3.2 - യോ വൈ പവമാനാനാമ് - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ സംഹിതാ പാഠഃ

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-ന്തൃതീയകാണ്ഡേ ദ്വിതീയഃ പ്രശ്നഃ - പവമാനഗ്രാഹാദീനാം-വ്യാഁഖ്യാനം
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
യോ വൈ പവമാനാനാമന്വാരോഹാന്. വിദ്വാന്. യജതേ-ഽനു പവമാനാനാ രോഹതി ന പവമാനേഭ്യോ-ഽവ ച്ഛിദ്യതേ ശ്യേനോ-ഽസി ഗായത്രഛന്ദാ അനു ത്വാ-ഽഽരഭേ സ്വസ്തി മാ സ-മ്പാരയ സുപര്ണോ-ഽസി ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദാ അനു ത്വാ-ഽഽരഭേ സ്വസ്തി മാ സ-മ്പാരയ സഘാ-ഽസി ജഗതീഛന്ദാ അനു ത്വാ-ഽഽരഭേ സ്വസ്തി മാ സമ്പാരയേത്യാഹൈതേ [ ] 1
വൈ പവമാനാനാമന്വാരോഹാസ്താന്. യ ഏവം-വിഁദ്വാന്. യജതേ-ഽനു പവമാനാനാ രോഹതി ന പവമാനേഭ്യോ-ഽവ ച്ഛിദ്യതേ യോ വൈ പവമാനസ്യ സന്തതിം-വേഁദ സര്വമായുരേതി ന പുരാ-ഽഽയുഷഃ പ്ര മീയതേ പശുമാ-ന്ഭവതി വിന്ദതേ പ്രജാ-മ്പവമാനസ്യ ഗ്രഹാ ഗൃഹ്യന്തേ-ഽഥ വാ അസ്യൈതേ-ഽഗൃഹീതാ ദ്രോണകലശ ആധവനീയഃ പൂതഭൃ-ത്താന്. യദഗൃഹീത്വോപാകുര്യാ-ത്പവമാനം-വിഁ- [-ത്പവമാനം-വിഁ, ഛിന്ദ്യാ-ത്തം-വിഁച്ഛിദ്യമാന-] 2
ച്ഛിന്ദ്യാ-ത്തം-വിഁച്ഛിദ്യമാന-മദ്ധ്വര്യോഃ പ്രാണോ-ഽനു വിച്ഛിദ്യേ-തോപയാമഗൃഹീതോ-ഽസി പ്രജാപതയേ ത്വേതി ദ്രോണകലശമഭി മൃശേദിന്ദ്രായ ത്വേത്യാധവനീയം-വിഁശ്വേഭ്യസ്ത്വാ ദേവേഭ്യ ഇതി പൂതഭൃത-മ്പവമാനമേവ ത-ഥ്സ-ന്തനോതി സര്വമായുരേതി ന പുരാ-ഽഽയുഷഃ പ്രമീയതേ പശുമാ-ന്ഭവതി വിന്ദതേ പ്രജാമ് ॥ 3 ॥

(ഏതേ - വി - ദ്വിചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 1)
ത്രീണി വാവ സവനാന്യഥ തൃതീയഗ്ം സവനമവ ലുമ്പന്ത്യനഗ്ംശു കുര്വന്ത ഉപാഗ്ംശുഗ്ംഹുത്വോപാഗ്ംശുപാത്രേ-ഽഗ്ംശുമവാസ്യ തന്തൃതീയസവനേ ഽപിസൃജ്യാഭി ഷുണുയാദ്യദാപ്യായയതി തേനാഗ്ംശുമദ്യദഭിഷുണോതി തേനര്ജീഷി സര്വാണ്യേവ ത-ഥ്സവനാന്യഗ്ംശുമന്തി ശുക്രവന്തി സമാവദ്വീര്യാണി കരോതി ദ്വൌ സമുദ്രൌ വിതതാവജൂര്യൌ പര്യാവര്തേതേ ജഠരേവ പാദാഃ । തയോഃ പശ്യന്തോ അതി യന്ത്യന്യ-മപശ്യന്ത- [യന്ത്യന്യ-മപശ്യന്തഃ, സേതുനാ-ഽതി] 4
-സ്സേതുനാ-ഽതി യന്ത്യന്യമ് ॥ ദ്വേ ദ്രധസീ സതതീ വസ്ത ഏകഃ കേശീ വിശ്വാ ഭുവനാനി വിദ്വാന് । തിരോധായൈത്യസിതം-വഁസാന-ശ്ശുക്രമാ ദത്തേ അനുഹായ ജാര്യൈ ॥ ദേവാ വൈ യദ്യജ്ഞേ-ഽകുര്വത തദസുരാ അകുര്വത തേ ദേവാ ഏത-മ്മഹായജ്ഞമപശ്യ-ന്തമതന്വതാഗ്നിഹോത്രം-വ്രഁതമകുര്വത തസ്മാ-ദ്ദ്വിവ്രത-സ്സ്യാ-ദ്ദ്വിര്ഹ്യഗ്നിഹോത്ര-ഞ്ജുഹ്വതി പൌര്ണമാസം-യഁജ്ഞ-മഗ്നീഷോമീയ- [-മഗ്നീഷോമീയമ്, പശുമകുര്വത] 5
