3.3 - അഗ്നേ തേജസ്വിന്തേജസ്വീ - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ സംഹിതാ പാഠഃ

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-ന്തൃതീയകാണ്ഡേ തൃതീയഃ പ്രശ്നഃ - വൈകൃതവിധീനാമഭിധാനം
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
അഗ്നേ തേജസ്വി-ന്തേജസ്വീ ത്വ-ന്ദേവേഷു ഭൂയാസ്തേജസ്വന്ത-മ്മാമായുഷ്മന്തം-വഁര്ചസ്വന്ത-മ്മനുഷ്യേഷു കുരു ദീക്ഷായൈ ച ത്വാ തപസശ്ച തേജസേ ജുഹോമി തേജോവിദസി തേജോ മാ മാ ഹാസീന്മാ-ഽഹ-ന്തേജോ ഹാസിഷ-മ്മാ മാ-ന്തേജോ ഹാസീദിന്ദ്രൌജസ്വിന്നോജസ്വീ ത്വ-ന്ദേവേഷു ഭൂയാ ഓജസ്വന്ത-മ്മാമായുഷ്മന്തം-വഁര്ചസ്വന്ത-മ്മനുഷ്യേഷു കുരു ബ്രഹ്മണശ്ച ത്വാ ക്ഷത്രസ്യ ചൌ- [ക്ഷത്രസ്യ ച, ഓജസേ ജുഹോമ്യോജോവി-] 1
-ജസേ ജുഹോമ്യോജോവി-ദസ്യോജോ മാ മാ ഹാസീന്മാ-ഽഹമോജോ ഹാസിഷ-മ്മാ മാമോജോ ഹാസീ-ഥ്സൂര്യ ഭ്രാജസ്വി-ന്ഭ്രാജസ്വീ ത്വ-ന്ദേവേഷു ഭൂയാ ഭ്രാജസ്വന്ത-മ്മാമായുഷ്മന്തം-വഁര്ചസ്വന്ത-മ്മനുഷ്യേഷു കുരു വായോശ്ച ത്വാ-ഽപാഞ്ച ഭ്രാജസേ ജുഹോമിസുവര്വിദസി സുവര്മാ മാ ഹാസീന്മാ-ഽഹഗ്ം സുവര്ഹാസിഷ-മ്മാ മാഗ്ം സുവര്ഹാസീ-ന്മയി മേധാ-മ്മയി പ്രജാ-മ്മയ്യഗ്നിസ്തേജോ ദധാതു മയി മേധാ-മ്മയി പ്രജാ-മ്മയീന്ദ്ര ഇന്ദ്രിയ-ന്ദധാതു മയി മേധാ-മ്മയി പ്രജാ-മ്മയി സൂര്യോ ഭ്രാജോ ദധാതു ॥ 2 ॥

(ക്ഷത്രസ്യ ച - മയി - ത്രയോവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 1)
വായുര്ഹികംര്താ-ഽഗ്നിഃ പ്രസ്തോതാ പ്രജാപതി-സ്സാമ ബൃഹസ്പതിരുദ്ഗാതാ വിശ്വേ ദേവാ ഉപഗാതാരോ മരുതഃ പ്രതിഹര്താര ഇന്ദ്രോ നിധനന്തേ ദേവാഃ പ്രാണഭൃതഃ പ്രാണ-മ്മയി ദധത്വേതദ്വൈ സര്വമദ്ധ്വര്യു-രുപാകുര്വന്നുദ്ഗാതൃഭ്യ ഉപാകരോതി തേ ദേവാഃ പ്രാണഭൃതഃ പ്രാണ-മ്മയി ദധത്വിത്യാഹൈതദേവ സവര്മാത്മ-ന്ധത്ത ഇഡാ ദേവഹൂ ര്മനു-ര്യജ്ഞനീ-ര്ബൃഹസ്പതിരുക്ഥാമദാനി ശഗ്ംസിഷ-ദ്വിശ്വേ ദേവാ- [ദേവാഃ, സൂക്തവാചഃ പൃഥിവി] 3
