க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ந்த்விதீயகாண்டே சதுர்தஃ ப்ரஶ்நஃ - இஷ்டிவிதாநம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
தேவா மநுஷ்யாஃ பிதரஸ்தே-'ந்யத ஆஸந்நஸுரா ரக்ஷாக்ம்ஸி பிஶாசாஸ்தே 'ந்யதஸ்தேஷா-ந்தேவாநாமுத யதல்பம்-லோஂஹிதமகுர்வ-ந்த-த்ரக்ஷாக்ம்ஸி ராத்ரீபிரஸுப்ந-ந்தாந்-த்ஸுப்தா-ந்ம்ரு'தாநபி வ்யௌச்ச-த்தே தேவா அவிதுர்யோ வை நோ-'ய-ம்ம்ரியதே ரக்ஷாக்ம்ஸி வா இம-ங்க்நந்தீதி தே ரக்ஷாக்ஸ்யுபாமந்த்ரயந்த தாந்யப்ருவந். வரம்-வ்ரு'ஂணாமஹை ய- [யத், அஸுராந் ஜயாம] 1
-தஸுராந் ஜயாம தந்நஃ ஸஹாஸதிதி ததோ வை தேவா அஸுராநஜய-ந்தே-'ஸுராந் ஜித்வாரக்ஷாக்ஸ்யபாநுதந்த தாநி ரக்ஷாக்ஸ்யந்ரு'தம கர்தேதி ஸமந்த-ந்தேவா-ந்பர்யவிஶ-ந்தே தேவா அக்நாவநாதந்த தே-'க்நயே ப்ரவதே புரோடாஶமஷ்டாகபால-ந்நிரவபந்நக்நயே விபாதவதே-'க்நயே ப்ரதீகவதே யதக்நயே ப்ரவதே நிரவபந். யாந்யேவ புரஸ்தா-த்ரக்ஷாக்- [புரஸ்தா-த்ரக்ஷாக்ம்ஸி, ஆஸந்தாநி தேந] 2
-ஸ்யாஸந்தாநி தேந ப்ராணுதந்த யதக்நயே விபாதவதே யாந்யேவாபிதோ ரக்ஷாக்ஸ்யாஸ-ந்தாநி தேந வ்யபாதந்த யதக்நயே ப்ரதீகவதே யாந்யேவ பஶ்சா-த்ரக்ஷாக்ஸ்யாஸ-ந்தாநி தேநாபாநுதந்த ததோ தேவா அபவ-ந்பராஸுரா யோ ப்ராத்ரு'வ்யவாந்-த்ஸ்யா-த்ஸ ஸ்பர்தமாந ஏதயேஷ்ட்யா யஜேதாக்நயே ப்ரவதே புரோடாஶமஷ்டாகபால-ந்நிர்வபேதக்நயே விபாதவதே- [விபாதவதே, அக்நயே ப்ரதீகவதே] 3
-'க்நயே ப்ரதீகவதே யதக்நயே ப்ரவதே நிர்வபதி ய ஏவாஸ்மாச்ச்ரேயாந்-ப்ராத்ரு'வ்யஸ்த-ந்தேந ப்ரணுததே யதக்நயே விபாதவதே ய ஏவைநேந ஸத்ரு'ந்த-ந்தேந வி பாததே யதக்நயே ப்ரதீகவதே ய ஏவாஸ்மா-த்பாபீயா-ந்த-ந்தேநாப நுததே ப்ர ஶ்ரேயாக்ம்ஸ-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-ந்நுததேதி ஸத்ரு'ஶ-ங்க்ராமதி நைந-ம்பாபீயாநாப்நோதி ய ஏவம் ஂவித்வாநேதயேஷ்ட்யா யஜதே ॥ 4 ॥
தேவா மநுஷ்யாஃ பிதரஸ்தே-'ந்யத ஆஸந்நஸுரா ரக்ஷாக்ம்ஸி பிஶாசாஸ்தே 'ந்யதஸ்தேஷா-ந்தேவாநாமுத யதல்பம்-லோஂஹிதமகுர்வ-ந்த-த்ரக்ஷாக்ம்ஸி ராத்ரீபிரஸுப்ந-ந்தாந்-த்ஸுப்தா-ந்ம்ரு'தாநபி வ்யௌச்ச-த்தே தேவா அவிதுர்யோ வை நோ-'ய-ம்ம்ரியதே ரக்ஷாக்ம்ஸி வா இம-ங்க்நந்தீதி தே ரக்ஷாக்ஸ்யுபாமந்த்ரயந்த தாந்யப்ருவந். வரம்-வ்ரு'ஂணாமஹை ய- [யத், அஸுராந் ஜயாம] 1
-தஸுராந் ஜயாம தந்நஃ ஸஹாஸதிதி ததோ வை தேவா அஸுராநஜய-ந்தே-'ஸுராந் ஜித்வாரக்ஷாக்ஸ்யபாநுதந்த தாநி ரக்ஷாக்ஸ்யந்ரு'தம கர்தேதி ஸமந்த-ந்தேவா-ந்பர்யவிஶ-ந்தே தேவா அக்நாவநாதந்த தே-'க்நயே ப்ரவதே புரோடாஶமஷ்டாகபால-ந்நிரவபந்நக்நயே விபாதவதே-'க்நயே ப்ரதீகவதே யதக்நயே ப்ரவதே நிரவபந். யாந்யேவ புரஸ்தா-த்ரக்ஷாக்- [புரஸ்தா-த்ரக்ஷாக்ம்ஸி, ஆஸந்தாநி தேந] 2
-ஸ்யாஸந்தாநி தேந ப்ராணுதந்த யதக்நயே விபாதவதே யாந்யேவாபிதோ ரக்ஷாக்ஸ்யாஸ-ந்தாநி தேந வ்யபாதந்த யதக்நயே ப்ரதீகவதே யாந்யேவ பஶ்சா-த்ரக்ஷாக்ஸ்யாஸ-ந்தாநி தேநாபாநுதந்த ததோ தேவா அபவ-ந்பராஸுரா யோ ப்ராத்ரு'வ்யவாந்-த்ஸ்யா-த்ஸ ஸ்பர்தமாந ஏதயேஷ்ட்யா யஜேதாக்நயே ப்ரவதே புரோடாஶமஷ்டாகபால-ந்நிர்வபேதக்நயே விபாதவதே- [விபாதவதே, அக்நயே ப்ரதீகவதே] 3
-'க்நயே ப்ரதீகவதே யதக்நயே ப்ரவதே நிர்வபதி ய ஏவாஸ்மாச்ச்ரேயாந்-ப்ராத்ரு'வ்யஸ்த-ந்தேந ப்ரணுததே யதக்நயே விபாதவதே ய ஏவைநேந ஸத்ரு'ந்த-ந்தேந வி பாததே யதக்நயே ப்ரதீகவதே ய ஏவாஸ்மா-த்பாபீயா-ந்த-ந்தேநாப நுததே ப்ர ஶ்ரேயாக்ம்ஸ-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-ந்நுததேதி ஸத்ரு'ஶ-ங்க்ராமதி நைந-ம்பாபீயாநாப்நோதி ய ஏவம் ஂவித்வாநேதயேஷ்ட்யா யஜதே ॥ 4 ॥
(வ்ரு'ணாமஹை யத் - புரஸ்தா-த்ரக்ஷாக்ம்ஸி- வபேதக்நயே விபாதவத - ஏவம் - சத்வாரி ச) (அ. 1)
தேவாஸுரா-ஸ்ஸம்யஂத்தா ஆஸ-ந்தே தேவா அப்ருவந். யோ நோ வீர்யாவத்தமஸ்தமநு ஸமாரபாமஹா இதி த இந்த்ரமப்ருவ-ந்த்வம்-வைஂ நோ வீர்யாவத்தமோ-'ஸி த்வாமநு ஸமாரபாமஹா இதி ஸோ-'ப்ரவீ-த்திஸ்ரோ ம இமாஸ்தநுவோ வீர்யாவதீஸ்தாஃ ப்ரீணீதாதா-ஸுராநபி பவிஷ்யதேதி தா வை ப்ரூஹீத்யப்ருவந்நியமக்ம் ஹோமுகியம்-விஂம்ரு'தேய-மிந்த்ரியாவதீ- [-மிந்த்ரியாவதீ, இத்யப்ரவீத்த] 5
-த்யப்ரவீத்த இந்த்ராயாக்ம் ஹோமுசே புரோடாஶமேகாதஶகபால-ந்நிரவபந்நிந்த்ராய வைம்ரு'தாயே-ந்த்ராயேந்த்ரியாவதே யதிந்த்ராயாக்ம் ஹோமுசே நிரவபந்நக்ம்ஹஸ ஏவ தேநாமுச்யந்த யதிந்த்ராய வை ம்ரு'தாய ம்ரு'த ஏவ தேநாபாக்நதயதிந்த்ராயேந்த்ரியாவத இந்த்ரியமேவ தேநா-''த்மந்நததத த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶத்கபால-ம்புரோடாஶ-ந்நிரவப-ந்த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶத்வை தேவதாஸ்தா இந்த்ர ஆத்மந்நநு ஸமாரபம்யஂத பூத்யை [பூத்யை, தாம்-வாஂவ] 6
தாம்-வாஂவ தேவா விஜிதி-முத்தமா-மஸுரை-ர்வ்யஜயந்தயோ ப்ராத்ரு'வ்யவாந்த்- ஸ்யா-த்ஸ ஸ்பர்தமாந ஏதயேஷ்ட்யா யஜேதேந்த்ராயாக்ம் ஹோமுசே புரோடாஶமேகாதஶகபால-ந்நிர்வபேதிந்த்ராய வைம்ரு'தாயேந்த்ராயேந்த்ரியாவதே-'க்ம் ஹஸா வா ஏஷ க்ரு'ஹீதோ யஸ்மாச்ச்ரேயா-ந்ப்ராத்ரு'வ்யோயதிந்த்ராயாக்ம் ஹோமுசே நிர்வபத்யக்ம்ஹஸ ஏவ தேந முச்யதேம்ரு'தா வா ஏஷோ-'பிஷண்ணோ யஸ்மா-த்ஸமாநேஷ்வந்ய-ஶ்ஶ்ரேயாநுதா- [ஶ்ரேயாநுத, அ-'ப்ராத்ரு'வ்யோ] 7
-'ப்ராத்ரு'வ்யோ யதிந்த்ராய வைம்ரு'தாய ம்ரு'த ஏவ தேநாப ஹதேயதிந்த்ராயேந்த்ரியாவத இந்த்ரியமேவ தேநாத்ம-ந்தத்தே த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶத்கபால-ம்புரோடாஶ-ந்நிர்வபதி த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶத்வை தேவதாஸ்தா ஏவ யஜமாந ஆத்மந்நநு ஸமாரபம்யஂதே பூத்யை ஸா வா ஏஷா விஜிதிர்நாமேஷ்டிர்ய ஏவம்-விஂத்வாநேதயேஷ்ட்யா யஜத உத்தமாமேவ விஜிதி-ம்ப்ராத்ரு'வ்யேண வி ஜயதே ॥ 8 ॥
