କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ତୃତୀଯକାଣ୍ଡେ ତୃତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଵୈକୃତଵିଧୀନାମଭିଧାନଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଅଗ୍ନେ ତେଜସ୍ଵି-ନ୍ତେଜସ୍ଵୀ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵେଷୁ ଭୂଯାସ୍ତେଜସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମାମାଯୁଷ୍ମନ୍ତଂ-ଵଁର୍ଚସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମନୁଷ୍ଯେଷୁ କୁରୁ ଦୀକ୍ଷାଯୈ ଚ ତ୍ଵା ତପସଶ୍ଚ ତେଜସେ ଜୁହୋମି ତେଜୋଵିଦସି ତେଜୋ ମା ମା ହାସୀନ୍ମା-ଽହ-ନ୍ତେଜୋ ହାସିଷ-ମ୍ମା ମା-ନ୍ତେଜୋ ହାସୀଦିନ୍ଦ୍ରୌଜସ୍ଵିନ୍ନୋଜସ୍ଵୀ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵେଷୁ ଭୂଯା ଓଜସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମାମାଯୁଷ୍ମନ୍ତଂ-ଵଁର୍ଚସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମନୁଷ୍ଯେଷୁ କୁରୁ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚ ତ୍ଵା କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଚୌ- [କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଚ, ଓଜସେ ଜୁହୋମ୍ଯୋଜୋଵି-] 1
-ଜସେ ଜୁହୋମ୍ଯୋଜୋଵି-ଦସ୍ଯୋଜୋ ମା ମା ହାସୀନ୍ମା-ଽହମୋଜୋ ହାସିଷ-ମ୍ମା ମାମୋଜୋ ହାସୀ-ଥ୍ସୂର୍ଯ ଭ୍ରାଜସ୍ଵି-ନ୍ଭ୍ରାଜସ୍ଵୀ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵେଷୁ ଭୂଯା ଭ୍ରାଜସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମାମାଯୁଷ୍ମନ୍ତଂ-ଵଁର୍ଚସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମନୁଷ୍ଯେଷୁ କୁରୁ ଵାଯୋଶ୍ଚ ତ୍ଵା-ଽପାଞ୍ଚ ଭ୍ରାଜସେ ଜୁହୋମିସୁଵର୍ଵିଦସି ସୁଵର୍ମା ମା ହାସୀନ୍ମା-ଽହଗ୍ଂ ସୁଵର୍ହାସିଷ-ମ୍ମା ମାଗ୍ଂ ସୁଵର୍ହାସୀ-ନ୍ମଯି ମେଧା-ମ୍ମଯି ପ୍ରଜା-ମ୍ମଯ୍ଯଗ୍ନିସ୍ତେଜୋ ଦଧାତୁ ମଯି ମେଧା-ମ୍ମଯି ପ୍ରଜା-ମ୍ମଯୀନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ଦଧାତୁ ମଯି ମେଧା-ମ୍ମଯି ପ୍ରଜା-ମ୍ମଯି ସୂର୍ଯୋ ଭ୍ରାଜୋ ଦଧାତୁ ॥ 2 ॥
ଅଗ୍ନେ ତେଜସ୍ଵି-ନ୍ତେଜସ୍ଵୀ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵେଷୁ ଭୂଯାସ୍ତେଜସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମାମାଯୁଷ୍ମନ୍ତଂ-ଵଁର୍ଚସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମନୁଷ୍ଯେଷୁ କୁରୁ ଦୀକ୍ଷାଯୈ ଚ ତ୍ଵା ତପସଶ୍ଚ ତେଜସେ ଜୁହୋମି ତେଜୋଵିଦସି ତେଜୋ ମା ମା ହାସୀନ୍ମା-ଽହ-ନ୍ତେଜୋ ହାସିଷ-ମ୍ମା ମା-ନ୍ତେଜୋ ହାସୀଦିନ୍ଦ୍ରୌଜସ୍ଵିନ୍ନୋଜସ୍ଵୀ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵେଷୁ ଭୂଯା ଓଜସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମାମାଯୁଷ୍ମନ୍ତଂ-ଵଁର୍ଚସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମନୁଷ୍ଯେଷୁ କୁରୁ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚ ତ୍ଵା କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଚୌ- [କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଚ, ଓଜସେ ଜୁହୋମ୍ଯୋଜୋଵି-] 1
-ଜସେ ଜୁହୋମ୍ଯୋଜୋଵି-ଦସ୍ଯୋଜୋ ମା ମା ହାସୀନ୍ମା-ଽହମୋଜୋ ହାସିଷ-ମ୍ମା ମାମୋଜୋ ହାସୀ-ଥ୍ସୂର୍ଯ ଭ୍ରାଜସ୍ଵି-ନ୍ଭ୍ରାଜସ୍ଵୀ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵେଷୁ ଭୂଯା ଭ୍ରାଜସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମାମାଯୁଷ୍ମନ୍ତଂ-ଵଁର୍ଚସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମନୁଷ୍ଯେଷୁ କୁରୁ ଵାଯୋଶ୍ଚ ତ୍ଵା-ଽପାଞ୍ଚ ଭ୍ରାଜସେ ଜୁହୋମିସୁଵର୍ଵିଦସି ସୁଵର୍ମା ମା ହାସୀନ୍ମା-ଽହଗ୍ଂ ସୁଵର୍ହାସିଷ-ମ୍ମା ମାଗ୍ଂ ସୁଵର୍ହାସୀ-ନ୍ମଯି ମେଧା-ମ୍ମଯି ପ୍ରଜା-ମ୍ମଯ୍ଯଗ୍ନିସ୍ତେଜୋ ଦଧାତୁ ମଯି ମେଧା-ମ୍ମଯି ପ୍ରଜା-ମ୍ମଯୀନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ଦଧାତୁ ମଯି ମେଧା-ମ୍ମଯି ପ୍ରଜା-ମ୍ମଯି ସୂର୍ଯୋ ଭ୍ରାଜୋ ଦଧାତୁ ॥ 2 ॥
(କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଚ - ମଯି - ତ୍ରଯୋଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 1)
ଵାଯୁର୍ହିକଂର୍ତା-ଽଗ୍ନିଃ ପ୍ରସ୍ତୋତା ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସାମ ବୃହସ୍ପତିରୁଦ୍ଗାତା ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଉପଗାତାରୋ ମରୁତଃ ପ୍ରତିହର୍ତାର ଇନ୍ଦ୍ରୋ ନିଧନନ୍ତେ ଦେଵାଃ ପ୍ରାଣଭୃତଃ ପ୍ରାଣ-ମ୍ମଯି ଦଧତ୍ଵେତଦ୍ଵୈ ସର୍ଵମଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ-ରୁପାକୁର୍ଵନ୍ନୁଦ୍ଗାତୃଭ୍ଯ ଉପାକରୋତି ତେ ଦେଵାଃ ପ୍ରାଣଭୃତଃ ପ୍ରାଣ-ମ୍ମଯି ଦଧତ୍ଵିତ୍ଯାହୈତଦେଵ ସଵର୍ମାତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତ ଇଡା ଦେଵହୂ ର୍ମନୁ-ର୍ଯଜ୍ଞନୀ-ର୍ବୃହସ୍ପତିରୁକ୍ଥାମଦାନି ଶଗ୍ଂସିଷ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା- [ଦେଵାଃ, ସୂକ୍ତଵାଚଃ ପୃଥିଵି] 3
-ସ୍ସୂକ୍ତଵାଚଃ ପୃଥିଵି ମାତର୍ମା ମାହିଗ୍ଂସୀ ର୍ମଧୁ ମନିଷ୍ଯେ ମଧୁ ଜନିଷ୍ଯେ ମଧୁଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମଧୁଵଦିଷ୍ଯାମି ମଧୁମତୀ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଵାଚମୁଦ୍ଯାସଗ୍ଂ ଶୁଶ୍ରୂଷେଣ୍ଯା-ମ୍ମନୁଷ୍ଯେଭ୍ଯସ୍ତ-ମ୍ମା ଦେଵା ଅଵନ୍ତୁ ଶୋଭାଯୈ ପିତରୋ-ଽନୁ ମଦନ୍ତୁ ॥ 4 ॥
ଵାଯୁର୍ହିକଂର୍ତା-ଽଗ୍ନିଃ ପ୍ରସ୍ତୋତା ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସାମ ବୃହସ୍ପତିରୁଦ୍ଗାତା ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଉପଗାତାରୋ ମରୁତଃ ପ୍ରତିହର୍ତାର ଇନ୍ଦ୍ରୋ ନିଧନନ୍ତେ ଦେଵାଃ ପ୍ରାଣଭୃତଃ ପ୍ରାଣ-ମ୍ମଯି ଦଧତ୍ଵେତଦ୍ଵୈ ସର୍ଵମଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ-ରୁପାକୁର୍ଵନ୍ନୁଦ୍ଗାତୃଭ୍ଯ ଉପାକରୋତି ତେ ଦେଵାଃ ପ୍ରାଣଭୃତଃ ପ୍ରାଣ-ମ୍ମଯି ଦଧତ୍ଵିତ୍ଯାହୈତଦେଵ ସଵର୍ମାତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତ ଇଡା ଦେଵହୂ ର୍ମନୁ-ର୍ଯଜ୍ଞନୀ-ର୍ବୃହସ୍ପତିରୁକ୍ଥାମଦାନି ଶଗ୍ଂସିଷ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା- [ଦେଵାଃ, ସୂକ୍ତଵାଚଃ ପୃଥିଵି] 3
