க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ந்த்ரு'தீயகாண்டே த்விதீயஃ ப்ரஶ்நஃ - பவமாநக்ராஹாதீநாம்-வ்யாஂக்யாநம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
யோ வை பவமாநாநாமந்வாரோஹாந். வித்வாந். யஜதே-'நு பவமாநாநா ரோஹதி ந பவமாநேப்யோ-'வ ச்சித்யதே ஶ்யேநோ-'ஸி காயத்ரசந்தா அநு த்வா-''ரபே ஸ்வஸ்தி மா ஸ-ம்பாரய ஸுபர்ணோ-'ஸி த்ரிஷ்டுப்சந்தா அநு த்வா-''ரபே ஸ்வஸ்தி மா ஸ-ம்பாரய ஸகா-'ஸி ஜகதீசந்தா அநு த்வா-''ரபே ஸ்வஸ்தி மா ஸம்பாரயேத்யாஹைதே [ ] 1
வை பவமாநாநாமந்வாரோஹாஸ்தாந். ய ஏவம்-விஂத்வாந். யஜதே-'நு பவமாநாநா ரோஹதி ந பவமாநேப்யோ-'வ ச்சித்யதே யோ வை பவமாநஸ்ய ஸந்ததிம்-வேஂத ஸர்வமாயுரேதி ந புரா-''யுஷஃ ப்ர மீயதே பஶுமா-ந்பவதி விந்ததே ப்ரஜா-ம்பவமாநஸ்ய க்ரஹா க்ரு'ஹ்யந்தே-'த வா அஸ்யைதே-'க்ரு'ஹீதா த்ரோணகலஶ ஆதவநீயஃ பூதப்ரு'-த்தாந். யதக்ரு'ஹீத்வோபாகுர்யா-த்பவமாநம்-விஂ- [-த்பவமாநம்-விஂ, சிந்த்யா-த்தம்-விஂச்சித்யமாந-] 2
ச்சிந்த்யா-த்தம்-விஂச்சித்யமாந-மத்த்வர்யோஃ ப்ராணோ-'நு விச்சித்யே-தோபயாமக்ரு'ஹீதோ-'ஸி ப்ரஜாபதயே த்வேதி த்ரோணகலஶமபி ம்ரு'ஶேதிந்த்ராய த்வேத்யாதவநீயம்-விஂஶ்வேப்யஸ்த்வா தேவேப்ய இதி பூதப்ரு'த-ம்பவமாநமேவ த-த்ஸ-ந்தநோதி ஸர்வமாயுரேதி ந புரா-''யுஷஃ ப்ரமீயதே பஶுமா-ந்பவதி விந்ததே ப்ரஜாம் ॥ 3 ॥
யோ வை பவமாநாநாமந்வாரோஹாந். வித்வாந். யஜதே-'நு பவமாநாநா ரோஹதி ந பவமாநேப்யோ-'வ ச்சித்யதே ஶ்யேநோ-'ஸி காயத்ரசந்தா அநு த்வா-''ரபே ஸ்வஸ்தி மா ஸ-ம்பாரய ஸுபர்ணோ-'ஸி த்ரிஷ்டுப்சந்தா அநு த்வா-''ரபே ஸ்வஸ்தி மா ஸ-ம்பாரய ஸகா-'ஸி ஜகதீசந்தா அநு த்வா-''ரபே ஸ்வஸ்தி மா ஸம்பாரயேத்யாஹைதே [ ] 1
வை பவமாநாநாமந்வாரோஹாஸ்தாந். ய ஏவம்-விஂத்வாந். யஜதே-'நு பவமாநாநா ரோஹதி ந பவமாநேப்யோ-'வ ச்சித்யதே யோ வை பவமாநஸ்ய ஸந்ததிம்-வேஂத ஸர்வமாயுரேதி ந புரா-''யுஷஃ ப்ர மீயதே பஶுமா-ந்பவதி விந்ததே ப்ரஜா-ம்பவமாநஸ்ய க்ரஹா க்ரு'ஹ்யந்தே-'த வா அஸ்யைதே-'க்ரு'ஹீதா த்ரோணகலஶ ஆதவநீயஃ பூதப்ரு'-த்தாந். யதக்ரு'ஹீத்வோபாகுர்யா-த்பவமாநம்-விஂ- [-த்பவமாநம்-விஂ, சிந்த்யா-த்தம்-விஂச்சித்யமாந-] 2
ச்சிந்த்யா-த்தம்-விஂச்சித்யமாந-மத்த்வர்யோஃ ப்ராணோ-'நு விச்சித்யே-தோபயாமக்ரு'ஹீதோ-'ஸி ப்ரஜாபதயே த்வேதி த்ரோணகலஶமபி ம்ரு'ஶேதிந்த்ராய த்வேத்யாதவநீயம்-விஂஶ்வேப்யஸ்த்வா தேவேப்ய இதி பூதப்ரு'த-ம்பவமாநமேவ த-த்ஸ-ந்தநோதி ஸர்வமாயுரேதி ந புரா-''யுஷஃ ப்ரமீயதே பஶுமா-ந்பவதி விந்ததே ப்ரஜாம் ॥ 3 ॥
(ஏதே - வி - த்விசத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 1)
த்ரீணி வாவ ஸவநாந்யத த்ரு'தீயக்ம் ஸவநமவ லும்பந்த்யநக்ம்ஶு குர்வந்த உபாக்ம்ஶுக்ம்ஹுத்வோபாக்ம்ஶுபாத்ரே-'க்ம்ஶுமவாஸ்ய தந்த்ரு'தீயஸவநே 'பிஸ்ரு'ஜ்யாபி ஷுணுயாத்யதாப்யாயயதி தேநாக்ம்ஶுமத்யதபிஷுணோதி தேநர்ஜீஷி ஸர்வாண்யேவ த-த்ஸவநாந்யக்ம்ஶுமந்தி ஶுக்ரவந்தி ஸமாவத்வீர்யாணி கரோதி த்வௌ ஸமுத்ரௌ விததாவஜூர்யௌ பர்யாவர்தேதே ஜடரேவ பாதாஃ । தயோஃ பஶ்யந்தோ அதி யந்த்யந்ய-மபஶ்யந்த- [யந்த்யந்ய-மபஶ்யந்தஃ, ஸேதுநா-'தி] 4
-ஸ்ஸேதுநா-'தி யந்த்யந்யம் ॥ த்வே த்ரதஸீ ஸததீ வஸ்த ஏகஃ கேஶீ விஶ்வா புவநாநி வித்வாந் । திரோதாயைத்யஸிதம்-வஂஸாந-ஶ்ஶுக்ரமா தத்தே அநுஹாய ஜார்யை ॥ தேவா வை யத்யஜ்ஞே-'குர்வத ததஸுரா அகுர்வத தே தேவா ஏத-ம்மஹாயஜ்ஞமபஶ்ய-ந்தமதந்வதாக்நிஹோத்ரம்-வ்ரஂதமகுர்வத தஸ்மா-த்த்விவ்ரத-ஸ்ஸ்யா-த்த்விர்ஹ்யக்நிஹோத்ர-ஞ்ஜுஹ்வதி பௌர்ணமாஸம்-யஂஜ்ஞ-மக்நீஷோமீய- [-மக்நீஷோமீயம், பஶுமகுர்வத] 5
-ம்பஶுமகுர்வத தார்ஶ்யம்-யஂஜ்ஞமாக்நேய-ம்பஶுமகுர்வத வைஶ்வதேவ-ம்ப்ராதஸ்ஸவந -மகுர்வத வருணப்ரகாஸா-ந்மாத்த்யதிந்நக்ம் ஸவநக்ம் ஸாகமேதா-ந்பித்ரு'யஜ்ஞ-ந்த்ர்யம்பகாக்-ஸ்த்ரு'தீயஸவநமகுர்வத தமேஷாமஸுரா யஜ்ஞ -மந்வவாஜிகாக்ம்ஸ-ந்த-ந்நா-'ந்வவாய-ந்தே-'ப்ருவந்நத்த்வர்தவ்யா வா இமே தேவா அபூவந்நிதி ததத்த்வரஸ்யா 'த்த்வரத்வ-ந்ததோ தேவா அபவ-ந்பரா-'ஸுரா ய ஏவம்-விஂத்வாந்-த்ஸோமேந யஜதே பவத்யாத்மநா பரா 'ஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யோ பவதி ॥ 6 ॥
த்ரீணி வாவ ஸவநாந்யத த்ரு'தீயக்ம் ஸவநமவ லும்பந்த்யநக்ம்ஶு குர்வந்த உபாக்ம்ஶுக்ம்ஹுத்வோபாக்ம்ஶுபாத்ரே-'க்ம்ஶுமவாஸ்ய தந்த்ரு'தீயஸவநே 'பிஸ்ரு'ஜ்யாபி ஷுணுயாத்யதாப்யாயயதி தேநாக்ம்ஶுமத்யதபிஷுணோதி தேநர்ஜீஷி ஸர்வாண்யேவ த-த்ஸவநாந்யக்ம்ஶுமந்தி ஶுக்ரவந்தி ஸமாவத்வீர்யாணி கரோதி த்வௌ ஸமுத்ரௌ விததாவஜூர்யௌ பர்யாவர்தேதே ஜடரேவ பாதாஃ । தயோஃ பஶ்யந்தோ அதி யந்த்யந்ய-மபஶ்யந்த- [யந்த்யந்ய-மபஶ்யந்தஃ, ஸேதுநா-'தி] 4
-ஸ்ஸேதுநா-'தி யந்த்யந்யம் ॥ த்வே த்ரதஸீ ஸததீ வஸ்த ஏகஃ கேஶீ விஶ்வா புவநாநி வித்வாந் । திரோதாயைத்யஸிதம்-வஂஸாந-ஶ்ஶுக்ரமா தத்தே அநுஹாய ஜார்யை ॥ தேவா வை யத்யஜ்ஞே-'குர்வத ததஸுரா அகுர்வத தே தேவா ஏத-ம்மஹாயஜ்ஞமபஶ்ய-ந்தமதந்வதாக்நிஹோத்ரம்-வ்ரஂதமகுர்வத தஸ்மா-த்த்விவ்ரத-ஸ்ஸ்யா-த்த்விர்ஹ்யக்நிஹோத்ர-ஞ்ஜுஹ்வதி பௌர்ணமாஸம்-யஂஜ்ஞ-மக்நீஷோமீய- [-மக்நீஷோமீயம், பஶுமகுர்வத] 5
-ம்பஶுமகுர்வத தார்ஶ்யம்-யஂஜ்ஞமாக்நேய-ம்பஶுமகுர்வத வைஶ்வதேவ-ம்ப்ராதஸ்ஸவந -மகுர்வத வருணப்ரகாஸா-ந்மாத்த்யதிந்நக்ம் ஸவநக்ம் ஸாகமேதா-ந்பித்ரு'யஜ்ஞ-ந்த்ர்யம்பகாக்-ஸ்த்ரு'தீயஸவநமகுர்வத தமேஷாமஸுரா யஜ்ஞ -மந்வவாஜிகாக்ம்ஸ-ந்த-ந்நா-'ந்வவாய-ந்தே-'ப்ருவந்நத்த்வர்தவ்யா வா இமே தேவா அபூவந்நிதி ததத்த்வரஸ்யா 'த்த்வரத்வ-ந்ததோ தேவா அபவ-ந்பரா-'ஸுரா ய ஏவம்-விஂத்வாந்-த்ஸோமேந யஜதே பவத்யாத்மநா பரா 'ஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யோ பவதி ॥ 6 ॥
