কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযা-ন্তৃতীযকাণ্ডে তৃতীযঃ প্ৰশ্নঃ - ৱৈকৃতৱিধীনামভিধানং
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
অগ্নে তেজস্ৱি-ন্তেজস্ৱী ত্ৱ-ন্দেৱেষু ভূযাস্তেজস্ৱন্ত-ম্মামাযুষ্মন্তং-ৱঁৰ্চস্ৱন্ত-ম্মনুষ্যেষু কুৰু দীক্ষাযৈ চ ত্ৱা তপসশ্চ তেজসে জুহোমি তেজোৱিদসি তেজো মা মা হাসীন্মা-ঽহ-ন্তেজো হাসিষ-ম্মা মা-ন্তেজো হাসীদিন্দ্ৰৌজস্ৱিন্নোজস্ৱী ত্ৱ-ন্দেৱেষু ভূযা ওজস্ৱন্ত-ম্মামাযুষ্মন্তং-ৱঁৰ্চস্ৱন্ত-ম্মনুষ্যেষু কুৰু ব্ৰহ্মণশ্চ ত্ৱা ক্ষত্ৰস্য চৌ- [ক্ষত্ৰস্য চ, ওজসে জুহোম্যোজোৱি-] 1
-জসে জুহোম্যোজোৱি-দস্যোজো মা মা হাসীন্মা-ঽহমোজো হাসিষ-ম্মা মামোজো হাসী-থ্সূৰ্য ভ্ৰাজস্ৱি-ন্ভ্ৰাজস্ৱী ত্ৱ-ন্দেৱেষু ভূযা ভ্ৰাজস্ৱন্ত-ম্মামাযুষ্মন্তং-ৱঁৰ্চস্ৱন্ত-ম্মনুষ্যেষু কুৰু ৱাযোশ্চ ত্ৱা-ঽপাঞ্চ ভ্ৰাজসে জুহোমিসুৱৰ্ৱিদসি সুৱৰ্মা মা হাসীন্মা-ঽহগ্ং সুৱৰ্হাসিষ-ম্মা মাগ্ং সুৱৰ্হাসী-ন্মযি মেধা-ম্মযি প্ৰজা-ম্ময্যগ্নিস্তেজো দধাতু মযি মেধা-ম্মযি প্ৰজা-ম্মযীন্দ্ৰ ইন্দ্ৰিয-ন্দধাতু মযি মেধা-ম্মযি প্ৰজা-ম্মযি সূৰ্যো ভ্ৰাজো দধাতু ॥ 2 ॥
অগ্নে তেজস্ৱি-ন্তেজস্ৱী ত্ৱ-ন্দেৱেষু ভূযাস্তেজস্ৱন্ত-ম্মামাযুষ্মন্তং-ৱঁৰ্চস্ৱন্ত-ম্মনুষ্যেষু কুৰু দীক্ষাযৈ চ ত্ৱা তপসশ্চ তেজসে জুহোমি তেজোৱিদসি তেজো মা মা হাসীন্মা-ঽহ-ন্তেজো হাসিষ-ম্মা মা-ন্তেজো হাসীদিন্দ্ৰৌজস্ৱিন্নোজস্ৱী ত্ৱ-ন্দেৱেষু ভূযা ওজস্ৱন্ত-ম্মামাযুষ্মন্তং-ৱঁৰ্চস্ৱন্ত-ম্মনুষ্যেষু কুৰু ব্ৰহ্মণশ্চ ত্ৱা ক্ষত্ৰস্য চৌ- [ক্ষত্ৰস্য চ, ওজসে জুহোম্যোজোৱি-] 1
-জসে জুহোম্যোজোৱি-দস্যোজো মা মা হাসীন্মা-ঽহমোজো হাসিষ-ম্মা মামোজো হাসী-থ্সূৰ্য ভ্ৰাজস্ৱি-ন্ভ্ৰাজস্ৱী ত্ৱ-ন্দেৱেষু ভূযা ভ্ৰাজস্ৱন্ত-ম্মামাযুষ্মন্তং-ৱঁৰ্চস্ৱন্ত-ম্মনুষ্যেষু কুৰু ৱাযোশ্চ ত্ৱা-ঽপাঞ্চ ভ্ৰাজসে জুহোমিসুৱৰ্ৱিদসি সুৱৰ্মা মা হাসীন্মা-ঽহগ্ং সুৱৰ্হাসিষ-ম্মা মাগ্ং সুৱৰ্হাসী-ন্মযি মেধা-ম্মযি প্ৰজা-ম্ময্যগ্নিস্তেজো দধাতু মযি মেধা-ম্মযি প্ৰজা-ম্মযীন্দ্ৰ ইন্দ্ৰিয-ন্দধাতু মযি মেধা-ম্মযি প্ৰজা-ম্মযি সূৰ্যো ভ্ৰাজো দধাতু ॥ 2 ॥
(ক্ষত্ৰস্য চ - মযি - ত্ৰযোৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 1)
ৱাযুৰ্হিকংৰ্তা-ঽগ্নিঃ প্ৰস্তোতা প্ৰজাপতি-স্সাম বৃহস্পতিৰুদ্গাতা ৱিশ্ৱে দেৱা উপগাতাৰো মৰুতঃ প্ৰতিহৰ্তাৰ ইন্দ্ৰো নিধনন্তে দেৱাঃ প্ৰাণভৃতঃ প্ৰাণ-ম্মযি দধত্ৱেতদ্ৱৈ সৰ্ৱমদ্ধ্ৱৰ্যু-ৰুপাকুৰ্ৱন্নুদ্গাতৃভ্য উপাকৰোতি তে দেৱাঃ প্ৰাণভৃতঃ প্ৰাণ-ম্মযি দধত্ৱিত্যাহৈতদেৱ সৱৰ্মাত্ম-ন্ধত্ত ইডা দেৱহূ ৰ্মনু-ৰ্যজ্ঞনী-ৰ্বৃহস্পতিৰুক্থামদানি শগ্ংসিষ-দ্ৱিশ্ৱে দেৱা- [দেৱাঃ, সূক্তৱাচঃ পৃথিৱি] 3
-স্সূক্তৱাচঃ পৃথিৱি মাতৰ্মা মাহিগ্ংসী ৰ্মধু মনিষ্যে মধু জনিষ্যে মধুৱক্ষ্যামি মধুৱদিষ্যামি মধুমতী-ন্দেৱেভ্যো ৱাচমুদ্যাসগ্ং শুশ্ৰূষেণ্যা-ম্মনুষ্যেভ্যস্ত-ম্মা দেৱা অৱন্তু শোভাযৈ পিতৰো-ঽনু মদন্তু ॥ 4 ॥
ৱাযুৰ্হিকংৰ্তা-ঽগ্নিঃ প্ৰস্তোতা প্ৰজাপতি-স্সাম বৃহস্পতিৰুদ্গাতা ৱিশ্ৱে দেৱা উপগাতাৰো মৰুতঃ প্ৰতিহৰ্তাৰ ইন্দ্ৰো নিধনন্তে দেৱাঃ প্ৰাণভৃতঃ প্ৰাণ-ম্মযি দধত্ৱেতদ্ৱৈ সৰ্ৱমদ্ধ্ৱৰ্যু-ৰুপাকুৰ্ৱন্নুদ্গাতৃভ্য উপাকৰোতি তে দেৱাঃ প্ৰাণভৃতঃ প্ৰাণ-ম্মযি দধত্ৱিত্যাহৈতদেৱ সৱৰ্মাত্ম-ন্ধত্ত ইডা দেৱহূ ৰ্মনু-ৰ্যজ্ঞনী-ৰ্বৃহস্পতিৰুক্থামদানি শগ্ংসিষ-দ্ৱিশ্ৱে দেৱা- [দেৱাঃ, সূক্তৱাচঃ পৃথিৱি] 3
-স্সূক্তৱাচঃ পৃথিৱি মাতৰ্মা মাহিগ্ংসী ৰ্মধু মনিষ্যে মধু জনিষ্যে মধুৱক্ষ্যামি মধুৱদিষ্যামি মধুমতী-ন্দেৱেভ্যো ৱাচমুদ্যাসগ্ং শুশ্ৰূষেণ্যা-ম্মনুষ্যেভ্যস্ত-ম্মা দেৱা অৱন্তু শোভাযৈ পিতৰো-ঽনু মদন্তু ॥ 4 ॥
(শগ্ংসিষ-দ্ৱিশ্ৱে দেৱা - অষ্টাৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 2)