-ସ୍ସୂକ୍ତଵାଚଃ ପୃଥିଵି ମାତର୍ମା ମାହିଗ୍ଂସୀ ର୍ମଧୁ ମନିଷ୍ଯେ ମଧୁ ଜନିଷ୍ଯେ ମଧୁଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମଧୁଵଦିଷ୍ଯାମି ମଧୁମତୀ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଵାଚମୁଦ୍ଯାସଗ୍ଂ ଶୁଶ୍ରୂଷେଣ୍ଯା-ମ୍ମନୁଷ୍ଯେଭ୍ଯସ୍ତ-ମ୍ମା ଦେଵା ଅଵନ୍ତୁ ଶୋଭାଯୈ ପିତରୋ-ଽନୁ ମଦନ୍ତୁ ॥ 4 ॥
(ଶଗ୍ଂସିଷ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା - ଅଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 2)
ଵସଵସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଵହନ୍ତୁ ଗାଯତ୍ରେଣ ଛନ୍ଦସା-ଽଗ୍ନେଃ ପ୍ରିଯ-ମ୍ପାଥ ଉପେହି ରୁଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଵୃହନ୍ତୁ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭେନ ଛନ୍ଦସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରିଯ-ମ୍ପାଥ ଉପେହ୍ଯାଦିତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଵୃହନ୍ତୁ ଜାଗତେନ ଛନ୍ଦସା ଵିଶ୍ଵେଷା-ନ୍ଦେଵାନା-ମ୍ପ୍ରିଯ-ମ୍ପାଥ ଉପେହି ମାନ୍ଦାସୁ ତେ ଶୁକ୍ର ଶୁକ୍ରମା ଧୂନୋମି ଭନ୍ଦନାସୁ କୋତନାସୁ ନୂତନାସୁ ରେଶୀଷୁ ମେଷୀଷୁ ଵାଶୀଷୁ ଵିଶ୍ଵଭୃଥ୍ସୁ ମାଦ୍ଧ୍ଵୀଷୁ କକୁହାସୁ ଶକ୍ଵରୀଷୁ [ ] 5
ଶୁକ୍ରାସୁ ତେ ଶୁକ୍ର ଶୁକ୍ରମା ଧୂନୋମି ଶୁକ୍ର-ନ୍ତେ ଶୁକ୍ରେଣ ଗୃହ୍ଣାମ୍ଯହ୍ନୋ ରୂପେଣ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିଃ ॥ ଆ-ଽସ୍ମିନ୍ନୁଗ୍ରା ଅଚୁଚ୍ଯଵୁର୍ଦିଵୋ ଧାରା ଅସଶ୍ଚତ ॥ କକୁହଗ୍ଂ ରୂପଂ-ଵୃଁଷଭସ୍ଯ ରୋଚତେ ବୃହ-ଥ୍ସୋମ-ସ୍ସୋମସ୍ଯ ପୁରୋଗା-ଶ୍ଶୁକ୍ର-ଶ୍ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ପୁରୋଗାଃ ॥ ଯ-ତ୍ତେ ସୋମାଦାଭ୍ଯ-ନ୍ନାମ ଜାଗୃଵି ତସ୍ମୈ ତେ ସୋମ ସୋମାଯ ସ୍ଵାହୋଶି-କ୍ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵ ସୋମ ଗାଯତ୍ରେଣ ଛନ୍ଦସା-ଽଗ୍ନେଃ [ଛନ୍ଦସା-ଽଗ୍ନେଃ, ପ୍ରିଯ-ମ୍ପାଥୋ] 6
ପ୍ରିଯ-ମ୍ପାଥୋ ଅପୀହି ଵଶୀ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵ ସୋମ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭେନ ଛନ୍ଦସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରିଯ-ମ୍ପାଥୋ ଅପୀହ୍ଯସ୍ମଥ୍ସଖା ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵ ସୋମ ଜାଗତେନ ଛନ୍ଦସା ଵିଶ୍ଵେଷା-ନ୍ଦେଵାନା-ମ୍ପ୍ରିଯ-ମ୍ପାଥୋ ଅପୀହ୍ଯା ନଃ ପ୍ରାଣ ଏତୁ ପରାଵତ ଆ-ଽନ୍ତରିକ୍ଷାଦ୍ଦିଵସ୍ପରି । ଆଯୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଦ୍ଧ୍ଯମୃତମସି ପ୍ରାଣାଯ ତ୍ଵା ॥ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ମେ ଵର୍ଚଃ କୃଣୁତାଂ-ଵଁର୍ଚ-ସ୍ସୋମୋ ବୃହସ୍ପତିଃ । ଵର୍ଚୋ ମେ ଵିଶ୍ଵେଦେଵା ଵର୍ଚୋ ମେ ଧତ୍ତମଶ୍ଵିନା ॥ ଦଧନ୍ଵେ ଵା ଯଦୀମନୁ ଵୋଚଦ୍ବ୍ରହ୍ମାଣି ଵେରୁ ତତ୍ । ପରି ଵିଶ୍ଵାନି କାଵ୍ଯା ନେମିଶ୍ଚକ୍ରମିଵା ଭଵତ୍ ॥ 7 ॥
ଵସଵସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଵହନ୍ତୁ ଗାଯତ୍ରେଣ ଛନ୍ଦସା-ଽଗ୍ନେଃ ପ୍ରିଯ-ମ୍ପାଥ ଉପେହି ରୁଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଵୃହନ୍ତୁ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭେନ ଛନ୍ଦସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରିଯ-ମ୍ପାଥ ଉପେହ୍ଯାଦିତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଵୃହନ୍ତୁ ଜାଗତେନ ଛନ୍ଦସା ଵିଶ୍ଵେଷା-ନ୍ଦେଵାନା-ମ୍ପ୍ରିଯ-ମ୍ପାଥ ଉପେହି ମାନ୍ଦାସୁ ତେ ଶୁକ୍ର ଶୁକ୍ରମା ଧୂନୋମି ଭନ୍ଦନାସୁ କୋତନାସୁ ନୂତନାସୁ ରେଶୀଷୁ ମେଷୀଷୁ ଵାଶୀଷୁ ଵିଶ୍ଵଭୃଥ୍ସୁ ମାଦ୍ଧ୍ଵୀଷୁ କକୁହାସୁ ଶକ୍ଵରୀଷୁ [ ] 5
ଶୁକ୍ରାସୁ ତେ ଶୁକ୍ର ଶୁକ୍ରମା ଧୂନୋମି ଶୁକ୍ର-ନ୍ତେ ଶୁକ୍ରେଣ ଗୃହ୍ଣାମ୍ଯହ୍ନୋ ରୂପେଣ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିଃ ॥ ଆ-ଽସ୍ମିନ୍ନୁଗ୍ରା ଅଚୁଚ୍ଯଵୁର୍ଦିଵୋ ଧାରା ଅସଶ୍ଚତ ॥ କକୁହଗ୍ଂ ରୂପଂ-ଵୃଁଷଭସ୍ଯ ରୋଚତେ ବୃହ-ଥ୍ସୋମ-ସ୍ସୋମସ୍ଯ ପୁରୋଗା-ଶ୍ଶୁକ୍ର-ଶ୍ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ପୁରୋଗାଃ ॥ ଯ-ତ୍ତେ ସୋମାଦାଭ୍ଯ-ନ୍ନାମ ଜାଗୃଵି ତସ୍ମୈ ତେ ସୋମ ସୋମାଯ ସ୍ଵାହୋଶି-କ୍ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵ ସୋମ ଗାଯତ୍ରେଣ ଛନ୍ଦସା-ଽଗ୍ନେଃ [ଛନ୍ଦସା-ଽଗ୍ନେଃ, ପ୍ରିଯ-ମ୍ପାଥୋ] 6
ପ୍ରିଯ-ମ୍ପାଥୋ ଅପୀହି ଵଶୀ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵ ସୋମ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭେନ ଛନ୍ଦସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରିଯ-ମ୍ପାଥୋ ଅପୀହ୍ଯସ୍ମଥ୍ସଖା ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵ ସୋମ ଜାଗତେନ ଛନ୍ଦସା ଵିଶ୍ଵେଷା-ନ୍ଦେଵାନା-ମ୍ପ୍ରିଯ-ମ୍ପାଥୋ ଅପୀହ୍ଯା ନଃ ପ୍ରାଣ ଏତୁ ପରାଵତ ଆ-ଽନ୍ତରିକ୍ଷାଦ୍ଦିଵସ୍ପରି । ଆଯୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଦ୍ଧ୍ଯମୃତମସି ପ୍ରାଣାଯ ତ୍ଵା ॥ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ମେ ଵର୍ଚଃ କୃଣୁତାଂ-ଵଁର୍ଚ-ସ୍ସୋମୋ ବୃହସ୍ପତିଃ । ଵର୍ଚୋ ମେ ଵିଶ୍ଵେଦେଵା ଵର୍ଚୋ ମେ ଧତ୍ତମଶ୍ଵିନା ॥ ଦଧନ୍ଵେ ଵା ଯଦୀମନୁ ଵୋଚଦ୍ବ୍ରହ୍ମାଣି ଵେରୁ ତତ୍ । ପରି ଵିଶ୍ଵାନି କାଵ୍ଯା ନେମିଶ୍ଚକ୍ରମିଵା ଭଵତ୍ ॥ 7 ॥
(ଶକ୍ଵରୀଷ୍ଵ - ଗ୍ନେ - ର୍ବୃହସ୍ପତିଃ - ପଞ୍ଚଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 3)
ଏତଦ୍ଵା ଅପା-ନ୍ନାମଧେଯ-ଙ୍ଗୁହ୍ଯଂ-ଯଁଦାଧାଵା ମାନ୍ଦାସୁ ତେ ଶୁକ୍ର ଶୁକ୍ରମା ଧୂନୋମୀତ୍ଯାହାପାମେଵ ନାମଧେଯେନ ଗୁହ୍ଯେନ ଦିଵୋ ଵୃଷ୍ଟିମଵ ରୁନ୍ଧେ ଶୁକ୍ର-ନ୍ତେ ଶୁକ୍ରେଣ ଗୃହ୍ଣାମୀତ୍ଯାହୈତଦ୍ଵା ଅହ୍ନୋ ରୂପଂ-ଯଁଦ୍ରାତ୍ରି-ସ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମଯୋ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ଈଶତେ-ଽହ୍ନ ଏଵ ରୂପେଣ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିର୍ଦିଵୋ ଵୃଷ୍ଟି-ଞ୍ଚ୍ଯାଵଯତ୍ଯା-ଽସ୍ମିନ୍ନୁଗ୍ରା [-ଽସ୍ମିନ୍ନୁଗ୍ରାଃ, ଅଚୁଚ୍ଯଵୁରିତ୍ଯାହ] 8