தேவாஸுரா-ஸ்ஸம்யஂத்தா ஆஸ-ந்தே தேவா அப்ருவந். யோ நோ வீர்யாவத்தமஸ்தமநு ஸமாரபாமஹா இதி த இந்த்ரமப்ருவ-ந்த்வம்-வைஂ நோ வீர்யாவத்தமோ-'ஸி த்வாமநு ஸமாரபாமஹா இதி ஸோ-'ப்ரவீ-த்திஸ்ரோ ம இமாஸ்தநுவோ வீர்யாவதீஸ்தாஃ ப்ரீணீதாதா-ஸுராநபி பவிஷ்யதேதி தா வை ப்ரூஹீத்யப்ருவந்நியமக்ம் ஹோமுகியம்-விஂம்ரு'தேய-மிந்த்ரியாவதீ- [-மிந்த்ரியாவதீ, இத்யப்ரவீத்த] 5
-த்யப்ரவீத்த இந்த்ராயாக்ம் ஹோமுசே புரோடாஶமேகாதஶகபால-ந்நிரவபந்நிந்த்ராய வைம்ரு'தாயே-ந்த்ராயேந்த்ரியாவதே யதிந்த்ராயாக்ம் ஹோமுசே நிரவபந்நக்ம்ஹஸ ஏவ தேநாமுச்யந்த யதிந்த்ராய வை ம்ரு'தாய ம்ரு'த ஏவ தேநாபாக்நதயதிந்த்ராயேந்த்ரியாவத இந்த்ரியமேவ தேநா-''த்மந்நததத த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶத்கபால-ம்புரோடாஶ-ந்நிரவப-ந்த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶத்வை தேவதாஸ்தா இந்த்ர ஆத்மந்நநு ஸமாரபம்யஂத பூத்யை [பூத்யை, தாம்-வாஂவ] 6
தாம்-வாஂவ தேவா விஜிதி-முத்தமா-மஸுரை-ர்வ்யஜயந்தயோ ப்ராத்ரு'வ்யவாந்த்- ஸ்யா-த்ஸ ஸ்பர்தமாந ஏதயேஷ்ட்யா யஜேதேந்த்ராயாக்ம் ஹோமுசே புரோடாஶமேகாதஶகபால-ந்நிர்வபேதிந்த்ராய வைம்ரு'தாயேந்த்ராயேந்த்ரியாவதே-'க்ம் ஹஸா வா ஏஷ க்ரு'ஹீதோ யஸ்மாச்ச்ரேயா-ந்ப்ராத்ரு'வ்யோயதிந்த்ராயாக்ம் ஹோமுசே நிர்வபத்யக்ம்ஹஸ ஏவ தேந முச்யதேம்ரு'தா வா ஏஷோ-'பிஷண்ணோ யஸ்மா-த்ஸமாநேஷ்வந்ய-ஶ்ஶ்ரேயாநுதா- [ஶ்ரேயாநுத, அ-'ப்ராத்ரு'வ்யோ] 7
-'ப்ராத்ரு'வ்யோ யதிந்த்ராய வைம்ரு'தாய ம்ரு'த ஏவ தேநாப ஹதேயதிந்த்ராயேந்த்ரியாவத இந்த்ரியமேவ தேநாத்ம-ந்தத்தே த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶத்கபால-ம்புரோடாஶ-ந்நிர்வபதி த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶத்வை தேவதாஸ்தா ஏவ யஜமாந ஆத்மந்நநு ஸமாரபம்யஂதே பூத்யை ஸா வா ஏஷா விஜிதிர்நாமேஷ்டிர்ய ஏவம்-விஂத்வாநேதயேஷ்ட்யா யஜத உத்தமாமேவ விஜிதி-ம்ப்ராத்ரு'வ்யேண வி ஜயதே ॥ 8 ॥
(இந்த்ரியாவதீ - பூத்யா - உதை - காந்ந பஞ்சாஶச்ச) (அ. 2)
தேவாஸுரா-ஸ்ஸம்யஂத்தா ஆஸ-ந்தேஷா-ங்காயத்ர்யோஜோ பலமிந்த்ரியம்-வீஂர்ய-ம்ப்ரஜா-ம்பஶூந்-த்ஸக்ரு'ம்ஹ்யா ''தாயா-பக்ரம்யாதிஷ்ட-த்தே-'மந்யந்த யதராந். வா இயமுபாவர்த்ஸ்யதி த இத-ம்பவிஷ்யந்தீதி தாம்-வ்யஂஹ்வயந்த விஶ்வகர்மந்நிதி தேவா தாபீத்யஸுரா-ஸ்ஸா நாந்யதராக்ஶ்ச-நோபாவர்தத தே தேவா ஏத-த்யஜுரபஶ்யந்நோஜோ-'ஸி ஸஹோ-'ஸி பலமஸி [பலமஸி, ப்ராஜோ-'ஸி] 9
ப்ராஜோ-'ஸி தேவாநா-ந்தாம நாமா-'ஸி விஶ்வமஸி விஶ்வாயு-ஸ்ஸர்வமஸி ஸர்வாயுரபிபூரிதி வாவ தேவா அஸுராணாமோஜோ பலமிந்த்ரியம்-வீஂர்ய-ம்ப்ரஜா-ம்பஶூநவ்ரு'ஞ்ஜத ய-த்காயத்ர்யபக்ரம்யாதிஷ்ட-த்தஸ்மாதேதா-ங்காயத்ரீதீஷ்டிமாஹு-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரோ வை காயத்ரீ ஸம்வஂத்ஸரோ வை ததபக்ரம்யாதிஷ்ட-த்யதேதயா தேவா அஸுராணாமோஜோ பலமிந்த்ரியம்-வீஂர்ய- [பலமிந்த்ரியம்-வீஂர்யம், ப்ரஜா-ம்பஶூ-] 10
-ம்ப்ரஜா-ம்பஶூ-நவ்ரு'ஞ்ஜத தஸ்மாதேதாக்ம் ஸம்வஂர்க இதீஷ்டிமாஹுர்யோ ப்ராத்ரு'வ்யவாந்த்ஸ்யா-த்ஸஸ்பர்தமாந ஏதயேஷ்ட்யா யஜேதாக்நயே ஸம்வஂர்காய புரோடாஶமஷ்டாகபால-ந்நிர்வபேத்தக்ம்ஶ்ரு'தமாஸந்நமேதேந யஜுஷா-'பி ம்ரு'ஶேதோஜ ஏவ பலமிந்த்ரியம்-வீஂர்ய-ம்ப்ரஜா-ம்பஶூ-ந்ப்ராத்ரு'வ்யஸ்ய வ்ரு'ங்க்தே பவத்யாத்மநா பராஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யோ பவதி ॥ 11
தேவாஸுரா-ஸ்ஸம்யஂத்தா ஆஸ-ந்தேஷா-ங்காயத்ர்யோஜோ பலமிந்த்ரியம்-வீஂர்ய-ம்ப்ரஜா-ம்பஶூந்-த்ஸக்ரு'ம்ஹ்யா ''தாயா-பக்ரம்யாதிஷ்ட-த்தே-'மந்யந்த யதராந். வா இயமுபாவர்த்ஸ்யதி த இத-ம்பவிஷ்யந்தீதி தாம்-வ்யஂஹ்வயந்த விஶ்வகர்மந்நிதி தேவா தாபீத்யஸுரா-ஸ்ஸா நாந்யதராக்ஶ்ச-நோபாவர்தத தே தேவா ஏத-த்யஜுரபஶ்யந்நோஜோ-'ஸி ஸஹோ-'ஸி பலமஸி [பலமஸி, ப்ராஜோ-'ஸி] 9
ப்ராஜோ-'ஸி தேவாநா-ந்தாம நாமா-'ஸி விஶ்வமஸி விஶ்வாயு-ஸ்ஸர்வமஸி ஸர்வாயுரபிபூரிதி வாவ தேவா அஸுராணாமோஜோ பலமிந்த்ரியம்-வீஂர்ய-ம்ப்ரஜா-ம்பஶூநவ்ரு'ஞ்ஜத ய-த்காயத்ர்யபக்ரம்யாதிஷ்ட-த்தஸ்மாதேதா-ங்காயத்ரீதீஷ்டிமாஹு-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரோ வை காயத்ரீ ஸம்வஂத்ஸரோ வை ததபக்ரம்யாதிஷ்ட-த்யதேதயா தேவா அஸுராணாமோஜோ பலமிந்த்ரியம்-வீஂர்ய- [பலமிந்த்ரியம்-வீஂர்யம், ப்ரஜா-ம்பஶூ-] 10
-ம்ப்ரஜா-ம்பஶூ-நவ்ரு'ஞ்ஜத தஸ்மாதேதாக்ம் ஸம்வஂர்க இதீஷ்டிமாஹுர்யோ ப்ராத்ரு'வ்யவாந்த்ஸ்யா-த்ஸஸ்பர்தமாந ஏதயேஷ்ட்யா யஜேதாக்நயே ஸம்வஂர்காய புரோடாஶமஷ்டாகபால-ந்நிர்வபேத்தக்ம்ஶ்ரு'தமாஸந்நமேதேந யஜுஷா-'பி ம்ரு'ஶேதோஜ ஏவ பலமிந்த்ரியம்-வீஂர்ய-ம்ப்ரஜா-ம்பஶூ-ந்ப்ராத்ரு'வ்யஸ்ய வ்ரு'ங்க்தே பவத்யாத்மநா பராஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யோ பவதி ॥ 11
(பலமஸ்யே - தயா தேவா அஸுராணாமோஜோ பலமிந்த்ரியம்-வீஂர்யம் - பஞ்சசத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 3)
ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத தா அஸ்மா-த்ஸ்ரு'ஷ்டாஃ பராசீராய-ந்தா யத்ராவஸ-ந்ததோ கர்முதுததிஷ்ட-த்தா ப்ரு'ஹஸ்பதிஶ்சாந்வவைதாக்ம் ஸோ-'ப்ரவீ-த்ப்ரு'ஹஸ்பதிரநயா த்வா ப்ரதிஷ்டாந்யத த்வா ப்ரஜா உபாவர்த்ஸ்யந்தீதி த-ம்ப்ராதிஷ்ட-த்ததோ வை ப்ரஜாபதி-ம்ப்ரஜா உபாவர்தந்த யஃ ப்ரஜாகாம-ஸ்ஸ்யா-த்தஸ்மா ஏத-ம்ப்ராஜாபத்ய-ங்கார்முத-ஞ்சரு-ந்நிர்வபே-த்ப்ரஜாபதி- [-நிர்வபே-த்ப்ரஜாபதிம், ஏவ ஸ்வேந] 12