ৱসৱস্ত্ৱা প্ৰৱহন্তু গাযত্ৰেণ ছন্দসা-ঽগ্নেঃ প্ৰিয-ম্পাথ উপেহি ৰুদ্ৰাস্ত্ৱা প্ৰৱৃহন্তু ত্ৰৈষ্টুভেন ছন্দসেন্দ্ৰস্য প্ৰিয-ম্পাথ উপেহ্যাদিত্যাস্ত্ৱা প্ৰৱৃহন্তু জাগতেন ছন্দসা ৱিশ্ৱেষা-ন্দেৱানা-ম্প্ৰিয-ম্পাথ উপেহি মান্দাসু তে শুক্ৰ শুক্ৰমা ধূনোমি ভন্দনাসু কোতনাসু নূতনাসু ৰেশীষু মেষীষু ৱাশীষু ৱিশ্ৱভৃথ্সু মাদ্ধ্ৱীষু ককুহাসু শক্ৱৰীষু [ ] 5
শুক্ৰাসু তে শুক্ৰ শুক্ৰমা ধূনোমি শুক্ৰ-ন্তে শুক্ৰেণ গৃহ্ণাম্যহ্নো ৰূপেণ সূৰ্যস্য ৰশ্মিভিঃ ॥ আ-ঽস্মিন্নুগ্ৰা অচুচ্যৱুৰ্দিৱো ধাৰা অসশ্চত ॥ ককুহগ্ং ৰূপং-ৱৃঁষভস্য ৰোচতে বৃহ-থ্সোম-স্সোমস্য পুৰোগা-শ্শুক্ৰ-শ্শুক্ৰস্য পুৰোগাঃ ॥ য-ত্তে সোমাদাভ্য-ন্নাম জাগৃৱি তস্মৈ তে সোম সোমায স্ৱাহোশি-ক্ত্ৱ-ন্দেৱ সোম গাযত্ৰেণ ছন্দসা-ঽগ্নেঃ [ছন্দসা-ঽগ্নেঃ, প্ৰিয-ম্পাথো] 6
প্ৰিয-ম্পাথো অপীহি ৱশী ত্ৱ-ন্দেৱ সোম ত্ৰৈষ্টুভেন ছন্দসেন্দ্ৰস্য প্ৰিয-ম্পাথো অপীহ্যস্মথ্সখা ত্ৱ-ন্দেৱ সোম জাগতেন ছন্দসা ৱিশ্ৱেষা-ন্দেৱানা-ম্প্ৰিয-ম্পাথো অপীহ্যা নঃ প্ৰাণ এতু পৰাৱত আ-ঽন্তৰিক্ষাদ্দিৱস্পৰি । আযুঃ পৃথিৱ্যা অদ্ধ্যমৃতমসি প্ৰাণায ত্ৱা ॥ ইন্দ্ৰাগ্নী মে ৱৰ্চঃ কৃণুতাং-ৱঁৰ্চ-স্সোমো বৃহস্পতিঃ । ৱৰ্চো মে ৱিশ্ৱেদেৱা ৱৰ্চো মে ধত্তমশ্ৱিনা ॥ দধন্ৱে ৱা যদীমনু ৱোচদ্ব্ৰহ্মাণি ৱেৰু তত্ । পৰি ৱিশ্ৱানি কাৱ্যা নেমিশ্চক্ৰমিৱা ভৱত্ ॥ 7 ॥
ৱসৱস্ত্ৱা প্ৰৱহন্তু গাযত্ৰেণ ছন্দসা-ঽগ্নেঃ প্ৰিয-ম্পাথ উপেহি ৰুদ্ৰাস্ত্ৱা প্ৰৱৃহন্তু ত্ৰৈষ্টুভেন ছন্দসেন্দ্ৰস্য প্ৰিয-ম্পাথ উপেহ্যাদিত্যাস্ত্ৱা প্ৰৱৃহন্তু জাগতেন ছন্দসা ৱিশ্ৱেষা-ন্দেৱানা-ম্প্ৰিয-ম্পাথ উপেহি মান্দাসু তে শুক্ৰ শুক্ৰমা ধূনোমি ভন্দনাসু কোতনাসু নূতনাসু ৰেশীষু মেষীষু ৱাশীষু ৱিশ্ৱভৃথ্সু মাদ্ধ্ৱীষু ককুহাসু শক্ৱৰীষু [ ] 5
শুক্ৰাসু তে শুক্ৰ শুক্ৰমা ধূনোমি শুক্ৰ-ন্তে শুক্ৰেণ গৃহ্ণাম্যহ্নো ৰূপেণ সূৰ্যস্য ৰশ্মিভিঃ ॥ আ-ঽস্মিন্নুগ্ৰা অচুচ্যৱুৰ্দিৱো ধাৰা অসশ্চত ॥ ককুহগ্ং ৰূপং-ৱৃঁষভস্য ৰোচতে বৃহ-থ্সোম-স্সোমস্য পুৰোগা-শ্শুক্ৰ-শ্শুক্ৰস্য পুৰোগাঃ ॥ য-ত্তে সোমাদাভ্য-ন্নাম জাগৃৱি তস্মৈ তে সোম সোমায স্ৱাহোশি-ক্ত্ৱ-ন্দেৱ সোম গাযত্ৰেণ ছন্দসা-ঽগ্নেঃ [ছন্দসা-ঽগ্নেঃ, প্ৰিয-ম্পাথো] 6
প্ৰিয-ম্পাথো অপীহি ৱশী ত্ৱ-ন্দেৱ সোম ত্ৰৈষ্টুভেন ছন্দসেন্দ্ৰস্য প্ৰিয-ম্পাথো অপীহ্যস্মথ্সখা ত্ৱ-ন্দেৱ সোম জাগতেন ছন্দসা ৱিশ্ৱেষা-ন্দেৱানা-ম্প্ৰিয-ম্পাথো অপীহ্যা নঃ প্ৰাণ এতু পৰাৱত আ-ঽন্তৰিক্ষাদ্দিৱস্পৰি । আযুঃ পৃথিৱ্যা অদ্ধ্যমৃতমসি প্ৰাণায ত্ৱা ॥ ইন্দ্ৰাগ্নী মে ৱৰ্চঃ কৃণুতাং-ৱঁৰ্চ-স্সোমো বৃহস্পতিঃ । ৱৰ্চো মে ৱিশ্ৱেদেৱা ৱৰ্চো মে ধত্তমশ্ৱিনা ॥ দধন্ৱে ৱা যদীমনু ৱোচদ্ব্ৰহ্মাণি ৱেৰু তত্ । পৰি ৱিশ্ৱানি কাৱ্যা নেমিশ্চক্ৰমিৱা ভৱত্ ॥ 7 ॥
(শক্ৱৰীষ্ৱ - গ্নে - ৰ্বৃহস্পতিঃ - পঞ্চৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 3)
এতদ্ৱা অপা-ন্নামধেয-ঙ্গুহ্যং-যঁদাধাৱা মান্দাসু তে শুক্ৰ শুক্ৰমা ধূনোমীত্যাহাপামেৱ নামধেযেন গুহ্যেন দিৱো ৱৃষ্টিমৱ ৰুন্ধে শুক্ৰ-ন্তে শুক্ৰেণ গৃহ্ণামীত্যাহৈতদ্ৱা অহ্নো ৰূপং-যঁদ্ৰাত্ৰি-স্সূৰ্যস্য ৰশ্মযো ৱৃষ্ট্যা ঈশতে-ঽহ্ন এৱ ৰূপেণ সূৰ্যস্য ৰশ্মিভিৰ্দিৱো ৱৃষ্টি-ঞ্চ্যাৱযত্যা-ঽস্মিন্নুগ্ৰা [-ঽস্মিন্নুগ্ৰাঃ, অচুচ্যৱুৰিত্যাহ] 8
অচুচ্যৱুৰিত্যাহ যথাযজুৰেৱৈত-ত্ককুহগ্ং ৰূপং-ৱৃঁষভস্য ৰোচতে বৃহদিত্যাহৈতদ্ৱা অস্য ককুহগ্ং ৰূপং-যঁ-দ্ৱৃষ্টী ৰূপেণৈৱ ৱৃষ্টিমৱ ৰুন্ধে যত্তে সোমাদাভ্য-ন্নাম জাগৃৱীত্যাহৈষ হ ৱৈ হৱিষা হৱিৰ্যজতি যো-ঽদাভ্য-ঙ্গৃহীত্ৱা সোমায জুহোতিপৰা ৱা এতস্যা-ঽঽযুঃ প্ৰাণ এতি [প্ৰাণ এতি, যো-ঽগ্ংশু-] 9
যো-ঽগ্ংশু-ঙ্গৃহ্ণাত্যা নঃ প্ৰাণ এতু পৰাৱত ইত্যাহা-ঽঽযুৰেৱ প্ৰাণমাত্ম-ন্ধত্তে ঽমৃতমসি প্ৰাণায ত্ৱেতি হিৰণ্যমভি ৱ্যনিত্যমৃতং-ৱৈঁ হিৰণ্যমাযুঃ প্ৰাণো-ঽমৃতেনৈৱা-ঽঽযুৰাত্ম-ন্ধত্তে শতমান-ম্ভৱতি শতাযুঃ পুৰুষ-শ্শতেন্দ্ৰিয আযুষ্যেৱেন্দ্ৰিযে প্ৰতিতিষ্ঠত্যপ উপ স্পৃশতি ভেষজং-ৱাঁ আপো ভেষজমেৱ কুৰুতে ॥ 10 ॥