-മ്പശുമകുര്വത ദാര്ശ്യം-യഁജ്ഞമാഗ്നേയ-മ്പശുമകുര്വത വൈശ്വദേവ-മ്പ്രാതസ്സവന -മകുര്വത വരുണപ്രഘാസാ-ന്മാദ്ധ്യദിന്നഗ്ം സവനഗ്ം സാകമേധാ-ന്പിതൃയജ്ഞ-ന്ത്ര്യമ്ബകാഗ്-സ്തൃതീയസവനമകുര്വത തമേഷാമസുരാ യജ്ഞ -മന്വവാജിഗാഗ്ംസ-ന്ത-ന്നാ-ഽന്വവായ-ന്തേ-ഽബ്രുവന്നദ്ധ്വര്തവ്യാ വാ ഇമേ ദേവാ അഭൂവന്നിതി തദദ്ധ്വരസ്യാ ഽദ്ധ്വരത്വ-ന്തതോ ദേവാ അഭവ-ന്പരാ-ഽസുരാ യ ഏവം-വിഁദ്വാന്-ഥ്സോമേന യജതേ ഭവത്യാത്മനാ പരാ ഽസ്യ ഭ്രാതൃവ്യോ ഭവതി ॥ 6 ॥

(അപശ്യന്തോ-ഽ - ഗ്നീഷോമീയ - മാത്മനാ പരാ - ത്രീണി ച) (അ. 2)
പരിഭൂരഗ്നി-മ്പരിഭൂരിന്ദ്ര-മ്പരിഭൂര്വിശ്വാ-ന്ദേവാ-ന്പരിഭൂര്മാഗ്ം സഹ ബ്രഹ്മവര്ചസേന സ നഃ പവസ്വ ശ-ങ്ഗവേ ശ-ഞ്ജനായ ശമര്വതേ ശഗ്ം രാജന്നോഷധീഭ്യോ ഽച്ഛിന്നസ്യ തേ രയിപതേ സുവീര്യസ്യ രായസ്പോഷസ്യ ദദിതാരഃ സ്യാമ । തസ്യ മേ രാസ്വ തസ്യ തേ ഭക്ഷീയ തസ്യ ത ഇദമുന്മൃജേ ॥ പ്രാണായ മേ വര്ചോദാ വര്ചസേ പവസ്വാ പാനായ വ്യാനായ വാചേ [വാചേ, ദക്ഷക്രതുഭ്യാ-ഞ്ചക്ഷുര്ഭ്യാ-മ്മേ] 7
ദക്ഷക്രതുഭ്യാ-ഞ്ചക്ഷുര്ഭ്യാ-മ്മേ വര്ചോദൌ വര്ചസേ പവേഥാഗ് ശ്രോത്രായാ ഽഽത്മനേ ഽങ്ഗേഭ്യ ആയുഷേ വീര്യായ വിഷ്ണോരിന്ദ്രസ്യ വിശ്വേഷാ-ന്ദേവാനാ-ഞ്ജഠരമസി വര്ചോദാ മേ വര്ചസേ പവസ്വ കോ-ഽസി കോ നാമ കസ്മൈ ത്വാ കായ ത്വാ യ-ന്ത്വാ സോമേനാതീതൃപം-യഁ-ന്ത്വാ സോമേനാമീമദഗ്ം സുപ്രജാഃ പ്രജയാ ഭൂയാസഗ്ം സുവീരോ വീരൈ-സ്സുവര്ചാ വര്ചസാ സുപോഷഃ പോഷൈ-ര്വിശ്വേഭ്യോ മേ രൂപേഭ്യോ വര്ചോദാ [വര്ചോദാഃ, വര്ചസേ] 8
വര്ചസേ പവസ്വ തസ്യ മേ രാസ്വ തസ്യ തേ ഭക്ഷീയ തസ്യ ത ഇദമുന്മൃജേ ॥ ബുഭൂഷന്നവേക്ഷേതൈഷ വൈ പാത്രിയഃ പ്രജാപതിര്യജ്ഞഃ പ്രജാപതിസ്തമേവ തര്പയതി സ ഏന-ന്തൃപ്തോ ഭൂത്യാ-ഽഭി പവതേ ബ്രഹ്മവര്ചസകാമോ-ഽവേക്ഷേതൈഷ വൈ പാത്രിയഃ പ്രജാപതിര്യജ്ഞഃ പ്രജാപതിസ്തമേവ തര്പയതി സ ഏന-ന്തൃപ്തോ ബ്രഹ്മവര്ചസേനാഭി പവത ആമയാ- [ആമയാവീ, അവേക്ഷേതൈഷ വൈ] 9
-വ്യവേക്ഷേതൈഷ വൈ പാത്രിയഃ പ്രജാപതിര്യജ്ഞഃ പ്രജാപതിസ്തമേവ തര്പയതി സ ഏന-ന്തൃപ്ത ആയുഷാ-ഽഭി പവതേ-ഽഭിചരന്നവേക്ഷേതൈഷ വൈ പാത്രിയഃ പ്രജാപതിര്യജ്ഞഃ പ്രജാപതിസ്തമേവ തര്പയതി സ ഏന-ന്തൃപ്തഃ പ്രാണാപാനാഭ്യാം-വാഁചോ ദക്ഷക്രതുഭ്യാ-ഞ്ചക്ഷുര്ഭ്യാഗ് ശ്രോത്രാഭ്യാ-മാത്മനോ-ഽങ്ഗേഭ്യ ആയുഷോ-ഽന്തരേതി താജ-ക്പ്ര ധന്വതി ॥ 10 ॥

(വാചേ-രൂപേഭ്യോ വര്ചോദാ - ആമയാവീ - പഞ്ചചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 3)
സ്ഫ്യ-സ്സ്വസ്തിര്വിഘന-സ്സ്വസ്തിഃ പര്ശുര്വേദിഃ പരശുര്നഃ സ്വസ്തിഃ । യജ്ഞിയാ യജ്ഞകൃതഃ സ്ഥ തേ മാസ്മിന് യജ്ഞ ഉപ ഹ്വയദ്ധ്വമുപ മാ ദ്യാവാപൃഥിവീ ഹ്വയേതാമുപാ-ഽഽസ്താവഃ കലശ-സ്സോമോ അഗ്നിരുപ ദേവാ ഉപ യജ്ഞ ഉപ മാ ഹോത്രാ ഉപഹവേ ഹ്വയന്താ-ന്നമോ-ഽഗ്നയേ മഖഘ്നേമഖസ്യ മാ യശോ-ഽര്യാദിത്യാഹവനീയമുപ തിഷ്ഠതേ യജ്ഞോ വൈ മഖോ [യജ്ഞോ വൈ മഖഃ, യജ്ഞം-വാഁവ] 11
