ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
যুঞ্জানঃ প্ৰথম-ম্মনস্তত্ৱায সৱিতা ধিযঃ । অগ্নি-ঞ্জ্যোতিৰ্নিচায্য পৃথিৱ্যা অদ্ধ্যা ঽভৰত্ ॥ যুক্ত্ৱায মনসা দেৱান্-থ্সুৱৰ্যতো ধিযা দিৱম্ । বৃহজ্জ্যোতিঃ কৰিষ্যত-স্সৱিতা প্ৰসুৱাতি তান্ ॥ যুক্তেন মনসা ৱয-ন্দেৱস্য সৱিতু-স্সৱে । সুৱৰ্গেযায শক্ত্যৈ ॥ যুঞ্জতে মন উত যুঞ্জতে ধিযো ৱিপ্ৰা ৱিপ্ৰস্য বৃহতো ৱিপশ্চিতঃ । ৱি হোত্ৰা দধে ৱযুনা ৱিদেক ই- [ৱযুনা ৱিদেক ইত্, মহী দেৱস্য] 1
-ন্মহী দেৱস্য সৱিতুঃ পৰিষ্টুতিঃ ॥ যুজে ৱা-ম্ব্ৰহ্ম পূৰ্ৱ্য-ন্নমোভিৰ্ৱি শ্লোকা যন্তি পথ্যেৱ সূৰাঃ । শৃণ্ৱন্তি ৱিশ্ৱে অমৃতস্য পুত্ৰা আ যে ধামানি দিৱ্যানি তস্থুঃ ॥ যস্য প্ৰযাণমন্ৱন্য ইদ্যযুৰ্দেৱা দেৱস্য মহিমানমৰ্চতঃ । যঃ পাৰ্থিৱানি ৱিমমে স এতশো ৰজাগ্ংসি দেৱ-স্সৱিতা মহিত্ৱনা ॥ দেৱ সৱিতঃ প্ৰসুৱ যজ্ঞ-ম্প্ৰসৱ [ ] 2
যজ্ঞপতি-ম্ভগায দিৱ্যো গন্ধৰ্ৱঃ । কেতপূঃ কেতন্নঃ পুনাতু ৱাচস্পতিৰ্ৱাচমদ্য স্ৱদাতি নঃ ॥ ইম-ন্নো দেৱ সৱিতৰ্যজ্ঞ-ম্প্ৰসুৱ দেৱাযুৱগ্ং সখিৱিদগ্ং সত্ৰাজিত-ন্ধনজিতগ্ং সুৱৰ্জিতম্ ॥ ঋচা স্তোমগ্ং সমৰ্ধয গাযত্ৰেণ ৰথন্তৰম্ । বৃহ-দ্গাযত্ৰৱৰ্তনি ॥ দেৱস্য ত্ৱা সৱিতুঃ প্ৰসৱে ঽশ্ৱিনোৰ্বাহুভ্যা-ম্পূষ্ণো হস্তাভ্যা-ঙ্গাযত্ৰেণ ছন্দসা ঽঽদদে-ঽঙ্গিৰস্ৱদভ্ৰিৰসি নাৰি- [নাৰিঃ, অসি পৃথিৱ্যা-স্সধস্থা-] 3
-ৰসি পৃথিৱ্যা-স্সধস্থা-দগ্নি-ম্পুৰীষ্যমঙ্গিৰস্ৱদা ভৰ ত্ৰৈষ্টুভেন ত্ৱা ছন্দসা ঽঽদদে-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্বভ্ৰিৰসি নাৰিৰসি ত্ৱযা ৱযগ্ং সধস্থ আগ্নিগ্ং শকেম খনিতু-ম্পুৰীষ্য-ঞ্জাগতেন ত্ৱা ছন্দসা ঽঽদদে-ঽঙ্গিৰস্ৱদ্ধস্ত আধায সৱিতা বিভ্ৰদভ্ৰিগ্ং হিৰণ্যযীম্ । তযা জ্যোতিৰজস্ৰ-মিদগ্নি-ঙ্খাত্ৱী ন আ ভৰানুষ্টুভেন ত্ৱা ছন্দসা ঽঽদদে-ঽঙ্গিৰস্ৱত্ ॥ 4 ॥
ইমামগৃভ্ণ-ন্ৰশনামৃতস্য পূৰ্ৱ আযুষি ৱিদথেষু কৱ্যা । তযা দেৱা-স্সুতমা বভূৱুৰ্-ঋতস্য সামন্-থ্সৰমাৰপন্তী ॥ প্ৰতূৰ্তং-ৱাঁজিন্না দ্ৰৱ ৱৰিষ্ঠামনু সংৱঁতম্ । দিৱি তে জন্ম পৰমমন্তৰিক্ষে নাভিঃ পৃথিৱ্যামধি যোনিঃ ॥ যুঞ্জাথাগ্ং ৰাসভং-যুঁৱমস্মিন্. যামে ৱৃষণ্ৱসূ । অগ্নি-ম্ভৰন্তমস্মযুম্ ॥ যোগেযোগে তৱস্তৰং-ৱাঁজেৱাজে হৱামহে । সখায ইন্দ্ৰমতযে ॥ প্ৰতূৰ্ৱ- [প্ৰতূৰ্ৱন্ন্, এহ্যৱক্ৰামন্নশস্তী] 5
-ন্নেহ্যৱক্ৰামন্নশস্তী ৰুদ্ৰস্য গাণপত্যা-ন্মযোভূৰেহি । উৰ্ৱন্তৰিক্ষমন্ৱিহি স্ৱস্তি গৱ্যূতিৰভযানি কৃণ্ৱন্ন্ ॥ পূষ্ণা সযুজা সহ । পৃথিৱ্যা-স্সধস্থাদগ্নি-ম্পুৰীষ্য-মঙ্গিৰস্ৱ-দচ্ছেহ্যগ্নি-ম্পুৰীষ্য -মঙ্গিৰস্ৱদ-চ্ছেমো-ঽগ্নি-ম্পুৰীষ্য-মঙ্গিৰস্ৱ-দ্ভৰিষ্যামো-ঽগ্নি-ম্পুৰীষ্য-মঙ্গিৰস্ৱ-দ্ভৰামঃ ॥ অন্ৱগ্নিৰুষসা-মগ্ৰমখ্য-দন্ৱহানি প্ৰথমো জাতৱেদাঃ । অনু সূৰ্যস্য [সূৰ্যস্য, পুৰুত্ৰা চ] 6
