାନୋ-ଽହ୍ନା-ଙ୍କେତୁରୁଷସା ମେତ୍ଯଗ୍ରେ । ଭାଗ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଵିଦଧାତ୍ଯାଯ-ନ୍ପ୍ରଚନ୍ଦ୍ରମାସ୍ତିରତି ଦୀର୍ଘମାଯୁଃ ॥ ଯମାଦିତ୍ଯା ଅଗ୍ଂଶୁମାପ୍ଯାଯଯନ୍ତି ଯମକ୍ଷିତ-ମକ୍ଷିତଯଃ ପିବନ୍ତି । ତେନ ନୋ ରାଜା ଵରୁଣୋ ବୃହସ୍ପତିରା ପ୍ଯାଯଯନ୍ତୁ ଭୁଵନସ୍ଯ ଗୋପାଃ ॥ପ୍ରାଚ୍ଯା-ନ୍ଦିଶି ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରାସି ରାଜୋତୋଦୀଚ୍ଯାଂ-ଵୃଁତ୍ରହନ୍ ଵୃତ୍ରହା-ଽସି । ଯତ୍ର ଯନ୍ତି ସ୍ରୋତ୍ଯାସ୍ତ- [ଯନ୍ତି ସ୍ରୋତ୍ଯାସ୍ତତ୍, ଜିତ-ନ୍ତେ] 44
-ଜ୍ଜିତ-ନ୍ତେ ଦକ୍ଷିଣତୋ ଵୃଷଭ ଏଧି ହଵ୍ଯଃ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଜଯାତି ନ ପରା ଜଯାତା ଅଧିରାଜୋ ରାଜସୁ ରାଜଯାତି । ଵିଶ୍ଵା ହି ଭୂଯାଃ ପୃତନା ଅଭିଷ୍ଟୀରୁପସଦ୍ଯୋ ନମସ୍ଯୋ ଯଥା-ଽସତ୍ ॥ ଅସ୍ଯେଦେଵ ପ୍ରରିରିଚେ ମହିତ୍ଵ-ନ୍ଦିଵଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ପର୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷାତ୍ । ସ୍ଵରାଡିନ୍ଦ୍ରୋ ଦମ ଆ ଵିଶ୍ଵଗୂର୍ତ-ସ୍ସ୍ଵରିରମତ୍ରୋ ଵଵକ୍ଷେ ରଣାଯ ॥ ଅଭି ତ୍ଵା ଶୂର ନୋନୁମୋ-ଽଦୁଗ୍ଧା ଇଵ ଧେନଵଃ । ଈଶାନ- [ଈଶାନମ୍, ଅସ୍ଯ] 45
-ମସ୍ଯ ଜଗତ-ସ୍ସୁଵର୍ଦୃଶମୀଶାନମିନ୍ଦ୍ର ତସ୍ଥୁଷଃ ॥ ତ୍ଵାମିଦ୍ଧି ହଵାମହେ ସାତା ଵାଜସ୍ଯ କାରଵଃ । ତ୍ଵାଂ-ଵୃଁତ୍ରେଷ୍ଵିନ୍ଦ୍ର ସତ୍ପତି-ନ୍ନରସ୍ତ୍ଵା-ଙ୍କାଷ୍ଠାସ୍ଵର୍ଵତଃ ॥ ଯଦ୍ଦ୍ଯାଵଇନ୍ଦ୍ରତେଶତଗ୍ଂ ଶତ-ମ୍ଭୂମୀରୁତ ସ୍ଯୁଃ । ନ ତ୍ଵା ଵଜ୍ରିନ୍-ଥ୍ସହସ୍ରଗ୍ଂ ସୂର୍ଯା ଅନୁ ନ ଜାତମଷ୍ଟ ରୋଦସୀ ॥ ପିବା ସୋମମିନ୍ଦ୍ର ମନ୍ଦତୁ ତ୍ଵା ଯନ୍ତେ ସୁଷାଵ ହର୍ଯଶ୍ଵାଦ୍ରିଃ । 46
ସୋତୁର୍ବାହୁଭ୍ଯାଗ୍ଂ ସୁଯତୋ ନାର୍ଵା ॥ ରେଵତୀର୍ନ-ସ୍ସଧମାଦ ଇନ୍ଦ୍ରେ ସନ୍ତୁ ତୁଵିଵାଜାଃ । କ୍ଷୁମନ୍ତୋ ଯାଭିର୍ମଦେମ ॥ ଉଦଗ୍ନେ ଶୁଚଯସ୍ତଵ , ଵି ଜ୍ଯୋତିଷୋ,ଦୁ ତ୍ଯ-ଞ୍ଜାତଵେଦସଗ୍ଂସପ୍ତ ତ୍ଵା ହରିତୋ ରଥେ ଵହନ୍ତି ଦେଵ ସୂର୍ଯ । ଶୋଚିଷ୍କେଶଂ-ଵିଁଚକ୍ଷଣ ॥ ଚିତ୍ର-ନ୍ଦେଵାନାମୁଦଗାଦନୀକ-ଞ୍ଚକ୍ଷୁର୍ମିତ୍ରସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯା-ଽଗ୍ନେଃ । ଆ-ଽପ୍ରା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଅନ୍ତରିକ୍ଷଗ୍ଂ ସୂର୍ଯ ଆତ୍ମା ଜଗତସ୍ତସ୍ଥୁଷ- [ଜଗତସ୍ତସ୍ଥୁଷଃ, ଚ ।] 47