এতদ্ৱা অপা-ন্নামধেয-ঙ্গুহ্যং-যঁদাধাৱা মান্দাসু তে শুক্ৰ শুক্ৰমা ধূনোমীত্যাহাপামেৱ নামধেযেন গুহ্যেন দিৱো ৱৃষ্টিমৱ ৰুন্ধে শুক্ৰ-ন্তে শুক্ৰেণ গৃহ্ণামীত্যাহৈতদ্ৱা অহ্নো ৰূপং-যঁদ্ৰাত্ৰি-স্সূৰ্যস্য ৰশ্মযো ৱৃষ্ট্যা ঈশতে-ঽহ্ন এৱ ৰূপেণ সূৰ্যস্য ৰশ্মিভিৰ্দিৱো ৱৃষ্টি-ঞ্চ্যাৱযত্যা-ঽস্মিন্নুগ্ৰা [-ঽস্মিন্নুগ্ৰাঃ, অচুচ্যৱুৰিত্যাহ] 8
অচুচ্যৱুৰিত্যাহ যথাযজুৰেৱৈত-ত্ককুহগ্ং ৰূপং-ৱৃঁষভস্য ৰোচতে বৃহদিত্যাহৈতদ্ৱা অস্য ককুহগ্ং ৰূপং-যঁ-দ্ৱৃষ্টী ৰূপেণৈৱ ৱৃষ্টিমৱ ৰুন্ধে যত্তে সোমাদাভ্য-ন্নাম জাগৃৱীত্যাহৈষ হ ৱৈ হৱিষা হৱিৰ্যজতি যো-ঽদাভ্য-ঙ্গৃহীত্ৱা সোমায জুহোতিপৰা ৱা এতস্যা-ঽঽযুঃ প্ৰাণ এতি [প্ৰাণ এতি, যো-ঽগ্ংশু-] 9
যো-ঽগ্ংশু-ঙ্গৃহ্ণাত্যা নঃ প্ৰাণ এতু পৰাৱত ইত্যাহা-ঽঽযুৰেৱ প্ৰাণমাত্ম-ন্ধত্তে ঽমৃতমসি প্ৰাণায ত্ৱেতি হিৰণ্যমভি ৱ্যনিত্যমৃতং-ৱৈঁ হিৰণ্যমাযুঃ প্ৰাণো-ঽমৃতেনৈৱা-ঽঽযুৰাত্ম-ন্ধত্তে শতমান-ম্ভৱতি শতাযুঃ পুৰুষ-শ্শতেন্দ্ৰিয আযুষ্যেৱেন্দ্ৰিযে প্ৰতিতিষ্ঠত্যপ উপ স্পৃশতি ভেষজং-ৱাঁ আপো ভেষজমেৱ কুৰুতে ॥ 10 ॥
(উগ্ৰা - এত্যা - প - স্ত্ৰীণি চ) (অ. 4)
ৱাযুৰসি প্ৰাণো নাম সৱিতুৰাধিপত্যে-ঽপান-ম্মে দাশ্চক্ষুৰসি শ্ৰোত্ৰ-ন্নাম ধাতুৰাধিপত্য আযুৰ্মে দা ৰূপমসি ৱৰ্ণো নাম বৃহস্পতেৰাধিপত্যে প্ৰজা-ম্মে দা ঋতমসি সত্য-ন্নামেন্দ্ৰস্যা-ঽঽধিপত্যে ক্ষত্ৰ-ম্মে দা ভূতমসি ভৱ্য-ন্নাম পিতৃণামাধিপত্যে-ঽপা-মোষধীনা-ঙ্গৰ্ভ-ন্ধা ঋতস্য ত্ৱা ৱ্যোমন ঋতস্য [ ] 11
ত্ৱা ৱিভূমন ঋতস্য ত্ৱা ৱিধৰ্মণ ঋতস্য ত্ৱা সত্যাযৰ্তস্য ত্ৱা জ্যোতিষে প্ৰজাপতি ৰ্ৱিৰাজমপশ্য-ত্তযা ভূত-ঞ্চ ভৱ্য-ঞ্চা সৃজত তামৃষিভ্যস্তিৰো-ঽদধা-ত্তা-ঞ্জমদগ্নিস্তপসা-ঽ পশ্য-ত্তযা ৱৈ স পৃশ্ঞীন্ কামানসৃজত ত-ত্পৃশ্ঞীনা-ম্পৃশ্ঞিত্ৱং-যঁ-ত্পৃশ্ঞযো গৃহ্যন্তে পৃশ্ঞীনেৱ তৈঃ কামান্. যজমানো-ঽৱ ৰুন্ধে ৱাযুৰসি প্ৰাণো [ৱাযুৰসি প্ৰাণঃ, নামেত্যাহ] 12
নামেত্যাহ প্ৰাণাপানাৱেৱাৱ ৰুন্ধে চক্ষুৰসি শ্ৰোত্ৰ-ন্নামেত্যাহা-ঽঽযুৰেৱাৱ ৰুন্ধে ৰূপমসি ৱৰ্ণো নামেত্যাহ প্ৰজামেৱাৱ ৰুন্ধঋতমসি সত্য-ন্নামেত্যাহ ক্ষত্ৰমেৱাৱ ৰুন্ধে ভূতমসি ভৱ্য-ন্নামেত্যাহ পশৱো ৱা অপামোষধীনা-ঙ্গৰ্ভঃ পশূনেৱা- [পশূনেৱ, অৱ ৰুন্ধ] 13
-ৱ ৰুন্ধ এতাৱদ্ৱৈ পুৰুষ-ম্পৰিতস্তদেৱাৱ ৰুন্ধ ঋতস্য ত্ৱা ৱ্যোমন ইত্যাহেযং-ৱাঁ ঋতস্য ৱ্যোমেমামেৱাভি জযত্যৃতস্য ত্ৱা ৱিভূমন ইত্যাহা-ঽন্তৰিক্ষং-ৱাঁ ঋতস্য ৱিভূমান্তৰিক্ষমেৱাভি জযত্যৃতস্য ত্ৱা ৱিধৰ্মণ ইত্যাহ দ্যৌৰ্ৱা ঋতস্য ৱিধৰ্ম দিৱমেৱাভি জযত্যৃতস্য [জযত্যৃতস্য, ত্ৱা সত্যাযেত্যাহ] 14
ত্ৱা সত্যাযেত্যাহ দিশো ৱা ঋতস্য সত্য-ন্দিশ এৱাভি জযত্যৃতস্য ত্ৱা জ্যোতিষ ইত্যাহ সুৱৰ্গো ৱৈ লোক ঋতস্য জ্যোতিঃ সুৱৰ্গমেৱ লোকমভি জযত্যেতাৱন্তো ৱৈ দেৱলোকাস্তানেৱাভি জযতি দশ সম্পদ্যন্তে দশাক্ষৰা ৱিৰাডন্নং-ৱিঁৰা-ড্ৱিৰাজ্যেৱান্নাদ্যে প্ৰতিতিষ্ঠতি ॥ 15 ॥
ৱাযুৰসি প্ৰাণো নাম সৱিতুৰাধিপত্যে-ঽপান-ম্মে দাশ্চক্ষুৰসি শ্ৰোত্ৰ-ন্নাম ধাতুৰাধিপত্য আযুৰ্মে দা ৰূপমসি ৱৰ্ণো নাম বৃহস্পতেৰাধিপত্যে প্ৰজা-ম্মে দা ঋতমসি সত্য-ন্নামেন্দ্ৰস্যা-ঽঽধিপত্যে ক্ষত্ৰ-ম্মে দা ভূতমসি ভৱ্য-ন্নাম পিতৃণামাধিপত্যে-ঽপা-মোষধীনা-ঙ্গৰ্ভ-ন্ধা ঋতস্য ত্ৱা ৱ্যোমন ঋতস্য [ ] 11
ত্ৱা ৱিভূমন ঋতস্য ত্ৱা ৱিধৰ্মণ ঋতস্য ত্ৱা সত্যাযৰ্তস্য ত্ৱা জ্যোতিষে প্ৰজাপতি ৰ্ৱিৰাজমপশ্য-ত্তযা ভূত-ঞ্চ ভৱ্য-ঞ্চা সৃজত তামৃষিভ্যস্তিৰো-ঽদধা-ত্তা-ঞ্জমদগ্নিস্তপসা-ঽ পশ্য-ত্তযা ৱৈ স পৃশ্ঞীন্ কামানসৃজত ত-ত্পৃশ্ঞীনা-ম্পৃশ্ঞিত্ৱং-যঁ-ত্পৃশ্ঞযো গৃহ্যন্তে পৃশ্ঞীনেৱ তৈঃ কামান্. যজমানো-ঽৱ ৰুন্ধে ৱাযুৰসি প্ৰাণো [ৱাযুৰসি প্ৰাণঃ, নামেত্যাহ] 12
নামেত্যাহ প্ৰাণাপানাৱেৱাৱ ৰুন্ধে চক্ষুৰসি শ্ৰোত্ৰ-ন্নামেত্যাহা-ঽঽযুৰেৱাৱ ৰুন্ধে ৰূপমসি ৱৰ্ণো নামেত্যাহ প্ৰজামেৱাৱ ৰুন্ধঋতমসি সত্য-ন্নামেত্যাহ ক্ষত্ৰমেৱাৱ ৰুন্ধে ভূতমসি ভৱ্য-ন্নামেত্যাহ পশৱো ৱা অপামোষধীনা-ঙ্গৰ্ভঃ পশূনেৱা- [পশূনেৱ, অৱ ৰুন্ধ] 13