-மேவ ஸ்வேந பாகதேயேநோப தாவதி ஸ ஏவாஸ்மை ப்ரஜா-ம்ப்ரஜநயதிப்ரஜாபதிஃ பஶூநஸ்ரு'ஜத தே-'ஸ்மா-த்ஸ்ரு'ஷ்டாஃ பராஞ்ச ஆய-ந்தே யத்ராவஸ-ந்ததோ கர்முதுததிஷ்ட-த்தா-ந்பூஷா சாந்வவைதாக்ம் ஸோ-'ப்ரவீ-த்பூஷா-'நயா மா ப்ரதிஷ்டாத த்வா பஶவ உபாவர்த்ஸ்யந்தீதி மா-ம்ப்ரதிஷ்டேதி ஸோமோ-'ப்ரவீ-ந்மம வா [-மம வை, அக்ரு'ஷ்டபச்யமித்யுபௌ] 13
அக்ரு'ஷ்டபச்யமித்யுபௌ வா-ம்ப்ரதிஷ்டாநீத்யப்ரவீ-த்தௌ ப்ராதிஷ்ட-த்ததோ வை ப்ரஜாபதி-ம்பஶவ உபாவர்தந்த யஃ பஶுகாம-ஸ்ஸ்யா-த்தஸ்மா ஏதக்ம் ஸோமாபௌஷ்ண-ங்கார்முத-ஞ்சரு-ந்நிர்வபே-த்ஸோமாபூஷணாவேவ ஸ்வேந பாகதேயேநோப தாவதி தாவேவாஸ்மை பஶூ-ந்ப்ரஜநயத-ஸ்ஸோமோ வை ரேதோதாஃ பூஷா பஶூநா-ம்ப்ரஜநயிதா ஸோம ஏவாஸ்மை ரேதோ ததாதி பூஷா பஶூ-ந்ப்ரஜநயதி ॥ 14 ॥
ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத தா அஸ்மா-த்ஸ்ரு'ஷ்டாஃ பராசீராய-ந்தா யத்ராவஸ-ந்ததோ கர்முதுததிஷ்ட-த்தா ப்ரு'ஹஸ்பதிஶ்சாந்வவைதாக்ம் ஸோ-'ப்ரவீ-த்ப்ரு'ஹஸ்பதிரநயா த்வா ப்ரதிஷ்டாந்யத த்வா ப்ரஜா உபாவர்த்ஸ்யந்தீதி த-ம்ப்ராதிஷ்ட-த்ததோ வை ப்ரஜாபதி-ம்ப்ரஜா உபாவர்தந்த யஃ ப்ரஜாகாம-ஸ்ஸ்யா-த்தஸ்மா ஏத-ம்ப்ராஜாபத்ய-ங்கார்முத-ஞ்சரு-ந்நிர்வபே-த்ப்ரஜாபதி- [-நிர்வபே-த்ப்ரஜாபதிம், ஏவ ஸ்வேந] 12
-மேவ ஸ்வேந பாகதேயேநோப தாவதி ஸ ஏவாஸ்மை ப்ரஜா-ம்ப்ரஜநயதிப்ரஜாபதிஃ பஶூநஸ்ரு'ஜத தே-'ஸ்மா-த்ஸ்ரு'ஷ்டாஃ பராஞ்ச ஆய-ந்தே யத்ராவஸ-ந்ததோ கர்முதுததிஷ்ட-த்தா-ந்பூஷா சாந்வவைதாக்ம் ஸோ-'ப்ரவீ-த்பூஷா-'நயா மா ப்ரதிஷ்டாத த்வா பஶவ உபாவர்த்ஸ்யந்தீதி மா-ம்ப்ரதிஷ்டேதி ஸோமோ-'ப்ரவீ-ந்மம வா [-மம வை, அக்ரு'ஷ்டபச்யமித்யுபௌ] 13
அக்ரு'ஷ்டபச்யமித்யுபௌ வா-ம்ப்ரதிஷ்டாநீத்யப்ரவீ-த்தௌ ப்ராதிஷ்ட-த்ததோ வை ப்ரஜாபதி-ம்பஶவ உபாவர்தந்த யஃ பஶுகாம-ஸ்ஸ்யா-த்தஸ்மா ஏதக்ம் ஸோமாபௌஷ்ண-ங்கார்முத-ஞ்சரு-ந்நிர்வபே-த்ஸோமாபூஷணாவேவ ஸ்வேந பாகதேயேநோப தாவதி தாவேவாஸ்மை பஶூ-ந்ப்ரஜநயத-ஸ்ஸோமோ வை ரேதோதாஃ பூஷா பஶூநா-ம்ப்ரஜநயிதா ஸோம ஏவாஸ்மை ரேதோ ததாதி பூஷா பஶூ-ந்ப்ரஜநயதி ॥ 14 ॥
(வபே-த்ப்ரஜாபதிம் - ஂவை - ததாதி பூஷா - த்ரீணி ச) (அ. 4)
அக்நே கோபிர்ந ஆ கஹீந்தோ புஷ்ட்யா ஜுஷஸ்வ நஃ । இந்த்ரோ தர்தா க்ரு'ஹேஷு நஃ ॥ ஸவிதா ய-ஸ்ஸஹஸ்ரிய-ஸ்ஸ நோ க்ரு'ஹேஷு ராரணத் । ஆ பூஷா ஏத்வா வஸு ॥ தாதா ததாது நோ ரயிமீஶாநோ ஜகதஸ்பதிஃ । ஸ நஃ பூர்ணேந வாவநத் ॥ த்வஷ்டா யோ வ்ரு'ஷபோ வ்ரு'ஷா ஸ நோ க்ரு'ஹேஷு ராரணத் । ஸஹஸ்ரேணாயுதேந ச ॥ யேந தேவா அம்ரு'த- [அம்ரு'தம், தீர்கக்க் ஶ்ரவோ திவ்யைரயந்த ।] 15
-ந்தீர்கக்க் ஶ்ரவோ திவ்யைரயந்த । ராயஸ்போஷ த்வமஸ்மப்ய-ங்கவாங்குல்மி-ஞ்ஜீவஸ ஆ யுவஸ்வ ॥ அக்நி ர்க்ரு'ஹபதி-ஸ்ஸோமோ விஶ்வவநிஃ ஸவிதா ஸுமேதா-ஸ்ஸ்வாஹா ॥ அக்நே க்ரு'ஹபதே யஸ்தே க்ரு'த்யோ பாகஸ்தேந ஸஹ ஓஜ ஆக்ரமமாணாய தேஹி ஶ்ரைஷ்ட்யாத்பதோ மா யோஷ-ம்மூர்தா பூயாஸக்க் ஸ்வாஹா ॥ 16 ॥
அக்நே கோபிர்ந ஆ கஹீந்தோ புஷ்ட்யா ஜுஷஸ்வ நஃ । இந்த்ரோ தர்தா க்ரு'ஹேஷு நஃ ॥ ஸவிதா ய-ஸ்ஸஹஸ்ரிய-ஸ்ஸ நோ க்ரு'ஹேஷு ராரணத் । ஆ பூஷா ஏத்வா வஸு ॥ தாதா ததாது நோ ரயிமீஶாநோ ஜகதஸ்பதிஃ । ஸ நஃ பூர்ணேந வாவநத் ॥ த்வஷ்டா யோ வ்ரு'ஷபோ வ்ரு'ஷா ஸ நோ க்ரு'ஹேஷு ராரணத் । ஸஹஸ்ரேணாயுதேந ச ॥ யேந தேவா அம்ரு'த- [அம்ரு'தம், தீர்கக்க் ஶ்ரவோ திவ்யைரயந்த ।] 15
-ந்தீர்கக்க் ஶ்ரவோ திவ்யைரயந்த । ராயஸ்போஷ த்வமஸ்மப்ய-ங்கவாங்குல்மி-ஞ்ஜீவஸ ஆ யுவஸ்வ ॥ அக்நி ர்க்ரு'ஹபதி-ஸ்ஸோமோ விஶ்வவநிஃ ஸவிதா ஸுமேதா-ஸ்ஸ்வாஹா ॥ அக்நே க்ரு'ஹபதே யஸ்தே க்ரு'த்யோ பாகஸ்தேந ஸஹ ஓஜ ஆக்ரமமாணாய தேஹி ஶ்ரைஷ்ட்யாத்பதோ மா யோஷ-ம்மூர்தா பூயாஸக்க் ஸ்வாஹா ॥ 16 ॥
(அம்ரு'த - மஷ்டாத்ரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 5)
சித்ரயா யஜேத பஶுகாம இயம்-வைஂ சித்ரா யத்வா அஸ்யாம்-விஂஶ்வ-ம்பூதமதி ப்ரஜாயதே தே நேயஞ்சித்ரா ய ஏவம்-விஂத்வாக் ஶ்சித்ரயா பஶுகாமோ யஜதே ப்ர ப்ரஜயா பஶுபி ர்மிதுநை ர்ஜாயதே ப்ரைவாக்நேயேந வாபயதி ரேதஃ ஸௌம்யேந ததாதி ரேத ஏவ ஹித-ந்த்வஷ்டா ரூபாணி வி கரோதிஸாரஸ்வதௌ பவத ஏதத்வை தைவ்ய-ம்மிதுந-ந்தைவ்யமேவாஸ்மை [-தைவ்யமேவாஸ்மை, மிதுந-ம்மத்த்யதோ] 17
மிதுந-ம்மத்த்யதோ ததாதி புஷ்ட்யை ப்ரஜநநாய ஸிநீவால்யை சருர்பவதி வாக்வை ஸிநீவாலீ புஷ்டிஃ கலு வை வாக்புஷ்டிமேவ வாசமுபைத்யைந்த்ர உத்தமோ பவதி தேநைவ தந்மிதுநக்ம் ஸப்தைதாநி ஹவீக்ம்ஷி பவந்தி ஸப்த க்ராம்யாஃ பஶவஃ ஸப்தாரண்யா-ஸ்ஸப்த சந்தாக்ஸ்யு-பயஸ்யா-வருத்த்யா அதைதா ஆஹுதீ ர்ஜுஹோத்யேதே வை தேவாஃ புஷ்டிபதயஸ்த ஏவா ஸ்மி-ந்புஷ்டி-ந்தததி புஷ்யதி ப்ரஜயா பஶுபிரதோ யதேதா ஆஹுதீ ர்ஜுஹோதி ப்ரதிஷ்டித்யை ॥ 18 ॥
சித்ரயா யஜேத பஶுகாம இயம்-வைஂ சித்ரா யத்வா அஸ்யாம்-விஂஶ்வ-ம்பூதமதி ப்ரஜாயதே தே நேயஞ்சித்ரா ய ஏவம்-விஂத்வாக் ஶ்சித்ரயா பஶுகாமோ யஜதே ப்ர ப்ரஜயா பஶுபி ர்மிதுநை ர்ஜாயதே ப்ரைவாக்நேயேந வாபயதி ரேதஃ ஸௌம்யேந ததாதி ரேத ஏவ ஹித-ந்த்வஷ்டா ரூபாணி வி கரோதிஸாரஸ்வதௌ பவத ஏதத்வை தைவ்ய-ம்மிதுந-ந்தைவ்யமேவாஸ்மை [-தைவ்யமேவாஸ்மை, மிதுந-ம்மத்த்யதோ] 17
மிதுந-ம்மத்த்யதோ ததாதி புஷ்ட்யை ப்ரஜநநாய ஸிநீவால்யை சருர்பவதி வாக்வை ஸிநீவாலீ புஷ்டிஃ கலு வை வாக்புஷ்டிமேவ வாசமுபைத்யைந்த்ர உத்தமோ பவதி தேநைவ தந்மிதுநக்ம் ஸப்தைதாநி ஹவீக்ம்ஷி பவந்தி ஸப்த க்ராம்யாஃ பஶவஃ ஸப்தாரண்யா-ஸ்ஸப்த சந்தாக்ஸ்யு-பயஸ்யா-வருத்த்யா அதைதா ஆஹுதீ ர்ஜுஹோத்யேதே வை தேவாஃ புஷ்டிபதயஸ்த ஏவா ஸ்மி-ந்புஷ்டி-ந்தததி புஷ்யதி ப்ரஜயா பஶுபிரதோ யதேதா ஆஹுதீ ர்ஜுஹோதி ப்ரதிஷ்டித்யை ॥ 18 ॥