ଅଚୁଚ୍ଯଵୁରିତ୍ଯାହ ଯଥାଯଜୁରେଵୈତ-ତ୍କକୁହଗ୍ଂ ରୂପଂ-ଵୃଁଷଭସ୍ଯ ରୋଚତେ ବୃହଦିତ୍ଯାହୈତଦ୍ଵା ଅସ୍ଯ କକୁହଗ୍ଂ ରୂପଂ-ଯଁ-ଦ୍ଵୃଷ୍ଟୀ ରୂପେଣୈଵ ଵୃଷ୍ଟିମଵ ରୁନ୍ଧେ ଯତ୍ତେ ସୋମାଦାଭ୍ଯ-ନ୍ନାମ ଜାଗୃଵୀତ୍ଯାହୈଷ ହ ଵୈ ହଵିଷା ହଵିର୍ଯଜତି ଯୋ-ଽଦାଭ୍ଯ-ଙ୍ଗୃହୀତ୍ଵା ସୋମାଯ ଜୁହୋତିପରା ଵା ଏତସ୍ଯା-ଽଽଯୁଃ ପ୍ରାଣ ଏତି [ପ୍ରାଣ ଏତି, ଯୋ-ଽଗ୍ଂଶୁ-] 9
ଯୋ-ଽଗ୍ଂଶୁ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯା ନଃ ପ୍ରାଣ ଏତୁ ପରାଵତ ଇତ୍ଯାହା-ଽଽଯୁରେଵ ପ୍ରାଣମାତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତେ ଽମୃତମସି ପ୍ରାଣାଯ ତ୍ଵେତି ହିରଣ୍ଯମଭି ଵ୍ଯନିତ୍ଯମୃତଂ-ଵୈଁ ହିରଣ୍ଯମାଯୁଃ ପ୍ରାଣୋ-ଽମୃତେନୈଵା-ଽଽଯୁରାତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତେ ଶତମାନ-ମ୍ଭଵତି ଶତାଯୁଃ ପୁରୁଷ-ଶ୍ଶତେନ୍ଦ୍ରିଯ ଆଯୁଷ୍ଯେଵେନ୍ଦ୍ରିଯେ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତ୍ଯପ ଉପ ସ୍ପୃଶତି ଭେଷଜଂ-ଵାଁ ଆପୋ ଭେଷଜମେଵ କୁରୁତେ ॥ 10 ॥
ଏତଦ୍ଵା ଅପା-ନ୍ନାମଧେଯ-ଙ୍ଗୁହ୍ଯଂ-ଯଁଦାଧାଵା ମାନ୍ଦାସୁ ତେ ଶୁକ୍ର ଶୁକ୍ରମା ଧୂନୋମୀତ୍ଯାହାପାମେଵ ନାମଧେଯେନ ଗୁହ୍ଯେନ ଦିଵୋ ଵୃଷ୍ଟିମଵ ରୁନ୍ଧେ ଶୁକ୍ର-ନ୍ତେ ଶୁକ୍ରେଣ ଗୃହ୍ଣାମୀତ୍ଯାହୈତଦ୍ଵା ଅହ୍ନୋ ରୂପଂ-ଯଁଦ୍ରାତ୍ରି-ସ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମଯୋ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ଈଶତେ-ଽହ୍ନ ଏଵ ରୂପେଣ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିର୍ଦିଵୋ ଵୃଷ୍ଟି-ଞ୍ଚ୍ଯାଵଯତ୍ଯା-ଽସ୍ମିନ୍ନୁଗ୍ରା [-ଽସ୍ମିନ୍ନୁଗ୍ରାଃ, ଅଚୁଚ୍ଯଵୁରିତ୍ଯାହ] 8
ଅଚୁଚ୍ଯଵୁରିତ୍ଯାହ ଯଥାଯଜୁରେଵୈତ-ତ୍କକୁହଗ୍ଂ ରୂପଂ-ଵୃଁଷଭସ୍ଯ ରୋଚତେ ବୃହଦିତ୍ଯାହୈତଦ୍ଵା ଅସ୍ଯ କକୁହଗ୍ଂ ରୂପଂ-ଯଁ-ଦ୍ଵୃଷ୍ଟୀ ରୂପେଣୈଵ ଵୃଷ୍ଟିମଵ ରୁନ୍ଧେ ଯତ୍ତେ ସୋମାଦାଭ୍ଯ-ନ୍ନାମ ଜାଗୃଵୀତ୍ଯାହୈଷ ହ ଵୈ ହଵିଷା ହଵିର୍ଯଜତି ଯୋ-ଽଦାଭ୍ଯ-ଙ୍ଗୃହୀତ୍ଵା ସୋମାଯ ଜୁହୋତିପରା ଵା ଏତସ୍ଯା-ଽଽଯୁଃ ପ୍ରାଣ ଏତି [ପ୍ରାଣ ଏତି, ଯୋ-ଽଗ୍ଂଶୁ-] 9
ଯୋ-ଽଗ୍ଂଶୁ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯା ନଃ ପ୍ରାଣ ଏତୁ ପରାଵତ ଇତ୍ଯାହା-ଽଽଯୁରେଵ ପ୍ରାଣମାତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତେ ଽମୃତମସି ପ୍ରାଣାଯ ତ୍ଵେତି ହିରଣ୍ଯମଭି ଵ୍ଯନିତ୍ଯମୃତଂ-ଵୈଁ ହିରଣ୍ଯମାଯୁଃ ପ୍ରାଣୋ-ଽମୃତେନୈଵା-ଽଽଯୁରାତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତେ ଶତମାନ-ମ୍ଭଵତି ଶତାଯୁଃ ପୁରୁଷ-ଶ୍ଶତେନ୍ଦ୍ରିଯ ଆଯୁଷ୍ଯେଵେନ୍ଦ୍ରିଯେ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତ୍ଯପ ଉପ ସ୍ପୃଶତି ଭେଷଜଂ-ଵାଁ ଆପୋ ଭେଷଜମେଵ କୁରୁତେ ॥ 10 ॥
(ଉଗ୍ରା - ଏତ୍ଯା - ପ - ସ୍ତ୍ରୀଣି ଚ) (ଅ. 4)
ଵାଯୁରସି ପ୍ରାଣୋ ନାମ ସଵିତୁରାଧିପତ୍ଯେ-ଽପାନ-ମ୍ମେ ଦାଶ୍ଚକ୍ଷୁରସି ଶ୍ରୋତ୍ର-ନ୍ନାମ ଧାତୁରାଧିପତ୍ଯ ଆଯୁର୍ମେ ଦା ରୂପମସି ଵର୍ଣୋ ନାମ ବୃହସ୍ପତେରାଧିପତ୍ଯେ ପ୍ରଜା-ମ୍ମେ ଦା ଋତମସି ସତ୍ଯ-ନ୍ନାମେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯା-ଽଽଧିପତ୍ଯେ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ମେ ଦା ଭୂତମସି ଭଵ୍ଯ-ନ୍ନାମ ପିତୃଣାମାଧିପତ୍ଯେ-ଽପା-ମୋଷଧୀନା-ଙ୍ଗର୍ଭ-ନ୍ଧା ଋତସ୍ଯ ତ୍ଵା ଵ୍ଯୋମନ ଋତସ୍ଯ [ ] 11
ତ୍ଵା ଵିଭୂମନ ଋତସ୍ଯ ତ୍ଵା ଵିଧର୍ମଣ ଋତସ୍ଯ ତ୍ଵା ସତ୍ଯାଯର୍ତସ୍ଯ ତ୍ଵା ଜ୍ଯୋତିଷେ ପ୍ରଜାପତି ର୍ଵିରାଜମପଶ୍ଯ-ତ୍ତଯା ଭୂତ-ଞ୍ଚ ଭଵ୍ଯ-ଞ୍ଚା ସୃଜତ ତାମୃଷିଭ୍ଯସ୍ତିରୋ-ଽଦଧା-ତ୍ତା-ଞ୍ଜମଦଗ୍ନିସ୍ତପସା-ଽ ପଶ୍ଯ-ତ୍ତଯା ଵୈ ସ ପୃଶ୍ଞୀନ୍ କାମାନସୃଜତ ତ-ତ୍ପୃଶ୍ଞୀନା-ମ୍ପୃଶ୍ଞିତ୍ଵଂ-ଯଁ-ତ୍ପୃଶ୍ଞଯୋ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ପୃଶ୍ଞୀନେଵ ତୈଃ କାମାନ୍. ଯଜମାନୋ-ଽଵ ରୁନ୍ଧେ ଵାଯୁରସି ପ୍ରାଣୋ [ଵାଯୁରସି ପ୍ରାଣଃ, ନାମେତ୍ଯାହ] 12
ନାମେତ୍ଯାହ ପ୍ରାଣାପାନାଵେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଚକ୍ଷୁରସି ଶ୍ରୋତ୍ର-ନ୍ନାମେତ୍ଯାହା-ଽଽଯୁରେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ରୂପମସି ଵର୍ଣୋ ନାମେତ୍ଯାହ ପ୍ରଜାମେଵାଵ ରୁନ୍ଧଋତମସି ସତ୍ଯ-ନ୍ନାମେତ୍ଯାହ କ୍ଷତ୍ରମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଭୂତମସି ଭଵ୍ଯ-ନ୍ନାମେତ୍ଯାହ ପଶଵୋ ଵା ଅପାମୋଷଧୀନା-ଙ୍ଗର୍ଭଃ ପଶୂନେଵା- [ପଶୂନେଵ, ଅଵ ରୁନ୍ଧ] 13
-ଵ ରୁନ୍ଧ ଏତାଵଦ୍ଵୈ ପୁରୁଷ-ମ୍ପରିତସ୍ତଦେଵାଵ ରୁନ୍ଧ ଋତସ୍ଯ ତ୍ଵା ଵ୍ଯୋମନ ଇତ୍ଯାହେଯଂ-ଵାଁ ଋତସ୍ଯ ଵ୍ଯୋମେମାମେଵାଭି ଜଯତ୍ଯୃତସ୍ଯ ତ୍ଵା ଵିଭୂମନ ଇତ୍ଯାହା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷଂ-ଵାଁ ଋତସ୍ଯ ଵିଭୂମାନ୍ତରିକ୍ଷମେଵାଭି ଜଯତ୍ଯୃତସ୍ଯ ତ୍ଵା ଵିଧର୍ମଣ ଇତ୍ଯାହ ଦ୍ଯୌର୍ଵା ଋତସ୍ଯ ଵିଧର୍ମ ଦିଵମେଵାଭି ଜଯତ୍ଯୃତସ୍ଯ [ଜଯତ୍ଯୃତସ୍ଯ, ତ୍ଵା ସତ୍ଯାଯେତ୍ଯାହ] 14
ତ୍ଵା ସତ୍ଯାଯେତ୍ଯାହ ଦିଶୋ ଵା ଋତସ୍ଯ ସତ୍ଯ-ନ୍ଦିଶ ଏଵାଭି ଜଯତ୍ଯୃତସ୍ଯ ତ୍ଵା ଜ୍ଯୋତିଷ ଇତ୍ଯାହ ସୁଵର୍ଗୋ ଵୈ ଲୋକ ଋତସ୍ଯ ଜ୍ଯୋତିଃ ସୁଵର୍ଗମେଵ ଲୋକମଭି ଜଯତ୍ଯେତାଵନ୍ତୋ ଵୈ ଦେଵଲୋକାସ୍ତାନେଵାଭି ଜଯତି ଦଶ ସମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ଦଶାକ୍ଷରା ଵିରାଡନ୍ନଂ-ଵିଁରା-ଡ୍ଵିରାଜ୍ଯେଵାନ୍ନାଦ୍ଯେ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ॥ 15 ॥
ଵାଯୁରସି ପ୍ରାଣୋ ନାମ ସଵିତୁରାଧିପତ୍ଯେ-ଽପାନ-ମ୍ମେ ଦାଶ୍ଚକ୍ଷୁରସି ଶ୍ରୋତ୍ର-ନ୍ନାମ ଧାତୁରାଧିପତ୍ଯ ଆଯୁର୍ମେ ଦା ରୂପମସି ଵର୍ଣୋ ନାମ ବୃହସ୍ପତେରାଧିପତ୍ଯେ ପ୍ରଜା-ମ୍ମେ ଦା ଋତମସି ସତ୍ଯ-ନ୍ନାମେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯା-ଽଽଧିପତ୍ଯେ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ମେ ଦା ଭୂତମସି ଭଵ୍ଯ-ନ୍ନାମ ପିତୃଣାମାଧିପତ୍ଯେ-ଽପା-ମୋଷଧୀନା-ଙ୍ଗର୍ଭ-ନ୍ଧା ଋତସ୍ଯ ତ୍ଵା ଵ୍ଯୋମନ ଋତସ୍ଯ [ ] 11
