Agni

2.6 - ସମିଧୋ ଯଜତି ଵସନ୍ତମ୍ - କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତା ପାଠଃ

(Samidho Yajati Vasantam in Odia)

From Taittiriya Samhita, Krishna Yajurveda

This text originates from the second kanda of the Taittiriya Samhita of the Krishna Yajurveda. It forms part of the ritualistic instructions concerning the Prayaja offerings. The verses poetically correlate specific ritual offerings with the six seasons of the year, invoking the presence of Agni to establish harmony with the cosmic cycles. By chanting these mantras, the practitioner aligns their inner ritual with the rhythm of nature, seeking spiritual purification and the preservation of vitality. It is a foundational text for understanding Vedic sacrificial procedures and their deep interconnectedness with temporal and environmental cosmic forces.

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ଦ୍ଵିତୀଯକାଣ୍ଡେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଅଵଶିଷ୍ଟକର୍ମାଭିଧାନଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ସମିଧୋ ଯଜତି ଵସନ୍ତମେଵର୍ତୂନାମଵ ରୁନ୍ଧେ ତନୂନପାତଂ-ଯଁଜତି ଗ୍ରୀଷ୍ମମେଵାଵ ରୁନ୍ଧ ଇଡୋ ଯଜତି ଵର୍ଷା ଏଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ବର୍ହିର୍ଯଜତି ଶରଦମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ସ୍ଵାହାକାରଂ-ଯଁଜତି ହେମନ୍ତମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ତସ୍ମା-ଥ୍ସ୍ଵାହାକୃତା ହେମ-ନ୍ପଶଵୋ-ଽଵ ସୀଦନ୍ତି ସମିଧୋ ଯଜତ୍ଯୁଷସ ଏଵ ଦେଵତାନାମଵ ରୁନ୍ଧେ ତନୂନପାତଂ-ଯଁଜତି ଯଜ୍ଞମେଵାଵ ରୁନ୍ଧ [ଯଜ୍ଞମେଵାଵ ରୁନ୍ଧ, ଇଡୋ ଯଜତି] 1
ଇଡୋ ଯଜତି ପଶୂନେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ବର୍ହିର୍ଯଜତି ପ୍ରଜାମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ସମାନଯତ ଉପଭୃତସ୍ତେଜୋ ଵା ଆଜ୍ଯ-ମ୍ପ୍ରଜା ବର୍ହିଃ ପ୍ରଜାସ୍ଵେଵ ତେଜୋ ଦଧାତି ସ୍ଵାହାକାରଂ-ଯଁଜତି ଵାଚମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଦଶ ସ-ମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ଦଶାକ୍ଷରା ଵିରାଡନ୍ନଂ-ଵିଁରାଡ୍ଵିରାଜୈ ଵାନ୍ନାଦ୍ଯମଵ ରୁନ୍ଧେ ସମିଧୋ ଯଜତ୍ଯସ୍ମିନ୍ନେଵ ଲୋକେ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ତନୂନପାତଂ-ଯଁଜତି [ ] 2
ଯଜ୍ଞ ଏଵାନ୍ତରିକ୍ଷେ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତୀଡୋ ଯଜତି ପଶୁଷ୍ଵେଵ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ବରଃଇର୍ଯଜତି ଯ ଏଵ ଦେଵଯାନାଃ ପନ୍ଥାନସ୍ତେଷ୍ଵେଵ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ସ୍ଵାହାକାରଂ-ଯଁଜତି ସୁଵର୍ଗ ଏଵ ଲୋକେ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତ୍ଯେତାଵନ୍ତୋ ଵୈ ଦେଵଲୋକାସ୍ତେଷ୍ଵେଵ ଯଥାପୂର୍ଵ-ମ୍ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ଦେଵାସୁରା ଏଷୁ ଲୋକେଷ୍ଵସ୍ପର୍ଧନ୍ତ ତେ ଦେଵାଃ ପ୍ରଯାଜୈରେଭ୍ଯୋ ଲୋକେଭ୍ଯୋ ଽସୁରା-ନ୍ପ୍ରାଣୁଦନ୍ତ ତ-ତ୍ପ୍ରଯାଜାନା- [ତ-ତ୍ପ୍ରଯାଜାନାମ୍, ପ୍ରଯାଜତ୍ଵ-] 3
-ମ୍ପ୍ରଯାଜତ୍ଵଂ-ଯଁସ୍ଯୈଵଂ-ଵିଁଦୁଷଃ ପ୍ରଯାଜା ଇଜ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରୈଭ୍ଯୋ ଲୋକେଭ୍ଯୋ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାନ୍ନୁଦତେ ଽଭିକ୍ରାମ-ଞ୍ଜୁହୋତ୍ଯଭିଜିତ୍ଯୈ ଯୋ ଵୈ ପ୍ରଯାଜାନା-ମ୍ମିଥୁନଂ-ଵେଁଦ ପ୍ର ପ୍ରଜଯା ପଶୁଭି ର୍ମିଥୁନୈ ର୍ଜାଯତେ ସମିଧୋ ବହ୍ଵୀରିଵ ଯଜତି ତନୂନପାତମେକମିଵ ମିଥୁନ-ନ୍ତଦିଡୋ ବହ୍ଵୀରିଵ ଯଜତି ବର୍ହିରେକମିଵ ମିଥୁନ-ନ୍ତଦେତଦ୍ଵୈ ପ୍ରଯାଜାନା-ମ୍ମିଥୁନଂ-ଯଁ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ପ୍ର [ ] 4
ପ୍ରଜଯା ପଶୁଭି ର୍ମିଥୁନୈ ର୍ଜାଯତେ ଦେଵାନାଂ-ଵାଁ ଅନିଷ୍ଟା ଦେଵତା ଆସନ୍ନଥାସୁରା ଯଜ୍ଞମଜିଘାଗ୍ଂ ସ-ନ୍ତେ ଦେଵା ଗାଯତ୍ରୀଂ-ଵ୍ଯୌଁହ-ନ୍ପଞ୍ଚାକ୍ଷରାଣି ପ୍ରାଚୀନାନି ତ୍ରୀଣି ପ୍ରତୀଚୀନାନି ତତୋ ଵର୍ମ ଯଜ୍ଞାଯାଭଵଦ୍ଵର୍ମ ଯଜମାନାଯ ଯ-ତ୍ପ୍ରଯାଜାନୂଯାଜା ଇଜ୍ଯନ୍ତେ ଵର୍ମୈଵ ତଦ୍ଯଜ୍ଞାଯ କ୍ରିଯତେ ଵର୍ମ ଯଜମାନାଯ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାଭିଭୂତ୍ଯୈ ତସ୍ମା-ଦ୍ଵରୂଥ-ମ୍ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ଵର୍ଷୀଯଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ଧ୍ରସୀଯୋ ଦେଵା ଵୈ ପୁରା ରକ୍ଷୋଭ୍ଯ [ପୁରା ରକ୍ଷୋଭ୍ଯଃ, ଇତି ସ୍ଵାହାକାରେଣ] 5
ଇତି ସ୍ଵାହାକାରେଣ ପ୍ରଯାଜେଷୁ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥାପ୍ଯମପଶ୍ଯ-ନ୍ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହାକାରେଣ ପ୍ରଯାଜେଷୁ ସମସ୍ଥାପଯନ୍ ଵି ଵା ଏତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞ-ଞ୍ଛିନ୍ଦନ୍ତି ଯ-ଥ୍ସ୍ଵାହାକାରେଣ ପ୍ରଯାଜେଷୁ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥାପଯନ୍ତି ପ୍ରଯାଜାନିଷ୍ଟ୍ଵା ହଵୀଗ୍ଷ୍ଯଭି ଘାରଯତି ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସନ୍ତତ୍ଯା ଅଥୋ ହଵିରେଵାକରଥୋ ଯଥାପୂର୍ଵମୁପୈତି ପିତା ଵୈ ପ୍ରଯାଜାଃ ପ୍ରଜା-ଽନୂଯାଜା ଯ-ତ୍ପ୍ରଯାଜାନିଷ୍ଟ୍ଵା ହଵୀଗ୍ଷ୍ଯଭିଘାରଯତି ପିତୈଵ ତ-ତ୍ପୁତ୍ରେଣ ସାଧାରଣ- [ସାଧାରଣମ୍, କୁରୁତେ ତସ୍ମାଦାହୁ-] 6
-ଙ୍କୁରୁତେ ତସ୍ମାଦାହୁ-ର୍ଯଶ୍ଚୈଵଂ-ଵେଁଦ ଯଶ୍ଚ ନ କଥା ପୁତ୍ରସ୍ଯ କେଵଲ-ଙ୍କଥା ସାଧାରଣ-ମ୍ପିତୁରିତ୍ଯସ୍କନ୍ନମେଵ ତଦ୍ଯ-ତ୍ପ୍ରଯାଜେଷ୍ଵିଷ୍ଟେଷୁ ସ୍କନ୍ଦତି ଗାଯତ୍ର୍ଯେଵ ତେନ ଗର୍ଭ-ନ୍ଧତ୍ତେ ସା ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍. ଯଜମାନାଯ ପ୍ରଜନଯତି ॥ 7 ॥