পুৰুত্ৰা চ ৰশ্মীননু দ্যাৱাপৃথিৱী আ ততান ॥ আগত্য ৱাজ্যদ্ধ্ৱন-স্সৰ্ৱা মৃধো ৱিধূনুতে । অগ্নিগ্ং সধস্থে মহতি চক্ষুষা নি চিকীষতে ॥ আক্ৰম্য ৱাজি-ন্পৃথিৱীমগ্নিমিচ্ছ ৰুচা ত্ৱম্ । ভূম্যা ৱৃত্ৱায নো ব্ৰূহি যতঃ খনাম তং-ৱঁযম্ ॥ দ্যৌস্তে পৃষ্ঠ-ম্পৃথিৱী সধস্থমাত্মা ঽন্তৰিক্ষগ্ং সমুদ্ৰস্তে যোনিঃ । ৱিখ্যায চক্ষুষা ত্ৱমভি তিষ্ঠ [ত্ৱমভি তিষ্ঠ, পৃতন্যতঃ ।] 7
পৃতন্যতঃ ॥ উত্ক্ৰাম মহতে সৌভগাযা-স্মাদাস্থানা-দ্দ্ৰৱিণোদা ৱাজিন্ন্ । ৱযগ্গ্ স্যাম সুমতৌ পৃথিৱ্যা অগ্নি-ঙ্খনিষ্যন্ত উপস্থে অস্যাঃ ॥ উদক্ৰমী-দ্দ্ৰৱিণোদা ৱাজ্যৰ্ৱা-ঽক-স্স লোকগ্ং সুকৃত-ম্পৃথিৱ্যাঃ । ততঃ খনেম সুপ্ৰতীকমগ্নিগ্ং সুৱো ৰুহাণা অধি নাক উত্তমে ॥ অপো দেৱীৰুপ সৃজ মধুমতীৰযক্ষ্মায প্ৰজাভ্যঃ । তাসাগ্ স্থানাদুজ্জিহতা-মোষধয-স্সুপিপ্পলাঃ ॥ জিঘ- [জিঘৰ্মি, অগ্নি-ম্মনসা] 8
-ৰ্ম্যগ্নি-ম্মনসা ঘৃতেন প্ৰতিক্ষ্যন্ত-ম্ভুৱনানি ৱিশ্ৱা । পৃথু-ন্তিৰশ্চা ৱযসা বৃহন্তং-ৱ্যঁচিষ্ঠমন্নগ্ং ৰভসং-ৱিঁদানম্ ॥ আ ত্ৱা জিঘৰ্মি ৱচসা ঘৃতেনা-ঽৰক্ষসা মনসা তজ্জুষস্ৱ । মৰ্যশ্ৰী-স্স্পৃহয-দ্ৱৰ্ণো অগ্নিৰ্না-ঽভিমৃশে তনুৱা জৰ্হৃষাণঃ ॥ পৰি ৱাজপতিঃ কৱিৰগ্নিৰ্-হৱ্যান্যক্ৰমীত্ । দধ-দ্ৰত্নানি দাশুষে ॥ পৰি ত্ৱা-ঽগ্নে পুৰং-ৱঁযং-ৱিঁপ্ৰগ্ং সহস্য ধীমহি । ধৃষ-দ্ৱৰ্ণ-ন্দিৱেদিৱে ভেত্তাৰ-ম্ভঙ্গুৰাৱতঃ ॥ ত্ৱমগ্নে দ্যুভিস্ত্ৱ-মাশুশুক্ষণিস্ত্ৱ-মদ্ভ্যস্ত্ৱ-মশ্মনস্পৰি । ত্ৱং-ৱঁনেভ্য স্ত্ৱমোষধীভ্য স্ত্ৱ-ন্নৃণা-ন্নৃপতে জাযসে শুচিঃ ॥ 9 ॥
দেৱস্য ত্ৱা সৱিতুঃ প্ৰসৱে-ঽশ্ৱিনো ৰ্বাহুভ্যা-ম্পূষ্ণো হস্তাভ্যা-ম্পৃথিৱ্যা-স্সধস্থে-ঽগ্নি-ম্পুৰীষ্য-মঙ্গিৰস্ৱ-ত্খনামি ॥ জ্যোতিষ্মন্ত-ন্ত্ৱা-ঽগ্নে সুপ্ৰতীকমজস্ৰেণ ভানুনা দীদ্যানম্ । শিৱ-ম্প্ৰজাভ্যো-ঽহিগ্ং সন্ত-ম্পৃথিৱ্যা-স্সধস্থে-ঽগ্নি-ম্পুৰীষ্য -মঙ্গিৰস্ৱ-ত্খনামি ॥ অপা-ম্পৃষ্ঠমসি সপ্ৰথা উৰ্ৱগ্নি-ম্ভৰিষ্যদপৰাৱপিষ্ঠম্ । ৱৰ্ধমান-ম্মহ আ চ পুষ্কৰ-ন্দিৱো মাত্ৰযা ৱৰিণা প্ৰথস্ৱ ॥ শৰ্ম চ স্থো [শৰ্ম চ স্থঃ, ৱৰ্ম চ] 10
ৱৰ্ম চ স্থো অচ্ছিদ্ৰে বহুলে উভে । ৱ্যচস্ৱতী সং-ৱঁসাথা-ম্ভৰ্তমগ্নি-ম্পুৰীষ্যম্ ॥ সংৱঁসাথাগ্ং সুৱৰ্ৱিদা সমীচী উৰসা ত্মনা । অগ্নিমন্ত ৰ্ভৰিষ্যন্তী জ্যোতিষ্মন্ত মজস্ৰমিত্ ॥ পুৰীষ্যো-ঽসি ৱিশ্ৱভৰাঃ । অথৰ্ৱা ত্ৱা প্ৰথমো নিৰমন্থদগ্নে ॥ ত্ৱামগ্নে পুষ্কৰাদদ্ধ্যথৰ্ৱা নিৰমন্থত । মূৰ্ধ্নো ৱিশ্ৱস্য ৱাঘতঃ ॥ তমু ত্ৱা দদ্ধ্যঙ্ঙৃষিঃ পুত্ৰ ঈধে [পুত্ৰ ঈধে, অথৰ্ৱণঃ ।] 11