(அபஶ்யந்தோ-' - க்நீஷோமீய - மாத்மநா பரா - த்ரீணி ச) (அ. 2)
பரிபூரக்நி-ம்பரிபூரிந்த்ர-ம்பரிபூர்விஶ்வா-ந்தேவா-ந்பரிபூர்மாக்ம் ஸஹ ப்ரஹ்மவர்சஸேந ஸ நஃ பவஸ்வ ஶ-ங்கவே ஶ-ஞ்ஜநாய ஶமர்வதே ஶக்ம் ராஜந்நோஷதீப்யோ 'ச்சிந்நஸ்ய தே ரயிபதே ஸுவீர்யஸ்ய ராயஸ்போஷஸ்ய ததிதாரஃ ஸ்யாம । தஸ்ய மே ராஸ்வ தஸ்ய தே பக்ஷீய தஸ்ய த இதமுந்ம்ரு'ஜே ॥ ப்ராணாய மே வர்சோதா வர்சஸே பவஸ்வா பாநாய வ்யாநாய வாசே [வாசே, தக்ஷக்ரதுப்யா-ஞ்சக்ஷுர்ப்யா-ம்மே] 7
தக்ஷக்ரதுப்யா-ஞ்சக்ஷுர்ப்யா-ம்மே வர்சோதௌ வர்சஸே பவேதாக் ஶ்ரோத்ராயா ''த்மநே 'ங்கேப்ய ஆயுஷே வீர்யாய விஷ்ணோரிந்த்ரஸ்ய விஶ்வேஷா-ந்தேவாநா-ஞ்ஜடரமஸி வர்சோதா மே வர்சஸே பவஸ்வ கோ-'ஸி கோ நாம கஸ்மை த்வா காய த்வா ய-ந்த்வா ஸோமேநாதீத்ரு'பம்-யஂ-ந்த்வா ஸோமேநாமீமதக்ம் ஸுப்ரஜாஃ ப்ரஜயா பூயாஸக்ம் ஸுவீரோ வீரை-ஸ்ஸுவர்சா வர்சஸா ஸுபோஷஃ போஷை-ர்விஶ்வேப்யோ மே ரூபேப்யோ வர்சோதா [வர்சோதாஃ, வர்சஸே] 8
வர்சஸே பவஸ்வ தஸ்ய மே ராஸ்வ தஸ்ய தே பக்ஷீய தஸ்ய த இதமுந்ம்ரு'ஜே ॥ புபூஷந்நவேக்ஷேதைஷ வை பாத்ரியஃ ப்ரஜாபதிர்யஜ்ஞஃ ப்ரஜாபதிஸ்தமேவ தர்பயதி ஸ ஏந-ந்த்ரு'ப்தோ பூத்யா-'பி பவதே ப்ரஹ்மவர்சஸகாமோ-'வேக்ஷேதைஷ வை பாத்ரியஃ ப்ரஜாபதிர்யஜ்ஞஃ ப்ரஜாபதிஸ்தமேவ தர்பயதி ஸ ஏந-ந்த்ரு'ப்தோ ப்ரஹ்மவர்சஸேநாபி பவத ஆமயா- [ஆமயாவீ, அவேக்ஷேதைஷ வை] 9
-வ்யவேக்ஷேதைஷ வை பாத்ரியஃ ப்ரஜாபதிர்யஜ்ஞஃ ப்ரஜாபதிஸ்தமேவ தர்பயதி ஸ ஏந-ந்த்ரு'ப்த ஆயுஷா-'பி பவதே-'பிசரந்நவேக்ஷேதைஷ வை பாத்ரியஃ ப்ரஜாபதிர்யஜ்ஞஃ ப்ரஜாபதிஸ்தமேவ தர்பயதி ஸ ஏந-ந்த்ரு'ப்தஃ ப்ராணாபாநாப்யாம்-வாஂசோ தக்ஷக்ரதுப்யா-ஞ்சக்ஷுர்ப்யாக் ஶ்ரோத்ராப்யா-மாத்மநோ-'ங்கேப்ய ஆயுஷோ-'ந்தரேதி தாஜ-க்ப்ர தந்வதி ॥ 10 ॥
பரிபூரக்நி-ம்பரிபூரிந்த்ர-ம்பரிபூர்விஶ்வா-ந்தேவா-ந்பரிபூர்மாக்ம் ஸஹ ப்ரஹ்மவர்சஸேந ஸ நஃ பவஸ்வ ஶ-ங்கவே ஶ-ஞ்ஜநாய ஶமர்வதே ஶக்ம் ராஜந்நோஷதீப்யோ 'ச்சிந்நஸ்ய தே ரயிபதே ஸுவீர்யஸ்ய ராயஸ்போஷஸ்ய ததிதாரஃ ஸ்யாம । தஸ்ய மே ராஸ்வ தஸ்ய தே பக்ஷீய தஸ்ய த இதமுந்ம்ரு'ஜே ॥ ப்ராணாய மே வர்சோதா வர்சஸே பவஸ்வா பாநாய வ்யாநாய வாசே [வாசே, தக்ஷக்ரதுப்யா-ஞ்சக்ஷுர்ப்யா-ம்மே] 7
தக்ஷக்ரதுப்யா-ஞ்சக்ஷுர்ப்யா-ம்மே வர்சோதௌ வர்சஸே பவேதாக் ஶ்ரோத்ராயா ''த்மநே 'ங்கேப்ய ஆயுஷே வீர்யாய விஷ்ணோரிந்த்ரஸ்ய விஶ்வேஷா-ந்தேவாநா-ஞ்ஜடரமஸி வர்சோதா மே வர்சஸே பவஸ்வ கோ-'ஸி கோ நாம கஸ்மை த்வா காய த்வா ய-ந்த்வா ஸோமேநாதீத்ரு'பம்-யஂ-ந்த்வா ஸோமேநாமீமதக்ம் ஸுப்ரஜாஃ ப்ரஜயா பூயாஸக்ம் ஸுவீரோ வீரை-ஸ்ஸுவர்சா வர்சஸா ஸுபோஷஃ போஷை-ர்விஶ்வேப்யோ மே ரூபேப்யோ வர்சோதா [வர்சோதாஃ, வர்சஸே] 8
வர்சஸே பவஸ்வ தஸ்ய மே ராஸ்வ தஸ்ய தே பக்ஷீய தஸ்ய த இதமுந்ம்ரு'ஜே ॥ புபூஷந்நவேக்ஷேதைஷ வை பாத்ரியஃ ப்ரஜாபதிர்யஜ்ஞஃ ப்ரஜாபதிஸ்தமேவ தர்பயதி ஸ ஏந-ந்த்ரு'ப்தோ பூத்யா-'பி பவதே ப்ரஹ்மவர்சஸகாமோ-'வேக்ஷேதைஷ வை பாத்ரியஃ ப்ரஜாபதிர்யஜ்ஞஃ ப்ரஜாபதிஸ்தமேவ தர்பயதி ஸ ஏந-ந்த்ரு'ப்தோ ப்ரஹ்மவர்சஸேநாபி பவத ஆமயா- [ஆமயாவீ, அவேக்ஷேதைஷ வை] 9
-வ்யவேக்ஷேதைஷ வை பாத்ரியஃ ப்ரஜாபதிர்யஜ்ஞஃ ப்ரஜாபதிஸ்தமேவ தர்பயதி ஸ ஏந-ந்த்ரு'ப்த ஆயுஷா-'பி பவதே-'பிசரந்நவேக்ஷேதைஷ வை பாத்ரியஃ ப்ரஜாபதிர்யஜ்ஞஃ ப்ரஜாபதிஸ்தமேவ தர்பயதி ஸ ஏந-ந்த்ரு'ப்தஃ ப்ராணாபாநாப்யாம்-வாஂசோ தக்ஷக்ரதுப்யா-ஞ்சக்ஷுர்ப்யாக் ஶ்ரோத்ராப்யா-மாத்மநோ-'ங்கேப்ய ஆயுஷோ-'ந்தரேதி தாஜ-க்ப்ர தந்வதி ॥ 10 ॥
(வாசே-ரூபேப்யோ வர்சோதா - ஆமயாவீ - பஞ்சசத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 3)
ஸ்ப்ய-ஸ்ஸ்வஸ்திர்விகந-ஸ்ஸ்வஸ்திஃ பர்ஶுர்வேதிஃ பரஶுர்நஃ ஸ்வஸ்திஃ । யஜ்ஞியா யஜ்ஞக்ரு'தஃ ஸ்த தே மாஸ்மிந் யஜ்ஞ உப ஹ்வயத்த்வமுப மா த்யாவாப்ரு'திவீ ஹ்வயேதாமுபா-''ஸ்தாவஃ கலஶ-ஸ்ஸோமோ அக்நிருப தேவா உப யஜ்ஞ உப மா ஹோத்ரா உபஹவே ஹ்வயந்தா-ந்நமோ-'க்நயே மகக்நேமகஸ்ய மா யஶோ-'ர்யாதித்யாஹவநீயமுப திஷ்டதே யஜ்ஞோ வை மகோ [யஜ்ஞோ வை மகஃ, யஜ்ஞம்-வாஂவ] 11
யஜ்ஞம்-வாஂவ ஸ ததஹ-ந்தஸ்மா ஏவ நமஸ்க்ரு'த்ய ஸதஃ ப்ரஸர்பத்யாத்மநோ-'நார்த்யை நமோ ருத்ராய மகக்நே நமஸ்க்ரு'த்யா மா பாஹீத்யாக்நீத்த்ர-ந்தஸ்மா ஏவ நமஸ்க்ரு'த்ய ஸதஃ ப்ரஸர்பத்யாத்மநோ-'நார்த்யை நம இந்த்ராய மகக்ந இந்த்ரிய-ம்மே வீர்ய-ம்மா நிர்வதீரிதி ஹோத்ரீயமாஶிஷமேவைதாமா ஶாஸ்தைந்த்ரியஸ்ய வீர்யஸ்யாநிர்காதாய யா வை [ ] 12
தேவதா-ஸ்ஸதஸ்யார்திமார்பயந்தி யஸ்தா வித்வா-ந்ப்ரஸர்பதி ந ஸதஸ்யார்திமார்ச்சதி நமோ-'க்நயே மகக்ந இத்யாஹைதா வை தேவதா-ஸ்ஸதஸ்யார்திமா-'ர்பயந்தி தா ய ஏவம்-விஂத்வா-ந்ப்ரஸர்பதி ந ஸதஸ்யார்திமார்ச்சதி த்த்ரு'டே ஸ்தஃ ஶிதிரே ஸமீசீ மா-'க்ம்ஹஸஸ்பாதக்ம் ஸூர்யோ மா தேவோ திவ்யாதக்ம்ஹஸஸ்பாது வாயுரந்தரிக்ஷா- [வாயுரந்தரிக்ஷாத், அக்நிஃ ப்ரு'திவ்யா] 13
-தக்நிஃ ப்ரு'திவ்யா யமஃ பித்ரு'ப்ய-ஸ்ஸரஸ்வதீ மநுஷ்யேப்யோ தேவீ த்வாரௌ மா மா ஸ-ந்தாப்த-ந்நம-ஸ்ஸதஸே நம-ஸ்ஸதஸஸ்பதயே நம-ஸ்ஸகீநா-ம்புரோகாணா-ஞ்சக்ஷுஷே நமோ திவே நமஃ ப்ரு'திவ்யா அஹே தைதிஷவ்யோததஸ்திஷ்டா-'ந்யஸ்ய ஸதநே ஸீத யோ-'ஸ்ம-த்பாகதர உந்நிவத உதுத்வதஶ்ச கேஷ-ம்பாத-ம்மா த்யாவாப்ரு'திவீ அத்யாஹ்ந-ஸ்ஸதோ வை ப்ரஸர்பந்த- [வை ப்ரஸர்பந்தம், பிதரோ-'நு] 14