(ଯଜତି ଯଜ୍ଞାମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ - ତନୂନପାତଂ-ଯଁଜତି - ପ୍ରଯାଜାନା ଟ୍ଟ ମେଵଂ-ଵେଁଦ ପ୍ର - ରକ୍ଷୋଭ୍ଯଃ - ସାଧାରଣଂ - ପଞ୍ଚତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 1)
ଚକ୍ଷୁଷୀ ଵା ଏତେ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଯଦାଜ୍ଯଭାଗୌ ଯଦାଜ୍ଯଭାଗୌ ଯଜତି ଚକ୍ଷୁଷୀ ଏଵ ତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପ୍ରତି ଦଧାତି ପୂର୍ଵାର୍ଧେ ଜୁହୋତି ତସ୍ମା-ତ୍ପୂର୍ଵାର୍ଧେ ଚକ୍ଷୁଷୀ ପ୍ରବାହୁଗ୍-ଜୁହୋତି ତସ୍ମା-ତ୍ପ୍ରବାହୁକ୍ଚକ୍ଷୁଷୀ ଦେଵଲୋକଂ-ଵାଁ ଅଗ୍ନିନା ଯଜମାନୋ-ଽନୁ ପଶ୍ଯତି ପିତୃଲୋକଗ୍ଂ ସୋମେନୋତ୍ତରାର୍ଧେ ଽଗ୍ନଯେ ଜୁହୋତି ଦକ୍ଷିଣାର୍ଧେ ସୋମାଯୈଵମିଵ ହୀମୌ ଲୋକାଵନଯୋ ର୍ଲୋକଯୋରନୁଖ୍ଯାତ୍ଯୈ ରାଜାନୌ ଵା ଏତୌ ଦେଵତାନାଂ- [ଦେଵତାନାମ୍, ଯଦଗ୍ନୀଷୋମାଵନ୍ତରା] 8
ଁଯଦଗ୍ନୀଷୋମାଵନ୍ତରା ଦେଵତା ଇଜ୍ଯେତେ ଦେଵତାନାଂ-ଵିଁଧୃତ୍ଯୈ ତସ୍ମା-ଦ୍ରାଜ୍ଞା ମନୁଷ୍ଯା ଵିଧୃତା ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି କି-ନ୍ତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞେ ଯଜମାନଃ କୁରୁତେ ଯେନାନ୍ଯତୋଦତଶ୍ଚ ପଶୂ-ନ୍ଦାଧା-ରୋଭଯତୋଦତ-ଶ୍ଚେତ୍ଯୃଚ-ମନୂଚ୍ଯା ଽଽଜ୍ଯଭାଗସ୍ଯ ଜୁଷାଣେନ ଯଜତି ତେନାନ୍ଯତୋଦତୋ ଦାଧାରର୍ଚମନୂଚ୍ଯ ହଵିଷ ଋଚା ଯଜତି ତେନୋଭଯତୋଦତୋ ଦାଧାର ମୂର୍ଧନ୍ଵତୀ ପୁରୋ-ଽନୁଵାକ୍ଯା ଭଵତି ମୂର୍ଧାନମେଵୈନଗ୍ଂ ସମାନାନା-ଙ୍କରୋତି [ ] 9
ନିଯୁତ୍ଵତ୍ଯା ଯଜତି ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯସ୍ଯୈଵ ପଶୂ-ନ୍ନି ଯୁଵତେ କେଶିନଗ୍ଂହ ଦାର୍ଭ୍ଯ-ଙ୍କେଶୀ ସାତ୍ଯକାମିରୁଵାଚ ସପ୍ତପଦା-ନ୍ତେ ଶକ୍ଵରୀଗ୍ ଶ୍ଵୋ ଯଜ୍ଞେ ପ୍ରଯୋକ୍ତାସେ ଯସ୍ଯୈ ଵୀର୍ଯେଣ ପ୍ର ଜାତା-ନ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାନ୍ନୁଦତେ ପ୍ରତି ଜନିଷ୍ଯମାଣାନ୍. ଯସ୍ଯୈ ଵୀର୍ଯେଣୋଭଯୋ ର୍ଲୋକଯୋ ର୍ଜ୍ଯୋତି ର୍ଧତ୍ତେ ଯସ୍ଯୈ ଵୀର୍ଯେଣ ପୂର୍ଵାର୍ଧେନାନଡ୍ଵା-ନ୍ଭୁନକ୍ତି ଜଘନାର୍ଧେନ ଧେନୁରିତି ପୁରସ୍ତାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମା ପୁରୋ-ଽନୁଵାକ୍ଯା ଭଵତି ଜାତାନେଵ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯା-ନ୍ପ୍ରଣୁଦତ ଉପରିଷ୍ଟାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମା [ ] 10
ଯାଜ୍ଯା ଜନିଷ୍ଯମାଣାନେଵ ପ୍ରତିନୁଦତେ ପୁରସ୍ତାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମା ପୁରୋ-ଽନୁଵାକ୍ଯା ଭଵତ୍ଯସ୍ମିନ୍ନେଵ ଲୋକେ ଜ୍ଯୋତିର୍ଧତ୍ତ ଉପରିଷ୍ଟାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମା ଯାଜ୍ଯା-ଽମୁଷ୍ମିନ୍ନେଵ ଲୋକେ ଜ୍ଯୋତିର୍ଧତ୍ତେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତାଵସ୍ମା ଇମୌ ଲୋକୌ ଭଵତୋ ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ପୁରସ୍ତାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମା ପୁରୋ-ଽନୁଵାକ୍ଯା ଭଵତି ତସ୍ମା-ତ୍ପୂର୍ଵାର୍ଧେନାନଡ୍ଵା-ନ୍ଭୁନକ୍ତ୍ଯୁପରିଷ୍ଟାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମା ଯାଜ୍ଯା ତସ୍ମାଜ୍ଜଘନାର୍ଧେନ ଧେନୁର୍ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ଭୁଙ୍କ୍ତ ଏନମେତୌ ଵଜ୍ର ଆଜ୍ଯଂ-ଵଁଜ୍ର ଆଜ୍ଯଭାଗୌ [ଆଜ୍ଯଭାଗୌ, ଵଜ୍ରୋ] 11
ଵଜ୍ରୋ ଵଷଟ୍କାରସ୍ତ୍ରିଵୃତମେଵ ଵଜ୍ରଗ୍ଂ ସମ୍ଭୃତ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାଯ ପ୍ର ହରତ୍ଯଚ୍ଛମ୍ବଟ୍କାର-ମପଗୂର୍ଯ ଵଷଟ୍କରୋତି ସ୍ତୃତ୍ଯୈ ଗାଯତ୍ରୀ ପୁରୋ-ଽନୁଵାକ୍ଯା ଭଵତି ତ୍ରିଷ୍ଟୁଗ୍ ଯାଜ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ନେଵ କ୍ଷତ୍ରମନ୍ଵାର-ମ୍ଭଯତି ତସ୍ମାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ମୁଖ୍ଯୋ ମୁଖ୍ଯୋ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ପ୍ରୈଵୈନ-ମ୍ପୁରୋ-ଽନୁଵାକ୍ଯଯା ଽଽହ ପ୍ରଣଯତି ଯାଜ୍ଯଯା ଗମଯତି ଵଷଟ୍କାରେଣୈଵୈନ-ମ୍ପୁରୋ-ଽନୁଵାକ୍ଯଯା ଦତ୍ତେ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ଯାଜ୍ଯଯା ପ୍ରତି [ଯାଜ୍ଯଯା ପ୍ରତି, ଵଷଟ୍କାରେଣ] 12
ଵଷଟ୍କାରେଣ ସ୍ଥାପଯତି ତ୍ରିପଦା ପୁରୋ-ଽନୁଵାକ୍ଯା ଭଵତି ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକା ଏଷ୍ଵେଵ ଲୋକେଷୁ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ଚତୁଷ୍ପଦା ଯାଜ୍ଯା ଚତୁଷ୍ପଦ ଏଵ ପଶୂନଵ ରୁନ୍ଧେ ଦ୍ଵ୍ଯକ୍ଷରୋ ଵଷଟ୍କାରୋ ଦ୍ଵିପା-ଦ୍ଯଜମାନଃ ପଶୁଷ୍ଵେଵୋପରିଷ୍ଟା-ତ୍ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ଗାଯତ୍ରୀ ପୁରୋ-ଽନୁଵାକ୍ଯା ଭଵତି ତ୍ରିଷ୍ଟୁଗ୍ ଯାଜ୍ଯୈଷା ଵୈ ସପ୍ତପଦା ଶକ୍ଵରୀ ଯଦ୍ଵା ଏତଯା ଦେଵା ଅଶିକ୍ଷ-ନ୍ତଦଶକ୍ନୁଵନ୍. ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ଶକ୍ନୋତ୍ଯେଵ ଯଚ୍ଛିକ୍ଷତି ॥ 13 ॥
(ଦେଵତାନାଂ - କରୋତ୍ଯୁ - ପରିଷ୍ଟାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମା - ଽଽଜ୍ଯଭାଗୌ - ପ୍ରତି - ଶକ୍ରୋତ୍ଯେଵ - ଦ୍ଵେ ଚ ) (ଅ. 2)
ପ୍ରଜାପତି ର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞାନ୍ ଵ୍ଯାଦିଶ-ଥ୍ସ ଆତ୍ମନ୍ନାଜ୍ଯମଧତ୍ତ ତ-ନ୍ଦେଵା ଅବ୍ରୁଵନ୍ନେଷ ଵାଵ ଯଜ୍ଞୋ ଯଦାଜ୍ଯମପ୍ଯେଵ ନୋ-ଽତ୍ରାସ୍ତ୍ଵିତି ସୋ-ଽବ୍ରଵୀ-ଦ୍ଯଜାନ୍ ଵ ଆଜ୍ଯଭାଗାଵୁପ ସ୍ତୃଣାନଭି ଘାରଯାନିତି ତସ୍ମା-ଦ୍ଯଜନ୍ତ୍ଯା-ଜ୍ଯଭାଗାଵୁପ ସ୍ତୃଣନ୍ତ୍ଯଭି ଘାରଯନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି କସ୍ମା-ଥ୍ସତ୍ଯା-ଦ୍ଯାତଯାମାନ୍ଯନ୍ଯାନି ହଵୀଗ୍-ଷ୍ଯଯାତଯାମ-ମାଜ୍ଯମିତି ପ୍ରାଜାପତ୍ଯ- [ପ୍ରାଜାପତ୍ଯମ୍, ଇତି] 14
