Agni

2.6 - samidho yajati vasantam - kṛṣṇa yajurveda taittirīya saṃhitā pāṭhaḥ

(Samidho Yajati Vasantam in English (IAST))

From Taittiriya Samhita, Krishna Yajurveda

This text originates from the second kanda of the Taittiriya Samhita of the Krishna Yajurveda. It forms part of the ritualistic instructions concerning the Prayaja offerings. The verses poetically correlate specific ritual offerings with the six seasons of the year, invoking the presence of Agni to establish harmony with the cosmic cycles. By chanting these mantras, the practitioner aligns their inner ritual with the rhythm of nature, seeking spiritual purification and the preservation of vitality. It is a foundational text for understanding Vedic sacrificial procedures and their deep interconnectedness with temporal and environmental cosmic forces.

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - avaśiṣṭakarmābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
samidho̭ yajati vasantamevartūnāmava̭ rundhe tanūnapā̭taṃ-ya~jati grīṣmamevāva̭ rundha iḍo ya̭jati varṣā evāva̭ rundhe barhirya̭jati śarada̭mevāva̭ rundhe svāhākāraṃ-ya~̭jati hemantamevāva̭ rundhe tasmā-thsvāhā̭kṛtā hema̭-npaśavo-'va̭ sīdanti samidho̭ yajatyuṣasa̭ eva devatā̭nāmava̭ rundhe tanūnapā̭taṃ-ya~jati yajñamevāva̭ rundha [yajñamevāva̭ rundha, iḍo ya̭jati] 1
iḍo ya̭jati paśūnevāva̭ rundhe barhirya̭jati prajāmevāva̭ rundhe samāna̭yata upabhṛtastejo vā ājya̭-mprajā barhiḥ prajāsveva tejo̭ dadhāti svāhākāraṃ-ya~̭jati vāca̭mevāva̭ rundhe daśa sa-mpa̭dyante daśākṣarā virāḍannaṃ̭-vi~rāḍvirājai vānnādyamava̭ rundhe samidho̭ yajatyasminneva loke prati̭tiṣṭhati tanūnapā̭taṃ-ya~jati [ ] 2
yajña evāntari̭kṣe prati̭ tiṣṭhatīḍo ya̭jati paśuṣveva prati̭tiṣṭhati baraḥirya̭jati ya eva dḙvayānāḥ panthā̭nasteṣveva prati̭tiṣṭhati svāhākāraṃ-ya~̭jati suvarga eva loke prati̭ tiṣṭhatyetāva̭nto vai dḙvalokāsteṣveva ya̭thāpūrva-mprati̭tiṣṭhati devāsurā eṣu lokeṣva̭spardhanta te devāḥ pra̭yājairebhyo lokebhyo 'sṷrā-nprāṇṷdanta ta-tpra̭yājānā- [ta-tpra̭yājānām, prayājatva-] 3
-mprayājatvaṃ-ya~syaivaṃ-vi~duṣaḥ̭ prayājā ijyante praibhyo lokebhyo bhrātṛ̭vyānnudate 'bhikrāma̭-ñjuhotyabhiji̭tyai yo vai pra̭yājānā-mmithunaṃ-ve~da pra prajayā̭ paśubhi̭ rmithunai rjā̭yate samidho̭ bahvīri̭va yajati tanūnapā̭tameka̭miva mithuna-ntadiḍo bahvīri̭va yajati barhireka̭miva mithuna-ntadetadvai pra̭yājānā-mmithunaṃ-ya~ evaṃ-ve~da pra [ ] 4
prajayā̭ paśubhi̭ rmithunai rjā̭yate devānāṃ-vā~ ani̭ṣṭā devatā āsannathāsṷrā yajñama̭jighāgṃ sa-nte devā gā̭yatrīṃ-vyau~̭ha-npañcākṣarā̭ṇi prācīnā̭ni trīṇi̭ pratīcīnā̭ni tato varma̭ yajñāyābha̭vadvarma yaja̭mānāya ya-tpra̭yājānūyājā ijyante varmaiva tadyajñāya̭ kriyate varma yaja̭mānāya bhrātṛ̭vyābhibhūtyai tasmā-dvarṷ̄tha-mpurastā-dvarṣī̭yaḥ paścāddhrasī̭yo devā vai purā rakṣobhya [purā rakṣobhyaḥ, iti̭ svāhākāreṇa̭] 5
iti̭ svāhākāreṇa̭ prayājeṣṷ yajñagṃ saggsthāpya̭mapaśya-ntagg svā̭hākāreṇa̭ prayājeṣu sama̭sthāpayan vi vā eta-dyajña-ñchi̭ndanti ya-thsvā̭hākāreṇa̭ prayājeṣṷ saggsthāpaya̭nti prayājāniṣṭvā havīgṣyabhi ghā̭rayati yajñasya santa̭tyā atho̭ havirevākaratho̭ yathāpūrvamupai̭ti pitā vai pra̭yājāḥ prajā-'nṷ̄yājā ya-tpra̭yājāniṣṭvā havīgṣya̭bhighāraya̭ti pitaiva ta-tputreṇa sādhā̭raṇa- [sādhā̭raṇam, kurute tasmā̭dāhu-] 6
-ṅkurute tasmā̭dāhu-ryaścaivaṃ-ve~da yaśca na kathā putrasya keva̭la-ṅkathā sādhā̭raṇa-mpiturityaska̭nnameva tadya-tpra̭yājeṣviṣṭeṣu skanda̭ti gāyatryḙva tena garbha̭-ndhatte sā prajā-mpaśūn. yaja̭mānāya praja̭nayati || 7 ||