-സ്സൂക്തവാചഃ പൃഥിവി മാതര്മാ മാഹിഗ്ംസീ ര്മധു മനിഷ്യേ മധു ജനിഷ്യേ മധുവക്ഷ്യാമി മധുവദിഷ്യാമി മധുമതീ-ന്ദേവേഭ്യോ വാചമുദ്യാസഗ്ം ശുശ്രൂഷേണ്യാ-മ്മനുഷ്യേഭ്യസ്ത-മ്മാ ദേവാ അവന്തു ശോഭായൈ പിതരോ-ഽനു മദന്തു ॥ 4 ॥

(ശഗ്ംസിഷ-ദ്വിശ്വേ ദേവാ - അഷ്ടാവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 2)
വസവസ്ത്വാ പ്രവഹന്തു ഗായത്രേണ ഛന്ദസാ-ഽഗ്നേഃ പ്രിയ-മ്പാഥ ഉപേഹി രുദ്രാസ്ത്വാ പ്രവൃഹന്തു ത്രൈഷ്ടുഭേന ഛന്ദസേന്ദ്രസ്യ പ്രിയ-മ്പാഥ ഉപേഹ്യാദിത്യാസ്ത്വാ പ്രവൃഹന്തു ജാഗതേന ഛന്ദസാ വിശ്വേഷാ-ന്ദേവാനാ-മ്പ്രിയ-മ്പാഥ ഉപേഹി മാന്ദാസു തേ ശുക്ര ശുക്രമാ ധൂനോമി ഭന്ദനാസു കോതനാസു നൂതനാസു രേശീഷു മേഷീഷു വാശീഷു വിശ്വഭൃഥ്സു മാദ്ധ്വീഷു കകുഹാസു ശക്വരീഷു [ ] 5
ശുക്രാസു തേ ശുക്ര ശുക്രമാ ധൂനോമി ശുക്ര-ന്തേ ശുക്രേണ ഗൃഹ്ണാമ്യഹ്നോ രൂപേണ സൂര്യസ്യ രശ്മിഭിഃ ॥ ആ-ഽസ്മിന്നുഗ്രാ അചുച്യവുര്ദിവോ ധാരാ അസശ്ചത ॥ കകുഹഗ്ം രൂപം-വൃഁഷഭസ്യ രോചതേ ബൃഹ-ഥ്സോമ-സ്സോമസ്യ പുരോഗാ-ശ്ശുക്ര-ശ്ശുക്രസ്യ പുരോഗാഃ ॥ യ-ത്തേ സോമാദാഭ്യ-ന്നാമ ജാഗൃവി തസ്മൈ തേ സോമ സോമായ സ്വാഹോശി-ക്ത്വ-ന്ദേവ സോമ ഗായത്രേണ ഛന്ദസാ-ഽഗ്നേഃ [ഛന്ദസാ-ഽഗ്നേഃ, പ്രിയ-മ്പാഥോ] 6
പ്രിയ-മ്പാഥോ അപീഹി വശീ ത്വ-ന്ദേവ സോമ ത്രൈഷ്ടുഭേന ഛന്ദസേന്ദ്രസ്യ പ്രിയ-മ്പാഥോ അപീഹ്യസ്മഥ്സഖാ ത്വ-ന്ദേവ സോമ ജാഗതേന ഛന്ദസാ വിശ്വേഷാ-ന്ദേവാനാ-മ്പ്രിയ-മ്പാഥോ അപീഹ്യാ നഃ പ്രാണ ഏതു പരാവത ആ-ഽന്തരിക്ഷാദ്ദിവസ്പരി । ആയുഃ പൃഥിവ്യാ അദ്ധ്യമൃതമസി പ്രാണായ ത്വാ ॥ ഇന്ദ്രാഗ്നീ മേ വര്ചഃ കൃണുതാം-വഁര്ച-സ്സോമോ ബൃഹസ്പതിഃ । വര്ചോ മേ വിശ്വേദേവാ വര്ചോ മേ ധത്തമശ്വിനാ ॥ ദധന്വേ വാ യദീമനു വോചദ്ബ്രഹ്മാണി വേരു തത് । പരി വിശ്വാനി കാവ്യാ നേമിശ്ചക്രമിവാ ഭവത് ॥ 7 ॥

(ശക്വരീഷ്വ - ഗ്നേ - ര്ബൃഹസ്പതിഃ - പഞ്ചവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 3)
ഏതദ്വാ അപാ-ന്നാമധേയ-ങ്ഗുഹ്യം-യഁദാധാവാ മാന്ദാസു തേ ശുക്ര ശുക്രമാ ധൂനോമീത്യാഹാപാമേവ നാമധേയേന ഗുഹ്യേന ദിവോ വൃഷ്ടിമവ രുന്ധേ ശുക്ര-ന്തേ ശുക്രേണ ഗൃഹ്ണാമീത്യാഹൈതദ്വാ അഹ്നോ രൂപം-യഁദ്രാത്രി-സ്സൂര്യസ്യ രശ്മയോ വൃഷ്ട്യാ ഈശതേ-ഽഹ്ന ഏവ രൂപേണ സൂര്യസ്യ രശ്മിഭിര്ദിവോ വൃഷ്ടി-ഞ്ച്യാവയത്യാ-ഽസ്മിന്നുഗ്രാ [-ഽസ്മിന്നുഗ്രാഃ, അചുച്യവുരിത്യാഹ] 8
അചുച്യവുരിത്യാഹ യഥായജുരേവൈത-ത്കകുഹഗ്ം രൂപം-വൃഁഷഭസ്യ രോചതേ ബൃഹദിത്യാഹൈതദ്വാ അസ്യ കകുഹഗ്ം രൂപം-യഁ-ദ്വൃഷ്ടീ രൂപേണൈവ വൃഷ്ടിമവ രുന്ധേ യത്തേ സോമാദാഭ്യ-ന്നാമ ജാഗൃവീത്യാഹൈഷ ഹ വൈ ഹവിഷാ ഹവിര്യജതി യോ-ഽദാഭ്യ-ങ്ഗൃഹീത്വാ സോമായ ജുഹോതിപരാ വാ ഏതസ്യാ-ഽഽയുഃ പ്രാണ ഏതി [പ്രാണ ഏതി, യോ-ഽഗ്ംശു-] 9
യോ-ഽഗ്ംശു-ങ്ഗൃഹ്ണാത്യാ നഃ പ്രാണ ഏതു പരാവത ഇത്യാഹാ-ഽഽയുരേവ പ്രാണമാത്മ-ന്ധത്തേ ഽമൃതമസി പ്രാണായ ത്വേതി ഹിരണ്യമഭി വ്യനിത്യമൃതം-വൈഁ ഹിരണ്യമായുഃ പ്രാണോ-ഽമൃതേനൈവാ-ഽഽയുരാത്മ-ന്ധത്തേ ശതമാന-മ്ഭവതി ശതായുഃ പുരുഷ-ശ്ശതേന്ദ്രിയ ആയുഷ്യേവേന്ദ്രിയേ പ്രതിതിഷ്ഠത്യപ ഉപ സ്പൃശതി ഭേഷജം-വാഁ ആപോ ഭേഷജമേവ കുരുതേ ॥ 10 ॥

(ഉഗ്രാ - ഏത്യാ - പ - സ്ത്രീണി ച) (അ. 4)
വായുരസി പ്രാണോ നാമ സവിതുരാധിപത്യേ-ഽപാന-മ്മേ ദാശ്ചക്ഷുരസി ശ്രോത്ര-ന്നാമ ധാതുരാധിപത്യ ആയുര്മേ ദാ രൂപമസി വര്ണോ നാമ ബൃഹസ്പതേരാധിപത്യേ പ്രജാ-മ്മേ ദാ ഋതമസി സത്യ-ന്നാമേന്ദ്രസ്യാ-ഽഽധിപത്യേ ക്ഷത്ര-മ്മേ ദാ ഭൂതമസി ഭവ്യ-ന്നാമ പിതൃണാമാധിപത്യേ-ഽപാ-മോഷധീനാ-ങ്ഗര്ഭ-ന്ധാ ഋതസ്യ ത്വാ വ്യോമന ഋതസ്യ [ ] 11
ത്വാ വിഭൂമന ഋതസ്യ ത്വാ വിധര്മണ ഋതസ്യ ത്വാ സത്യായര്തസ്യ ത്വാ ജ്യോതിഷേ പ്രജാപതി ര്വിരാജമപശ്യ-ത്തയാ ഭൂത-ഞ്ച ഭവ്യ-ഞ്ചാ സൃജത താമൃഷിഭ്യസ്തിരോ-ഽദധാ-ത്താ-ഞ്ജമദഗ്നിസ്തപസാ-ഽ പശ്യ-ത്തയാ വൈ സ പൃശ്ഞീന് കാമാനസൃജത ത-ത്പൃശ്ഞീനാ-മ്പൃശ്ഞിത്വം-യഁ-ത്പൃശ്ഞയോ ഗൃഹ്യന്തേ പൃശ്ഞീനേവ തൈഃ കാമാന്. യജമാനോ-ഽവ രുന്ധേ വായുരസി പ്രാണോ [വായുരസി പ്രാണഃ, നാമേത്യാഹ] 12
നാമേത്യാഹ പ്രാണാപാനാവേവാവ രുന്ധേ ചക്ഷുരസി ശ്രോത്ര-ന്നാമേത്യാഹാ-ഽഽയുരേവാവ രുന്ധേ രൂപമസി വര്ണോ നാമേത്യാഹ പ്രജാമേവാവ രുന്ധഋതമസി സത്യ-ന്നാമേത്യാഹ ക്ഷത്രമേവാവ രുന്ധേ ഭൂതമസി ഭവ്യ-ന്നാമേത്യാഹ പശവോ വാ അപാമോഷധീനാ-ങ്ഗര്ഭഃ പശൂനേവാ- [പശൂനേവ, അവ രുന്ധ] 13
-വ രുന്ധ ഏതാവദ്വൈ പുരുഷ-മ്പരിതസ്തദേവാവ രുന്ധ ഋതസ്യ ത്വാ വ്യോമന ഇത്യാഹേയം-വാഁ ഋതസ്യ വ്യോമേമാമേവാഭി ജയത്യൃതസ്യ ത്വാ വിഭൂമന ഇത്യാഹാ-ഽന്തരിക്ഷം-വാഁ ഋതസ്യ വിഭൂമാന്തരിക്ഷമേവാഭി ജയത്യൃതസ്യ ത്വാ വിധര്മണ ഇത്യാഹ ദ്യൌര്വാ ഋതസ്യ വിധര്മ ദിവമേവാഭി ജയത്യൃതസ്യ [ജയത്യൃതസ്യ, ത്വാ സത്യായേത്യാഹ] 14
ത്വാ സത്യായേത്യാഹ ദിശോ വാ ഋതസ്യ സത്യ-ന്ദിശ ഏവാഭി ജയത്യൃതസ്യ ത്വാ ജ്യോതിഷ ഇത്യാഹ സുവര്ഗോ വൈ ലോക ഋതസ്യ ജ്യോതിഃ സുവര്ഗമേവ ലോകമഭി ജയത്യേതാവന്തോ വൈ ദേവലോകാസ്താനേവാഭി ജയതി ദശ സമ്പദ്യന്തേ ദശാക്ഷരാ വിരാഡന്നം-വിഁരാ-ഡ്വിരാജ്യേവാന്നാദ്യേ പ്രതിതിഷ്ഠതി ॥ 15 ॥

(വ്യോമന ഋതസ്യ - പ്രാണഃ - പശുനേവ - വിധര്മ ദിവമേവാഭി ജയത്യൃതസ്യ -ഷട്ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 5)
ദേവാ വൈ യ-ദ്യജ്ഞേന നാവാരുന്ധത ത-ത്പരൈരവാരുന്ധത ത-ത്പരാണാ-മ്പരത്വം-യഁ-ത്പരേ ഗൃഹ്യന്തേ യദേവ യജ്ഞേനനാവരുന്ധേ തസ്യാവരുദ്ധ്യൈ യ-മ്പ്രഥമ-ങ്ഗൃഹ്ണാതീമമേവ തേന ലോകമഭി ജയതിയ-ന്ദ്വിതീയമന്തരിക്ഷ-ന്തേന യ-ന്തൃതീയമമുമേവ തേന ലോകമഭി ജയതി യദേതേ ഗൃഹ്യന്ത ഏഷാം ഁലോകാനാ-മഭിജിത്യാ [-മഭിജിത്യാ, ഉത്തരേഷ്വഹ-] 16
ഉത്തരേഷ്വഹഃ സ്വമുതോ-ഽര്വാഞ്ചോ ഗൃഹ്യന്തേ ഽഭിജിത്യൈവേമാം-ലോഁകാ-ന്പുനരിമം-ലോഁക-മ്പ്രത്യവരോഹന്തി യ-ത്പൂര്വേഷ്വഹഃ സ്വിതഃ പരാഞ്ചോ ഗൃഹ്യന്തേ തസ്മാദിതഃ പരാഞ്ച ഇമേ ലോകാ യദുത്തരേഷ്വഹഃ സ്വമുതോ-ഽര്വാഞ്ചോ ഗൃഹ്യന്തേ തസ്മാദമുതോ ഽര്വാഞ്ച ഇമേ ലോകാസ്തസ്മാദയാതയാമ്നോ ലോകാ-ന്മനുഷ്യാ ഉപ ജീവന്തി ബ്രഹ്മവാദിനോ വദന്തി കസ്മാ-ഥ്സത്യാദദ്ഭ്യ ഓഷധയ-സ്സ-മ്ഭവന്ത്യോഷധയോ [ഓഷധയ-സ്സ-മ്ഭവന്ത്യോഷധയഃ, മനുഷ്യാണാമന്ന-] 17
മനുഷ്യാണാമന്ന-മ്പ്രജാപതി-മ്പ്രജാ അനു പ്രജായന്ത ഇതി പരാനന്വിതി ബ്രൂയാ-ദ്യ-ദ്ഗൃഹ്ണാത്യദ്ഭ്യസ്ത്വൌഷധീഭ്യോ ഗൃഹ്ണാമീതി തസ്മാദദ്ഭ്യ ഓഷധയ-സ്സമ്ഭവന്തി യ-ദ്ഗൃഹ്ണാത്യോഷധീഭ്യസ്ത്വാ പ്രജാഭ്യോ ഗൃഹ്ണാമീതി തസ്മാദോഷധയോ മനുഷ്യാണാമന്നം-യഁ-ദ്ഗൃഹ്ണാതി പ്രജാഭ്യസ്ത്വാ പ്രജാപതയേ ഗൃഹ്ണാമീതി തസ്മാ-ത്പ്രജാപതി-മ്പ്രജാ അനു പ്രജായന്തേ ॥ 18 ॥

(അഭിജിത്യൈ - ഭവന്ത്യോഷധയോ - ഽഷ്ടാ ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 6)
പ്രജാപതിര്ദേവാസുരാന സൃജത തദനു യജ്ഞോ-ഽസൃജ്യത യജ്ഞ-ഞ്ഛന്ദാഗ്ംസി തേ വിഷ്വഞ്ചോ വ്യക്രാമന്-ഥ്സോ-ഽസുരാനനു യജ്ഞോ-ഽപാക്രാമ-ദ്യജ്ഞ-ഞ്ഛന്ദാഗ്ംസി തേ ദേവാ അമന്യന്താമീ വാ ഇദമഭൂവന്. യ-ദ്വയഗ്ഗ് സ്മ ഇതി തേ പ്രജാപതിമുപാ-ഽധാവന്-ഥ്സോ-ഽബ്രവീത്-പ്രജാപതിശ്ഛന്ദസാം-വീഁര്യമാദായ തദ്വഃ പ്ര ദാസ്യാമീതി സ ഛന്ദസാം-വീഁര്യ- [ഛന്ദസാം-വീഁര്യമ്, ആദായ തദേഭ്യഃ] 19
-മാദായ തദേഭ്യഃ പ്രായച്ഛ-ത്തദനു ഛന്ദാഗ്സ്യപാ-ഽക്രാമന് ഛന്ദാഗ്ംസി യജ്ഞസ്തതോ ദേവാ അഭവ-ന്പരാ-ഽസുരാ യ ഏവ-ഞ്ഛന്ദസാം-വീഁര്യം-വേഁദാ-ഽഽ ശ്രാവയാ-ഽസ്തു ശ്രൌഷഡ് യജ യേ യജാമഹേ വഷട്കാരോ ഭവത്യാത്മനാ പരാ-ഽസ്യ ഭ്രാതൃവ്യോ ഭവതി ബ്രഹ്മവാദിനോ വദന്തി കസ്മൈ കമദ്ധ്വര്യുരാ ശ്രാവയതീതി ഛന്ദസാം-വീഁര്യായേതി ബ്രൂയാദേ ത-ദ്വൈ [ ] 20
ഛന്ദസാം-വീഁര്യമാ ശ്രാവയാ-ഽസ്തു ശ്രൌഷഡ് യജ യേ യജാമഹേ വഷട്കാരോ യ ഏവം-വേഁദ സവീര്യൈരേവ ഛന്ദോഭിരര്ചതി യ-ത്കി-ഞ്ചാര്ചതി യദിന്ദ്രോ വൃത്രമഹന്ന-മേദ്ധ്യ-ന്ത-ദ്യ-ദ്യതീനപാവപദ-മേദ്ധ്യ-ന്തദഥ കസ്മാദൈന്ദ്രോ യജ്ഞ ആ സഗ്ഗ്സ്ഥാതോരിത്യാഹുരിന്ദ്രസ്യ വാ ഏഷാ യജ്ഞിയാ തനൂര്യ-ദ്യജ്ഞസ്താമേവ ത ദ്യജന്തി യ ഏവം-വേഁദോപൈനം-യഁജ്ഞോ നമതി ॥ 21 ॥

(ഛന്ദസാം-വീഁര്യം - ഁവാ - ഏവ ത - ദഷ്ടൌ ച) (അ. 7)
ആയുര്ദാ അഗ്നേ ഹവിഷോ ജുഷാണോ ഘൃതപ്രതീകോ ഘൃതയോനിരേധി । ഘൃത-മ്പീത്വാ മധുചാരു ഗവ്യ-മ്പിതേവപുത്രമഭി രക്ഷതാദിമമ് ॥ ആ വൃശ്ച്യതേ വാ ഏത-ദ്യജമാനോ-ഽഗ്നിഭ്യാം-യഁദേനയോ-ശ്ശൃത-ങ്കൃത്യാഥാ-ഽന്യത്രാ-വഭൃഥമവൈത്യായുര്ദാ അഗ്നേ ഹവിഷോ ജുഷാണ ഇത്യവഭൃഥമവൈഷ്യന് ജുഹുയാദാഹുത്യൈവൈനൌ ശമയതി നാ-ഽഽര്തിമാര്ച്ഛതി യജമാനോ യ-ത്കുസീദ- [യ-ത്കുസീദമ്, അപ്രതീത്ത-മ്മയി യേന] 22
-മപ്രതീത്ത-മ്മയി യേന യമസ്യ ബലിനാ ചരാമി । ഇഹൈവ സ-ന്നിരവദയേ തദേത-ത്തദഗ്നേ അനൃണോ ഭവാമി । വിശ്വലോപ വിശ്വദാവസ്യ ത്വാ ഽഽസഞ്ജുഹോമ്യഗ്ധാദേകോ ഽഹുതാദേകഃ സമസനാദേകഃ । തേനഃ കൃണ്വന്തു ഭേഷജഗ്ം സദ-സ്സഹോ വരേണ്യമ് ॥ അയ-ന്നോ നഭസാ പുര-സ്സഗ്ഗ്സ്ഫാനോ അഭി രക്ഷതു । ഗൃഹാണാമസമര്ത്യൈ ബഹവോ നോ ഗൃഹാ അസന്ന് ॥ സ ത്വന്നോ [സ ത്വന്നഃ, നഭസസ്പത ഊര്ജ-ന്നോ] 23
നഭസസ്പത ഊര്ജ-ന്നോ ധേഹി ഭദ്രയാ । പുനര്നോ നഷ്ടമാ കൃധി പുനര്നോ രയിമാ കൃധി ॥ ദേവ സഗ്ഗ്സ്ഫാന സഹസ്രപോഷസ്യേശിഷേ സ നോ രാസ്വാ-ഽജ്യാനിഗ്ം രായസ്പോഷഗ്ം സുവീര്യഗ്ം സംവഁഥ്സരീണാഗ് സ്വസ്തിമ് ॥ അഗ്നിര്വാവ യമ ഇയം-യഁമീ കുസീദം-വാഁ ഏത-ദ്യമസ്യ യജമാന ആ ദത്തേ യദോഷധീഭിര്വേദിഗ്ഗ് സ്തൃണാതി യദനുപൌഷ്യ പ്രയായാ-ദ്ഗ്രീവബദ്ധമേന- [-ദ്ഗ്രീവബദ്ധമേനമ്, അമുഷ്മിന് ഁലോകേ] 24
-മമുഷ്മിന് ഁലോകേ നേനീയേരന്. യ-ത്കുസീദമപ്രതീത്ത-മ്മയീത്യുപൌഷതീഹൈവ സന്. യമ-ങ്കുസീദ-ന്നിരവദായാനൃണ-സ്സുവര്ഗം-ലോഁകമേതിയദി മിശ്രമിവ ചരേദഞ്ജലിനാ സക്തൂ-ന്പ്രദാവ്യേ ജുഹുയാദേഷ വാ അഗ്നിര്വൈശ്വാനരോ യ-ത്പ്രദാവ്യഃ സ ഏവൈനഗ്ഗ്സ്വദയത്യഹ്നാം-വിഁധാന്യാ-മേകാഷ്ടകായാമപൂപ-ഞ്ചതുഃ ശരാവ-മ്പക്ത്വാ പ്രാതരേതേന കക്ഷ-മുപൌഷേദ്യദി [-മുപൌഷേദ്യദി, ദഹതി] 25
ദഹതി പുണ്യസമ-മ്ഭവതി യദി ന ദഹതി പാപസമമേതേന ഹസ്മ വാ ഋഷയഃ പുരാ വിജ്ഞാനേന ദീര്ഘസത്രമുപ യന്തി യോ വാ ഉപദ്രഷ്ടാരമുപ-ശ്രോതാരമനുഖ്യാതാരം-വിഁദ്വാന്. യജതേ സമമുഷ്മിന് ഁലോക ഇഷ്ടാപൂര്തേന ഗച്ഛതേ-ഽഗ്നിര്വാ ഉപദ്രഷ്ടാ വായുരുപശ്രോതാ ഽഽദിത്യോ-ഽനുഖ്യാതാ താന്. യ ഏവം-വിഁദ്വാന്. യജതേ സമമുഷ്മിന് ഁലോക ഇഷ്ടാപൂര്തേന ഗച്ഛതേ ഽയ-ന്നോ നഭസാ പുര [പുരഃ, ഇത്യാഹാഗ്നിര്വൈ] 26
ഇത്യാഹാഗ്നിര്വൈ നഭസാ പുരോ-ഽഗ്നിമേവ തദാഹൈതന്മേ ഗോപായേതി സ ത്വ-ന്നോ നഭസസ്പത ഇത്യാഹ വായുര്വൈ നഭസസ്പതിര്വായുമേവ തദാഹൈതന്മേ ഗോപായേതി ദേവ സഗ്ഗ്സ്ഫാനേത്യാഹാ-ഽസൌ വാ ആദിത്യോ ദേവ-സ്സഗ്ഗ്സ്ഫാന ആദിത്യമേവ തദാഹൈതന്മേ ഗോപായേതി ॥ 27 ॥

(കുസീദം - ത്വ-ന്ന - ഏന - മോഷേദ്യദി - പുര - ആദിത്യമേവ തദാഹൈതന്മേ ഗോപായേതി) (അ. 8)
ഏതം-യുഁവാന-മ്പരി വോ ദദാമി തേന ക്രീഡന്തീശ്ചരത പ്രിയേണ । മാ നഃ ശാപ്ത ജനുഷാ സുഭാഗാ രായസ്പോഷേണ സമിഷാ മദേമ ॥ നമോ മഹിമ്ന ഉത ചക്ഷുഷേ തേ മരുതാ-മ്പിതസ്തദഹ-ങ്ഗൃണാമി । അനു മന്യസ്വ സുയജാ യജാമ ജുഷ്ട-ന്ദേവാനാമിദമസ്തു ഹവ്യമ് ॥ ദേവാനാമേഷ ഉപനാഹ ആസീദപാ-ങ്ഗര്ഭ ഓഷധീഷു ന്യക്തഃ । സോമസ്യ ദ്രഫ്സമവൃണീത പൂഷാ [ ] 28
ബൃഹന്നദ്രിരഭവ-ത്തദേഷാമ് ॥ പിതാ വഥ്സാനാ-മ്പതിരഘ്നിയാനാമഥോ പിതാ മഹതാ-ങ്ഗര്ഗരാണാമ് । വഥ്സോ ജരായു പ്രതിധു-ക്പീയൂഷ ആമിക്ഷാ മസ്തു ഘൃതമസ്യ രേതഃ ॥ ത്വാ-ങ്ഗാവോ-ഽവൃണത രാജ്യായ ത്വാഗ്ം ഹവന്ത മരുതഃ സ്വര്കാഃ । വര്ഷ്മന് ക്ഷത്രസ്യ കകുഭി ശിശ്രിയാണസ്തതോ ന ഉഗ്രോ വി ഭജാ വസൂനി ॥ വ്യൃദ്ധേന വാ ഏഷ പശുനാ യജതേ യസ്യൈതാനി ന ക്രിയന്ത ഏഷ ഹ ത്വൈ സമൃദ്ധേന യജതേ യസ്യൈതാനി ക്രിയന്തേ ॥ 29 ॥

(പൂഷാ - ക്രിയന്ത ഏഷോ - ഽഷ്ടൌ ച) (അ. 9)
സൂര്യോ ദേവോ ദിവിഷദ്ഭ്യോ ധാതാ ക്ഷത്രായ വായുഃ പ്രജാഭ്യഃ । ബൃഹസ്പതിസ്ത്വാ പ്രജാപതയേ ജ്യോതിഷ്മതീ-ഞ്ജുഹോതു ॥ യസ്യാസ്തേ ഹരിതോ ഗര്ഭോ-ഽഥോ യോനിര്ഹിരണ്യയീ । അങ്ഗാന്യഹ്രുതാ യസ്യൈ താ-ന്ദേവൈ-സ്സമജീഗമമ് ॥ ആ വര്തന വര്തയ നി നിവര്തന വര്തയേന്ദ്ര നര്ദബുദ । ഭൂമ്യാശ്ചതസ്രഃ പ്രദിശസ്താഭിരാ വര്തയാ പുനഃ ॥ വി തേ ഭിനദ്മി തകരീം-വിഁയോനിം-വിഁ ഗവീന്യൌ । വി [ ] 30
മാതരഞ്ച പുത്ര-ഞ്ച വി ഗര്ഭ-ഞ്ച ജരായു ച ॥ ബഹിസ്തേ അസ്തു ബാലിതി ॥ ഉരുദ്രഫ്സോ വിശ്വരൂപ ഇന്ദുഃ പവമാനോ ധീര ആനഞ്ജ ഗര്ഭമ് ॥ ഏകപദീ ദ്വിപദീ ത്രിപദീ ചതുഷ്പദീ പഞ്ചപദീ ഷട്പദീ സപ്തപദ്യഷ്ടാപദീ ഭുവനാ-ഽനു പ്രഥതാഗ് സ്വാഹാ ॥ മഹീ ദ്യൌഃ പൃഥിവീ ച ന ഇമം-യഁജ്ഞ-മ്മിമിക്ഷതാമ് । പിപൃതാന്നോ ഭരീമഭിഃ ॥ 31 ॥

(ഗവിന്യൌ വി - ചതുശ്ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 10)
ഇദം-വാഁമാസ്യേ ഹവിഃ പ്രിയമിന്ദ്രാബൃഹസ്പതീ । ഉക്ഥ-മ്മദശ്ച ശസ്യതേ ॥ അയം-വാഁ-മ്പരി ഷിച്യതേ സോമഇന്ദ്രാബൃഹസ്പതീ । ചാരുര്മദായ പീതയേ ॥ അസ്മേ ഇന്ദ്രാബൃഹസ്പതീ രയി-ന്ധത്തഗ്ം ശതഗ്വിനമ് । അശ്വാവന്തഗ്ം സഹസ്രിണമ് ॥ ബൃഹസ്പതിര്നഃ പരിപാതു പശ്ചാദുതോത്തരസ്മാദധരാദഘായോഃ । ഇന്ദ്രഃ പുരസ്താദുത മദ്ധ്യതോ ന-സ്സഖാ സഖിഭ്യോ വരിവഃ കൃണോതു ॥ വി തേ വിഷ്വഗ്വാതജൂതാസോ അഗ്നേ ഭാമാസ- [അഗ്നേ ഭാമാസഃ, ശുചേ ശുചയശ്ചരന്തി ।] 32
-ശ്ശുചേ ശുചയശ്ചരന്തി । തുവിമ്രക്ഷാസോ ദിവ്യാ നവഗ്വാ വനാ വനന്തി ധൃഷതാ രുജന്തഃ ॥ ത്വാമഗ്നേ മാനുഷീരീഡതേ വിശോ ഹോത്രാവിദം-വിഁവിചിഗ്ം രത്നധാതമമ് । ഗുഹാ സന്തഗ്ം സുഭഗ വിശ്വദര്ശത-ന്തു വിഷ്മണസഗ്ം സുയജ-ങ്ഘൃതശ്രിയമ് ॥ ധാതാ ദദാതു നോ രയിമീശാനോ ജഗതസ്പതിഃ । സ നഃ പൂര്ണേന വാവനത് ॥ ധാതാ പ്രജായാ ഉത രായ ഈശേ ധാതേദം-വിഁശ്വ-മ്ഭുവന-ഞ്ജജാന । ധാതാ പുത്രം-യഁജമാനായ ദാതാ [ദാതാ, തസ്മാ] 33
തസ്മാ ഉ ഹവ്യ-ങ്ഘൃതവദ്വിധേമ ॥ ധാതാ ദദാതു നോ രയി-മ്പ്രാചീ-ഞ്ജീവാതുമക്ഷിതാമ് । വയ-ന്ദേവസ്യ ധീമഹി സുമതിഗ്ം സത്യരാധസഃ ॥ ധാതാ ദദാതു ദാശുഷേ വസൂനി പ്രജാകാമായ മീഢുഷേ ദുരോണേ । തസ്മൈ ദേവാ അമൃതാ-സ്സംവ്യഁയന്താം-വിഁശ്വേ ദേവാസോ അദിതി-സ്സജോഷാഃ ॥ അനു നോ-ഽദ്യാ-ഽനുമതിര്യജ്ഞ-ന്ദേവേഷു മന്യതാമ് । അഗ്നിശ്ച ഹവ്യവാഹനോ ഭവതാ-ന്ദാശുഷേ മയഃ ॥ അന്വിദനുമതേ ത്വ- [അന്വിദനുമതേ ത്വമ്, മന്യാസൈ ശഞ്ചനഃ കൃധി ।] 34
-മ്മന്യാസൈ ശഞ്ചനഃ കൃധി । ക്രത്വേ ദക്ഷായ നോ ഹിനു പ്രണ ആയൂഗ്ംഷി താരിഷഃ ॥ അനു മന്യതാ-മനുമന്യമാനാ പ്രജാവന്തഗ്ം രയിമക്ഷീയമാണമ് । തസ്യൈ വയഗ്ം ഹേഡസി മാ-ഽപി ഭൂമ സാ നോ ദേവീ സുഹവാ ശര്മ യച്ഛതു ॥ യസ്യാമിദ-മ്പ്രദിശി യദ്വിരോചതേ-ഽനുമതി-മ്പ്രതി ഭൂഷന്ത്യായവഃ । യസ്യാ ഉപസ്ഥ ഉര്വന്തരിക്ഷഗ്ം സാ നോ ദേവീ സുഹവാ ശര്മ യച്ഛതു ॥ 35 ॥
രാകാമഹഗ്ം സുഹവാഗ്ം സുഷ്ടുതീ ഹുവേ ശൃണോതു ന-സ്സുഭഗാ ബോധതു ത്മനാ । സീവ്യത്വപഃ സൂച്യാ-ഽച്ഛിദ്യമാനയാ ദദാതു വീരഗ്ം ശതദായമുക്ഥ്യമ് ॥ യാസ്തേ രാകേ സുമതയഃ സുപേശസോ യാഭിര്ദദാസി ദാശുഷേ വസൂനി । താഭിര്നോ അദ്യ സുമനാ ഉപാഗഹി സഹസ്രപോഷഗ്ം സുഭഗേ രരാണാ ॥ സിനീവാലി, യാ സുപാണിഃ ॥ കുഹൂമഹഗ്ം സുഭഗാം-വിഁദ്മനാപസമസ്മിന്. യജ്ഞേ സുഹവാ-ഞ്ജോഹവീമി । സാ നോ ദദാതു ശ്രവണ-മ്പിതൃണാ-ന്തസ്യാസ്തേ ദേവി ഹവിഷാ വിധേമ ॥ കുഹൂ-ര്ദേവാനാമമൃതസ്യ പത്നീ ഹവ്യാ നോ അസ്യ ഹവിഷശ്ചികേതു । സ-ന്ദാശുഷേ കിരതു ഭൂരി വാമഗ്ം രായസ്പോഷ-ഞ്ചികിതുഷേ ദധാതു ॥ 36 ॥