-ம்பிதரோ-'நு ப்ரஸர்பந்தி த ஏநமீஶ்வரா ஹிக்ம்ஸிதோ-ஸ்ஸதஃ ப்ரஸ்ரு'ப்ய தக்ஷிணார்த-ம்பரேக்ஷேதா-'கந்த பிதரஃ பித்ரு'மாநஹம்-யுஂஷ்மாபிர்பூயாஸக்ம் ஸுப்ரஜஸோ மயா யூய-ம்பூயாஸ்தேதி தேப்ய ஏவ நமஸ்க்ரு'த்ய ஸதஃ ப்ரஸர்பத்யாத்மநோ-'நார்த்யை ॥ 15 ॥
ஸ்ப்ய-ஸ்ஸ்வஸ்திர்விகந-ஸ்ஸ்வஸ்திஃ பர்ஶுர்வேதிஃ பரஶுர்நஃ ஸ்வஸ்திஃ । யஜ்ஞியா யஜ்ஞக்ரு'தஃ ஸ்த தே மாஸ்மிந் யஜ்ஞ உப ஹ்வயத்த்வமுப மா த்யாவாப்ரு'திவீ ஹ்வயேதாமுபா-''ஸ்தாவஃ கலஶ-ஸ்ஸோமோ அக்நிருப தேவா உப யஜ்ஞ உப மா ஹோத்ரா உபஹவே ஹ்வயந்தா-ந்நமோ-'க்நயே மகக்நேமகஸ்ய மா யஶோ-'ர்யாதித்யாஹவநீயமுப திஷ்டதே யஜ்ஞோ வை மகோ [யஜ்ஞோ வை மகஃ, யஜ்ஞம்-வாஂவ] 11
யஜ்ஞம்-வாஂவ ஸ ததஹ-ந்தஸ்மா ஏவ நமஸ்க்ரு'த்ய ஸதஃ ப்ரஸர்பத்யாத்மநோ-'நார்த்யை நமோ ருத்ராய மகக்நே நமஸ்க்ரு'த்யா மா பாஹீத்யாக்நீத்த்ர-ந்தஸ்மா ஏவ நமஸ்க்ரு'த்ய ஸதஃ ப்ரஸர்பத்யாத்மநோ-'நார்த்யை நம இந்த்ராய மகக்ந இந்த்ரிய-ம்மே வீர்ய-ம்மா நிர்வதீரிதி ஹோத்ரீயமாஶிஷமேவைதாமா ஶாஸ்தைந்த்ரியஸ்ய வீர்யஸ்யாநிர்காதாய யா வை [ ] 12
தேவதா-ஸ்ஸதஸ்யார்திமார்பயந்தி யஸ்தா வித்வா-ந்ப்ரஸர்பதி ந ஸதஸ்யார்திமார்ச்சதி நமோ-'க்நயே மகக்ந இத்யாஹைதா வை தேவதா-ஸ்ஸதஸ்யார்திமா-'ர்பயந்தி தா ய ஏவம்-விஂத்வா-ந்ப்ரஸர்பதி ந ஸதஸ்யார்திமார்ச்சதி த்த்ரு'டே ஸ்தஃ ஶிதிரே ஸமீசீ மா-'க்ம்ஹஸஸ்பாதக்ம் ஸூர்யோ மா தேவோ திவ்யாதக்ம்ஹஸஸ்பாது வாயுரந்தரிக்ஷா- [வாயுரந்தரிக்ஷாத், அக்நிஃ ப்ரு'திவ்யா] 13
-தக்நிஃ ப்ரு'திவ்யா யமஃ பித்ரு'ப்ய-ஸ்ஸரஸ்வதீ மநுஷ்யேப்யோ தேவீ த்வாரௌ மா மா ஸ-ந்தாப்த-ந்நம-ஸ்ஸதஸே நம-ஸ்ஸதஸஸ்பதயே நம-ஸ்ஸகீநா-ம்புரோகாணா-ஞ்சக்ஷுஷே நமோ திவே நமஃ ப்ரு'திவ்யா அஹே தைதிஷவ்யோததஸ்திஷ்டா-'ந்யஸ்ய ஸதநே ஸீத யோ-'ஸ்ம-த்பாகதர உந்நிவத உதுத்வதஶ்ச கேஷ-ம்பாத-ம்மா த்யாவாப்ரு'திவீ அத்யாஹ்ந-ஸ்ஸதோ வை ப்ரஸர்பந்த- [வை ப்ரஸர்பந்தம், பிதரோ-'நு] 14
-ம்பிதரோ-'நு ப்ரஸர்பந்தி த ஏநமீஶ்வரா ஹிக்ம்ஸிதோ-ஸ்ஸதஃ ப்ரஸ்ரு'ப்ய தக்ஷிணார்த-ம்பரேக்ஷேதா-'கந்த பிதரஃ பித்ரு'மாநஹம்-யுஂஷ்மாபிர்பூயாஸக்ம் ஸுப்ரஜஸோ மயா யூய-ம்பூயாஸ்தேதி தேப்ய ஏவ நமஸ்க்ரு'த்ய ஸதஃ ப்ரஸர்பத்யாத்மநோ-'நார்த்யை ॥ 15 ॥
(மகோ - வா - அந்தரிக்ஷாத் - ப்ரஸர்பந்தம் - த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 4)
பக்ஷேஹி மா ''விஶ தீர்காயுத்வாய ஶந்தநுத்வாய ராயஸ்போஷாய வர்சஸே ஸுப்ரஜாஸ்த்வாயேஹி வஸோ புரோ வஸோ ப்ரியோ மே ஹ்ரு'தோ-'ஸ்யஶ்விநோஸ்த்வா பாஹுப்யாக்ம் ஸக்யாஸ-ந்ந்ரு'சக்ஷஸ-ந்த்வா தேவ ஸோம ஸுசக்ஷா அவ க்யேஷ-ம்மந்த்ரா-'பிபூதிஃ கேதுர்யஜ்ஞாநாம்-வாஂக்ஜுஷாணா ஸோமஸ்ய த்ரு'ப்யது மந்த்ரா ஸ்வர்வாச்யதிதிரநாஹத ஶீர்ஷ்ணீ வாக்ஜுஷாணா ஸோமஸ்ய த்ரு'ப்யத்வேஹி விஶ்வசர்ஷணே [ ] 16
ஶம்பூர்மயோபூ-ஸ்ஸ்வஸ்தி மா ஹரிவர்ண ப்ரசர க்ரத்வே தக்ஷாய ராயஸ்போஷாய ஸுவீரதாயை மா மா ராஜந். வி பீபிஷோ மா மே ஹார்தி த்விஷா வதீஃ । வ்ரு'ஷணே ஶுஷ்மாயா-''யுஷே வர்சஸே ॥ வஸும-த்கணஸ்ய ஸோம தேவ தே மதிவிதஃ ப்ராதஸ்ஸவநஸ்ய காயத்ரசந்தஸ இந்த்ரபீதஸ்ய நராஶக்ம்ஸபீதஸ்ய பித்ரு'பீதஸ்ய மதுமத உபஹூதஸ்யோபஹூதோ பக்ஷயாமி ருத்ரவ-த்கணஸ்ய ஸோம தேவ தே மதிவிதோ மாத்த்யந்திநஸ்ய ஸவநஸ்ய த்ரிஷ்டுப்சந்தஸ இந்த்ரபீதஸ்ய நராஶக்ம் ஸபீதஸ்ய [ ] 17
பித்ரு'பீதஸ்ய மதுமத உபஹூதஸ்யோபஹூதோ பக்ஷயாம்யாதித்யவ-த்கணஸ்ய ஸோம தேவ தே மதிவிதஸ்த்ரு'தீயஸ்ய ஸவநஸ்ய ஜகதீசந்தஸ இந்த்ரபீதஸ்ய நராஶக்ம் ஸபீதஸ்ய பித்ரு'பீதஸ்ய மதுமத உபஹூதஸ்யோபஹூதோ பக்ஷயாமி ॥ ஆப்யாயஸ்வ ஸமேது தே விஶ்வதஃ ஸோம வ்ரு'ஷ்ணியம் । பவா வாஜஸ்ய ஸங்கதே ॥ ஹிந்வ மே காத்ரா ஹரிவோ கணா-ந்மே மா விதீத்ரு'ஷஃ । ஶிவோ மே ஸப்தர்ஷீநுப திஷ்டஸ்வ மா மே-'வாந்நாபிமதி [மா மே-'வாந்நாபிமதி, காஃ ।] 18
காஃ ॥ அபாம ஸோமமம்ரு'தா அபூமா-'தர்ஶ்ம ஜ்யோதிரவிதாம தேவாந் । கிமஸ்மாந் க்ரு'ணவதராதிஃ கிமு தூர்திரம்ரு'த மர்த்யஸ்ய ॥ யந்ம ஆத்மநோ மிந்தா-'பூதக்நிஸ்த-த்புநரா-'ஹார்ஜாதவேதா விசர்ஷணிஃ ॥ புநரக்நிஶ்சக்ஷுரதாத்-புநரிந்த்ரோ ப்ரு'ஹஸ்பதிஃ । புநர்மே அஶ்விநா யுவ-ஞ்சக்ஷுரா தத்தமக்ஷ்யோஃ ॥ இஷ்டயஜுஷஸ்தே தேவ ஸோம ஸ்துதஸ்தோமஸ்ய [ ] 19
ஶஸ்தோக்தஸ்ய ஹரிவத இந்த்ரபீதஸ்ய மதுமத உபஹூதஸ்யோபஹூதோ பக்ஷயாமி ॥ ஆபூர்யா-ஸ்ஸ்தா-''மா பூரயத ப்ரஜயா ச தநேந ச ॥ ஏத-த்தே தத யே ச த்வாமந்வேத-த்தே பிதாமஹ ப்ரபிதாமஹ யே ச த்வாமந்வத்ர பிதரோ யதாபாக-ம்மந்தத்த்வ-ந்நமோ வஃ பிதரோ ரஸாய நமோ வஃ பிதர-ஶ்ஶுஷ்மாய நமோ வஃ பிதரோ ஜீவாய நமோ வஃ பிதர- [நமோ வஃ பிதரஃ, ஸ்வதாயை] 20
-ஸ்ஸ்வதாயை நமோ வஃ பிதரோ மந்யவே நமோ வஃ பிதரோ கோராய பிதரோ நமோ வோ ய ஏதஸ்மிந் ஂலோகேஸ்த யுஷ்மாக்ஸ்தே-'நு யே-'ஸ்மிந் ஂலோகே மா-ந்தே-'நு ய ஏதஸ்மிந் ஂலோகே ஸ்த யூய-ந்தேஷாம்-வஂஸிஷ்டா பூயாஸ்த யே-'ஸ்மிந் ஂலோகே-'ஹ-ந்தேஷாம்-வஂஸிஷ்டோ பூயாஸ-ம்ப்ரஜாபதே ந த்வதேதாந்யந்யோ விஶ்வா ஜாதாநி பரிதா பபூவ । 21
ய-த்காமாஸ்தே ஜுஹுமஸ்தந்நோ அஸ்து வயக்க் ஸ்யாம பதயோ ரயீணாம் ॥ தேவக்ரு'தஸ்யைநஸோ 'வயஜநமஸி மநுஷ்யக்ரு'தஸ்யைநஸோ 'வயஜநமஸி பித்ரு'க்ரு'தஸ்யைநஸோ 'வயஜநமஸ்யப்ஸு தௌதஸ்ய ஸோம தேவ தே ந்ரு'பிஃ ஸுதஸ்யேஷ்ட யஜுஷ-ஸ்ஸ்துதஸ்தோமஸ்ய ஶஸ்தோக்தஸ்ய யோ பக்ஷோஅஶ்வஸநிர்யோ கோஸநிஸ்தஸ்ய தே பித்ரு'பிர்பக்ஷ-ங்க்ரு'தஸ்யோ-பஹூதஸ்யோபஹூதோ பக்ஷயாமி ॥ 22 ॥