-ମିତି ବ୍ରୂଯାଦଯାତଯାମା ହି ଦେଵାନା-ମ୍ପ୍ରଜାପତିରିତି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଦେଵେଭ୍ଯୋ-ଽପାକ୍ରାମ-ନ୍ନ ଵୋ-ଽଭାଗାନି ହଵ୍ଯଂ-ଵଁକ୍ଷ୍ଯାମ ଇତି ତେଭ୍ଯ ଏତ-ଚ୍ଚତୁରଵତ୍ତ-ମଧାରଯ-ନ୍ପୁରୋ-ଽନୁଵାକ୍ଯାଯୈ ଯାଜ୍ଯାଯୈ ଦେଵତାଯୈ ଵଷଟ୍କାରାଯ ଯଚ୍ଚତୁରଵତ୍ତ-ଞ୍ଜୁହୋତି ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯେଵ ତ-ତ୍ପ୍ରୀଣାତି ତାନ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରୀତାନି ଦେଵେଭ୍ଯୋ ହଵ୍ଯଂ-ଵଁହନ୍ତ୍ଯଙ୍ଗିରସୋ ଵା ଇତ ଉତ୍ତମା-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମାଯ-ନ୍ତଦୃଷଯୋ ଯଜ୍ଞଵାସ୍ତ୍ଵଭ୍ଯଵାଯ-ନ୍ତେ- [ଯଜ୍ଞଵାସ୍ତ୍ଵଭ୍ଯଵାଯ-ନ୍ତେ, ଅପଶ୍ଯ-ନ୍ପୁରୋଡାଶ-] 15
-ଽପଶ୍ଯ-ନ୍ପୁରୋଡାଶ-ଙ୍କୂର୍ମ-ମ୍ଭୂତଗ୍ଂ ସର୍ପନ୍ତ-ନ୍ତମବ୍ରୁଵନ୍ନିନ୍ଦ୍ରାଯ ଧ୍ରିଯସ୍ଵ ବୃହସ୍ପତଯେ ଧ୍ରିଯସ୍ଵ ଵିଶ୍ଵେଭ୍ଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଧ୍ରିଯସ୍ଵେତି ସ ନାଦ୍ଧ୍ରିଯତ ତମବ୍ରୁଵନ୍ନଗ୍ନଯେ ଧ୍ରିଯସ୍ଵେତି ସୋ-ଽଗ୍ନଯେ-ଽଦ୍ଧ୍ରିଯତ ଯଦାଗ୍ନେଯୋ- ଽଷ୍ଟାକପାଲୋ- ଽମାଵାସ୍ଯାଯା-ଞ୍ଚ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯା-ଞ୍ଚାଚ୍ଯୁତୋ ଭଵତି ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯାଭିଜିତ୍ଯୈ ତମବ୍ରୁଵନ୍ କଥା-ଽହାସ୍ଥା ଇତ୍ଯନୁପାକ୍ତୋ ଽଭୂଵମିତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ଦ୍ଯଥା-ଽକ୍ଷୋ-ଽନୁପାକ୍ତୋ- [-ଽନୁପାକ୍ତଃ, ଅଵାର୍ଚ୍ଛତ୍ଯେଵ-] 16
-ଽଵାର୍ଚ୍ଛତ୍ଯେଵ-ମଵା-ଽଽରମିତ୍ଯୁପରିଷ୍ଟା-ଦଭ୍ଯଜ୍ଯାଧସ୍ତା-ଦୁପାନକ୍ତି ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ସମଷ୍ଟ୍ଯୈ ସର୍ଵାଣି କପାଲାନ୍ଯଭି ପ୍ରଥଯତି ତାଵତଃ ପୁରୋଡାଶାନମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ-ଽଭି ଜଯତି ଯୋ ଵିଦଗ୍ଧ-ସ୍ସ ନୈର୍-ଋତୋ ଯୋ-ଽଶୃତ-ସ୍ସ ରୌଦ୍ରୋ ଯ-ଶ୍ଶୃତ-ସ୍ସ ସଦେଵସ୍ତସ୍ମାଦଵିଦହତା ଶୃତକୃନ୍ତ୍ଯଃ ସଦେଵତ୍ଵାଯ ଭସ୍ମନା-ଽଭି ଵାସଯତି ତସ୍ମାନ୍ମାଗ୍ଂ ସେନାସ୍ଥି ଛନ୍ନଂ-ଵେଁଦେନାଭି ଵାସଯତି ତସ୍ମା- [ତସ୍ମାତ୍, କେଶୈ-] 17
-ତ୍କେଶୈ-ଶ୍ଶିରଃ ଛନ୍ନ-ମ୍ପ୍ରଚ୍ଯୁତଂ-ଵାଁ ଏତଦସ୍ମା-ଲ୍ଲୋକାଦଗତ-ନ୍ଦେଵଲୋକଂ-ଯଁଚ୍ଛୃତଗ୍ଂ ହଵିରନଭିଘାରିତ-ମଭିଘାର୍ଯୋ-ଦ୍ଵାସଯତି ଦେଵତ୍ରୈଵୈନ-ଦ୍ଗମଯତି ଯଦ୍ଯେକ-ଙ୍କପାଲ-ନ୍ନଶ୍ଯେଦେକୋ ମାସଃ ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ଯାନଵେତ-ସ୍ସ୍ଯାଦଥ ଯଜମାନଃ ପ୍ରମୀଯେତ ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵେ ନଶ୍ଯେତା-ନ୍ଦ୍ଵୌ ମାସୌ ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ଯାନଵେତୌ ସ୍ଯାତାମଥ ଯଜମାନଃ ପ୍ରମୀଯେତ ସଙ୍ଖ୍ଯାଯୋ-ଦ୍ଵାସଯତି ଯଜମାନସ୍ଯ [ଯଜମାନସ୍ଯ, ଗୋପୀଥାଯ ଯଦି] 18
ଗୋପୀଥାଯ ଯଦି ନଶ୍ଯେଦାଶ୍ଵିନ-ନ୍ଦ୍ଵିକପାଲ-ନ୍ନିର୍ଵପେ-ଦ୍ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵ୍ଯ- ମେକକପାଲମଶ୍ଵିନୌ ଵୈ ଦେଵାନା-ମ୍ଭିଷଜୌ ତାଭ୍ଯାମେଵାସ୍ମୈ ଭେଷଜ-ଙ୍କରୋତି ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵ୍ଯ ଏକକପାଲୋ ଭଵତ୍ଯନଯୋର୍ଵା ଏତନ୍ନଶ୍ଯତି ଯନ୍ନଶ୍ଯ- ତ୍ଯନଯୋରେଵୈନ-ଦ୍ଵିନ୍ଦତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ 19 ॥
(ପ୍ରଜାପତ୍ଯଂ - ତେ - ଽକ୍ଷୋ-ଽନୁପାକ୍ତୋ - ଵେଦେନାଭି ଵାସଯତି ତସ୍ମା--ଦ୍ଯଜମାନସ୍ଯ - ଦ୍ଵାତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 3)
ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵ ଇତି ସ୍ଫ୍ଯମା ଦତ୍ତେ ପ୍ରସୂତ୍ଯା ଅଶ୍ଵିନୋ ର୍ବାହୁଭ୍ଯାମିତ୍ଯାହା-ଶ୍ଵିନୌ ହି ଦେଵାନାମଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୂ ଆସ୍ତା-ମ୍ପୂଷ୍ଣୋ ହସ୍ତାଭ୍ଯାମିତ୍ଯାହ ଯତ୍ଯୈ ଶତଭୃଷ୍ଟିରସି ଵାନସ୍ପତ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଷତୋ ଵଧ ଇତ୍ଯାହ ଵଜ୍ରମେଵ ତ-ଥ୍ସଗ୍ଗ୍ଶ୍ଯତି ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାଯ ପ୍ରହରିଷ୍ଯନ୍-ଥ୍ସ୍ତମ୍ବ ଯଜୁର୍-ହରତ୍ଯେତାଵତୀ ଵୈ ପୃଥିଵୀ ଯାଵତୀ ଵେଦିସ୍ତସ୍ଯା ଏତାଵତ ଏଵ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯ-ନ୍ନିର୍ଭଜତି [-ନିର୍ଭଜତି, ତସ୍ମାନ୍ନାଭାଗ-] 20
ତସ୍ମାନ୍ନାଭାଗ-ନ୍ନିର୍ଭଜନ୍ତି ତ୍ରିର୍ହରତି ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକା ଏଭ୍ଯ ଏଵୈନଂ-ଲୋଁକେଭ୍ଯୋ ନିର୍ଭଜତି ତୂଷ୍ଣୀ-ଞ୍ଚତୁର୍ଥଗ୍ଂ ହରତ୍ଯପରିମିତାଦେଵୈନ-ନ୍ନିର୍ଭଜତ୍ଯୁଦ୍ଧନ୍ତି ଯଦେଵାସ୍ଯା ଅମେଦ୍ଧ୍ଯ-ନ୍ତଦପ ହନ୍ତ୍ଯୁଦ୍ଧନ୍ତି ତସ୍ମାଦୋଷଧଯଃ ପରା ଭଵନ୍ତି ମୂଲ-ଞ୍ଛିନତ୍ତି ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯସ୍ଯୈଵ ମୂଲ-ଞ୍ଛିନତ୍ତି ପିତୃଦେଵତ୍ଯା-ଽତିଖାତେଯତୀ-ଙ୍ଖନତି ପ୍ରଜାପତିନା [ପ୍ରଜାପତିନା, ଯଜ୍ଞମୁଖେନ ସମ୍ମିତାମା] 21
ଯଜ୍ଞମୁଖେନ ସମ୍ମିତାମା ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯୈ ଖନତି ଯଜମାନମେଵ ପ୍ରତିଷ୍ଠା-ଙ୍ଗମଯତି ଦକ୍ଷିଣତୋ ଵର୍ଷୀଯସୀ-ଙ୍କରୋତି ଦେଵଯଜନସ୍ଯୈଵ ରୂପମକଃ ପୁରୀଷଵତୀ-ଙ୍କରୋତି ପ୍ରଜାଵୈ ପଶଵଃ ପୁରୀଷ-ମ୍ପ୍ରଜଯୈଵୈନ-ମ୍ପଶୁଭିଃ ପୁରୀଷଵନ୍ତ-ଙ୍କରୋତ୍ଯୁତ୍ତର-ମ୍ପରିଗ୍ରାହ-ମ୍ପରି ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯେତାଵତୀ ଵୈ ପୃଥିଵୀ ଯାଵତୀ ଵେଦିସ୍ତସ୍ଯା ଏତାଵତ ଏଵ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯ-ନ୍ନିର୍ଭଜ୍ଯା-ଽଽତ୍ମନ ଉତ୍ତର-ମ୍ପରିଗ୍ରାହ-ମ୍ପରିଗୃହ୍ଣାତି କ୍ରୂରମିଵ ଵା [କ୍ରୂରମିଵ ଵୈ, ଏତ-ତ୍କରୋତି] 22
ଏତ-ତ୍କରୋତି ଯଦ୍ଵେଦି-ଙ୍କରୋତି ଧା ଅସି ସ୍ଵଧା ଅସୀତି ଯୋଯୁପ୍ଯତେ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀରା ସାଦଯତ୍ଯାପୋ ଵୈ ରକ୍ଷୋଘ୍ନୀ ରକ୍ଷସାମପହତ୍ଯୈ ସ୍ଫ୍ଯସ୍ଯଵର୍ତ୍ମନ୍-ଥ୍ସାଦଯତି ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସନ୍ତତ୍ଯୈଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ଯା-ତ୍ତ-ନ୍ଧ୍ଯାଯେଚ୍ଛୁଚୈଵୈନମର୍ପଯତି ॥ 23 ॥
(ଭଜତି - ପ୍ରଜାପତିନେ- ଵ ଵୈ - ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 4)
ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତ୍ଯଦ୍ଭିର୍-ହଵୀଗ୍ଂଷି ପ୍ରୌକ୍ଷୀଃ କେନାପ ଇତି ବ୍ରହ୍ମଣେତି ବ୍ରୂଯାଦଦ୍ଭିର୍-ହ୍ଯେଵ ହଵୀଗ୍ଂଷି ପ୍ରୋକ୍ଷତି ବ୍ରହ୍ମଣା-ଽପ ଇଦ୍ଧ୍ମାବର୍ହିଃ ପ୍ରୋକ୍ଷତି ମେଦ୍ଧ୍ଯମେଵୈନ-ତ୍କରୋତି ଵେଦି-ମ୍ପ୍ରୋକ୍ଷତ୍ଯୃକ୍ଷା ଵା ଷା-ଽଲୋମକା-ଽମେଦ୍ଧ୍ଯା ଯ-ଦ୍ଵେଦିର୍ମେଦ୍ଧ୍ଯା-ମେଵୈନା-ଙ୍କରୋତି ଦିଵେ ତ୍ଵା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷାଯ ତ୍ଵା ପୃଥିଵ୍ଯୈ ତ୍ଵେତି ବର୍ହି-ରାସାଦ୍ଯ ପ୍ରୋ- [ବର୍ହି-ରାସାଦ୍ଯ ପ୍ର, ଉକ୍ଷତ୍ଯେଭ୍ଯ] 24
-କ୍ଷତ୍ଯେଭ୍ଯ ଏଵୈନଲ୍ଲୋକେଭ୍ଯଃ ପ୍ରୋକ୍ଷତି କ୍ରୂରମିଵ ଵା ଏତ-ତ୍କରୋତି ଯ-ତ୍ଖନତ୍ଯପୋ ନିନଯତି ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ପୁରସ୍ତା-ତ୍ପ୍ରସ୍ତର-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି ମୁଖ୍ଯମେଵୈନ-ଙ୍କରୋତୀଯନ୍ତ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି ପ୍ରଜାପତିନା ଯଜ୍ଞମୁଖେନ ସମ୍ମିତ-ମ୍ବର୍ହି-ସ୍ସ୍ତୃଣାତି ପ୍ରଜା ଵୈ ବର୍ହିଃ ପୃଥିଵୀ ଵେଦିଃ ପ୍ରଜା ଏଵ ପୃଥିଵ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତ୍ଯନତିଦୃଶ୍ଞଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୃଣାତି ପ୍ରଜଯୈଵୈନ-ମ୍ପଶୁଭି-ରନତିଦୃଶ୍ଞ-ଙ୍କରୋ- [-ରନତିଦୃଶ୍ଞ-ଙ୍କରୋତି, ଉତ୍ତର-ମ୍ବର୍ହିଷଃ] 25
-ତ୍ଯୁତ୍ତର-ମ୍ବର୍ହିଷଃ ପ୍ରସ୍ତରଗ୍ଂ ସାଦଯତି ପ୍ରଜା ଵୈ ବର୍ହି ର୍ଯଜମାନଃ ପ୍ରସ୍ତରୋଯଜମାନ-ମେଵାଯଜମାନା-ଦୁତ୍ତର-ଙ୍କରୋତି ତସ୍ମା-ଦ୍ଯଜମାନୋ-ଽଯଜମାନାଦୁତ୍ତରୋ-ଽନ୍ତର୍ଦଧାତି ଵ୍ଯାଵୃତ୍ତ୍ଯା ଅନକ୍ତି ହଵିଷ୍କୃତମେଵୈନଗ୍ଂ ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକ-ଙ୍ଗମଯତିତ୍ରେଧା-ଽନକ୍ତି ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକା ଏଭ୍ଯ ଏଵୈନଂ-ଲୋଁକେଭ୍ଯୋ-ଽନକ୍ତି ନ ପ୍ରତି ଶୃଣାତିଯ-ତ୍ପ୍ରତିଶୃଣୀଯାଦନୂର୍ଧ୍ଵ-ମ୍ଭାଵୁକଂ-ଯଁଜମାନସ୍ଯ ସ୍ଯାଦୁପରୀଵ ପ୍ର ହର- [ପ୍ର ହରତି, ଉପରୀଵ ହି] 26
-ତ୍ଯୁପରୀଵ ହି ସୁଵର୍ଗୋ ଲୋକୋ ନିଯଚ୍ଛତି ଵୃଷ୍ଟିମେଵାସ୍ମୈ ନିଯଚ୍ଛତି ନାତ୍ଯଗ୍ର-ମ୍ପ୍ର ହରେଦ୍ଯଦତ୍ଯଗ୍ର-ମ୍ପ୍ରହରେଦ-ତ୍ଯାସାରିଣ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୋ-ର୍ନାଶୁକା ସ୍ଯାନ୍ନ ପୁରସ୍ତା-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯସ୍ଯେଦ୍ଯ-ତ୍ପୁରସ୍ତା-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯସ୍ଯେ-ଥ୍ସୁଵର୍ଗାଲ୍ଲୋକା-ଦ୍ଯଜମାନ-ମ୍ପ୍ରତି ନୁଦେ-ତ୍ପ୍ରାଞ୍ଚ-ମ୍ପ୍ରହରତି ଯଜମାନମେଵ ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକ-ଙ୍ଗମଯତି ନ ଵିଷ୍ଵଞ୍ଚଂ-ଵିଁ ଯୁଯା-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଵିଷ୍ଵଞ୍ଚଂ-ଵିଁଯୁଯା- [-ଵିଯୁଯାତ୍, ସ୍ତ୍ର୍ଯସ୍ଯ ଜାଯେତୋର୍ଧ୍ଵ-] 27
-ଥ୍ସ୍ତ୍ର୍ଯସ୍ଯ ଜାଯେତୋର୍ଧ୍ଵ-ମୁଦ୍ଯୌତ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵମିଵ ହି ପୁଗ୍ଂସଃ ପୁମାନେଵାସ୍ଯ ଜାଯତେ ଯ-ଥ୍ସ୍ଫ୍ଯେନ ଵୋପଵେଷେଣ ଵା ଯୋଯୁପ୍ଯେତ ସ୍ତୃତିରେଵାସ୍ଯ ସା ହସ୍ତେନ ଯୋଯୁପ୍ଯତେ ଯଜମାନସ୍ଯ ଗୋପୀଥାଯ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି କିଂ-ଯଁଜ୍ଞସ୍ଯ ଯଜମାନ ଇତି ପ୍ରସ୍ତର ଇତି ତସ୍ଯ କ୍ଵ ସୁଵର୍ଗୋ ଲୋକ ଇତ୍ଯାହଵନୀଯ ଇତି ବ୍ରୂଯାଦ୍ଯ-ତ୍ପ୍ରସ୍ତରମାହଵନୀଯେ ପ୍ରହରତି ଯଜମାନମେଵ [ଯଜମାନମେଵ, ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକ-ଙ୍ଗମଯତି] 28
ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକ-ଙ୍ଗମଯତି ଵି ଵା ଏତ-ଦ୍ଯଜମାନୋ ଲିଶତେ ଯ-ତ୍ପ୍ରସ୍ତରଂ-ଯୋଁଯୁପ୍ଯନ୍ତେ ବର୍ହିରନୁ ପ୍ରହରତି ଶାନ୍ତ୍ଯା ଅନାରମ୍ଭଣ ଇଵ ଵା ଏତର୍ହ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ-ସ୍ସ ଈଶ୍ଵରୋ ଵେପନୋ ଭଵିତୋର୍ଧ୍ରୁଵା ଽସୀତୀମାମଭି ମୃଶତୀଯଂ-ଵୈଁ ଧ୍ରୁଵା-ଽସ୍ଯାମେଵ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ନ ଵେପନୋ ଭଵତ୍ଯଗା(3)ନଗ୍ନୀଦିତ୍ଯାହ ଯଦ୍ବ୍ରୂଯାଦ-ଗନ୍ନଗ୍ନିରିତ୍ଯ -ଗ୍ନାଵଗ୍ନି-ଙ୍ଗମଯେନ୍ନି ର୍ଯଜମାନଗ୍ଂ ସୁଵର୍ଗାଲ୍ଲୋକା-ଦ୍ଭଜେଦଗନ୍ନିତ୍ଯେଵ ବ୍ରୂଯା-ଦ୍ଯଜମାନମେଵ ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକ-ଙ୍ଗମଯତି ॥ 29 ॥
(ଆସାଦ୍ଯ ପ୍ରା - ନତିଦୃଶ୍ଞ-ଙ୍କରୋତି - ହରତି - ଵିଯୁଯା--ଦ୍ଯଜମାନମେଵା-ଽଗ୍ନିରିତି - ସପ୍ତଦଶ ଚ ) (ଅ. 5)
ଅଗ୍ନେସ୍ତ୍ରଯୋ ଜ୍ଯାଯାଗ୍ଂସୋ ଭ୍ରାତର ଆସ-ନ୍ତେ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ହଵ୍ଯଂ-ଵଁହନ୍ତଃ ପ୍ରାମୀଯନ୍ତ ସୋ-ଽଗ୍ନିରବିଭେଦିତ୍ଥଂ-ଵାଁଵ ସ୍ଯ ଆର୍ତିମା-ଽରିଷ୍ଯତୀତି ସ ନିଲାଯତ ସୋ-ଽପଃ ପ୍ରାଵିଶ-ତ୍ତ-ନ୍ଦେଵତାଃ ପ୍ରୈଷମୈଚ୍ଛ-ନ୍ତ-ମ୍ମଥ୍ସ୍ଯଃ ପ୍ରାବ୍ରଵୀ-ତ୍ତମଶପଦ୍ଧିଯାଧିଯା ତ୍ଵା ଵଦ୍ଧ୍ଯାସୁର୍ଯୋ ମା ପ୍ରାଵୋଚ ଇତି ତସ୍ମାନ୍ମଥ୍ସ୍ଯ-ନ୍ଧିଯାଧିଯା ଘ୍ନନ୍ତି ଶପ୍ତୋ [ଶପ୍ତଃ, ହି] 30
ହି ତମନ୍ଵଵିନ୍ଦ-ନ୍ତମ ବ୍ରୁଵନ୍ନୁପ ନ ଆ ଵର୍ତସ୍ଵ ହଵ୍ଯ-ନ୍ନୋ ଵହେତି ସୋ-ଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵରଂ-ଵୃଁଣୈ ଯଦେଵ ଗୃହୀତସ୍ଯାହୁତସ୍ଯବହିଃ ପରିଧି ସ୍କନ୍ଦା-ତ୍ତନ୍ମେ ଭ୍ରାତୃଣା-ମ୍ଭାଗଧେଯମସଦିତି ତସ୍ମାଦ୍ଯ-ଦ୍ଗୃହୀତସ୍ଯାହୁତସ୍ଯ ବହିଃ ପରିଧି ସ୍କନ୍ଦତି ତେଷା-ନ୍ତ-ଦ୍ଭାଗଧେଯ-ନ୍ତାନେଵ ତେନ ପ୍ରୀଣାତି ପରିଧୀ-ନ୍ପରି ଦଧାତି ରକ୍ଷସାମପହତ୍ଯୈ ସଗ୍ଗ୍ ସ୍ପର୍ଶଯତି [ସଗ୍ଗ୍ ସ୍ପର୍ଶଯତି, ରକ୍ଷସା-] 31
ରକ୍ଷସା-ମନନ୍ଵଵଚାରାଯ ନ ପୁରସ୍ତା-ତ୍ପରି ଦଧାତ୍ଯାଦିତ୍ଯୋ ହ୍ଯେଵୋଦ୍ଯ-ନ୍ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯପହନ୍ତ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵେ ସମିଧାଵା ଦଧାତ୍ଯୁପରିଷ୍ଟାଦେଵ ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯପ ହନ୍ତି ଯଜୁଷା-ଽନ୍ଯା-ନ୍ତୂଷ୍ଣୀମନ୍ଯା-ମ୍ମିଥୁନତ୍ଵାଯ ଦ୍ଵେ ଆ ଦଧାତି ଦ୍ଵିପା-ଦ୍ଯଜମାନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ସ ତ୍ଵୈ ଯଜେତ ଯୋ ଯଜ୍ଞସ୍ଯା-ଽଽର୍ତ୍ଯା ଵସୀଯାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯାଦିତି ଭୂପତଯେ ସ୍ଵାହା ଭୁଵନପତଯେ ସ୍ଵାହା ଭୂତାନା- [ଭୂତାନାମ୍, ପତଯେ ସ୍ଵାହେତି] 32