ତ୍ଵା ଵିଭୂମନ ଋତସ୍ଯ ତ୍ଵା ଵିଧର୍ମଣ ଋତସ୍ଯ ତ୍ଵା ସତ୍ଯାଯର୍ତସ୍ଯ ତ୍ଵା ଜ୍ଯୋତିଷେ ପ୍ରଜାପତି ର୍ଵିରାଜମପଶ୍ଯ-ତ୍ତଯା ଭୂତ-ଞ୍ଚ ଭଵ୍ଯ-ଞ୍ଚା ସୃଜତ ତାମୃଷିଭ୍ଯସ୍ତିରୋ-ଽଦଧା-ତ୍ତା-ଞ୍ଜମଦଗ୍ନିସ୍ତପସା-ଽ ପଶ୍ଯ-ତ୍ତଯା ଵୈ ସ ପୃଶ୍ଞୀନ୍ କାମାନସୃଜତ ତ-ତ୍ପୃଶ୍ଞୀନା-ମ୍ପୃଶ୍ଞିତ୍ଵଂ-ଯଁ-ତ୍ପୃଶ୍ଞଯୋ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ପୃଶ୍ଞୀନେଵ ତୈଃ କାମାନ୍. ଯଜମାନୋ-ଽଵ ରୁନ୍ଧେ ଵାଯୁରସି ପ୍ରାଣୋ [ଵାଯୁରସି ପ୍ରାଣଃ, ନାମେତ୍ଯାହ] 12
ନାମେତ୍ଯାହ ପ୍ରାଣାପାନାଵେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଚକ୍ଷୁରସି ଶ୍ରୋତ୍ର-ନ୍ନାମେତ୍ଯାହା-ଽଽଯୁରେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ରୂପମସି ଵର୍ଣୋ ନାମେତ୍ଯାହ ପ୍ରଜାମେଵାଵ ରୁନ୍ଧଋତମସି ସତ୍ଯ-ନ୍ନାମେତ୍ଯାହ କ୍ଷତ୍ରମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଭୂତମସି ଭଵ୍ଯ-ନ୍ନାମେତ୍ଯାହ ପଶଵୋ ଵା ଅପାମୋଷଧୀନା-ଙ୍ଗର୍ଭଃ ପଶୂନେଵା- [ପଶୂନେଵ, ଅଵ ରୁନ୍ଧ] 13
-ଵ ରୁନ୍ଧ ଏତାଵଦ୍ଵୈ ପୁରୁଷ-ମ୍ପରିତସ୍ତଦେଵାଵ ରୁନ୍ଧ ଋତସ୍ଯ ତ୍ଵା ଵ୍ଯୋମନ ଇତ୍ଯାହେଯଂ-ଵାଁ ଋତସ୍ଯ ଵ୍ଯୋମେମାମେଵାଭି ଜଯତ୍ଯୃତସ୍ଯ ତ୍ଵା ଵିଭୂମନ ଇତ୍ଯାହା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷଂ-ଵାଁ ଋତସ୍ଯ ଵିଭୂମାନ୍ତରିକ୍ଷମେଵାଭି ଜଯତ୍ଯୃତସ୍ଯ ତ୍ଵା ଵିଧର୍ମଣ ଇତ୍ଯାହ ଦ୍ଯୌର୍ଵା ଋତସ୍ଯ ଵିଧର୍ମ ଦିଵମେଵାଭି ଜଯତ୍ଯୃତସ୍ଯ [ଜଯତ୍ଯୃତସ୍ଯ, ତ୍ଵା ସତ୍ଯାଯେତ୍ଯାହ] 14
ତ୍ଵା ସତ୍ଯାଯେତ୍ଯାହ ଦିଶୋ ଵା ଋତସ୍ଯ ସତ୍ଯ-ନ୍ଦିଶ ଏଵାଭି ଜଯତ୍ଯୃତସ୍ଯ ତ୍ଵା ଜ୍ଯୋତିଷ ଇତ୍ଯାହ ସୁଵର୍ଗୋ ଵୈ ଲୋକ ଋତସ୍ଯ ଜ୍ଯୋତିଃ ସୁଵର୍ଗମେଵ ଲୋକମଭି ଜଯତ୍ଯେତାଵନ୍ତୋ ଵୈ ଦେଵଲୋକାସ୍ତାନେଵାଭି ଜଯତି ଦଶ ସମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ଦଶାକ୍ଷରା ଵିରାଡନ୍ନଂ-ଵିଁରା-ଡ୍ଵିରାଜ୍ଯେଵାନ୍ନାଦ୍ଯେ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ॥ 15 ॥
(ଵ୍ଯୋମନ ଋତସ୍ଯ - ପ୍ରାଣଃ - ପଶୁନେଵ - ଵିଧର୍ମ ଦିଵମେଵାଭି ଜଯତ୍ଯୃତସ୍ଯ -ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 5)
ଦେଵା ଵୈ ଯ-ଦ୍ଯଜ୍ଞେନ ନାଵାରୁନ୍ଧତ ତ-ତ୍ପରୈରଵାରୁନ୍ଧତ ତ-ତ୍ପରାଣା-ମ୍ପରତ୍ଵଂ-ଯଁ-ତ୍ପରେ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ଯଦେଵ ଯଜ୍ଞେନନାଵରୁନ୍ଧେ ତସ୍ଯାଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଯ-ମ୍ପ୍ରଥମ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତୀମମେଵ ତେନ ଲୋକମଭି ଜଯତିଯ-ନ୍ଦ୍ଵିତୀଯମନ୍ତରିକ୍ଷ-ନ୍ତେନ ଯ-ନ୍ତୃତୀଯମମୁମେଵ ତେନ ଲୋକମଭି ଜଯତି ଯଦେତେ ଗୃହ୍ଯନ୍ତ ଏଷାଂ ଁଲୋକାନା-ମଭିଜିତ୍ଯା [-ମଭିଜିତ୍ଯା, ଉତ୍ତରେଷ୍ଵହ-] 16
ଉତ୍ତରେଷ୍ଵହଃ ସ୍ଵମୁତୋ-ଽର୍ଵାଞ୍ଚୋ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ଽଭିଜିତ୍ଯୈଵେମାଂ-ଲୋଁକା-ନ୍ପୁନରିମଂ-ଲୋଁକ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯଵରୋହନ୍ତି ଯ-ତ୍ପୂର୍ଵେଷ୍ଵହଃ ସ୍ଵିତଃ ପରାଞ୍ଚୋ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ତସ୍ମାଦିତଃ ପରାଞ୍ଚ ଇମେ ଲୋକା ଯଦୁତ୍ତରେଷ୍ଵହଃ ସ୍ଵମୁତୋ-ଽର୍ଵାଞ୍ଚୋ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ତସ୍ମାଦମୁତୋ ଽର୍ଵାଞ୍ଚ ଇମେ ଲୋକାସ୍ତସ୍ମାଦଯାତଯାମ୍ନୋ ଲୋକା-ନ୍ମନୁଷ୍ଯା ଉପ ଜୀଵନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି କସ୍ମା-ଥ୍ସତ୍ଯାଦଦ୍ଭ୍ଯ ଓଷଧଯ-ସ୍ସ-ମ୍ଭଵନ୍ତ୍ଯୋଷଧଯୋ [ଓଷଧଯ-ସ୍ସ-ମ୍ଭଵନ୍ତ୍ଯୋଷଧଯଃ, ମନୁଷ୍ଯାଣାମନ୍ନ-] 17
ମନୁଷ୍ଯାଣାମନ୍ନ-ମ୍ପ୍ରଜାପତି-ମ୍ପ୍ରଜା ଅନୁ ପ୍ରଜାଯନ୍ତ ଇତି ପରାନନ୍ଵିତି ବ୍ରୂଯା-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯଦ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵୌଷଧୀଭ୍ଯୋ ଗୃହ୍ଣାମୀତି ତସ୍ମାଦଦ୍ଭ୍ଯ ଓଷଧଯ-ସ୍ସମ୍ଭଵନ୍ତି ଯ-ଦ୍ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯୋଷଧୀଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଜାଭ୍ଯୋ ଗୃହ୍ଣାମୀତି ତସ୍ମାଦୋଷଧଯୋ ମନୁଷ୍ଯାଣାମନ୍ନଂ-ଯଁ-ଦ୍ଗୃହ୍ଣାତି ପ୍ରଜାଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଜାପତଯେ ଗୃହ୍ଣାମୀତି ତସ୍ମା-ତ୍ପ୍ରଜାପତି-ମ୍ପ୍ରଜା ଅନୁ ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ ॥ 18 ॥
ଦେଵା ଵୈ ଯ-ଦ୍ଯଜ୍ଞେନ ନାଵାରୁନ୍ଧତ ତ-ତ୍ପରୈରଵାରୁନ୍ଧତ ତ-ତ୍ପରାଣା-ମ୍ପରତ୍ଵଂ-ଯଁ-ତ୍ପରେ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ଯଦେଵ ଯଜ୍ଞେନନାଵରୁନ୍ଧେ ତସ୍ଯାଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଯ-ମ୍ପ୍ରଥମ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତୀମମେଵ ତେନ ଲୋକମଭି ଜଯତିଯ-ନ୍ଦ୍ଵିତୀଯମନ୍ତରିକ୍ଷ-ନ୍ତେନ ଯ-ନ୍ତୃତୀଯମମୁମେଵ ତେନ ଲୋକମଭି ଜଯତି ଯଦେତେ ଗୃହ୍ଯନ୍ତ ଏଷାଂ ଁଲୋକାନା-ମଭିଜିତ୍ଯା [-ମଭିଜିତ୍ଯା, ଉତ୍ତରେଷ୍ଵହ-] 16
ଉତ୍ତରେଷ୍ଵହଃ ସ୍ଵମୁତୋ-ଽର୍ଵାଞ୍ଚୋ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ଽଭିଜିତ୍ଯୈଵେମାଂ-ଲୋଁକା-ନ୍ପୁନରିମଂ-ଲୋଁକ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯଵରୋହନ୍ତି ଯ-ତ୍ପୂର୍ଵେଷ୍ଵହଃ ସ୍ଵିତଃ ପରାଞ୍ଚୋ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ତସ୍ମାଦିତଃ ପରାଞ୍ଚ ଇମେ ଲୋକା ଯଦୁତ୍ତରେଷ୍ଵହଃ ସ୍ଵମୁତୋ-ଽର୍ଵାଞ୍ଚୋ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ତସ୍ମାଦମୁତୋ ଽର୍ଵାଞ୍ଚ ଇମେ ଲୋକାସ୍ତସ୍ମାଦଯାତଯାମ୍ନୋ ଲୋକା-ନ୍ମନୁଷ୍ଯା ଉପ ଜୀଵନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି କସ୍ମା-ଥ୍ସତ୍ଯାଦଦ୍ଭ୍ଯ ଓଷଧଯ-ସ୍ସ-ମ୍ଭଵନ୍ତ୍ଯୋଷଧଯୋ [ଓଷଧଯ-ସ୍ସ-ମ୍ଭଵନ୍ତ୍ଯୋଷଧଯଃ, ମନୁଷ୍ଯାଣାମନ୍ନ-] 17
ମନୁଷ୍ଯାଣାମନ୍ନ-ମ୍ପ୍ରଜାପତି-ମ୍ପ୍ରଜା ଅନୁ ପ୍ରଜାଯନ୍ତ ଇତି ପରାନନ୍ଵିତି ବ୍ରୂଯା-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯଦ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵୌଷଧୀଭ୍ଯୋ ଗୃହ୍ଣାମୀତି ତସ୍ମାଦଦ୍ଭ୍ଯ ଓଷଧଯ-ସ୍ସମ୍ଭଵନ୍ତି ଯ-ଦ୍ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯୋଷଧୀଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଜାଭ୍ଯୋ ଗୃହ୍ଣାମୀତି ତସ୍ମାଦୋଷଧଯୋ ମନୁଷ୍ଯାଣାମନ୍ନଂ-ଯଁ-ଦ୍ଗୃହ୍ଣାତି ପ୍ରଜାଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଜାପତଯେ ଗୃହ୍ଣାମୀତି ତସ୍ମା-ତ୍ପ୍ରଜାପତି-ମ୍ପ୍ରଜା ଅନୁ ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ ॥ 18 ॥