-ଶ୍ଚ ॥ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଋତାଵୃଧ ଋତୁଭିର୍-ହଵନଶ୍ରୁତଃ । ଜୁଷନ୍ତାଂ-ଯୁଁଜ୍ଯ-ମ୍ପଯଃ ॥ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା-ଶ୍ଶୃଣୁତେମଗ୍ଂ ହଵ-ମ୍ମେ ଯେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ଯ ଉପ ଦ୍ଯଵିଷ୍ଠ । ଯେ ଅଗ୍ନିଜିହ୍ଵା ଉତ ଵା ଯଜତ୍ରା ଆସଦ୍ଯାସ୍ମି-ନ୍ବର୍ହିଷି ମାଦଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ॥ 48 ॥
ନଵୋନଵୋ ଭଵତି ଜାଯମାନୋ-ଽହ୍ନା-ଙ୍କେତୁରୁଷସା ମେତ୍ଯଗ୍ରେ । ଭାଗ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଵିଦଧାତ୍ଯାଯ-ନ୍ପ୍ରଚନ୍ଦ୍ରମାସ୍ତିରତି ଦୀର୍ଘମାଯୁଃ ॥ ଯମାଦିତ୍ଯା ଅଗ୍ଂଶୁମାପ୍ଯାଯଯନ୍ତି ଯମକ୍ଷିତ-ମକ୍ଷିତଯଃ ପିବନ୍ତି । ତେନ ନୋ ରାଜା ଵରୁଣୋ ବୃହସ୍ପତିରା ପ୍ଯାଯଯନ୍ତୁ ଭୁଵନସ୍ଯ ଗୋପାଃ ॥ପ୍ରାଚ୍ଯା-ନ୍ଦିଶି ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରାସି ରାଜୋତୋଦୀଚ୍ଯାଂ-ଵୃଁତ୍ରହନ୍ ଵୃତ୍ରହା-ଽସି । ଯତ୍ର ଯନ୍ତି ସ୍ରୋତ୍ଯାସ୍ତ- [ଯନ୍ତି ସ୍ରୋତ୍ଯାସ୍ତତ୍, ଜିତ-ନ୍ତେ] 44
-ଜ୍ଜିତ-ନ୍ତେ ଦକ୍ଷିଣତୋ ଵୃଷଭ ଏଧି ହଵ୍ଯଃ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଜଯାତି ନ ପରା ଜଯାତା ଅଧିରାଜୋ ରାଜସୁ ରାଜଯାତି । ଵିଶ୍ଵା ହି ଭୂଯାଃ ପୃତନା ଅଭିଷ୍ଟୀରୁପସଦ୍ଯୋ ନମସ୍ଯୋ ଯଥା-ଽସତ୍ ॥ ଅସ୍ଯେଦେଵ ପ୍ରରିରିଚେ ମହିତ୍ଵ-ନ୍ଦିଵଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ପର୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷାତ୍ । ସ୍ଵରାଡିନ୍ଦ୍ରୋ ଦମ ଆ ଵିଶ୍ଵଗୂର୍ତ-ସ୍ସ୍ଵରିରମତ୍ରୋ ଵଵକ୍ଷେ ରଣାଯ ॥ ଅଭି ତ୍ଵା ଶୂର ନୋନୁମୋ-ଽଦୁଗ୍ଧା ଇଵ ଧେନଵଃ । ଈଶାନ- [ଈଶାନମ୍, ଅସ୍ଯ] 45
-ମସ୍ଯ ଜଗତ-ସ୍ସୁଵର୍ଦୃଶମୀଶାନମିନ୍ଦ୍ର ତସ୍ଥୁଷଃ ॥ ତ୍ଵାମିଦ୍ଧି ହଵାମହେ ସାତା ଵାଜସ୍ଯ କାରଵଃ । ତ୍ଵାଂ-ଵୃଁତ୍ରେଷ୍ଵିନ୍ଦ୍ର ସତ୍ପତି-ନ୍ନରସ୍ତ୍ଵା-ଙ୍କାଷ୍ଠାସ୍ଵର୍ଵତଃ ॥ ଯଦ୍ଦ୍ଯାଵଇନ୍ଦ୍ରତେଶତଗ୍ଂ ଶତ-ମ୍ଭୂମୀରୁତ ସ୍ଯୁଃ । ନ ତ୍ଵା ଵଜ୍ରିନ୍-ଥ୍ସହସ୍ରଗ୍ଂ ସୂର୍ଯା ଅନୁ ନ ଜାତମଷ୍ଟ ରୋଦସୀ ॥ ପିବା ସୋମମିନ୍ଦ୍ର ମନ୍ଦତୁ ତ୍ଵା ଯନ୍ତେ ସୁଷାଵ ହର୍ଯଶ୍ଵାଦ୍ରିଃ । 46