-ମ୍ପତଯେ ସ୍ଵାହେତି ସ୍କନ୍ନମନୁ ମନ୍ତ୍ରଯେତ ଯଜ୍ଞସ୍ଯୈଵ ତଦାର୍ତ୍ଯା ଯଜମାନୋ ଵସୀଯା-ନ୍ଭଵତି ଭୂଯସୀର୍ହି ଦେଵତାଃ ପ୍ରୀଣାତି ଜାମି ଵା ଏତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ କ୍ରିଯତେ ଯଦନ୍ଵଞ୍ଚୌ ପୁରୋଡାଶା ଵୁପାଗ୍ଂଶୁଯାଜମନ୍ତରା ଯଜତ୍ଯଜାମିତ୍ଵାଯାଥୋ ମିଥୁନତ୍ଵାଯାଗ୍ନିରମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକ ଆସୀ-ଦ୍ଯମୋ-ଽସ୍ମି-ନ୍ତେ ଦେଵା ଅବ୍ରୁଵନ୍ନେତେମୌ ଵି ପର୍ଯୂହାମେତ୍ଯନ୍ନାଦ୍ଯେନ ଦେଵା ଅଗ୍ନି- [ଦେଵା ଅଗ୍ନିମ୍, ଉପାମନ୍ତ୍ରଯନ୍ତ] 33
-ମୁପାମନ୍ତ୍ରଯନ୍ତ ରାଜ୍ଯେନ ପିତରୋ ଯମ-ନ୍ତସ୍ମାଦଗ୍ନି ର୍ଦେଵାନାମନ୍ନାଦୋ ଯମଃ ପିତୃଣାଗ୍ଂ ରାଜା ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ପ୍ରରାଜ୍ଯମନ୍ନାଦ୍ଯ-ମାପ୍ନୋତି ତସ୍ମା ଏତ-ଦ୍ଭାଗଧେଯ-ମ୍ପ୍ରାଯଚ୍ଛନ୍. ଯଦଗ୍ନଯେ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତେ-ଽଵଦ୍ଯନ୍ତି ଯଦଗ୍ନଯେ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତେ ଽଵଦ୍ଯତି ଭାଗଧେଯେନୈଵ ତ-ଦ୍ରୁଦ୍ରଗ୍ଂ ସମର୍ଧଯତି ସକୃ-ଥ୍ସକୃଦଵ ଦ୍ଯତି ସକୃଦିଵ ହି ରୁଦ୍ର ଉତ୍ତରାର୍ଧାଦଵ ଦ୍ଯତ୍ଯେଷା ଵୈ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ [ଵୈ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ, ଦିଖ୍-ସ୍ଵାଯାମେଵ] 34
ଦିଖ୍-ସ୍ଵାଯାମେଵ ଦିଶି ରୁଦ୍ର-ନ୍ନିରଵଦଯତେ ଦ୍ଵିରଭି ଘାରଯତି ଚତୁରଵତ୍ତସ୍ଯା-ଽଽପ୍ତ୍ଯୈପଶଵୋ ଵୈ ପୂର୍ଵା ଆହୁତଯ ଏଷ ରୁଦ୍ରୋ ଯଦଗ୍ନିର୍ଯ-ତ୍ପୂର୍ଵା ଆହୁତୀରଭି ଜୁହୁଯା-ଦ୍ରୁଦ୍ରାଯ ପଶୂନପି ଦଧ୍ଯାଦପଶୁର୍ଯଜମାନ-ସ୍ସ୍ଯାଦତିହାଯ ପୂର୍ଵା ଆହୁତୀର୍ଜୁହୋତି ପଶୂନା-ଙ୍ଗୋପୀଥାଯ ॥ 35 ॥
(ଶପ୍ତଃ - ସ୍ପର୍ଶଯତି - ଭୂତାନା - ମଗ୍ନିଗ୍ଂ - ରୁଦ୍ରସ୍ଯ - ସପ୍ତତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 6)
ମନୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଯଜ୍ଞିଯମୈଚ୍ଛ-ଥ୍ସ ଘୃତ-ନ୍ନିଷିକ୍ତମଵିନ୍ଦ-ଥ୍ସୋ-ଽବ୍ରଵୀ-ତ୍କୋ-ଽସ୍ଯେଶ୍ଵରୋ ଯଜ୍ଞେ-ଽପି କର୍ତୋରିତି ତାଵବ୍ରୂତା-ମ୍ମିତ୍ରାଵରୁଣୌ ଗୋରେଵା-ଽଽଵମୀଶ୍ଵରୌ କର୍ତୋ-ସ୍ସ୍ଵ ଇତି ତୌ ତତୋ ଗାଗ୍ଂ ସମୈରଯତାଗ୍ଂ ସା ଯତ୍ର ଯତ୍ର ନ୍ଯକ୍ରାମ-ତ୍ତତୋ ଘୃତମପୀଡ୍ଯତ ତସ୍ମା-ଦ୍ଘୃତପଦ୍ଯୁଚ୍ଯତେ ତଦସ୍ଯୈ ଜନ୍ମୋପହୂତଗ୍ଂ ରଥନ୍ତରଗ୍ଂ ସହ ପୃଥିଵ୍ଯେତ୍ଯାହେ [ସହ ପୃଥିଵ୍ଯେତ୍ଯାହ, ଇଯଂ-ଵୈଁ] 36
ଯଂ-ଵୈଁ ରଥନ୍ତରମିମାମେଵ ସହାନ୍ନା-ଦ୍ଯେନୋପ ହ୍ଵଯତ ଉପହୂତଂ-ଵାଁମଦେଵ୍ଯଗ୍ଂ ସହାନ୍ତରିକ୍ଷେଣେତ୍ଯାହ ପଶଵୋ ଵୈ ଵାମଦେଵ୍ଯ-ମ୍ପଶୂନେଵ ସହାନ୍ତରିକ୍ଷେଣୋପ ହ୍ଵଯତ ଉପହୂତ-ମ୍ବୃହ-ଥ୍ସହ ଦିଵେତ୍ଯାହୈରଂ-ଵୈଁ ବୃହଦିରାମେଵ ସହ ଦିଵୋପ ହ୍ଵଯତ ଉପହୂତା-ସ୍ସପ୍ତ ହୋତ୍ରା ଇତ୍ଯାହ ହୋତ୍ରା ଏଵୋପ ହ୍ଵଯତ ଉପହୂତା ଧେନୁ- [ଉପହୂତା ଧେନୁଃ, ସହର୍ଷଭେତ୍ଯାହ] 37
-ସ୍ସହର୍ଷଭେତ୍ଯାହ ମିଥୁନମେଵୋପ ହ୍ଵଯତ ଉପହୂତୋ ଭକ୍ଷ-ସ୍ସଖେତ୍ଯାହ ସୋମପୀଥମେଵୋପ ହ୍ଵଯତ ଉପହୂତାଁ(4) ହୋ ଇତ୍ଯାହା-ଽଽତ୍ମାନମେଵୋପ ହ୍ଵଯତ ଆତ୍ମା ହ୍ଯୁପହୂତାନାଂ-ଵଁସିଷ୍ଠ ଇଡାମୁପ ହ୍ଵଯତେ ପଶଵୋ ଵା ଇଡା ପଶୂନେଵୋପ ହ୍ଵଯତେ ଚତୁରୁପ ହ୍ଵଯତେ ଚତୁଷ୍ପାଦୋ ହି ପଶଵୋ ମାନଵୀତ୍ଯାହ ମନୁର୍ହ୍ଯେତା- [ମନୁର୍ହ୍ଯେତାମ୍, ଅଗ୍ରେ ଽପଶ୍ଯ-] 38
-ମଗ୍ରେ ଽପଶ୍ଯ-ଦ୍ଘୃତପଦୀତ୍ଯାହ ଯ ଦେଵାସ୍ଯୈ ପଦା-ଦ୍ଘୃତମପୀଡ୍ଯତ ତସ୍ମାଦେଵମାହ ମୈତ୍ରାଵରୁଣୀତ୍ଯାହ ମିତ୍ରାଵରୁଣୌ ହ୍ଯେନାଗ୍ଂ ସମୈରଯତା-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ଦେଵକୃତ-ମୁପହୂତମିତ୍ଯାହ ବ୍ରହ୍ମୈଵୋପ ହ୍ଵଯତେ ଦୈଵ୍ଯା ଅଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯଵ ଉପହୂତା ଉପହୂତା ମନୁଷ୍ଯା ଇତ୍ଯାହ ଦେଵମନୁଷ୍ଯାନେଵୋପ ହ୍ଵଯତେ ଯ ଇମଂ-ଯଁଜ୍ଞମଵାନ୍ ଯେ ଯଜ୍ଞପତିଂ-ଵଁର୍ଧାନିତ୍ଯାହ [ ] 39
ଯଜ୍ଞାଯ ଚୈଵ ଯଜମାନାଯ ଚା ଽଽଶିଷମା ଶାସ୍ତ ଉପହୂତେ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଇତ୍ଯାହ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଏଵୋପ ହ୍ଵଯତେ ପୂର୍ଵଜେ ଋତାଵରୀ ଇତ୍ଯାହ ପୂର୍ଵଜେ ହ୍ଯେତେ ଋତାଵରୀ ଦେଵୀ ଦେଵପୁତ୍ରେ ଇତ୍ଯାହ ଦେଵୀ ହ୍ଯେତେ ଦେଵପୁତ୍ରେ ଉପହୂତୋ-ଽଯଂ ଁଯଜମାନ ଇତ୍ଯାହ ଯଜମାନମେଵୋପ ହ୍ଵଯତ ଉତ୍ତରସ୍ଯା-ନ୍ଦେଵଯଜ୍ଯାଯାମୁପହୂତୋ ଭୂଯସି ହଵିଷ୍କରଣ ଉପହୂତୋ ଦିଵ୍ଯେ ଧାମନ୍ନୁପହୂତ [ଧାମନ୍ନୁପହୂତଃ, ଇତ୍ଯାହ] 40
ଇତ୍ଯାହ ପ୍ରଜା ଵା ଉତ୍ତରା ଦେଵଯଜ୍ଯା ପଶଵୋ ଭୂଯୋ ହଵିଷ୍କରଣଗ୍ଂ ସୁଵର୍ଗୋ ଲୋକୋ ଦିଵ୍ଯ-ନ୍ଧାମେଦମ-ସୀଦମସୀତ୍ଯେଵ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପ୍ରିଯ-ନ୍ଧାମୋପ ହ୍ଵଯତେ ଵିଶ୍ଵମସ୍ଯ ପ୍ରିଯ-ମୁପହୂତମିତ୍ଯାହା-ଛମ୍ବଟ୍କାରମେଵୋପ ହ୍ଵଯତେ ॥ 41 ॥
(ଆହ - ଧେନୁ- ରେତାଂ - ଁଵର୍ଧାନିତ୍ଯାହ - ଧାମନ୍ନୁପହୂତ - ଶ୍ଚତୁସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 7)
ପଶଵୋ ଵା ଇଡା ସ୍ଵଯମା ଦତ୍ତେ କାମମେଵା-ଽଽତ୍ମନା ପଶୂନାମା ଦତ୍ତେ ନ ହ୍ଯନ୍ଯଃ କାମ-ମ୍ପଶୂନା-ମ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ଵାଚସ୍ପତଯେ ତ୍ଵା ହୁତ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଶ୍ଞାମୀତ୍ଯାହ ଵାଚମେଵ ଭାଗଧେଯେନ ପ୍ରୀଣାତି ସଦସସ୍ପତଯେ ତ୍ଵା ହୁତ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଶ୍ଞାମୀତ୍ଯାହ ସ୍ଵଗାକୃତ୍ଯୈ ଚତୁରଵତ୍ତ-ମ୍ଭଵତି ହଵିର୍ଵୈ ଚତୁରଵତ୍ତ-ମ୍ପଶଵଶ୍ଚତୁରଵତ୍ତଂ-ଯଁଦ୍ଧୋତା ପ୍ରାଶ୍ଞୀଯାଦ୍ଧୋତା- [ପ୍ରାଶ୍ଞୀଯାଦ୍ଧୋତା, ଆର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛେଦ୍ଯ-] 42
-ଽଽର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛେଦ୍ଯ-ଦଗ୍ନୌ ଜୁହୁଯା-ଦ୍ରୁଦ୍ରାଯ ପଶୂନପି ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦପଶୁର୍ଯଜମାନ-ସ୍ସ୍ଯା-ଦ୍ଵାଚସ୍ପତଯେ ତ୍ଵା ହୁତ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଶ୍ଞାମୀତ୍ଯାହ ପରୋକ୍ଷମେଵୈନ-ଜ୍ଜୁହୋତି ସଦସସ୍ପତଯେ ତ୍ଵା ହୁତ-ମ୍ପ୍ରାଶ୍ଞାମୀତ୍ଯାହ ସ୍ଵଗାକୃତ୍ଯୈ ପ୍ରାଶ୍ଞନ୍ତି ତୀର୍ଥ ଏଵ ପ୍ରାଶ୍ଞନ୍ତି ଦକ୍ଷିଣା-ନ୍ଦଦାତି ତୀର୍ଥ ଏଵ ଦକ୍ଷିଣା-ନ୍ଦଦାତି ଵି ଵା ଏତଦ୍ଯଜ୍ଞ- [ଵି ଵା ଏତଦ୍ଯଜ୍ଞମ୍, ଛିନ୍ଦନ୍ତି ଯନ୍ମଦ୍ଧ୍ଯତଃ] 43