(ଅଭିଜିତ୍ଯୈ - ଭଵନ୍ତ୍ଯୋଷଧଯୋ - ଽଷ୍ଟା ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 6)
ପ୍ରଜାପତିର୍ଦେଵାସୁରାନ ସୃଜତ ତଦନୁ ଯଜ୍ଞୋ-ଽସୃଜ୍ଯତ ଯଜ୍ଞ-ଞ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ତେ ଵିଷ୍ଵଞ୍ଚୋ ଵ୍ଯକ୍ରାମନ୍-ଥ୍ସୋ-ଽସୁରାନନୁ ଯଜ୍ଞୋ-ଽପାକ୍ରାମ-ଦ୍ଯଜ୍ଞ-ଞ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ତେ ଦେଵା ଅମନ୍ଯନ୍ତାମୀ ଵା ଇଦମଭୂଵନ୍. ଯ-ଦ୍ଵଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ମ ଇତି ତେ ପ୍ରଜାପତିମୁପା-ଽଧାଵନ୍-ଥ୍ସୋ-ଽବ୍ରଵୀତ୍-ପ୍ରଜାପତିଶ୍ଛନ୍ଦସାଂ-ଵୀଁର୍ଯମାଦାଯ ତଦ୍ଵଃ ପ୍ର ଦାସ୍ଯାମୀତି ସ ଛନ୍ଦସାଂ-ଵୀଁର୍ଯ- [ଛନ୍ଦସାଂ-ଵୀଁର୍ଯମ୍, ଆଦାଯ ତଦେଭ୍ଯଃ] 19
-ମାଦାଯ ତଦେଭ୍ଯଃ ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତଦନୁ ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯପା-ଽକ୍ରାମନ୍ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଯଜ୍ଞସ୍ତତୋ ଦେଵା ଅଭଵ-ନ୍ପରା-ଽସୁରା ଯ ଏଵ-ଞ୍ଛନ୍ଦସାଂ-ଵୀଁର୍ଯଂ-ଵେଁଦା-ଽଽ ଶ୍ରାଵଯା-ଽସ୍ତୁ ଶ୍ରୌଷଡ୍ ଯଜ ଯେ ଯଜାମହେ ଵଷଟ୍କାରୋ ଭଵତ୍ଯାତ୍ମନା ପରା-ଽସ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଭଵତି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି କସ୍ମୈ କମଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁରା ଶ୍ରାଵଯତୀତି ଛନ୍ଦସାଂ-ଵୀଁର୍ଯାଯେତି ବ୍ରୂଯାଦେ ତ-ଦ୍ଵୈ [ ] 20
ଛନ୍ଦସାଂ-ଵୀଁର୍ଯମା ଶ୍ରାଵଯା-ଽସ୍ତୁ ଶ୍ରୌଷଡ୍ ଯଜ ଯେ ଯଜାମହେ ଵଷଟ୍କାରୋ ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ସଵୀର୍ଯୈରେଵ ଛନ୍ଦୋଭିରର୍ଚତି ଯ-ତ୍କି-ଞ୍ଚାର୍ଚତି ଯଦିନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃତ୍ରମହନ୍ନ-ମେଦ୍ଧ୍ଯ-ନ୍ତ-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଯତୀନପାଵପଦ-ମେଦ୍ଧ୍ଯ-ନ୍ତଦଥ କସ୍ମାଦୈନ୍ଦ୍ରୋ ଯଜ୍ଞ ଆ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥାତୋରିତ୍ଯାହୁରିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵା ଏଷା ଯଜ୍ଞିଯା ତନୂର୍ଯ-ଦ୍ଯଜ୍ଞସ୍ତାମେଵ ତ ଦ୍ଯଜନ୍ତି ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦୋପୈନଂ-ଯଁଜ୍ଞୋ ନମତି ॥ 21 ॥
ପ୍ରଜାପତିର୍ଦେଵାସୁରାନ ସୃଜତ ତଦନୁ ଯଜ୍ଞୋ-ଽସୃଜ୍ଯତ ଯଜ୍ଞ-ଞ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ତେ ଵିଷ୍ଵଞ୍ଚୋ ଵ୍ଯକ୍ରାମନ୍-ଥ୍ସୋ-ଽସୁରାନନୁ ଯଜ୍ଞୋ-ଽପାକ୍ରାମ-ଦ୍ଯଜ୍ଞ-ଞ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ତେ ଦେଵା ଅମନ୍ଯନ୍ତାମୀ ଵା ଇଦମଭୂଵନ୍. ଯ-ଦ୍ଵଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ମ ଇତି ତେ ପ୍ରଜାପତିମୁପା-ଽଧାଵନ୍-ଥ୍ସୋ-ଽବ୍ରଵୀତ୍-ପ୍ରଜାପତିଶ୍ଛନ୍ଦସାଂ-ଵୀଁର୍ଯମାଦାଯ ତଦ୍ଵଃ ପ୍ର ଦାସ୍ଯାମୀତି ସ ଛନ୍ଦସାଂ-ଵୀଁର୍ଯ- [ଛନ୍ଦସାଂ-ଵୀଁର୍ଯମ୍, ଆଦାଯ ତଦେଭ୍ଯଃ] 19
-ମାଦାଯ ତଦେଭ୍ଯଃ ପ୍ରାଯଚ୍ଛ-ତ୍ତଦନୁ ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯପା-ଽକ୍ରାମନ୍ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଯଜ୍ଞସ୍ତତୋ ଦେଵା ଅଭଵ-ନ୍ପରା-ଽସୁରା ଯ ଏଵ-ଞ୍ଛନ୍ଦସାଂ-ଵୀଁର୍ଯଂ-ଵେଁଦା-ଽଽ ଶ୍ରାଵଯା-ଽସ୍ତୁ ଶ୍ରୌଷଡ୍ ଯଜ ଯେ ଯଜାମହେ ଵଷଟ୍କାରୋ ଭଵତ୍ଯାତ୍ମନା ପରା-ଽସ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଭଵତି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି କସ୍ମୈ କମଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁରା ଶ୍ରାଵଯତୀତି ଛନ୍ଦସାଂ-ଵୀଁର୍ଯାଯେତି ବ୍ରୂଯାଦେ ତ-ଦ୍ଵୈ [ ] 20
ଛନ୍ଦସାଂ-ଵୀଁର୍ଯମା ଶ୍ରାଵଯା-ଽସ୍ତୁ ଶ୍ରୌଷଡ୍ ଯଜ ଯେ ଯଜାମହେ ଵଷଟ୍କାରୋ ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ସଵୀର୍ଯୈରେଵ ଛନ୍ଦୋଭିରର୍ଚତି ଯ-ତ୍କି-ଞ୍ଚାର୍ଚତି ଯଦିନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃତ୍ରମହନ୍ନ-ମେଦ୍ଧ୍ଯ-ନ୍ତ-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଯତୀନପାଵପଦ-ମେଦ୍ଧ୍ଯ-ନ୍ତଦଥ କସ୍ମାଦୈନ୍ଦ୍ରୋ ଯଜ୍ଞ ଆ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥାତୋରିତ୍ଯାହୁରିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵା ଏଷା ଯଜ୍ଞିଯା ତନୂର୍ଯ-ଦ୍ଯଜ୍ଞସ୍ତାମେଵ ତ ଦ୍ଯଜନ୍ତି ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦୋପୈନଂ-ଯଁଜ୍ଞୋ ନମତି ॥ 21 ॥
(ଛନ୍ଦସାଂ-ଵୀଁର୍ଯଂ - ଁଵା - ଏଵ ତ - ଦଷ୍ଟୌ ଚ) (ଅ. 7)
ଆଯୁର୍ଦା ଅଗ୍ନେ ହଵିଷୋ ଜୁଷାଣୋ ଘୃତପ୍ରତୀକୋ ଘୃତଯୋନିରେଧି । ଘୃତ-ମ୍ପୀତ୍ଵା ମଧୁଚାରୁ ଗଵ୍ଯ-ମ୍ପିତେଵପୁତ୍ରମଭି ରକ୍ଷତାଦିମମ୍ ॥ ଆ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ଵା ଏତ-ଦ୍ଯଜମାନୋ-ଽଗ୍ନିଭ୍ଯାଂ-ଯଁଦେନଯୋ-ଶ୍ଶୃତ-ଙ୍କୃତ୍ଯାଥା-ଽନ୍ଯତ୍ରା-ଵଭୃଥମଵୈତ୍ଯାଯୁର୍ଦା ଅଗ୍ନେ ହଵିଷୋ ଜୁଷାଣ ଇତ୍ଯଵଭୃଥମଵୈଷ୍ଯନ୍ ଜୁହୁଯାଦାହୁତ୍ଯୈଵୈନୌ ଶମଯତି ନା-ଽଽର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛତି ଯଜମାନୋ ଯ-ତ୍କୁସୀଦ- [ଯ-ତ୍କୁସୀଦମ୍, ଅପ୍ରତୀତ୍ତ-ମ୍ମଯି ଯେନ] 22
-ମପ୍ରତୀତ୍ତ-ମ୍ମଯି ଯେନ ଯମସ୍ଯ ବଲିନା ଚରାମି । ଇହୈଵ ସ-ନ୍ନିରଵଦଯେ ତଦେତ-ତ୍ତଦଗ୍ନେ ଅନୃଣୋ ଭଵାମି । ଵିଶ୍ଵଲୋପ ଵିଶ୍ଵଦାଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ଽଽସଞ୍ଜୁହୋମ୍ଯଗ୍ଧାଦେକୋ ଽହୁତାଦେକଃ ସମସନାଦେକଃ । ତେନଃ କୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ଭେଷଜଗ୍ଂ ସଦ-ସ୍ସହୋ ଵରେଣ୍ଯମ୍ ॥ ଅଯ-ନ୍ନୋ ନଭସା ପୁର-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଫାନୋ ଅଭି ରକ୍ଷତୁ । ଗୃହାଣାମସମର୍ତ୍ଯୈ ବହଵୋ ନୋ ଗୃହା ଅସନ୍ନ୍ ॥ ସ ତ୍ଵନ୍ନୋ [ସ ତ୍ଵନ୍ନଃ, ନଭସସ୍ପତ ଊର୍ଜ-ନ୍ନୋ] 23