(அஸ்மை - த ஏவ - த்வாதஶ ச) (அ. 6)
மாருதமஸி மருதாமோஜோ-'பா-ந்தாரா-ம்பிந்தி ரமயத மருத-ஶ்ஶ்யேநமாயிந-ம்மநோஜவ ஸம்-வ்ரு'ஂஷணக்ம் ஸுவ்ரு'க்திம் ॥ யேந ஶர்த உக்ரமவ-ஸ்ரு'ஷ்டமேதி ததஶ்விநா பரி தத்தக்க் ஸ்வஸ்தி । புரோவாதோ வர்ஷஞ்ஜிந்வராவ்ரு'-த்ஸ்வாஹா வாதாவத்- வர்ஷந்நுக்ரராவ்ரு'-த்ஸ்வாஹா ஸ்தநயந் வர்ஷ-ந்பீமராவத்ஸ்வாஹா 'நஶந்யவஸ்பூர்ஜந்-தித்யு-த்வர்ஷந்-த்வேஷராவ்ரு'-த்ஸ்வாஹா 'திராத்ரம்-வஂர்ஷ-ந்பூர்திராவ்ரு'- [-பூர்திராவ்ரு'த், ஸ்வாஹா பஹு] 19
-த்ஸ்வாஹா பஹு ஹாயமவ்ரு'ஷாதிதி ஶ்ருதராவ்ரு'-த்ஸ்வாஹா ''தபதி வர்ஷந்-விராடாவ்ரு'-த்ஸ்வாஹா 'வஸ்பூர்ஜந்-தித்யு-த்வர்ஷ-ந்பூதராவ்ரு'-த்ஸ்வாஹாமாந்தா வாஶா-ஶ்ஶுந்த்யூரஜிராஃ । ஜ்யோதிஷ்மதீ-ஸ்தமஸ்வரீ-ருந்ததீ-ஸ்ஸுபேநாஃ । மித்ரப்ரு'தஃ, க்ஷத்ரப்ரு'த-ஸ்ஸுராஷ்ட்ரா இஹ மா-'வத ॥வ்ரு'ஷ்ணோ அஶ்வஸ்ய ஸந்தாநமஸி வ்ரு'ஷ்ட்யை த்வோப நஹ்யாமி ॥ 20 ॥
மாருதமஸி மருதாமோஜோ-'பா-ந்தாரா-ம்பிந்தி ரமயத மருத-ஶ்ஶ்யேநமாயிந-ம்மநோஜவ ஸம்-வ்ரு'ஂஷணக்ம் ஸுவ்ரு'க்திம் ॥ யேந ஶர்த உக்ரமவ-ஸ்ரு'ஷ்டமேதி ததஶ்விநா பரி தத்தக்க் ஸ்வஸ்தி । புரோவாதோ வர்ஷஞ்ஜிந்வராவ்ரு'-த்ஸ்வாஹா வாதாவத்- வர்ஷந்நுக்ரராவ்ரு'-த்ஸ்வாஹா ஸ்தநயந் வர்ஷ-ந்பீமராவத்ஸ்வாஹா 'நஶந்யவஸ்பூர்ஜந்-தித்யு-த்வர்ஷந்-த்வேஷராவ்ரு'-த்ஸ்வாஹா 'திராத்ரம்-வஂர்ஷ-ந்பூர்திராவ்ரு'- [-பூர்திராவ்ரு'த், ஸ்வாஹா பஹு] 19
-த்ஸ்வாஹா பஹு ஹாயமவ்ரு'ஷாதிதி ஶ்ருதராவ்ரு'-த்ஸ்வாஹா ''தபதி வர்ஷந்-விராடாவ்ரு'-த்ஸ்வாஹா 'வஸ்பூர்ஜந்-தித்யு-த்வர்ஷ-ந்பூதராவ்ரு'-த்ஸ்வாஹாமாந்தா வாஶா-ஶ்ஶுந்த்யூரஜிராஃ । ஜ்யோதிஷ்மதீ-ஸ்தமஸ்வரீ-ருந்ததீ-ஸ்ஸுபேநாஃ । மித்ரப்ரு'தஃ, க்ஷத்ரப்ரு'த-ஸ்ஸுராஷ்ட்ரா இஹ மா-'வத ॥வ்ரு'ஷ்ணோ அஶ்வஸ்ய ஸந்தாநமஸி வ்ரு'ஷ்ட்யை த்வோப நஹ்யாமி ॥ 20 ॥
(பூர்திராவ்ரு'-த்- த்விசத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 7)
தேவா வஸவ்யா அக்நே ஸோம ஸூர்ய ॥ தேவா-ஶ்ஶர்மண்யா மித்ராவருணா-'ர்யமந்ந் ॥ தேவா-ஸ்ஸபீதயோ 'பா-ந்நபாதாஶுஹேமந்ந் । உத்நோ தத்தோததி-ம்பிந்த்த திவஃ பர்ஜந்யாதந்தரிக்ஷாத்-ப்ரு'திவ்யாஸ்ததோ நோ வ்ரு'ஷ்ட்யா-'வத ॥ திவா சித்தமஃ க்ரு'ண்வந்தி பர்ஜந்யேநோ-தவாஹேந । ப்ரு'திவீம்-யஂ-த்வ்யுந்தந்தி ॥ ஆய-ந்நரஃ ஸுதாநவோ ததாஶுஷே திவஃ கோஶமசுச்யவுஃ । வி பர்ஜந்யா-ஸ்ஸ்ரு'ஜந்தி ரோதஸீ அநு தந்வநா யந்தி [ ] 21
வ்ரு'ஷ்டயஃ ॥ உதீரயதா மருத-ஸ்ஸமுத்ரதோ யூயம்-வ்ரு'ஂஷ்டிம்-வஂர்ஷயதா புரீஷிணஃ । ந வோ தஸ்ரா உப தஸ்யந்தி தேநவ-ஶ்ஶுபம்-யாஂதாமநு ரதா அவ்ரு'த்ஸத ॥ ஸ்ரு'ஜா வ்ரு'ஷ்டி-ந்திவ ஆ-'த்பி-ஸ்ஸமுத்ர-ம்ப்ரு'ண ॥ அப்ஜா அஸி ப்ரதமஜா பலமஸி ஸமுத்ரியம் ॥ உந்நம்பய ப்ரு'திவீ-ம்பிந்தீத-ந்திவ்ய-ந்நபஃ । உத்நோ திவ்யஸ்ய நோ தேஹீஶாநோ விஸ்ரு'ஜா த்ரு'திம் ॥ யே தேவா திவிபாகா யே-'ந்தரிக்ஷ பாகா யே ப்ரு'திவி பாகாஃ । த இமம்-யஂஜ்ஞமவந்து த இத-ங்க்ஷேத்ரமா விஶந்து த இத-ங்க்ஷேத்ரமநு வி விஶந்து ॥ 22 ॥
தேவா வஸவ்யா அக்நே ஸோம ஸூர்ய ॥ தேவா-ஶ்ஶர்மண்யா மித்ராவருணா-'ர்யமந்ந் ॥ தேவா-ஸ்ஸபீதயோ 'பா-ந்நபாதாஶுஹேமந்ந் । உத்நோ தத்தோததி-ம்பிந்த்த திவஃ பர்ஜந்யாதந்தரிக்ஷாத்-ப்ரு'திவ்யாஸ்ததோ நோ வ்ரு'ஷ்ட்யா-'வத ॥ திவா சித்தமஃ க்ரு'ண்வந்தி பர்ஜந்யேநோ-தவாஹேந । ப்ரு'திவீம்-யஂ-த்வ்யுந்தந்தி ॥ ஆய-ந்நரஃ ஸுதாநவோ ததாஶுஷே திவஃ கோஶமசுச்யவுஃ । வி பர்ஜந்யா-ஸ்ஸ்ரு'ஜந்தி ரோதஸீ அநு தந்வநா யந்தி [ ] 21
வ்ரு'ஷ்டயஃ ॥ உதீரயதா மருத-ஸ்ஸமுத்ரதோ யூயம்-வ்ரு'ஂஷ்டிம்-வஂர்ஷயதா புரீஷிணஃ । ந வோ தஸ்ரா உப தஸ்யந்தி தேநவ-ஶ்ஶுபம்-யாஂதாமநு ரதா அவ்ரு'த்ஸத ॥ ஸ்ரு'ஜா வ்ரு'ஷ்டி-ந்திவ ஆ-'த்பி-ஸ்ஸமுத்ர-ம்ப்ரு'ண ॥ அப்ஜா அஸி ப்ரதமஜா பலமஸி ஸமுத்ரியம் ॥ உந்நம்பய ப்ரு'திவீ-ம்பிந்தீத-ந்திவ்ய-ந்நபஃ । உத்நோ திவ்யஸ்ய நோ தேஹீஶாநோ விஸ்ரு'ஜா த்ரு'திம் ॥ யே தேவா திவிபாகா யே-'ந்தரிக்ஷ பாகா யே ப்ரு'திவி பாகாஃ । த இமம்-யஂஜ்ஞமவந்து த இத-ங்க்ஷேத்ரமா விஶந்து த இத-ங்க்ஷேத்ரமநு வி விஶந்து ॥ 22 ॥
(யந்தி - தேவா - விக்ம்ஶதிஶ்ச) (அ. 8)
மாருதமஸி மருதாமோஜ இதி க்ரு'ஷ்ணம்-வாஂஸஃ க்ரு'ஷ்ணதூஷ-ம்பரி தத்த ஏதத்வை வ்ரு'ஷ்ட்யை ரூபக்ம் ஸரூப ஏவ பூத்வா பர்ஜந்யம்-வஂர்ஷயதிரமயத மருத-ஶ்ஶ்யேநமாயிநமிதி பஶ்சாத்வாத-ம்ப்ரதி மீவதி புரோவாதமேவ ஜநயதி வர்ஷஸ்யா வருத்த்யை வாதநாமாநி ஜுஹோதி வாயுர்வை வ்ரு'ஷ்ட்யா ஈஶே வாயுமேவ ஸ்வேந பாகதேயேநோப தாவதி ஸ ஏவாஸ்மை பர்ஜந்யம்-வஂர்ஷயத்யஷ்டௌ [வர்ஷயத்யஷ்டௌ, ஜுஹோதி சதஸ்ரோ வை] 23
ஜுஹோதி சதஸ்ரோ வை திஶஶ்சதஸ்ரோ-'வாந்தரதிஶா திக்ப்ய ஏவ வ்ரு'ஷ்டிக்ம் ஸ-ம்ப்ர ச்யாவயதி க்ரு'ஷ்ணாஜிநே ஸம்யௌஂதி ஹவிரேவாகரந்தர்வேதி ஸம்யௌஂத்ய வருத்த்யை யதீநாமத்யமாநாநாக்ம் ஶீர்ஷாணி பரா-'பதந்தே கர்ஜூரா அபவந்-தேஷாக்ம் ரஸ ஊர்த்வோ-'பதத்-தாநி கரீராண்ய-பவந்-த்ஸௌம்யாநி வை கரீராணி ஸௌம்யா கலு வா ஆஹுதி ர்திவோ வ்ரு'ஷ்டி-ஞ்ச்யாவயதி யத்கரீராணி பவந்தி [ ] 24
ஸௌம்யயைவா-''ஹுத்யா திவோ வ்ரு'ஷ்டிமவ ருந்தே மதுஷா ஸம்-யௌஂத்யபாம்-வாஂ ஏஷ ஓஷதீநாக்ம் ரஸோ யந்மத்த்வத்ப்ய ஏவௌஷதீப்யோ வர்ஷத்யதோ அத்ப்ய ஏவௌஷதீப்யோ வ்ரு'ஷ்டிநி-ந்நயதி மாந்தா வாஶா இதி ஸம்யௌஂதி நாமதேயைரேவைநா அச்சைத்யதோ யதா ப்ரூயாதஸா வேஹீத்யேவமேவைநா நாமதேயைரா - [நாமதேயைரா, ச்யாவயதி வ்ரு'ஷ்ணோ] 25
ச்யாவயதி வ்ரு'ஷ்ணோ அஶ்வஸ்ய ஸந்தாநமஸி வ்ரு'ஷ்ட்யை த்வோப நஹ்யாமீத்யாஹ வ்ரு'ஷா வா அஶ்வோ வ்ரு'ஷா பர்ஜந்யஃ க்ரு'ஷ்ண இவ கலு வை பூத்வா வர்ஷதி ரூபேணைவைநக்ம் ஸமர்தயதி வர்ஷஸ்யா வருத்த்யை ॥ 26 ॥