-ৱ ৰুন্ধ এতাৱদ্ৱৈ পুৰুষ-ম্পৰিতস্তদেৱাৱ ৰুন্ধ ঋতস্য ত্ৱা ৱ্যোমন ইত্যাহেযং-ৱাঁ ঋতস্য ৱ্যোমেমামেৱাভি জযত্যৃতস্য ত্ৱা ৱিভূমন ইত্যাহা-ঽন্তৰিক্ষং-ৱাঁ ঋতস্য ৱিভূমান্তৰিক্ষমেৱাভি জযত্যৃতস্য ত্ৱা ৱিধৰ্মণ ইত্যাহ দ্যৌৰ্ৱা ঋতস্য ৱিধৰ্ম দিৱমেৱাভি জযত্যৃতস্য [জযত্যৃতস্য, ত্ৱা সত্যাযেত্যাহ] 14
ত্ৱা সত্যাযেত্যাহ দিশো ৱা ঋতস্য সত্য-ন্দিশ এৱাভি জযত্যৃতস্য ত্ৱা জ্যোতিষ ইত্যাহ সুৱৰ্গো ৱৈ লোক ঋতস্য জ্যোতিঃ সুৱৰ্গমেৱ লোকমভি জযত্যেতাৱন্তো ৱৈ দেৱলোকাস্তানেৱাভি জযতি দশ সম্পদ্যন্তে দশাক্ষৰা ৱিৰাডন্নং-ৱিঁৰা-ড্ৱিৰাজ্যেৱান্নাদ্যে প্ৰতিতিষ্ঠতি ॥ 15 ॥
(ৱ্যোমন ঋতস্য - প্ৰাণঃ - পশুনেৱ - ৱিধৰ্ম দিৱমেৱাভি জযত্যৃতস্য -ষট্চত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 5)
দেৱা ৱৈ য-দ্যজ্ঞেন নাৱাৰুন্ধত ত-ত্পৰৈৰৱাৰুন্ধত ত-ত্পৰাণা-ম্পৰত্ৱং-যঁ-ত্পৰে গৃহ্যন্তে যদেৱ যজ্ঞেননাৱৰুন্ধে তস্যাৱৰুদ্ধ্যৈ য-ম্প্ৰথম-ঙ্গৃহ্ণাতীমমেৱ তেন লোকমভি জযতিয-ন্দ্ৱিতীযমন্তৰিক্ষ-ন্তেন য-ন্তৃতীযমমুমেৱ তেন লোকমভি জযতি যদেতে গৃহ্যন্ত এষাং ঁলোকানা-মভিজিত্যা [-মভিজিত্যা, উত্তৰেষ্ৱহ-] 16
উত্তৰেষ্ৱহঃ স্ৱমুতো-ঽৰ্ৱাঞ্চো গৃহ্যন্তে ঽভিজিত্যৈৱেমাং-লোঁকা-ন্পুনৰিমং-লোঁক-ম্প্ৰত্যৱৰোহন্তি য-ত্পূৰ্ৱেষ্ৱহঃ স্ৱিতঃ পৰাঞ্চো গৃহ্যন্তে তস্মাদিতঃ পৰাঞ্চ ইমে লোকা যদুত্তৰেষ্ৱহঃ স্ৱমুতো-ঽৰ্ৱাঞ্চো গৃহ্যন্তে তস্মাদমুতো ঽৰ্ৱাঞ্চ ইমে লোকাস্তস্মাদযাতযাম্নো লোকা-ন্মনুষ্যা উপ জীৱন্তি ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি কস্মা-থ্সত্যাদদ্ভ্য ওষধয-স্স-ম্ভৱন্ত্যোষধযো [ওষধয-স্স-ম্ভৱন্ত্যোষধযঃ, মনুষ্যাণামন্ন-] 17
মনুষ্যাণামন্ন-ম্প্ৰজাপতি-ম্প্ৰজা অনু প্ৰজাযন্ত ইতি পৰানন্ৱিতি ব্ৰূযা-দ্য-দ্গৃহ্ণাত্যদ্ভ্যস্ত্ৱৌষধীভ্যো গৃহ্ণামীতি তস্মাদদ্ভ্য ওষধয-স্সম্ভৱন্তি য-দ্গৃহ্ণাত্যোষধীভ্যস্ত্ৱা প্ৰজাভ্যো গৃহ্ণামীতি তস্মাদোষধযো মনুষ্যাণামন্নং-যঁ-দ্গৃহ্ণাতি প্ৰজাভ্যস্ত্ৱা প্ৰজাপতযে গৃহ্ণামীতি তস্মা-ত্প্ৰজাপতি-ম্প্ৰজা অনু প্ৰজাযন্তে ॥ 18 ॥
দেৱা ৱৈ য-দ্যজ্ঞেন নাৱাৰুন্ধত ত-ত্পৰৈৰৱাৰুন্ধত ত-ত্পৰাণা-ম্পৰত্ৱং-যঁ-ত্পৰে গৃহ্যন্তে যদেৱ যজ্ঞেননাৱৰুন্ধে তস্যাৱৰুদ্ধ্যৈ য-ম্প্ৰথম-ঙ্গৃহ্ণাতীমমেৱ তেন লোকমভি জযতিয-ন্দ্ৱিতীযমন্তৰিক্ষ-ন্তেন য-ন্তৃতীযমমুমেৱ তেন লোকমভি জযতি যদেতে গৃহ্যন্ত এষাং ঁলোকানা-মভিজিত্যা [-মভিজিত্যা, উত্তৰেষ্ৱহ-] 16
উত্তৰেষ্ৱহঃ স্ৱমুতো-ঽৰ্ৱাঞ্চো গৃহ্যন্তে ঽভিজিত্যৈৱেমাং-লোঁকা-ন্পুনৰিমং-লোঁক-ম্প্ৰত্যৱৰোহন্তি য-ত্পূৰ্ৱেষ্ৱহঃ স্ৱিতঃ পৰাঞ্চো গৃহ্যন্তে তস্মাদিতঃ পৰাঞ্চ ইমে লোকা যদুত্তৰেষ্ৱহঃ স্ৱমুতো-ঽৰ্ৱাঞ্চো গৃহ্যন্তে তস্মাদমুতো ঽৰ্ৱাঞ্চ ইমে লোকাস্তস্মাদযাতযাম্নো লোকা-ন্মনুষ্যা উপ জীৱন্তি ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি কস্মা-থ্সত্যাদদ্ভ্য ওষধয-স্স-ম্ভৱন্ত্যোষধযো [ওষধয-স্স-ম্ভৱন্ত্যোষধযঃ, মনুষ্যাণামন্ন-] 17
মনুষ্যাণামন্ন-ম্প্ৰজাপতি-ম্প্ৰজা অনু প্ৰজাযন্ত ইতি পৰানন্ৱিতি ব্ৰূযা-দ্য-দ্গৃহ্ণাত্যদ্ভ্যস্ত্ৱৌষধীভ্যো গৃহ্ণামীতি তস্মাদদ্ভ্য ওষধয-স্সম্ভৱন্তি য-দ্গৃহ্ণাত্যোষধীভ্যস্ত্ৱা প্ৰজাভ্যো গৃহ্ণামীতি তস্মাদোষধযো মনুষ্যাণামন্নং-যঁ-দ্গৃহ্ণাতি প্ৰজাভ্যস্ত্ৱা প্ৰজাপতযে গৃহ্ণামীতি তস্মা-ত্প্ৰজাপতি-ম্প্ৰজা অনু প্ৰজাযন্তে ॥ 18 ॥
(অভিজিত্যৈ - ভৱন্ত্যোষধযো - ঽষ্টা চত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 6)
প্ৰজাপতিৰ্দেৱাসুৰান সৃজত তদনু যজ্ঞো-ঽসৃজ্যত যজ্ঞ-ঞ্ছন্দাগ্ংসি তে ৱিষ্ৱঞ্চো ৱ্যক্ৰামন্-থ্সো-ঽসুৰাননু যজ্ঞো-ঽপাক্ৰাম-দ্যজ্ঞ-ঞ্ছন্দাগ্ংসি তে দেৱা অমন্যন্তামী ৱা ইদমভূৱন্. য-দ্ৱযগ্গ্ স্ম ইতি তে প্ৰজাপতিমুপা-ঽধাৱন্-থ্সো-ঽব্ৰৱীত্-প্ৰজাপতিশ্ছন্দসাং-ৱীঁৰ্যমাদায তদ্ৱঃ প্ৰ দাস্যামীতি স ছন্দসাং-ৱীঁৰ্য- [ছন্দসাং-ৱীঁৰ্যম্, আদায তদেভ্যঃ] 19