ନଭସସ୍ପତ ଊର୍ଜ-ନ୍ନୋ ଧେହି ଭଦ୍ରଯା । ପୁନର୍ନୋ ନଷ୍ଟମା କୃଧି ପୁନର୍ନୋ ରଯିମା କୃଧି ॥ ଦେଵ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଫାନ ସହସ୍ରପୋଷସ୍ଯେଶିଷେ ସ ନୋ ରାସ୍ଵା-ଽଜ୍ଯାନିଗ୍ଂ ରାଯସ୍ପୋଷଗ୍ଂ ସୁଵୀର୍ଯଗ୍ଂ ସଂଵଁଥ୍ସରୀଣାଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତିମ୍ ॥ ଅଗ୍ନିର୍ଵାଵ ଯମ ଇଯଂ-ଯଁମୀ କୁସୀଦଂ-ଵାଁ ଏତ-ଦ୍ଯମସ୍ଯ ଯଜମାନ ଆ ଦତ୍ତେ ଯଦୋଷଧୀଭିର୍ଵେଦିଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୃଣାତି ଯଦନୁପୌଷ୍ଯ ପ୍ରଯାଯା-ଦ୍ଗ୍ରୀଵବଦ୍ଧମେନ- [-ଦ୍ଗ୍ରୀଵବଦ୍ଧମେନମ୍, ଅମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ] 24
-ମମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ ନେନୀଯେରନ୍. ଯ-ତ୍କୁସୀଦମପ୍ରତୀତ୍ତ-ମ୍ମଯୀତ୍ଯୁପୌଷତୀହୈଵ ସନ୍. ଯମ-ଙ୍କୁସୀଦ-ନ୍ନିରଵଦାଯାନୃଣ-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମେତିଯଦି ମିଶ୍ରମିଵ ଚରେଦଞ୍ଜଲିନା ସକ୍ତୂ-ନ୍ପ୍ରଦାଵ୍ଯେ ଜୁହୁଯାଦେଷ ଵା ଅଗ୍ନିର୍ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ଯ-ତ୍ପ୍ରଦାଵ୍ଯଃ ସ ଏଵୈନଗ୍ଗ୍ସ୍ଵଦଯତ୍ଯହ୍ନାଂ-ଵିଁଧାନ୍ଯା-ମେକାଷ୍ଟକାଯାମପୂପ-ଞ୍ଚତୁଃ ଶରାଵ-ମ୍ପକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରାତରେତେନ କକ୍ଷ-ମୁପୌଷେଦ୍ଯଦି [-ମୁପୌଷେଦ୍ଯଦି, ଦହତି] 25
ଦହତି ପୁଣ୍ଯସମ-ମ୍ଭଵତି ଯଦି ନ ଦହତି ପାପସମମେତେନ ହସ୍ମ ଵା ଋଷଯଃ ପୁରା ଵିଜ୍ଞାନେନ ଦୀର୍ଘସତ୍ରମୁପ ଯନ୍ତି ଯୋ ଵା ଉପଦ୍ରଷ୍ଟାରମୁପ-ଶ୍ରୋତାରମନୁଖ୍ଯାତାରଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନ୍. ଯଜତେ ସମମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକ ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତେନ ଗଚ୍ଛତେ-ଽଗ୍ନିର୍ଵା ଉପଦ୍ରଷ୍ଟା ଵାଯୁରୁପଶ୍ରୋତା ଽଽଦିତ୍ଯୋ-ଽନୁଖ୍ଯାତା ତାନ୍. ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନ୍. ଯଜତେ ସମମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକ ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତେନ ଗଚ୍ଛତେ ଽଯ-ନ୍ନୋ ନଭସା ପୁର [ପୁରଃ, ଇତ୍ଯାହାଗ୍ନିର୍ଵୈ] 26
ଇତ୍ଯାହାଗ୍ନିର୍ଵୈ ନଭସା ପୁରୋ-ଽଗ୍ନିମେଵ ତଦାହୈତନ୍ମେ ଗୋପାଯେତି ସ ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ ନଭସସ୍ପତ ଇତ୍ଯାହ ଵାଯୁର୍ଵୈ ନଭସସ୍ପତିର୍ଵାଯୁମେଵ ତଦାହୈତନ୍ମେ ଗୋପାଯେତି ଦେଵ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଫାନେତ୍ଯାହା-ଽସୌ ଵା ଆଦିତ୍ଯୋ ଦେଵ-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଫାନ ଆଦିତ୍ଯମେଵ ତଦାହୈତନ୍ମେ ଗୋପାଯେତି ॥ 27 ॥
ଆଯୁର୍ଦା ଅଗ୍ନେ ହଵିଷୋ ଜୁଷାଣୋ ଘୃତପ୍ରତୀକୋ ଘୃତଯୋନିରେଧି । ଘୃତ-ମ୍ପୀତ୍ଵା ମଧୁଚାରୁ ଗଵ୍ଯ-ମ୍ପିତେଵପୁତ୍ରମଭି ରକ୍ଷତାଦିମମ୍ ॥ ଆ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ଵା ଏତ-ଦ୍ଯଜମାନୋ-ଽଗ୍ନିଭ୍ଯାଂ-ଯଁଦେନଯୋ-ଶ୍ଶୃତ-ଙ୍କୃତ୍ଯାଥା-ଽନ୍ଯତ୍ରା-ଵଭୃଥମଵୈତ୍ଯାଯୁର୍ଦା ଅଗ୍ନେ ହଵିଷୋ ଜୁଷାଣ ଇତ୍ଯଵଭୃଥମଵୈଷ୍ଯନ୍ ଜୁହୁଯାଦାହୁତ୍ଯୈଵୈନୌ ଶମଯତି ନା-ଽଽର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛତି ଯଜମାନୋ ଯ-ତ୍କୁସୀଦ- [ଯ-ତ୍କୁସୀଦମ୍, ଅପ୍ରତୀତ୍ତ-ମ୍ମଯି ଯେନ] 22
-ମପ୍ରତୀତ୍ତ-ମ୍ମଯି ଯେନ ଯମସ୍ଯ ବଲିନା ଚରାମି । ଇହୈଵ ସ-ନ୍ନିରଵଦଯେ ତଦେତ-ତ୍ତଦଗ୍ନେ ଅନୃଣୋ ଭଵାମି । ଵିଶ୍ଵଲୋପ ଵିଶ୍ଵଦାଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ଽଽସଞ୍ଜୁହୋମ୍ଯଗ୍ଧାଦେକୋ ଽହୁତାଦେକଃ ସମସନାଦେକଃ । ତେନଃ କୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ଭେଷଜଗ୍ଂ ସଦ-ସ୍ସହୋ ଵରେଣ୍ଯମ୍ ॥ ଅଯ-ନ୍ନୋ ନଭସା ପୁର-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଫାନୋ ଅଭି ରକ୍ଷତୁ । ଗୃହାଣାମସମର୍ତ୍ଯୈ ବହଵୋ ନୋ ଗୃହା ଅସନ୍ନ୍ ॥ ସ ତ୍ଵନ୍ନୋ [ସ ତ୍ଵନ୍ନଃ, ନଭସସ୍ପତ ଊର୍ଜ-ନ୍ନୋ] 23
ନଭସସ୍ପତ ଊର୍ଜ-ନ୍ନୋ ଧେହି ଭଦ୍ରଯା । ପୁନର୍ନୋ ନଷ୍ଟମା କୃଧି ପୁନର୍ନୋ ରଯିମା କୃଧି ॥ ଦେଵ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଫାନ ସହସ୍ରପୋଷସ୍ଯେଶିଷେ ସ ନୋ ରାସ୍ଵା-ଽଜ୍ଯାନିଗ୍ଂ ରାଯସ୍ପୋଷଗ୍ଂ ସୁଵୀର୍ଯଗ୍ଂ ସଂଵଁଥ୍ସରୀଣାଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତିମ୍ ॥ ଅଗ୍ନିର୍ଵାଵ ଯମ ଇଯଂ-ଯଁମୀ କୁସୀଦଂ-ଵାଁ ଏତ-ଦ୍ଯମସ୍ଯ ଯଜମାନ ଆ ଦତ୍ତେ ଯଦୋଷଧୀଭିର୍ଵେଦିଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୃଣାତି ଯଦନୁପୌଷ୍ଯ ପ୍ରଯାଯା-ଦ୍ଗ୍ରୀଵବଦ୍ଧମେନ- [-ଦ୍ଗ୍ରୀଵବଦ୍ଧମେନମ୍, ଅମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ] 24
-ମମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ ନେନୀଯେରନ୍. ଯ-ତ୍କୁସୀଦମପ୍ରତୀତ୍ତ-ମ୍ମଯୀତ୍ଯୁପୌଷତୀହୈଵ ସନ୍. ଯମ-ଙ୍କୁସୀଦ-ନ୍ନିରଵଦାଯାନୃଣ-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମେତିଯଦି ମିଶ୍ରମିଵ ଚରେଦଞ୍ଜଲିନା ସକ୍ତୂ-ନ୍ପ୍ରଦାଵ୍ଯେ ଜୁହୁଯାଦେଷ ଵା ଅଗ୍ନିର୍ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ଯ-ତ୍ପ୍ରଦାଵ୍ଯଃ ସ ଏଵୈନଗ୍ଗ୍ସ୍ଵଦଯତ୍ଯହ୍ନାଂ-ଵିଁଧାନ୍ଯା-ମେକାଷ୍ଟକାଯାମପୂପ-ଞ୍ଚତୁଃ ଶରାଵ-ମ୍ପକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରାତରେତେନ କକ୍ଷ-ମୁପୌଷେଦ୍ଯଦି [-ମୁପୌଷେଦ୍ଯଦି, ଦହତି] 25
ଦହତି ପୁଣ୍ଯସମ-ମ୍ଭଵତି ଯଦି ନ ଦହତି ପାପସମମେତେନ ହସ୍ମ ଵା ଋଷଯଃ ପୁରା ଵିଜ୍ଞାନେନ ଦୀର୍ଘସତ୍ରମୁପ ଯନ୍ତି ଯୋ ଵା ଉପଦ୍ରଷ୍ଟାରମୁପ-ଶ୍ରୋତାରମନୁଖ୍ଯାତାରଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନ୍. ଯଜତେ ସମମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକ ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତେନ ଗଚ୍ଛତେ-ଽଗ୍ନିର୍ଵା ଉପଦ୍ରଷ୍ଟା ଵାଯୁରୁପଶ୍ରୋତା ଽଽଦିତ୍ଯୋ-ଽନୁଖ୍ଯାତା ତାନ୍. ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନ୍. ଯଜତେ ସମମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକ ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତେନ ଗଚ୍ଛତେ ଽଯ-ନ୍ନୋ ନଭସା ପୁର [ପୁରଃ, ଇତ୍ଯାହାଗ୍ନିର୍ଵୈ] 26