மாருதமஸி மருதாமோஜ இதி க்ரு'ஷ்ணம்-வாஂஸஃ க்ரு'ஷ்ணதூஷ-ம்பரி தத்த ஏதத்வை வ்ரு'ஷ்ட்யை ரூபக்ம் ஸரூப ஏவ பூத்வா பர்ஜந்யம்-வஂர்ஷயதிரமயத மருத-ஶ்ஶ்யேநமாயிநமிதி பஶ்சாத்வாத-ம்ப்ரதி மீவதி புரோவாதமேவ ஜநயதி வர்ஷஸ்யா வருத்த்யை வாதநாமாநி ஜுஹோதி வாயுர்வை வ்ரு'ஷ்ட்யா ஈஶே வாயுமேவ ஸ்வேந பாகதேயேநோப தாவதி ஸ ஏவாஸ்மை பர்ஜந்யம்-வஂர்ஷயத்யஷ்டௌ [வர்ஷயத்யஷ்டௌ, ஜுஹோதி சதஸ்ரோ வை] 23
ஜுஹோதி சதஸ்ரோ வை திஶஶ்சதஸ்ரோ-'வாந்தரதிஶா திக்ப்ய ஏவ வ்ரு'ஷ்டிக்ம் ஸ-ம்ப்ர ச்யாவயதி க்ரு'ஷ்ணாஜிநே ஸம்யௌஂதி ஹவிரேவாகரந்தர்வேதி ஸம்யௌஂத்ய வருத்த்யை யதீநாமத்யமாநாநாக்ம் ஶீர்ஷாணி பரா-'பதந்தே கர்ஜூரா அபவந்-தேஷாக்ம் ரஸ ஊர்த்வோ-'பதத்-தாநி கரீராண்ய-பவந்-த்ஸௌம்யாநி வை கரீராணி ஸௌம்யா கலு வா ஆஹுதி ர்திவோ வ்ரு'ஷ்டி-ஞ்ச்யாவயதி யத்கரீராணி பவந்தி [ ] 24
ஸௌம்யயைவா-''ஹுத்யா திவோ வ்ரு'ஷ்டிமவ ருந்தே மதுஷா ஸம்-யௌஂத்யபாம்-வாஂ ஏஷ ஓஷதீநாக்ம் ரஸோ யந்மத்த்வத்ப்ய ஏவௌஷதீப்யோ வர்ஷத்யதோ அத்ப்ய ஏவௌஷதீப்யோ வ்ரு'ஷ்டிநி-ந்நயதி மாந்தா வாஶா இதி ஸம்யௌஂதி நாமதேயைரேவைநா அச்சைத்யதோ யதா ப்ரூயாதஸா வேஹீத்யேவமேவைநா நாமதேயைரா - [நாமதேயைரா, ச்யாவயதி வ்ரு'ஷ்ணோ] 25
ச்யாவயதி வ்ரு'ஷ்ணோ அஶ்வஸ்ய ஸந்தாநமஸி வ்ரு'ஷ்ட்யை த்வோப நஹ்யாமீத்யாஹ வ்ரு'ஷா வா அஶ்வோ வ்ரு'ஷா பர்ஜந்யஃ க்ரு'ஷ்ண இவ கலு வை பூத்வா வர்ஷதி ரூபேணைவைநக்ம் ஸமர்தயதி வர்ஷஸ்யா வருத்த்யை ॥ 26 ॥
(அஷ்டௌ - பவந்தி - நாமதேயைரை - காந்ந த்ரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 9)
தேவா வஸவ்யா தேவா-ஶ்ஶர்மண்யா தேவா-ஸ்ஸபீதய இத்யா பத்த்நாதி தேவதாபிரேவாந்வஹம்-வ்ரு'ஂஷ்டிமிச்சதி யதி வர்ஷேத்-தாவத்யேவ ஹோதவ்யம்-யஂதி ந வர்ஷேச்ச்வோ பூதே ஹவிர்நிர்வபேதஹோராத்ரே வை மித்ராவருணாவஹோராத்ராப்யா-ங்கலு வை பர்ஜந்யோ வர்ஷதி நக்தம்-வாஂ ஹி திவா வா வர்ஷதி மித்ராவருணாவேவ ஸ்வேந பாகதேயேநோப தாவதி தாவேவாஸ்மா [தாவேவாஸ்மை, அஹோராத்ராப்யாம்-] 27
அஹோராத்ராப்யா-ம்பர்ஜந்யம் ஂவர்ஷயதோ-'க்நயே தாமச்சதே புரோடாஶமஷ்டாகபால-ந்நிர்வபேந்மாருதக்ம் ஸப்தகபாலக்ம் ஸௌர்யமேககபாலமக்நிர்வா இதோ வ்ரு'ஷ்டிமுதீரயதி மருதஃ ஸ்ரு'ஷ்டா-ந்நயந்தி யதா கலு வா அஸாவாதித்யோ ந்யம்-ரஶ்மிபிஃ பர்யாவர்ததே-'தவர்ஷதிதாமச்சதிவ கலு வை பூத்வா வர்ஷத்யேதா வை தேவதா வ்ரு'ஷ்ட்யா ஈஶதே தா ஏவ ஸ்வேந பாகதேயேநோப தாவதி தா [பாகதேயேநோப தாவதி தாஃ, ஏவாஸ்மை] 28
ஏவாஸ்மை பர்ஜந்யம்-வஂர்ஷயந்த்யுதா வர்ஷிஷ்யந் வர்ஷத்யேவ ஸ்ரு'ஜா வ்ரு'ஷ்டி-ந்திவ ஆ-'த்பி-ஸ்ஸமுத்ர-ம்ப்ரு'ணேத்யாஹேமாஶ்சைவா-மூஶ்சாப-ஸ்ஸமர்தயத்யதோ ஆபிரேவா-மூரச்சைத்யப்ஜா அஸி ப்ரதமஜா பலமஸி ஸமுத்ரியமித்யாஹ யதாயஜுரேவைத-துந்ந-ம்பய ப்ரு'திவீமிதி வர்ஷாஹ்வா-ஞ்ஜுஹோத்யேஷா வா ஓஷதீநாம்-வ்ரு'ஂஷ்டிவநிஸ்தயைவ வ்ரு'ஷ்டிமா ச்யாவயதி யே தேவா திவிபாகா இதி க்ரு'ஷ்ணாஜிநமவ தூநோதீம ஏவாஸ்மை லோகாஃ ப்ரீதா அபீஷ்டா பவந்தி ॥ 29 ॥
தேவா வஸவ்யா தேவா-ஶ்ஶர்மண்யா தேவா-ஸ்ஸபீதய இத்யா பத்த்நாதி தேவதாபிரேவாந்வஹம்-வ்ரு'ஂஷ்டிமிச்சதி யதி வர்ஷேத்-தாவத்யேவ ஹோதவ்யம்-யஂதி ந வர்ஷேச்ச்வோ பூதே ஹவிர்நிர்வபேதஹோராத்ரே வை மித்ராவருணாவஹோராத்ராப்யா-ங்கலு வை பர்ஜந்யோ வர்ஷதி நக்தம்-வாஂ ஹி திவா வா வர்ஷதி மித்ராவருணாவேவ ஸ்வேந பாகதேயேநோப தாவதி தாவேவாஸ்மா [தாவேவாஸ்மை, அஹோராத்ராப்யாம்-] 27
அஹோராத்ராப்யா-ம்பர்ஜந்யம் ஂவர்ஷயதோ-'க்நயே தாமச்சதே புரோடாஶமஷ்டாகபால-ந்நிர்வபேந்மாருதக்ம் ஸப்தகபாலக்ம் ஸௌர்யமேககபாலமக்நிர்வா இதோ வ்ரு'ஷ்டிமுதீரயதி மருதஃ ஸ்ரு'ஷ்டா-ந்நயந்தி யதா கலு வா அஸாவாதித்யோ ந்யம்-ரஶ்மிபிஃ பர்யாவர்ததே-'தவர்ஷதிதாமச்சதிவ கலு வை பூத்வா வர்ஷத்யேதா வை தேவதா வ்ரு'ஷ்ட்யா ஈஶதே தா ஏவ ஸ்வேந பாகதேயேநோப தாவதி தா [பாகதேயேநோப தாவதி தாஃ, ஏவாஸ்மை] 28
ஏவாஸ்மை பர்ஜந்யம்-வஂர்ஷயந்த்யுதா வர்ஷிஷ்யந் வர்ஷத்யேவ ஸ்ரு'ஜா வ்ரு'ஷ்டி-ந்திவ ஆ-'த்பி-ஸ்ஸமுத்ர-ம்ப்ரு'ணேத்யாஹேமாஶ்சைவா-மூஶ்சாப-ஸ்ஸமர்தயத்யதோ ஆபிரேவா-மூரச்சைத்யப்ஜா அஸி ப்ரதமஜா பலமஸி ஸமுத்ரியமித்யாஹ யதாயஜுரேவைத-துந்ந-ம்பய ப்ரு'திவீமிதி வர்ஷாஹ்வா-ஞ்ஜுஹோத்யேஷா வா ஓஷதீநாம்-வ்ரு'ஂஷ்டிவநிஸ்தயைவ வ்ரு'ஷ்டிமா ச்யாவயதி யே தேவா திவிபாகா இதி க்ரு'ஷ்ணாஜிநமவ தூநோதீம ஏவாஸ்மை லோகாஃ ப்ரீதா அபீஷ்டா பவந்தி ॥ 29 ॥
(அஸ்மை - தாவதி தா - வா - ஏகவிக்ம்ஶதிஶ்ச ) (அ. 10)
ஸர்வாணி சந்தாக்ஸ்யேதஸ்யா-மிஷ்ட்யா-மநூச்யாநீத்யாஹு-ஸ்த்ரிஷ்டுபோ வா ஏதத்வீர்யம்-யஂ-த்ககுதுஷ்ணிஹா ஜகத்யை யதுஷ்ணிஹ-ககுபாவந்வாஹ தேநைவ ஸர்வாணி சந்தாக்ஸ்யவ ருந்தே காயத்ரீ வா ஏஷா யதுஷ்ணிஹா யாநி சத்வார்யத்த்யக்ஷராணி சதுஷ்பாத ஏவ தே பஶவோயதா புரோடாஶே புரோடாஶோ-'த்த்யேவமேவ த-த்யத்-ரு'ச்யத்த்யக்ஷராணி யஜ்ஜகத்யா [யஜ்ஜகத்யா, பரிதத்த்யாதந்தம்-] 30
பரிதத்த்யாதந்தம்-யஂஜ்ஞ-ங்கமயே-த்த்ரிஷ்டுபா பரி ததாதீந்த்ரியம்-வைஂ வீர்ய-ந்த்ரிஷ்டுகிந்த்ரிய ஏவ வீர்யே யஜ்ஞ-ம்ப்ரதிஷ்டாபயதி நாந்த-ங்கமயத்யக்நே த்ரீ தே வாஜிநா த்ரீ ஷதஸ்தேதி த்ரிவத்யா பரி ததாதி ஸரூபத்வாய ஸர்வோ வா ஏஷ யஜ்ஞோ ய-த்த்ரைதாதவீய-ங்காமாய-காமாய ப்ரயுஜ்யதே ஸர்வேப்யோ ஹி காமேப்யோ யஜ்ஞஃ ப்ரயுஜ்யதே த்ரைதாதவீயேந யஜேதாபிசரந்-த்ஸர்வோ வா [ஸர்வோ வை, ஏஷ] 31
ஏஷ யஜ்ஞோ ய-த்த்ரைதாதவீயக்ம் ஸர்வேணைவைநம்-யஂஜ்ஞேநாபி சரதி ஸ்த்ரு'ணுத ஏவைநமேதயைவ யஜேதாபிசர்யமாண-ஸ்ஸர்வோ வா ஏஷ யஜ்ஞோ ய-த்த்ரைதாதவீயக்ம் ஸர்வேணைவ யஜ்ஞேந யஜதே நைநமபிசரந்-த்ஸ்த்ரு'ணுத ஏதயைவ யஜேத ஸஹஸ்ரேண யக்ஷ்யமாணஃ ப்ரஜாதமேவைந-த்ததாத்யேதயைவ யஜேத ஸஹஸ்ரேணேஜாநோ-'ந்தம்-வாஂ ஏஷ பஶூநா-ங்கச்சதி [-கச்சதி, ய-ஸ்ஸஹஸ்ரேண] 32
ய-ஸ்ஸஹஸ்ரேண யஜதே ப்ரஜாபதிஃ கலு வை பஶூநஸ்ரு'ஜத தாக்ஸ்த்ரைதாத வீயே-நைவாஸ்ரு'ஜத ய ஏவம்-விஂத்வாக் ஸ்த்ரைதாதவீயேநபஶுகாமோ யஜதே யஸ்மாதேவ யோநேஃ ப்ரஜாபதிஃ பஶூநஸ்ரு'ஜத தஸ்மாதேவைநாந்-த்ஸ்ரு'ஜத உபைநமுத்தரக்ம் ஸஹஸ்ர-ந்நமதி தேவதாப்யோ வா ஏஷ ஆ வ்ரு'ஶ்ச்யதே யோ யக்ஷ்ய இத்யுக்த்வா ந யஜதே த்ரைதாதவீயேந யஜேத ஸர்வோ வா ஏஷ யஜ்ஞோ [யஜ்ஞஃ, ய-த்த்ரைதாதவீயக்ம்] 33
ய-த்த்ரைதாதவீயக்ம் ஸர்வேணைவ யஜ்ஞேந யஜதே ந தேவதாப்ய ஆ வ்ரு'ஶ்ச்யதே த்வாதஶகபாலஃ புரோடாஶோ பவதி தே த்ரயஶ்சதுஷ்கபாலா-ஸ்த்ரிஷ்ஷம்ரு'த்தத்வாய த்ரயஃ புரோடாஶா பவந்தி த்ரய இமே லோகா ஏஷாம்-லோஂகாநாமாப்த்யா உத்தர-உத்தரோ ஜ்யாயா-ந்பவத்யேவமிவ ஹீமே லோகா யவமயோ மத்த்ய ஏதத்வா அந்தரிக்ஷஸ்ய ரூபக்ம் ஸம்ரு'த்த்யை ஸர்வேஷாமபிகமயந்நவ த்யத்யசபண்ட்காரக்ம் ஹிரண்ய-ந்ததாதி தேஜ ஏவா- [ஏவ, அவ ருந்தே] 34
-'வ ருந்தே தார்ப்ய-ந்ததாதி பஶூநேவாவ ருந்தே தேநு-ந்ததாத்யாஶிஷ ஏவாவ ருந்தே ஸாம்நோ வா ஏஷ வர்ணோ யத்திரண்யம்-யஂஜுஷா-ந்தார்ப்யமுக்தாமதாநா-ந்தேநுரேதாநேவ ஸர்வாந். வர்ணாநவ ருந்தே ॥ 35 ॥
ஸர்வாணி சந்தாக்ஸ்யேதஸ்யா-மிஷ்ட்யா-மநூச்யாநீத்யாஹு-ஸ்த்ரிஷ்டுபோ வா ஏதத்வீர்யம்-யஂ-த்ககுதுஷ்ணிஹா ஜகத்யை யதுஷ்ணிஹ-ககுபாவந்வாஹ தேநைவ ஸர்வாணி சந்தாக்ஸ்யவ ருந்தே காயத்ரீ வா ஏஷா யதுஷ்ணிஹா யாநி சத்வார்யத்த்யக்ஷராணி சதுஷ்பாத ஏவ தே பஶவோயதா புரோடாஶே புரோடாஶோ-'த்த்யேவமேவ த-த்யத்-ரு'ச்யத்த்யக்ஷராணி யஜ்ஜகத்யா [யஜ்ஜகத்யா, பரிதத்த்யாதந்தம்-] 30
பரிதத்த்யாதந்தம்-யஂஜ்ஞ-ங்கமயே-த்த்ரிஷ்டுபா பரி ததாதீந்த்ரியம்-வைஂ வீர்ய-ந்த்ரிஷ்டுகிந்த்ரிய ஏவ வீர்யே யஜ்ஞ-ம்ப்ரதிஷ்டாபயதி நாந்த-ங்கமயத்யக்நே த்ரீ தே வாஜிநா த்ரீ ஷதஸ்தேதி த்ரிவத்யா பரி ததாதி ஸரூபத்வாய ஸர்வோ வா ஏஷ யஜ்ஞோ ய-த்த்ரைதாதவீய-ங்காமாய-காமாய ப்ரயுஜ்யதே ஸர்வேப்யோ ஹி காமேப்யோ யஜ்ஞஃ ப்ரயுஜ்யதே த்ரைதாதவீயேந யஜேதாபிசரந்-த்ஸர்வோ வா [ஸர்வோ வை, ஏஷ] 31
ஏஷ யஜ்ஞோ ய-த்த்ரைதாதவீயக்ம் ஸர்வேணைவைநம்-யஂஜ்ஞேநாபி சரதி ஸ்த்ரு'ணுத ஏவைநமேதயைவ யஜேதாபிசர்யமாண-ஸ்ஸர்வோ வா ஏஷ யஜ்ஞோ ய-த்த்ரைதாதவீயக்ம் ஸர்வேணைவ யஜ்ஞேந யஜதே நைநமபிசரந்-த்ஸ்த்ரு'ணுத ஏதயைவ யஜேத ஸஹஸ்ரேண யக்ஷ்யமாணஃ ப்ரஜாதமேவைந-த்ததாத்யேதயைவ யஜேத ஸஹஸ்ரேணேஜாநோ-'ந்தம்-வாஂ ஏஷ பஶூநா-ங்கச்சதி [-கச்சதி, ய-ஸ்ஸஹஸ்ரேண] 32
ய-ஸ்ஸஹஸ்ரேண யஜதே ப்ரஜாபதிஃ கலு வை பஶூநஸ்ரு'ஜத தாக்ஸ்த்ரைதாத வீயே-நைவாஸ்ரு'ஜத ய ஏவம்-விஂத்வாக் ஸ்த்ரைதாதவீயேநபஶுகாமோ யஜதே யஸ்மாதேவ யோநேஃ ப்ரஜாபதிஃ பஶூநஸ்ரு'ஜத தஸ்மாதேவைநாந்-த்ஸ்ரு'ஜத உபைநமுத்தரக்ம் ஸஹஸ்ர-ந்நமதி தேவதாப்யோ வா ஏஷ ஆ வ்ரு'ஶ்ச்யதே யோ யக்ஷ்ய இத்யுக்த்வா ந யஜதே த்ரைதாதவீயேந யஜேத ஸர்வோ வா ஏஷ யஜ்ஞோ [யஜ்ஞஃ, ய-த்த்ரைதாதவீயக்ம்] 33
ய-த்த்ரைதாதவீயக்ம் ஸர்வேணைவ யஜ்ஞேந யஜதே ந தேவதாப்ய ஆ வ்ரு'ஶ்ச்யதே த்வாதஶகபாலஃ புரோடாஶோ பவதி தே த்ரயஶ்சதுஷ்கபாலா-ஸ்த்ரிஷ்ஷம்ரு'த்தத்வாய த்ரயஃ புரோடாஶா பவந்தி த்ரய இமே லோகா ஏஷாம்-லோஂகாநாமாப்த்யா உத்தர-உத்தரோ ஜ்யாயா-ந்பவத்யேவமிவ ஹீமே லோகா யவமயோ மத்த்ய ஏதத்வா அந்தரிக்ஷஸ்ய ரூபக்ம் ஸம்ரு'த்த்யை ஸர்வேஷாமபிகமயந்நவ த்யத்யசபண்ட்காரக்ம் ஹிரண்ய-ந்ததாதி தேஜ ஏவா- [ஏவ, அவ ருந்தே] 34
-'வ ருந்தே தார்ப்ய-ந்ததாதி பஶூநேவாவ ருந்தே தேநு-ந்ததாத்யாஶிஷ ஏவாவ ருந்தே ஸாம்நோ வா ஏஷ வர்ணோ யத்திரண்யம்-யஂஜுஷா-ந்தார்ப்யமுக்தாமதாநா-ந்தேநுரேதாநேவ ஸர்வாந். வர்ணாநவ ருந்தே ॥ 35 ॥
(ஜகத்யா - 'பிசரந்-த்ஸர்வோ வை - கச்சதி - யஜ்ஞ - ஸ்தேஜ ஏவ - த்ரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 11)
த்வஷ்டா ஹதபுத்ரோ வீந்த்ரக்ம் ஸோமமா-'ஹர-த்தஸ்மிந்நிந்த்ர உபஹவமைச்சத த-ந்நோபாஹ்வயத புத்ர-ம்மே-'வதீரிதி ஸ யஜ்ஞவேஶஸ-ங்க்ரு'த்வா ப்ராஸஹா ஸோமமபிப-த்தஸ்ய யதத்யஶிஷ்யத த-த்த்வஷ்டா-''ஹவநீயமுப ப்ராவர்தய-த்ஸ்வாஹேந்த்ரஶத்ருர்வர்தஸ்வேதி ஸ யாவதூர்த்வஃ பராவித்த்யதி தாவதி ஸ்வயமேவ வ்யரமத யதி வா தாவ-த்ப்ரவண- [தாவ-த்ப்ரவணம், ஆஸீத்யதி] 36
-மாஸீத்யதி வா தாவதத்த்யக்நேராஸீ-த்ஸ ஸம்பவந்நக்நீஷோமாவபி ஸமபவ-த்ஸ இஷுமாத்ரமிஷுமாத்ரம்-விஂஷ்வங்ஙவர்தத ஸ இமாம்-லோஂகாநவ்ரு'ணோத்ய-திமாம்-லோஂகாநவ்ரு'ணோ-த்த-த்வ்ரு'த்ரஸ்ய வ்ரு'த்ரத்வ-ந்தஸ்மாதிந்த்ரோ-'பிபேதபி த்வஷ்டா தஸ்மை த்வஷ்டா வஜ்ரமஸிஞ்ச-த்தபோ வை ஸ வஜ்ர ஆஸீ-த்தமுத்யந்து-ந்நாஶக்நோதத வை தர்ஹி விஷ்ணு- [விஷ்ணுஃ, அந்யா] 37
-ரந்யா தேவதா ''ஸீ-த்ஸோ-'ப்ரவீ-த்விஷ்ணவேஹீதமா ஹரிஷ்யாவோ யேநாயமிதமிதிஸ விஷ்ணுஸ்த்ரேதா-''த்மாநம்-விஂந்யதத்த ப்ரு'திவ்யா-ந்த்ரு'தீயமந்தரிக்ஷே த்ரு'தீய-ந்திவி த்ரு'தீய-மபிபர்யாவர்தா-த்த்யபிபேத்யத்-ப்ரு'திவ்யா-ந்த்ரு'தீயமாஸீ-த்தேநேந்த்ரோ வஜ்ரமுதயச்ச-த்விஷ்ண்வநுஸ்தித-ஸ்ஸோ-'ப்ரவீந்மா மே ப்ர ஹாரஸ்தி வா இத- [வா இதம், மயி வீர்ய-ந்த-த்தே] 38
-ம்மயி வீர்ய-ந்த-த்தே ப்ரதாஸ்யாமீதி ததஸ்மை ப்ராயச்ச-த்த-த்ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணாததா மேதி த-த்விஷ்ணவே-'தி ப்ராயச்ச-த்த-த்விஷ்ணுஃ ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணா-தஸ்மாஸ்விந்த்ர இந்த்ரிய-ந்ததாத்விதி யதந்தரிக்ஷே த்ரு'தீயமாஸீ-த்தேநேந்த்ரோ வஜ்ரமுதயச்ச-த்விஷ்ண்வநுஸ்தித-ஸ்ஸோ-'ப்ரவீந்மா மே ப்ரஹாரஸ்தி வா இத- [வா இதம், மயி வீர்ய-ந்த-த்தே] 39
-ம்மயி வீர்ய-ந்த-த்தே ப்ர தாஸ்யாமீதி ததஸ்மை ப்ராயச்ச-த்த-த்ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணா-த்த்விர்மா-'தா இதி த-த்விஷ்ணவே-'தி ப்ராயச்ச-த்த-த்விஷ்ணுஃ ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணாதஸ்மாஸ்விந்த்ர இந்த்ரிய-ந்ததாத்விதி யத்திவி த்ரு'தீயமாஸீ-த்தேநேந்த்ரோ வஜ்ரமுதயச்ச-த்விஷ்ண்வநுஸ்தித-ஸ்ஸோ-'ப்ரவீந்மா மே ப்ரஹார்யேநாஹ- [ப்ரஹார்யேநாஹம், இதமஸ்மி த-த்தே] 40
-மிதமஸ்மி த-த்தே ப்ரதாஸ்யாமீதி த்வீ(3) இத்யப்ரவீ-த்ஸந்தா-ந்து ஸந்ததாவஹை த்வாமேவ ப்ரவிஶாநீதி யந்மா-ம்ப்ரவிஶேஃ கி-ம்மா புஞ்ஜ்யா இத்யப்ரவீ-த்த்வாமேவேந்தீய தவ போகாய த்வா-ம்ப்ரவிஶேயமித்யப்ரவீ-த்தம்-வ்ரு'ஂத்ரஃ ப்ராவிஶதுதரம்-வைஂ வ்ரு'த்ரஃ, க்ஷு-த்கலு வை மநுஷ்யஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யோ ய [ப்ராத்ரு'வ்யோ யஃ, ஏவம்-வேஂத ஹந்தி] 41
ஏவம்-வேஂத ஹந்தி க்ஷுத-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-ந்ததஸ்மை ப்ராயச்சத்த-த்ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணாத்- த்ரிர்மா-'தா இதி த-த்விஷ்ணவே-'தி ப்ராயச்ச-த்த-த்விஷ்ணுஃ ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணாதஸ்மாஸ்விந்த்ர இந்த்ரிய-ந்ததாத்விதி யத்த்ரிஃ ப்ராயச்ச-த்த்ரிஃ ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணா-த்த-த்த்ரிதாதோஸ்த்ரிதாதுத்வம்-யஂ-த்விஷ்ணுரந்வதிஷ்டத விஷ்ணவே-'தி ப்ராயச்ச-த்தஸ்மாதைந்த்ராவைஷ்ணவக்ம் ஹவிர்பவதி யத்வா இத-ங்கிஞ்ச ததஸ்மை த-த்ப்ராயச்ச-த்ரு'ச-ஸ்ஸாமாநி யஜூக்ம்ஷி ஸஹஸ்ரம்-வாஂ அஸ்மை த-த்ப்ராயச்ச-த்தஸ்மா-த்ஸஹஸ்ரதக்ஷிணம் ॥ 42 ॥
த்வஷ்டா ஹதபுத்ரோ வீந்த்ரக்ம் ஸோமமா-'ஹர-த்தஸ்மிந்நிந்த்ர உபஹவமைச்சத த-ந்நோபாஹ்வயத புத்ர-ம்மே-'வதீரிதி ஸ யஜ்ஞவேஶஸ-ங்க்ரு'த்வா ப்ராஸஹா ஸோமமபிப-த்தஸ்ய யதத்யஶிஷ்யத த-த்த்வஷ்டா-''ஹவநீயமுப ப்ராவர்தய-த்ஸ்வாஹேந்த்ரஶத்ருர்வர்தஸ்வேதி ஸ யாவதூர்த்வஃ பராவித்த்யதி தாவதி ஸ்வயமேவ வ்யரமத யதி வா தாவ-த்ப்ரவண- [தாவ-த்ப்ரவணம், ஆஸீத்யதி] 36
-மாஸீத்யதி வா தாவதத்த்யக்நேராஸீ-த்ஸ ஸம்பவந்நக்நீஷோமாவபி ஸமபவ-த்ஸ இஷுமாத்ரமிஷுமாத்ரம்-விஂஷ்வங்ஙவர்தத ஸ இமாம்-லோஂகாநவ்ரு'ணோத்ய-திமாம்-லோஂகாநவ்ரு'ணோ-த்த-த்வ்ரு'த்ரஸ்ய வ்ரு'த்ரத்வ-ந்தஸ்மாதிந்த்ரோ-'பிபேதபி த்வஷ்டா தஸ்மை த்வஷ்டா வஜ்ரமஸிஞ்ச-த்தபோ வை ஸ வஜ்ர ஆஸீ-த்தமுத்யந்து-ந்நாஶக்நோதத வை தர்ஹி விஷ்ணு- [விஷ்ணுஃ, அந்யா] 37
-ரந்யா தேவதா ''ஸீ-த்ஸோ-'ப்ரவீ-த்விஷ்ணவேஹீதமா ஹரிஷ்யாவோ யேநாயமிதமிதிஸ விஷ்ணுஸ்த்ரேதா-''த்மாநம்-விஂந்யதத்த ப்ரு'திவ்யா-ந்த்ரு'தீயமந்தரிக்ஷே த்ரு'தீய-ந்திவி த்ரு'தீய-மபிபர்யாவர்தா-த்த்யபிபேத்யத்-ப்ரு'திவ்யா-ந்த்ரு'தீயமாஸீ-த்தேநேந்த்ரோ வஜ்ரமுதயச்ச-த்விஷ்ண்வநுஸ்தித-ஸ்ஸோ-'ப்ரவீந்மா மே ப்ர ஹாரஸ்தி வா இத- [வா இதம், மயி வீர்ய-ந்த-த்தே] 38
-ம்மயி வீர்ய-ந்த-த்தே ப்ரதாஸ்யாமீதி ததஸ்மை ப்ராயச்ச-த்த-த்ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணாததா மேதி த-த்விஷ்ணவே-'தி ப்ராயச்ச-த்த-த்விஷ்ணுஃ ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணா-தஸ்மாஸ்விந்த்ர இந்த்ரிய-ந்ததாத்விதி யதந்தரிக்ஷே த்ரு'தீயமாஸீ-த்தேநேந்த்ரோ வஜ்ரமுதயச்ச-த்விஷ்ண்வநுஸ்தித-ஸ்ஸோ-'ப்ரவீந்மா மே ப்ரஹாரஸ்தி வா இத- [வா இதம், மயி வீர்ய-ந்த-த்தே] 39
-ம்மயி வீர்ய-ந்த-த்தே ப்ர தாஸ்யாமீதி ததஸ்மை ப்ராயச்ச-த்த-த்ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணா-த்த்விர்மா-'தா இதி த-த்விஷ்ணவே-'தி ப்ராயச்ச-த்த-த்விஷ்ணுஃ ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணாதஸ்மாஸ்விந்த்ர இந்த்ரிய-ந்ததாத்விதி யத்திவி த்ரு'தீயமாஸீ-த்தேநேந்த்ரோ வஜ்ரமுதயச்ச-த்விஷ்ண்வநுஸ்தித-ஸ்ஸோ-'ப்ரவீந்மா மே ப்ரஹார்யேநாஹ- [ப்ரஹார்யேநாஹம், இதமஸ்மி த-த்தே] 40
-மிதமஸ்மி த-த்தே ப்ரதாஸ்யாமீதி த்வீ(3) இத்யப்ரவீ-த்ஸந்தா-ந்து ஸந்ததாவஹை த்வாமேவ ப்ரவிஶாநீதி யந்மா-ம்ப்ரவிஶேஃ கி-ம்மா புஞ்ஜ்யா இத்யப்ரவீ-த்த்வாமேவேந்தீய தவ போகாய த்வா-ம்ப்ரவிஶேயமித்யப்ரவீ-த்தம்-வ்ரு'ஂத்ரஃ ப்ராவிஶதுதரம்-வைஂ வ்ரு'த்ரஃ, க்ஷு-த்கலு வை மநுஷ்யஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யோ ய [ப்ராத்ரு'வ்யோ யஃ, ஏவம்-வேஂத ஹந்தி] 41
ஏவம்-வேஂத ஹந்தி க்ஷுத-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-ந்ததஸ்மை ப்ராயச்சத்த-த்ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணாத்- த்ரிர்மா-'தா இதி த-த்விஷ்ணவே-'தி ப்ராயச்ச-த்த-த்விஷ்ணுஃ ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணாதஸ்மாஸ்விந்த்ர இந்த்ரிய-ந்ததாத்விதி யத்த்ரிஃ ப்ராயச்ச-த்த்ரிஃ ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணா-த்த-த்த்ரிதாதோஸ்த்ரிதாதுத்வம்-யஂ-த்விஷ்ணுரந்வதிஷ்டத விஷ்ணவே-'தி ப்ராயச்ச-த்தஸ்மாதைந்த்ராவைஷ்ணவக்ம் ஹவிர்பவதி யத்வா இத-ங்கிஞ்ச ததஸ்மை த-த்ப்ராயச்ச-த்ரு'ச-ஸ்ஸாமாநி யஜூக்ம்ஷி ஸஹஸ்ரம்-வாஂ அஸ்மை த-த்ப்ராயச்ச-த்தஸ்மா-த்ஸஹஸ்ரதக்ஷிணம் ॥ 42 ॥
(ப்ரவணம் - ஂவிஷ்ணு- ர்வா இத- மித - மஹம் - ஂயோ - பவ - த்யேக விக்ம்ஶதிஶ்ச) (அ. 12)
தேவா வை ராஜந்யா-ஜ்ஜாயமாநா-தபிபயு-ஸ்தமந்தரேவ ஸந்த-ந்தாம்நா 'பௌம்பந்-த்ஸ வா ஏஷோ-'போப்தோ ஜாயதே ய-த்ராஜந்யோ யத்வா ஏஷோ-'நபோப்தோ ஜாயேத வ்ரு'த்ரா-ந்க்நக்க் ஶ்சரேத்ய-ங்காமயேத ராஜந்யமநபோப்தோ ஜாயேத வ்ரு'த்ரா-ந்க்நக்க் ஶ்சரேதிதி தஸ்மா ஏதமைந்த்ரா பார்ஹஸ்பத்ய-ஞ்சரு-ந்நிர்வபேதைந்த்ரோ வை ராஜந்யோ ப்ரஹ்ம ப்ரு'ஹஸ்பதி ர்ப்ரஹ்மணைவைந-ந்தாம்நோ-'போம்பநா-ந்முஞ்சதி ஹிரண்மய-ந்தாம தக்ஷிணா ஸாக்ஷாதேவைந-ந்தாம்நோ-'போம்பநா-ந்முஞ்சதி ॥ 43 ॥