യജ്ഞം-വാഁവ സ തദഹ-ന്തസ്മാ ഏവ നമസ്കൃത്യ സദഃ പ്രസര്പത്യാത്മനോ-ഽനാര്ത്യൈ നമോ രുദ്രായ മഖഘ്നേ നമസ്കൃത്യാ മാ പാഹീത്യാഗ്നീദ്ധ്ര-ന്തസ്മാ ഏവ നമസ്കൃത്യ സദഃ പ്രസര്പത്യാത്മനോ-ഽനാര്ത്യൈ നമ ഇന്ദ്രായ മഖഘ്ന ഇന്ദ്രിയ-മ്മേ വീര്യ-മ്മാ നിര്വധീരിതി ഹോത്രീയമാശിഷമേവൈതാമാ ശാസ്തൈന്ദ്രിയസ്യ വീര്യസ്യാനിര്ഘാതായ യാ വൈ [ ] 12
ദേവതാ-സ്സദസ്യാര്തിമാര്പയന്തി യസ്താ വിദ്വാ-ന്പ്രസര്പതി ന സദസ്യാര്തിമാര്ച്ഛതി നമോ-ഽഗ്നയേ മഖഘ്ന ഇത്യാഹൈതാ വൈ ദേവതാ-സ്സദസ്യാര്തിമാ-ഽര്പയന്തി താ യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്പ്രസര്പതി ന സദസ്യാര്തിമാര്ച്ഛതി ദ്ദൃഢേ സ്ഥഃ ശിഥിരേ സമീചീ മാ-ഽഗ്ംഹസസ്പാതഗ്ം സൂര്യോ മാ ദേവോ ദിവ്യാദഗ്ംഹസസ്പാതു വായുരന്തരിക്ഷാ- [വായുരന്തരിക്ഷാത്, അഗ്നിഃ പൃഥിവ്യാ] 13
-ദഗ്നിഃ പൃഥിവ്യാ യമഃ പിതൃഭ്യ-സ്സരസ്വതീ മനുഷ്യേഭ്യോ ദേവീ ദ്വാരൌ മാ മാ സ-ന്താപ്ത-ന്നമ-സ്സദസേ നമ-സ്സദസസ്പതയേ നമ-സ്സഖീനാ-മ്പുരോഗാണാ-ഞ്ചക്ഷുഷേ നമോ ദിവേ നമഃ പൃഥിവ്യാ അഹേ ദൈധിഷവ്യോദതസ്തിഷ്ഠാ-ഽന്യസ്യ സദനേ സീദ യോ-ഽസ്മ-ത്പാകതര ഉന്നിവത ഉദുദ്വതശ്ച ഗേഷ-മ്പാത-മ്മാ ദ്യാവാപൃഥിവീ അദ്യാഹ്ന-സ്സദോ വൈ പ്രസര്പന്ത- [വൈ പ്രസര്പന്തമ്, പിതരോ-ഽനു] 14
-മ്പിതരോ-ഽനു പ്രസര്പന്തി ത ഏനമീശ്വരാ ഹിഗ്ംസിതോ-സ്സദഃ പ്രസൃപ്യ ദക്ഷിണാര്ധ-മ്പരേക്ഷേതാ-ഽഗന്ത പിതരഃ പിതൃമാനഹം-യുഁഷ്മാഭിര്ഭൂയാസഗ്ം സുപ്രജസോ മയാ യൂയ-മ്ഭൂയാസ്തേതി തേഭ്യ ഏവ നമസ്കൃത്യ സദഃ പ്രസര്പത്യാത്മനോ-ഽനാര്ത്യൈ ॥ 15 ॥

(മഖോ - വാ - അന്തരിക്ഷാത് - പ്രസര്പന്തം - ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 4)
ഭക്ഷേഹി മാ ഽഽവിശ ദീര്ഘായുത്വായ ശന്തനുത്വായ രായസ്പോഷായ വര്ചസേ സുപ്രജാസ്ത്വായേഹി വസോ പുരോ വസോ പ്രിയോ മേ ഹൃദോ-ഽസ്യശ്വിനോസ്ത്വാ ബാഹുഭ്യാഗ്ം സഘ്യാസ-ന്നൃചക്ഷസ-ന്ത്വാ ദേവ സോമ സുചക്ഷാ അവ ഖ്യേഷ-മ്മന്ദ്രാ-ഽഭിഭൂതിഃ കേതുര്യജ്ഞാനാം-വാഁഗ്ജുഷാണാ സോമസ്യ തൃപ്യതു മന്ദ്രാ സ്വര്വാച്യദിതിരനാഹത ശീര്ഷ്ണീ വാഗ്ജുഷാണാ സോമസ്യ തൃപ്യത്വേഹി വിശ്വചര്ഷണേ [ ] 16
ശമ്ഭൂര്മയോഭൂ-സ്സ്വസ്തി മാ ഹരിവര്ണ പ്രചര ക്രത്വേ ദക്ഷായ രായസ്പോഷായ സുവീരതായൈ മാ മാ രാജന്. വി ബീഭിഷോ മാ മേ ഹാര്ദി ത്വിഷാ വധീഃ । വൃഷണേ ശുഷ്മായാ-ഽഽയുഷേ വര്ചസേ ॥ വസുമ-ദ്ഗണസ്യ സോമ ദേവ തേ മതിവിദഃ പ്രാതസ്സവനസ്യ ഗായത്രഛന്ദസ ഇന്ദ്രപീതസ്യ നരാശഗ്ംസപീതസ്യ പിതൃപീതസ്യ മധുമത ഉപഹൂതസ്യോപഹൂതോ ഭക്ഷയാമി രുദ്രവ-ദ്ഗണസ്യ സോമ ദേവ തേ മതിവിദോ മാദ്ധ്യന്ദിനസ്യ സവനസ്യ ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദസ ഇന്ദ്രപീതസ്യ നരാശഗ്ം സപീതസ്യ [ ] 17
പിതൃപീതസ്യ മധുമത ഉപഹൂതസ്യോപഹൂതോ ഭക്ഷയാമ്യാദിത്യവ-ദ്ഗണസ്യ സോമ ദേവ തേ മതിവിദസ്തൃതീയസ്യ സവനസ്യ ജഗതീഛന്ദസ ഇന്ദ്രപീതസ്യ നരാശഗ്ം സപീതസ്യ പിതൃപീതസ്യ മധുമത ഉപഹൂതസ്യോപഹൂതോ ഭക്ഷയാമി ॥ ആപ്യായസ്വ സമേതു തേ വിശ്വതഃ സോമ വൃഷ്ണിയമ് । ഭവാ വാജസ്യ സങ്ഗഥേ ॥ ഹിന്വ മേ ഗാത്രാ ഹരിവോ ഗണാ-ന്മേ മാ വിതീതൃഷഃ । ശിവോ മേ സപ്തര്ഷീനുപ തിഷ്ഠസ്വ മാ മേ-ഽവാന്നാഭിമതി [മാ മേ-ഽവാന്നാഭിമതി, ഗാഃ ।] 18
ഗാഃ ॥ അപാമ സോമമമൃതാ അഭൂമാ-ഽദര്ശ്മ ജ്യോതിരവിദാമ ദേവാന് । കിമസ്മാന് കൃണവദരാതിഃ കിമു ധൂര്തിരമൃത മര്ത്യസ്യ ॥ യന്മ ആത്മനോ മിന്ദാ-ഽഭൂദഗ്നിസ്ത-ത്പുനരാ-ഽഹാര്ജാതവേദാ വിചര്ഷണിഃ ॥ പുനരഗ്നിശ്ചക്ഷുരദാത്-പുനരിന്ദ്രോ ബൃഹസ്പതിഃ । പുനര്മേ അശ്വിനാ യുവ-ഞ്ചക്ഷുരാ ധത്തമക്ഷ്യോഃ ॥ ഇഷ്ടയജുഷസ്തേ ദേവ സോമ സ്തുതസ്തോമസ്യ [ ] 19
ശസ്തോക്ഥസ്യ ഹരിവത ഇന്ദ്രപീതസ്യ മധുമത ഉപഹൂതസ്യോപഹൂതോ ഭക്ഷയാമി ॥ ആപൂര്യാ-സ്സ്ഥാ-ഽഽമാ പൂരയത പ്രജയാ ച ധനേന ച ॥ ഏത-ത്തേ തത യേ ച ത്വാമന്വേത-ത്തേ പിതാമഹ പ്രപിതാമഹ യേ ച ത്വാമന്വത്ര പിതരോ യഥാഭാഗ-മ്മന്ദദ്ധ്വ-ന്നമോ വഃ പിതരോ രസായ നമോ വഃ പിതര-ശ്ശുഷ്മായ നമോ വഃ പിതരോ ജീവായ നമോ വഃ പിതര- [നമോ വഃ പിതരഃ, സ്വധായൈ] 20
-സ്സ്വധായൈ നമോ വഃ പിതരോ മന്യവേ നമോ വഃ പിതരോ ഘോരായ പിതരോ നമോ വോ യ ഏതസ്മിന് ഁലോകേസ്ഥ യുഷ്മാഗ്സ്തേ-ഽനു യേ-ഽസ്മിന് ഁലോകേ മാ-ന്തേ-ഽനു യ ഏതസ്മിന് ഁലോകേ സ്ഥ യൂയ-ന്തേഷാം-വഁസിഷ്ഠാ ഭൂയാസ്ത യേ-ഽസ്മിന് ഁലോകേ-ഽഹ-ന്തേഷാം-വഁസിഷ്ഠോ ഭൂയാസ-മ്പ്രജാപതേ ന ത്വദേതാന്യന്യോ വിശ്വാ ജാതാനി പരിതാ ബഭൂവ । 21
യ-ത്കാമാസ്തേ ജുഹുമസ്തന്നോ അസ്തു വയഗ്ഗ് സ്യാമ പതയോ രയീണാമ് ॥ ദേവകൃതസ്യൈനസോ ഽവയജനമസി മനുഷ്യകൃതസ്യൈനസോ ഽവയജനമസി പിതൃകൃതസ്യൈനസോ ഽവയജനമസ്യഫ്സു ധൌതസ്യ സോമ ദേവ തേ നൃഭിഃ സുതസ്യേഷ്ട യജുഷ-സ്സ്തുതസ്തോമസ്യ ശസ്തോക്ഥസ്യ യോ ഭക്ഷോഅശ്വസനിര്യോ ഗോസനിസ്തസ്യ തേ പിതൃഭിര്ഭക്ഷ-ങ്കൃതസ്യോ-പഹൂതസ്യോപഹൂതോ ഭക്ഷയാമി ॥ 22 ॥

(വിശ്വചര്ഷണേ - ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദസ ഇന്ദ്രപീതസ്യ നരാശഗ്ം സപീതസ്യാ - ഽതി -സ്തുതസ്തോമസ്യ - ജീവായ നമോ വഃ പിതരോ - ബഭൂവ - ചതുശ്ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 5)
മഹീനാ-മ്പയോ-ഽസി വിശ്വേഷാ-ന്ദേവാനാ-ന്തനൂര്-ഋദ്ധ്യാസമദ്യ പൃഷതീനാ-ങ്ഗ്രഹ-മ്പൃഷതീനാ-ങ്ഗ്രഹോ-ഽസി വിഷ്ണോര്ഹൃദയമസ്യേകമിഷ വിഷ്ണുസ്ത്വാ-ഽനു വിചക്രമേ ഭൂതിര്ദദ്ധ്നാ ഘൃതേന വര്ധതാ-ന്തസ്യ മേഷ്ടസ്യ വീതസ്യ ദ്രവിണമാ ഗമ്യാജ്ജ്യോതിരസി വൈശ്വാനര-മ്പൃശ്ഞിയൈ ദുഗ്ധം-യാഁവതീ ദ്യാവാപൃഥിവീ മഹിത്വാ യാവച്ച സപ്ത സിന്ധവോ വിതസ്ഥുഃ । താവന്തമിന്ദ്ര തേ [താവന്തമിന്ദ്ര തേ, ഗ്രഹഗ്ം] 23
ഗ്രഹഗ്ം സഹോര്ജാ ഗൃഹ്ണാമ്യസ്തൃതമ് ॥ യ-ത്കൃഷ്ണശകുനഃ പൃഷദാജ്യമവമൃശേച്ഛൂദ്രാ അസ്യ പ്രമായുകാ-സ്സ്യുര്യച്ഛ്വാ ഽവമൃശേച്ചതുഷ്പാദോ-ഽസ്യ പശവഃ പ്രമായുകാ-സ്സ്യുര്യ-ഥ്സ്കന്ദേ-ദ്യജമാനഃ പ്രമായുക-സ്സ്യാ-ത്പശവോ വൈ പൃഷദാജ്യ-മ്പശവോ വാ ഏതസ്യ സ്കന്ദന്തി യസ്യ പൃഷദാജ്യഗ്ഗ് സ്കന്ദതി യ-ത്പൃഷദാജ്യ-മ്പുനര്ഗൃഹ്ണാതി പശൂനേവാസ്മൈ പുനര്ഗൃഹ്ണാതി പ്രാണോ വൈ പൃഷദാജ്യ-മ്പ്രാണോ വാ [പൃഷദാജ്യ-മ്പ്രാണോ വൈ, ഏതസ്യ] 24
ഏതസ്യ സ്കന്ദതി യസ്യ പൃഷദാജ്യഗ്ഗ് സ്കന്ദതി യ-ത്പൃഷദാജ്യ-മ്പുനര്ഗൃഹ്ണാതി പ്രാണമേവാസ്മൈ പുനര്ഗൃഹ്ണാതി ഹിരണ്യമവധായ ഗൃഹ്ണാത്യമൃതം-വൈഁ ഹിരണ്യ-മ്പ്രാണഃ പൃഷദാജ്യമമൃതമേവാസ്യ പ്രാണേ ദധാതി ശതമാന-മ്ഭവതി ശതായുഃ പുരുഷ-ശ്ശതേന്ദ്രിയ ആയുഷ്യേവേന്ദ്രിയേ പ്രതിതിഷ്ഠത്യശ്വമവ ഘ്രാപയതി പ്രാജാപത്യോ വാ അശ്വഃ പ്രാജാപത്യഃ പ്രാണ-സ്സ്വാദേവാസ്മൈ യോനേഃ പ്രാണ-ന്നിര്മിമീതേ വി വാ ഏതസ്യ യജ്ഞശ്ഛിദ്യതേ യസ്യ പൃഷദാജ്യഗ്ഗ് സ്കന്ദതി വൈഷ്ണവ്യര്ചാ പുനര്ഗൃഹ്ണാതി യജ്ഞോ വൈ വിഷ്ണുര്യജ്ഞേനൈവ യജ്ഞഗ്ം സ-ന്തനോതി ॥ 25 ॥

(തേ - പൃഷദാജ്യ-മ്പ്രാണോ വൈ - യോനേഃ പ്രാണം - ദ്വാവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 6)
ദേവ സവിതരേത-ത്തേ പ്രാ-ഽഽഹ ത-ത്പ്ര ച സുവ പ്ര ച യജ ബൃഹസ്പതിര്ബ്രഹ്മാ ഽഽയുഷ്മത്യാ ഋചോ മാ ഗാത തനൂപാ-ഥ്സാമ്നഃ സത്യാ വ ആശിഷഃ സന്തു സത്യാ ആകൂതയ ഋത-ഞ്ച സത്യ-ഞ്ച വദത സ്തുത ദേവസ്യ സവിതുഃ പ്രസവേ സ്തുതസ്യ സ്തുതമസ്യൂര്ജ-മ്മഹ്യഗ്ഗ് സ്തുത-ന്ദുഹാമാ മാ സ്തുതസ്യ സ്തുത-ങ്ഗമ്യാച്ഛസ്ത്രസ്യ ശസ്ത്ര- [ശസ്ത്രമ്, അസ്യൂര്ജ-മ്മഹ്യഗ്ം] 26
-മസ്യൂര്ജ-മ്മഹ്യഗ്ം ശസ്ത്ര-ന്ദുഹാമാ മാ ശസ്ത്രസ്യ ശസ്ത്ര-ങ്ഗമ്യാ-ദിന്ദ്രിയാവന്തോ വനാമഹേ ധുക്ഷീമഹി പ്രജാമിഷമ് ॥ സാ മേ സത്യാ-ഽഽശീര്ദേവേഷു ഭൂയാ-ദ്ബ്രഹ്മവര്ചസ-മ്മാ-ഽഽ ഗമ്യാത് ॥ യജ്ഞോ ബഭൂവ സ ആ ബഭൂവ സപ്രജജ്ഞേ സ വാവൃധേ । സ ദേവാനാമധി-പതിര്ബഭൂവ സോ അസ്മാഗ്ം അധിപതീന് കരോതു വയഗ്ഗ് സ്യാമ പതയോ രയീണാമ് ॥ യജ്ഞോ വാ വൈ [ ] 27
യജ്ഞപതി-ന്ദുഹേ യജ്ഞപതിര്വാ യജ്ഞ-ന്ദുഹേ സ യ-സ്സ്തുതശസ്ത്രയോര്ദോഹമ വിദ്വാന്. യജതേ തം-യഁജ്ഞോ ദുഹേ സ ഇഷ്ട്വാ പാപീയാ-ന്ഭവതി യ ഏനയോര്ദോഹം-വിഁദ്വാന്. യജതേ സ യജ്ഞ-ന്ദുഹേ സ ഇഷ്ട്വാ വസീയാ-ന്ഭവതി സ്തുതസ്യ സ്തുതമസ്യൂര്ജ-മ്മഹ്യഗ്ഗ് സ്തുത-ന്ദുഹാമാ മാ സ്തുതസ്യ സ്തുത-ങ്ഗമ്യാച്ഛസ്ത്രസ്യ ശസ്ത്രമസ്യൂര്ജ-മ്മഹ്യഗ്ം ശസ്ത്ര-ന്ദുഹാ മാ മാ ശസ്ത്രസ്യ ശസ്ത്ര-ങ്ഗമ്യാദിത്യാഹൈഷ വൈ സ്തുതശസ്ത്രയോര്ദോഹസ്തം-യഁ ഏവം-വിഁദ്വാന്. യജതേ ദുഹ ഏവ യജ്ഞമിഷ്ട്വാ വസീയാ-ന്ഭവതി ॥ 28 ॥

(ശസ്ത്രം - ഁവൈ - ശസ്ത്രന്ദുഹാം - ദ്വാവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 7)
ശ്യേനായ പത്വനേ സ്വാഹാ വട്ഥ്സ്വയമഭിഗൂര്തായ നമോ വിഷ്ടമ്ഭായ ധര്മണേ സ്വാഹാ വട്ഥ്സ്വയമഭിഗൂര്തായ നമഃ പരിധയേ ജനപ്രഥനായ സ്വാഹാ വട്ഥ്സ്വയമഭിഗൂര്തായ നമ ഊര്ജേ ഹോത്രാണാഗ് സ്വാഹാ വട്ഥ്സ്വയമഭിഗൂര്തായ നമഃ പയസേ ഹോത്രാണാഗ് സ്വാഹാ വട്ഥ്സ്വയമഭിഗൂര്തായ നമഃ പ്രജാപതയേ മനവേ സ്വാഹാ വട്ഥ്സ്വയമഭിഗൂര്തായ നമ ഋതമൃതപാ-സ്സുവര്വാട്ഥ്സ്വാഹാ വട്ഥ്സ്വയമഭിഗൂര്തായ നമസ്തൃമ്പന്താഗ്ം ഹോത്രാ മധോര്ഘൃതസ്യ യജ്ഞപതിമൃഷയ ഏനസാ- [ഏനസാ, ആഹുഃ ।] 29
-ഽഽഹുഃ । പ്രജാ നിര്ഭക്താ അനുതപ്യമാനാ മധവ്യൌ സ്തോകാവപ തൌ രരാധ ॥ സ-ന്നസ്താഭ്യാഗ്ം സൃജതുവിശ്വകര്മാ ഘോരാ ഋഷയോ നമോ അസ്ത്വേഭ്യഃ । ചക്ഷുഷ ഏഷാ-മ്മനസശ്ച സന്ധൌ ബൃഹസ്പതയേ മഹി ഷ-ദ്ദ്യുമന്നമഃ ॥ നമോ വിശ്വകര്മണേ സ ഉ പാത്വസ്മാനനന്യാന്-ഥ്സോമപാ-ന്മന്യമാനഃ । പ്രാണസ്യ വിദ്വാന്-ഥ്സമരേ ന ധീര ഏനശ്ചകൃവാ-ന്മഹി ബദ്ധ ഏഷാമ് ॥ തം-വിഁശ്വകര്മ- [തം-വിഁശ്വകര്മന്ന്, പ്ര മുഞ്ചാ സ്വസ്തയേ] 30
-ന്പ്ര മുഞ്ചാ സ്വസ്തയേ യേ ഭക്ഷയന്തോ ന വസൂന്യാനൃഹുഃ । യാനഗ്നയോ-ഽന്വതപ്യന്ത ധിഷ്ണിയാ ഇയ-ന്തേഷാമവയാ ദുരിഷ്ട്യൈ സ്വിഷ്ടി-ന്നസ്താ-ങ്കൃണോതു വിശ്വകര്മാ ॥ നമഃ പിതൃഭ്യോ അഭി യേ നോ അഖ്യന്. യജ്ഞകൃതോ യജ്ഞകാമാ-സ്സുദേവാ അകാമാ വോ ദക്ഷിണാ-ന്ന നീനിമ മാ നസ്തസ്മാ ദേനസഃ പാപയിഷ്ട । യാവന്തോ വൈ സദസ്യാസ്തേ സര്വേ ദക്ഷിണ്യാസ്തേഭ്യോ യോ ദക്ഷിണാ-ന്ന [ ] 31
നയേദൈഭ്യോ വൃശ്ച്യേത യ-ദ്വൈശ്വകര്മണാനി ജുഹോതി സദസ്യാനേവ ത-ത്പ്രീണാത്യസ്മേ ദേവാസോ വപുഷേ ചികിഥ്സത യമാശിരാ ദമ്പതീ വാമമശ്ഞുതഃ । പുമാ-ന്പുത്രോ ജായതേ വിന്ദതേ വസ്വഥ വിശ്വേ അരപാ ഏധതേ ഗൃഹഃ ॥ ആശീര്ദായാ ദമ്പതീ വാമമശ്ഞുതാമരിഷ്ടോ രായഃ സചതാഗ്ം സമോകസാ । യ ആ-ഽസിച-ഥ്സ-ന്ദുഗ്ധ-ങ്കുമ്ഭ്യാ സഹേഷ്ടേന യാമന്നമതി-ഞ്ജഹാതു സഃ ॥ സര്പിര്ഗ്രീവീ [ ] 32
പീവര്യസ്യ ജായാ പീവാനഃ പുത്രാ അകൃശാസോ അസ്യ । സഹജാനിര്യ-സ്സുമഖസ്യമാന ഇന്ദ്രായാ-ഽഽശിരഗ്ം സഹ കുമ്ഭ്യാ-ഽദാത് ॥ ആശീര്മ ഊര്ജമുത സുപ്രജാസ്ത്വമിഷ-ന്ദധാതു ദ്രവിണഗ്ം സവര്ചസമ് । സ-ഞ്ജയന് ക്ഷേത്രാണി സഹസാ-ഽഹമിന്ദ്ര കൃണ്വാനോ അന്യാഗ്ം അധരാന്ഥ്സപത്നാന് ॥ ഭൂതമസി ഭൂതേ മാ ധാ മുഖമസി മുഖ-മ്ഭൂയാസ-ന്ദ്യാവാപൃഥിവീഭ്യാ-ന്ത്വാ പരിഗൃഹ്ണാമി വിശ്വേ ത്വാ ദേവാ വൈശ്വാനരാഃ [വൈശ്വാനരാഃ, പ്രച്യാവയന്തു] 33
പ്രച്യാവയന്തു ദിവി ദേവാ-ന്ദൃഗ്ംഹാന്തരിക്ഷേ വയാഗ്ംസി പൃഥിവ്യാ-മ്പാര്ഥിവാ-ന്ധ്രുവ-ന്ധ്രുവേണ ഹവിഷാ-ഽവ സോമ-ന്നയാമസി । യഥാ ന-സ്സര്വമിജ്ജഗദയക്ഷ്മഗ്ം സുമനാ അസത് । യഥാ ന ഇന്ദ്ര ഇദ്വിശഃ കേവലീ-സ്സര്വാ-സ്സമനസഃ കരത് । യഥാ ന-സ്സര്വാ ഇദ്ദിശോ-ഽസ്മാക-ങ്കേവലീരസന്ന് ॥ 34 ॥

(ഏനസാ - വിശ്വകര്മന് - യോ ദക്ഷിണാ-ന്ന - സര്പിര്ഗ്രീവീ - വൈശ്വനരാ - ശ്ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 8)
യദ്വൈ ഹോതാ-ഽദ്ധ്വര്യുമഭ്യാഹ്വയതേ വജ്രമേനമഭി പ്രവര്തയത്യുക്ഥശാ ഇത്യാഹ പ്രാതസ്സവന-മ്പ്രതിഗീര്യ ത്രീണ്യേതാന്യക്ഷരാണി ത്രിപദാ ഗായത്രീ ഗായത്ര-മ്പ്രാതസ്സവന-ങ്ഗായത്രിയൈവ പ്രാതസ്സവനേ വജ്രമന്തര്ധത്ത ഉക്ഥം-വാഁചീത്യാഹ മാദ്ധ്യദിന്നഗ്ം സവന-മ്പ്രതിഗീര്യ ചത്വാര്യേതാന്യ-ക്ഷരാണി ചതുഷ്പദാ ത്രിഷ്ടു-പ്ത്രൈഷ്ടുഭ-മ്മാദ്ധ്യദിന്നഗ്ം സവന-ന്ത്രിഷ്ടുഭൈവ മാദ്ധ്യന്ദിനേ സവനേ വജ്രമന്തര്ധത്ത [വജ്രമന്തര്ധത്തേ, ഉക്ഥം-വാഁചീന്ദ്രായേത്യാഹ] 35
ഉക്ഥം-വാഁചീന്ദ്രായേത്യാഹ തൃതീയസവന-മ്പ്രതിഗീര്യ സപ്തൈതാന്യക്ഷരാണി സപ്തപദാ ശക്വരീ ശാക്വരോ വജ്രോ വജ്രേണൈവ തൃതീയസവനേ വജ്രമന്തര്ധത്തേ ബ്രഹ്മവാദിനോ വദന്തി സ ത്വാ അദ്ധ്വര്യു-സ്സ്യാദ്യോ യഥാസവന-മ്പ്രതിഗരേ ഛന്ദാഗ്ംസി സമ്പാദയേ-ത്തേജഃ പ്രാത-സ്സവന ആത്മ-ന്ദധീതേന്ദ്രിയ-മ്മാദ്ധ്യന്ദിനേ സവനേ പശൂഗ് സ്തൃതീയസവന ഇത്യുക്ഥശാ ഇത്യാഹ പ്രാതസ്സവന-മ്പ്രതിഗീര്യ ത്രീണ്യേതാന്യക്ഷരാണി [ ] 36
ത്രിപദാ ഗായത്രീ ഗായത്ര-മ്പ്രാതസ്സവന-മ്പ്രാതസ്സവന ഏവ പ്രതിഗരേ ഛന്ദാഗ്ംസി സമ്പാദയത്യഥോ തേജോ വൈ ഗായത്രീ തേജഃ പ്രാത-സ്സവന-ന്തേജ ഏവ പ്രാതസ്സവന ആത്മ-ന്ധത്ത ഉക്ഥം-വാഁചീത്യാഹ മാദ്ധ്യന്ദിനഗ്ം സവന-മ്പ്രതിഗീര്യ ചത്വാര്യേതാന്യക്ഷരാണി ചതുഷ്പദാ ത്രിഷ്ടു-പ്ത്രൈഷ്ടുഭ-മ്മാദ്ധ്യന്ദിനഗ്ം സവന-മ്മാദ്ധ്യദിന്ന ഏവ സവനേ പ്രതിഗരേ ഛന്ദാഗ്ംസി സമ്പാദയത്യഥോ ഇന്ദ്രിയം-വൈഁ ത്രിഷ്ടുഗിന്ദ്രിയ-മ്മാദ്ധ്യദിന്നഗ്ം സവന- [സവനമ്, ഇന്ദ്രിയമേവ] 37
-മിന്ദ്രിയമേവ മാദ്ധ്യന്ദിനേ സവന ആത്മ-ന്ധത്ത ഉക്ഥം-വാഁചീന്ദ്രായേത്യാഹ തൃതീയസവന-മ്പ്രതിഗീര്യ സപ്തൈതാന്യക്ഷരാണി സപ്തപദാ ശക്വരീ ശാക്വരാഃ പശവോ ജാഗത-ന്തൃതീയസവന-ന്തൃതീയസവന ഏവ പ്രതിഗരേ ഛന്ദാഗ്ംസി സമ്പാദയത്യഥോ പശവോ വൈ ജഗതീ പശവസ്തൃതീയസവന-മ്പശൂനേവ തൃതീയസവന ആത്മ-ന്ധത്തേ യദ്വൈ ഹോതാ-ഽദ്ധ്വര്യുമഭ്യാഹ്വയത ആവ്യമസ്മി-ന്ദധാതി തദ്യന്നാ- [തദ്യന്ന, അപഹനീത പുരാ-ഽസ്യ] 38
-ഽപഹനീത പുരാ-ഽസ്യ സംവഁഥ്സരാ-ദ്ഗൃഹ ആ വേവീരഞ്ഛോഗ്ംസാ മോദ ഇവേതി പ്രത്യാഹ്വയതേ തേനൈവ തദപ ഹതേ യഥാ വാ ആയതാ-മ്പ്രതീക്ഷത ഏവമദ്ധ്വര്യുഃ പ്രതിഗര-മ്പ്രതീക്ഷതേ യദഭി പ്രതിഗൃണീയാദ്യഥാ ഽഽയതയാ സമൃച്ഛതേ താദൃഗേവ തദ്യദര്ധര്ചാല്ലുപ്യേത യഥാ ധാവദ്ഭ്യോ ഹീയതേ താദൃഗേവ ത-ത്പ്രബാഹുഗ്വാ ഋത്വിജാമുദ്ഗീഥാ ഉദ്ഗീഥ ഏവോ-ദ്ഗാതൃണാ- [ഏവോ-ദ്ഗാതൃണാമ്, ഋചഃ പ്രണവ] 39
-മൃചഃ പ്രണവ ഉക്ഥശഗ്ംസിനാ-മ്പ്രതിഗരോ-ഽദ്ധ്വര്യൂണാം-യഁ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്പ്രതിഗൃണാത്യന്നാദ ഏവ ഭവത്യാ-ഽസ്യ പ്രജായാം-വാഁജീ ജായത ഇയം-വൈഁ ഹോതാ-ഽസാവദ്ധ്വര്യുര്യദാസീന-ശ്ശഗ്ം സത്യസ്യാ ഏവ തദ്ധോതാ നൈത്യാസ്ത ഇവ ഹീയമഥോ ഇമാമേവ തേന യജമാനോ ദുഹേ യ-ത്തിഷ്ഠ-ന്പ്രതിഗൃണാത്യമുഷ്യാ ഏവ തദദ്ധ്വര്യുര്നൈതി [തദദ്ധ്വര്യുര്നൈതി, തിഷ്ഠതീവ ഹ്യസാവഥോ] 40
തിഷ്ഠതീവ ഹ്യസാവഥോ അമൂമേവ തേന യജമാനോ ദുഹേ യദാസീന-ശ്ശഗ്ംസതി തസ്മാദിതഃ പ്രദാന-ന്ദേവാ ഉപ ജീവന്തി യ-ത്തിഷ്ഠ-ന്പ്രതിഗൃണാതി തസ്മാദമുതഃ പ്രദാന-മ്മനുഷ്യാ ഉപ ജീവന്തി യ-ത്പ്രാംആസീന-ശ്ശഗ്ംസതി പ്രത്യ-ന്തിഷ്ഠ-ന്പ്രതിഗൃണാതി തസ്മാ-ത്പ്രാചീനഗ്ം രേതോ ധീയതേ പ്രതീചീഃ പ്രജാ ജായന്തേ യദ്വൈ ഹോതാ-ഽദ്ധ്വര്യുമഭ്യാഹ്വയതേ വജ്രമേനമഭി പ്രവര്തയതി പരാംആ വര്തതേ വജ്രമേവ തന്നി കരോതി ॥ 41 ॥

(സവനേ വജ്രമന്തര്ധത്തേ - ത്രീണ്യേതാന്യക്ഷരാണീ - ന്ദ്രിയ-മ്മാധ്യന്ദിനഗ്ം സവനം - നോ - ദ്ഗാതൃണാ - മധ്വര്യുര്നൈതി - വര്തയത്യ - ഷ്ടൌ ച) (അ. 9)
ഉപയാമഗൃഹീതോ-ഽസി വാക്ഷസദസി വാക്പാഭ്യാ-ന്ത്വാ ക്രതുപാഭ്യാമസ്യ യജ്ഞസ്യ ധ്രുവസ്യാ-ഽദ്ധ്യ-ക്ഷാഭ്യാ-ങ്ഗൃഹ്ണാ-മ്യുപയാമഗൃഹീതോ-ഽസ്യൃതസദസി ചക്ഷുഷ്പാഭ്യാ-ന്ത്വാ ക്രതുപാഭ്യാമസ്യ യജ്ഞസ്യ ധ്രുവസ്യാ-ഽദ്ധ്യക്ഷാഭ്യാ-ങ്ഗൃഹ്ണാമ്യുപയാമഗൃഹീതോ-ഽസി ശ്രുതസദസി ശ്രോത്രപാഭ്യാ-ന്ത്വാ ക്രതുപാഭ്യാമസ്യ യജ്ഞസ്യ ധ്രുവസ്യാ-ഽദ്ധ്യക്ഷാഭ്യാ-ങ്ഗൃഹ്ണാമി ദേവേഭ്യസ്ത്വാ വിശ്വദേവേഭ്യസ്ത്വാ വിശ്വേഭ്യസ്ത്വാ ദേവേഭ്യോ വിഷ്ണവുരുക്രമൈഷ തേ സോമസ്തഗ്ം രക്ഷസ്വ [സോമസ്തഗ്ം രക്ഷസ്വ, ത-ന്തേ] 42
ത-ന്തേ ദുശ്ചക്ഷാ മാ-ഽവ ഖ്യന്മയി വസുഃ പുരോവസുര്വാക്പാ വാച-മ്മേ പാഹി മയി വസുര്വിദദ്വസുശ്ചക്ഷുഷ്പാശ്ചക്ഷു-ര്മേ പാഹി മയി വസുഃ സംയഁദ്വസു-ശ്ശ്രോത്രപാ-ശ്ശ്രോത്ര-മ്മേ പാഹി ഭൂരസി ശ്രേഷ്ഠോ രശ്മീനാ-മ്പ്രാണപാഃ പ്രാണ-മ്മേ പാഹി ധൂരസി ശ്രേഷ്ഠോ രശ്മീനാമപാനപാ അപാന-മ്മേ പാഹി യോ ന ഇന്ദ്രവായൂ മിത്രാവരുണാ-വശ്വിനാവഭിദാസതി ഭ്രാതൃവ്യ ഉത്പിപീതേ ശുഭസ്പതീ ഇദമഹ-ന്തമധര-മ്പാദയാമി യഥേന്ദ്രാ-ഽഹമുത്തമശ്ചേതയാനി ॥ 43 ॥

(രക്ഷസ്വ - ഭ്ര്രാതൃവ്യ - സ്ത്രയോദശ ച) (അ. 10)
പ്ര സോ അഗ്നേ തവോതിഭിഃ സുവീരാഭിസ്തരതി വാജകര്മഭിഃ । യസ്യ ത്വഗ്ം സഖ്യമാവിഥ ॥ പ്ര ഹോത്രേ പൂര്വ്യം-വഁചോ-ഽഗ്നയേ ഭരതാ ബൃഹത് । വിപാ-ഞ്ജ്യോതീഗ്ംഷി ബിഭ്രതേ ന വേധസേ ॥ അഗ്നേ ത്രീ തേ വാജിനാ ത്രീ ഷധസ്ഥാ തിസ്രസ്തേ ജിഹ്വാ ഋതജാത പൂര്വീഃ । തിസ്ര ഉ തേ തനുവോ ദേവവാതാസ്താഭിര്നഃ പാഹി ഗിരോ അപ്രയുച്ഛന്ന് ॥ സം-വാഁ-ങ്കര്മണാ സമിഷാ [സമിഷാ, ഹിനോമീന്ദ്രാ-വിഷ്ണൂ] 44
ഹിനോമീന്ദ്രാ-വിഷ്ണൂ അപസസ്പാരേ അസ്യ । ജുഷേഥാം-യഁജ്ഞ-ന്ദ്രവിണ-ഞ്ച ധത്തമരിഷ്ടൈര്നഃ പഥിഭിഃ പാരയന്താ ॥ ഉഭാ ജിഗ്യഥുര്ന പരാ ജയേഥേ ന പരാ ജിഗ്യേ കതരശ്ചനൈനോഃ । ഇന്ദ്രശ്ച വിഷ്ണോ യദപസ്പൃധേഥാ-ന്ത്രേധാ സഹസ്രം-വിഁ തദൈരയേഥാമ് ॥ ത്രീണ്യായൂഗ്ംഷി തവ ജാതവേദസ്തിസ്ര ആജാനീരുഷസസ്തേ അഗ്നേ । താഭിര്ദേവാനാമവോ യക്ഷി വിദ്വാനഥാ [വിദ്വാനഥ, ഭവ യജമാനായ ശംയോഁഃ ।] 45
-ഭവ യജമാനായ ശംയോഁഃ ॥ അഗ്നിസ്ത്രീണി ത്രിധാതൂന്യാ ക്ഷേതി വിദഥാ കവിഃ । സ ത്രീഗ്ംരേകാദശാഗ്ം ഇഹ ॥ യക്ഷച്ച പിപ്രയച്ച നോ വിപ്രോ ദൂതഃ പരിഷ്കൃതഃ । നഭന്താമന്യകേ സമേ ॥ ഇന്ദ്രാവിഷ്ണൂ ദൃഗ്ംഹിതാ-ശ്ശമ്ബരസ്യ നവ പുരോ നവതി-ഞ്ച- ശ്ഞഥിഷ്ടമ് । ശതം-വഁര്ചിനഃ സഹസ്ര-ഞ്ച സാകഗ്ം ഹഥോ അപ്രത്യസുരസ്യ വീരാന് ॥ ഉത മാതാ മഹിഷ മന്വവേനദമീ ത്വാ ജഹതി പുത്ര ദേവാഃ । അഥാബ്രവീ-ദ്വൃത്രമിന്ദ്രോ ഹനിഷ്യന്-ഥ്സഖേ വിഷ്ണോ വിതരം-വിഁക്രമസ്വ ॥ 46 ॥