பக்ஷேஹி மா ''விஶ தீர்காயுத்வாய ஶந்தநுத்வாய ராயஸ்போஷாய வர்சஸே ஸுப்ரஜாஸ்த்வாயேஹி வஸோ புரோ வஸோ ப்ரியோ மே ஹ்ரு'தோ-'ஸ்யஶ்விநோஸ்த்வா பாஹுப்யாக்ம் ஸக்யாஸ-ந்ந்ரு'சக்ஷஸ-ந்த்வா தேவ ஸோம ஸுசக்ஷா அவ க்யேஷ-ம்மந்த்ரா-'பிபூதிஃ கேதுர்யஜ்ஞாநாம்-வாஂக்ஜுஷாணா ஸோமஸ்ய த்ரு'ப்யது மந்த்ரா ஸ்வர்வாச்யதிதிரநாஹத ஶீர்ஷ்ணீ வாக்ஜுஷாணா ஸோமஸ்ய த்ரு'ப்யத்வேஹி விஶ்வசர்ஷணே [ ] 16
ஶம்பூர்மயோபூ-ஸ்ஸ்வஸ்தி மா ஹரிவர்ண ப்ரசர க்ரத்வே தக்ஷாய ராயஸ்போஷாய ஸுவீரதாயை மா மா ராஜந். வி பீபிஷோ மா மே ஹார்தி த்விஷா வதீஃ । வ்ரு'ஷணே ஶுஷ்மாயா-''யுஷே வர்சஸே ॥ வஸும-த்கணஸ்ய ஸோம தேவ தே மதிவிதஃ ப்ராதஸ்ஸவநஸ்ய காயத்ரசந்தஸ இந்த்ரபீதஸ்ய நராஶக்ம்ஸபீதஸ்ய பித்ரு'பீதஸ்ய மதுமத உபஹூதஸ்யோபஹூதோ பக்ஷயாமி ருத்ரவ-த்கணஸ்ய ஸோம தேவ தே மதிவிதோ மாத்த்யந்திநஸ்ய ஸவநஸ்ய த்ரிஷ்டுப்சந்தஸ இந்த்ரபீதஸ்ய நராஶக்ம் ஸபீதஸ்ய [ ] 17
பித்ரு'பீதஸ்ய மதுமத உபஹூதஸ்யோபஹூதோ பக்ஷயாம்யாதித்யவ-த்கணஸ்ய ஸோம தேவ தே மதிவிதஸ்த்ரு'தீயஸ்ய ஸவநஸ்ய ஜகதீசந்தஸ இந்த்ரபீதஸ்ய நராஶக்ம் ஸபீதஸ்ய பித்ரு'பீதஸ்ய மதுமத உபஹூதஸ்யோபஹூதோ பக்ஷயாமி ॥ ஆப்யாயஸ்வ ஸமேது தே விஶ்வதஃ ஸோம வ்ரு'ஷ்ணியம் । பவா வாஜஸ்ய ஸங்கதே ॥ ஹிந்வ மே காத்ரா ஹரிவோ கணா-ந்மே மா விதீத்ரு'ஷஃ । ஶிவோ மே ஸப்தர்ஷீநுப திஷ்டஸ்வ மா மே-'வாந்நாபிமதி [மா மே-'வாந்நாபிமதி, காஃ ।] 18
காஃ ॥ அபாம ஸோமமம்ரு'தா அபூமா-'தர்ஶ்ம ஜ்யோதிரவிதாம தேவாந் । கிமஸ்மாந் க்ரு'ணவதராதிஃ கிமு தூர்திரம்ரு'த மர்த்யஸ்ய ॥ யந்ம ஆத்மநோ மிந்தா-'பூதக்நிஸ்த-த்புநரா-'ஹார்ஜாதவேதா விசர்ஷணிஃ ॥ புநரக்நிஶ்சக்ஷுரதாத்-புநரிந்த்ரோ ப்ரு'ஹஸ்பதிஃ । புநர்மே அஶ்விநா யுவ-ஞ்சக்ஷுரா தத்தமக்ஷ்யோஃ ॥ இஷ்டயஜுஷஸ்தே தேவ ஸோம ஸ்துதஸ்தோமஸ்ய [ ] 19
ஶஸ்தோக்தஸ்ய ஹரிவத இந்த்ரபீதஸ்ய மதுமத உபஹூதஸ்யோபஹூதோ பக்ஷயாமி ॥ ஆபூர்யா-ஸ்ஸ்தா-''மா பூரயத ப்ரஜயா ச தநேந ச ॥ ஏத-த்தே தத யே ச த்வாமந்வேத-த்தே பிதாமஹ ப்ரபிதாமஹ யே ச த்வாமந்வத்ர பிதரோ யதாபாக-ம்மந்தத்த்வ-ந்நமோ வஃ பிதரோ ரஸாய நமோ வஃ பிதர-ஶ்ஶுஷ்மாய நமோ வஃ பிதரோ ஜீவாய நமோ வஃ பிதர- [நமோ வஃ பிதரஃ, ஸ்வதாயை] 20
-ஸ்ஸ்வதாயை நமோ வஃ பிதரோ மந்யவே நமோ வஃ பிதரோ கோராய பிதரோ நமோ வோ ய ஏதஸ்மிந் ஂலோகேஸ்த யுஷ்மாக்ஸ்தே-'நு யே-'ஸ்மிந் ஂலோகே மா-ந்தே-'நு ய ஏதஸ்மிந் ஂலோகே ஸ்த யூய-ந்தேஷாம்-வஂஸிஷ்டா பூயாஸ்த யே-'ஸ்மிந் ஂலோகே-'ஹ-ந்தேஷாம்-வஂஸிஷ்டோ பூயாஸ-ம்ப்ரஜாபதே ந த்வதேதாந்யந்யோ விஶ்வா ஜாதாநி பரிதா பபூவ । 21
ய-த்காமாஸ்தே ஜுஹுமஸ்தந்நோ அஸ்து வயக்க் ஸ்யாம பதயோ ரயீணாம் ॥ தேவக்ரு'தஸ்யைநஸோ 'வயஜநமஸி மநுஷ்யக்ரு'தஸ்யைநஸோ 'வயஜநமஸி பித்ரு'க்ரு'தஸ்யைநஸோ 'வயஜநமஸ்யப்ஸு தௌதஸ்ய ஸோம தேவ தே ந்ரு'பிஃ ஸுதஸ்யேஷ்ட யஜுஷ-ஸ்ஸ்துதஸ்தோமஸ்ய ஶஸ்தோக்தஸ்ய யோ பக்ஷோஅஶ்வஸநிர்யோ கோஸநிஸ்தஸ்ய தே பித்ரு'பிர்பக்ஷ-ங்க்ரு'தஸ்யோ-பஹூதஸ்யோபஹூதோ பக்ஷயாமி ॥ 22 ॥
(விஶ்வசர்ஷணே - த்ரிஷ்டுப்சந்தஸ இந்த்ரபீதஸ்ய நராஶக்ம் ஸபீதஸ்யா - 'தி -ஸ்துதஸ்தோமஸ்ய - ஜீவாய நமோ வஃ பிதரோ - பபூவ - சதுஶ்சத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 5)
மஹீநா-ம்பயோ-'ஸி விஶ்வேஷா-ந்தேவாநா-ந்தநூர்-ரு'த்த்யாஸமத்ய ப்ரு'ஷதீநா-ங்க்ரஹ-ம்ப்ரு'ஷதீநா-ங்க்ரஹோ-'ஸி விஷ்ணோர்ஹ்ரு'தயமஸ்யேகமிஷ விஷ்ணுஸ்த்வா-'நு விசக்ரமே பூதிர்தத்த்நா க்ரு'தேந வர்ததா-ந்தஸ்ய மேஷ்டஸ்ய வீதஸ்ய த்ரவிணமா கம்யாஜ்ஜ்யோதிரஸி வைஶ்வாநர-ம்ப்ரு'ஶ்ஞியை துக்தம்-யாஂவதீ த்யாவாப்ரு'திவீ மஹித்வா யாவச்ச ஸப்த ஸிந்தவோ விதஸ்துஃ । தாவந்தமிந்த்ர தே [தாவந்தமிந்த்ர தே, க்ரஹக்ம்] 23
க்ரஹக்ம் ஸஹோர்ஜா க்ரு'ஹ்ணாம்யஸ்த்ரு'தம் ॥ ய-த்க்ரு'ஷ்ணஶகுநஃ ப்ரு'ஷதாஜ்யமவம்ரு'ஶேச்சூத்ரா அஸ்ய ப்ரமாயுகா-ஸ்ஸ்யுர்யச்ச்வா 'வம்ரு'ஶேச்சதுஷ்பாதோ-'ஸ்ய பஶவஃ ப்ரமாயுகா-ஸ்ஸ்யுர்ய-த்ஸ்கந்தே-த்யஜமாநஃ ப்ரமாயுக-ஸ்ஸ்யா-த்பஶவோ வை ப்ரு'ஷதாஜ்ய-ம்பஶவோ வா ஏதஸ்ய ஸ்கந்தந்தி யஸ்ய ப்ரு'ஷதாஜ்யக்க் ஸ்கந்ததி ய-த்ப்ரு'ஷதாஜ்ய-ம்புநர்க்ரு'ஹ்ணாதி பஶூநேவாஸ்மை புநர்க்ரு'ஹ்ணாதி ப்ராணோ வை ப்ரு'ஷதாஜ்ய-ம்ப்ராணோ வா [ப்ரு'ஷதாஜ்ய-ம்ப்ராணோ வை, ஏதஸ்ய] 24
ஏதஸ்ய ஸ்கந்ததி யஸ்ய ப்ரு'ஷதாஜ்யக்க் ஸ்கந்ததி ய-த்ப்ரு'ஷதாஜ்ய-ம்புநர்க்ரு'ஹ்ணாதி ப்ராணமேவாஸ்மை புநர்க்ரு'ஹ்ணாதி ஹிரண்யமவதாய க்ரு'ஹ்ணாத்யம்ரு'தம்-வைஂ ஹிரண்ய-ம்ப்ராணஃ ப்ரு'ஷதாஜ்யமம்ரு'தமேவாஸ்ய ப்ராணே ததாதி ஶதமாந-ம்பவதி ஶதாயுஃ புருஷ-ஶ்ஶதேந்த்ரிய ஆயுஷ்யேவேந்த்ரியே ப்ரதிதிஷ்டத்யஶ்வமவ க்ராபயதி ப்ராஜாபத்யோ வா அஶ்வஃ ப்ராஜாபத்யஃ ப்ராண-ஸ்ஸ்வாதேவாஸ்மை யோநேஃ ப்ராண-ந்நிர்மிமீதே வி வா ஏதஸ்ய யஜ்ஞஶ்சித்யதே யஸ்ய ப்ரு'ஷதாஜ்யக்க் ஸ்கந்ததி வைஷ்ணவ்யர்சா புநர்க்ரு'ஹ்ணாதி யஜ்ஞோ வை விஷ்ணுர்யஜ்ஞேநைவ யஜ்ஞக்ம் ஸ-ந்தநோதி ॥ 25 ॥
மஹீநா-ம்பயோ-'ஸி விஶ்வேஷா-ந்தேவாநா-ந்தநூர்-ரு'த்த்யாஸமத்ய ப்ரு'ஷதீநா-ங்க்ரஹ-ம்ப்ரு'ஷதீநா-ங்க்ரஹோ-'ஸி விஷ்ணோர்ஹ்ரு'தயமஸ்யேகமிஷ விஷ்ணுஸ்த்வா-'நு விசக்ரமே பூதிர்தத்த்நா க்ரு'தேந வர்ததா-ந்தஸ்ய மேஷ்டஸ்ய வீதஸ்ய த்ரவிணமா கம்யாஜ்ஜ்யோதிரஸி வைஶ்வாநர-ம்ப்ரு'ஶ்ஞியை துக்தம்-யாஂவதீ த்யாவாப்ரு'திவீ மஹித்வா யாவச்ச ஸப்த ஸிந்தவோ விதஸ்துஃ । தாவந்தமிந்த்ர தே [தாவந்தமிந்த்ர தே, க்ரஹக்ம்] 23
க்ரஹக்ம் ஸஹோர்ஜா க்ரு'ஹ்ணாம்யஸ்த்ரு'தம் ॥ ய-த்க்ரு'ஷ்ணஶகுநஃ ப்ரு'ஷதாஜ்யமவம்ரு'ஶேச்சூத்ரா அஸ்ய ப்ரமாயுகா-ஸ்ஸ்யுர்யச்ச்வா 'வம்ரு'ஶேச்சதுஷ்பாதோ-'ஸ்ய பஶவஃ ப்ரமாயுகா-ஸ்ஸ்யுர்ய-த்ஸ்கந்தே-த்யஜமாநஃ ப்ரமாயுக-ஸ்ஸ்யா-த்பஶவோ வை ப்ரு'ஷதாஜ்ய-ம்பஶவோ வா ஏதஸ்ய ஸ்கந்தந்தி யஸ்ய ப்ரு'ஷதாஜ்யக்க் ஸ்கந்ததி ய-த்ப்ரு'ஷதாஜ்ய-ம்புநர்க்ரு'ஹ்ணாதி பஶூநேவாஸ்மை புநர்க்ரு'ஹ்ணாதி ப்ராணோ வை ப்ரு'ஷதாஜ்ய-ம்ப்ராணோ வா [ப்ரு'ஷதாஜ்ய-ம்ப்ராணோ வை, ஏதஸ்ய] 24