ସୋତୁର୍ବାହୁଭ୍ଯାଗ୍ଂ ସୁଯତୋ ନାର୍ଵା ॥ ରେଵତୀର୍ନ-ସ୍ସଧମାଦ ଇନ୍ଦ୍ରେ ସନ୍ତୁ ତୁଵିଵାଜାଃ । କ୍ଷୁମନ୍ତୋ ଯାଭିର୍ମଦେମ ॥ ଉଦଗ୍ନେ ଶୁଚଯସ୍ତଵ , ଵି ଜ୍ଯୋତିଷୋ,ଦୁ ତ୍ଯ-ଞ୍ଜାତଵେଦସଗ୍ଂସପ୍ତ ତ୍ଵା ହରିତୋ ରଥେ ଵହନ୍ତି ଦେଵ ସୂର୍ଯ । ଶୋଚିଷ୍କେଶଂ-ଵିଁଚକ୍ଷଣ ॥ ଚିତ୍ର-ନ୍ଦେଵାନାମୁଦଗାଦନୀକ-ଞ୍ଚକ୍ଷୁର୍ମିତ୍ରସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯା-ଽଗ୍ନେଃ । ଆ-ଽପ୍ରା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଅନ୍ତରିକ୍ଷଗ୍ଂ ସୂର୍ଯ ଆତ୍ମା ଜଗତସ୍ତସ୍ଥୁଷ- [ଜଗତସ୍ତସ୍ଥୁଷଃ, ଚ ।] 47
-ଶ୍ଚ ॥ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଋତାଵୃଧ ଋତୁଭିର୍-ହଵନଶ୍ରୁତଃ । ଜୁଷନ୍ତାଂ-ଯୁଁଜ୍ଯ-ମ୍ପଯଃ ॥ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା-ଶ୍ଶୃଣୁତେମଗ୍ଂ ହଵ-ମ୍ମେ ଯେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ଯ ଉପ ଦ୍ଯଵିଷ୍ଠ । ଯେ ଅଗ୍ନିଜିହ୍ଵା ଉତ ଵା ଯଜତ୍ରା ଆସଦ୍ଯାସ୍ମି-ନ୍ବର୍ହିଷି ମାଦଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ॥ 48 ॥
(ତ - ଦୀଶାନ - ମଦ୍ରି - ସ୍ତସ୍ଥୁଷ - ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 14)
(ଦେଵା ମନୁଷ୍ଯା - ଦେଵସୁରା ଅବ୍ରୁଵନ୍ - ଦେଵାସୁରାସ୍ତେଷା-ଙ୍ଗାଯତ୍ରୀ - ପ୍ରଜାପତିସ୍ତା ଯତ୍ରା-ଽ - ଗ୍ନେ ଗୋଭିଃ - ଚିତ୍ରଯା - ମାରୁତଂ - ଦେଵା ଵସଵ୍ଯା ଅଗ୍ନେ - ମାରୁତମିତି - ଦେଵା ଵସଵ୍ଯା ଦେଵା-ଶ୍ଶର୍ମଣ୍ଯାଃ - ସର୍ଵାଣି - ତ୍ଵଷ୍ଟା ହତପୁତ୍ରୋ - ଦେଵା ଵୈ ରାଜନ୍ଯାନ୍ - ନଵୋନଵ - ଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ )
(ଦେଵା ମନୁଷ୍ଯାଃ - ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୁନ୍ - ଦେଵା ଵସଵ୍ଯାଃ - ପରିଦଧ୍ଯଦିଦ- ମସ୍ମ୍ଯ - ଷ୍ଟା ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍ )
(ଦେଵା ମନୁଷ୍ଯା, ମାଦଯଧ୍ଵଂ)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ଦ୍ଵିତୀଯକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