ଇତ୍ଯାହାଗ୍ନିର୍ଵୈ ନଭସା ପୁରୋ-ଽଗ୍ନିମେଵ ତଦାହୈତନ୍ମେ ଗୋପାଯେତି ସ ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ ନଭସସ୍ପତ ଇତ୍ଯାହ ଵାଯୁର୍ଵୈ ନଭସସ୍ପତିର୍ଵାଯୁମେଵ ତଦାହୈତନ୍ମେ ଗୋପାଯେତି ଦେଵ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଫାନେତ୍ଯାହା-ଽସୌ ଵା ଆଦିତ୍ଯୋ ଦେଵ-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଫାନ ଆଦିତ୍ଯମେଵ ତଦାହୈତନ୍ମେ ଗୋପାଯେତି ॥ 27 ॥
(କୁସୀଦଂ - ତ୍ଵ-ନ୍ନ - ଏନ - ମୋଷେଦ୍ଯଦି - ପୁର - ଆଦିତ୍ଯମେଵ ତଦାହୈତନ୍ମେ ଗୋପାଯେତି) (ଅ. 8)
ଏତଂ-ଯୁଁଵାନ-ମ୍ପରି ଵୋ ଦଦାମି ତେନ କ୍ରୀଡନ୍ତୀଶ୍ଚରତ ପ୍ରିଯେଣ । ମା ନଃ ଶାପ୍ତ ଜନୁଷା ସୁଭାଗା ରାଯସ୍ପୋଷେଣ ସମିଷା ମଦେମ ॥ ନମୋ ମହିମ୍ନ ଉତ ଚକ୍ଷୁଷେ ତେ ମରୁତା-ମ୍ପିତସ୍ତଦହ-ଙ୍ଗୃଣାମି । ଅନୁ ମନ୍ଯସ୍ଵ ସୁଯଜା ଯଜାମ ଜୁଷ୍ଟ-ନ୍ଦେଵାନାମିଦମସ୍ତୁ ହଵ୍ଯମ୍ ॥ ଦେଵାନାମେଷ ଉପନାହ ଆସୀଦପା-ଙ୍ଗର୍ଭ ଓଷଧୀଷୁ ନ୍ଯକ୍ତଃ । ସୋମସ୍ଯ ଦ୍ରଫ୍ସମଵୃଣୀତ ପୂଷା [ ] 28
ବୃହନ୍ନଦ୍ରିରଭଵ-ତ୍ତଦେଷାମ୍ ॥ ପିତା ଵଥ୍ସାନା-ମ୍ପତିରଘ୍ନିଯାନାମଥୋ ପିତା ମହତା-ଙ୍ଗର୍ଗରାଣାମ୍ । ଵଥ୍ସୋ ଜରାଯୁ ପ୍ରତିଧୁ-କ୍ପୀଯୂଷ ଆମିକ୍ଷା ମସ୍ତୁ ଘୃତମସ୍ଯ ରେତଃ ॥ ତ୍ଵା-ଙ୍ଗାଵୋ-ଽଵୃଣତ ରାଜ୍ଯାଯ ତ୍ଵାଗ୍ଂ ହଵନ୍ତ ମରୁତଃ ସ୍ଵର୍କାଃ । ଵର୍ଷ୍ମନ୍ କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ କକୁଭି ଶିଶ୍ରିଯାଣସ୍ତତୋ ନ ଉଗ୍ରୋ ଵି ଭଜା ଵସୂନି ॥ ଵ୍ଯୃଦ୍ଧେନ ଵା ଏଷ ପଶୁନା ଯଜତେ ଯସ୍ଯୈତାନି ନ କ୍ରିଯନ୍ତ ଏଷ ହ ତ୍ଵୈ ସମୃଦ୍ଧେନ ଯଜତେ ଯସ୍ଯୈତାନି କ୍ରିଯନ୍ତେ ॥ 29 ॥
ଏତଂ-ଯୁଁଵାନ-ମ୍ପରି ଵୋ ଦଦାମି ତେନ କ୍ରୀଡନ୍ତୀଶ୍ଚରତ ପ୍ରିଯେଣ । ମା ନଃ ଶାପ୍ତ ଜନୁଷା ସୁଭାଗା ରାଯସ୍ପୋଷେଣ ସମିଷା ମଦେମ ॥ ନମୋ ମହିମ୍ନ ଉତ ଚକ୍ଷୁଷେ ତେ ମରୁତା-ମ୍ପିତସ୍ତଦହ-ଙ୍ଗୃଣାମି । ଅନୁ ମନ୍ଯସ୍ଵ ସୁଯଜା ଯଜାମ ଜୁଷ୍ଟ-ନ୍ଦେଵାନାମିଦମସ୍ତୁ ହଵ୍ଯମ୍ ॥ ଦେଵାନାମେଷ ଉପନାହ ଆସୀଦପା-ଙ୍ଗର୍ଭ ଓଷଧୀଷୁ ନ୍ଯକ୍ତଃ । ସୋମସ୍ଯ ଦ୍ରଫ୍ସମଵୃଣୀତ ପୂଷା [ ] 28
ବୃହନ୍ନଦ୍ରିରଭଵ-ତ୍ତଦେଷାମ୍ ॥ ପିତା ଵଥ୍ସାନା-ମ୍ପତିରଘ୍ନିଯାନାମଥୋ ପିତା ମହତା-ଙ୍ଗର୍ଗରାଣାମ୍ । ଵଥ୍ସୋ ଜରାଯୁ ପ୍ରତିଧୁ-କ୍ପୀଯୂଷ ଆମିକ୍ଷା ମସ୍ତୁ ଘୃତମସ୍ଯ ରେତଃ ॥ ତ୍ଵା-ଙ୍ଗାଵୋ-ଽଵୃଣତ ରାଜ୍ଯାଯ ତ୍ଵାଗ୍ଂ ହଵନ୍ତ ମରୁତଃ ସ୍ଵର୍କାଃ । ଵର୍ଷ୍ମନ୍ କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ କକୁଭି ଶିଶ୍ରିଯାଣସ୍ତତୋ ନ ଉଗ୍ରୋ ଵି ଭଜା ଵସୂନି ॥ ଵ୍ଯୃଦ୍ଧେନ ଵା ଏଷ ପଶୁନା ଯଜତେ ଯସ୍ଯୈତାନି ନ କ୍ରିଯନ୍ତ ଏଷ ହ ତ୍ଵୈ ସମୃଦ୍ଧେନ ଯଜତେ ଯସ୍ଯୈତାନି କ୍ରିଯନ୍ତେ ॥ 29 ॥
(ପୂଷା - କ୍ରିଯନ୍ତ ଏଷୋ - ଽଷ୍ଟୌ ଚ) (ଅ. 9)
ସୂର୍ଯୋ ଦେଵୋ ଦିଵିଷଦ୍ଭ୍ଯୋ ଧାତା କ୍ଷତ୍ରାଯ ଵାଯୁଃ ପ୍ରଜାଭ୍ଯଃ । ବୃହସ୍ପତିସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଜାପତଯେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀ-ଞ୍ଜୁହୋତୁ ॥ ଯସ୍ଯାସ୍ତେ ହରିତୋ ଗର୍ଭୋ-ଽଥୋ ଯୋନିର୍ହିରଣ୍ଯଯୀ । ଅଙ୍ଗାନ୍ଯହ୍ରୁତା ଯସ୍ଯୈ ତା-ନ୍ଦେଵୈ-ସ୍ସମଜୀଗମମ୍ ॥ ଆ ଵର୍ତନ ଵର୍ତଯ ନି ନିଵର୍ତନ ଵର୍ତଯେନ୍ଦ୍ର ନର୍ଦବୁଦ । ଭୂମ୍ଯାଶ୍ଚତସ୍ରଃ ପ୍ରଦିଶସ୍ତାଭିରା ଵର୍ତଯା ପୁନଃ ॥ ଵି ତେ ଭିନଦ୍ମି ତକରୀଂ-ଵିଁଯୋନିଂ-ଵିଁ ଗଵୀନ୍ଯୌ । ଵି [ ] 30
ମାତରଞ୍ଚ ପୁତ୍ର-ଞ୍ଚ ଵି ଗର୍ଭ-ଞ୍ଚ ଜରାଯୁ ଚ ॥ ବହିସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ବାଲିତି ॥ ଉରୁଦ୍ରଫ୍ସୋ ଵିଶ୍ଵରୂପ ଇନ୍ଦୁଃ ପଵମାନୋ ଧୀର ଆନଞ୍ଜ ଗର୍ଭମ୍ ॥ ଏକପଦୀ ଦ୍ଵିପଦୀ ତ୍ରିପଦୀ ଚତୁଷ୍ପଦୀ ପଞ୍ଚପଦୀ ଷଟ୍ପଦୀ ସପ୍ତପଦ୍ଯଷ୍ଟାପଦୀ ଭୁଵନା-ଽନୁ ପ୍ରଥତାଗ୍ ସ୍ଵାହା ॥ ମହୀ ଦ୍ଯୌଃ ପୃଥିଵୀ ଚ ନ ଇମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ମ୍ମିମିକ୍ଷତାମ୍ । ପିପୃତାନ୍ନୋ ଭରୀମଭିଃ ॥ 31 ॥
ସୂର୍ଯୋ ଦେଵୋ ଦିଵିଷଦ୍ଭ୍ଯୋ ଧାତା କ୍ଷତ୍ରାଯ ଵାଯୁଃ ପ୍ରଜାଭ୍ଯଃ । ବୃହସ୍ପତିସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଜାପତଯେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀ-ଞ୍ଜୁହୋତୁ ॥ ଯସ୍ଯାସ୍ତେ ହରିତୋ ଗର୍ଭୋ-ଽଥୋ ଯୋନିର୍ହିରଣ୍ଯଯୀ । ଅଙ୍ଗାନ୍ଯହ୍ରୁତା ଯସ୍ଯୈ ତା-ନ୍ଦେଵୈ-ସ୍ସମଜୀଗମମ୍ ॥ ଆ ଵର୍ତନ ଵର୍ତଯ ନି ନିଵର୍ତନ ଵର୍ତଯେନ୍ଦ୍ର ନର୍ଦବୁଦ । ଭୂମ୍ଯାଶ୍ଚତସ୍ରଃ ପ୍ରଦିଶସ୍ତାଭିରା ଵର୍ତଯା ପୁନଃ ॥ ଵି ତେ ଭିନଦ୍ମି ତକରୀଂ-ଵିଁଯୋନିଂ-ଵିଁ ଗଵୀନ୍ଯୌ । ଵି [ ] 30
ମାତରଞ୍ଚ ପୁତ୍ର-ଞ୍ଚ ଵି ଗର୍ଭ-ଞ୍ଚ ଜରାଯୁ ଚ ॥ ବହିସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ବାଲିତି ॥ ଉରୁଦ୍ରଫ୍ସୋ ଵିଶ୍ଵରୂପ ଇନ୍ଦୁଃ ପଵମାନୋ ଧୀର ଆନଞ୍ଜ ଗର୍ଭମ୍ ॥ ଏକପଦୀ ଦ୍ଵିପଦୀ ତ୍ରିପଦୀ ଚତୁଷ୍ପଦୀ ପଞ୍ଚପଦୀ ଷଟ୍ପଦୀ ସପ୍ତପଦ୍ଯଷ୍ଟାପଦୀ ଭୁଵନା-ଽନୁ ପ୍ରଥତାଗ୍ ସ୍ଵାହା ॥ ମହୀ ଦ୍ଯୌଃ ପୃଥିଵୀ ଚ ନ ଇମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ମ୍ମିମିକ୍ଷତାମ୍ । ପିପୃତାନ୍ନୋ ଭରୀମଭିଃ ॥ 31 ॥
(ଗଵିନ୍ଯୌ ଵି - ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 10)
ଇଦଂ-ଵାଁମାସ୍ଯେ ହଵିଃ ପ୍ରିଯମିନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ । ଉକ୍ଥ-ମ୍ମଦଶ୍ଚ ଶସ୍ଯତେ ॥ ଅଯଂ-ଵାଁ-ମ୍ପରି ଷିଚ୍ଯତେ ସୋମଇନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ । ଚାରୁର୍ମଦାଯ ପୀତଯେ ॥ ଅସ୍ମେ ଇନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ ରଯି-ନ୍ଧତ୍ତଗ୍ଂ ଶତଗ୍ଵିନମ୍ । ଅଶ୍ଵାଵନ୍ତଗ୍ଂ ସହସ୍ରିଣମ୍ ॥ ବୃହସ୍ପତିର୍ନଃ ପରିପାତୁ ପଶ୍ଚାଦୁତୋତ୍ତରସ୍ମାଦଧରାଦଘାଯୋଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପୁରସ୍ତାଦୁତ ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ ନ-ସ୍ସଖା ସଖିଭ୍ଯୋ ଵରିଵଃ କୃଣୋତୁ ॥ ଵି ତେ ଵିଷ୍ଵଗ୍ଵାତଜୂତାସୋ ଅଗ୍ନେ ଭାମାସ- [ଅଗ୍ନେ ଭାମାସଃ, ଶୁଚେ ଶୁଚଯଶ୍ଚରନ୍ତି ।] 32
-ଶ୍ଶୁଚେ ଶୁଚଯଶ୍ଚରନ୍ତି । ତୁଵିମ୍ରକ୍ଷାସୋ ଦିଵ୍ଯା ନଵଗ୍ଵା ଵନା ଵନନ୍ତି ଧୃଷତା ରୁଜନ୍ତଃ ॥ ତ୍ଵାମଗ୍ନେ ମାନୁଷୀରୀଡତେ ଵିଶୋ ହୋତ୍ରାଵିଦଂ-ଵିଁଵିଚିଗ୍ଂ ରତ୍ନଧାତମମ୍ । ଗୁହା ସନ୍ତଗ୍ଂ ସୁଭଗ ଵିଶ୍ଵଦର୍ଶତ-ନ୍ତୁ ଵିଷ୍ମଣସଗ୍ଂ ସୁଯଜ-ଙ୍ଘୃତଶ୍ରିଯମ୍ ॥ ଧାତା ଦଦାତୁ ନୋ ରଯିମୀଶାନୋ ଜଗତସ୍ପତିଃ । ସ ନଃ ପୂର୍ଣେନ ଵାଵନତ୍ ॥ ଧାତା ପ୍ରଜାଯା ଉତ ରାଯ ଈଶେ ଧାତେଦଂ-ଵିଁଶ୍ଵ-ମ୍ଭୁଵନ-ଞ୍ଜଜାନ । ଧାତା ପୁତ୍ରଂ-ଯଁଜମାନାଯ ଦାତା [ଦାତା, ତସ୍ମା] 33