-ଞ୍ଛିନ୍ଦନ୍ତି ଯନ୍ମଦ୍ଧ୍ଯତଃ ପ୍ରାଶ୍ଞନ୍ତ୍ଯଦ୍ଭି-ର୍ମାର୍ଜଯନ୍ତ ଆପୋ ଵୈ ସର୍ଵା ଦେଵତା ଦେଵତାଭିରେଵ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସ-ନ୍ତନ୍ଵନ୍ତି ଦେଵା ଵୈ ଯଜ୍ଞା-ଦ୍ରୁଦ୍ରମନ୍ତରାଯନ୍ଥ୍ସ ଯଜ୍ଞମଵିଦ୍ଧ୍ଯ-ତ୍ତ-ନ୍ଦେଵା ଅଭି ସମଗଚ୍ଛନ୍ତ କଲ୍ପତା-ନ୍ନ ଇଦମିତି ତେ-ଽବ୍ରୁଵନ୍-ଥ୍ସ୍ଵିଷ୍ଟଂ-ଵୈଁ ନ ଇଦ-ମ୍ଭଵିଷ୍ଯତି ଯଦିମଗ୍ଂ ରାଧଯିଷ୍ଯାମ ଇତି ତ-ଥ୍ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତଃ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତ୍ତ୍ଵ-ନ୍ତସ୍ଯା ଽଽଵିଦ୍ଧ-ନ୍ନି- [-ଽଽଵିଦ୍ଧ-ନ୍ନିଃ, ଅକୃନ୍ତନ୍. ଯଵେନ] 44
-ରକୃନ୍ତନ୍. ଯଵେନ ସମ୍ମିତ-ନ୍ତସ୍ମା-ଦ୍ଯଵମାତ୍ରମଵ ଦ୍ଯେ-ଦ୍ଯଜ୍ଜ୍ଯାଯୋ-ଽଵ-ଦ୍ଯେ-ଦ୍ରୋପଯେ-ତ୍ତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଯଦୁପ ଚ ସ୍ତୃଣୀଯାଦଭି ଚ ଘାରଯେଦୁଭଯତ-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ଶ୍ଵାଯି କୁର୍ଯାଦଵଦାଯାଭି ଘାରଯତି ଦ୍ଵି-ସ୍ସମ୍ପଦ୍ଯତେ ଦ୍ଵିପା-ଦ୍ଯଜମାନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ଯ-ତ୍ତିରଶ୍ଚୀନ-ମତି-ହରେଦନଭି-ଵିଦ୍ଧଂ-ଯଁଜ୍ଞସ୍ଯାଭି ଵିଦ୍ଧ୍ଯେଦଗ୍ରେଣ ପରି ହରତି ତୀର୍ଥେନୈଵ ପରି ହରତି ତ-ତ୍ପୂଷ୍ଣେ ପର୍ଯହରନ୍ତ- [ପର୍ଯହରନ୍ତତ୍, ପୂଷା] 45
-ତ୍ପୂଷା ପ୍ରାଶ୍ଯ ଦତୋ-ଽରୁଣ-ତ୍ତସ୍ମା-ତ୍ପୂଷା ପ୍ରପିଷ୍ଟଭାଗୋ-ଽଦନ୍ତକୋ ହି ତ-ନ୍ଦେଵା ଅବ୍ରୁଵନ୍ ଵି ଵା ଅଯମାର୍ଧ୍ଯପ୍ରାଶିତ୍ରିଯୋ ଵା ଅଯମଭୂଦିତି ତ-ଦ୍ବୃହସ୍ପତଯେ ପର୍ଯହରନ୍-ଥ୍ସୋ-ଽବିଭେ-ଦ୍ବୃହସ୍ପତିରିତ୍ଥଂ-ଵାଁଵ ସ୍ଯ ଆର୍ତିମା-ଽରିଷ୍ଯତୀତି ସ ଏତ-ମ୍ମନ୍ତ୍ରମପଶ୍ଯ-ଥ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ତ୍ଵା ଚକ୍ଷୁଷା ପ୍ରତି ପଶ୍ଯାମୀତ୍ଯବ୍ରଵୀନ୍ନ ହି ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଚକ୍ଷୁଃ [ଚକ୍ଷୁଃ, କି-ଞ୍ଚନ] 46
କି-ଞ୍ଚନ ହିନସ୍ତି ସୋ-ଽବିଭେ-ତ୍ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣନ୍ତ-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂସିଷ୍ଯତୀତି ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵେ-ଽଶ୍ଵିନୋ ର୍ବାହୁଭ୍ଯା-ମ୍ପୂଷ୍ଣୋ ହସ୍ତାଭ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣାମୀତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ଥ୍ସଵିତୃପ୍ରସୂତ ଏଵୈନଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ଦେଵତାଭିଃ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣା-ଥ୍ସୋ-ଽବିଭେ-ତ୍ପ୍ରାଶ୍ଞନ୍ତ-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂସିଷ୍ଯତୀତ୍ଯଗ୍ନେସ୍ତ୍ଵା ଽଽସ୍ଯେନ ପ୍ରା-ଽଶ୍ଞାମୀତ୍ଯବ୍ରଵୀନ୍ନ ହ୍ଯଗ୍ନେରାସ୍ଯ-ଙ୍କିଞ୍ଚନ ହିନସ୍ତି ସୋ-ଽବିଭେ- [ସୋ-ଽବିଭେତ୍, ପ୍ରାଶିତମ୍ମା-] 47
-ତ୍ପ୍ରାଶିତମ୍ମା-ହିଗ୍ଂସିଷ୍ଯତୀତି ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯୋଦରେଣେତ୍ଯ ବ୍ରଵୀନ୍ନ ହି ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯୋଦର-ଙ୍କି-ଞ୍ଚନ ହିନସ୍ତି ବୃହସ୍ପତେର୍ବ୍ରହ୍ମଣେତି ସ ହି ବ୍ରହ୍ମିଷ୍ଠୋ-ଽପ ଵା ଏତସ୍ମା-ତ୍ପ୍ରାଣାଃ କ୍ରାମନ୍ତି ଯଃ ପ୍ରାଶିତ୍ର-ମ୍ପ୍ରାଶ୍ଞାତ୍ଯଦ୍ଭି-ର୍ମାର୍ଜଯିତ୍ଵା ପ୍ରାଣାନ୍-ଥ୍ସ-ମ୍ମୃଶତେ-ଽମୃତଂ-ଵୈଁ ପ୍ରାଣା ଅମୃତମାପଃ ପ୍ରାଣାନେଵ ଯଥାସ୍ଥାନମୁପ ହ୍ଵଯତେ ॥ 48 ॥
(ପ୍ରାଶ୍ଞୀଯାଦ୍ଧୋତା - ଯଜ୍ଞଂ - ନି - ରହରନ୍ତ - ଚ୍ଚକ୍ଷୁ - ରାସ୍ଯ-ଙ୍କିଞ୍ଚନ ହିନସ୍ତି ସୋ-ଽବିଭେ - ଚ୍ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 8)
ଅଗ୍ନୀଧ ଆ ଦଧା-ତ୍ଯଗ୍ନିମୁଖା-ନେଵର୍ତୂ-ନ୍ପ୍ରୀଣାତି ସମିଧମା ଦଧାତ୍ଯୁତ୍ତରାସା-ମାହୁତୀନା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯା ଅଥୋ ସମିଦ୍ଵତ୍ଯେଵ ଜୁହୋତି ପରିଧୀନ୍-ଥ୍ସ-ମ୍ମାର୍ଷ୍ଟି ପୁନାତ୍ଯେଵୈନାନ୍-ଥ୍ସକୃ-ଥ୍ସକୃ-ଥ୍ସ-ମ୍ମାର୍ଷ୍ଟି ପରାଙିଵ ହ୍ଯେତର୍ହି ଯଜ୍ଞଶ୍ଚତୁ-ସ୍ସମ୍ପଦ୍ଯତେ ଚତୁଷ୍ପାଦଃ ପଶଵଃ ପଶୂନେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ବ୍ରହ୍ମ-ନ୍ପ୍ରସ୍ଥାସ୍ଯାମ ଇତ୍ଯାହାତ୍ର ଵା ଏତର୍ହି ଯଜ୍ଞ-ଶ୍ଶ୍ରିତୋ [ଯଜ୍ଞ-ଶ୍ଶ୍ରିତଃ, ଯତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା] 49
ଯତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ଯତ୍ରୈଵ ଯଜ୍ଞ-ଶ୍ଶ୍ରିତସ୍ତତ ଏଵୈନମା ରଭତେ ଯଦ୍ଧସ୍ତେନ ପ୍ରମୀଵେଦ୍ଵେପନ-ସ୍ସ୍ଯାଦ୍ଯଚ୍ଛୀର୍ଷ୍ଣା ଶୀର୍ଷକ୍ତିମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯାଦ୍ଯ-ତ୍ତୂଷ୍ଣୀମାସୀତା ଽସମ୍ପ୍ରତ୍ତୋ ଯଜ୍ଞ-ସ୍ସ୍ଯା-ତ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠେତ୍ଯେଵ ବ୍ରୂଯା-ଦ୍ଵାଚି ଵୈ ଯଜ୍ଞ-ଶ୍ଶ୍ରିତୋ ଯତ୍ରୈଵ ଯଜ୍ଞ-ଶ୍ଶ୍ରିତସ୍ତତ ଏଵୈନଗ୍ଂ ସ-ମ୍ପ୍ର ଯଚ୍ଛତି ଦେଵ ସଵିତରେତ-ତ୍ତେ ପ୍ରା- [ସଵିତରେତ-ତ୍ତେ ପ୍ର, ଆହେତ୍ଯାହ] 50
-ଽଽହେତ୍ଯାହ ପ୍ରସୂତ୍ଯୈ ବୃହସ୍ପତି ର୍ବ୍ରହ୍ମେତ୍ଯାହ ସ ହି ବ୍ରହ୍ମିଷ୍ଠ-ସ୍ସ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପାହି ସ ଯଜ୍ଞପତି-ମ୍ପାହି ସ ମା-ମ୍ପାହୀତ୍ଯାହ ଯଜ୍ଞାଯ ଯଜମାନାଯା-ଽଽତ୍ମନେ ତେଭ୍ଯ ଏଵା-ଽଽଶିଷମା ଶାସ୍ତେ-ଽନାର୍ତ୍ଯା ଆଶ୍ରାଵ୍ଯା-ଽଽହ ଦେଵାନ୍. ଯଜେତି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତୀଷ୍ଟା ଦେଵତା ଅଥ କତମ ଏତେ ଦେଵା ଇତି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସୀତି ବ୍ରୂଯା-ଦ୍ଗାଯତ୍ରୀ-ନ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ- [ବ୍ରୂଯା-ଦ୍ଗାଯତ୍ରୀ-ନ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭମ୍, ଜଗତୀ-] 51
ଞ୍ଜଗତୀ-ମିତ୍ଯଥୋ ଖଲ୍ଵାହୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵୈ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସୀତି ତାନେଵ ତ-ଦ୍ଯଜତି ଦେଵାନାଂ-ଵାଁ ଇଷ୍ଟା ଦେଵତା ଆସନ୍ନଥାଗ୍ନିର୍ନୋଦଜ୍ଵଲ-ତ୍ତ-ନ୍ଦେଵା ଆହୁତୀଭି-ରନୂଯାଜେଷ୍ଵନ୍ଵ-ଵିନ୍ଦନ୍. ଯଦନୂଯାଜାନ୍. ଯଜତ୍ଯଗ୍ନିମେଵ ତ-ଥ୍ସମିନ୍ଧ ଏତଦୁର୍ଵୈ ନାମା-ଽଽସୁର ଆସୀ-ଥ୍ସ ଏତର୍ହି ଯଜ୍ଞସ୍ଯା ଽଽଶିଷମଵୃଙ୍କ୍ତ ଯ-ଦ୍ବ୍ରୂଯାଦେତ- [ଯ-ଦ୍ବ୍ରୂଯାଦେତତ୍, ଉ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଭଦ୍ର-ମଭୂ-] 52