தேவா வை ராஜந்யா-ஜ்ஜாயமாநா-தபிபயு-ஸ்தமந்தரேவ ஸந்த-ந்தாம்நா 'பௌம்பந்-த்ஸ வா ஏஷோ-'போப்தோ ஜாயதே ய-த்ராஜந்யோ யத்வா ஏஷோ-'நபோப்தோ ஜாயேத வ்ரு'த்ரா-ந்க்நக்க் ஶ்சரேத்ய-ங்காமயேத ராஜந்யமநபோப்தோ ஜாயேத வ்ரு'த்ரா-ந்க்நக்க் ஶ்சரேதிதி தஸ்மா ஏதமைந்த்ரா பார்ஹஸ்பத்ய-ஞ்சரு-ந்நிர்வபேதைந்த்ரோ வை ராஜந்யோ ப்ரஹ்ம ப்ரு'ஹஸ்பதி ர்ப்ரஹ்மணைவைந-ந்தாம்நோ-'போம்பநா-ந்முஞ்சதி ஹிரண்மய-ந்தாம தக்ஷிணா ஸாக்ஷாதேவைந-ந்தாம்நோ-'போம்பநா-ந்முஞ்சதி ॥ 43 ॥
(ஏநம் - த்வாதஶ ச) (அ. 13)
நவோநவோ பவதி ஜாயமாநோ-'ஹ்நா-ங்கேதுருஷஸா மேத்யக்ரே । பாக-ந்தேவேப்யோ விததாத்யாய-ந்ப்ரசந்த்ரமாஸ்திரதி தீர்கமாயுஃ ॥ யமாதித்யா அக்ம்ஶுமாப்யாயயந்தி யமக்ஷித-மக்ஷிதயஃ பிபந்தி । தேந நோ ராஜா வருணோ ப்ரு'ஹஸ்பதிரா ப்யாயயந்து புவநஸ்ய கோபாஃ ॥ப்ராச்யா-ந்திஶி த்வமிந்த்ராஸி ராஜோதோதீச்யாம்-வ்ரு'ஂத்ரஹந் வ்ரு'த்ரஹா-'ஸி । யத்ர யந்தி ஸ்ரோத்யாஸ்த- [யந்தி ஸ்ரோத்யாஸ்தத், ஜித-ந்தே] 44
-ஜ்ஜித-ந்தே தக்ஷிணதோ வ்ரு'ஷப ஏதி ஹவ்யஃ ॥ இந்த்ரோ ஜயாதி ந பரா ஜயாதா அதிராஜோ ராஜஸு ராஜயாதி । விஶ்வா ஹி பூயாஃ ப்ரு'தநா அபிஷ்டீருபஸத்யோ நமஸ்யோ யதா-'ஸத் ॥ அஸ்யேதேவ ப்ரரிரிசே மஹித்வ-ந்திவஃ ப்ரு'திவ்யாஃ பர்யந்தரிக்ஷாத் । ஸ்வராடிந்த்ரோ தம ஆ விஶ்வகூர்த-ஸ்ஸ்வரிரமத்ரோ வவக்ஷே ரணாய ॥ அபி த்வா ஶூர நோநுமோ-'துக்தா இவ தேநவஃ । ஈஶாந- [ஈஶாநம், அஸ்ய] 45
-மஸ்ய ஜகத-ஸ்ஸுவர்த்ரு'ஶமீஶாநமிந்த்ர தஸ்துஷஃ ॥ த்வாமித்தி ஹவாமஹே ஸாதா வாஜஸ்ய காரவஃ । த்வாம்-வ்ரு'ஂத்ரேஷ்விந்த்ர ஸத்பதி-ந்நரஸ்த்வா-ங்காஷ்டாஸ்வர்வதஃ ॥ யத்த்யாவஇந்த்ரதேஶதக்ம் ஶத-ம்பூமீருத ஸ்யுஃ । ந த்வா வஜ்ரிந்-த்ஸஹஸ்ரக்ம் ஸூர்யா அநு ந ஜாதமஷ்ட ரோதஸீ ॥ பிபா ஸோமமிந்த்ர மந்தது த்வா யந்தே ஸுஷாவ ஹர்யஶ்வாத்ரிஃ । 46
ஸோதுர்பாஹுப்யாக்ம் ஸுயதோ நார்வா ॥ ரேவதீர்ந-ஸ்ஸதமாத இந்த்ரே ஸந்து துவிவாஜாஃ । க்ஷுமந்தோ யாபிர்மதேம ॥ உதக்நே ஶுசயஸ்தவ , வி ஜ்யோதிஷோ,து த்ய-ஞ்ஜாதவேதஸக்ம்ஸப்த த்வா ஹரிதோ ரதே வஹந்தி தேவ ஸூர்ய । ஶோசிஷ்கேஶம்-விஂசக்ஷண ॥ சித்ர-ந்தேவாநாமுதகாதநீக-ஞ்சக்ஷுர்மித்ரஸ்ய வருணஸ்யா-'க்நேஃ । ஆ-'ப்ரா த்யாவாப்ரு'திவீ அந்தரிக்ஷக்ம் ஸூர்ய ஆத்மா ஜகதஸ்தஸ்துஷ- [ஜகதஸ்தஸ்துஷஃ, ச ।] 47
-ஶ்ச ॥ விஶ்வே தேவா ரு'தாவ்ரு'த ரு'துபிர்-ஹவநஶ்ருதஃ । ஜுஷந்தாம்-யுஂஜ்ய-ம்பயஃ ॥ விஶ்வே தேவா-ஶ்ஶ்ரு'ணுதேமக்ம் ஹவ-ம்மே யே அந்தரிக்ஷே ய உப த்யவிஷ்ட । யே அக்நிஜிஹ்வா உத வா யஜத்ரா ஆஸத்யாஸ்மி-ந்பர்ஹிஷி மாதயத்த்வம் ॥ 48 ॥
நவோநவோ பவதி ஜாயமாநோ-'ஹ்நா-ங்கேதுருஷஸா மேத்யக்ரே । பாக-ந்தேவேப்யோ விததாத்யாய-ந்ப்ரசந்த்ரமாஸ்திரதி தீர்கமாயுஃ ॥ யமாதித்யா அக்ம்ஶுமாப்யாயயந்தி யமக்ஷித-மக்ஷிதயஃ பிபந்தி । தேந நோ ராஜா வருணோ ப்ரு'ஹஸ்பதிரா ப்யாயயந்து புவநஸ்ய கோபாஃ ॥ப்ராச்யா-ந்திஶி த்வமிந்த்ராஸி ராஜோதோதீச்யாம்-வ்ரு'ஂத்ரஹந் வ்ரு'த்ரஹா-'ஸி । யத்ர யந்தி ஸ்ரோத்யாஸ்த- [யந்தி ஸ்ரோத்யாஸ்தத், ஜித-ந்தே] 44
-ஜ்ஜித-ந்தே தக்ஷிணதோ வ்ரு'ஷப ஏதி ஹவ்யஃ ॥ இந்த்ரோ ஜயாதி ந பரா ஜயாதா அதிராஜோ ராஜஸு ராஜயாதி । விஶ்வா ஹி பூயாஃ ப்ரு'தநா அபிஷ்டீருபஸத்யோ நமஸ்யோ யதா-'ஸத் ॥ அஸ்யேதேவ ப்ரரிரிசே மஹித்வ-ந்திவஃ ப்ரு'திவ்யாஃ பர்யந்தரிக்ஷாத் । ஸ்வராடிந்த்ரோ தம ஆ விஶ்வகூர்த-ஸ்ஸ்வரிரமத்ரோ வவக்ஷே ரணாய ॥ அபி த்வா ஶூர நோநுமோ-'துக்தா இவ தேநவஃ । ஈஶாந- [ஈஶாநம், அஸ்ய] 45
-மஸ்ய ஜகத-ஸ்ஸுவர்த்ரு'ஶமீஶாநமிந்த்ர தஸ்துஷஃ ॥ த்வாமித்தி ஹவாமஹே ஸாதா வாஜஸ்ய காரவஃ । த்வாம்-வ்ரு'ஂத்ரேஷ்விந்த்ர ஸத்பதி-ந்நரஸ்த்வா-ங்காஷ்டாஸ்வர்வதஃ ॥ யத்த்யாவஇந்த்ரதேஶதக்ம் ஶத-ம்பூமீருத ஸ்யுஃ । ந த்வா வஜ்ரிந்-த்ஸஹஸ்ரக்ம் ஸூர்யா அநு ந ஜாதமஷ்ட ரோதஸீ ॥ பிபா ஸோமமிந்த்ர மந்தது த்வா யந்தே ஸுஷாவ ஹர்யஶ்வாத்ரிஃ । 46
ஸோதுர்பாஹுப்யாக்ம் ஸுயதோ நார்வா ॥ ரேவதீர்ந-ஸ்ஸதமாத இந்த்ரே ஸந்து துவிவாஜாஃ । க்ஷுமந்தோ யாபிர்மதேம ॥ உதக்நே ஶுசயஸ்தவ , வி ஜ்யோதிஷோ,து த்ய-ஞ்ஜாதவேதஸக்ம்ஸப்த த்வா ஹரிதோ ரதே வஹந்தி தேவ ஸூர்ய । ஶோசிஷ்கேஶம்-விஂசக்ஷண ॥ சித்ர-ந்தேவாநாமுதகாதநீக-ஞ்சக்ஷுர்மித்ரஸ்ய வருணஸ்யா-'க்நேஃ । ஆ-'ப்ரா த்யாவாப்ரு'திவீ அந்தரிக்ஷக்ம் ஸூர்ய ஆத்மா ஜகதஸ்தஸ்துஷ- [ஜகதஸ்தஸ்துஷஃ, ச ।] 47
-ஶ்ச ॥ விஶ்வே தேவா ரு'தாவ்ரு'த ரு'துபிர்-ஹவநஶ்ருதஃ । ஜுஷந்தாம்-யுஂஜ்ய-ம்பயஃ ॥ விஶ்வே தேவா-ஶ்ஶ்ரு'ணுதேமக்ம் ஹவ-ம்மே யே அந்தரிக்ஷே ய உப த்யவிஷ்ட । யே அக்நிஜிஹ்வா உத வா யஜத்ரா ஆஸத்யாஸ்மி-ந்பர்ஹிஷி மாதயத்த்வம் ॥ 48 ॥
(த - தீஶாந - மத்ரி - ஸ்தஸ்துஷ - ஸ்த்ரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 14)
(தேவா மநுஷ்யா - தேவஸுரா அப்ருவந் - தேவாஸுராஸ்தேஷா-ங்காயத்ரீ - ப்ரஜாபதிஸ்தா யத்ரா-' - க்நே கோபிஃ - சித்ரயா - மாருதம் - தேவா வஸவ்யா அக்நே - மாருதமிதி - தேவா வஸவ்யா தேவா-ஶ்ஶர்மண்யாஃ - ஸர்வாணி - த்வஷ்டா ஹதபுத்ரோ - தேவா வை ராஜந்யாந் - நவோநவ - ஶ்சதுர்தஶ )
(தேவா மநுஷ்யாஃ - ப்ரஜா-ம்பஶுந் - தேவா வஸவ்யாஃ - பரிதத்யதித- மஸ்ம்ய - ஷ்டா சத்வாரிக்ம்ஶத் )
(தேவா மநுஷ்யா, மாதயத்வம்)
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ந்த்விதீயகாண்டே சதுர்தஃ ப்ரஶ்ந-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