-মাদায তদেভ্যঃ প্ৰাযচ্ছ-ত্তদনু ছন্দাগ্স্যপা-ঽক্ৰামন্ ছন্দাগ্ংসি যজ্ঞস্ততো দেৱা অভৱ-ন্পৰা-ঽসুৰা য এৱ-ঞ্ছন্দসাং-ৱীঁৰ্যং-ৱেঁদা-ঽঽ শ্ৰাৱযা-ঽস্তু শ্ৰৌষড্ যজ যে যজামহে ৱষট্কাৰো ভৱত্যাত্মনা পৰা-ঽস্য ভ্ৰাতৃৱ্যো ভৱতি ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি কস্মৈ কমদ্ধ্ৱৰ্যুৰা শ্ৰাৱযতীতি ছন্দসাং-ৱীঁৰ্যাযেতি ব্ৰূযাদে ত-দ্ৱৈ [ ] 20
ছন্দসাং-ৱীঁৰ্যমা শ্ৰাৱযা-ঽস্তু শ্ৰৌষড্ যজ যে যজামহে ৱষট্কাৰো য এৱং-ৱেঁদ সৱীৰ্যৈৰেৱ ছন্দোভিৰৰ্চতি য-ত্কি-ঞ্চাৰ্চতি যদিন্দ্ৰো ৱৃত্ৰমহন্ন-মেদ্ধ্য-ন্ত-দ্য-দ্যতীনপাৱপদ-মেদ্ধ্য-ন্তদথ কস্মাদৈন্দ্ৰো যজ্ঞ আ সগ্গ্স্থাতোৰিত্যাহুৰিন্দ্ৰস্য ৱা এষা যজ্ঞিযা তনূৰ্য-দ্যজ্ঞস্তামেৱ ত দ্যজন্তি য এৱং-ৱেঁদোপৈনং-যঁজ্ঞো নমতি ॥ 21 ॥
প্ৰজাপতিৰ্দেৱাসুৰান সৃজত তদনু যজ্ঞো-ঽসৃজ্যত যজ্ঞ-ঞ্ছন্দাগ্ংসি তে ৱিষ্ৱঞ্চো ৱ্যক্ৰামন্-থ্সো-ঽসুৰাননু যজ্ঞো-ঽপাক্ৰাম-দ্যজ্ঞ-ঞ্ছন্দাগ্ংসি তে দেৱা অমন্যন্তামী ৱা ইদমভূৱন্. য-দ্ৱযগ্গ্ স্ম ইতি তে প্ৰজাপতিমুপা-ঽধাৱন্-থ্সো-ঽব্ৰৱীত্-প্ৰজাপতিশ্ছন্দসাং-ৱীঁৰ্যমাদায তদ্ৱঃ প্ৰ দাস্যামীতি স ছন্দসাং-ৱীঁৰ্য- [ছন্দসাং-ৱীঁৰ্যম্, আদায তদেভ্যঃ] 19
-মাদায তদেভ্যঃ প্ৰাযচ্ছ-ত্তদনু ছন্দাগ্স্যপা-ঽক্ৰামন্ ছন্দাগ্ংসি যজ্ঞস্ততো দেৱা অভৱ-ন্পৰা-ঽসুৰা য এৱ-ঞ্ছন্দসাং-ৱীঁৰ্যং-ৱেঁদা-ঽঽ শ্ৰাৱযা-ঽস্তু শ্ৰৌষড্ যজ যে যজামহে ৱষট্কাৰো ভৱত্যাত্মনা পৰা-ঽস্য ভ্ৰাতৃৱ্যো ভৱতি ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি কস্মৈ কমদ্ধ্ৱৰ্যুৰা শ্ৰাৱযতীতি ছন্দসাং-ৱীঁৰ্যাযেতি ব্ৰূযাদে ত-দ্ৱৈ [ ] 20
ছন্দসাং-ৱীঁৰ্যমা শ্ৰাৱযা-ঽস্তু শ্ৰৌষড্ যজ যে যজামহে ৱষট্কাৰো য এৱং-ৱেঁদ সৱীৰ্যৈৰেৱ ছন্দোভিৰৰ্চতি য-ত্কি-ঞ্চাৰ্চতি যদিন্দ্ৰো ৱৃত্ৰমহন্ন-মেদ্ধ্য-ন্ত-দ্য-দ্যতীনপাৱপদ-মেদ্ধ্য-ন্তদথ কস্মাদৈন্দ্ৰো যজ্ঞ আ সগ্গ্স্থাতোৰিত্যাহুৰিন্দ্ৰস্য ৱা এষা যজ্ঞিযা তনূৰ্য-দ্যজ্ঞস্তামেৱ ত দ্যজন্তি য এৱং-ৱেঁদোপৈনং-যঁজ্ঞো নমতি ॥ 21 ॥
(ছন্দসাং-ৱীঁৰ্যং - ঁৱা - এৱ ত - দষ্টৌ চ) (অ. 7)
আযুৰ্দা অগ্নে হৱিষো জুষাণো ঘৃতপ্ৰতীকো ঘৃতযোনিৰেধি । ঘৃত-ম্পীত্ৱা মধুচাৰু গৱ্য-ম্পিতেৱপুত্ৰমভি ৰক্ষতাদিমম্ ॥ আ ৱৃশ্চ্যতে ৱা এত-দ্যজমানো-ঽগ্নিভ্যাং-যঁদেনযো-শ্শৃত-ঙ্কৃত্যাথা-ঽন্যত্ৰা-ৱভৃথমৱৈত্যাযুৰ্দা অগ্নে হৱিষো জুষাণ ইত্যৱভৃথমৱৈষ্যন্ জুহুযাদাহুত্যৈৱৈনৌ শমযতি না-ঽঽৰ্তিমাৰ্চ্ছতি যজমানো য-ত্কুসীদ- [য-ত্কুসীদম্, অপ্ৰতীত্ত-ম্মযি যেন] 22
-মপ্ৰতীত্ত-ম্মযি যেন যমস্য বলিনা চৰামি । ইহৈৱ স-ন্নিৰৱদযে তদেত-ত্তদগ্নে অনৃণো ভৱামি । ৱিশ্ৱলোপ ৱিশ্ৱদাৱস্য ত্ৱা ঽঽসঞ্জুহোম্যগ্ধাদেকো ঽহুতাদেকঃ সমসনাদেকঃ । তেনঃ কৃণ্ৱন্তু ভেষজগ্ং সদ-স্সহো ৱৰেণ্যম্ ॥ অয-ন্নো নভসা পুৰ-স্সগ্গ্স্ফানো অভি ৰক্ষতু । গৃহাণামসমৰ্ত্যৈ বহৱো নো গৃহা অসন্ন্ ॥ স ত্ৱন্নো [স ত্ৱন্নঃ, নভসস্পত ঊৰ্জ-ন্নো] 23
নভসস্পত ঊৰ্জ-ন্নো ধেহি ভদ্ৰযা । পুনৰ্নো নষ্টমা কৃধি পুনৰ্নো ৰযিমা কৃধি ॥ দেৱ সগ্গ্স্ফান সহস্ৰপোষস্যেশিষে স নো ৰাস্ৱা-ঽজ্যানিগ্ং ৰাযস্পোষগ্ং সুৱীৰ্যগ্ং সংৱঁথ্সৰীণাগ্ স্ৱস্তিম্ ॥ অগ্নিৰ্ৱাৱ যম ইযং-যঁমী কুসীদং-ৱাঁ এত-দ্যমস্য যজমান আ দত্তে যদোষধীভিৰ্ৱেদিগ্গ্ স্তৃণাতি যদনুপৌষ্য প্ৰযাযা-দ্গ্ৰীৱবদ্ধমেন- [-দ্গ্ৰীৱবদ্ধমেনম্, অমুষ্মিন্ ঁলোকে] 24
-মমুষ্মিন্ ঁলোকে নেনীযেৰন্. য-ত্কুসীদমপ্ৰতীত্ত-ম্মযীত্যুপৌষতীহৈৱ সন্. যম-ঙ্কুসীদ-ন্নিৰৱদাযানৃণ-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমেতিযদি মিশ্ৰমিৱ চৰেদঞ্জলিনা সক্তূ-ন্প্ৰদাৱ্যে জুহুযাদেষ ৱা অগ্নিৰ্ৱৈশ্ৱানৰো য-ত্প্ৰদাৱ্যঃ স এৱৈনগ্গ্স্ৱদযত্যহ্নাং-ৱিঁধান্যা-মেকাষ্টকাযামপূপ-ঞ্চতুঃ শৰাৱ-ম্পক্ত্ৱা প্ৰাতৰেতেন কক্ষ-মুপৌষেদ্যদি [-মুপৌষেদ্যদি, দহতি] 25
দহতি পুণ্যসম-ম্ভৱতি যদি ন দহতি পাপসমমেতেন হস্ম ৱা ঋষযঃ পুৰা ৱিজ্ঞানেন দীৰ্ঘসত্ৰমুপ যন্তি যো ৱা উপদ্ৰষ্টাৰমুপ-শ্ৰোতাৰমনুখ্যাতাৰং-ৱিঁদ্ৱান্. যজতে সমমুষ্মিন্ ঁলোক ইষ্টাপূৰ্তেন গচ্ছতে-ঽগ্নিৰ্ৱা উপদ্ৰষ্টা ৱাযুৰুপশ্ৰোতা ঽঽদিত্যো-ঽনুখ্যাতা তান্. য এৱং-ৱিঁদ্ৱান্. যজতে সমমুষ্মিন্ ঁলোক ইষ্টাপূৰ্তেন গচ্ছতে ঽয-ন্নো নভসা পুৰ [পুৰঃ, ইত্যাহাগ্নিৰ্ৱৈ] 26