-ଦୁ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଭଦ୍ର-ମଭୂ-ଦିତ୍ଯେତଦୁ-ମେଵା-ଽଽସୁରଂ-ଯଁଜ୍ଞସ୍ଯା-ଽଽଶିଷ-ଙ୍ଗମଯେଦିଦ-ନ୍ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଭଦ୍ରମଭୂଦିତ୍ଯେଵ ବ୍ରୂଯା-ଦ୍ଯଜମାନମେଵ ଯଜ୍ଞସ୍ଯା-ଽଽଶିଷ-ଙ୍ଗମଯତ୍ଯାର୍ଧ୍ମ ସୂକ୍ତଵାକମୁତ ନମୋଵାକମି-ତ୍ଯାହେଦମରା-ଥ୍ସ୍ମେତି ଵାଵୈତଦାହୋପଶ୍ରିତୋ ଦିଵଃ ପୃଥିଵ୍ଯୋରିତ୍ଯାହ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵ୍ଯୋର୍ହି ଯଜ୍ଞ ଉପଶ୍ରିତ ଓମନ୍ଵତୀ ତେ-ଽସ୍ମିନ୍. ଯଜ୍ଞେ ଯଜମାନ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ [ ] 53
ସ୍ତାମିତ୍ଯାହା ଽଽଶିଷମେଵୈତାମା ଶାସ୍ତେ ଯଦ୍ବ୍ରୂଯା-ଥ୍ସୂପାଵସାନା ଚ ସ୍ଵଦ୍ଧ୍ଯଵସାନା ଚେତି ପ୍ରମାଯୁକୋ ଯଜମାନ-ସ୍ସ୍ଯାଦ୍ଯଦା ହି ପ୍ରମୀଯତେ ଽଥେମାମୁପାଵସ୍ଯତି ସୂପଚରଣା ଚ ସ୍ଵଧିଚରଣା ଚେତ୍ଯେଵ ବ୍ରୂଯା-ଦ୍ଵରୀଯସୀମେଵାସ୍ମୈ ଗଵ୍ଯୂତିମା ଶାସ୍ତେ ନ ପ୍ରମାଯୁକୋ ଭଵତି ତଯୋରାଵିଦ୍ଯଗ୍ନିରିଦଗ୍ଂ ହଵିରଜୁଷତେତ୍ଯାହ ଯା ଅଯାକ୍ଷ୍ମ [ ] 54
ଦେଵତାସ୍ତା ଅରୀରଧାମେତି ଵାଵୈତଦାହ ଯନ୍ନ ନିର୍ଦିଶେ-ତ୍ପ୍ରତିଵେଶଂ-ଯଁଜ୍ଞସ୍ଯା ଽଽଶୀର୍ଗଚ୍ଛେଦା ଶାସ୍ତେ-ଽଯଂ-ଯଁଜମାନୋ-ଽସାଵିତ୍ଯାହ ନିର୍ଦିଶ୍ଯୈଵୈନଗ୍ଂ ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକ-ଙ୍ଗମଯତ୍ଯାଯୁରା ଶାସ୍ତେ ସୁପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵମା ଶାସ୍ତ ଇତ୍ଯାହା ଽଶିଷମେଵୈ ତାମା ଶାସ୍ତେ ସଜାତଵନସ୍ଯାମା ଶାସ୍ତ ଇତ୍ଯାହ ପ୍ରାଣା ଵୈ ସଜାତାଃ ପ୍ରାଣାନେଵ [ ] 55
ନାନ୍ତରେତି ତଦଗ୍ନିର୍ଦେଵୋ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଵନତେ ଵଯମଗ୍ନେର୍ମାନୁଷା ଇତ୍ଯାହାଗ୍ନିର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଵନୁତେ ଵଯ-ମ୍ମନୁଷ୍ଯେଭ୍ଯ ଇତି ଵାଵୈତଦାହେହ ଗତିର୍ଵାମସ୍ଯେଦ-ଞ୍ଚ ନମୋ ଦେଵେଭ୍ଯ ଇତ୍ଯାହ ଯାଶ୍ଚୈଵ ଦେଵତା ଯଜତି ଯାଶ୍ଚ ନ ତାଭ୍ଯ ଏଵୋଭଯୀଭ୍ଯୋ ନମସ୍କରୋତ୍ଯାତ୍ମନୋ-ଽନାର୍ତ୍ଯୈ ॥ 56 ॥
(ଶ୍ରିତଃ - ତେ ପ୍ର - ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ - ମେତ-ଦ୍- ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ - ଯା ଅଯାକ୍ଷ୍ମ- ପ୍ରାଣାନେଵ - ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 9)
ଦେଵା ଵୈ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସ୍ଵଗାକର୍ତାର-ନ୍ନାଵିନ୍ଦ-ନ୍ତେ ଶଂଯୁଁ-ମ୍ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯମବ୍ରୁଵନ୍ନିମ-ନ୍ନୋ ଯଜ୍ଞଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଗା କୁର୍ଵିତି ସୋ-ଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵରଂ-ଵୃଁଣୈ ଯଦେଵା-ବ୍ରାହ୍ମଣୋକ୍ତୋ-ଽଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ଯଜାତୈ ସା ମେ ଯଜ୍ଞସ୍ଯା-ଽଽଶୀରସଦିତି ତସ୍ମା-ଦ୍ଯ-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋକ୍ତୋ-ଽଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ଯଜତେ ଶଂଯୁଁମେଵ ତସ୍ଯ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯଂ-ଯଁଜ୍ଞସ୍ଯା ଽଽଶୀର୍ଗଚ୍ଛତ୍ଯେତ-ନ୍ମମେତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ତ୍କି-ମ୍ମେ ପ୍ରଜାଯା [ପ୍ରଜାଯାଃ, ଇତି ଯୋ-ଽପଗୁରାତୈ] 57
ଇତି ଯୋ-ଽପଗୁରାତୈ ଶତେନ ଯାତଯାଦ୍ଯୋ ନିହନ-ଥ୍ସହସ୍ରେଣ ଯାତଯାଦ୍ଯୋ ଲୋହିତ-ଙ୍କରଵଦ୍ଯାଵତଃ ପ୍ରସ୍କଦ୍ଯ ପାଗ୍ଂସୂନ୍-ଥ୍ସ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣା-ତ୍ତାଵତ-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସରା-ନ୍ପିତୃଲୋକ-ନ୍ନ ପ୍ରଜାନାଦିତି ତସ୍ମା-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନାପ ଗୁରେତ ନ ନି ହନ୍ଯାନ୍ନ ଲୋହିତ-ଙ୍କୁର୍ଯାଦେତାଵତା ହୈନସା ଭଵତି ତଚ୍ଛଂଯୋଁରା ଵୃଣୀମହ ଇତ୍ଯାହ ଯଜ୍ଞମେଵ ତ-ଥ୍ସ୍ଵଗା କରୋତି ତ- [ତ-ଥ୍ସ୍ଵଗା କରୋତି ତତ୍, ଶଂଯୋଁରା] 58
-ଚ୍ଛଂଯୋଁରା ଵୃଣୀମହ ଇତ୍ଯାହ ଶଂଯୁଁମେଵ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯ-ମ୍ଭାଗଧେଯେନ ସମର୍ଧଯତି ଗାତୁଂ-ଯଁଜ୍ଞାଯ ଗାତୁଂ-ଯଁଜ୍ଞପତଯ ଇତ୍ଯାହା ଽଽଶିଷମେଵୈ ତାମା ଶାସ୍ତେ ସୋମଂ-ଯଁଜତି ରେତ ଏଵ ତ-ଦ୍ଦଧାତି ତ୍ଵଷ୍ଟାରଂ-ଯଁଜତି ରେତ ଏଵ ହିତ-ନ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ରୂପାଣି ଵି କରୋତି ଦେଵାନା-ମ୍ପତ୍ନୀର୍ଯଜତି ମିଥୁନତ୍ଵାଯାଗ୍ନି-ଙ୍ଗୃହପତିଂ-ଯଁଜତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ଜାମି ଵା ଏତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ କ୍ରିଯତେ [କ୍ରିଯତେ, ଯଦାଜ୍ଯେନ] 59
ଯଦାଜ୍ଯେନ ପ୍ରଯାଜା ଇଜ୍ଯନ୍ତ ଆଜ୍ଯେନ ପତ୍ନୀସଂଯାଁଜା ଋଚମନୂଚ୍ଯ ପତ୍ନୀସଂଯାଁଜାନାମୃଚା ଯଜତ୍ଯଜାମିତ୍ଵାଯାଥୋ ମିଥୁନତ୍ଵାଯ ପଙ୍କ୍ତି ପ୍ରାଯଣୋ ଵୈ ଯଜ୍ଞଃ ପଙ୍କ୍ତ୍ଯୁଦଯନଃ ପଞ୍ଚ ପ୍ରଯାଜା ଇଜ୍ଯନ୍ତେ ଚତ୍ଵାରଃ ପତ୍ନୀସଂଯାଁଜା-ସ୍ସମିଷ୍ଟଯଜୁଃ ପଞ୍ଚମ-ମ୍ପଙ୍କ୍ତିମେଵାନୁ ପ୍ରଯନ୍ତି ପଙ୍କ୍ତିମନୂଦ୍ଯନ୍ତି ॥ 60 ॥
(ପ୍ରଜାଯାଃ - କରୋତି ତତ୍ - କ୍ରିଯତେ - ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 10)
ଯୁକ୍ଷ୍ଵାହି ଦେଵହୂତମାଗ୍ଂ ଅଶ୍ଵାଗ୍ଂ ଅଗ୍ନେ ରଥୀରିଵ । ନି ହୋତା ପୂର୍ଵ୍ଯ-ସ୍ସଦଃ ॥ ଉତ ନୋ ଦେଵ ଦେଵାଗ୍ଂ ଅଚ୍ଛା ଵୋଚୋ ଵିଦୁଷ୍ଟରଃ । ଶ୍ରଦ୍ଵିଶ୍ଵା ଵାର୍ଯା କୃଧି ॥ ତ୍ଵଗ୍ଂ ହ ଯଦ୍ଯଵିଷ୍ଠ୍ଯ ସହସ-ସ୍ସୂନଵାହୁତ । ଋତାଵା ଯଜ୍ଞିଯୋ ଭୁଵଃ ॥ ଅଯମଗ୍ନି-ସ୍ସହସ୍ରିଣୋ ଵାଜସ୍ଯ ଶତିନସ୍ପତିଃ । ମୂର୍ଧା କଵୀ ରଯୀଣାମ୍ ॥ ତ-ନ୍ନେମିମୃଭଵୋ ଯଥା ଽଽନମସ୍ଵ ସହୂତିଭିଃ । ନେଦୀଯୋ ଯଜ୍ଞ- [ଯଜ୍ଞମ୍, ଅଙ୍ଗିରଃ ।] 61