ஏதஸ்ய ஸ்கந்ததி யஸ்ய ப்ரு'ஷதாஜ்யக்க் ஸ்கந்ததி ய-த்ப்ரு'ஷதாஜ்ய-ம்புநர்க்ரு'ஹ்ணாதி ப்ராணமேவாஸ்மை புநர்க்ரு'ஹ்ணாதி ஹிரண்யமவதாய க்ரு'ஹ்ணாத்யம்ரு'தம்-வைஂ ஹிரண்ய-ம்ப்ராணஃ ப்ரு'ஷதாஜ்யமம்ரு'தமேவாஸ்ய ப்ராணே ததாதி ஶதமாந-ம்பவதி ஶதாயுஃ புருஷ-ஶ்ஶதேந்த்ரிய ஆயுஷ்யேவேந்த்ரியே ப்ரதிதிஷ்டத்யஶ்வமவ க்ராபயதி ப்ராஜாபத்யோ வா அஶ்வஃ ப்ராஜாபத்யஃ ப்ராண-ஸ்ஸ்வாதேவாஸ்மை யோநேஃ ப்ராண-ந்நிர்மிமீதே வி வா ஏதஸ்ய யஜ்ஞஶ்சித்யதே யஸ்ய ப்ரு'ஷதாஜ்யக்க் ஸ்கந்ததி வைஷ்ணவ்யர்சா புநர்க்ரு'ஹ்ணாதி யஜ்ஞோ வை விஷ்ணுர்யஜ்ஞேநைவ யஜ்ஞக்ம் ஸ-ந்தநோதி ॥ 25 ॥
(தே - ப்ரு'ஷதாஜ்ய-ம்ப்ராணோ வை - யோநேஃ ப்ராணம் - த்வாவிக்ம்ஶதிஶ்ச) (அ. 6)
தேவ ஸவிதரேத-த்தே ப்ரா-''ஹ த-த்ப்ர ச ஸுவ ப்ர ச யஜ ப்ரு'ஹஸ்பதிர்ப்ரஹ்மா ''யுஷ்மத்யா ரு'சோ மா காத தநூபா-த்ஸாம்நஃ ஸத்யா வ ஆஶிஷஃ ஸந்து ஸத்யா ஆகூதய ரு'த-ஞ்ச ஸத்ய-ஞ்ச வதத ஸ்துத தேவஸ்ய ஸவிதுஃ ப்ரஸவே ஸ்துதஸ்ய ஸ்துதமஸ்யூர்ஜ-ம்மஹ்யக்க் ஸ்துத-ந்துஹாமா மா ஸ்துதஸ்ய ஸ்துத-ங்கம்யாச்சஸ்த்ரஸ்ய ஶஸ்த்ர- [ஶஸ்த்ரம், அஸ்யூர்ஜ-ம்மஹ்யக்ம்] 26
-மஸ்யூர்ஜ-ம்மஹ்யக்ம் ஶஸ்த்ர-ந்துஹாமா மா ஶஸ்த்ரஸ்ய ஶஸ்த்ர-ங்கம்யா-திந்த்ரியாவந்தோ வநாமஹே துக்ஷீமஹி ப்ரஜாமிஷம் ॥ ஸா மே ஸத்யா-''ஶீர்தேவேஷு பூயா-த்ப்ரஹ்மவர்சஸ-ம்மா-'' கம்யாத் ॥ யஜ்ஞோ பபூவ ஸ ஆ பபூவ ஸப்ரஜஜ்ஞே ஸ வாவ்ரு'தே । ஸ தேவாநாமதி-பதிர்பபூவ ஸோ அஸ்மாக்ம் அதிபதீந் கரோது வயக்க் ஸ்யாம பதயோ ரயீணாம் ॥ யஜ்ஞோ வா வை [ ] 27
யஜ்ஞபதி-ந்துஹே யஜ்ஞபதிர்வா யஜ்ஞ-ந்துஹே ஸ ய-ஸ்ஸ்துதஶஸ்த்ரயோர்தோஹம வித்வாந். யஜதே தம்-யஂஜ்ஞோ துஹே ஸ இஷ்ட்வா பாபீயா-ந்பவதி ய ஏநயோர்தோஹம்-விஂத்வாந். யஜதே ஸ யஜ்ஞ-ந்துஹே ஸ இஷ்ட்வா வஸீயா-ந்பவதி ஸ்துதஸ்ய ஸ்துதமஸ்யூர்ஜ-ம்மஹ்யக்க் ஸ்துத-ந்துஹாமா மா ஸ்துதஸ்ய ஸ்துத-ங்கம்யாச்சஸ்த்ரஸ்ய ஶஸ்த்ரமஸ்யூர்ஜ-ம்மஹ்யக்ம் ஶஸ்த்ர-ந்துஹா மா மா ஶஸ்த்ரஸ்ய ஶஸ்த்ர-ங்கம்யாதித்யாஹைஷ வை ஸ்துதஶஸ்த்ரயோர்தோஹஸ்தம்-யஂ ஏவம்-விஂத்வாந். யஜதே துஹ ஏவ யஜ்ஞமிஷ்ட்வா வஸீயா-ந்பவதி ॥ 28 ॥
தேவ ஸவிதரேத-த்தே ப்ரா-''ஹ த-த்ப்ர ச ஸுவ ப்ர ச யஜ ப்ரு'ஹஸ்பதிர்ப்ரஹ்மா ''யுஷ்மத்யா ரு'சோ மா காத தநூபா-த்ஸாம்நஃ ஸத்யா வ ஆஶிஷஃ ஸந்து ஸத்யா ஆகூதய ரு'த-ஞ்ச ஸத்ய-ஞ்ச வதத ஸ்துத தேவஸ்ய ஸவிதுஃ ப்ரஸவே ஸ்துதஸ்ய ஸ்துதமஸ்யூர்ஜ-ம்மஹ்யக்க் ஸ்துத-ந்துஹாமா மா ஸ்துதஸ்ய ஸ்துத-ங்கம்யாச்சஸ்த்ரஸ்ய ஶஸ்த்ர- [ஶஸ்த்ரம், அஸ்யூர்ஜ-ம்மஹ்யக்ம்] 26
-மஸ்யூர்ஜ-ம்மஹ்யக்ம் ஶஸ்த்ர-ந்துஹாமா மா ஶஸ்த்ரஸ்ய ஶஸ்த்ர-ங்கம்யா-திந்த்ரியாவந்தோ வநாமஹே துக்ஷீமஹி ப்ரஜாமிஷம் ॥ ஸா மே ஸத்யா-''ஶீர்தேவேஷு பூயா-த்ப்ரஹ்மவர்சஸ-ம்மா-'' கம்யாத் ॥ யஜ்ஞோ பபூவ ஸ ஆ பபூவ ஸப்ரஜஜ்ஞே ஸ வாவ்ரு'தே । ஸ தேவாநாமதி-பதிர்பபூவ ஸோ அஸ்மாக்ம் அதிபதீந் கரோது வயக்க் ஸ்யாம பதயோ ரயீணாம் ॥ யஜ்ஞோ வா வை [ ] 27
யஜ்ஞபதி-ந்துஹே யஜ்ஞபதிர்வா யஜ்ஞ-ந்துஹே ஸ ய-ஸ்ஸ்துதஶஸ்த்ரயோர்தோஹம வித்வாந். யஜதே தம்-யஂஜ்ஞோ துஹே ஸ இஷ்ட்வா பாபீயா-ந்பவதி ய ஏநயோர்தோஹம்-விஂத்வாந். யஜதே ஸ யஜ்ஞ-ந்துஹே ஸ இஷ்ட்வா வஸீயா-ந்பவதி ஸ்துதஸ்ய ஸ்துதமஸ்யூர்ஜ-ம்மஹ்யக்க் ஸ்துத-ந்துஹாமா மா ஸ்துதஸ்ய ஸ்துத-ங்கம்யாச்சஸ்த்ரஸ்ய ஶஸ்த்ரமஸ்யூர்ஜ-ம்மஹ்யக்ம் ஶஸ்த்ர-ந்துஹா மா மா ஶஸ்த்ரஸ்ய ஶஸ்த்ர-ங்கம்யாதித்யாஹைஷ வை ஸ்துதஶஸ்த்ரயோர்தோஹஸ்தம்-யஂ ஏவம்-விஂத்வாந். யஜதே துஹ ஏவ யஜ்ஞமிஷ்ட்வா வஸீயா-ந்பவதி ॥ 28 ॥
(ஶஸ்த்ரம் - ஂவை - ஶஸ்த்ரந்துஹாம் - த்வாவிக்ம்ஶதிஶ்ச) (அ. 7)
ஶ்யேநாய பத்வநே ஸ்வாஹா வட்த்ஸ்வயமபிகூர்தாய நமோ விஷ்டம்பாய தர்மணே ஸ்வாஹா வட்த்ஸ்வயமபிகூர்தாய நமஃ பரிதயே ஜநப்ரதநாய ஸ்வாஹா வட்த்ஸ்வயமபிகூர்தாய நம ஊர்ஜே ஹோத்ராணாக் ஸ்வாஹா வட்த்ஸ்வயமபிகூர்தாய நமஃ பயஸே ஹோத்ராணாக் ஸ்வாஹா வட்த்ஸ்வயமபிகூர்தாய நமஃ ப்ரஜாபதயே மநவே ஸ்வாஹா வட்த்ஸ்வயமபிகூர்தாய நம ரு'தம்ரு'தபா-ஸ்ஸுவர்வாட்த்ஸ்வாஹா வட்த்ஸ்வயமபிகூர்தாய நமஸ்த்ரு'ம்பந்தாக்ம் ஹோத்ரா மதோர்க்ரு'தஸ்ய யஜ்ஞபதிம்ரு'ஷய ஏநஸா- [ஏநஸா, ஆஹுஃ ।] 29
-''ஹுஃ । ப்ரஜா நிர்பக்தா அநுதப்யமாநா மதவ்யௌ ஸ்தோகாவப தௌ ரராத ॥ ஸ-ந்நஸ்தாப்யாக்ம் ஸ்ரு'ஜதுவிஶ்வகர்மா கோரா ரு'ஷயோ நமோ அஸ்த்வேப்யஃ । சக்ஷுஷ ஏஷா-ம்மநஸஶ்ச ஸந்தௌ ப்ரு'ஹஸ்பதயே மஹி ஷ-த்த்யுமந்நமஃ ॥ நமோ விஶ்வகர்மணே ஸ உ பாத்வஸ்மாநநந்யாந்-த்ஸோமபா-ந்மந்யமாநஃ । ப்ராணஸ்ய வித்வாந்-த்ஸமரே ந தீர ஏநஶ்சக்ரு'வா-ந்மஹி பத்த ஏஷாம் ॥ தம்-விஂஶ்வகர்ம- [தம்-விஂஶ்வகர்மந்ந், ப்ர முஞ்சா ஸ்வஸ்தயே] 30
-ந்ப்ர முஞ்சா ஸ்வஸ்தயே யே பக்ஷயந்தோ ந வஸூந்யாந்ரு'ஹுஃ । யாநக்நயோ-'ந்வதப்யந்த திஷ்ணியா இய-ந்தேஷாமவயா துரிஷ்ட்யை ஸ்விஷ்டி-ந்நஸ்தா-ங்க்ரு'ணோது விஶ்வகர்மா ॥ நமஃ பித்ரு'ப்யோ அபி யே நோ அக்யந். யஜ்ஞக்ரு'தோ யஜ்ஞகாமா-ஸ்ஸுதேவா அகாமா வோ தக்ஷிணா-ந்ந நீநிம மா நஸ்தஸ்மா தேநஸஃ பாபயிஷ்ட । யாவந்தோ வை ஸதஸ்யாஸ்தே ஸர்வே தக்ஷிண்யாஸ்தேப்யோ யோ தக்ஷிணா-ந்ந [ ] 31
நயேதைப்யோ வ்ரு'ஶ்ச்யேத ய-த்வைஶ்வகர்மணாநி ஜுஹோதி ஸதஸ்யாநேவ த-த்ப்ரீணாத்யஸ்மே தேவாஸோ வபுஷே சிகித்ஸத யமாஶிரா தம்பதீ வாமமஶ்ஞுதஃ । புமா-ந்புத்ரோ ஜாயதே விந்ததே வஸ்வத விஶ்வே அரபா ஏததே க்ரு'ஹஃ ॥ ஆஶீர்தாயா தம்பதீ வாமமஶ்ஞுதாமரிஷ்டோ ராயஃ ஸசதாக்ம் ஸமோகஸா । ய ஆ-'ஸிச-த்ஸ-ந்துக்த-ங்கும்ப்யா ஸஹேஷ்டேந யாமந்நமதி-ஞ்ஜஹாது ஸஃ ॥ ஸர்பிர்க்ரீவீ [ ] 32