ইত্যাহাগ্নিৰ্ৱৈ নভসা পুৰো-ঽগ্নিমেৱ তদাহৈতন্মে গোপাযেতি স ত্ৱ-ন্নো নভসস্পত ইত্যাহ ৱাযুৰ্ৱৈ নভসস্পতিৰ্ৱাযুমেৱ তদাহৈতন্মে গোপাযেতি দেৱ সগ্গ্স্ফানেত্যাহা-ঽসৌ ৱা আদিত্যো দেৱ-স্সগ্গ্স্ফান আদিত্যমেৱ তদাহৈতন্মে গোপাযেতি ॥ 27 ॥
আযুৰ্দা অগ্নে হৱিষো জুষাণো ঘৃতপ্ৰতীকো ঘৃতযোনিৰেধি । ঘৃত-ম্পীত্ৱা মধুচাৰু গৱ্য-ম্পিতেৱপুত্ৰমভি ৰক্ষতাদিমম্ ॥ আ ৱৃশ্চ্যতে ৱা এত-দ্যজমানো-ঽগ্নিভ্যাং-যঁদেনযো-শ্শৃত-ঙ্কৃত্যাথা-ঽন্যত্ৰা-ৱভৃথমৱৈত্যাযুৰ্দা অগ্নে হৱিষো জুষাণ ইত্যৱভৃথমৱৈষ্যন্ জুহুযাদাহুত্যৈৱৈনৌ শমযতি না-ঽঽৰ্তিমাৰ্চ্ছতি যজমানো য-ত্কুসীদ- [য-ত্কুসীদম্, অপ্ৰতীত্ত-ম্মযি যেন] 22
-মপ্ৰতীত্ত-ম্মযি যেন যমস্য বলিনা চৰামি । ইহৈৱ স-ন্নিৰৱদযে তদেত-ত্তদগ্নে অনৃণো ভৱামি । ৱিশ্ৱলোপ ৱিশ্ৱদাৱস্য ত্ৱা ঽঽসঞ্জুহোম্যগ্ধাদেকো ঽহুতাদেকঃ সমসনাদেকঃ । তেনঃ কৃণ্ৱন্তু ভেষজগ্ং সদ-স্সহো ৱৰেণ্যম্ ॥ অয-ন্নো নভসা পুৰ-স্সগ্গ্স্ফানো অভি ৰক্ষতু । গৃহাণামসমৰ্ত্যৈ বহৱো নো গৃহা অসন্ন্ ॥ স ত্ৱন্নো [স ত্ৱন্নঃ, নভসস্পত ঊৰ্জ-ন্নো] 23
নভসস্পত ঊৰ্জ-ন্নো ধেহি ভদ্ৰযা । পুনৰ্নো নষ্টমা কৃধি পুনৰ্নো ৰযিমা কৃধি ॥ দেৱ সগ্গ্স্ফান সহস্ৰপোষস্যেশিষে স নো ৰাস্ৱা-ঽজ্যানিগ্ং ৰাযস্পোষগ্ং সুৱীৰ্যগ্ং সংৱঁথ্সৰীণাগ্ স্ৱস্তিম্ ॥ অগ্নিৰ্ৱাৱ যম ইযং-যঁমী কুসীদং-ৱাঁ এত-দ্যমস্য যজমান আ দত্তে যদোষধীভিৰ্ৱেদিগ্গ্ স্তৃণাতি যদনুপৌষ্য প্ৰযাযা-দ্গ্ৰীৱবদ্ধমেন- [-দ্গ্ৰীৱবদ্ধমেনম্, অমুষ্মিন্ ঁলোকে] 24
-মমুষ্মিন্ ঁলোকে নেনীযেৰন্. য-ত্কুসীদমপ্ৰতীত্ত-ম্মযীত্যুপৌষতীহৈৱ সন্. যম-ঙ্কুসীদ-ন্নিৰৱদাযানৃণ-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমেতিযদি মিশ্ৰমিৱ চৰেদঞ্জলিনা সক্তূ-ন্প্ৰদাৱ্যে জুহুযাদেষ ৱা অগ্নিৰ্ৱৈশ্ৱানৰো য-ত্প্ৰদাৱ্যঃ স এৱৈনগ্গ্স্ৱদযত্যহ্নাং-ৱিঁধান্যা-মেকাষ্টকাযামপূপ-ঞ্চতুঃ শৰাৱ-ম্পক্ত্ৱা প্ৰাতৰেতেন কক্ষ-মুপৌষেদ্যদি [-মুপৌষেদ্যদি, দহতি] 25
দহতি পুণ্যসম-ম্ভৱতি যদি ন দহতি পাপসমমেতেন হস্ম ৱা ঋষযঃ পুৰা ৱিজ্ঞানেন দীৰ্ঘসত্ৰমুপ যন্তি যো ৱা উপদ্ৰষ্টাৰমুপ-শ্ৰোতাৰমনুখ্যাতাৰং-ৱিঁদ্ৱান্. যজতে সমমুষ্মিন্ ঁলোক ইষ্টাপূৰ্তেন গচ্ছতে-ঽগ্নিৰ্ৱা উপদ্ৰষ্টা ৱাযুৰুপশ্ৰোতা ঽঽদিত্যো-ঽনুখ্যাতা তান্. য এৱং-ৱিঁদ্ৱান্. যজতে সমমুষ্মিন্ ঁলোক ইষ্টাপূৰ্তেন গচ্ছতে ঽয-ন্নো নভসা পুৰ [পুৰঃ, ইত্যাহাগ্নিৰ্ৱৈ] 26
ইত্যাহাগ্নিৰ্ৱৈ নভসা পুৰো-ঽগ্নিমেৱ তদাহৈতন্মে গোপাযেতি স ত্ৱ-ন্নো নভসস্পত ইত্যাহ ৱাযুৰ্ৱৈ নভসস্পতিৰ্ৱাযুমেৱ তদাহৈতন্মে গোপাযেতি দেৱ সগ্গ্স্ফানেত্যাহা-ঽসৌ ৱা আদিত্যো দেৱ-স্সগ্গ্স্ফান আদিত্যমেৱ তদাহৈতন্মে গোপাযেতি ॥ 27 ॥
(কুসীদং - ত্ৱ-ন্ন - এন - মোষেদ্যদি - পুৰ - আদিত্যমেৱ তদাহৈতন্মে গোপাযেতি) (অ. 8)
এতং-যুঁৱান-ম্পৰি ৱো দদামি তেন ক্ৰীডন্তীশ্চৰত প্ৰিযেণ । মা নঃ শাপ্ত জনুষা সুভাগা ৰাযস্পোষেণ সমিষা মদেম ॥ নমো মহিম্ন উত চক্ষুষে তে মৰুতা-ম্পিতস্তদহ-ঙ্গৃণামি । অনু মন্যস্ৱ সুযজা যজাম জুষ্ট-ন্দেৱানামিদমস্তু হৱ্যম্ ॥ দেৱানামেষ উপনাহ আসীদপা-ঙ্গৰ্ভ ওষধীষু ন্যক্তঃ । সোমস্য দ্ৰফ্সমৱৃণীত পূষা [ ] 28
বৃহন্নদ্ৰিৰভৱ-ত্তদেষাম্ ॥ পিতা ৱথ্সানা-ম্পতিৰঘ্নিযানামথো পিতা মহতা-ঙ্গৰ্গৰাণাম্ । ৱথ্সো জৰাযু প্ৰতিধু-ক্পীযূষ আমিক্ষা মস্তু ঘৃতমস্য ৰেতঃ ॥ ত্ৱা-ঙ্গাৱো-ঽৱৃণত ৰাজ্যায ত্ৱাগ্ং হৱন্ত মৰুতঃ স্ৱৰ্কাঃ । ৱৰ্ষ্মন্ ক্ষত্ৰস্য ককুভি শিশ্ৰিযাণস্ততো ন উগ্ৰো ৱি ভজা ৱসূনি ॥ ৱ্যৃদ্ধেন ৱা এষ পশুনা যজতে যস্যৈতানি ন ক্ৰিযন্ত এষ হ ত্ৱৈ সমৃদ্ধেন যজতে যস্যৈতানি ক্ৰিযন্তে ॥ 29 ॥
এতং-যুঁৱান-ম্পৰি ৱো দদামি তেন ক্ৰীডন্তীশ্চৰত প্ৰিযেণ । মা নঃ শাপ্ত জনুষা সুভাগা ৰাযস্পোষেণ সমিষা মদেম ॥ নমো মহিম্ন উত চক্ষুষে তে মৰুতা-ম্পিতস্তদহ-ঙ্গৃণামি । অনু মন্যস্ৱ সুযজা যজাম জুষ্ট-ন্দেৱানামিদমস্তু হৱ্যম্ ॥ দেৱানামেষ উপনাহ আসীদপা-ঙ্গৰ্ভ ওষধীষু ন্যক্তঃ । সোমস্য দ্ৰফ্সমৱৃণীত পূষা [ ] 28