-ମଙ୍ଗିରଃ ॥ ତସ୍ମୈ ନୂ ନମଭିଦ୍ଯଵେ ଵାଚା ଵିରୂପ ନିତ୍ଯଯା । ଵୃଷ୍ଣେ ଚୋଦସ୍ଵ ସୁଷ୍ଟୁତିମ୍ ॥ କମୁ ଷ୍ଵିଦସ୍ଯ ସେନଯା-ଽଗ୍ନେରପାକଚକ୍ଷସଃ । ପଣି-ଙ୍ଗୋଷୁ ସ୍ତରାମହେ ॥ ମା ନୋ ଦେଵାନାଂ-ଵିଁଶଃ ପ୍ରସ୍ନାତୀରିଵୋସ୍ରାଃ । କୃଶ-ନ୍ନ ହାସୁରଘ୍ନିଯାଃ ॥ ମା ନଃ ସମସ୍ଯ ଦୂଢ୍ଯଃ ପରିଦ୍ଵେଷସୋ ଅଗ୍ଂ ହତିଃ । ଊର୍ମିର୍ନ ନାଵମା ଵଧୀତ୍ ॥ ନମସ୍ତେ ଅଗ୍ନ ଓଜସେ ଗୃଣନ୍ତି ଦେଵ କୃଷ୍ଟଯଃ । ଅମୈ- [ଅମୈଃ, ଅମିତ୍ରମର୍ଦଯ ।] 62
-ରମିତ୍ରମର୍ଦଯ ॥ କୁଵିଥ୍ସୁନୋ ଗଵିଷ୍ଟଯେ-ଽଗ୍ନେ ସଂଵେଁଷିଷୋ ରଯିମ୍ । ଉରୁକୃଦୁରୁ ଣସ୍କୃଧି ॥ ମା ନୋ ଅସ୍ମି-ନ୍ମହାଧନେ ପରା ଵର୍ଗ୍ଭାରଭୃଦ୍ଯଥା । ସଂଵଁର୍ଗଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ରଯି-ଞ୍ଜଯ ॥ ଅନ୍ଯମସ୍ମଦ୍ଭିଯା ଇଯମଗ୍ନେ ସିଷକ୍ତୁ ଦୁଚ୍ଛୁନା । ଵର୍ଧା ନୋ ଅମଵଚ୍ଛଵଃ ॥ ଯସ୍ଯାଜୁଷନ୍ନମସ୍ଵିନ-ଶ୍ଶମୀମଦୁର୍ମଖସ୍ଯଵା । ତ-ଙ୍ଘେଦଗ୍ନିର୍ଵୃଧା-ଽଵତି ॥ ପରସ୍ଯା ଅଧି [ ] 63
ସଂଵଁତୋ-ଽଵରାଗ୍ଂ ଅଭ୍ଯା ତର । ଯତ୍ରାହମସ୍ମି ତାଗ୍ଂ ଅଵ ॥ ଵିଦ୍ମା ହି ତେ ପୁରା ଵଯମଗ୍ନେ ପିତୁର୍ଯଥାଵସଃ । ଅଧା ତେ ସୁମ୍ନମୀମହେ ॥ ଯ ଉଗ୍ର ଇଵ ଶର୍ଯହା ତିଗ୍ମଶୃଙ୍ଗୋ ନ ଵଗ୍ଂସଗଃ । ଅଗ୍ନେ ପୁରୋ ରୁରୋଜିଥ ॥ ସଖାଯ-ସ୍ସଂ-ଵଃ ଁସଂଯଁଞ୍ଚମିଷଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୋମ-ଞ୍ଚାଗ୍ନଯେ । ଵର୍ଷିଷ୍ଠାଯ କ୍ଷିତୀନାମୂର୍ଜୋ ନପ୍ତ୍ରେ ସହସ୍ଵତେ ॥ ସଗ୍ଂ ସମିଦ୍ଯୁଵସେ ଵୃଷନ୍ନ -ଗ୍ନେ ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯର୍ଯ ଆ । ଇଡସ୍ପଦେ ସମିଧ୍ଯସେ ସ ନୋ ଵସୂନ୍ଯା ଭର । ପ୍ରଜାପତେ, ସ ଵେଦ, ସୋମା ପୂଷଣେ, ମୌ ଦେଵୌ ॥ 64 ॥
(ଯଜ୍ଞ - ମମୈ - ରଧି - ଵୃଷ - ନ୍ନେକାନ୍ନ ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ ) (ଅ. 11)
ଉଶନ୍ତସ୍ତ୍ଵା ହଵାମହ ଉଶନ୍ତ-ସ୍ସମିଧୀମହି । ଉଶନ୍ନୁଶତ ଆ ଵହ ପିତୄନ୍. ହଵିଷେ ଅତ୍ତଵେ ॥ ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୋମ ପ୍ରଚିକିତୋ ମନୀଷା ତ୍ଵଗ୍ଂ ରଜିଷ୍ଠମନୁ ନେଷି ପନ୍ଥାମ୍ । ତଵ ପ୍ରଣୀତୀ ପିତରୋ ନ ଇନ୍ଦୋ ଦେଵେଷୁ ରତ୍ନମ ଭଜନ୍ତ ଧୀରାଃ ॥ ତ୍ଵଯା ହି ନଃ ପିତରଃ ସୋମ ପୂର୍ଵେ କର୍ମାଣି ଚକ୍ରୁଃ ପଵମାନ ଧୀରାଃ । ଵନ୍ଵନ୍ନଵାତଃ ପରିଧୀଗ୍ଂ ରପୋର୍ଣୁ ଵୀରେଭିରଶ୍ଵୈର୍ମଘଵା ଭଵା [ଭଵ, ନଃ ।] 65
ନଃ ॥ ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୋମ ପିତୃଭିଃ ସଂଵିଁଦାନୋ-ଽନୁ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଆ ତତନ୍ଥ । ତସ୍ମୈ ତ ଇନ୍ଦୋ ହଵିଷା ଵିଧେମ ଵଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯାମ ପତଯୋ ରଯୀଣାମ୍ ॥ ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତାଃ ପିତର ଏହ ଗଚ୍ଛତ ସଦଃ ସଦ-ସ୍ସଦତ ସୁପ୍ରଣୀତଯଃ । ଅତ୍ତା ହଵୀଗ୍ଂଷି ପ୍ରଯତାନି ବର୍ହିଷ୍ଯଥା ରଯିଗ୍ଂ ସର୍ଵଵୀର-ନ୍ଦଧାତନ ॥ ବର୍ହିଷଦଃ ପିତର ଊତ୍ଯର୍ଵାଗିମା ଵୋ ହଵ୍ଯା ଚକୃମା ଜୁଷଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ତ ଆ ଗତା-ଽଵସା ଶ-ନ୍ତମେନା-ଽଥା-ଽସ୍ମଭ୍ଯଗ୍ଂ [-ଽସ୍ମଭ୍ଯମ୍, ଶଂ-ଯୋଁରରପୋ ଦଧାତ ।] 66
ଶଂ-ଯୋଁରରପୋ ଦଧାତ ॥ ଆ-ଽହ-ମ୍ପିତୄନ୍-ଥ୍ସୁଵିଦତ୍ରାଗ୍ଂ ଅଵିଥ୍ସି ନପାତ-ଞ୍ଚ ଵିକ୍ରମଣ-ଞ୍ଚ ଵିଷ୍ଣୋଃ । ବର୍ହିଷଦୋ ଯେ ସ୍ଵଧଯା ସୁତସ୍ଯ ଭଜନ୍ତ ପିତ୍ଵସ୍ତ ଇହା-ଽଽ ଗମିଷ୍ଠାଃ ॥ ଉପହୂତାଃ ପିତରଃ ସୋମ୍ଯାସୋ ବର୍ହିଷ୍ଯେଷୁ ନିଧିଷୁ ପ୍ରିଯେଷୁ । ତ ଆ ଗମନ୍ତୁ ତ ଇହ ଶ୍ରୁଵନ୍ତ୍ଵଧି ବ୍ରୁଵନ୍ତୁ ତେ ଅଵନ୍ତ୍ଵସ୍ମାନ୍ ॥ ଉଦୀରତାମଵର ଉ-ତ୍ପରାସ ଉନ୍ମଦ୍ଧ୍ଯମାଃ ପିତରଃ ସୋମ୍ଯାସଃ । ଅସୁଂ- [ଅସୁମ୍, ଯ ଈଯୁର ଵୃକା] 67
-ଁଯ ଈଯୁର ଵୃକା ଋତଜ୍ଞାସ୍ତେ ନୋ-ଽଵନ୍ତୁ ପିତରୋ ହଵେଷୁ ॥ ଇଦ-ମ୍ପିତୃଭ୍ଯୋ ନମୋ ଅସ୍ତ୍ଵଦ୍ଯ ଯେ ପୂର୍ଵାସୋ ଯ ଉପରାସ ଈଯୁଃ । ଯେ ପାର୍ଥିଵେ ରଜସ୍ଯା ନିଷତ୍ତା ଯେ ଵା ନୂନଗ୍ଂ ସୁଵୃଜନାସୁ ଵିକ୍ଷୁ ॥ ଅଧା ଯଥା ନଃ ପିତରଃ ପରାସଃ ପ୍ରତ୍ନାସୋ ଅଗ୍ନ ଋତମାଶୁଷାଣାଃ । ଶୁଚୀଦଯ-ନ୍ଦୀଧିତି ମୁକ୍ଥଶାସଃ, କ୍ଷାମା ଭିନ୍ଦନ୍ତୋ ଅରୁଣୀରପ ଵ୍ରନ୍ନ୍ ॥ ଯଦଗ୍ନେ [ଯଦଗ୍ନେ, କଵ୍ଯଵାହନ ପିତୄନ୍] 68
କଵ୍ଯଵାହନ ପିତୄନ୍. ଯକ୍ଷ୍ଯୃତାଵୃଧଃ । ପ୍ର ଚ ହଵ୍ଯାନି ଵକ୍ଷ୍ଯସି ଦେଵେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପିତୃଭ୍ଯ ଆ ॥ ତ୍ଵମଗ୍ନ ଈଡିତୋ ଜାତଵେଦୋ-ଽଵାଡ୍ଢଵ୍ଯାନି ସୁରଭୀଣି କୃତ୍ଵା । ପ୍ରାଦାଃ ପିତୃଭ୍ଯଃ ସ୍ଵଧଯା ତେ ଅକ୍ଷନ୍ନଦ୍ଧି ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵ ପ୍ରଯତା ହଵୀଗ୍ଂଷି ॥ ମାତଲୀ କଵ୍ଯୈର୍ଯମୋ ଅଙ୍ଗିରୋଭି ର୍ବୃହସ୍ପତିର୍ ଋକ୍ଵଭି ର୍ଵାଵୃଧାନଃ । ଯାଗ୍ଶ୍ଚ ଦେଵା ଵାଵୃଧୁର୍ଯେ ଚ ଦେଵାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵାହା-ଽନ୍ଯେ ସ୍ଵଧଯା-ଽନ୍ଯେ ମଦନ୍ତି ॥ 69 ॥
ଇମଂ-ଯଁମ ପ୍ରସ୍ତରମାହି ସୀଦାଙ୍ଗିରୋଭିଃ ପିତୃଭିଃ ସଂଵିଁଦାନଃ । ଆତ୍ଵା ମନ୍ତ୍ରାଃ କଵିଶସ୍ତା ଵହନ୍ତ୍ଵେନା ରାଜନ୍. ହଵିଷା ମାଦଯସ୍ଵ ॥ ଅଙ୍ଗିରୋଭିରା ଗହି ଯଜ୍ଞିଯେଭିର୍ଯମ ଵୈରୂପୈରିହ ମାଦଯସ୍ଵ । ଵିଵସ୍ଵନ୍ତଗ୍ଂ ହୁଵେ ଯଃ ପିତା ତେ-ଽସ୍ମିନ୍. ଯଜ୍ଞେ ବର୍ହିଷ୍ଯା ନିଷଦ୍ଯ ॥ ଅଙ୍ଗିରସୋ ନଃ ପିତରୋ ନଵଗ୍ଵା ଅଥର୍ଵାଣୋ ଭୃଗଵ-ସ୍ସୋମ୍ଯାସଃ । ତେଷାଂ-ଵଁଯଗ୍ଂ ସୁମତୌ ଯଜ୍ଞିଯାନାମପି ଭଦ୍ରେ ସୌମନସେ ସ୍ଯାମ ॥ 70 ॥
(ଭଵା - ଽସ୍ମଭ୍ଯ - ମସୁଂ - ଁଯଦଗ୍ନେ - ମଦନ୍ତି - ସୌମନସ - ଏକ-ଞ୍ଚ ) (ଅ. 12)
(ସମିଧ - ଶ୍ଚକ୍ଷୁଷୀ - ପ୍ରଜାପତିରାଜ୍ଯଂ - ଦେଵସ୍ଯ ସ୍ଫ୍ଯଂ - ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଽଦ୍ଭି - ରଗ୍ନେସ୍ତ୍ରଯୋ - ମନୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ - ପଶଵୋ - ଽଗ୍ନୀଧେ - ଦେଵା ଵୈ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ - ଯୁକ୍ଷ୍ଵୋ - ଶନ୍ତସ୍ତ୍ଵା - ଦ୍ଵାଦଶ )
(ସମିଧୋ - ଯାଜ୍ଯା - ତସ୍ମାନ୍ନଭା-ଽଗଗ୍ଂ - ହି ତମନ୍ଵି- ତ୍ଯାହ ପ୍ରଜା ଵା - ଆହେତ୍ଯାହ - ଯୁକ୍ଷ୍ଵା ହି - ସପ୍ତତିଃ )
(ସମିଧଃ, ସୌମନସେ ସ୍ଯାମ)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ଦ୍ଵିତୀଯକାଣ୍ଡେ ଷଷ୍ଟଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
(ଵାଯଵ୍ଯଂ - ପ୍ରଜାପତି - ରାଦିତ୍ଯେଭ୍ଯୋ - ଦେଵା - ଵିଶ୍ଵରୂପଃ - ସମିଧଃ - ଷଟ୍) (6)
॥
ଇତି ଦ୍ଵୀତୀଯ-ଙ୍କାଣ୍ଡମ୍ ॥

Explore More