ତସ୍ମା ଉ ହଵ୍ଯ-ଙ୍ଘୃତଵଦ୍ଵିଧେମ ॥ ଧାତା ଦଦାତୁ ନୋ ରଯି-ମ୍ପ୍ରାଚୀ-ଞ୍ଜୀଵାତୁମକ୍ଷିତାମ୍ । ଵଯ-ନ୍ଦେଵସ୍ଯ ଧୀମହି ସୁମତିଗ୍ଂ ସତ୍ଯରାଧସଃ ॥ ଧାତା ଦଦାତୁ ଦାଶୁଷେ ଵସୂନି ପ୍ରଜାକାମାଯ ମୀଢୁଷେ ଦୁରୋଣେ । ତସ୍ମୈ ଦେଵା ଅମୃତା-ସ୍ସଂଵ୍ଯଁଯନ୍ତାଂ-ଵିଁଶ୍ଵେ ଦେଵାସୋ ଅଦିତି-ସ୍ସଜୋଷାଃ ॥ ଅନୁ ନୋ-ଽଦ୍ଯା-ଽନୁମତିର୍ଯଜ୍ଞ-ନ୍ଦେଵେଷୁ ମନ୍ଯତାମ୍ । ଅଗ୍ନିଶ୍ଚ ହଵ୍ଯଵାହନୋ ଭଵତା-ନ୍ଦାଶୁଷେ ମଯଃ ॥ ଅନ୍ଵିଦନୁମତେ ତ୍ଵ- [ଅନ୍ଵିଦନୁମତେ ତ୍ଵମ୍, ମନ୍ଯାସୈ ଶଞ୍ଚନଃ କୃଧି ।] 34
-ମ୍ମନ୍ଯାସୈ ଶଞ୍ଚନଃ କୃଧି । କ୍ରତ୍ଵେ ଦକ୍ଷାଯ ନୋ ହିନୁ ପ୍ରଣ ଆଯୂଗ୍ଂଷି ତାରିଷଃ ॥ ଅନୁ ମନ୍ଯତା-ମନୁମନ୍ଯମାନା ପ୍ରଜାଵନ୍ତଗ୍ଂ ରଯିମକ୍ଷୀଯମାଣମ୍ । ତସ୍ଯୈ ଵଯଗ୍ଂ ହେଡସି ମା-ଽପି ଭୂମ ସା ନୋ ଦେଵୀ ସୁହଵା ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ ଯସ୍ଯାମିଦ-ମ୍ପ୍ରଦିଶି ଯଦ୍ଵିରୋଚତେ-ଽନୁମତି-ମ୍ପ୍ରତି ଭୂଷନ୍ତ୍ଯାଯଵଃ । ଯସ୍ଯା ଉପସ୍ଥ ଉର୍ଵନ୍ତରିକ୍ଷଗ୍ଂ ସା ନୋ ଦେଵୀ ସୁହଵା ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ 35 ॥
ରାକାମହଗ୍ଂ ସୁହଵାଗ୍ଂ ସୁଷ୍ଟୁତୀ ହୁଵେ ଶୃଣୋତୁ ନ-ସ୍ସୁଭଗା ବୋଧତୁ ତ୍ମନା । ସୀଵ୍ଯତ୍ଵପଃ ସୂଚ୍ଯା-ଽଚ୍ଛିଦ୍ଯମାନଯା ଦଦାତୁ ଵୀରଗ୍ଂ ଶତଦାଯମୁକ୍ଥ୍ଯମ୍ ॥ ଯାସ୍ତେ ରାକେ ସୁମତଯଃ ସୁପେଶସୋ ଯାଭିର୍ଦଦାସି ଦାଶୁଷେ ଵସୂନି । ତାଭିର୍ନୋ ଅଦ୍ଯ ସୁମନା ଉପାଗହି ସହସ୍ରପୋଷଗ୍ଂ ସୁଭଗେ ରରାଣା ॥ ସିନୀଵାଲି, ଯା ସୁପାଣିଃ ॥ କୁହୂମହଗ୍ଂ ସୁଭଗାଂ-ଵିଁଦ୍ମନାପସମସ୍ମିନ୍. ଯଜ୍ଞେ ସୁହଵା-ଞ୍ଜୋହଵୀମି । ସା ନୋ ଦଦାତୁ ଶ୍ରଵଣ-ମ୍ପିତୃଣା-ନ୍ତସ୍ଯାସ୍ତେ ଦେଵି ହଵିଷା ଵିଧେମ ॥ କୁହୂ-ର୍ଦେଵାନାମମୃତସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ହଵ୍ଯା ନୋ ଅସ୍ଯ ହଵିଷଶ୍ଚିକେତୁ । ସ-ନ୍ଦାଶୁଷେ କିରତୁ ଭୂରି ଵାମଗ୍ଂ ରାଯସ୍ପୋଷ-ଞ୍ଚିକିତୁଷେ ଦଧାତୁ ॥ 36 ॥
ଇଦଂ-ଵାଁମାସ୍ଯେ ହଵିଃ ପ୍ରିଯମିନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ । ଉକ୍ଥ-ମ୍ମଦଶ୍ଚ ଶସ୍ଯତେ ॥ ଅଯଂ-ଵାଁ-ମ୍ପରି ଷିଚ୍ଯତେ ସୋମଇନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ । ଚାରୁର୍ମଦାଯ ପୀତଯେ ॥ ଅସ୍ମେ ଇନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ ରଯି-ନ୍ଧତ୍ତଗ୍ଂ ଶତଗ୍ଵିନମ୍ । ଅଶ୍ଵାଵନ୍ତଗ୍ଂ ସହସ୍ରିଣମ୍ ॥ ବୃହସ୍ପତିର୍ନଃ ପରିପାତୁ ପଶ୍ଚାଦୁତୋତ୍ତରସ୍ମାଦଧରାଦଘାଯୋଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପୁରସ୍ତାଦୁତ ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ ନ-ସ୍ସଖା ସଖିଭ୍ଯୋ ଵରିଵଃ କୃଣୋତୁ ॥ ଵି ତେ ଵିଷ୍ଵଗ୍ଵାତଜୂତାସୋ ଅଗ୍ନେ ଭାମାସ- [ଅଗ୍ନେ ଭାମାସଃ, ଶୁଚେ ଶୁଚଯଶ୍ଚରନ୍ତି ।] 32
-ଶ୍ଶୁଚେ ଶୁଚଯଶ୍ଚରନ୍ତି । ତୁଵିମ୍ରକ୍ଷାସୋ ଦିଵ୍ଯା ନଵଗ୍ଵା ଵନା ଵନନ୍ତି ଧୃଷତା ରୁଜନ୍ତଃ ॥ ତ୍ଵାମଗ୍ନେ ମାନୁଷୀରୀଡତେ ଵିଶୋ ହୋତ୍ରାଵିଦଂ-ଵିଁଵିଚିଗ୍ଂ ରତ୍ନଧାତମମ୍ । ଗୁହା ସନ୍ତଗ୍ଂ ସୁଭଗ ଵିଶ୍ଵଦର୍ଶତ-ନ୍ତୁ ଵିଷ୍ମଣସଗ୍ଂ ସୁଯଜ-ଙ୍ଘୃତଶ୍ରିଯମ୍ ॥ ଧାତା ଦଦାତୁ ନୋ ରଯିମୀଶାନୋ ଜଗତସ୍ପତିଃ । ସ ନଃ ପୂର୍ଣେନ ଵାଵନତ୍ ॥ ଧାତା ପ୍ରଜାଯା ଉତ ରାଯ ଈଶେ ଧାତେଦଂ-ଵିଁଶ୍ଵ-ମ୍ଭୁଵନ-ଞ୍ଜଜାନ । ଧାତା ପୁତ୍ରଂ-ଯଁଜମାନାଯ ଦାତା [ଦାତା, ତସ୍ମା] 33
ତସ୍ମା ଉ ହଵ୍ଯ-ଙ୍ଘୃତଵଦ୍ଵିଧେମ ॥ ଧାତା ଦଦାତୁ ନୋ ରଯି-ମ୍ପ୍ରାଚୀ-ଞ୍ଜୀଵାତୁମକ୍ଷିତାମ୍ । ଵଯ-ନ୍ଦେଵସ୍ଯ ଧୀମହି ସୁମତିଗ୍ଂ ସତ୍ଯରାଧସଃ ॥ ଧାତା ଦଦାତୁ ଦାଶୁଷେ ଵସୂନି ପ୍ରଜାକାମାଯ ମୀଢୁଷେ ଦୁରୋଣେ । ତସ୍ମୈ ଦେଵା ଅମୃତା-ସ୍ସଂଵ୍ଯଁଯନ୍ତାଂ-ଵିଁଶ୍ଵେ ଦେଵାସୋ ଅଦିତି-ସ୍ସଜୋଷାଃ ॥ ଅନୁ ନୋ-ଽଦ୍ଯା-ଽନୁମତିର୍ଯଜ୍ଞ-ନ୍ଦେଵେଷୁ ମନ୍ଯତାମ୍ । ଅଗ୍ନିଶ୍ଚ ହଵ୍ଯଵାହନୋ ଭଵତା-ନ୍ଦାଶୁଷେ ମଯଃ ॥ ଅନ୍ଵିଦନୁମତେ ତ୍ଵ- [ଅନ୍ଵିଦନୁମତେ ତ୍ଵମ୍, ମନ୍ଯାସୈ ଶଞ୍ଚନଃ କୃଧି ।] 34
-ମ୍ମନ୍ଯାସୈ ଶଞ୍ଚନଃ କୃଧି । କ୍ରତ୍ଵେ ଦକ୍ଷାଯ ନୋ ହିନୁ ପ୍ରଣ ଆଯୂଗ୍ଂଷି ତାରିଷଃ ॥ ଅନୁ ମନ୍ଯତା-ମନୁମନ୍ଯମାନା ପ୍ରଜାଵନ୍ତଗ୍ଂ ରଯିମକ୍ଷୀଯମାଣମ୍ । ତସ୍ଯୈ ଵଯଗ୍ଂ ହେଡସି ମା-ଽପି ଭୂମ ସା ନୋ ଦେଵୀ ସୁହଵା ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ ଯସ୍ଯାମିଦ-ମ୍ପ୍ରଦିଶି ଯଦ୍ଵିରୋଚତେ-ଽନୁମତି-ମ୍ପ୍ରତି ଭୂଷନ୍ତ୍ଯାଯଵଃ । ଯସ୍ଯା ଉପସ୍ଥ ଉର୍ଵନ୍ତରିକ୍ଷଗ୍ଂ ସା ନୋ ଦେଵୀ ସୁହଵା ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ 35 ॥
ରାକାମହଗ୍ଂ ସୁହଵାଗ୍ଂ ସୁଷ୍ଟୁତୀ ହୁଵେ ଶୃଣୋତୁ ନ-ସ୍ସୁଭଗା ବୋଧତୁ ତ୍ମନା । ସୀଵ୍ଯତ୍ଵପଃ ସୂଚ୍ଯା-ଽଚ୍ଛିଦ୍ଯମାନଯା ଦଦାତୁ ଵୀରଗ୍ଂ ଶତଦାଯମୁକ୍ଥ୍ଯମ୍ ॥ ଯାସ୍ତେ ରାକେ ସୁମତଯଃ ସୁପେଶସୋ ଯାଭିର୍ଦଦାସି ଦାଶୁଷେ ଵସୂନି । ତାଭିର୍ନୋ ଅଦ୍ଯ ସୁମନା ଉପାଗହି ସହସ୍ରପୋଷଗ୍ଂ ସୁଭଗେ ରରାଣା ॥ ସିନୀଵାଲି, ଯା ସୁପାଣିଃ ॥ କୁହୂମହଗ୍ଂ ସୁଭଗାଂ-ଵିଁଦ୍ମନାପସମସ୍ମିନ୍. ଯଜ୍ଞେ ସୁହଵା-ଞ୍ଜୋହଵୀମି । ସା ନୋ ଦଦାତୁ ଶ୍ରଵଣ-ମ୍ପିତୃଣା-ନ୍ତସ୍ଯାସ୍ତେ ଦେଵି ହଵିଷା ଵିଧେମ ॥ କୁହୂ-ର୍ଦେଵାନାମମୃତସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ହଵ୍ଯା ନୋ ଅସ୍ଯ ହଵିଷଶ୍ଚିକେତୁ । ସ-ନ୍ଦାଶୁଷେ କିରତୁ ଭୂରି ଵାମଗ୍ଂ ରାଯସ୍ପୋଷ-ଞ୍ଚିକିତୁଷେ ଦଧାତୁ ॥ 36 ॥
(ଭାମାସୋ - ଦାତା - ତ୍ଵ - ମନ୍ତରିକ୍ଷଗ୍ଂ ସା ନୋ ଦେଵୀ ସୁହଵା ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛତୁ -ଶ୍ରଵଣଂ - ଚତୁର୍ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 11)
(ଅଗ୍ନେ ତେଜସ୍ଵିନ୍ - ଵାଯୁ - ର୍ଵସଵସ୍ତ୍ - ଵୈତଦ୍ଵା ଅପାଂ - ଁଵାଯୁରସି ପ୍ରାଣୋ ନାମ - ଦେଵା ଵୈ ଯଦ୍ଯଜ୍ଞେନନ - ପ୍ରଜାପତି ର୍ଦେଵାସୁରା - ନାଯୁର୍ଦା - ଏତଂ-ଯୁଁଵାନଗ୍ଂ - ସୂର୍ଯୋ ଦେଵ - ଇଦଂ-ଵାଁ - ମେକାଦଶ)
(ଅଗ୍ନେ ତେଜସ୍ଵିନ୍ - ଵାଯୁରସି - ଛନ୍ଦସାଂ-ଵୀଁର୍ଯଂ - ମାତରଞ୍ଚ - ଷଟ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍ )
(ଅଗ୍ନେ ତେଜସ୍ଵିଗ୍ଗ୍, ଶ୍ଚିକିତୁଷେ ଦଧାତୁ )
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ତୃତୀଯକାଣ୍ଡେ ତୃତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