பீவர்யஸ்ய ஜாயா பீவாநஃ புத்ரா அக்ரு'ஶாஸோ அஸ்ய । ஸஹஜாநிர்ய-ஸ்ஸுமகஸ்யமாந இந்த்ராயா-''ஶிரக்ம் ஸஹ கும்ப்யா-'தாத் ॥ ஆஶீர்ம ஊர்ஜமுத ஸுப்ரஜாஸ்த்வமிஷ-ந்ததாது த்ரவிணக்ம் ஸவர்சஸம் । ஸ-ஞ்ஜயந் க்ஷேத்ராணி ஸஹஸா-'ஹமிந்த்ர க்ரு'ண்வாநோ அந்யாக்ம் அதராந்த்ஸபத்நாந் ॥ பூதமஸி பூதே மா தா முகமஸி முக-ம்பூயாஸ-ந்த்யாவாப்ரு'திவீப்யா-ந்த்வா பரிக்ரு'ஹ்ணாமி விஶ்வே த்வா தேவா வைஶ்வாநராஃ [வைஶ்வாநராஃ, ப்ரச்யாவயந்து] 33
ப்ரச்யாவயந்து திவி தேவா-ந்த்ரு'க்ம்ஹாந்தரிக்ஷே வயாக்ம்ஸி ப்ரு'திவ்யா-ம்பார்திவா-ந்த்ருவ-ந்த்ருவேண ஹவிஷா-'வ ஸோம-ந்நயாமஸி । யதா ந-ஸ்ஸர்வமிஜ்ஜகதயக்ஷ்மக்ம் ஸுமநா அஸத் । யதா ந இந்த்ர இத்விஶஃ கேவலீ-ஸ்ஸர்வா-ஸ்ஸமநஸஃ கரத் । யதா ந-ஸ்ஸர்வா இத்திஶோ-'ஸ்மாக-ங்கேவலீரஸந்ந் ॥ 34 ॥
ஶ்யேநாய பத்வநே ஸ்வாஹா வட்த்ஸ்வயமபிகூர்தாய நமோ விஷ்டம்பாய தர்மணே ஸ்வாஹா வட்த்ஸ்வயமபிகூர்தாய நமஃ பரிதயே ஜநப்ரதநாய ஸ்வாஹா வட்த்ஸ்வயமபிகூர்தாய நம ஊர்ஜே ஹோத்ராணாக் ஸ்வாஹா வட்த்ஸ்வயமபிகூர்தாய நமஃ பயஸே ஹோத்ராணாக் ஸ்வாஹா வட்த்ஸ்வயமபிகூர்தாய நமஃ ப்ரஜாபதயே மநவே ஸ்வாஹா வட்த்ஸ்வயமபிகூர்தாய நம ரு'தம்ரு'தபா-ஸ்ஸுவர்வாட்த்ஸ்வாஹா வட்த்ஸ்வயமபிகூர்தாய நமஸ்த்ரு'ம்பந்தாக்ம் ஹோத்ரா மதோர்க்ரு'தஸ்ய யஜ்ஞபதிம்ரு'ஷய ஏநஸா- [ஏநஸா, ஆஹுஃ ।] 29
-''ஹுஃ । ப்ரஜா நிர்பக்தா அநுதப்யமாநா மதவ்யௌ ஸ்தோகாவப தௌ ரராத ॥ ஸ-ந்நஸ்தாப்யாக்ம் ஸ்ரு'ஜதுவிஶ்வகர்மா கோரா ரு'ஷயோ நமோ அஸ்த்வேப்யஃ । சக்ஷுஷ ஏஷா-ம்மநஸஶ்ச ஸந்தௌ ப்ரு'ஹஸ்பதயே மஹி ஷ-த்த்யுமந்நமஃ ॥ நமோ விஶ்வகர்மணே ஸ உ பாத்வஸ்மாநநந்யாந்-த்ஸோமபா-ந்மந்யமாநஃ । ப்ராணஸ்ய வித்வாந்-த்ஸமரே ந தீர ஏநஶ்சக்ரு'வா-ந்மஹி பத்த ஏஷாம் ॥ தம்-விஂஶ்வகர்ம- [தம்-விஂஶ்வகர்மந்ந், ப்ர முஞ்சா ஸ்வஸ்தயே] 30
-ந்ப்ர முஞ்சா ஸ்வஸ்தயே யே பக்ஷயந்தோ ந வஸூந்யாந்ரு'ஹுஃ । யாநக்நயோ-'ந்வதப்யந்த திஷ்ணியா இய-ந்தேஷாமவயா துரிஷ்ட்யை ஸ்விஷ்டி-ந்நஸ்தா-ங்க்ரு'ணோது விஶ்வகர்மா ॥ நமஃ பித்ரு'ப்யோ அபி யே நோ அக்யந். யஜ்ஞக்ரு'தோ யஜ்ஞகாமா-ஸ்ஸுதேவா அகாமா வோ தக்ஷிணா-ந்ந நீநிம மா நஸ்தஸ்மா தேநஸஃ பாபயிஷ்ட । யாவந்தோ வை ஸதஸ்யாஸ்தே ஸர்வே தக்ஷிண்யாஸ்தேப்யோ யோ தக்ஷிணா-ந்ந [ ] 31
நயேதைப்யோ வ்ரு'ஶ்ச்யேத ய-த்வைஶ்வகர்மணாநி ஜுஹோதி ஸதஸ்யாநேவ த-த்ப்ரீணாத்யஸ்மே தேவாஸோ வபுஷே சிகித்ஸத யமாஶிரா தம்பதீ வாமமஶ்ஞுதஃ । புமா-ந்புத்ரோ ஜாயதே விந்ததே வஸ்வத விஶ்வே அரபா ஏததே க்ரு'ஹஃ ॥ ஆஶீர்தாயா தம்பதீ வாமமஶ்ஞுதாமரிஷ்டோ ராயஃ ஸசதாக்ம் ஸமோகஸா । ய ஆ-'ஸிச-த்ஸ-ந்துக்த-ங்கும்ப்யா ஸஹேஷ்டேந யாமந்நமதி-ஞ்ஜஹாது ஸஃ ॥ ஸர்பிர்க்ரீவீ [ ] 32
பீவர்யஸ்ய ஜாயா பீவாநஃ புத்ரா அக்ரு'ஶாஸோ அஸ்ய । ஸஹஜாநிர்ய-ஸ்ஸுமகஸ்யமாந இந்த்ராயா-''ஶிரக்ம் ஸஹ கும்ப்யா-'தாத் ॥ ஆஶீர்ம ஊர்ஜமுத ஸுப்ரஜாஸ்த்வமிஷ-ந்ததாது த்ரவிணக்ம் ஸவர்சஸம் । ஸ-ஞ்ஜயந் க்ஷேத்ராணி ஸஹஸா-'ஹமிந்த்ர க்ரு'ண்வாநோ அந்யாக்ம் அதராந்த்ஸபத்நாந் ॥ பூதமஸி பூதே மா தா முகமஸி முக-ம்பூயாஸ-ந்த்யாவாப்ரு'திவீப்யா-ந்த்வா பரிக்ரு'ஹ்ணாமி விஶ்வே த்வா தேவா வைஶ்வாநராஃ [வைஶ்வாநராஃ, ப்ரச்யாவயந்து] 33
ப்ரச்யாவயந்து திவி தேவா-ந்த்ரு'க்ம்ஹாந்தரிக்ஷே வயாக்ம்ஸி ப்ரு'திவ்யா-ம்பார்திவா-ந்த்ருவ-ந்த்ருவேண ஹவிஷா-'வ ஸோம-ந்நயாமஸி । யதா ந-ஸ்ஸர்வமிஜ்ஜகதயக்ஷ்மக்ம் ஸுமநா அஸத் । யதா ந இந்த்ர இத்விஶஃ கேவலீ-ஸ்ஸர்வா-ஸ்ஸமநஸஃ கரத் । யதா ந-ஸ்ஸர்வா இத்திஶோ-'ஸ்மாக-ங்கேவலீரஸந்ந் ॥ 34 ॥
(ஏநஸா - விஶ்வகர்மந் - யோ தக்ஷிணா-ந்ந - ஸர்பிர்க்ரீவீ - வைஶ்வநரா - ஶ்சத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 8)
யத்வை ஹோதா-'த்த்வர்யுமப்யாஹ்வயதே வஜ்ரமேநமபி ப்ரவர்தயத்யுக்தஶா இத்யாஹ ப்ராதஸ்ஸவந-ம்ப்ரதிகீர்ய த்ரீண்யேதாந்யக்ஷராணி த்ரிபதா காயத்ரீ காயத்ர-ம்ப்ராதஸ்ஸவந-ங்காயத்ரியைவ ப்ராதஸ்ஸவநே வஜ்ரமந்தர்தத்த உக்தம்-வாஂசீத்யாஹ மாத்த்யதிந்நக்ம் ஸவந-ம்ப்ரதிகீர்ய சத்வார்யேதாந்ய-க்ஷராணி சதுஷ்பதா த்ரிஷ்டு-ப்த்ரைஷ்டுப-ம்மாத்த்யதிந்நக்ம் ஸவந-ந்த்ரிஷ்டுபைவ மாத்த்யந்திநே ஸவநே வஜ்ரமந்தர்தத்த [வஜ்ரமந்தர்தத்தே, உக்தம்-வாஂசீந்த்ராயேத்யாஹ] 35
உக்தம்-வாஂசீந்த்ராயேத்யாஹ த்ரு'தீயஸவந-ம்ப்ரதிகீர்ய ஸப்தைதாந்யக்ஷராணி ஸப்தபதா ஶக்வரீ ஶாக்வரோ வஜ்ரோ வஜ்ரேணைவ த்ரு'தீயஸவநே வஜ்ரமந்தர்தத்தே ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி ஸ த்வா அத்த்வர்யு-ஸ்ஸ்யாத்யோ யதாஸவந-ம்ப்ரதிகரே சந்தாக்ம்ஸி ஸம்பாதயே-த்தேஜஃ ப்ராத-ஸ்ஸவந ஆத்ம-ந்ததீதேந்த்ரிய-ம்மாத்த்யந்திநே ஸவநே பஶூக் ஸ்த்ரு'தீயஸவந இத்யுக்தஶா இத்யாஹ ப்ராதஸ்ஸவந-ம்ப்ரதிகீர்ய த்ரீண்யேதாந்யக்ஷராணி [ ] 36
த்ரிபதா காயத்ரீ காயத்ர-ம்ப்ராதஸ்ஸவந-ம்ப்ராதஸ்ஸவந ஏவ ப்ரதிகரே சந்தாக்ம்ஸி ஸம்பாதயத்யதோ தேஜோ வை காயத்ரீ தேஜஃ ப்ராத-ஸ்ஸவந-ந்தேஜ ஏவ ப்ராதஸ்ஸவந ஆத்ம-ந்தத்த உக்தம்-வாஂசீத்யாஹ மாத்த்யந்திநக்ம் ஸவந-ம்ப்ரதிகீர்ய சத்வார்யேதாந்யக்ஷராணி சதுஷ்பதா த்ரிஷ்டு-ப்த்ரைஷ்டுப-ம்மாத்த்யந்திநக்ம் ஸவந-ம்மாத்த்யதிந்ந ஏவ ஸவநே ப்ரதிகரே சந்தாக்ம்ஸி ஸம்பாதயத்யதோ இந்த்ரியம்-வைஂ த்ரிஷ்டுகிந்த்ரிய-ம்மாத்த்யதிந்நக்ம் ஸவந- [ஸவநம், இந்த்ரியமேவ] 37
-மிந்த்ரியமேவ மாத்த்யந்திநே ஸவந ஆத்ம-ந்தத்த உக்தம்-வாஂசீந்த்ராயேத்யாஹ த்ரு'தீயஸவந-ம்ப்ரதிகீர்ய ஸப்தைதாந்யக்ஷராணி ஸப்தபதா ஶக்வரீ ஶாக்வராஃ பஶவோ ஜாகத-ந்த்ரு'தீயஸவந-ந்த்ரு'தீயஸவந ஏவ ப்ரதிகரே சந்தாக்ம்ஸி ஸம்பாதயத்யதோ பஶவோ வை ஜகதீ பஶவஸ்த்ரு'தீயஸவந-ம்பஶூநேவ த்ரு'தீயஸவந ஆத்ம-ந்தத்தே யத்வை ஹோதா-'த்த்வர்யுமப்யாஹ்வயத ஆவ்யமஸ்மி-ந்ததாதி தத்யந்நா- [தத்யந்ந, அபஹநீத புரா-'ஸ்ய] 38
-'பஹநீத புரா-'ஸ்ய ஸம்வஂத்ஸரா-த்க்ரு'ஹ ஆ வேவீரஞ்சோக்ம்ஸா மோத இவேதி ப்ரத்யாஹ்வயதே தேநைவ ததப ஹதே யதா வா ஆயதா-ம்ப்ரதீக்ஷத ஏவமத்த்வர்யுஃ ப்ரதிகர-ம்ப்ரதீக்ஷதே யதபி ப்ரதிக்ரு'ணீயாத்யதா ''யதயா ஸம்ரு'ச்சதே தாத்ரு'கேவ தத்யதர்தர்சால்லுப்யேத யதா தாவத்ப்யோ ஹீயதே தாத்ரு'கேவ த-த்ப்ரபாஹுக்வா ரு'த்விஜாமுத்கீதா உத்கீத ஏவோ-த்காத்ரு'ணா- [ஏவோ-த்காத்ரு'ணாம், ரு'சஃ ப்ரணவ] 39
-ம்ரு'சஃ ப்ரணவ உக்தஶக்ம்ஸிநா-ம்ப்ரதிகரோ-'த்த்வர்யூணாம்-யஂ ஏவம்-விஂத்வா-ந்ப்ரதிக்ரு'ணாத்யந்நாத ஏவ பவத்யா-'ஸ்ய ப்ரஜாயாம்-வாஂஜீ ஜாயத இயம்-வைஂ ஹோதா-'ஸாவத்த்வர்யுர்யதாஸீந-ஶ்ஶக்ம் ஸத்யஸ்யா ஏவ தத்தோதா நைத்யாஸ்த இவ ஹீயமதோ இமாமேவ தேந யஜமாநோ துஹே ய-த்திஷ்ட-ந்ப்ரதிக்ரு'ணாத்யமுஷ்யா ஏவ ததத்த்வர்யுர்நைதி [ததத்த்வர்யுர்நைதி, திஷ்டதீவ ஹ்யஸாவதோ] 40
திஷ்டதீவ ஹ்யஸாவதோ அமூமேவ தேந யஜமாநோ துஹே யதாஸீந-ஶ்ஶக்ம்ஸதி தஸ்மாதிதஃ ப்ரதாந-ந்தேவா உப ஜீவந்தி ய-த்திஷ்ட-ந்ப்ரதிக்ரு'ணாதி தஸ்மாதமுதஃ ப்ரதாந-ம்மநுஷ்யா உப ஜீவந்தி ய-த்ப்ராம்ஆஸீந-ஶ்ஶக்ம்ஸதி ப்ரத்ய-ந்திஷ்ட-ந்ப்ரதிக்ரு'ணாதி தஸ்மா-த்ப்ராசீநக்ம் ரேதோ தீயதே ப்ரதீசீஃ ப்ரஜா ஜாயந்தே யத்வை ஹோதா-'த்த்வர்யுமப்யாஹ்வயதே வஜ்ரமேநமபி ப்ரவர்தயதி பராம்ஆ வர்ததே வஜ்ரமேவ தந்நி கரோதி ॥ 41 ॥
யத்வை ஹோதா-'த்த்வர்யுமப்யாஹ்வயதே வஜ்ரமேநமபி ப்ரவர்தயத்யுக்தஶா இத்யாஹ ப்ராதஸ்ஸவந-ம்ப்ரதிகீர்ய த்ரீண்யேதாந்யக்ஷராணி த்ரிபதா காயத்ரீ காயத்ர-ம்ப்ராதஸ்ஸவந-ங்காயத்ரியைவ ப்ராதஸ்ஸவநே வஜ்ரமந்தர்தத்த உக்தம்-வாஂசீத்யாஹ மாத்த்யதிந்நக்ம் ஸவந-ம்ப்ரதிகீர்ய சத்வார்யேதாந்ய-க்ஷராணி சதுஷ்பதா த்ரிஷ்டு-ப்த்ரைஷ்டுப-ம்மாத்த்யதிந்நக்ம் ஸவந-ந்த்ரிஷ்டுபைவ மாத்த்யந்திநே ஸவநே வஜ்ரமந்தர்தத்த [வஜ்ரமந்தர்தத்தே, உக்தம்-வாஂசீந்த்ராயேத்யாஹ] 35
உக்தம்-வாஂசீந்த்ராயேத்யாஹ த்ரு'தீயஸவந-ம்ப்ரதிகீர்ய ஸப்தைதாந்யக்ஷராணி ஸப்தபதா ஶக்வரீ ஶாக்வரோ வஜ்ரோ வஜ்ரேணைவ த்ரு'தீயஸவநே வஜ்ரமந்தர்தத்தே ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி ஸ த்வா அத்த்வர்யு-ஸ்ஸ்யாத்யோ யதாஸவந-ம்ப்ரதிகரே சந்தாக்ம்ஸி ஸம்பாதயே-த்தேஜஃ ப்ராத-ஸ்ஸவந ஆத்ம-ந்ததீதேந்த்ரிய-ம்மாத்த்யந்திநே ஸவநே பஶூக் ஸ்த்ரு'தீயஸவந இத்யுக்தஶா இத்யாஹ ப்ராதஸ்ஸவந-ம்ப்ரதிகீர்ய த்ரீண்யேதாந்யக்ஷராணி [ ] 36
த்ரிபதா காயத்ரீ காயத்ர-ம்ப்ராதஸ்ஸவந-ம்ப்ராதஸ்ஸவந ஏவ ப்ரதிகரே சந்தாக்ம்ஸி ஸம்பாதயத்யதோ தேஜோ வை காயத்ரீ தேஜஃ ப்ராத-ஸ்ஸவந-ந்தேஜ ஏவ ப்ராதஸ்ஸவந ஆத்ம-ந்தத்த உக்தம்-வாஂசீத்யாஹ மாத்த்யந்திநக்ம் ஸவந-ம்ப்ரதிகீர்ய சத்வார்யேதாந்யக்ஷராணி சதுஷ்பதா த்ரிஷ்டு-ப்த்ரைஷ்டுப-ம்மாத்த்யந்திநக்ம் ஸவந-ம்மாத்த்யதிந்ந ஏவ ஸவநே ப்ரதிகரே சந்தாக்ம்ஸி ஸம்பாதயத்யதோ இந்த்ரியம்-வைஂ த்ரிஷ்டுகிந்த்ரிய-ம்மாத்த்யதிந்நக்ம் ஸவந- [ஸவநம், இந்த்ரியமேவ] 37
-மிந்த்ரியமேவ மாத்த்யந்திநே ஸவந ஆத்ம-ந்தத்த உக்தம்-வாஂசீந்த்ராயேத்யாஹ த்ரு'தீயஸவந-ம்ப்ரதிகீர்ய ஸப்தைதாந்யக்ஷராணி ஸப்தபதா ஶக்வரீ ஶாக்வராஃ பஶவோ ஜாகத-ந்த்ரு'தீயஸவந-ந்த்ரு'தீயஸவந ஏவ ப்ரதிகரே சந்தாக்ம்ஸி ஸம்பாதயத்யதோ பஶவோ வை ஜகதீ பஶவஸ்த்ரு'தீயஸவந-ம்பஶூநேவ த்ரு'தீயஸவந ஆத்ம-ந்தத்தே யத்வை ஹோதா-'த்த்வர்யுமப்யாஹ்வயத ஆவ்யமஸ்மி-ந்ததாதி தத்யந்நா- [தத்யந்ந, அபஹநீத புரா-'ஸ்ய] 38
-'பஹநீத புரா-'ஸ்ய ஸம்வஂத்ஸரா-த்க்ரு'ஹ ஆ வேவீரஞ்சோக்ம்ஸா மோத இவேதி ப்ரத்யாஹ்வயதே தேநைவ ததப ஹதே யதா வா ஆயதா-ம்ப்ரதீக்ஷத ஏவமத்த்வர்யுஃ ப்ரதிகர-ம்ப்ரதீக்ஷதே யதபி ப்ரதிக்ரு'ணீயாத்யதா ''யதயா ஸம்ரு'ச்சதே தாத்ரு'கேவ தத்யதர்தர்சால்லுப்யேத யதா தாவத்ப்யோ ஹீயதே தாத்ரு'கேவ த-த்ப்ரபாஹுக்வா ரு'த்விஜாமுத்கீதா உத்கீத ஏவோ-த்காத்ரு'ணா- [ஏவோ-த்காத்ரு'ணாம், ரு'சஃ ப்ரணவ] 39
-ம்ரு'சஃ ப்ரணவ உக்தஶக்ம்ஸிநா-ம்ப்ரதிகரோ-'த்த்வர்யூணாம்-யஂ ஏவம்-விஂத்வா-ந்ப்ரதிக்ரு'ணாத்யந்நாத ஏவ பவத்யா-'ஸ்ய ப்ரஜாயாம்-வாஂஜீ ஜாயத இயம்-வைஂ ஹோதா-'ஸாவத்த்வர்யுர்யதாஸீந-ஶ்ஶக்ம் ஸத்யஸ்யா ஏவ தத்தோதா நைத்யாஸ்த இவ ஹீயமதோ இமாமேவ தேந யஜமாநோ துஹே ய-த்திஷ்ட-ந்ப்ரதிக்ரு'ணாத்யமுஷ்யா ஏவ ததத்த்வர்யுர்நைதி [ததத்த்வர்யுர்நைதி, திஷ்டதீவ ஹ்யஸாவதோ] 40
திஷ்டதீவ ஹ்யஸாவதோ அமூமேவ தேந யஜமாநோ துஹே யதாஸீந-ஶ்ஶக்ம்ஸதி தஸ்மாதிதஃ ப்ரதாந-ந்தேவா உப ஜீவந்தி ய-த்திஷ்ட-ந்ப்ரதிக்ரு'ணாதி தஸ்மாதமுதஃ ப்ரதாந-ம்மநுஷ்யா உப ஜீவந்தி ய-த்ப்ராம்ஆஸீந-ஶ்ஶக்ம்ஸதி ப்ரத்ய-ந்திஷ்ட-ந்ப்ரதிக்ரு'ணாதி தஸ்மா-த்ப்ராசீநக்ம் ரேதோ தீயதே ப்ரதீசீஃ ப்ரஜா ஜாயந்தே யத்வை ஹோதா-'த்த்வர்யுமப்யாஹ்வயதே வஜ்ரமேநமபி ப்ரவர்தயதி பராம்ஆ வர்ததே வஜ்ரமேவ தந்நி கரோதி ॥ 41 ॥
(ஸவநே வஜ்ரமந்தர்தத்தே - த்ரீண்யேதாந்யக்ஷராணீ - ந்த்ரிய-ம்மாத்யந்திநக்ம் ஸவநம் - நோ - த்காத்ரு'ணா - மத்வர்யுர்நைதி - வர்தயத்ய - ஷ்டௌ ச) (அ. 9)
உபயாமக்ரு'ஹீதோ-'ஸி வாக்ஷஸதஸி வாக்பாப்யா-ந்த்வா க்ரதுபாப்யாமஸ்ய யஜ்ஞஸ்ய த்ருவஸ்யா-'த்த்ய-க்ஷாப்யா-ங்க்ரு'ஹ்ணா-ம்யுபயாமக்ரு'ஹீதோ-'ஸ்ய்ரு'தஸதஸி சக்ஷுஷ்பாப்யா-ந்த்வா க்ரதுபாப்யாமஸ்ய யஜ்ஞஸ்ய த்ருவஸ்யா-'த்த்யக்ஷாப்யா-ங்க்ரு'ஹ்ணாம்யுபயாமக்ரு'ஹீதோ-'ஸி ஶ்ருதஸதஸி ஶ்ரோத்ரபாப்யா-ந்த்வா க்ரதுபாப்யாமஸ்ய யஜ்ஞஸ்ய த்ருவஸ்யா-'த்த்யக்ஷாப்யா-ங்க்ரு'ஹ்ணாமி தேவேப்யஸ்த்வா விஶ்வதேவேப்யஸ்த்வா விஶ்வேப்யஸ்த்வா தேவேப்யோ விஷ்ணவுருக்ரமைஷ தே ஸோமஸ்தக்ம் ரக்ஷஸ்வ [ஸோமஸ்தக்ம் ரக்ஷஸ்வ, த-ந்தே] 42
த-ந்தே துஶ்சக்ஷா மா-'வ க்யந்மயி வஸுஃ புரோவஸுர்வாக்பா வாச-ம்மே பாஹி மயி வஸுர்விதத்வஸுஶ்சக்ஷுஷ்பாஶ்சக்ஷு-ர்மே பாஹி மயி வஸுஃ ஸம்யஂத்வஸு-ஶ்ஶ்ரோத்ரபா-ஶ்ஶ்ரோத்ர-ம்மே பாஹி பூரஸி ஶ்ரேஷ்டோ ரஶ்மீநா-ம்ப்ராணபாஃ ப்ராண-ம்மே பாஹி தூரஸி ஶ்ரேஷ்டோ ரஶ்மீநாமபாநபா அபாந-ம்மே பாஹி யோ ந இந்த்ரவாயூ மித்ராவருணா-வஶ்விநாவபிதாஸதி ப்ராத்ரு'வ்ய உத்பிபீதே ஶுபஸ்பதீ இதமஹ-ந்தமதர-ம்பாதயாமி யதேந்த்ரா-'ஹமுத்தமஶ்சேதயாநி ॥ 43 ॥
உபயாமக்ரு'ஹீதோ-'ஸி வாக்ஷஸதஸி வாக்பாப்யா-ந்த்வா க்ரதுபாப்யாமஸ்ய யஜ்ஞஸ்ய த்ருவஸ்யா-'த்த்ய-க்ஷாப்யா-ங்க்ரு'ஹ்ணா-ம்யுபயாமக்ரு'ஹீதோ-'ஸ்ய்ரு'தஸதஸி சக்ஷுஷ்பாப்யா-ந்த்வா க்ரதுபாப்யாமஸ்ய யஜ்ஞஸ்ய த்ருவஸ்யா-'த்த்யக்ஷாப்யா-ங்க்ரு'ஹ்ணாம்யுபயாமக்ரு'ஹீதோ-'ஸி ஶ்ருதஸதஸி ஶ்ரோத்ரபாப்யா-ந்த்வா க்ரதுபாப்யாமஸ்ய யஜ்ஞஸ்ய த்ருவஸ்யா-'த்த்யக்ஷாப்யா-ங்க்ரு'ஹ்ணாமி தேவேப்யஸ்த்வா விஶ்வதேவேப்யஸ்த்வா விஶ்வேப்யஸ்த்வா தேவேப்யோ விஷ்ணவுருக்ரமைஷ தே ஸோமஸ்தக்ம் ரக்ஷஸ்வ [ஸோமஸ்தக்ம் ரக்ஷஸ்வ, த-ந்தே] 42
த-ந்தே துஶ்சக்ஷா மா-'வ க்யந்மயி வஸுஃ புரோவஸுர்வாக்பா வாச-ம்மே பாஹி மயி வஸுர்விதத்வஸுஶ்சக்ஷுஷ்பாஶ்சக்ஷு-ர்மே பாஹி மயி வஸுஃ ஸம்யஂத்வஸு-ஶ்ஶ்ரோத்ரபா-ஶ்ஶ்ரோத்ர-ம்மே பாஹி பூரஸி ஶ்ரேஷ்டோ ரஶ்மீநா-ம்ப்ராணபாஃ ப்ராண-ம்மே பாஹி தூரஸி ஶ்ரேஷ்டோ ரஶ்மீநாமபாநபா அபாந-ம்மே பாஹி யோ ந இந்த்ரவாயூ மித்ராவருணா-வஶ்விநாவபிதாஸதி ப்ராத்ரு'வ்ய உத்பிபீதே ஶுபஸ்பதீ இதமஹ-ந்தமதர-ம்பாதயாமி யதேந்த்ரா-'ஹமுத்தமஶ்சேதயாநி ॥ 43 ॥
(ரக்ஷஸ்வ - ப்ர்ராத்ரு'வ்ய - ஸ்த்ரயோதஶ ச) (அ. 10)
ப்ர ஸோ அக்நே தவோதிபிஃ ஸுவீராபிஸ்தரதி வாஜகர்மபிஃ । யஸ்ய த்வக்ம் ஸக்யமாவித ॥ ப்ர ஹோத்ரே பூர்வ்யம்-வஂசோ-'க்நயே பரதா ப்ரு'ஹத் । விபா-ஞ்ஜ்யோதீக்ம்ஷி பிப்ரதே ந வேதஸே ॥ அக்நே த்ரீ தே வாஜிநா த்ரீ ஷதஸ்தா திஸ்ரஸ்தே ஜிஹ்வா ரு'தஜாத பூர்வீஃ । திஸ்ர உ தே தநுவோ தேவவாதாஸ்தாபிர்நஃ பாஹி கிரோ அப்ரயுச்சந்ந் ॥ ஸம்-வாஂ-ங்கர்மணா ஸமிஷா [ஸமிஷா, ஹிநோமீந்த்ரா-விஷ்ணூ] 44
ஹிநோமீந்த்ரா-விஷ்ணூ அபஸஸ்பாரே அஸ்ய । ஜுஷேதாம்-யஂஜ்ஞ-ந்த்ரவிண-ஞ்ச தத்தமரிஷ்டைர்நஃ பதிபிஃ பாரயந்தா ॥ உபா ஜிக்யதுர்ந பரா ஜயேதே ந பரா ஜிக்யே கதரஶ்சநைநோஃ । இந்த்ரஶ்ச விஷ்ணோ யதபஸ்ப்ரு'தேதா-ந்த்ரேதா ஸஹஸ்ரம்-விஂ ததைரயேதாம் ॥ த்ரீண்யாயூக்ம்ஷி தவ ஜாதவேதஸ்திஸ்ர ஆஜாநீருஷஸஸ்தே அக்நே । தாபிர்தேவாநாமவோ யக்ஷி வித்வாநதா [வித்வாநத, பவ யஜமாநாய ஶம்யோஂஃ ।] 45
-பவ யஜமாநாய ஶம்யோஂஃ ॥ அக்நிஸ்த்ரீணி த்ரிதாதூந்யா க்ஷேதி விததா கவிஃ । ஸ த்ரீக்ம்ரேகாதஶாக்ம் இஹ ॥ யக்ஷச்ச பிப்ரயச்ச நோ விப்ரோ தூதஃ பரிஷ்க்ரு'தஃ । நபந்தாமந்யகே ஸமே ॥ இந்த்ராவிஷ்ணூ த்ரு'க்ம்ஹிதா-ஶ்ஶம்பரஸ்ய நவ புரோ நவதி-ஞ்ச- ஶ்ஞதிஷ்டம் । ஶதம்-வஂர்சிநஃ ஸஹஸ்ர-ஞ்ச ஸாகக்ம் ஹதோ அப்ரத்யஸுரஸ்ய வீராந் ॥ உத மாதா மஹிஷ மந்வவேநதமீ த்வா ஜஹதி புத்ர தேவாஃ । அதாப்ரவீ-த்வ்ரு'த்ரமிந்த்ரோ ஹநிஷ்யந்-த்ஸகே விஷ்ணோ விதரம்-விஂக்ரமஸ்வ ॥ 46 ॥
ப்ர ஸோ அக்நே தவோதிபிஃ ஸுவீராபிஸ்தரதி வாஜகர்மபிஃ । யஸ்ய த்வக்ம் ஸக்யமாவித ॥ ப்ர ஹோத்ரே பூர்வ்யம்-வஂசோ-'க்நயே பரதா ப்ரு'ஹத் । விபா-ஞ்ஜ்யோதீக்ம்ஷி பிப்ரதே ந வேதஸே ॥ அக்நே த்ரீ தே வாஜிநா த்ரீ ஷதஸ்தா திஸ்ரஸ்தே ஜிஹ்வா ரு'தஜாத பூர்வீஃ । திஸ்ர உ தே தநுவோ தேவவாதாஸ்தாபிர்நஃ பாஹி கிரோ அப்ரயுச்சந்ந் ॥ ஸம்-வாஂ-ங்கர்மணா ஸமிஷா [ஸமிஷா, ஹிநோமீந்த்ரா-விஷ்ணூ] 44
ஹிநோமீந்த்ரா-விஷ்ணூ அபஸஸ்பாரே அஸ்ய । ஜுஷேதாம்-யஂஜ்ஞ-ந்த்ரவிண-ஞ்ச தத்தமரிஷ்டைர்நஃ பதிபிஃ பாரயந்தா ॥ உபா ஜிக்யதுர்ந பரா ஜயேதே ந பரா ஜிக்யே கதரஶ்சநைநோஃ । இந்த்ரஶ்ச விஷ்ணோ யதபஸ்ப்ரு'தேதா-ந்த்ரேதா ஸஹஸ்ரம்-விஂ ததைரயேதாம் ॥ த்ரீண்யாயூக்ம்ஷி தவ ஜாதவேதஸ்திஸ்ர ஆஜாநீருஷஸஸ்தே அக்நே । தாபிர்தேவாநாமவோ யக்ஷி வித்வாநதா [வித்வாநத, பவ யஜமாநாய ஶம்யோஂஃ ।] 45
-பவ யஜமாநாய ஶம்யோஂஃ ॥ அக்நிஸ்த்ரீணி த்ரிதாதூந்யா க்ஷேதி விததா கவிஃ । ஸ த்ரீக்ம்ரேகாதஶாக்ம் இஹ ॥ யக்ஷச்ச பிப்ரயச்ச நோ விப்ரோ தூதஃ பரிஷ்க்ரு'தஃ । நபந்தாமந்யகே ஸமே ॥ இந்த்ராவிஷ்ணூ த்ரு'க்ம்ஹிதா-ஶ்ஶம்பரஸ்ய நவ புரோ நவதி-ஞ்ச- ஶ்ஞதிஷ்டம் । ஶதம்-வஂர்சிநஃ ஸஹஸ்ர-ஞ்ச ஸாகக்ம் ஹதோ அப்ரத்யஸுரஸ்ய வீராந் ॥ உத மாதா மஹிஷ மந்வவேநதமீ த்வா ஜஹதி புத்ர தேவாஃ । அதாப்ரவீ-த்வ்ரு'த்ரமிந்த்ரோ ஹநிஷ்யந்-த்ஸகே விஷ்ணோ விதரம்-விஂக்ரமஸ்வ ॥ 46 ॥
(இஷா - 'த - த்வா - த்ரயோதஶ ச) (அ. 11)
(யோ வை பவமாநாநாம் - த்ரீணி - பரிபூரஃ - ஸ்ப்ய-ஸ்ஸ்வஸ்தி - ர்பக்ஷேஹி - மஹீநா-ம்பயோ-'ஸி - தேவ ஸவிதரேதத்தே - ஶ்யேநாய - யத்வை ஹோதோ - பயாமக்ரு'ஹீதோ-'ஸி வாக்ஷஸத் - ப்ர ஸோ அக்ந - ஏகாதஶ )
(யோ வை - ஸ்ப்ய-ஸ்ஸ்வஸ்திஃ - ஸ்வதாயை நமஃ - ப்ரமுஞ்ச - திஷ்டதீவ - ஷட்சத்வாரிக்ம்ஶத் )
(யோ வை பவமாநாநாம், விக்ரமஸ்வ)
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ந்த்ரு'தீயகாண்டே த்விதீயஃ ப்ரஶ்ந-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