বৃহন্নদ্ৰিৰভৱ-ত্তদেষাম্ ॥ পিতা ৱথ্সানা-ম্পতিৰঘ্নিযানামথো পিতা মহতা-ঙ্গৰ্গৰাণাম্ । ৱথ্সো জৰাযু প্ৰতিধু-ক্পীযূষ আমিক্ষা মস্তু ঘৃতমস্য ৰেতঃ ॥ ত্ৱা-ঙ্গাৱো-ঽৱৃণত ৰাজ্যায ত্ৱাগ্ং হৱন্ত মৰুতঃ স্ৱৰ্কাঃ । ৱৰ্ষ্মন্ ক্ষত্ৰস্য ককুভি শিশ্ৰিযাণস্ততো ন উগ্ৰো ৱি ভজা ৱসূনি ॥ ৱ্যৃদ্ধেন ৱা এষ পশুনা যজতে যস্যৈতানি ন ক্ৰিযন্ত এষ হ ত্ৱৈ সমৃদ্ধেন যজতে যস্যৈতানি ক্ৰিযন্তে ॥ 29 ॥
(পূষা - ক্ৰিযন্ত এষো - ঽষ্টৌ চ) (অ. 9)
সূৰ্যো দেৱো দিৱিষদ্ভ্যো ধাতা ক্ষত্ৰায ৱাযুঃ প্ৰজাভ্যঃ । বৃহস্পতিস্ত্ৱা প্ৰজাপতযে জ্যোতিষ্মতী-ঞ্জুহোতু ॥ যস্যাস্তে হৰিতো গৰ্ভো-ঽথো যোনিৰ্হিৰণ্যযী । অঙ্গান্যহ্ৰুতা যস্যৈ তা-ন্দেৱৈ-স্সমজীগমম্ ॥ আ ৱৰ্তন ৱৰ্তয নি নিৱৰ্তন ৱৰ্তযেন্দ্ৰ নৰ্দবুদ । ভূম্যাশ্চতস্ৰঃ প্ৰদিশস্তাভিৰা ৱৰ্তযা পুনঃ ॥ ৱি তে ভিনদ্মি তকৰীং-ৱিঁযোনিং-ৱিঁ গৱীন্যৌ । ৱি [ ] 30
মাতৰঞ্চ পুত্ৰ-ঞ্চ ৱি গৰ্ভ-ঞ্চ জৰাযু চ ॥ বহিস্তে অস্তু বালিতি ॥ উৰুদ্ৰফ্সো ৱিশ্ৱৰূপ ইন্দুঃ পৱমানো ধীৰ আনঞ্জ গৰ্ভম্ ॥ একপদী দ্ৱিপদী ত্ৰিপদী চতুষ্পদী পঞ্চপদী ষট্পদী সপ্তপদ্যষ্টাপদী ভুৱনা-ঽনু প্ৰথতাগ্ স্ৱাহা ॥ মহী দ্যৌঃ পৃথিৱী চ ন ইমং-যঁজ্ঞ-ম্মিমিক্ষতাম্ । পিপৃতান্নো ভৰীমভিঃ ॥ 31 ॥
সূৰ্যো দেৱো দিৱিষদ্ভ্যো ধাতা ক্ষত্ৰায ৱাযুঃ প্ৰজাভ্যঃ । বৃহস্পতিস্ত্ৱা প্ৰজাপতযে জ্যোতিষ্মতী-ঞ্জুহোতু ॥ যস্যাস্তে হৰিতো গৰ্ভো-ঽথো যোনিৰ্হিৰণ্যযী । অঙ্গান্যহ্ৰুতা যস্যৈ তা-ন্দেৱৈ-স্সমজীগমম্ ॥ আ ৱৰ্তন ৱৰ্তয নি নিৱৰ্তন ৱৰ্তযেন্দ্ৰ নৰ্দবুদ । ভূম্যাশ্চতস্ৰঃ প্ৰদিশস্তাভিৰা ৱৰ্তযা পুনঃ ॥ ৱি তে ভিনদ্মি তকৰীং-ৱিঁযোনিং-ৱিঁ গৱীন্যৌ । ৱি [ ] 30
মাতৰঞ্চ পুত্ৰ-ঞ্চ ৱি গৰ্ভ-ঞ্চ জৰাযু চ ॥ বহিস্তে অস্তু বালিতি ॥ উৰুদ্ৰফ্সো ৱিশ্ৱৰূপ ইন্দুঃ পৱমানো ধীৰ আনঞ্জ গৰ্ভম্ ॥ একপদী দ্ৱিপদী ত্ৰিপদী চতুষ্পদী পঞ্চপদী ষট্পদী সপ্তপদ্যষ্টাপদী ভুৱনা-ঽনু প্ৰথতাগ্ স্ৱাহা ॥ মহী দ্যৌঃ পৃথিৱী চ ন ইমং-যঁজ্ঞ-ম্মিমিক্ষতাম্ । পিপৃতান্নো ভৰীমভিঃ ॥ 31 ॥
(গৱিন্যৌ ৱি - চতুশ্চত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 10)
ইদং-ৱাঁমাস্যে হৱিঃ প্ৰিযমিন্দ্ৰাবৃহস্পতী । উক্থ-ম্মদশ্চ শস্যতে ॥ অযং-ৱাঁ-ম্পৰি ষিচ্যতে সোমইন্দ্ৰাবৃহস্পতী । চাৰুৰ্মদায পীতযে ॥ অস্মে ইন্দ্ৰাবৃহস্পতী ৰযি-ন্ধত্তগ্ং শতগ্ৱিনম্ । অশ্ৱাৱন্তগ্ং সহস্ৰিণম্ ॥ বৃহস্পতিৰ্নঃ পৰিপাতু পশ্চাদুতোত্তৰস্মাদধৰাদঘাযোঃ । ইন্দ্ৰঃ পুৰস্তাদুত মদ্ধ্যতো ন-স্সখা সখিভ্যো ৱৰিৱঃ কৃণোতু ॥ ৱি তে ৱিষ্ৱগ্ৱাতজূতাসো অগ্নে ভামাস- [অগ্নে ভামাসঃ, শুচে শুচযশ্চৰন্তি ।] 32
-শ্শুচে শুচযশ্চৰন্তি । তুৱিম্ৰক্ষাসো দিৱ্যা নৱগ্ৱা ৱনা ৱনন্তি ধৃষতা ৰুজন্তঃ ॥ ত্ৱামগ্নে মানুষীৰীডতে ৱিশো হোত্ৰাৱিদং-ৱিঁৱিচিগ্ং ৰত্নধাতমম্ । গুহা সন্তগ্ং সুভগ ৱিশ্ৱদৰ্শত-ন্তু ৱিষ্মণসগ্ং সুযজ-ঙ্ঘৃতশ্ৰিযম্ ॥ ধাতা দদাতু নো ৰযিমীশানো জগতস্পতিঃ । স নঃ পূৰ্ণেন ৱাৱনত্ ॥ ধাতা প্ৰজাযা উত ৰায ঈশে ধাতেদং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভুৱন-ঞ্জজান । ধাতা পুত্ৰং-যঁজমানায দাতা [দাতা, তস্মা] 33
তস্মা উ হৱ্য-ঙ্ঘৃতৱদ্ৱিধেম ॥ ধাতা দদাতু নো ৰযি-ম্প্ৰাচী-ঞ্জীৱাতুমক্ষিতাম্ । ৱয-ন্দেৱস্য ধীমহি সুমতিগ্ং সত্যৰাধসঃ ॥ ধাতা দদাতু দাশুষে ৱসূনি প্ৰজাকামায মীঢুষে দুৰোণে । তস্মৈ দেৱা অমৃতা-স্সংৱ্যঁযন্তাং-ৱিঁশ্ৱে দেৱাসো অদিতি-স্সজোষাঃ ॥ অনু নো-ঽদ্যা-ঽনুমতিৰ্যজ্ঞ-ন্দেৱেষু মন্যতাম্ । অগ্নিশ্চ হৱ্যৱাহনো ভৱতা-ন্দাশুষে মযঃ ॥ অন্ৱিদনুমতে ত্ৱ- [অন্ৱিদনুমতে ত্ৱম্, মন্যাসৈ শঞ্চনঃ কৃধি ।] 34
-ম্মন্যাসৈ শঞ্চনঃ কৃধি । ক্ৰত্ৱে দক্ষায নো হিনু প্ৰণ আযূগ্ংষি তাৰিষঃ ॥ অনু মন্যতা-মনুমন্যমানা প্ৰজাৱন্তগ্ং ৰযিমক্ষীযমাণম্ । তস্যৈ ৱযগ্ং হেডসি মা-ঽপি ভূম সা নো দেৱী সুহৱা শৰ্ম যচ্ছতু ॥ যস্যামিদ-ম্প্ৰদিশি যদ্ৱিৰোচতে-ঽনুমতি-ম্প্ৰতি ভূষন্ত্যাযৱঃ । যস্যা উপস্থ উৰ্ৱন্তৰিক্ষগ্ং সা নো দেৱী সুহৱা শৰ্ম যচ্ছতু ॥ 35 ॥