(yajati yajñāmevāva̭ rundhe - tanūnapā̭taṃ-ya~jati - prayājānā̭ ṭṭa mevaṃ-ve~da pra - rakṣobhyaḥ - sādhā̭raṇaṃ - pañca̭trigṃśacca ) (a. 1)
cakṣṷṣī vā ete yajñasya yadājya̭bhāgau yadājya̭bhāgau yaja̭ti cakṣṷṣī eva ta-dyajñasya prati̭ dadhāti pūrvārdhe jṷhoti tasmā-tpūrvārdhe cakṣṷṣī prabāhṷg-juhoti tasmā-tprabāhukcakṣṷṣī devalokaṃ-vā~ agninā yaja̭māno-'nṷ paśyati pitṛlokagṃ somḙnottarārdhe 'gnayḙ juhoti dakṣiṇārdhe somā̭yaivami̭va hīmau lokāvanayo rlokayoranṷkhyātyai rājā̭nau vā etau devatā̭nāṃ- [devatā̭nām, yadagnīṣomā̭vantarā] 8
~yadagnīṣomā̭vantarā devatā̭ ijyete devatā̭nāṃ-vi~dhṛ̭tyai tasmā-drājñā̭ manuṣyā̭ vidhṛ̭tā brahmavādino̭ vadanti ki-nta-dyajñe yaja̭mānaḥ kurute yenānyato̭dataśca paśū-ndādhā-ro̭bhayato̭data-ścetyṛca̭-manūcyā ''jya̭bhāgasya juṣāṇena̭ yajati tenānyato̭dato dādhārarca̭manūcya̭ haviṣa̭ ṛcā ya̭jati teno̭bhayato̭dato dādhāra mūrdhanvatī̭ puro-'nuvākyā̭ bhavati mūrdhāna̭mevainagṃ̭ samānānā-ṅkaroti [ ] 9
niyutva̭tyā yajati bhrātṛ̭vyasyaiva paśū-nni yṷvate keśinagṃ̭ha dārbhya-ṅkeśī sātya̭kāmiruvāca saptapa̭dā-nte śakva̭rīg śvo yajñe pra̭yoktāse yasyai̭ vīryḙṇa pra jātā-nbhrātṛ̭vyānnudate prati̭ janiṣyamā̭ṇān. yasyai̭ vīryḙṇobhayo rlokayo rjyoti̭ rdhatte yasyai̭ vīryḙṇa pūrvārdhenā̭naḍvā-nbhunakti̭ jaghanārdhena̭ dhenuriti̭ purastāllakṣmā puro-'nuvākyā̭ bhavati jātāneva bhrātṛ̭vyā-npraṇṷdata upari̭ṣṭāllakṣmā [ ] 10
yājyā̭ janiṣyamā̭ṇāneva prati̭nudate purastāllakṣmā puro-'nuvākyā̭ bhavatyasminneva loke jyoti̭rdhatta upari̭ṣṭāllakṣmā yājyā̭-'muṣmi̭nneva loke jyoti̭rdhatte jyoti̭ṣmantāvasmā imau lokau bha̭vato ya evaṃ-ve~da̭ purastāllakṣmā puro-'nuvākyā̭ bhavati tasmā-tpūrvārdhenā̭naḍvā-nbhṷnaktyupari̭ṣṭāllakṣmā yājyā̭ tasmājjaghanārdhena̭ dhenurya evaṃ-ve~da̭ bhuṅkta ḙnametau vajra ājyaṃ-va~jra ājya̭bhāgau [ājya̭bhāgau, vajro̭] 11
vajro̭ vaṣaṭkārastrivṛta̭meva vajragṃ̭ sambhṛtya bhrātṛ̭vyāya pra ha̭ratyaccha̭mbaṭkāra-mapagūrya vaṣa̭ṭkaroti stṛtyai̭ gāyatrī pṷro-'nuvākyā̭ bhavati triṣṭug yājyā brahma̭nneva kṣatramanvāra̭-mbhayati tasmādbrāhmaṇo mukhyo mukhyo̭ bhavati ya evaṃ-ve~da praivaina̭-mpuro-'nuvākya̭yā ''ha praṇa̭yati yājya̭yā gamaya̭ti vaṣaṭkāreṇaivaina̭-mpuro-'nuvākya̭yā datte praya̭cchati yājya̭yā prati̭ [yājya̭yā prati̭, vaṣaṭkāreṇa̭] 12
vaṣaṭkāreṇa̭ sthāpayati tripadā̭ puro-'nuvākyā̭ bhavati traya̭ ime lokā eṣvḙva lokeṣu prati̭tiṣṭhati catṷṣpadā yājyā̭ catṷṣpada eva paśūnava̭ rundhe dvyakṣaro va̭ṣaṭkāro dvipā-dyaja̭mānaḥ paśuṣvevopari̭ṣṭā-tprati̭tiṣṭhati gāyatrī pṷro-'nuvākyā̭ bhavati triṣṭug yājyai̭ṣā vai saptapa̭dā śakva̭rī yadvā etayā̭ devā aśi̭kṣa-ntada̭śaknuvan. ya evaṃ-ve~da̭ śaknotyeva yacchikṣa̭ti || 13 ||
(devatā̭nāṃ - karotyu - pari̭ṣṭāllakṣmā - ''jya̭bhāgau - prati̭ - śakrotyeva - dve ca̭ ) (a. 2)
prajāpa̭ti rdevebhyo̭ yajñān vyādi̭śa-thsa ātmannājya̭madhatta ta-ndevā a̭bruvanneṣa vāva yajño yadājyamapyeva no-'trāstviti so-'bravī-dyajāṋ va ājya̭bhāgāvupa̭ stṛṇānabhi ghā̭rayāniti tasmā-dyajantyā-jya̭bhāgāvupa̭ stṛṇantyabhi ghā̭rayanti brahmavādino̭ vadanti kasmā-thsatyā-dyātayā̭mānyanyāni̭ havīg-ṣyayā̭tayāma-mājyamiti̭ prājāpatya- [prājāpatyam, iti̭] 14
-miti̭ brūyādayā̭tayāmā hi devānā-mprajāpa̭tiriti chandāgṃ̭si devebhyo-'pākrāma-nna vo̭-'bhāgāni̭ havyaṃ-va~̭kṣyāma iti tebhya̭ eta-cca̭turavatta-ma̭dhāraya-npuro-'nuvākyā̭yai yājyā̭yai devatā̭yai vaṣaṭkārāya yacca̭turavatta-ñjuhoti chandāg̭syeva ta-tprī̭ṇāti tānya̭sya prītāni̭ devebhyo̭ havyaṃ-va~̭hantyaṅgi̭raso vā ita ṷttamā-ssṷvargaṃ-lo~kamā̭ya-ntadṛṣa̭yo yajñavāstva̭bhyavāya-ntḙ- [yajñavāstva̭bhyavāya-nte, apaśya-npuroḍāśa̭-] 15
-'paśya-npuroḍāśa̭-ṅkūrma-mbhūtagṃ sarpa̭nta-ntama̭bruvannindrā̭ya dhriyasva bṛhaspata̭ye dhriyasva viśvebhyo devebhyo dhriyasveti sa nāddhri̭yata tama̭bruvannagnaye dhriyasveti so-'gnaye-'ddhriyata yadāgneyo- 'ṣṭāka̭pālo- 'māvāsyā̭yā-ñca paurṇamāsyā-ñcācyuto bhava̭ti suvargasya̭ lokasyābhiji̭tyai tama̭bruvan kathā-'hāsthā ityanṷpākto 'bhūvamitya̭bravī-dyathā-'kṣo-'nṷpākto- [-'nṷpāktaḥ, avārccha̭tyeva-] 16
-'vārccha̭tyeva-mavā̭-''ramityupari̭ṣṭā-dabhyajyādhastā-dupā̭nakti suvargasya̭ lokasya sama̭ṣṭyai sarvā̭ṇi kapālānyabhi pra̭thayati tāva̭taḥ puroḍāśā̭namuṣmi̭n ~lokḙ-'bhi ja̭yati yo vida̭gdha-ssa nai̭r-ṛto yo-'śṛ̭ta-ssa raudro ya-śśṛta-ssa sadḙvastasmādavi̭dahatā śṛtakṛntyaḥ̭ sadevatvāya bhasma̭nā-'bhi vā̭sayati tasmānmāgṃ senāsthi̭ channaṃ-ve~denābhi vā̭sayati tasmā- [tasmāt, keśai-] 17
-tkeśai-śśiraḥ̭ channa-mpracyṷtaṃ-vā~ etadasmā-llokādaga̭ta-ndevalokaṃ-ya~cchṛtagṃ havirana̭bhighārita-mabhighāryo-dvā̭sayati devatraivaina̭-dgamayati yadyeka̭-ṅkapāla-nnaśyedeko māsaḥ̭ saṃva~thsarasyāna̭veta-ssyādatha yaja̭mānaḥ pramī̭yeta ya-ddve naśyḙtā-ndvau māsaṷ saṃva~thsarasyāna̭vetau syātāmatha yaja̭mānaḥ pramī̭yeta saṅkhyāyo-dvā̭sayati yaja̭mānasya [yaja̭mānasya, gopīthāya yadi] 18
gopīthāya yadi naśyḙdāśvina-ndvi̭kapāla-nnirva̭pe-ddyāvāpṛthivya̭- meka̭kapālamaśvinau vai devānā-mbhiṣajau tābhyā̭mevāsmai̭ bheṣaja-ṅka̭roti dyāvāpṛthivya̭ eka̭kapālo bhavatyanayorvā etanna̭śyati yannaśya̭- tyanayo̭revaina̭-dvindati prati̭ṣṭhityai || 19 ||
(prajāpatyaṃ - te - 'kṣo-'nṷpākto - vedenābhi vā̭sayati tasmā--dyaja̭mānasya - dvātrigṃ̭śacca) (a. 3)
devasya̭ tvā savituḥ pra̭sava iti sphyamā da̭tte prasūtyā aśvino rbāhubhyāmityā̭hā-śvinau hi devānā̭maddhvaryū āstā-mpūṣṇo hastābhyāmityā̭ha yatyai̭ śatabhṛ̭ṣṭirasi vānaspatyo dvi̭ṣato vadha ityā̭ha vajra̭meva ta-thsaggśya̭ti bhrātṛ̭vyāya prahariṣyan-thsta̭mba yajur-ha̭ratyetāva̭tī vai pṛ̭thivī yāva̭tī vedistasyā̭ etāva̭ta eva bhrātṛ̭vya-nnirbha̭jati [-nirbha̭jati, tasmānnābhāga-] 20
tasmānnābhāga-nnirbha̭janti trirha̭rati traya̭ ime lokā ebhya evainaṃ̭-lo~kebhyo nirbha̭jati tūṣṇī-ñca̭turthagṃ ha̭ratyapa̭rimitādevaina-nnirbha̭jatyuddha̭nti yadevāsyā̭ ameddhya-ntadapa̭ hantyuddha̭nti tasmādoṣa̭dhayaḥ parā̭ bhavanti mūla̭-ñchinatti bhrātṛ̭vyasyaiva mūla̭-ñchinatti pitṛdevatyā-'ti̭khāteya̭tī-ṅkhanati prajāpa̭tinā [prajāpa̭tinā, yajñamukhena sammi̭tāmā] 21
yajñamukhena sammi̭tāmā pra̭tiṣṭhāyai̭ khanati yaja̭mānameva pra̭tiṣṭhā-ṅga̭mayati dakṣiṇato varṣī̭yasī-ṅkaroti devayaja̭nasyaiva rūpama̭kaḥ purī̭ṣavatī-ṅkaroti prajāvai paśavaḥ purī̭ṣa-mprajayaivaina̭-mpaśubhiḥ purī̭ṣavanta-ṅkarotyutta̭ra-mparigrāha-mpari̭ gṛhṇātyetāva̭tī vai pṛ̭thivī yāva̭tī vedistasyā̭ etāva̭ta eva bhrātṛ̭vya-nnirbhajyā-''tmana utta̭ra-mparigrāha-mpari̭gṛhṇāti krūrami̭va vā [krūrami̭va vai, eta-tka̭roti] 22
eta-tka̭roti yadvedi̭-ṅkaroti dhā a̭si svadhā asīti̭ yoyupyate śāntyai prokṣa̭ṇīrā sā̭dayatyāpo vai ra̭kṣoghnī rakṣa̭sāmapa̭hatyai sphyasyavartman-thsādayati yajñasya santa̭tyaiya-ndviṣyā-tta-ndhyā̭yecchucaivaina̭marpayati || 23 ||
(bhajati - prajāpa̭tine- va vai - traya̭strigṃśacca) (a. 4)
brahmavādino̭ vadantyadbhir-havīgṃṣi praukṣīḥ kenāpa iti brahmaṇeti̭ brūyādadbhir-hyḙva havīgṃṣi̭ prokṣati brahma̭ṇā-'pa iddhmābarhiḥ prokṣa̭ti meddhya̭mevaina̭-tkaroti vedi-mprokṣa̭tyṛkṣā vā ṣā-'lomakā̭-'meddhyā ya-dvedirmeddhyā̭-mevainā-ṅkaroti dive tvā-'ntari̭kṣāya tvā pṛthivyai tveti̭ barhi-rāsādya pro- [barhi-rāsādya pra, ukṣa̭tyebhya] 24
-kṣa̭tyebhya evaina̭llokebhyaḥ prokṣa̭ti krūrami̭va vā eta-tka̭roti ya-tkhana̭tyapo nina̭yati śāntyai̭ purastā-tprastara-ṅgṛ̭hṇāti mukhya̭mevaina̭-ṅkarotīya̭nta-ṅgṛhṇāti prajāpa̭tinā yajñamukhena sammi̭ta-mbarhi-sstṛ̭ṇāti prajā vai barhiḥ pṛ̭thivī vediḥ̭ prajā eva pṛ̭thivyā-mprati̭ṣṭhāpayatyana̭tidṛśñagg stṛṇāti prajayaivaina̭-mpaśubhi-rana̭tidṛśña-ṅkaro- [-rana̭tidṛśña-ṅkaroti, utta̭ra-mbarhiṣaḥ̭] 25
-tyutta̭ra-mbarhiṣaḥ̭ prastaragṃ sā̭dayati prajā vai barhi ryaja̭mānaḥ prastaroyaja̭māna-mevāya̭jamānā-dutta̭ra-ṅkaroti tasmā-dyaja̭māno-'ya̭jamānādutta̭ro-'ntarda̭dhāti vyāvṛ̭ttyā anakti̭ haviṣkṛ̭tamevainagṃ̭ suvargaṃ-lo~ka-ṅga̭mayatitredhā-'na̭kti traya̭ ime lokā ebhya evainaṃ̭-lo~kebhyo̭-'nakti na prati̭ śṛṇātiya-tpra̭tiśṛṇīyādanūrdhva-mbhāvukaṃ-ya~ja̭mānasya syāduparī̭va pra ha̭ra- [pra ha̭rati, uparī̭va hi] 26
-tyuparī̭va hi sṷvargo loko niya̭cchati vṛṣṭi̭mevāsmai niya̭cchati nātya̭gra-mpra ha̭redyadatya̭gra-mpraharḙda-tyāsāriṇya̭ddhvaryo-rnāśṷkā syānna purastā-tpratya̭syedya-tpurastā-tpratyasye-thsuvargāllokā-dyaja̭māna-mprati̭ nude-tprāñca-mpraha̭rati yaja̭mānameva sṷvargaṃ-lo~ka-ṅga̭mayati na viṣva̭ñcaṃ-vi~ yṷyā-dya-dviṣva̭ñcaṃ-vi~yuyā- [-viyuyāt, strya̭sya jāyetordhva-] 27
-thstrya̭sya jāyetordhva-mudyautyūrdhvami̭va hi pugṃsaḥ pumā̭nevāsya̭ jāyate ya-thsphyena̭ vopaveṣeṇa̭ vā yoyupyeta stṛti̭revāsya sā hastḙna yoyupyate yaja̭mānasya gopīthāya̭ brahmavādino̭ vadanti kiṃ-ya~jñasya yaja̭māna iti̭ prastara iti tasya kva̭ suvargo loka ityā̭havanīya iti̭ brūyādya-tpra̭staramā̭havanīye prahara̭ti yaja̭mānameva [yaja̭mānameva, suvargaṃ-lo~ka-ṅga̭mayati] 28
sṷvargaṃ-lo~ka-ṅga̭mayati vi vā eta-dyaja̭māno liśate ya-tpra̭staraṃ-yo~̭yupyantḙ barhiranu praha̭rati śāntyā̭ anārambhaṇa i̭va vā etarhya̭ddhvaryu-ssa īśvaro vḙpano bhavi̭tordhruvā 'sītīmāmabhi mṛ̭śatīyaṃ-vai~ dhruvā-'syāmeva prati̭tiṣṭhati na vḙpano bha̭vatyagā(3)na̭gnīdityā̭ha yadbrūyāda-ga̭nnagniritya -gnāvagni-ṅga̭mayenni ryaja̭mānagṃ suvargāllokā-dbha̭jedagannityeva brṷ̄yā-dyaja̭mānameva sṷvargaṃ-lo~ka-ṅga̭mayati || 29 ||
(āsādya prā - na̭tidṛśña-ṅkaroti - harati - viyuyā--dyaja̭mānamevā-'gniriti̭ - saptada̭śa ca ) (a. 5)
agnestrayo jyāyāgṃ̭so bhrāta̭ra āsa-nte devebhyo̭ havyaṃ-va~ha̭ntaḥ prāmī̭yanta so-'gnira̭bibheditthaṃ-vā~va sya ārtimā-'ri̭ṣyatīti sa nilā̭yata so̭-'paḥ prāvi̭śa-tta-ndevatāḥ praiṣa̭maiccha-nta-mmathsyaḥ prābra̭vī-ttama̭śapaddhiyādhi̭yā tvā vaddhyāsuryo mā prāvo̭ca iti tasmānmathsya̭-ndhiyādhi̭yā ghnanti śapto [śaptaḥ, hi] 30
hi tamanva̭vinda-ntama̭ bruvannupa̭ na ā va̭rtasva havya-nno̭ vaheti so-'bravīdvaraṃ̭-vṛ~ṇai yadeva gṛ̭hītasyāhṷtasyabahiḥ paridhi skandā-ttanme bhrātṛ̭ṇā-mbhāgadheya̭masaditi tasmādya-dgṛ̭hītasyāhṷtasya bahiḥ paridhi skanda̭ti teṣā-nta-dbhā̭gadheya-ntāneva tena̭ prīṇāti paridhī-npari̭ dadhāti rakṣa̭sāmapa̭hatyai sagg spa̭rśayati [sagg spa̭rśayati, rakṣa̭sā-] 31
rakṣa̭sā-mana̭nvavacārāya na purastā-tpari̭ dadhātyādityo hyḙvodya-npurastā-drakṣāg̭syapahantyūrdhve samidhāvā da̭dhātyupari̭ṣṭādeva rakṣāgsyapa̭ hanti yajṷṣā-'nyā-ntūṣṇīmanyā-mmi̭thunatvāya dve ā da̭dhāti dvipā-dyaja̭mānaḥ prati̭ṣṭhityai brahmavādino̭ vadanti sa tvai ya̭jeta yo yajñasyā-''rtyā vasī̭yān-thsyāditi bhūpa̭taye svāhā bhuva̭napataye svāhā̭ bhūtānā- [bhūtānām, pata̭ye svāheti̭] 32
-mpata̭ye svāheti̭ skannamanṷ mantrayeta yajñasyaiva tadārtyā yaja̭māno vasī̭yā-nbhavati bhūya̭sīrhi devatāḥ prīṇāti̭ jāmi vā eta-dyajñasya̭ kriyate yadanvañcaṷ puroḍāśā̭ vupāgṃśuyājama̭ntarā ya̭jatyajā̭mitvāyātho̭ mithunatvāyāgniramuṣmi̭n ~loka āsī-dyamo-'smi-nte devā a̭bruvannetemau vi paryṷ̄hāmetyannādyḙna devā agni- [devā agnim, upāma̭ntrayanta] 33
-mupāma̭ntrayanta rājyena̭ pitaro̭ yama-ntasmā̭dagni rdevānā̭mannādo yamaḥ pi̭tṛṇāgṃ rājā ya evaṃ-ve~da prarājyamannādya̭-māpnoti tasmā̭ eta-dbhā̭gadheya-mprāya̭cchan. yadagnaye sviṣṭakṛtḙ-'vadyanti yadagnaye sviṣṭakṛtḙ 'vadyati̭ bhāgadheyḙnaiva ta-drudragṃ sama̭rdhayati sakṛ-thsa̭kṛdava̭ dyati sakṛdi̭va hi rudra ṷttarārdhādava̭ dyatyeṣā vai rudrasya [vai rudrasya̭, dikh-svāyā̭meva] 34
dikh-svāyā̭meva diśi rudra-nnirava̭dayate dvirabhi ghā̭rayati caturavattasyā-''ptyai̭paśavo vai pūrvā āhṷtaya eṣa rudro yadagnirya-tpūrvā āhṷtīrabhi jṷhuyā-drudrāya̭ paśūnapi̭ dadhyādapaśuryaja̭māna-ssyādatihāya pūrvā āhṷtīrjuhoti paśūnā-ṅgo̭pīthāya̭ || 35 ||
(śaptaḥ - spa̭rśayati - bhūtānā̭ - magnigṃ - rudrasya̭ - saptatrigṃ̭śacca ) (a. 6)
manuḥ̭ pṛthivyā yajñiya̭maiccha-thsa ghṛta-nniṣi̭ktamavinda-thso-'bravī-tko-'syeśvaro yajñe-'pi kartoriti tāva̭brūtā-mmitrāvarṷṇau gorevā-''vamīśvarau karto-ssva iti tau tato gāgṃ samai̭rayatāgṃ sā yatra̭ yatra nyakrā̭ma-ttato̭ ghṛtama̭pīḍyata tasmā-dghṛtapa̭dyucyate tada̭syai janmopa̭hūtagṃ rathantaragṃ saha pṛ̭thivyetyā̭he [saha pṛ̭thivyetyā̭ha, iyaṃ-vai~] 36
yaṃ-vai~ ra̭thantaramimāmeva sahānnā-dyenopa̭ hvayata upa̭hūtaṃ-vā~madevyagṃ sahāntari̭kṣeṇetyā̭ha paśavo vai vā̭madevya-mpaśūneva sahāntari̭kṣeṇopa̭ hvayata upa̭hūta-mbṛha-thsaha divetyā̭hairaṃ-vai~ bṛhadirā̭meva saha divopa̭ hvayata upa̭hūtā-ssapta hotrā ityā̭ha hotrā̭ evopa̭ hvayata upa̭hūtā dhenu- [upa̭hūtā dhenuḥ, saharṣabhetyā̭ha] 37
-ssaharṣabhetyā̭ha mithunamevopa̭ hvayata upa̭hūto bhakṣa-ssakhetyā̭ha somapīthamevopa̭ hvayata upa̭hūtā~(4) ho ityā̭hā-''tmāna̭mevopa̭ hvayata ātmā hyupa̭hūtānāṃ-va~si̭ṣṭha iḍāmupa̭ hvayate paśavo vā iḍā̭ paśūnevopa̭ hvayate caturupa̭ hvayate catṷṣpādo hi paśavo̭ mānavītyā̭ha manurhyḙtā- [manurhyḙtām, agre 'pa̭śya-] 38
-magre 'pa̭śya-dghṛtapadītyā̭ha ya devāsyai̭ padā-dghṛtamapīḍyata tasmā̭devamā̭ha maitrāvaruṇītyā̭ha mitrāvarṷṇau hyḙnāgṃ samaira̭yatā-mbrahma̭ devakṛ̭ta-mupa̭hūtamityā̭ha brahmaivopa̭ hvayate daivyā̭ addhvaryava upa̭hūtā upa̭hūtā manuṣyā̭ ityā̭ha devamanuṣyānevopa̭ hvayate ya imaṃ-ya~jñamavān ye yajñapa̭tiṃ-va~rdhānityā̭ha [ ] 39
yajñāya̭ caiva yaja̭mānāya cā ''śiṣamā śāsta upa̭hūte dyāvā̭pṛthivī ityā̭ha dyāvā̭pṛthivī evopa̭ hvayate pūrvaje ṛtāva̭rī ityā̭ha pūrvaje hyḙte ṛtāva̭rī devī devapṷtre ityā̭ha devī hyḙte devapṷtre upa̭hūto-'yaṃ ~yaja̭māna ityā̭ha yaja̭mānamevopa̭ hvayata utta̭rasyā-ndevayajyāyāmupa̭hūto bhūya̭si haviṣkara̭ṇa upa̭hūto divye dhāmannupa̭hūta [dhāmannupa̭hūtaḥ, ityā̭ha] 40
ityā̭ha prajā vā utta̭rā devayajyā paśavo bhūyo̭ haviṣkara̭ṇagṃ suvargo loko divya-ndhāmedama̭-sīdamasītyeva yajñasya̭ priya-ndhāmopa̭ hvayate viśva̭masya priya-mupa̭hūtamityāhā-cha̭mbaṭkāramevopa̭ hvayate || 41 ||
(āha - dhenu- retāṃ - ~vardhānityā̭ha - dhāmannupa̭hūta - ścatṷstrigṃśacca ) (a. 7)
paśavo vā iḍā svayamā da̭tte kāma̭mevā-''tmanā̭ paśūnāmā da̭tte na hya̭nyaḥ kāma̭-mpaśūnā-mprayaccha̭ti vācaspata̭ye tvā huta-mprā-'śñāmītyā̭ha vāca̭meva bhā̭gadheyḙna prīṇāti sada̭saspata̭ye tvā huta-mprā-'śñāmītyā̭ha svagākṛ̭tyai caturavatta-mbha̭vati havirvai ca̭turavatta-mpaśava̭ścaturavattaṃ-ya~ddhotā prāśñīyāddhotā- [prāśñīyāddhotā, ārtimārcchedya-] 42
-''rtimārcchedya-dagnau jṷhuyā-drudrāya̭ paśūnapi̭ daddhyādapaśuryaja̭māna-ssyā-dvācaspata̭ye tvā huta-mprā-'śñāmītyā̭ha parokṣa̭mevaina̭-jjuhoti sada̭saspata̭ye tvā huta-mprāśñāmītyā̭ha svagākṛ̭tyai prāśña̭nti tīrtha eva prāśña̭nti dakṣi̭ṇā-ndadāti tīrtha eva dakṣi̭ṇā-ndadāti vi vā etadyajña- [vi vā etadyajñam, chindanti yanma̭ddhyataḥ] 43
-ñchi̭ndanti yanma̭ddhyataḥ prāśñantyadbhi-rmārjayanta āpo vai sarvā̭ devatā̭ devatā̭bhireva yajñagṃ sa-nta̭nvanti devā vai yajñā-drudramantarā̭yanthsa yajñama̭viddhya-tta-ndevā abhi sama̭gacchanta kalpa̭tā-nna idamiti te-'bruvan-thsvi̭ṣṭaṃ-vai~ na̭ ida-mbha̭viṣyati yadimagṃ rā̭dhayiṣyāma iti ta-thsvi̭ṣṭakṛtaḥ̭ sviṣṭakṛttva-ntasyā ''vi̭ddha-nni- [-''vi̭ddha-nniḥ, akṛntan. yavḙna] 44
-ra̭kṛntan. yavḙna sammi̭ta-ntasmā-dyavamātramava̭ dye-dyajjyāyo̭-'va-dye-dropaye-tta-dyajñasya yadupa̭ ca stṛṇīyādabhi ca̭ ghārayḙdubhayata-ssaggśvāyi kṷryādavadāyābhi ghā̭rayati dvi-ssampa̭dyate dvipā-dyaja̭mānaḥ prati̭ṣṭhityai ya-tti̭raścīna̭-mati-haredana̭bhi-viddhaṃ-ya~jñasyābhi vi̭ddhyedagrḙṇa pari̭ harati tīrthenaiva pari̭ harati ta-tpūṣṇe parya̭haranta- [parya̭harantat, pūṣā] 45
-tpūṣā prāśya̭ dato̭-'ruṇa-ttasmā-tpūṣā pra̭piṣṭabhā̭go-'dantako hi ta-ndevā a̭bruvan vi vā ayamārdhyaprāśitriyo vā ayama̭bhūditi ta-dbṛhaspata̭ye parya̭haran-thso̭-'bibhe-dbṛhaspati̭ritthaṃ-vā~va sya ārtimā-'ri̭ṣyatīti sa eta-mmantra̭mapaśya-thsūrya̭sya tvā cakṣṷṣā prati̭ paśyāmītya̭bravīnna hi sūrya̭sya cakṣuḥ [cakṣuḥ̭, ki-ñcana] 46
ki-ñcana hinasti so̭-'bibhe-tpratigṛhṇanta̭-mmā higṃsiṣyatīti̭ devasya̭ tvā savituḥ pra̭save-'śvino rbāhubhyā-mpūṣṇo hastābhyā-mprati̭ gṛhṇāmītya̭bravī-thsavitṛpra̭sūta evainadbrahma̭ṇā devatā̭bhiḥ pratya̭gṛhṇā-thso̭-'bibhe-tprāśñanta̭-mmā higṃsiṣyatītyagnestvā ''syḙna prā-'śñāmītya̭bravīnna hya̭gnerāsya̭-ṅkiñcana hinasti so̭-'bibhe- [so̭-'bibhet, prāśi̭tammā-] 47
-tprāśi̭tammā-higṃsiṣyatīti̭ brāhmaṇasyodareṇetya̭ bravīnna hi brāhmaṇasyodara-ṅki-ñcana hinasti bṛhaspaterbrahmaṇeti sa hi brahmiṣṭho-'pa vā etasmā-tprāṇāḥ krā̭manti yaḥ prā̭śitra-mprāśñātyadbhi-rmārjayitvā prāṇān-thsa-mmṛ̭śate-'mṛtaṃ-vai~ prāṇā amṛtamāpaḥ̭ prāṇāneva ya̭thāsthānamupa̭ hvayate || 48 ||
(prāśñīyāddhotā̭ - yajñaṃ - ni - ra̭haranta - ccakṣṷ - rāsya̭-ṅkiñcana hinasti so̭-'bibhe - ccatṷścatvārigṃśacca ) (a. 8)
agnīdha ā da̭dhā-tyagnimṷkhā-nevartū-nprī̭ṇāti samidhamā da̭dhātyutta̭rāsā-māhṷtīnā-mprati̭ṣṭhityā atho̭ samidva̭tyeva jṷhoti paridhīn-thsa-mmārṣṭi punātyevainān-thsakṛ-thsa̭kṛ-thsa-mmārṣṭi parā̭ṅiva hyḙtarhi̭ yajñaścatu-ssampa̭dyate catṷṣpādaḥ paśavaḥ̭ paśūnevāva̭ rundhe brahma-nprasthāsyāma ityāhātra vā etarhi̭ yajña-śśrito [yajña-śśritaḥ, yatra̭ brahmā] 49
yatra̭ brahmā yatraiva yajña-śśritastata̭ evainamā ra̭bhate yaddhastḙna pramīvedvepana-ssyādyacchīrṣṇā śī̭rṣaktimān-thsyādya-ttūṣṇīmāsītā 'sa̭mpratto yajña-ssyā-tpratiṣṭhetyeva brṷ̄yā-dvāci vai yajña-śśrito yatraiva yajña-śśritastata̭ evainagṃ sa-mpra ya̭cchati deva̭ savitareta-tte prā- [savitareta-tte pra, āhetyā̭ha] 50
-''hetyā̭ha prasūtyai bṛhaspati̭ rbrahmetyā̭ha sa hi brahmi̭ṣṭha-ssa yajña-mpā̭hi sa yajñapa̭ti-mpāhi sa mā-mpāhītyā̭ha yajñāya yaja̭mānāyā-''tmane tebhya̭ evā-''śiṣamā śāste-'nārtyā āśrāvyā̭-''ha devān. yajeti̭ brahmavādino̭ vadantīṣṭā devatā atha̭ katama ete devā iti chandāgṃsīti̭ brūyā-dgāyatrī-ntriṣṭubha- [brūyā-dgāyatrī-ntriṣṭubham, jaga̭tī-] 51
ñjaga̭tī-mityatho khalvā̭hurbrāhmaṇā vai chandāgṃsīti tāneva ta-dya̭jati devānāṃ-vā~ iṣṭā devatā āsannathāgnirnoda̭jvala-tta-ndevā āhṷtībhi-ranūyājeṣvanva̭-vindan. yada̭nūyājān. yaja̭tyagnimeva ta-thsami̭ndha etadurvai nāmā̭-''sura ā̭sī-thsa etarhi̭ yajñasyā ''śiṣa̭mavṛṅkta ya-dbrūyādeta- [ya-dbrūyādetat, u dyāvāpṛthivī bhadra-ma̭bhū-] 52
-dṷ dyāvāpṛthivī bhadra-ma̭bhū-dityetadṷ-mevā-''suraṃ-ya~jñasyā-''śiṣa̭-ṅgamayedida-ndyā̭vāpṛthivī bhadrama̭bhūdityeva brṷ̄yā-dyaja̭mānameva yajñasyā-''śiṣa̭-ṅgamayatyārdhma̭ sūktavākamuta na̭movākami-tyā̭hedama̭rā-thsmeti vāvaitadāhopa̭śrito divaḥ pṛ̭thivyorityā̭ha dyāvā̭pṛthivyorhi yajña upa̭śrita oma̭nvatī te-'smin. yajñe ya̭jamāna dyāvā̭pṛthivī [ ] 53
stāmityā̭hā ''śiṣa̭mevaitāmā śāste yadbrūyā-thsṷ̄pāvasānā ca̭ svaddhyavasānā ceti̭ pramāyṷko yaja̭māna-ssyādyadā hi pramīyate 'themāmṷpāvasyati̭ sūpacaraṇā ca̭ svadhicaraṇā cetyeva brṷ̄yā-dvarī̭yasīmevāsmai gavyṷ̄timā śāste na pramāyṷko bhavati tayo̭rāvidyagniridagṃ havira̭juṣatetyā̭ha yā ayākṣma [ ] 54
devatāstā a̭rīradhāmeti vāvaitadā̭ha yanna ni̭rdiśe-tprati̭veśaṃ-ya~jñasyā ''śīrga̭cchedā śāste-'yaṃ-ya~ja̭māno-'sāvityā̭ha nirdiśyaivainagṃ̭ suvargaṃ-lo~ka-ṅga̭mayatyāyurā śāste suprajāstvamā śāsta ityā̭hā 'śiṣa̭mevai tāmā śāste sajātavanasyāmā śāsta ityā̭ha prāṇā vai sa̭jātāḥ prāṇāneva [ ] 55
nāntarḙti tadagnirdevo devebhyo vana̭te vayamagnermānṷṣā ityā̭hāgnirdevebhyo̭ vanute vaya-mma̭nuṣyebhya iti vāvaitadā̭heha gati̭rvāmasyeda-ñca namo̭ devebhya ityā̭ha yāścaiva devatā yaja̭ti yāśca na tābhya̭ evobhayībhyo nama̭skarotyātmano-'nārtyai || 56 ||
(śritaḥ - te pra - triṣṭubha̭ - meta-d- dyāvā̭pṛthivī - yā ayākṣma- prāṇāneva - ṣaṭca̭tvārigṃśacca ) (a. 9)
devā vai yajñasya̭ svagākartāra-nnāvi̭nda-nte śaṃyu~-mbā̭rhaspatyama̭bruvannima-nno̭ yajñagg svagā kurviti so-'bravīdvaraṃ̭-vṛ~ṇai yadevā-brāhmaṇokto-'śra̭ddadhāno yajā̭tai sā mḙ yajñasyā-''śīra̭saditi tasmā-dya-dbrāhmaṇokto-'śra̭ddadhāno yaja̭te śaṃyu~meva tasya̭ bārhaspatyaṃ-ya~jñasyā ''śīrga̭cchatyeta-nmametya̭bravī-tki-mme prajāyā [prajāyāḥ, iti yo̭-'pagurātai̭] 57
iti yo̭-'pagurātai̭ śatena̭ yātayādyo nihana̭-thsahasrḙṇa yātayādyo lohi̭ta-ṅkaravadyāva̭taḥ praskadya̭ pāgṃsūn-thsa̭-ṅgṛhṇā-ttāva̭ta-ssaṃva~thsarā-npi̭tṛloka-nna prajā̭nāditi tasmā-dbrāhmaṇāya nāpa̭ gureta na ni ha̭nyānna lohi̭ta-ṅkuryādetāva̭tā haina̭sā bhavati tacchaṃyo~rā vṛ̭ṇīmaha ityā̭ha yajñameva ta-thsvagā ka̭roti ta- [ta-thsvagā ka̭roti tat, śaṃyo~rā] 58
-cchaṃyo~rā vṛ̭ṇīmaha ityā̭ha śaṃyu~meva bā̭rhaspatya-mbhā̭gadheyḙna sama̭rdhayati gātuṃ-ya~jñāya̭ gātuṃ-ya~jñapa̭taya ityā̭hā ''śiṣa̭mevai tāmā śāste somaṃ̭-ya~jati reta̭ eva ta-dda̭dhāti tvaṣṭā̭raṃ-ya~jati reta̭ eva hita-ntvaṣṭā̭ rūpāṇi vi ka̭roti devānā-mpatnīryajati mithunatvāyāgni-ṅgṛhapa̭tiṃ-ya~jati prati̭ṣṭhityai jāmi vā eta-dyajñasya̭ kriyate [kriyate, yadājyḙna] 59
yadājyḙna prayājā ijyanta ājyḙna patnīsaṃyā~jā ṛca̭manūcya̭ patnīsaṃyā~jānā̭mṛcā ya̭jatyajā̭mitvāyātho̭ mithunatvāya̭ paṅkti prā̭yaṇo vai yajñaḥ paṅktyṷdayanaḥ pañca̭ prayājā i̭jyante catvāraḥ̭ patnīsaṃyā~jā-ssa̭miṣṭayajuḥ pa̭ñcama-mpaṅktimevānṷ prayanti̭ paṅktimanūdya̭nti || 60 ||
(prajāyāḥ - karoti tat - kri̭yate - traya̭strigṃśacca ) (a. 10)
yukṣvāhi dḙvahūta̭māgṃ aśvāgṃ̭ agne rathīri̭va | ni hotā̭ pūrvya-ssa̭daḥ || uta no̭ deva devāgṃ acchā̭ voco viduṣṭa̭raḥ | śradviśvā vāryā̭ kṛdhi || tvagṃ ha yadya̭viṣṭhya saha̭sa-ssūnavāhuta | ṛtāvā̭ yajñiyo bhuvaḥ̭ || ayamagni-ssa̭hasriṇo vāja̭sya śatinaspatiḥ̭ | mūrdhā kavī ra̭yīṇām || ta-nnemimṛbhavo̭ yathā ''na̭masva sahṷ̄tibhiḥ | nedī̭yo yajña- [yajñam, aṅgiraḥ |] 61
-ma̭ṅgiraḥ || tasmai̭ nū namabhidya̭ve vācā vi̭rūpa nitya̭yā | vṛṣṇḙ codasva suṣṭutim || kamṷ ṣvidasya sena̭yā-'gnerapā̭kacakṣasaḥ | paṇi-ṅgoṣṷ starāmahe || mā no̭ devānāṃ-vi~śaḥ̭ prasnātīri̭vosrāḥ | kṛśa-nna hā̭suraghni̭yāḥ || mā naḥ̭ samasya dūḍhyaḥ̭ pari̭dveṣaso agṃ hatiḥ | ūrmirna nāvamā va̭dhīt || nama̭ste agna oja̭se gṛṇanti̭ deva kṛṣṭayaḥ̭ | amai̭- [amaiḥ, amitra̭mardaya |] 62
-ramitra̭mardaya || kuvithsuno gavi̭ṣṭaye-'gnḙ saṃve~ṣi̭ṣo rayim | urṷkṛduru ṇa̭skṛdhi || mā no̭ asmi-nma̭hādhane parā̭ vargbhārabhṛdya̭thā | saṃva~rgagṃ sagṃ rayi-ñja̭ya || anyamasmadbhiyā iyamagne siṣa̭ktu ducchunā | vardhā̭ no ama̭vacchavaḥ̭ || yasyājṷṣannamasvina-śśamīmadṷrmakhasyavā | ta-ṅghedagnirvṛdhā-'va̭ti || para̭syā adhi̭ [ ] 63
saṃva~to-'va̭rāgṃ abhyā ta̭ra | yatrāhamasmi tāgṃ a̭va || vidmā hi tḙ purā vayamagnḙ pituryathāva̭saḥ | adhā̭ te sumnamī̭mahe || ya ugra i̭va śaryahā tigmaśṛ̭ṅgo na vagṃsa̭gaḥ | agne puro̭ ruroji̭tha || sakhā̭ya-ssaṃ-vaḥ̭ ~saṃya~ñcamiṣagg stoma̭-ñcāgnaye | varṣi̭ṣṭhāya kṣitīnāmūrjo naptre saha̭svate || sagṃ samidyṷvase vṛṣanna -gne viśvānyarya ā | iḍaspade sami̭dhyase sa no vasūnyā bha̭ra | prajā̭pate, sa vḙda, somā̭ pūṣaṇe, mau devau || 64 ||
(yajña - mamai - radhi̭ - vṛṣa - nnekānna vigṃ̭śatiśca̭ ) (a. 11)
uśanta̭stvā havāmaha uśanta-ssami̭dhīmahi | uśannṷśata ā va̭ha pitṝn. haviṣe atta̭ve || tvagṃ so̭ma praci̭kito manīṣā tvagṃ raji̭ṣṭhamanṷ neṣi panthām | tava praṇī̭tī pitaro̭ na indo deveṣu ratna̭ma bhajanta dhīrāḥ || tvayā hi naḥ̭ pitaraḥ̭ soma pūrve karmā̭ṇi cakruḥ pa̭vamāna dhīrāḥ | vanvannavā̭taḥ paridhīgṃ raporṇu vīrebhiraśvairmaghavā̭ bhavā [bhava, naḥ |] 65
naḥ || tvagṃ so̭ma pitṛbhiḥ̭ saṃvi~dāno-'nu dyāvā̭pṛthivī ā ta̭tantha | tasmai̭ ta indo haviṣā̭ vidhema vayagg syā̭ma pata̭yo rayīṇām || agni̭ṣvāttāḥ pitara eha ga̭cchata sadaḥ̭ sada-ssadata supraṇītayaḥ | attā havīgṃṣi praya̭tāni barhiṣyathā̭ rayigṃ sarva̭vīra-ndadhātana || barhi̭ṣadaḥ pitara ūtya̭rvāgimā vo̭ havyā ca̭kṛmā juṣaddhvam | ta ā gatā-'va̭sā śa-nta̭menā-'thā-'smabhyagṃ [-'smabhyam, śaṃ-yo~ra̭rapo da̭dhāta |] 66
śaṃ-yo~ra̭rapo da̭dhāta || ā-'ha-mpitṝn-thsṷvidatrāgṃ̭ avithsi napā̭ta-ñca vikrama̭ṇa-ñca viṣṇoḥ | barhiṣado ye svadhayā̭ sutasya bhaja̭nta pitvasta ihā-'' ga̭miṣṭhāḥ || upa̭hūtāḥ pitaraḥ̭ somyāso̭ barhiṣyḙṣu nidhiṣṷ priyeṣṷ | ta ā ga̭mantu ta iha śrṷvantvadhi̭ bruvantu te a̭vantvasmān || udī̭ratāmava̭ra u-tparā̭sa unma̭ddhyamāḥ pitaraḥ̭ somyāsaḥ̭ | asuṃ- [asum, ya īyura̭ vṛkā] 67
-~ya īyura̭ vṛkā ṛ̭tajñāste no̭-'vantu pitaro havḙṣu || ida-mpitṛbhyo namo̭ astvadya ye pūrvā̭so ya upa̭rāsa īyuḥ | ye pārthi̭ve rajasyā niṣa̭ttā ye vā̭ nūnagṃ sṷvṛjanā̭su vikṣu || adhā yathā̭ naḥ pitaraḥ parā̭saḥ pratnāso̭ agna ṛtamā̭śuṣāṇāḥ | śucīda̭ya-ndīdhi̭ti mukthaśāsaḥ, kṣāmā̭ bhindanto̭ aruṇīrapa̭ vrann || yada̭gne [yada̭gne, kavyavāhana pitṝn] 68
kavyavāhana pitṝn. yakṣyṛ̭tāvṛdhaḥ̭ | pra ca̭ havyāni̭ vakṣyasi devebhya̭śca pitṛbhya ā || tvama̭gna īḍito jā̭tavedo-'vāḍḍhavyāni̭ surabhīṇi̭ kṛtvā | prādāḥ pitṛbhyaḥ̭ svadhayā te a̭kṣannaddhi tva-ndḙva praya̭tā havīgṃṣi̭ || māta̭lī kavyairyamo aṅgi̭robhi rbṛhaspatir ṛkva̭bhi rvāvṛdhānaḥ | yāgśca̭ devā vā̭vṛdhurye ca̭ devān-thsvāhā-'nye svadhayā-'nye ma̭danti || 69 ||
imaṃ-ya~̭ma prastaramāhi sīdāṅgi̭robhiḥ pitṛbhiḥ̭ saṃvi~dānaḥ | ātvā mantrāḥ kaviśastā va̭hantvenā rā̭jan. haviṣā̭ mādayasva || aṅgi̭robhirā ga̭hi yajñiyḙbhiryama̭ vairūpairiha mā̭dayasva | viva̭svantagṃ huve yaḥ pitā te-'smin. yajñe barhiṣyā niṣadya̭ || aṅgi̭raso naḥ pitaro nava̭gvā atha̭rvāṇo bhṛga̭va-ssomyāsaḥ̭ | teṣāṃ-va~yagṃ sṷmatau yajñiyā̭nāmapi̭ bhadre saṷmanase syā̭ma || 70 ||
(bhavā - 'smabhya - masuṃ - ~yada̭gne - madanti - saumanasa - eka̭-ñca ) (a. 12)
(samidha - ścakṣṷṣī - prajāpa̭tirājyaṃ̭ - devasya sphyaṃ - bra̭hmavādino 'dbhi - ragnestrayo - manuḥ̭ pṛthivyāḥ - paśavo - 'gnīdhḙ - devā vai yajñasya̭ - yukṣvo - śanta̭stvā - dvāda̭śa )
(samidho̭ - yājyā̭ - tasmānnabhā-'gagṃ - hi tamanvi- tyā̭ha prajā vā - āhetyā̭ha - yukṣvā hi - sa̭ptatiḥ )
(samidhaḥ̭, saumanase syā̭ma)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe ṣaṣṭaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
(vāyavyaṃ̭ - prajāpa̭ti - rādityebhyo̭ - devā - viśvarṷ̄paḥ - samidhaḥ - ṣaṭ) (6)
||
iti dvītīya-ṅkāṇḍam ||

Explore More