অথৰ্ৱণঃ । ৱৃত্ৰহণ-ম্পুৰন্দৰম্ ॥ তমু ত্ৱা পাথ্যো ৱৃষা সমীধে দস্যুহন্তমম্ । ধনঞ্জযগ্ং ৰণেৰণে ॥ সীদ হোত-স্স্ৱ উ লোকে চিকিত্ৱান্-থ্সাদযা যজ্ঞগ্ং সুকৃতস্য যোনৌ । দেৱাৱীৰ্দেৱান্. হৱিষা যজাস্যগ্নে বৃহ-দ্যজমানে ৱযো ধাঃ ॥ নি হোতা হোতৃষদনে ৱিদানস্ত্ৱেষো দীদিৱাগ্ং অসদ-থ্সুদক্ষঃ । অদব্ধৱ্ৰত প্ৰমতিৰ্ৱসিষ্ঠ-স্সহস্ৰ-ম্ভৰ-শ্শুচিজিহ্ৱো অগ্নিঃ ॥ সগ্ং সীদস্ৱ মহাগ্ং অসি শোচস্ৱ [শোচস্ৱ, দেৱৱীতমঃ ।] 12
দেৱৱীতমঃ । ৱি ধূমমগ্নে অৰুষ-ম্মিযেদ্ধ্য সৃজ প্ৰশস্ত দৰ্শতম্ ॥ জনিষ্ৱা হি জেন্যো অগ্ৰে অহ্নাগ্ং হিতো হিতেষ্ৱৰুষো ৱনেষু । দমেদমে সপ্ত ৰত্না দধানো-ঽগ্নিৰ্হোতা নি ষসাদা যজীযান্ ॥ 13 ॥
স-ন্তে ৱাযুৰ্মাতৰিশ্ৱা দধাতূত্তানাযৈ হৃদযং-যঁদ্ৱিলিষ্টম্ । দেৱানাং-যঁশ্চৰতি প্ৰাণথেন তস্মৈ চ দেৱি ৱষডস্তু তুভ্যম্ ॥ সুজাতো জ্যোতিষা সহ শৰ্ম ৱৰূথমা-ঽসদ-স্সুৱঃ । ৱাসো অগ্নে ৱিশ্ৱৰূপগ্ং সংৱ্যঁযস্ৱ ৱিভাৱসো ॥ উদু তিষ্ঠ স্ৱদ্ধ্ৱৰাৱা নো দেৱ্যা কৃপা । দৃশে চ ভাসা বৃহতা সুশুক্ৱনিৰা-ঽগ্নে যাহি সুশস্তিভিঃ ॥ 14 ॥
ঊৰ্ধ্ৱ ঊ ষু ণ ঊতযে তিষ্ঠা দেৱো ন সৱিতা । ঊৰ্ধ্ৱো ৱাজস্য সনিতা যদঞ্জিভি-ৰ্ৱাঘদ্ভি-ৰ্ৱিহ্ৱযামহে ॥ স জাতো গৰ্ভো অসি ৰোদস্যোৰগ্নে চাৰুৰ্ৱিভৃত ওষধীষু । চিত্ৰ-শ্শিশুঃ পৰি তমাগ্স্যক্তঃ প্ৰ মাতৃভ্যো অধি কনিক্ৰদদ্গাঃ ॥ স্থিৰো ভৱ ৱীড্ৱঙ্গ আশুৰ্ভৱ ৱাজ্যৰ্ৱন্ন্ । পৃথুৰ্ভৱ সুষদস্ত্ৱমগ্নেঃ পুৰীষৱাহনঃ ॥ শিৱো ভৱ [ ] 15
প্ৰজাভ্যো মানুষীভ্যস্ত্ৱমঙ্গিৰঃ । মা দ্যাৱাপৃথিৱী অভি শূশুচো মা-ঽন্তৰিক্ষ-ম্মা ৱনস্পতীন্ ॥ প্ৰৈতু ৱাজী কনিক্ৰদ-ন্নানদ-দ্ৰাসভঃ পত্ৱা । ভৰন্নগ্নি-ম্পুৰীষ্য-ম্মা পাদ্যাযুষঃ পুৰা ॥ ৰাসভো ৱা-ঙ্কনিক্ৰদ-থ্সুযুক্তো ৱৃষণা ৰথে । স ৱামগ্নি-ম্পুৰীষ্যমাশুৰ্দূতো ৱহাদিতঃ ॥ ৱৃষা-ঽগ্নিং-ৱৃঁষণ-ম্ভৰন্নপা-ঙ্গৰ্ভগ্ং সমুদ্ৰিযম্ । অগ্ন আ যাহি [ ] 16
ৱীতয ঋতগ্ং সত্যম্ ॥ ওষধযঃ প্ৰতি গৃহ্ণীতা-ঽগ্নিমেতগ্ং শিৱমাযন্তমভ্যত্ৰ যুষ্মান্ । ৱ্যস্যন্ ৱিশ্ৱা অমতীৰৰাতী-ৰ্নিষীদন্নো অপ দুৰ্মতিগ্ং হনত্ ॥ ওষধযঃ প্ৰতি মোদদ্ধ্ৱমেন-ম্পুষ্পাৱতী-স্সুপিপ্পলাঃ । অযং-ৱোঁ গৰ্ভ ঋত্ৱিযঃ প্ৰত্নগ্ং সধস্থমা ঽসদত্ ॥ 17 ॥
ৱি পাজসা পৃথুনা শোশুচানো বাধস্ৱ দ্ৱিষো ৰক্ষসো অমীৱাঃ । সুশৰ্মণো বৃহত-শ্শৰ্মণি স্যামগ্নেৰহগ্ং সুহৱস্য প্ৰণীতৌ ॥ আপো হি ষ্ঠা মযোভুৱস্তা ন ঊৰ্জে দধাতন । মহে ৰণায চক্ষসে ॥ যো ৱঃ শিৱতমো ৰসস্তস্য ভাজযতেহ নঃ । উশতীৰিৱ মাতৰঃ ॥ তস্মা অৰ-ঙ্গমাম ৱো যস্য ক্ষযায জিন্ৱথ । আপো জনযথা চ নঃ ॥ মিত্ৰ- [মিত্ৰঃ, সগ্ংসৃজ্য] 18
-স্সগ্ংসৃজ্য পৃথিৱী-ম্ভূমি-ঞ্চ জ্যোতিষা সহ । সুজাত-ঞ্জাতৱেদসমগ্নিং-ৱৈঁশ্ৱানৰং-ৱিঁভুম্ ॥ অযক্ষ্মায ত্ৱা সগ্ং সৃজামি প্ৰজাভ্যঃ । ৱিশ্ৱে ত্ৱা দেৱা ৱৈশ্ৱানৰা-স্সগ্ং সৃজন্ত্ৱা-নুষ্টুভেন ছন্দসা-ঽঙ্গিৰস্ৱত্ ॥ ৰুদ্ৰা-স্সভৃন্ত্য পৃথিৱী-ম্বৃহজ্জ্যোতি-স্সমীধিৰে । তেষা-ম্ভানুৰজস্ৰ ইচ্ছুক্ৰো দেৱেষু ৰোচতে ॥ সগ্ং সৃষ্টাং-ৱঁসুভী ৰুদ্ৰৈৰ্ধীৰৈঃ কৰ্মণ্যা-ম্মৃদম্ । হস্তাভ্যা-ম্মৃদ্ৱী-ঙ্কৃত্ৱা সিনীৱালী কৰোতু [সিনীৱালী কৰোতু, তাম্ ।] 19
তাম্ ॥ সিনীৱালী সুকপৰ্দা সুকুৰীৰা স্ৱৌপশা । সা তুভ্যমদিতে মহ ওখা-ন্দধাতু হস্তযোঃ ॥ উখা-ঙ্কৰোতু শক্ত্যা বাহুভ্যা-মদিতিৰ্ধিযা । মাতা পুত্ৰং-যঁথোপস্থে সা-ঽগ্নি-ম্বিভৰ্তু গৰ্ভ আ ॥ মখস্য শিৰো-ঽসি যজ্ঞস্য পদে স্থঃ । ৱসৱস্ত্ৱা কৃণ্ৱন্তু গাযত্ৰেণ ছন্দসা ঽঙ্গিৰস্ৱ-ত্পৃথিৱ্যসি ৰুদ্ৰাস্ত্ৱা কৃণ্ৱন্তু ত্ৰৈষ্টুভেন ছন্দসা ঽঙ্গিৰস্ৱদন্তৰিক্ষম- [-ঽঙ্গিৰস্ৱদন্তৰিক্ষমসি, আদিত্যাস্ত্ৱা] 20
-স্যাদিত্যাস্ত্ৱা কৃণ্ৱন্তু জাগতেন ছন্দসা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্দ্যৌৰসি ৱিশ্ৱে ত্ৱা দেৱা ৱৈশ্ৱানৰাঃ কৃণ্ৱন্ত্ৱানুষ্টুভেন ছন্দসা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্দিশো-ঽসি ধ্ৰুৱা-ঽসি ধাৰযা মযি প্ৰজাগ্ং ৰাযস্পোষ-ঙ্গৌপত্যগ্ং সুৱীৰ্যগ্ং সজাতান্. যজমানাযা-ঽদিত্যৈ ৰাস্না-ঽস্য দিতিস্তে বিল-ঙ্গৃহ্ণাতু পাঙ্ক্তেন ছন্দসা ঽঙ্গিৰস্ৱত্ ॥ কৃত্ৱায সা মহীমুখা-ম্মৃন্মযীং-যোঁনিমগ্নযে । তা-ম্পুত্ৰেভ্য-স্স-ম্প্ৰা যচ্ছদদিতি-শ্শ্ৰপযানিতি ॥ 21 ॥
ৱসৱস্ত্ৱা ধূপযন্তু গাযত্ৰেণ ছন্দসা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ৰুদ্ৰাস্ত্ৱা ধূপযন্তু ত্ৰৈষ্টুভেন ছন্দসা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দাদিত্যাস্ত্ৱা ধূপযন্তু জাগতেন ছন্দসা-ঽঙ্গিৰস্ৱদ্- ৱিশ্ৱে ত্ৱা দেৱা ৱৈশ্ৱানৰা ধূপযন্ত্ৱানুষ্টুভেন ছন্দসা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দিন্দ্ৰস্ত্ৱা ধূপযত্ৱঙ্গিৰস্ৱ--দ্ৱিষ্ণুস্ত্ৱা ধূপযত্ৱঙ্গিৰস্ৱ-দ্ৱৰুণস্ত্ৱা ধূপযত্ৱঙ্গিৰস্ৱ-দদিতিস্ত্ৱা দেৱী ৱিশ্ৱদেৱ্যাৱতী পৃথিৱ্যা-স্সধস্থে-ঽঙ্গিৰস্ৱ-ত্খনত্ৱৱট দেৱানা-ন্ত্ৱা পত্নী- [পত্নীঃ, দেৱী-ৰ্ৱিশ্ৱদেৱ্যাৱতীঃ] 22
-ৰ্দেৱী-ৰ্ৱিশ্ৱদেৱ্যাৱতীঃ পৃথিৱ্যা-স্সধস্থে-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্দধতূখে ধিষণাস্ত্ৱা দেৱীৰ্ৱিশ্ৱদেৱ্যাৱতীঃ পৃথিৱ্যা-স্সধস্থে-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দভীন্ধতামুখে গ্নাস্ত্ৱা দেৱীৰ্ৱিশ্ৱদেৱ্যাৱতীঃ পৃথিৱ্যা-স্সধস্থে-ঽঙ্গিৰস্ৱ-চ্ছ্ৰপযন্তূখে ৱৰূত্ৰযো জনযস্ত্ৱা দেৱীৰ্ৱিশ্ৱদেৱ্যাৱতীঃ পৃথিৱ্যা-স্সধস্থে-ঽঙ্গিৰস্ৱ-ত্পচন্তূখে । মিত্ৰৈতামুখা-ম্পচৈষা মা ভেদি । এতা-ন্তে পৰি দদাম্যভিত্ত্যৈ ॥ অভীমা- [অভীমাম্, মহিনা দিৱ-ম্মিত্ৰো] 23
-ম্মহিনা দিৱ-ম্মিত্ৰো বভূৱ সপ্ৰথাঃ । উত শ্ৰৱসা পৃথিৱীম্ ॥ মিত্ৰস্য চৰ্ষণীধৃত-শ্শ্ৰৱো দেৱস্য সানসিম্ । দ্যুম্ন-ঞ্চিত্ৰশ্ৰৱস্তমম্ ॥ দেৱস্ত্ৱা সৱিতোদ্ৱপতু সুপাণি-স্স্ৱঙ্গুৰিঃ । সুবাহুৰুত শক্ত্যা ॥ অপদ্যমানা পৃথিৱ্যাশা দিশ আ পৃণ । উত্তিষ্ঠ বৃহতী ভৱোৰ্ধ্ৱা তিষ্ঠ ধ্ৰুৱা ত্ৱম্ ॥ ৱসৱস্ত্ৱা ঽঽচ্ছৃন্দন্তু গাযত্ৰেণ ছন্দসা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ৰুদ্ৰাস্ত্ৱা-ঽঽ চ্ছৃন্দন্তু ত্ৰৈষ্টুভেন ছন্দসা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দাদিত্যাস্ত্ৱা ঽঽচ্ছৃন্দন্তু জাগতেন ছন্দসা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ৱিশ্ৱে ত্ৱা দেৱা ৱৈশ্ৱানৰা আ চ্ছৃন্দন্ত্ৱানুষ্টুভেন ছন্দসা-ঽঙ্গিৰস্ৱত্ ॥ 24 ॥
সমাস্ত্ৱা-ঽগ্ন ঋতৱো ৱৰ্ধযন্তু সংৱঁথ্সৰা ঋষযো যানি সত্যা । স-ন্দিৱ্যেন দীদিহি ৰোচনেন ৱিশ্ৱা আ ভাহি প্ৰদিশঃ পৃথিৱ্যাঃ ॥ স-ঞ্চেদ্ধ্যস্ৱা-ঽগ্নে প্ৰ চ বোধযৈনমুচ্চ তিষ্ঠ মহতে সৌভগায । মা চ ৰিষদুপসত্তা তে অগ্নে ব্ৰহ্মাণস্তে যশসঃ সন্তু মা-ঽন্যে ॥ ত্ৱামগ্নে ৱৃণতে ব্ৰাহ্মণা ইমে শিৱো অগ্নে [ ] 25
সং-ৱঁৰণে ভৱা নঃ । সপত্নহা নো অভিমাতিজিচ্চ স্ৱে গযে জাগৃহ্য প্ৰযুচ্ছন্ন্ ॥ ইহৈৱাগ্নে অধি ধাৰযা ৰযি-ম্মা ত্ৱা নিক্ৰ-ন্পূৰ্ৱচিতো নিকাৰিণঃ । ক্ষত্ৰমগ্নে সুযমমস্তু তুভ্যমুপসত্তা ৱৰ্ধতা-ন্তে অনিষ্টৃতঃ ॥ ক্ষত্ৰেণা-ঽগ্নে স্ৱাযু-স্সগ্ং ৰভস্ৱ মিত্ৰেণা-ঽগ্নে মিত্ৰধেযে যতস্ৱ । সজাতানা-ম্মদ্ধ্যমস্থা এধি ৰাজ্ঞামগ্নে ৱিহৱ্যো দীদিহীহ ॥ অতি [অতি, নিহো অতি স্ৰিধো] 26
নিহো অতি স্ৰিধো ঽত্যচিত্তি-মত্যৰাতিমগ্নে । ৱিশ্ৱা হ্যগ্নে দুৰিতা সহস্ৱাথাস্মভ্যগ্ং সহৱীৰাগ্ং ৰযিন্দাঃ ॥ অনাধৃষ্যো জাতৱদা অনিষ্টৃতো ৱিৰাডগ্নে ক্ষত্ৰভৃ-দ্দীদিহীহ । ৱিশ্ৱা আশাঃ প্ৰমুঞ্চ-ন্মানুষীৰ্ভিয-শ্শিৱাভিৰদ্য পৰি পাহি নো ৱৃধে ॥ বৃহস্পতে সৱিতৰ্বোধযৈনগ্ং সগ্ংশিত-ঞ্চিথ্স-ন্তৰাগ্ং সগ্ং শিশাধি । ৱৰ্ধযৈন-ম্মহতে সৌভগায [সৌভগায, ৱিশ্ৱ এনমনু মদন্তু দেৱাঃ ।] 27
ৱিশ্ৱ এনমনু মদন্তু দেৱাঃ ॥ অমুত্ৰভূযাদধ যদ্যমস্য বৃহস্পতে অভিশস্তেৰ মুঞ্চঃ । প্ৰত্যৌহতা-মশ্ৱিনা মৃত্যুমস্মা-দ্দেৱানা-মগ্নে ভিষজা শচীভিঃ ॥ উদ্ৱয-ন্তমসস্পৰি পশ্যন্তো জ্যোতিৰুত্তৰম্ । দেৱ-ন্দেৱত্ৰা সূৰ্যমগন্ম জ্যোতিৰুত্তমম্ ॥ 28 ॥
ঊৰ্ধ্ৱা অস্য সমিধো ভৱন্ত্যূৰ্ধ্ৱা শুক্ৰা শোচীগ্ষ্যগ্নেঃ । দ্যুমত্তমা সুপ্ৰতীকস্য সূনোঃ ॥ তনূনপাদসুৰো ৱিশ্ৱৱেদা দেৱো দেৱেষু দেৱঃ । পথ আ-ঽনক্তি মদ্ধ্ৱা ঘৃতেন ॥ মদ্ধ্ৱা যজ্ঞ-ন্নক্ষসে প্ৰীণানো নৰাশগ্ংসো অগ্নে । সুকৃদ্দেৱ-স্সৱিতা ৱিশ্ৱৱাৰঃ ॥ অচ্ছাযমেতি শৱসা ঘৃতেনেডানো ৱহ্নিৰ্নমসা । অগ্নিগ্গ্ স্ৰুচো অদ্ধ্ৱৰেষু প্ৰযথ্সু ॥ স যক্ষদস্য মহিমানমগ্নে-স্স [মহিমানমগ্নে-স্সঃ, ঈ মন্দ্ৰাসু প্ৰযসঃ ।] 29
ঈ মন্দ্ৰাসু প্ৰযসঃ । ৱসুশ্চেতিষ্ঠো ৱসুধাতমশ্চ ॥ দ্ৱাৰো দেৱীৰন্ৱস্য ৱিশ্ৱে ৱ্ৰতা দদন্তে অগ্নেঃ । উৰুৱ্যচসো ধাম্না পত্যমানাঃ ॥ তে অস্য যোষণে দিৱ্যে ন যোনাৱুষাসানক্তা । ইমং-যঁজ্ঞমৱতা মদ্ধ্ৱৰ-ন্নঃ ॥ দৈৱ্যা হোতাৰাৱূৰ্ধ্ৱ-মদ্ধ্ৱৰ-ন্নো-ঽগ্নেৰ্জিহ্ৱামভি গৃণীতম্ । কৃণুত-ন্ন-স্স্ৱিষ্টিম্ ॥ তিস্ৰো দেৱীৰ্বৰ্হিৰেদগ্ং সদন্ত্ৱিডা সৰস্ৱতী [সৰস্ৱতী, ভাৰতী ।] 30
ভাৰতী । মহী গৃণানা ॥ তন্নস্তুৰীপমদ্ভুত-ম্পুৰুক্ষু ত্ৱষ্টা সুৱীৰম্ । ৰাযস্পোষং-ৱিঁ ষ্যতু নাভিমস্মে ॥ ৱনস্পতে-ঽৱ সৃজা ৰৰাণস্ত্মনা দেৱেষু । অগ্নিৰ্হৱ্যগ্ং শমিতা সূদযাতি ॥ অগ্নে স্ৱাহা কৃণুহি জাতৱেদ ইন্দ্ৰায হৱ্যম্ । ৱিশ্ৱে দেৱা হৱিৰিদ-ঞ্জুষন্তাম্ ॥ হিৰণ্যগৰ্ভ-স্সমৱৰ্ততাগ্ৰে ভূতস্য জাতঃ পতিৰেক আসীত্ । স দাধাৰ পৃথিৱী-ন্দ্যা- [পৃথিৱী-ন্দ্যাম্, উতেমা-ঙ্কস্মৈ] 31
-মুতেমা-ঙ্কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম ॥ যঃ প্ৰাণতো নিমিষতো মহিত্ৱৈক ইদ্ৰাজা জগতো বভূৱ । য ঈশে অস্য দ্ৱিপদশ্চতুষ্পদঃ কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম ॥ য আত্মদা বলদা যস্য ৱিশ্ৱ উপাসতে প্ৰশিষং-যঁস্য দেৱাঃ । যস্য ছাযা-ঽমৃতং-যঁস্য মৃত্যুঃ কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম ॥ যস্যেমে হিমৱন্তো মহিত্ৱা যস্য সমুদ্ৰগ্ং ৰসযা সহা- [সহ, আহুঃ ।] 32
-ঽঽহুঃ । যস্যেমাঃ প্ৰদিশো যস্য বাহূ কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম ॥ য-ঙ্ক্ৰন্দসী অৱসা তস্তভানে অভ্যৈক্ষেতা-ম্মনসা ৰেজমানে । যত্ৰাধি সূৰ উদিতৌ ৱ্যেতি কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম ॥ যেন দ্যৌৰুগ্ৰা পৃথিৱী চ দৃঢে যেন সুৱঃ স্তভিতং-যেঁন নাকঃ । যো অন্তৰিক্ষে ৰজসো ৱিমানQঃকস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম ॥ আপো হ যন্মহতী ৰ্ৱিশ্ৱ- [যন্মহতী ৰ্ৱিশ্ৱম্, অয-ন্দক্ষ-ন্দধানা] 33
-মায-ন্দক্ষ-ন্দধানা জনযন্তীৰগ্নিম্ । ততো দেৱানা-ন্নিৰৱৰ্ততাসুৰেকঃ কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম ॥ যশ্চিদাপো মহিনা পৰ্যপশ্য-দ্দক্ষ-ন্দধানা জনযন্তীৰগ্নিম্ । যো দেৱেষ্ৱধি দেৱ এক আসী-ত্কস্মৈ দেৱায হৱিষা ৱিধেম ॥ 34 ॥
(ঊৰ্ধ্ৱা - যঃ প্ৰাণতো - য আত্মদা - যস্যেমে - যঙ্ক্ৰন্দসী - যেন দ্যৌ- ৰাপো হ যত্ - ততো দেৱানাং - ঁযশ্চিদাপো - যো দেৱেষু - নৱ )
আকূতিমগ্নি-ম্প্ৰযুজগ্গ্ স্ৱাহা মনো মেধামগ্নি-ম্প্ৰযুজগ্গ্ স্ৱাহা চিত্তং-ৱিঁজ্ঞাতমগ্নি-ম্প্ৰযুজগ্গ্ স্ৱাহা ৱাচো ৱিধৃতিমগ্নি-ম্প্ৰযুজগ্গ্ স্ৱাহা প্ৰজাপতযে মনৱে স্ৱাহা-ঽগ্নযে ৱৈশ্ৱানৰায স্ৱাহা ৱিশ্ৱে দেৱস্য নেতুৰ্মৰ্তো ৱৃণীত সখ্যং-ৱিঁশ্ৱে ৰায ইষুদ্ধ্যসি দ্যুম্নং-ৱৃঁণীত পুষ্যসে স্ৱাহা মা সু ভিত্থা মা সু ৰিষো দৃগ্ংহস্ৱ ৱীডযস্ৱ সু । অম্ব ধৃষ্ণু ৱীৰযস্ৱা- [ৱীৰযস্ৱ, অগ্নিশ্চেদ-ঙ্কৰিষ্যথঃ ।] 35
-ঽগ্নিশ্চেদ-ঙ্কৰিষ্যথঃ ॥ দৃগ্ংহস্ৱ দেৱি পৃথিৱি স্ৱস্তয আসুৰী মাযা স্ৱধযা কৃতা-ঽসি । জুষ্ট-ন্দেৱানামিদমস্তু হৱ্যমৰিষ্টা ত্ৱমুদিহি যজ্ঞে অস্মিন্ন্ ॥ মিত্ৰৈতামুখা-ন্তপৈষা মা ভেদি । এতা-ন্তে পৰি দদাম্যভিত্ত্যৈ ॥ দ্ৰুৱন্ন-স্সৰ্পিৰাসুতিঃ প্ৰত্নো হোতা ৱৰেণ্যঃ । সহসস্পুত্ৰো অদ্ভুতঃ ॥ পৰস্যা অধি সংৱঁতো-ঽৱৰাগ্ং অভ্যা [অভ্যা, তৰ ।] 36
তৰ । যত্ৰাহমস্মি তাগ্ং অৱ ॥ পৰমস্যাঃ পৰাৱতো ৰোহিদশ্ৱ ইহা-ঽগহি । পুৰীষ্যঃ পুৰুপ্ৰিযো-ঽগ্নে ত্ৱ-ন্তৰা মৃধঃ ॥ সীদ ত্ৱ-ম্মাতুৰস্যা উপস্থে ৱিশ্ৱান্যগ্নে ৱযুনানি ৱিদ্ৱান্ । মৈনামৰ্চিষা মা তপসা-ঽভি শূশুচো-ঽন্তৰস্যাগ্ং শুক্ৰ জ্যোতিৰ্ৱি ভাহি ॥ অন্তৰগ্নে ৰুচা ত্ৱমুখাযৈ সদনে স্ৱে । তস্যাস্ত্ৱগ্ং হৰসা তপন্ জাতৱেদ-শ্শিৱো ভৱ ॥ শিৱো ভূত্ৱা মহ্যমগ্নে-ঽথো সীদ শিৱস্ত্ৱম্ । শিৱাঃ কৃত্ৱা দিশ-স্সৰ্ৱা-স্স্ৱাং-যোঁনিমিহা-ঽঽসদঃ ॥ 37 ॥
যদগ্নে যানি কানি চা-ঽঽতে দাৰূণি দদ্ধ্মসি । তদস্তু তুভ্যমি-দ্ঘৃত-ন্তজ্জুষস্ৱ যৱিষ্ঠ্য ॥ যদত্ত্যুপজিহ্ৱিকা যদ্ৱম্ৰো অতিসৰ্পতি । সৰ্ৱ-ন্তদস্তু তে ঘৃত-ন্তজ্জুষস্ৱ যৱিষ্ঠ্য ॥ ৰাত্ৰিগ্ং ৰাত্ৰিমপ্ৰযাৱ-ম্ভৰন্তো-ঽশ্ৱাযেৱ তিষ্ঠতে ঘাসমস্মৈ । ৰাযস্পোষেণ সমিষা মদন্তো-ঽগ্নে মা তে প্ৰতিৱেশা ৰিষাম ॥ নাভা [নাভা, পৃথিৱ্যা-স্সমিধান-] 38
পৃথিৱ্যা-স্সমিধান-মগ্নিগ্ং ৰাযস্পোষায বৃহতে হৱামহে । ইৰম্মদ-ম্বৃহদুক্থং-যঁজত্ৰ-ঞ্জেতাৰমগ্নি-ম্পৃতনাসু সাসহিম্ ॥ যা-স্সেনা অভীত্ৱৰীৰা-ৱ্যাধিনী-ৰুগণা উত । যে স্তেনা যে চ তস্কৰাস্তাগ্স্তে অগ্নে-ঽপি দধাম্যাস্যে ॥ দগ্গ্ষ্ট্ৰাভ্যা-ম্মলিম্লূন্ জম্ভ্যৈ-স্তস্কৰাগ্ং উত । হনূভ্যাগ্ স্তেনান্-ভগৱস্তাগ্-স্ত্ৱ-ঙ্খাদ সুখাদিতান্ ॥ যে জনেষু মলিম্লৱ-স্স্তেনাস-স্তস্কৰা ৱনে । যে [ ] 39
কক্ষেষ্ৱঘা যৱস্তাগ্স্তে দধামি জম্ভযোঃ ॥ যো অস্মভ্যমৰাতীযা-দ্যশ্চ নো দ্ৱেষতে জনঃ । নিন্দাদ্যো অস্মা-ন্দিফ্সাচ্চ সৰ্ৱ-ন্ত-ম্মস্মসা কুৰু ॥ সগ্ংশিত-ম্মে ব্ৰহ্ম সগ্ংশিতং-ৱীঁৰ্য-ম্বলম্ । সগ্ংশিত-ঙ্ক্ষত্ৰ-ঞ্জিষ্ণু যস্যা-ঽহমস্মি পুৰোহিতঃ ॥ উদেষা-ম্বাহূ অতিৰমুদ্ৱৰ্চ উদূ বলম্ । ক্ষিণোমি ব্ৰহ্মণা-ঽমিত্ৰানুন্নযামি [-ঽমিত্ৰা-নুন্নযামি, স্ৱাগ্ং অহম্ ।] 40
স্ৱাগ্ং অহম্ ॥ দৃশানো ৰুক্ম উৰ্ৱ্যা ৱ্যদ্যৌদ্দুৰ্মৰ্ষমাযুঃ শ্ৰিযে ৰুচানঃ । অগ্নিৰমৃতো অভৱদ্ৱযো-ভিৰ্যদেন-ন্দ্যৌৰজনয-থ্সুৰেতাঃ ॥ ৱিশ্ৱা ৰূপাণি প্ৰতি মুঞ্চতে কৱিঃ প্ৰা-ঽসাৱীদ্ভদ্ৰ-ন্দ্ৱিপদে চতুষ্পদে । ৱি নাকমখ্য-থ্সৱিতা ৱৰেণ্যো-ঽনু প্ৰযাণমুষসো ৱি ৰাজতি ॥ নক্তোষাসা সমনসা ৱিৰূপে ধাপযেতে শিশুমেকগ্ং সমীচী । দ্যাৱা ক্ষামা ৰুক্মো [ৰুক্মঃ, অন্তৰ্ৱি ভাতি] 41
অন্তৰ্ৱি ভাতি দেৱা অগ্নি-ন্ধাৰয-ন্দ্ৰৱিণোদাঃ ॥ সুপৰ্ণো-ঽসি গৰুত্মা-ন্ত্ৰিৱৃত্তে শিৰো গাযত্ৰ-ঞ্চক্ষু-স্স্তোম আত্মা সাম তে তনূৰ্ৱামদেৱ্য-ম্বৃহ-দ্ৰথন্তৰে পক্ষৌ যজ্ঞাযজ্ঞিয-ম্পুচ্ছ-ঞ্ছন্দাগ্স্যঙ্গানি ধিষ্ণিযা-শ্শফা যজূগ্ংষি নাম ॥ সুপৰ্ণো-ঽসি গৰুত্মা-ন্দিৱ-ঙ্গচ্ছ সুৱঃ পত ॥ 42 ॥
অগ্নে যং-যঁজ্ঞমদ্ধ্ৱৰং-ৱিঁশ্ৱতঃ পৰিভূৰসি । স ইদ্দেৱেষু গচ্ছতি ॥ সোম যাস্তে মযোভুৱ ঊতয-স্সন্তি দাশুষে । তাভিৰ্নো-ঽৱিতা ভৱ ॥ অগ্নিৰ্মূৰ্ধা ভুৱঃ ॥ ত্ৱন্নঃ সোম , যা তে ধামানি ॥ ত-থ্সৱিতুৰ্ৱৰেণ্য-ম্ভৰ্গো দেৱস্য ধীমহি । ধিযো যো নঃ প্ৰচোদযাত্ ॥ অচিত্তী যচ্চকৃমা দৈৱ্যে জনে দীনৈৰ্দক্ষৈঃ প্ৰভূতী পূৰুষত্ৱতা । 43
দেৱেষু চ সৱিতৰ্মানুষেষু চ ত্ৱন্নো অত্ৰ সুৱতাদনাগসঃ ॥ চোদযিত্ৰী সূনৃতানা-ঞ্চেতন্তী সুমতীনাম্ । যজ্ঞ-ন্দধে সৰস্ৱতী ॥ পাৱীৰৱী কন্যা চিত্ৰাযু-স্সৰস্ৱতী ৱীৰপত্নী ধিয-ন্ধাত্ । গ্নাভিৰচ্ছিদ্ৰগ্ং শৰণগ্ং সজোষা দুৰাধৰ্ষ-ঙ্গৃণতে শৰ্ম যগ্ংসত্ ॥ পূষা গা অন্ৱেতু নঃ পূষা ৰক্ষত্ৱৰ্ৱতঃ । পূষা ৱাজগ্ং সনোতু নঃ ॥ শুক্ৰ-ন্তে অন্যদ্যজত-ন্তে অন্য- [অন্যত্, ৱিষুৰূপে অহনী দ্যৌৰিৱাসি ।] 44
-দ্ৱিষুৰূপে অহনী দ্যৌৰিৱাসি । ৱিশ্ৱা হি মাযা অৱসি স্ৱধাৱো ভদ্ৰা তে পূষন্নিহ ৰাতিৰস্তু ॥ তে-ঽৱৰ্ধন্ত স্ৱতৱসো মহিত্ৱনা ঽঽনাক-ন্তস্থুৰুৰু চক্ৰিৰে সদঃ । ৱিষ্ণু ৰ্যদ্ধা-ঽঽৱ-দ্ৱৃষণ-ম্মদচ্যুতং-ৱঁযো ন সীদন্নধি বৰ্হিষি প্ৰিযে ॥ প্ৰচিত্ৰমৰ্ক-ঙ্গৃণতে তুৰায মাৰুতায স্ৱতৱসে ভৰদ্ধ্ৱম্ । যে সহাগ্ংসি সহসা সহন্তে [সহন্তে, ৰেজতে অগ্নে পৃথিৱী মখেভ্যঃ ।] 45
ৰেজতে অগ্নে পৃথিৱী মখেভ্যঃ ॥ ৱিশ্ৱে দেৱা ৱিশ্ৱে দেৱাঃ ॥ দ্যাৱা নঃ পৃথিৱী ইমগ্ং সিদ্ধ্ৰমদ্য দিৱিস্পৃশম্ । যজ্ঞ-ন্দেৱেষু যচ্ছতাম্ ॥ প্ৰ পূৰ্ৱজে পিতৰা নৱ্যসীভিৰ্গীৰ্ভিঃ কৃণুদ্ধ্ৱগ্ং সদনে ঋতস্য । আ নো দ্যাৱাপৃথিৱী দৈৱ্যেন জনেন যাত-ম্মহি ৱাং-ৱঁৰূথম্ ॥ অগ্নিগ্গ্ স্তোমেন বোধয সমিধানো অমৰ্ত্যম্ । হৱ্যা দেৱেষু নো দধত্ ॥ স হৱ্যৱাডমৰ্ত্য উশিগ্দূতশ্চনোহিতঃ । অগ্নিৰ্ধিযা সমৃণ্ৱতি ॥ শন্নো ভৱন্তু, ৱাজেৱাজে ॥ 46 ॥