ৰাকামহগ্ং সুহৱাগ্ং সুষ্টুতী হুৱে শৃণোতু ন-স্সুভগা বোধতু ত্মনা । সীৱ্যত্ৱপঃ সূচ্যা-ঽচ্ছিদ্যমানযা দদাতু ৱীৰগ্ং শতদাযমুক্থ্যম্ ॥ যাস্তে ৰাকে সুমতযঃ সুপেশসো যাভিৰ্দদাসি দাশুষে ৱসূনি । তাভিৰ্নো অদ্য সুমনা উপাগহি সহস্ৰপোষগ্ং সুভগে ৰৰাণা ॥ সিনীৱালি, যা সুপাণিঃ ॥ কুহূমহগ্ং সুভগাং-ৱিঁদ্মনাপসমস্মিন্. যজ্ঞে সুহৱা-ঞ্জোহৱীমি । সা নো দদাতু শ্ৰৱণ-ম্পিতৃণা-ন্তস্যাস্তে দেৱি হৱিষা ৱিধেম ॥ কুহূ-ৰ্দেৱানামমৃতস্য পত্নী হৱ্যা নো অস্য হৱিষশ্চিকেতু । স-ন্দাশুষে কিৰতু ভূৰি ৱামগ্ং ৰাযস্পোষ-ঞ্চিকিতুষে দধাতু ॥ 36 ॥
ইদং-ৱাঁমাস্যে হৱিঃ প্ৰিযমিন্দ্ৰাবৃহস্পতী । উক্থ-ম্মদশ্চ শস্যতে ॥ অযং-ৱাঁ-ম্পৰি ষিচ্যতে সোমইন্দ্ৰাবৃহস্পতী । চাৰুৰ্মদায পীতযে ॥ অস্মে ইন্দ্ৰাবৃহস্পতী ৰযি-ন্ধত্তগ্ং শতগ্ৱিনম্ । অশ্ৱাৱন্তগ্ং সহস্ৰিণম্ ॥ বৃহস্পতিৰ্নঃ পৰিপাতু পশ্চাদুতোত্তৰস্মাদধৰাদঘাযোঃ । ইন্দ্ৰঃ পুৰস্তাদুত মদ্ধ্যতো ন-স্সখা সখিভ্যো ৱৰিৱঃ কৃণোতু ॥ ৱি তে ৱিষ্ৱগ্ৱাতজূতাসো অগ্নে ভামাস- [অগ্নে ভামাসঃ, শুচে শুচযশ্চৰন্তি ।] 32
-শ্শুচে শুচযশ্চৰন্তি । তুৱিম্ৰক্ষাসো দিৱ্যা নৱগ্ৱা ৱনা ৱনন্তি ধৃষতা ৰুজন্তঃ ॥ ত্ৱামগ্নে মানুষীৰীডতে ৱিশো হোত্ৰাৱিদং-ৱিঁৱিচিগ্ং ৰত্নধাতমম্ । গুহা সন্তগ্ং সুভগ ৱিশ্ৱদৰ্শত-ন্তু ৱিষ্মণসগ্ং সুযজ-ঙ্ঘৃতশ্ৰিযম্ ॥ ধাতা দদাতু নো ৰযিমীশানো জগতস্পতিঃ । স নঃ পূৰ্ণেন ৱাৱনত্ ॥ ধাতা প্ৰজাযা উত ৰায ঈশে ধাতেদং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভুৱন-ঞ্জজান । ধাতা পুত্ৰং-যঁজমানায দাতা [দাতা, তস্মা] 33
তস্মা উ হৱ্য-ঙ্ঘৃতৱদ্ৱিধেম ॥ ধাতা দদাতু নো ৰযি-ম্প্ৰাচী-ঞ্জীৱাতুমক্ষিতাম্ । ৱয-ন্দেৱস্য ধীমহি সুমতিগ্ং সত্যৰাধসঃ ॥ ধাতা দদাতু দাশুষে ৱসূনি প্ৰজাকামায মীঢুষে দুৰোণে । তস্মৈ দেৱা অমৃতা-স্সংৱ্যঁযন্তাং-ৱিঁশ্ৱে দেৱাসো অদিতি-স্সজোষাঃ ॥ অনু নো-ঽদ্যা-ঽনুমতিৰ্যজ্ঞ-ন্দেৱেষু মন্যতাম্ । অগ্নিশ্চ হৱ্যৱাহনো ভৱতা-ন্দাশুষে মযঃ ॥ অন্ৱিদনুমতে ত্ৱ- [অন্ৱিদনুমতে ত্ৱম্, মন্যাসৈ শঞ্চনঃ কৃধি ।] 34
-ম্মন্যাসৈ শঞ্চনঃ কৃধি । ক্ৰত্ৱে দক্ষায নো হিনু প্ৰণ আযূগ্ংষি তাৰিষঃ ॥ অনু মন্যতা-মনুমন্যমানা প্ৰজাৱন্তগ্ং ৰযিমক্ষীযমাণম্ । তস্যৈ ৱযগ্ং হেডসি মা-ঽপি ভূম সা নো দেৱী সুহৱা শৰ্ম যচ্ছতু ॥ যস্যামিদ-ম্প্ৰদিশি যদ্ৱিৰোচতে-ঽনুমতি-ম্প্ৰতি ভূষন্ত্যাযৱঃ । যস্যা উপস্থ উৰ্ৱন্তৰিক্ষগ্ং সা নো দেৱী সুহৱা শৰ্ম যচ্ছতু ॥ 35 ॥
ৰাকামহগ্ং সুহৱাগ্ং সুষ্টুতী হুৱে শৃণোতু ন-স্সুভগা বোধতু ত্মনা । সীৱ্যত্ৱপঃ সূচ্যা-ঽচ্ছিদ্যমানযা দদাতু ৱীৰগ্ং শতদাযমুক্থ্যম্ ॥ যাস্তে ৰাকে সুমতযঃ সুপেশসো যাভিৰ্দদাসি দাশুষে ৱসূনি । তাভিৰ্নো অদ্য সুমনা উপাগহি সহস্ৰপোষগ্ং সুভগে ৰৰাণা ॥ সিনীৱালি, যা সুপাণিঃ ॥ কুহূমহগ্ং সুভগাং-ৱিঁদ্মনাপসমস্মিন্. যজ্ঞে সুহৱা-ঞ্জোহৱীমি । সা নো দদাতু শ্ৰৱণ-ম্পিতৃণা-ন্তস্যাস্তে দেৱি হৱিষা ৱিধেম ॥ কুহূ-ৰ্দেৱানামমৃতস্য পত্নী হৱ্যা নো অস্য হৱিষশ্চিকেতু । স-ন্দাশুষে কিৰতু ভূৰি ৱামগ্ং ৰাযস্পোষ-ঞ্চিকিতুষে দধাতু ॥ 36 ॥
(ভামাসো - দাতা - ত্ৱ - মন্তৰিক্ষগ্ং সা নো দেৱী সুহৱা শৰ্ম যচ্ছতু -শ্ৰৱণং - চতুৰ্ৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 11)
(অগ্নে তেজস্ৱিন্ - ৱাযু - ৰ্ৱসৱস্ত্ - ৱৈতদ্ৱা অপাং - ঁৱাযুৰসি প্ৰাণো নাম - দেৱা ৱৈ যদ্যজ্ঞেনন - প্ৰজাপতি ৰ্দেৱাসুৰা - নাযুৰ্দা - এতং-যুঁৱানগ্ং - সূৰ্যো দেৱ - ইদং-ৱাঁ - মেকাদশ)
(অগ্নে তেজস্ৱিন্ - ৱাযুৰসি - ছন্দসাং-ৱীঁৰ্যং - মাতৰঞ্চ - ষট্ত্ৰিগ্ংশত্ )
(অগ্নে তেজস্ৱিগ্গ্, শ্চিকিতুষে দধাতু )
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযা-ন্তৃতীযকাণ্ডে তৃতীযঃ প্ৰশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥
