କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥକାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ- ଅଗ୍ନିଚିତ୍ଯଙ୍ଗ ମନ୍ତ୍ରପାଠାଭିଧାନଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଯୁ॒ଞ୍ଜା॒ନଃ ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ମ୍ମନ॑ସ୍ତ॒ତ୍ଵାଯ॑ ସଵି॒ତା ଧିଯଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ନି॒ଚାଯ୍ଯ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅଦ୍ଧ୍ଯା ଽଭ॑ରତ୍ ॥ ଯୁ॒କ୍ତ୍ଵାଯ॒ ମନ॑ସା ଦେ॒ଵାନ୍-ଥ୍ସୁଵ॑ର୍ଯ॒ତୋ ଧି॒ଯା ଦିଵ᳚ମ୍ । ବୃ॒ହଜ୍ଜ୍ଯୋତିଃ॑ କରିଷ୍ଯ॒ତ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତା ପ୍ରସୁ॑ଵାତି॒ ତାନ୍ ॥ ଯୁ॒କ୍ତେନ॒ ମନ॑ସା ଵ॒ଯ-ନ୍ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁ-ସ୍ସ॒ଵେ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗେଯା॑ଯ॒ ଶକ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ ଯୁ॒ଞ୍ଜତେ॒ ମନ॑ ଉ॒ତ ଯୁ॑ଞ୍ଜତେ॒ ଧିଯୋ॒ ଵିପ୍ରା॒ ଵିପ୍ର॑ସ୍ଯ ବୃହ॒ତୋ ଵି॑ପ॒ଶ୍ଚିତଃ॑ । ଵି ହୋତ୍ରା॑ ଦଧେ ଵଯୁନା॒ ଵିଦେକ॒ ଇ- [ଵଯୁନା॒ ଵିଦେକ॒ ଇତ୍, ମ॒ହୀ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑] 1
-ନ୍ମ॒ହୀ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁଃ ପରି॑ଷ୍ଟୁତିଃ ॥ ଯୁ॒ଜେ ଵା॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ପୂ॒ର୍ଵ୍ଯ-ନ୍ନମୋ॑ଭି॒ର୍ଵି ଶ୍ଲୋକା॑ ଯନ୍ତି ପ॒ଥ୍ଯେ॑ଵ॒ ସୂରାଃ᳚ । ଶୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତି॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ ପୁ॒ତ୍ରା ଆ ଯେ ଧାମା॑ନି ଦି॒ଵ୍ଯାନି॑ ତ॒ସ୍ଥୁଃ ॥ ଯସ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଯାଣ॒ମନ୍ଵ॒ନ୍ଯ ଇଦ୍ଯ॒ଯୁର୍ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ମହି॒ମାନ॒ମର୍ଚ॑ତଃ । ଯଃ ପାର୍ଥି॑ଵାନି ଵିମ॒ମେ ସ ଏତ॑ଶୋ॒ ରଜାଗ୍ଂ॑ସି ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତା ମ॑ହିତ୍ଵ॒ନା ॥ ଦେଵ॑ ସଵିତଃ॒ ପ୍ରସୁ॑ଵ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରସ॑ଵ [ ] 2
ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି॒-ମ୍ଭଗା॑ଯ ଦି॒ଵ୍ଯୋ ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵଃ । କେ॒ତ॒ପୂଃ କେତ॑ନ୍ନଃ ପୁନାତୁ ଵା॒ଚସ୍ପତି॒ର୍ଵାଚ॑ମ॒ଦ୍ଯ ସ୍ଵ॑ଦାତି ନଃ ॥ ଇ॒ମ-ନ୍ନୋ॑ ଦେଵ ସଵିତର୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରସୁ॑ଵ ଦେଵା॒ଯୁଵଗ୍ଂ॑ ସଖି॒ଵିଦଗ୍ଂ॑ ସତ୍ରା॒ଜିତ॑-ନ୍ଧନ॒ଜିତଗ୍ଂ॑ ସୁଵ॒ର୍ଜିତ᳚ମ୍ ॥ ଋ॒ଚା ସ୍ତୋମ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ର୍ଧଯ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॑ ରଥନ୍ତ॒ରମ୍ । ବୃ॒ହ-ଦ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ରଵ॑ର୍ତନି ॥ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ᳚ ଽଶ୍ଵିନୋ᳚ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା-ଙ୍ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॒ସା ଽଽଦ॑ଦେ-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵଦଭ୍ରି॑ରସି॒ ନାରି॑- [ନାରିଃ॑, ଅ॒ସି॒ ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥା॑-] 3
-ରସି ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥା॑-ଦ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑ମଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵଦା ଭ॑ର॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ ତ୍ଵା॒ ଛନ୍ଦ॒ସା ଽଽଦ॑ଦେ-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ବଭ୍ରି॑ରସି॒ ନାରି॑ରସି॒ ତ୍ଵଯା॑ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସ॒ଧସ୍ଥ॒ ଆଗ୍ନିଗ୍ଂ ଶ॑କେମ॒ ଖନି॑ତୁ-ମ୍ପୁରୀ॒ଷ୍ଯ॑-ଞ୍ଜାଗ॑ତେନ ତ୍ଵା॒ ଛନ୍ଦ॒ସା ଽଽଦ॑ଦେ-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵଦ୍ଧସ୍ତ॑ ଆ॒ଧାଯ॑ ସଵି॒ତା ବିଭ୍ର॒ଦଭ୍ରିଗ୍ଂ॑ ହିର॒ଣ୍ଯଯୀ᳚ମ୍ । ତଯା॒ ଜ୍ଯୋତି॒ରଜ॑ସ୍ର॒-ମିଦ॒ଗ୍ନି-ଙ୍ଖା॒ତ୍ଵୀ ନ॒ ଆ ଭ॒ରାନୁ॑ଷ୍ଟୁଭେନ ତ୍ଵା॒ ଛନ୍ଦ॒ସା ଽଽଦ॑ଦେ-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵତ୍ ॥ 4 ॥
ଯୁ॒ଞ୍ଜା॒ନଃ ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ମ୍ମନ॑ସ୍ତ॒ତ୍ଵାଯ॑ ସଵି॒ତା ଧିଯଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ନି॒ଚାଯ୍ଯ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅଦ୍ଧ୍ଯା ଽଭ॑ରତ୍ ॥ ଯୁ॒କ୍ତ୍ଵାଯ॒ ମନ॑ସା ଦେ॒ଵାନ୍-ଥ୍ସୁଵ॑ର୍ଯ॒ତୋ ଧି॒ଯା ଦିଵ᳚ମ୍ । ବୃ॒ହଜ୍ଜ୍ଯୋତିଃ॑ କରିଷ୍ଯ॒ତ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତା ପ୍ରସୁ॑ଵାତି॒ ତାନ୍ ॥ ଯୁ॒କ୍ତେନ॒ ମନ॑ସା ଵ॒ଯ-ନ୍ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁ-ସ୍ସ॒ଵେ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗେଯା॑ଯ॒ ଶକ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ ଯୁ॒ଞ୍ଜତେ॒ ମନ॑ ଉ॒ତ ଯୁ॑ଞ୍ଜତେ॒ ଧିଯୋ॒ ଵିପ୍ରା॒ ଵିପ୍ର॑ସ୍ଯ ବୃହ॒ତୋ ଵି॑ପ॒ଶ୍ଚିତଃ॑ । ଵି ହୋତ୍ରା॑ ଦଧେ ଵଯୁନା॒ ଵିଦେକ॒ ଇ- [ଵଯୁନା॒ ଵିଦେକ॒ ଇତ୍, ମ॒ହୀ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑] 1
-ନ୍ମ॒ହୀ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁଃ ପରି॑ଷ୍ଟୁତିଃ ॥ ଯୁ॒ଜେ ଵା॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ପୂ॒ର୍ଵ୍ଯ-ନ୍ନମୋ॑ଭି॒ର୍ଵି ଶ୍ଲୋକା॑ ଯନ୍ତି ପ॒ଥ୍ଯେ॑ଵ॒ ସୂରାଃ᳚ । ଶୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତି॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ ପୁ॒ତ୍ରା ଆ ଯେ ଧାମା॑ନି ଦି॒ଵ୍ଯାନି॑ ତ॒ସ୍ଥୁଃ ॥ ଯସ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଯାଣ॒ମନ୍ଵ॒ନ୍ଯ ଇଦ୍ଯ॒ଯୁର୍ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ମହି॒ମାନ॒ମର୍ଚ॑ତଃ । ଯଃ ପାର୍ଥି॑ଵାନି ଵିମ॒ମେ ସ ଏତ॑ଶୋ॒ ରଜାଗ୍ଂ॑ସି ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତା ମ॑ହିତ୍ଵ॒ନା ॥ ଦେଵ॑ ସଵିତଃ॒ ପ୍ରସୁ॑ଵ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରସ॑ଵ [ ] 2
ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି॒-ମ୍ଭଗା॑ଯ ଦି॒ଵ୍ଯୋ ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵଃ । କେ॒ତ॒ପୂଃ କେତ॑ନ୍ନଃ ପୁନାତୁ ଵା॒ଚସ୍ପତି॒ର୍ଵାଚ॑ମ॒ଦ୍ଯ ସ୍ଵ॑ଦାତି ନଃ ॥ ଇ॒ମ-ନ୍ନୋ॑ ଦେଵ ସଵିତର୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରସୁ॑ଵ ଦେଵା॒ଯୁଵଗ୍ଂ॑ ସଖି॒ଵିଦଗ୍ଂ॑ ସତ୍ରା॒ଜିତ॑-ନ୍ଧନ॒ଜିତଗ୍ଂ॑ ସୁଵ॒ର୍ଜିତ᳚ମ୍ ॥ ଋ॒ଚା ସ୍ତୋମ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ର୍ଧଯ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॑ ରଥନ୍ତ॒ରମ୍ । ବୃ॒ହ-ଦ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ରଵ॑ର୍ତନି ॥ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ᳚ ଽଶ୍ଵିନୋ᳚ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା-ଙ୍ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॒ସା ଽଽଦ॑ଦେ-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵଦଭ୍ରି॑ରସି॒ ନାରି॑- [ନାରିଃ॑, ଅ॒ସି॒ ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥା॑-] 3
-ରସି ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥା॑-ଦ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑ମଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵଦା ଭ॑ର॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ ତ୍ଵା॒ ଛନ୍ଦ॒ସା ଽଽଦ॑ଦେ-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ବଭ୍ରି॑ରସି॒ ନାରି॑ରସି॒ ତ୍ଵଯା॑ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସ॒ଧସ୍ଥ॒ ଆଗ୍ନିଗ୍ଂ ଶ॑କେମ॒ ଖନି॑ତୁ-ମ୍ପୁରୀ॒ଷ୍ଯ॑-ଞ୍ଜାଗ॑ତେନ ତ୍ଵା॒ ଛନ୍ଦ॒ସା ଽଽଦ॑ଦେ-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵଦ୍ଧସ୍ତ॑ ଆ॒ଧାଯ॑ ସଵି॒ତା ବିଭ୍ର॒ଦଭ୍ରିଗ୍ଂ॑ ହିର॒ଣ୍ଯଯୀ᳚ମ୍ । ତଯା॒ ଜ୍ଯୋତି॒ରଜ॑ସ୍ର॒-ମିଦ॒ଗ୍ନି-ଙ୍ଖା॒ତ୍ଵୀ ନ॒ ଆ ଭ॒ରାନୁ॑ଷ୍ଟୁଭେନ ତ୍ଵା॒ ଛନ୍ଦ॒ସା ଽଽଦ॑ଦେ-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵତ୍ ॥ 4 ॥
(ଇ--ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରସୁ॑ଵ॒ - ନାରି॒ - ରାନୁ॑ଷ୍ଟୁଭେନ ତ୍ଵା॒ ଛନ୍ଦ॑ସା॒ - ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 1)
ଇ॒ମାମ॑ଗୃଭ୍ଣ-ନ୍ରଶ॒ନାମୃ॒ତସ୍ଯ॒ ପୂର୍ଵ॒ ଆଯୁ॑ଷି ଵି॒ଦଥେ॑ଷୁ କ॒ଵ୍ଯା । ତଯା॑ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସୁ॒ତମା ବ॑ଭୂଵୁର୍-ଋ॒ତସ୍ଯ॒ ସାମ᳚ନ୍-ଥ୍ସ॒ରମା॒ରପ॑ନ୍ତୀ ॥ ପ୍ରତୂ᳚ର୍ତଂ-ଵାଁଜି॒ନ୍ନା ଦ୍ର॑ଵ॒ ଵରି॑ଷ୍ଠା॒ମନୁ॑ ସଂ॒ଵଁତ᳚ମ୍ । ଦି॒ଵି ତେ॒ ଜନ୍ମ॑ ପର॒ମମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ନାଭିଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାମଧି॒ ଯୋନିଃ॑ ॥ ଯୁ॒ଞ୍ଜାଥା॒ଗ୍ଂ॒ ରାସ॑ଭଂ-ଯୁଁ॒ଵମ॒ସ୍ମିନ୍. ଯାମେ॑ ଵୃଷଣ୍ଵସୂ । ଅ॒ଗ୍ନି-ମ୍ଭର॑ନ୍ତମସ୍ମ॒ଯୁମ୍ ॥ ଯୋଗେ॑ଯୋଗେ ତ॒ଵସ୍ତ॑ରଂ॒-ଵାଁଜେ॑ଵାଜେ ହଵାମହେ । ସଖା॑ଯ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ମ॒ତଯେ᳚ ॥ ପ୍ର॒ତୂର୍ଵ॒- [ପ୍ର॒ତୂର୍ଵନ୍ନ୍॑, ଏହ୍ଯ॑ଵ॒କ୍ରାମ॒ନ୍ନଶ॑ସ୍ତୀ] 5
-ନ୍ନେହ୍ଯ॑ଵ॒କ୍ରାମ॒ନ୍ନଶ॑ସ୍ତୀ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॒ ଗାଣ॑ପତ୍ଯା-ନ୍ମଯୋ॒ଭୂରେହି॑ । ଉ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମନ୍ଵି॑ହି ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ଗ॑ଵ୍ଯୂତି॒ରଭ॑ଯାନି କୃ॒ଣ୍ଵନ୍ନ୍ ॥ ପୂ॒ଷ୍ଣା ସ॒ଯୁଜା॑ ସ॒ହ । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥା॑ଦ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑-ମଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦଚ୍ଛେ᳚ହ୍ଯ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑ -ମଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵଦ-ଚ୍ଛେ॑ମୋ॒-ଽଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑-ମଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଭ॑ରିଷ୍ଯାମୋ॒-ଽଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑-ମଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଭ॑ରାମଃ ॥ ଅନ୍ଵ॒ଗ୍ନିରୁ॒ଷସା॒-ମଗ୍ର॑ମଖ୍ଯ॒-ଦନ୍ଵହା॑ନି ପ୍ରଥ॒ମୋ ଜା॒ତଵେ॑ଦାଃ । ଅନୁ॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ [ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ, ପୁ॒ରୁ॒ତ୍ରା ଚ॑] 6
ପୁରୁ॒ତ୍ରା ଚ॑ ର॒ଶ୍ମୀନନୁ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଆ ତ॑ତାନ ॥ ଆ॒ଗତ୍ଯ॑ ଵା॒ଜ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ॑ନ॒-ସ୍ସର୍ଵା॒ ମୃଧୋ॒ ଵିଧୂ॑ନୁତେ । ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ସ॒ଧସ୍ଥେ॑ ମହ॒ତି ଚକ୍ଷୁ॑ଷା॒ ନି ଚି॑କୀଷତେ ॥ ଆ॒କ୍ରମ୍ଯ॑ ଵାଜି-ନ୍ପୃଥି॒ଵୀମ॒ଗ୍ନିମି॑ଚ୍ଛ ରୁ॒ଚା ତ୍ଵମ୍ । ଭୂମ୍ଯା॑ ଵୃ॒ତ୍ଵାଯ॑ ନୋ ବ୍ରୂହି॒ ଯତଃ॒ ଖନା॑ମ॒ ତଂ-ଵଁ॒ଯମ୍ ॥ ଦ୍ଯୌସ୍ତେ॑ ପୃ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ସ॒ଧସ୍ଥ॑ମା॒ତ୍ମା ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷଗ୍ଂ ସମୁ॒ଦ୍ରସ୍ତେ॒ ଯୋନିଃ॑ । ଵି॒ଖ୍ଯାଯ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା॒ ତ୍ଵମ॒ଭି ତି॑ଷ୍ଠ [ତ୍ଵମ॒ଭି ତି॑ଷ୍ଠ, ପୃ॒ତ॒ନ୍ଯ॒ତଃ ।] 7
ପୃତନ୍ଯ॒ତଃ ॥ ଉତ୍କ୍ରା॑ମ ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗାଯା॒-ସ୍ମାଦା॒ସ୍ଥାନା᳚-ଦ୍ଦ୍ରଵିଣୋ॒ଦା ଵା॑ଜିନ୍ନ୍ । ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯା॑ମ ସୁମ॒ତୌ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା ଅ॒ଗ୍ନି-ଙ୍ଖ॑ନି॒ଷ୍ଯନ୍ତ॑ ଉ॒ପସ୍ଥେ॑ ଅସ୍ଯାଃ ॥ ଉଦ॑କ୍ରମୀ-ଦ୍ଦ୍ରଵିଣୋ॒ଦା ଵା॒ଜ୍ଯର୍ଵା-ଽକ॒-ସ୍ସ ଲୋ॒କଗ୍ଂ ସୁକୃ॑ତ-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଃ । ତତଃ॑ ଖନେମ ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କମ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ସୁଵୋ॒ ରୁହା॑ଣା॒ ଅଧି॒ ନାକ॑ ଉତ୍ତ॒ମେ ॥ ଅ॒ପୋ ଦେ॒ଵୀରୁପ॑ ସୃଜ॒ ମଧୁ॑ମତୀରଯ॒କ୍ଷ୍ମାଯ॑ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯଃ॑ । ତାସା॒ଗ୍॒ ସ୍ଥାନା॒ଦୁଜ୍ଜି॑ହତା॒-ମୋଷ॑ଧଯ-ସ୍ସୁପିପ୍ପ॒ଲାଃ ॥ ଜିଘ॑- [ଜିଘ॑ର୍ମି, ଅ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମନ॑ସା] 8
-ର୍ମ୍ଯ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମନ॑ସା ଘୃ॒ତେନ॑ ପ୍ରତି॒କ୍ଷ୍ଯନ୍ତ॒-ମ୍ଭୁଵ॑ନାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ । ପୃ॒ଥୁ-ନ୍ତି॑ର॒ଶ୍ଚା ଵଯ॑ସା ବୃ॒ହନ୍ତଂ॒-ଵ୍ଯଁଚି॑ଷ୍ଠ॒ମନ୍ନଗ୍ଂ॑ ରଭ॒ସଂ-ଵିଁଦା॑ନମ୍ ॥ ଆ ତ୍ଵା॑ ଜିଘର୍ମି॒ ଵଚ॑ସା ଘୃ॒ତେନା॑-ଽର॒କ୍ଷସା॒ ମନ॑ସା॒ ତଜ୍ଜୁ॑ଷସ୍ଵ । ମର୍ଯ॑ଶ୍ରୀ-ସ୍ସ୍ପୃହ॒ଯ-ଦ୍ଵ॑ର୍ଣୋ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ନା-ଽଭି॒ମୃଶେ॑ ତ॒ନୁଵା॒ ଜର୍ହୃ॑ଷାଣଃ ॥ ପରି॒ ଵାଜ॑ପତିଃ କ॒ଵିର॒ଗ୍ନିର୍-ହ॒ଵ୍ଯାନ୍ଯ॑କ୍ରମୀତ୍ । ଦଧ॒-ଦ୍ରତ୍ନା॑ନି ଦା॒ଶୁଷେ᳚ ॥ ପରି॑ ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନେ॒ ପୁରଂ॑-ଵଁ॒ଯଂ-ଵିଁପ୍ରଗ୍ଂ॑ ସହସ୍ଯ ଧୀମହି । ଧୃ॒ଷ-ଦ୍ଵ॑ର୍ଣ-ନ୍ଦି॒ଵେଦି॑ଵେ ଭେ॒ତ୍ତାର॑-ମ୍ଭଙ୍ଗୁ॒ରାଵ॑ତଃ ॥ ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ॒ ଦ୍ଯୁଭି॒ସ୍ତ୍ଵ-ମା॑ଶୁଶୁ॒କ୍ଷଣି॒ସ୍ତ୍ଵ-ମ॒ଦ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵ-ମଶ୍ମ॑ନ॒ସ୍ପରି॑ । ତ୍ଵଂ-ଵଁନେ᳚ଭ୍ଯ॒ ସ୍ତ୍ଵମୋଷ॑ଧୀଭ୍ଯ॒ ସ୍ତ୍ଵ-ନ୍ନୃ॒ଣା-ନ୍ନୃ॑ପତେ ଜାଯସେ॒ ଶୁଚିଃ॑ ॥ 9 ॥
ଇ॒ମାମ॑ଗୃଭ୍ଣ-ନ୍ରଶ॒ନାମୃ॒ତସ୍ଯ॒ ପୂର୍ଵ॒ ଆଯୁ॑ଷି ଵି॒ଦଥେ॑ଷୁ କ॒ଵ୍ଯା । ତଯା॑ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସୁ॒ତମା ବ॑ଭୂଵୁର୍-ଋ॒ତସ୍ଯ॒ ସାମ᳚ନ୍-ଥ୍ସ॒ରମା॒ରପ॑ନ୍ତୀ ॥ ପ୍ରତୂ᳚ର୍ତଂ-ଵାଁଜି॒ନ୍ନା ଦ୍ର॑ଵ॒ ଵରି॑ଷ୍ଠା॒ମନୁ॑ ସଂ॒ଵଁତ᳚ମ୍ । ଦି॒ଵି ତେ॒ ଜନ୍ମ॑ ପର॒ମମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ନାଭିଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାମଧି॒ ଯୋନିଃ॑ ॥ ଯୁ॒ଞ୍ଜାଥା॒ଗ୍ଂ॒ ରାସ॑ଭଂ-ଯୁଁ॒ଵମ॒ସ୍ମିନ୍. ଯାମେ॑ ଵୃଷଣ୍ଵସୂ । ଅ॒ଗ୍ନି-ମ୍ଭର॑ନ୍ତମସ୍ମ॒ଯୁମ୍ ॥ ଯୋଗେ॑ଯୋଗେ ତ॒ଵସ୍ତ॑ରଂ॒-ଵାଁଜେ॑ଵାଜେ ହଵାମହେ । ସଖା॑ଯ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ମ॒ତଯେ᳚ ॥ ପ୍ର॒ତୂର୍ଵ॒- [ପ୍ର॒ତୂର୍ଵନ୍ନ୍॑, ଏହ୍ଯ॑ଵ॒କ୍ରାମ॒ନ୍ନଶ॑ସ୍ତୀ] 5
-ନ୍ନେହ୍ଯ॑ଵ॒କ୍ରାମ॒ନ୍ନଶ॑ସ୍ତୀ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॒ ଗାଣ॑ପତ୍ଯା-ନ୍ମଯୋ॒ଭୂରେହି॑ । ଉ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମନ୍ଵି॑ହି ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ଗ॑ଵ୍ଯୂତି॒ରଭ॑ଯାନି କୃ॒ଣ୍ଵନ୍ନ୍ ॥ ପୂ॒ଷ୍ଣା ସ॒ଯୁଜା॑ ସ॒ହ । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥା॑ଦ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑-ମଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦଚ୍ଛେ᳚ହ୍ଯ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑ -ମଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵଦ-ଚ୍ଛେ॑ମୋ॒-ଽଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑-ମଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଭ॑ରିଷ୍ଯାମୋ॒-ଽଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑-ମଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଭ॑ରାମଃ ॥ ଅନ୍ଵ॒ଗ୍ନିରୁ॒ଷସା॒-ମଗ୍ର॑ମଖ୍ଯ॒-ଦନ୍ଵହା॑ନି ପ୍ରଥ॒ମୋ ଜା॒ତଵେ॑ଦାଃ । ଅନୁ॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ [ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ, ପୁ॒ରୁ॒ତ୍ରା ଚ॑] 6
ପୁରୁ॒ତ୍ରା ଚ॑ ର॒ଶ୍ମୀନନୁ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଆ ତ॑ତାନ ॥ ଆ॒ଗତ୍ଯ॑ ଵା॒ଜ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ॑ନ॒-ସ୍ସର୍ଵା॒ ମୃଧୋ॒ ଵିଧୂ॑ନୁତେ । ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ସ॒ଧସ୍ଥେ॑ ମହ॒ତି ଚକ୍ଷୁ॑ଷା॒ ନି ଚି॑କୀଷତେ ॥ ଆ॒କ୍ରମ୍ଯ॑ ଵାଜି-ନ୍ପୃଥି॒ଵୀମ॒ଗ୍ନିମି॑ଚ୍ଛ ରୁ॒ଚା ତ୍ଵମ୍ । ଭୂମ୍ଯା॑ ଵୃ॒ତ୍ଵାଯ॑ ନୋ ବ୍ରୂହି॒ ଯତଃ॒ ଖନା॑ମ॒ ତଂ-ଵଁ॒ଯମ୍ ॥ ଦ୍ଯୌସ୍ତେ॑ ପୃ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ସ॒ଧସ୍ଥ॑ମା॒ତ୍ମା ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷଗ୍ଂ ସମୁ॒ଦ୍ରସ୍ତେ॒ ଯୋନିଃ॑ । ଵି॒ଖ୍ଯାଯ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା॒ ତ୍ଵମ॒ଭି ତି॑ଷ୍ଠ [ତ୍ଵମ॒ଭି ତି॑ଷ୍ଠ, ପୃ॒ତ॒ନ୍ଯ॒ତଃ ।] 7
ପୃତନ୍ଯ॒ତଃ ॥ ଉତ୍କ୍ରା॑ମ ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗାଯା॒-ସ୍ମାଦା॒ସ୍ଥାନା᳚-ଦ୍ଦ୍ରଵିଣୋ॒ଦା ଵା॑ଜିନ୍ନ୍ । ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯା॑ମ ସୁମ॒ତୌ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା ଅ॒ଗ୍ନି-ଙ୍ଖ॑ନି॒ଷ୍ଯନ୍ତ॑ ଉ॒ପସ୍ଥେ॑ ଅସ୍ଯାଃ ॥ ଉଦ॑କ୍ରମୀ-ଦ୍ଦ୍ରଵିଣୋ॒ଦା ଵା॒ଜ୍ଯର୍ଵା-ଽକ॒-ସ୍ସ ଲୋ॒କଗ୍ଂ ସୁକୃ॑ତ-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଃ । ତତଃ॑ ଖନେମ ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କମ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ସୁଵୋ॒ ରୁହା॑ଣା॒ ଅଧି॒ ନାକ॑ ଉତ୍ତ॒ମେ ॥ ଅ॒ପୋ ଦେ॒ଵୀରୁପ॑ ସୃଜ॒ ମଧୁ॑ମତୀରଯ॒କ୍ଷ୍ମାଯ॑ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯଃ॑ । ତାସା॒ଗ୍॒ ସ୍ଥାନା॒ଦୁଜ୍ଜି॑ହତା॒-ମୋଷ॑ଧଯ-ସ୍ସୁପିପ୍ପ॒ଲାଃ ॥ ଜିଘ॑- [ଜିଘ॑ର୍ମି, ଅ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମନ॑ସା] 8
-ର୍ମ୍ଯ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମନ॑ସା ଘୃ॒ତେନ॑ ପ୍ରତି॒କ୍ଷ୍ଯନ୍ତ॒-ମ୍ଭୁଵ॑ନାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ । ପୃ॒ଥୁ-ନ୍ତି॑ର॒ଶ୍ଚା ଵଯ॑ସା ବୃ॒ହନ୍ତଂ॒-ଵ୍ଯଁଚି॑ଷ୍ଠ॒ମନ୍ନଗ୍ଂ॑ ରଭ॒ସଂ-ଵିଁଦା॑ନମ୍ ॥ ଆ ତ୍ଵା॑ ଜିଘର୍ମି॒ ଵଚ॑ସା ଘୃ॒ତେନା॑-ଽର॒କ୍ଷସା॒ ମନ॑ସା॒ ତଜ୍ଜୁ॑ଷସ୍ଵ । ମର୍ଯ॑ଶ୍ରୀ-ସ୍ସ୍ପୃହ॒ଯ-ଦ୍ଵ॑ର୍ଣୋ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ନା-ଽଭି॒ମୃଶେ॑ ତ॒ନୁଵା॒ ଜର୍ହୃ॑ଷାଣଃ ॥ ପରି॒ ଵାଜ॑ପତିଃ କ॒ଵିର॒ଗ୍ନିର୍-ହ॒ଵ୍ଯାନ୍ଯ॑କ୍ରମୀତ୍ । ଦଧ॒-ଦ୍ରତ୍ନା॑ନି ଦା॒ଶୁଷେ᳚ ॥ ପରି॑ ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନେ॒ ପୁରଂ॑-ଵଁ॒ଯଂ-ଵିଁପ୍ରଗ୍ଂ॑ ସହସ୍ଯ ଧୀମହି । ଧୃ॒ଷ-ଦ୍ଵ॑ର୍ଣ-ନ୍ଦି॒ଵେଦି॑ଵେ ଭେ॒ତ୍ତାର॑-ମ୍ଭଙ୍ଗୁ॒ରାଵ॑ତଃ ॥ ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ॒ ଦ୍ଯୁଭି॒ସ୍ତ୍ଵ-ମା॑ଶୁଶୁ॒କ୍ଷଣି॒ସ୍ତ୍ଵ-ମ॒ଦ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵ-ମଶ୍ମ॑ନ॒ସ୍ପରି॑ । ତ୍ଵଂ-ଵଁନେ᳚ଭ୍ଯ॒ ସ୍ତ୍ଵମୋଷ॑ଧୀଭ୍ଯ॒ ସ୍ତ୍ଵ-ନ୍ନୃ॒ଣା-ନ୍ନୃ॑ପତେ ଜାଯସେ॒ ଶୁଚିଃ॑ ॥ 9 ॥
(ପ୍ର॒ତୂର୍ଵ॒ନ୍ଥ୍ - ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ - ତିଷ୍ଠ॒ - ଜିଘ॑ର୍ମି - ଭେ॒ତ୍ତାରଂ॑ - ଁଵିଗ୍ଂଶ॒ତିଶ୍ଚ॑) (ଅ. 2)
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ᳚-ଽଶ୍ଵିନୋ᳚ ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ॒-ଽଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑-ମଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ତ୍ଖ॑ନାମି ॥ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମନ୍ତ-ନ୍ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନେ ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କ॒ମଜ॑ସ୍ରେଣ ଭା॒ନୁନା॒ ଦୀଦ୍ଯା॑ନମ୍ । ଶି॒ଵ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯୋ-ଽହିଗ୍ଂ॑ ସନ୍ତ-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ॒-ଽଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑ -ମଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ତ୍ଖ॑ନାମି ॥ ଅ॒ପା-ମ୍ପୃ॒ଷ୍ଠମ॑ସି ସ॒ପ୍ରଥା॑ ଉ॒ର୍ଵ॑ଗ୍ନି-ମ୍ଭ॑ରି॒ଷ୍ଯଦପ॑ରାଵପିଷ୍ଠମ୍ । ଵର୍ଧ॑ମାନ-ମ୍ମ॒ହ ଆ ଚ॒ ପୁଷ୍କ॑ର-ନ୍ଦି॒ଵୋ ମାତ୍ର॑ଯା ଵରି॒ଣା ପ୍ର॑ଥସ୍ଵ ॥ ଶର୍ମ॑ ଚ ସ୍ଥୋ॒ [ଶର୍ମ॑ ଚ ସ୍ଥଃ, ଵର୍ମ॑ ଚ] 10
ଵର୍ମ॑ ଚ ସ୍ଥୋ॒ ଅଚ୍ଛି॑ଦ୍ରେ ବହୁ॒ଲେ ଉ॒ଭେ । ଵ୍ଯଚ॑ସ୍ଵତୀ॒ ସଂ-ଵଁ॑ସାଥା-ମ୍ଭ॒ର୍ତମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ ସଂଵଁ॑ସାଥାଗ୍ଂ ସୁଵ॒ର୍ଵିଦା॑ ସ॒ମୀଚୀ॒ ଉର॑ସା॒ ତ୍ମନା᳚ । ଅ॒ଗ୍ନିମ॒ନ୍ତ ର୍ଭ॑ରି॒ଷ୍ଯନ୍ତୀ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମନ୍ତ॒ ମଜ॑ସ୍ର॒ମିତ୍ ॥ ପୁ॒ରୀ॒ଷ୍ଯୋ॑-ଽସି ଵି॒ଶ୍ଵଭ॑ରାଃ । ଅଥ॑ର୍ଵା ତ୍ଵା ପ୍ରଥ॒ମୋ ନିର॑ମନ୍ଥଦଗ୍ନେ ॥ ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ॒ ପୁଷ୍କ॑ରା॒ଦଦ୍ଧ୍ଯଥ॑ର୍ଵା॒ ନିର॑ମନ୍ଥତ । ମୂ॒ର୍ଧ୍ନୋ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ଵା॒ଘତଃ॑ ॥ ତମୁ॑ ତ୍ଵା ଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯଙ୍ଙୃଷିଃ॑ ପୁ॒ତ୍ର ଈ॑ଧେ॒ [ପୁ॒ତ୍ର ଈ॑ଧେ, ଅଥ॑ର୍ଵଣଃ ।] 11
ଅଥ॑ର୍ଵଣଃ । ଵୃ॒ତ୍ର॒ହଣ॑-ମ୍ପୁରନ୍ଦ॒ରମ୍ ॥ ତମୁ॑ ତ୍ଵା ପା॒ଥ୍ଯୋ ଵୃଷା॒ ସମୀ॑ଧେ ଦସ୍ଯୁ॒ହନ୍ତ॑ମମ୍ । ଧ॒ନ॒ଞ୍ଜ॒ଯଗ୍ଂ ରଣେ॑ରଣେ ॥ ସୀଦ॑ ହୋତ॒-ସ୍ସ୍ଵ ଉ॑ ଲୋ॒କେ ଚି॑କି॒ତ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସା॒ଦଯା॑ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ସୁ॑କୃ॒ତସ୍ଯ॒ ଯୋନୌ᳚ । ଦେ॒ଵା॒ଵୀର୍ଦେ॒ଵାନ୍. ହ॒ଵିଷା॑ ଯଜା॒ସ୍ଯଗ୍ନେ॑ ବୃ॒ହ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନେ॒ ଵଯୋ॑ ଧାଃ ॥ ନି ହୋତା॑ ହୋତୃ॒ଷଦ॑ନେ॒ ଵିଦା॑ନସ୍ତ୍ଵେ॒ଷୋ ଦୀ॑ଦି॒ଵାଗ୍ଂ ଅ॑ସଦ-ଥ୍ସୁ॒ଦକ୍ଷଃ॑ । ଅଦ॑ବ୍ଧଵ୍ରତ ପ୍ରମତି॒ର୍ଵସି॑ଷ୍ଠ-ସ୍ସହସ୍ର-ମ୍ଭ॒ର-ଶ୍ଶୁଚି॑ଜିହ୍ଵୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ ॥ ସଗ୍ଂ ସୀ॑ଦସ୍ଵ ମ॒ହାଗ୍ଂ ଅ॑ସି॒ ଶୋଚ॑ସ୍ଵ [ଶୋଚ॑ସ୍ଵ, ଦେ॒ଵ॒ଵୀତ॑ମଃ ।] 12
ଦେଵ॒ଵୀତ॑ମଃ । ଵି ଧୂ॒ମମ॑ଗ୍ନେ ଅରୁ॒ଷ-ମ୍ମି॑ଯେଦ୍ଧ୍ଯ ସୃ॒ଜ ପ୍ର॑ଶସ୍ତ ଦର୍ଶ॒ତମ୍ ॥ ଜନି॑ଷ୍ଵା॒ ହି ଜେନ୍ଯୋ॒ ଅଗ୍ରେ॒ ଅହ୍ନାଗ୍ଂ॑ ହି॒ତୋ ହି॒ତେଷ୍ଵ॑ରୁ॒ଷୋ ଵନେ॑ଷୁ । ଦମେ॑ଦମେ ସ॒ପ୍ତ ରତ୍ନା॒ ଦଧା॑ନୋ॒-ଽଗ୍ନିର୍ହୋତା॒ ନି ଷ॑ସାଦା॒ ଯଜୀ॑ଯାନ୍ ॥ 13 ॥
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ᳚-ଽଶ୍ଵିନୋ᳚ ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ॒-ଽଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑-ମଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ତ୍ଖ॑ନାମି ॥ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମନ୍ତ-ନ୍ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନେ ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କ॒ମଜ॑ସ୍ରେଣ ଭା॒ନୁନା॒ ଦୀଦ୍ଯା॑ନମ୍ । ଶି॒ଵ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯୋ-ଽହିଗ୍ଂ॑ ସନ୍ତ-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ॒-ଽଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑ -ମଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ତ୍ଖ॑ନାମି ॥ ଅ॒ପା-ମ୍ପୃ॒ଷ୍ଠମ॑ସି ସ॒ପ୍ରଥା॑ ଉ॒ର୍ଵ॑ଗ୍ନି-ମ୍ଭ॑ରି॒ଷ୍ଯଦପ॑ରାଵପିଷ୍ଠମ୍ । ଵର୍ଧ॑ମାନ-ମ୍ମ॒ହ ଆ ଚ॒ ପୁଷ୍କ॑ର-ନ୍ଦି॒ଵୋ ମାତ୍ର॑ଯା ଵରି॒ଣା ପ୍ର॑ଥସ୍ଵ ॥ ଶର୍ମ॑ ଚ ସ୍ଥୋ॒ [ଶର୍ମ॑ ଚ ସ୍ଥଃ, ଵର୍ମ॑ ଚ] 10
ଵର୍ମ॑ ଚ ସ୍ଥୋ॒ ଅଚ୍ଛି॑ଦ୍ରେ ବହୁ॒ଲେ ଉ॒ଭେ । ଵ୍ଯଚ॑ସ୍ଵତୀ॒ ସଂ-ଵଁ॑ସାଥା-ମ୍ଭ॒ର୍ତମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ ସଂଵଁ॑ସାଥାଗ୍ଂ ସୁଵ॒ର୍ଵିଦା॑ ସ॒ମୀଚୀ॒ ଉର॑ସା॒ ତ୍ମନା᳚ । ଅ॒ଗ୍ନିମ॒ନ୍ତ ର୍ଭ॑ରି॒ଷ୍ଯନ୍ତୀ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମନ୍ତ॒ ମଜ॑ସ୍ର॒ମିତ୍ ॥ ପୁ॒ରୀ॒ଷ୍ଯୋ॑-ଽସି ଵି॒ଶ୍ଵଭ॑ରାଃ । ଅଥ॑ର୍ଵା ତ୍ଵା ପ୍ରଥ॒ମୋ ନିର॑ମନ୍ଥଦଗ୍ନେ ॥ ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ॒ ପୁଷ୍କ॑ରା॒ଦଦ୍ଧ୍ଯଥ॑ର୍ଵା॒ ନିର॑ମନ୍ଥତ । ମୂ॒ର୍ଧ୍ନୋ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ଵା॒ଘତଃ॑ ॥ ତମୁ॑ ତ୍ଵା ଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯଙ୍ଙୃଷିଃ॑ ପୁ॒ତ୍ର ଈ॑ଧେ॒ [ପୁ॒ତ୍ର ଈ॑ଧେ, ଅଥ॑ର୍ଵଣଃ ।] 11
ଅଥ॑ର୍ଵଣଃ । ଵୃ॒ତ୍ର॒ହଣ॑-ମ୍ପୁରନ୍ଦ॒ରମ୍ ॥ ତମୁ॑ ତ୍ଵା ପା॒ଥ୍ଯୋ ଵୃଷା॒ ସମୀ॑ଧେ ଦସ୍ଯୁ॒ହନ୍ତ॑ମମ୍ । ଧ॒ନ॒ଞ୍ଜ॒ଯଗ୍ଂ ରଣେ॑ରଣେ ॥ ସୀଦ॑ ହୋତ॒-ସ୍ସ୍ଵ ଉ॑ ଲୋ॒କେ ଚି॑କି॒ତ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସା॒ଦଯା॑ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ସୁ॑କୃ॒ତସ୍ଯ॒ ଯୋନୌ᳚ । ଦେ॒ଵା॒ଵୀର୍ଦେ॒ଵାନ୍. ହ॒ଵିଷା॑ ଯଜା॒ସ୍ଯଗ୍ନେ॑ ବୃ॒ହ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନେ॒ ଵଯୋ॑ ଧାଃ ॥ ନି ହୋତା॑ ହୋତୃ॒ଷଦ॑ନେ॒ ଵିଦା॑ନସ୍ତ୍ଵେ॒ଷୋ ଦୀ॑ଦି॒ଵାଗ୍ଂ ଅ॑ସଦ-ଥ୍ସୁ॒ଦକ୍ଷଃ॑ । ଅଦ॑ବ୍ଧଵ୍ରତ ପ୍ରମତି॒ର୍ଵସି॑ଷ୍ଠ-ସ୍ସହସ୍ର-ମ୍ଭ॒ର-ଶ୍ଶୁଚି॑ଜିହ୍ଵୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ ॥ ସଗ୍ଂ ସୀ॑ଦସ୍ଵ ମ॒ହାଗ୍ଂ ଅ॑ସି॒ ଶୋଚ॑ସ୍ଵ [ଶୋଚ॑ସ୍ଵ, ଦେ॒ଵ॒ଵୀତ॑ମଃ ।] 12
ଦେଵ॒ଵୀତ॑ମଃ । ଵି ଧୂ॒ମମ॑ଗ୍ନେ ଅରୁ॒ଷ-ମ୍ମି॑ଯେଦ୍ଧ୍ଯ ସୃ॒ଜ ପ୍ର॑ଶସ୍ତ ଦର୍ଶ॒ତମ୍ ॥ ଜନି॑ଷ୍ଵା॒ ହି ଜେନ୍ଯୋ॒ ଅଗ୍ରେ॒ ଅହ୍ନାଗ୍ଂ॑ ହି॒ତୋ ହି॒ତେଷ୍ଵ॑ରୁ॒ଷୋ ଵନେ॑ଷୁ । ଦମେ॑ଦମେ ସ॒ପ୍ତ ରତ୍ନା॒ ଦଧା॑ନୋ॒-ଽଗ୍ନିର୍ହୋତା॒ ନି ଷ॑ସାଦା॒ ଯଜୀ॑ଯାନ୍ ॥ 13 ॥
(ସ୍ଥ॒ - ଈ॒ଧେ॒ - ଶୋଚ॑ସ୍ଵ - ସ॒ପ୍ତଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ) - (ଅ. 3)
ସ-ନ୍ତେ॑ ଵା॒ଯୁର୍ମା॑ତ॒ରିଶ୍ଵା॑ ଦଧାତୂତ୍ତା॒ନାଯୈ॒ ହୃଦ॑ଯଂ॒-ଯଁଦ୍ଵିଲି॑ଷ୍ଟମ୍ । ଦେ॒ଵାନାଂ॒-ଯଁଶ୍ଚର॑ତି ପ୍ରା॒ଣଥେ॑ନ॒ ତସ୍ମୈ॑ ଚ ଦେଵି॒ ଵଷ॑ଡସ୍ତୁ॒ ତୁଭ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ ସୁଜା॑ତୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷା ସ॒ହ ଶର୍ମ॒ ଵରୂ॑ଥ॒ମା-ଽସ॑ଦ॒-ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଵାସୋ॑ ଅଗ୍ନେ ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପ॒ଗ୍ଂ॒ ସଂଵ୍ଯଁ॑ଯସ୍ଵ ଵିଭାଵସୋ ॥ ଉଦୁ॑ ତିଷ୍ଠ ସ୍ଵଦ୍ଧ୍ଵ॒ରାଵା॑ ନୋ ଦେ॒ଵ୍ଯା କୃ॒ପା । ଦୃ॒ଶେ ଚ॑ ଭା॒ସା ବୃ॑ହ॒ତା ସୁ॑ଶୁ॒କ୍ଵନି॒ରା-ଽଗ୍ନେ॑ ଯାହି ସୁଶ॒ସ୍ତିଭିଃ॑ ॥ 14 ॥
ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ ଊ॒ ଷୁ ଣ॑ ଊ॒ତଯେ॒ ତିଷ୍ଠା॑ ଦେ॒ଵୋ ନ ସ॑ଵି॒ତା । ଊ॒ର୍ଧ୍ଵୋ ଵାଜ॑ସ୍ଯ॒ ସନି॑ତା॒ ଯଦ॒ଞ୍ଜିଭି॑-ର୍ଵା॒ଘଦ୍ଭି॑-ର୍ଵି॒ହ୍ଵଯା॑ମହେ ॥ ସ ଜା॒ତୋ ଗର୍ଭୋ॑ ଅସି॒ ରୋଦ॑ସ୍ଯୋ॒ରଗ୍ନେ॒ ଚାରୁ॒ର୍ଵିଭୃ॑ତ॒ ଓଷ॑ଧୀଷୁ । ଚି॒ତ୍ର-ଶ୍ଶିଶୁଃ॒ ପରି॒ ତମାଗ୍॑ସ୍ଯ॒କ୍ତଃ ପ୍ର ମା॒ତୃଭ୍ଯୋ॒ ଅଧି॒ କନି॑କ୍ରଦଦ୍ଗାଃ ॥ ସ୍ଥି॒ରୋ ଭ॑ଵ ଵୀ॒ଡ୍ଵ॑ଙ୍ଗ ଆ॒ଶୁର୍ଭ॑ଵ ଵା॒ଜ୍ଯ॑ର୍ଵନ୍ନ୍ । ପୃ॒ଥୁର୍ଭ॑ଵ ସୁ॒ଷଦ॒ସ୍ତ୍ଵମ॒ଗ୍ନେଃ ପୁ॑ରୀଷ॒ଵାହ॑ନଃ ॥ ଶି॒ଵୋ ଭ॑ଵ [ ] 15
ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯୋ॒ ମାନୁ॑ଷୀଭ୍ଯ॒ସ୍ତ୍ଵମ॑ଙ୍ଗିରଃ । ମା ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଅ॒ଭି ଶୂ॑ଶୁଚୋ॒ ମା-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମ୍ମା ଵନ॒ସ୍ପତୀନ୍॑ ॥ ପ୍ରୈତୁ॑ ଵା॒ଜୀ କନି॑କ୍ରଦ॒-ନ୍ନାନ॑ଦ॒-ଦ୍ରାସ॑ଭଃ॒ ପତ୍ଵା᳚ । ଭର॑ନ୍ନ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑-ମ୍ମା ପା॒ଦ୍ଯାଯୁ॑ଷଃ ପୁ॒ରା ॥ ରାସ॑ଭୋ ଵା॒-ଙ୍କନି॑କ୍ରଦ॒-ଥ୍ସୁଯୁ॑କ୍ତୋ ଵୃଷଣା॒ ରଥେ᳚ । ସ ଵା॑ମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑ମା॒ଶୁର୍ଦୂ॒ତୋ ଵ॑ହାଦି॒ତଃ ॥ ଵୃଷା॒-ଽଗ୍ନିଂ-ଵୃଁଷ॑ଣ॒-ମ୍ଭର॑ନ୍ନ॒ପା-ଙ୍ଗର୍ଭଗ୍ଂ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରିଯ᳚ମ୍ । ଅଗ୍ନ॒ ଆ ଯା॑ହି [ ] 16
ଵୀ॒ତଯ॑ ଋ॒ତଗ୍ଂ ସ॒ତ୍ଯମ୍ ॥ ଓଷ॑ଧଯଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃହ୍ଣୀତା॒-ଽଗ୍ନିମେ॒ତଗ୍ଂ ଶି॒ଵମା॒ଯନ୍ତ॑ମ॒ଭ୍ଯତ୍ର॑ ଯୁ॒ଷ୍ମାନ୍ । ଵ୍ଯସ୍ଯ॒ନ୍ ଵିଶ୍ଵା॒ ଅମ॑ତୀ॒ରରା॑ତୀ-ର୍ନି॒ଷୀଦ॑ନ୍ନୋ॒ ଅପ॑ ଦୁର୍ମ॒ତିଗ୍ଂ ହ॑ନତ୍ ॥ ଓଷ॑ଧଯଃ॒ ପ୍ରତି॑ ମୋଦଦ୍ଧ୍ଵମେନ॒-ମ୍ପୁଷ୍ପା॑ଵତୀ-ସ୍ସୁପିପ୍ପ॒ଲାଃ । ଅ॒ଯଂ-ଵୋଁ॒ ଗର୍ଭ॑ ଋ॒ତ୍ଵିଯଃ॑ ପ୍ର॒ତ୍ନଗ୍ଂ ସ॒ଧସ୍ଥ॒ମା ଽସ॑ଦତ୍ ॥ 17 ॥
ସ-ନ୍ତେ॑ ଵା॒ଯୁର୍ମା॑ତ॒ରିଶ୍ଵା॑ ଦଧାତୂତ୍ତା॒ନାଯୈ॒ ହୃଦ॑ଯଂ॒-ଯଁଦ୍ଵିଲି॑ଷ୍ଟମ୍ । ଦେ॒ଵାନାଂ॒-ଯଁଶ୍ଚର॑ତି ପ୍ରା॒ଣଥେ॑ନ॒ ତସ୍ମୈ॑ ଚ ଦେଵି॒ ଵଷ॑ଡସ୍ତୁ॒ ତୁଭ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ ସୁଜା॑ତୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷା ସ॒ହ ଶର୍ମ॒ ଵରୂ॑ଥ॒ମା-ଽସ॑ଦ॒-ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଵାସୋ॑ ଅଗ୍ନେ ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପ॒ଗ୍ଂ॒ ସଂଵ୍ଯଁ॑ଯସ୍ଵ ଵିଭାଵସୋ ॥ ଉଦୁ॑ ତିଷ୍ଠ ସ୍ଵଦ୍ଧ୍ଵ॒ରାଵା॑ ନୋ ଦେ॒ଵ୍ଯା କୃ॒ପା । ଦୃ॒ଶେ ଚ॑ ଭା॒ସା ବୃ॑ହ॒ତା ସୁ॑ଶୁ॒କ୍ଵନି॒ରା-ଽଗ୍ନେ॑ ଯାହି ସୁଶ॒ସ୍ତିଭିଃ॑ ॥ 14 ॥
ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ ଊ॒ ଷୁ ଣ॑ ଊ॒ତଯେ॒ ତିଷ୍ଠା॑ ଦେ॒ଵୋ ନ ସ॑ଵି॒ତା । ଊ॒ର୍ଧ୍ଵୋ ଵାଜ॑ସ୍ଯ॒ ସନି॑ତା॒ ଯଦ॒ଞ୍ଜିଭି॑-ର୍ଵା॒ଘଦ୍ଭି॑-ର୍ଵି॒ହ୍ଵଯା॑ମହେ ॥ ସ ଜା॒ତୋ ଗର୍ଭୋ॑ ଅସି॒ ରୋଦ॑ସ୍ଯୋ॒ରଗ୍ନେ॒ ଚାରୁ॒ର୍ଵିଭୃ॑ତ॒ ଓଷ॑ଧୀଷୁ । ଚି॒ତ୍ର-ଶ୍ଶିଶୁଃ॒ ପରି॒ ତମାଗ୍॑ସ୍ଯ॒କ୍ତଃ ପ୍ର ମା॒ତୃଭ୍ଯୋ॒ ଅଧି॒ କନି॑କ୍ରଦଦ୍ଗାଃ ॥ ସ୍ଥି॒ରୋ ଭ॑ଵ ଵୀ॒ଡ୍ଵ॑ଙ୍ଗ ଆ॒ଶୁର୍ଭ॑ଵ ଵା॒ଜ୍ଯ॑ର୍ଵନ୍ନ୍ । ପୃ॒ଥୁର୍ଭ॑ଵ ସୁ॒ଷଦ॒ସ୍ତ୍ଵମ॒ଗ୍ନେଃ ପୁ॑ରୀଷ॒ଵାହ॑ନଃ ॥ ଶି॒ଵୋ ଭ॑ଵ [ ] 15
ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯୋ॒ ମାନୁ॑ଷୀଭ୍ଯ॒ସ୍ତ୍ଵମ॑ଙ୍ଗିରଃ । ମା ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଅ॒ଭି ଶୂ॑ଶୁଚୋ॒ ମା-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମ୍ମା ଵନ॒ସ୍ପତୀନ୍॑ ॥ ପ୍ରୈତୁ॑ ଵା॒ଜୀ କନି॑କ୍ରଦ॒-ନ୍ନାନ॑ଦ॒-ଦ୍ରାସ॑ଭଃ॒ ପତ୍ଵା᳚ । ଭର॑ନ୍ନ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑-ମ୍ମା ପା॒ଦ୍ଯାଯୁ॑ଷଃ ପୁ॒ରା ॥ ରାସ॑ଭୋ ଵା॒-ଙ୍କନି॑କ୍ରଦ॒-ଥ୍ସୁଯୁ॑କ୍ତୋ ଵୃଷଣା॒ ରଥେ᳚ । ସ ଵା॑ମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॑ରୀ॒ଷ୍ଯ॑ମା॒ଶୁର୍ଦୂ॒ତୋ ଵ॑ହାଦି॒ତଃ ॥ ଵୃଷା॒-ଽଗ୍ନିଂ-ଵୃଁଷ॑ଣ॒-ମ୍ଭର॑ନ୍ନ॒ପା-ଙ୍ଗର୍ଭଗ୍ଂ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରିଯ᳚ମ୍ । ଅଗ୍ନ॒ ଆ ଯା॑ହି [ ] 16
ଵୀ॒ତଯ॑ ଋ॒ତଗ୍ଂ ସ॒ତ୍ଯମ୍ ॥ ଓଷ॑ଧଯଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃହ୍ଣୀତା॒-ଽଗ୍ନିମେ॒ତଗ୍ଂ ଶି॒ଵମା॒ଯନ୍ତ॑ମ॒ଭ୍ଯତ୍ର॑ ଯୁ॒ଷ୍ମାନ୍ । ଵ୍ଯସ୍ଯ॒ନ୍ ଵିଶ୍ଵା॒ ଅମ॑ତୀ॒ରରା॑ତୀ-ର୍ନି॒ଷୀଦ॑ନ୍ନୋ॒ ଅପ॑ ଦୁର୍ମ॒ତିଗ୍ଂ ହ॑ନତ୍ ॥ ଓଷ॑ଧଯଃ॒ ପ୍ରତି॑ ମୋଦଦ୍ଧ୍ଵମେନ॒-ମ୍ପୁଷ୍ପା॑ଵତୀ-ସ୍ସୁପିପ୍ପ॒ଲାଃ । ଅ॒ଯଂ-ଵୋଁ॒ ଗର୍ଭ॑ ଋ॒ତ୍ଵିଯଃ॑ ପ୍ର॒ତ୍ନଗ୍ଂ ସ॒ଧସ୍ଥ॒ମା ଽସ॑ଦତ୍ ॥ 17 ॥
(ସୁ॒ଶ॒ସ୍ତିଭିଃ॑ - ଶି॒ଵୋ ଭ॑ଵ - ଯାହି॒ - ଷଟ୍ତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 4)
ଵି ପାଜ॑ସା ପୃ॒ଥୁନା॒ ଶୋଶୁ॑ଚାନୋ॒ ବାଧ॑ସ୍ଵ ଦ୍ଵି॒ଷୋ ର॒କ୍ଷସୋ॒ ଅମୀ॑ଵାଃ । ସୁ॒ଶର୍ମ॑ଣୋ ବୃହ॒ତ-ଶ୍ଶର୍ମ॑ଣି ସ୍ଯାମ॒ଗ୍ନେର॒ହଗ୍ଂ ସୁ॒ହଵ॑ସ୍ଯ॒ ପ୍ରଣୀ॑ତୌ ॥ ଆପୋ॒ ହି ଷ୍ଠା ମ॑ଯୋ॒ଭୁଵ॒ସ୍ତା ନ॑ ଊ॒ର୍ଜେ ଦ॑ଧାତନ । ମ॒ହେ ରଣା॑ଯ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ ॥ ଯୋ ଵଃ॑ ଶି॒ଵତ॑ମୋ॒ ରସ॒ସ୍ତସ୍ଯ॑ ଭାଜଯତେ॒ହ ନଃ॑ । ଉ॒ଶ॒ତୀରି॑ଵ ମା॒ତରଃ॑ ॥ ତସ୍ମା॒ ଅର॑-ଙ୍ଗମାମ ଵୋ॒ ଯସ୍ଯ॒ କ୍ଷଯା॑ଯ॒ ଜିନ୍ଵ॑ଥ । ଆପୋ॑ ଜ॒ନଯ॑ଥା ଚ ନଃ ॥ ମି॒ତ୍ର- [ମି॒ତ୍ରଃ, ସ॒ଗ୍ଂ॒ସୃଜ୍ଯ॑] 18
-ସ୍ସ॒ଗ୍ଂ॒ସୃଜ୍ଯ॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ମ୍ଭୂମି॑-ଞ୍ଚ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷା ସ॒ହ । ସୁଜା॑ତ-ଞ୍ଜା॒ତଵେ॑ଦସମ॒ଗ୍ନିଂ-ଵୈଁ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରଂ-ଵିଁ॒ଭୁମ୍ ॥ ଅ॒ଯ॒କ୍ଷ୍ମାଯ॑ ତ୍ଵା॒ ସଗ୍ଂ ସୃ॑ଜାମି ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯଃ॑ । ଵିଶ୍ଵେ᳚ ତ୍ଵା ଦେ॒ଵା ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରା-ସ୍ସଗ୍ଂ ସୃ॑ଜ॒ନ୍ତ୍ଵା-ନୁ॑ଷ୍ଟୁଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵତ୍ ॥ ରୁ॒ଦ୍ରା-ସ୍ସ॒ଭୃନ୍ତ୍ଯ॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ମ୍ବୃ॒ହଜ୍ଜ୍ଯୋତି॒-ସ୍ସମୀ॑ଧିରେ । ତେଷା᳚-ମ୍ଭା॒ନୁରଜ॑ସ୍ର॒ ଇଚ୍ଛୁ॒କ୍ରୋ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ରୋଚତେ ॥ ସଗ୍ଂ ସୃ॑ଷ୍ଟାଂ॒-ଵଁସୁ॑ଭୀ ରୁ॒ଦ୍ରୈର୍ଧୀରୈଃ᳚ କର୍ମ॒ଣ୍ଯା᳚-ମ୍ମୃଦ᳚ମ୍ । ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା-ମ୍ମୃ॒ଦ୍ଵୀ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ସି॑ନୀଵା॒ଲୀ କ॑ରୋତୁ॒ [ସି॑ନୀଵା॒ଲୀ କ॑ରୋତୁ, ତାମ୍ ।] 19
ତାମ୍ ॥ ସି॒ନୀ॒ଵା॒ଲୀ ସୁ॑କପ॒ର୍ଦା ସୁ॑କୁରୀ॒ରା ସ୍ଵୌ॑ପ॒ଶା । ସା ତୁଭ୍ଯ॑ମଦିତେ ମହ॒ ଓଖା-ନ୍ଦ॑ଧାତୁ॒ ହସ୍ତ॑ଯୋଃ ॥ ଉ॒ଖା-ଙ୍କ॑ରୋତୁ॒ ଶକ୍ତ୍ଯା॑ ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒-ମଦି॑ତିର୍ଧି॒ଯା । ମା॒ତା ପୁ॒ତ୍ରଂ-ଯଁଥୋ॒ପସ୍ଥେ॒ ସା-ଽଗ୍ନି-ମ୍ବି॑ଭର୍ତୁ॒ ଗର୍ଭ॒ ଆ ॥ ମ॒ଖସ୍ଯ॒ ଶିରୋ॑-ଽସି ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ପ॒ଦେ ସ୍ଥଃ॑ । ଵସ॑ଵସ୍ତ୍ଵା କୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ତ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯ॑ସି ରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵା॑ କୃଣ୍ଵନ୍ତୁ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ- [-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମସି, ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା॑] 20
-ସ୍ଯାଦି॒ତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା॑ କୃଣ୍ଵନ୍ତୁ॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଦ୍ଯୌର॑ସି॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ ତ୍ଵା ଦେ॒ଵା ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରାଃ କୃ॑ଣ୍ଵ॒ନ୍ତ୍ଵାନୁ॑ଷ୍ଟୁଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଦିଶୋ॑-ଽସି ଧ୍ରୁ॒ଵା-ଽସି॑ ଧା॒ରଯା॒ ମଯି॑ ପ୍ର॒ଜାଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷ॑-ଙ୍ଗୌପ॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ସୁ॒ଵୀର୍ଯଗ୍ଂ॑ ସଜା॒ତାନ୍. ଯଜ॑ମାନା॒ଯା-ଽଦି॑ତ୍ଯୈ॒ ରାସ୍ନା॒-ଽସ୍ଯ ଦି॑ତିସ୍ତେ॒ ବିଲ॑-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତୁ॒ ପାଙ୍କ୍ତେ॑ନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵତ୍ ॥ କୃ॒ତ୍ଵାଯ॒ ସା ମ॒ହୀମୁ॒ଖା-ମ୍ମୃ॒ନ୍ମଯୀଂ॒-ଯୋଁନି॑ମ॒ଗ୍ନଯେ᳚ । ତା-ମ୍ପୁ॒ତ୍ରେଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ-ମ୍ପ୍ରା ଯ॑ଚ୍ଛ॒ଦଦି॑ତି-ଶ୍ଶ୍ର॒ପଯା॒ନିତି॑ ॥ 21 ॥
ଵି ପାଜ॑ସା ପୃ॒ଥୁନା॒ ଶୋଶୁ॑ଚାନୋ॒ ବାଧ॑ସ୍ଵ ଦ୍ଵି॒ଷୋ ର॒କ୍ଷସୋ॒ ଅମୀ॑ଵାଃ । ସୁ॒ଶର୍ମ॑ଣୋ ବୃହ॒ତ-ଶ୍ଶର୍ମ॑ଣି ସ୍ଯାମ॒ଗ୍ନେର॒ହଗ୍ଂ ସୁ॒ହଵ॑ସ୍ଯ॒ ପ୍ରଣୀ॑ତୌ ॥ ଆପୋ॒ ହି ଷ୍ଠା ମ॑ଯୋ॒ଭୁଵ॒ସ୍ତା ନ॑ ଊ॒ର୍ଜେ ଦ॑ଧାତନ । ମ॒ହେ ରଣା॑ଯ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ ॥ ଯୋ ଵଃ॑ ଶି॒ଵତ॑ମୋ॒ ରସ॒ସ୍ତସ୍ଯ॑ ଭାଜଯତେ॒ହ ନଃ॑ । ଉ॒ଶ॒ତୀରି॑ଵ ମା॒ତରଃ॑ ॥ ତସ୍ମା॒ ଅର॑-ଙ୍ଗମାମ ଵୋ॒ ଯସ୍ଯ॒ କ୍ଷଯା॑ଯ॒ ଜିନ୍ଵ॑ଥ । ଆପୋ॑ ଜ॒ନଯ॑ଥା ଚ ନଃ ॥ ମି॒ତ୍ର- [ମି॒ତ୍ରଃ, ସ॒ଗ୍ଂ॒ସୃଜ୍ଯ॑] 18
-ସ୍ସ॒ଗ୍ଂ॒ସୃଜ୍ଯ॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ମ୍ଭୂମି॑-ଞ୍ଚ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷା ସ॒ହ । ସୁଜା॑ତ-ଞ୍ଜା॒ତଵେ॑ଦସମ॒ଗ୍ନିଂ-ଵୈଁ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରଂ-ଵିଁ॒ଭୁମ୍ ॥ ଅ॒ଯ॒କ୍ଷ୍ମାଯ॑ ତ୍ଵା॒ ସଗ୍ଂ ସୃ॑ଜାମି ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯଃ॑ । ଵିଶ୍ଵେ᳚ ତ୍ଵା ଦେ॒ଵା ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରା-ସ୍ସଗ୍ଂ ସୃ॑ଜ॒ନ୍ତ୍ଵା-ନୁ॑ଷ୍ଟୁଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵତ୍ ॥ ରୁ॒ଦ୍ରା-ସ୍ସ॒ଭୃନ୍ତ୍ଯ॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ମ୍ବୃ॒ହଜ୍ଜ୍ଯୋତି॒-ସ୍ସମୀ॑ଧିରେ । ତେଷା᳚-ମ୍ଭା॒ନୁରଜ॑ସ୍ର॒ ଇଚ୍ଛୁ॒କ୍ରୋ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ରୋଚତେ ॥ ସଗ୍ଂ ସୃ॑ଷ୍ଟାଂ॒-ଵଁସୁ॑ଭୀ ରୁ॒ଦ୍ରୈର୍ଧୀରୈଃ᳚ କର୍ମ॒ଣ୍ଯା᳚-ମ୍ମୃଦ᳚ମ୍ । ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା-ମ୍ମୃ॒ଦ୍ଵୀ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ସି॑ନୀଵା॒ଲୀ କ॑ରୋତୁ॒ [ସି॑ନୀଵା॒ଲୀ କ॑ରୋତୁ, ତାମ୍ ।] 19
ତାମ୍ ॥ ସି॒ନୀ॒ଵା॒ଲୀ ସୁ॑କପ॒ର୍ଦା ସୁ॑କୁରୀ॒ରା ସ୍ଵୌ॑ପ॒ଶା । ସା ତୁଭ୍ଯ॑ମଦିତେ ମହ॒ ଓଖା-ନ୍ଦ॑ଧାତୁ॒ ହସ୍ତ॑ଯୋଃ ॥ ଉ॒ଖା-ଙ୍କ॑ରୋତୁ॒ ଶକ୍ତ୍ଯା॑ ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒-ମଦି॑ତିର୍ଧି॒ଯା । ମା॒ତା ପୁ॒ତ୍ରଂ-ଯଁଥୋ॒ପସ୍ଥେ॒ ସା-ଽଗ୍ନି-ମ୍ବି॑ଭର୍ତୁ॒ ଗର୍ଭ॒ ଆ ॥ ମ॒ଖସ୍ଯ॒ ଶିରୋ॑-ଽସି ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ପ॒ଦେ ସ୍ଥଃ॑ । ଵସ॑ଵସ୍ତ୍ଵା କୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ତ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯ॑ସି ରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵା॑ କୃଣ୍ଵନ୍ତୁ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ- [-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମସି, ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା॑] 20
-ସ୍ଯାଦି॒ତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା॑ କୃଣ୍ଵନ୍ତୁ॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଦ୍ଯୌର॑ସି॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ ତ୍ଵା ଦେ॒ଵା ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରାଃ କୃ॑ଣ୍ଵ॒ନ୍ତ୍ଵାନୁ॑ଷ୍ଟୁଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଦିଶୋ॑-ଽସି ଧ୍ରୁ॒ଵା-ଽସି॑ ଧା॒ରଯା॒ ମଯି॑ ପ୍ର॒ଜାଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷ॑-ଙ୍ଗୌପ॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ସୁ॒ଵୀର୍ଯଗ୍ଂ॑ ସଜା॒ତାନ୍. ଯଜ॑ମାନା॒ଯା-ଽଦି॑ତ୍ଯୈ॒ ରାସ୍ନା॒-ଽସ୍ଯ ଦି॑ତିସ୍ତେ॒ ବିଲ॑-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତୁ॒ ପାଙ୍କ୍ତେ॑ନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵତ୍ ॥ କୃ॒ତ୍ଵାଯ॒ ସା ମ॒ହୀମୁ॒ଖା-ମ୍ମୃ॒ନ୍ମଯୀଂ॒-ଯୋଁନି॑ମ॒ଗ୍ନଯେ᳚ । ତା-ମ୍ପୁ॒ତ୍ରେଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ-ମ୍ପ୍ରା ଯ॑ଚ୍ଛ॒ଦଦି॑ତି-ଶ୍ଶ୍ର॒ପଯା॒ନିତି॑ ॥ 21 ॥
(ମି॒ତ୍ରଃ - କ॑ରୋ - ତ୍ଵ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମସି॒ - ପ୍ର - ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 5)
ଵସ॑ଵସ୍ତ୍ଵା ଧୂପଯନ୍ତୁ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵା॑ ଧୂପଯନ୍ତୁ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦା॑ଦି॒ତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା॑ ଧୂପଯନ୍ତୁ॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵଦ୍- ଵିଶ୍ଵେ᳚ ତ୍ଵା ଦେ॒ଵା ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରା ଧୂ॑ପଯ॒ନ୍ତ୍ଵାନୁ॑ଷ୍ଟୁଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ତ୍ଵା ଧୂପଯତ୍ଵଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ--ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁ॑ସ୍ତ୍ଵା ଧୂପଯତ୍ଵଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଵରୁ॑ଣସ୍ତ୍ଵା ଧୂପଯତ୍ଵଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦଦି॑ତିସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵୀ ଵି॒ଶ୍ଵଦେ᳚ଵ୍ଯାଵତୀ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ତ୍ଖ॑ନତ୍ଵଵଟ ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ତ୍ଵା॒ ପତ୍ନୀ᳚- [ପତ୍ନୀଃ᳚, ଦେ॒ଵୀ-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵଦେ᳚ଵ୍ଯାଵତୀଃ] 22
-ର୍ଦେ॒ଵୀ-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵଦେ᳚ଵ୍ଯାଵତୀଃ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଦ॑ଧତୂଖେ ଧି॒ଷଣା᳚ସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵୀର୍ଵି॒ଶ୍ଵଦେ᳚ଵ୍ଯାଵତୀଃ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ॒ଭୀନ୍ଧ॑ତାମୁଖେ॒ ଗ୍ନାସ୍ତ୍ଵା॑ ଦେ॒ଵୀର୍ଵି॒ଶ୍ଵଦେ᳚ଵ୍ଯାଵତୀଃ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଚ୍ଛ୍ର॑ପଯନ୍ତୂଖେ॒ ଵରୂ᳚ତ୍ରଯୋ॒ ଜନ॑ଯସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵୀର୍ଵି॒ଶ୍ଵଦେ᳚ଵ୍ଯାଵତୀଃ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ତ୍ପ॑ଚନ୍ତୂଖେ । ମିତ୍ରୈ॒ତାମୁ॒ଖା-ମ୍ପ॑ଚୈ॒ଷା ମା ଭେ॑ଦି । ଏ॒ତା-ନ୍ତେ॒ ପରି॑ ଦଦା॒ମ୍ଯଭି॑ତ୍ତ୍ଯୈ ॥ ଅ॒ଭୀମା- [ଅ॒ଭୀମାମ୍, ମ॒ହି॒ନା ଦିଵ॑-ମ୍ମି॒ତ୍ରୋ] 23
-ମ୍ମ॑ହି॒ନା ଦିଵ॑-ମ୍ମି॒ତ୍ରୋ ବ॑ଭୂଵ ସ॒ପ୍ରଥାଃ᳚ । ଉ॒ତ ଶ୍ରଵ॑ସା ପୃଥି॒ଵୀମ୍ ॥ ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ଚର୍ଷଣୀ॒ଧୃତ॒-ଶ୍ଶ୍ରଵୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସାନ॒ସିମ୍ । ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନ-ଞ୍ଚି॒ତ୍ରଶ୍ର॑ଵସ୍ତମମ୍ ॥ ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତୋଦ୍ଵ॑ପତୁ ସୁପା॒ଣି-ସ୍ସ୍ଵ॑ଙ୍ଗୁ॒ରିଃ । ସୁ॒ବା॒ହୁରୁ॒ତ ଶକ୍ତ୍ଯା᳚ ॥ ଅପ॑ଦ୍ଯମାନା ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଶା॒ ଦିଶ॒ ଆ ପୃ॑ଣ । ଉତ୍ତି॑ଷ୍ଠ ବୃହ॒ତୀ ଭ॑ଵୋ॒ର୍ଧ୍ଵା ତି॑ଷ୍ଠ ଧ୍ରୁ॒ଵା ତ୍ଵମ୍ ॥ ଵସ॑ଵ॒ସ୍ତ୍ଵା ଽଽଚ୍ଛୃ॑ନ୍ଦନ୍ତୁ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵା-ଽଽ ଚ୍ଛୃ॑ନ୍ଦନ୍ତୁ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦା॑ଦି॒ତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା ଽଽଚ୍ଛୃ॑ନ୍ଦନ୍ତୁ॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵେ᳚ ତ୍ଵା ଦେ॒ଵା ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରା ଆ ଚ୍ଛୃ॑ନ୍ଦ॒ନ୍ତ୍ଵାନୁ॑ଷ୍ଟୁଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵତ୍ ॥ 24 ॥
ଵସ॑ଵସ୍ତ୍ଵା ଧୂପଯନ୍ତୁ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵା॑ ଧୂପଯନ୍ତୁ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦା॑ଦି॒ତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା॑ ଧୂପଯନ୍ତୁ॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵଦ୍- ଵିଶ୍ଵେ᳚ ତ୍ଵା ଦେ॒ଵା ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରା ଧୂ॑ପଯ॒ନ୍ତ୍ଵାନୁ॑ଷ୍ଟୁଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ତ୍ଵା ଧୂପଯତ୍ଵଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ--ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁ॑ସ୍ତ୍ଵା ଧୂପଯତ୍ଵଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଵରୁ॑ଣସ୍ତ୍ଵା ଧୂପଯତ୍ଵଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦଦି॑ତିସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵୀ ଵି॒ଶ୍ଵଦେ᳚ଵ୍ଯାଵତୀ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ତ୍ଖ॑ନତ୍ଵଵଟ ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ତ୍ଵା॒ ପତ୍ନୀ᳚- [ପତ୍ନୀଃ᳚, ଦେ॒ଵୀ-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵଦେ᳚ଵ୍ଯାଵତୀଃ] 22
-ର୍ଦେ॒ଵୀ-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵଦେ᳚ଵ୍ଯାଵତୀଃ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଦ॑ଧତୂଖେ ଧି॒ଷଣା᳚ସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵୀର୍ଵି॒ଶ୍ଵଦେ᳚ଵ୍ଯାଵତୀଃ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ॒ଭୀନ୍ଧ॑ତାମୁଖେ॒ ଗ୍ନାସ୍ତ୍ଵା॑ ଦେ॒ଵୀର୍ଵି॒ଶ୍ଵଦେ᳚ଵ୍ଯାଵତୀଃ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଚ୍ଛ୍ର॑ପଯନ୍ତୂଖେ॒ ଵରୂ᳚ତ୍ରଯୋ॒ ଜନ॑ଯସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵୀର୍ଵି॒ଶ୍ଵଦେ᳚ଵ୍ଯାଵତୀଃ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ତ୍ପ॑ଚନ୍ତୂଖେ । ମିତ୍ରୈ॒ତାମୁ॒ଖା-ମ୍ପ॑ଚୈ॒ଷା ମା ଭେ॑ଦି । ଏ॒ତା-ନ୍ତେ॒ ପରି॑ ଦଦା॒ମ୍ଯଭି॑ତ୍ତ୍ଯୈ ॥ ଅ॒ଭୀମା- [ଅ॒ଭୀମାମ୍, ମ॒ହି॒ନା ଦିଵ॑-ମ୍ମି॒ତ୍ରୋ] 23
-ମ୍ମ॑ହି॒ନା ଦିଵ॑-ମ୍ମି॒ତ୍ରୋ ବ॑ଭୂଵ ସ॒ପ୍ରଥାଃ᳚ । ଉ॒ତ ଶ୍ରଵ॑ସା ପୃଥି॒ଵୀମ୍ ॥ ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ଚର୍ଷଣୀ॒ଧୃତ॒-ଶ୍ଶ୍ରଵୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସାନ॒ସିମ୍ । ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନ-ଞ୍ଚି॒ତ୍ରଶ୍ର॑ଵସ୍ତମମ୍ ॥ ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତୋଦ୍ଵ॑ପତୁ ସୁପା॒ଣି-ସ୍ସ୍ଵ॑ଙ୍ଗୁ॒ରିଃ । ସୁ॒ବା॒ହୁରୁ॒ତ ଶକ୍ତ୍ଯା᳚ ॥ ଅପ॑ଦ୍ଯମାନା ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଶା॒ ଦିଶ॒ ଆ ପୃ॑ଣ । ଉତ୍ତି॑ଷ୍ଠ ବୃହ॒ତୀ ଭ॑ଵୋ॒ର୍ଧ୍ଵା ତି॑ଷ୍ଠ ଧ୍ରୁ॒ଵା ତ୍ଵମ୍ ॥ ଵସ॑ଵ॒ସ୍ତ୍ଵା ଽଽଚ୍ଛୃ॑ନ୍ଦନ୍ତୁ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵା-ଽଽ ଚ୍ଛୃ॑ନ୍ଦନ୍ତୁ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦା॑ଦି॒ତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା ଽଽଚ୍ଛୃ॑ନ୍ଦନ୍ତୁ॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵେ᳚ ତ୍ଵା ଦେ॒ଵା ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରା ଆ ଚ୍ଛୃ॑ନ୍ଦ॒ନ୍ତ୍ଵାନୁ॑ଷ୍ଟୁଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵତ୍ ॥ 24 ॥
(ପତ୍ନୀ॑ - ରି॒ମାଗ୍ଂ - ରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵା-ଽଽ ଚ୍ଛୃ॑ନ୍ଦ॒ନ୍ତ୍ଵେ - କା॒ନ୍ନ ଵିଗ୍ଂ॑ଶ॒ତିଶ୍ଚ॑) (ଅ. 6)
ସମା᳚ସ୍ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନ ଋ॒ତଵୋ॑ ଵର୍ଧଯନ୍ତୁ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରା ଋଷ॑ଯୋ॒ ଯାନି॑ ସ॒ତ୍ଯା । ସ-ନ୍ଦି॒ଵ୍ଯେନ॑ ଦୀଦିହି ରୋଚ॒ନେନ॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ଆ ଭା॑ହି ପ୍ର॒ଦିଶଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଃ ॥ ସ-ଞ୍ଚେ॒ଦ୍ଧ୍ଯସ୍ଵା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ ପ୍ର ଚ॑ ବୋଧଯୈନ॒ମୁଚ୍ଚ॑ ତିଷ୍ଠ ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗାଯ । ମା ଚ॑ ରିଷଦୁପସ॒ତ୍ତା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ବ୍ର॒ହ୍ମାଣ॑ସ୍ତେ ଯ॒ଶସଃ॑ ସନ୍ତୁ॒ ମା-ଽନ୍ଯେ ॥ ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ ଵୃଣତେ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣା ଇ॒ମେ ଶି॒ଵୋ ଅ॑ଗ୍ନେ [ ] 25
ସଂ॒-ଵଁର॑ଣେ ଭଵା ନଃ । ସ॒ପ॒ତ୍ନ॒ହା ନୋ॑ ଅଭିମାତି॒ଜିଚ୍ଚ॒ ସ୍ଵେ ଗଯେ॑ ଜାଗୃ॒ହ୍ଯ ପ୍ର॑ଯୁଚ୍ଛନ୍ନ୍ ॥ ଇ॒ହୈଵାଗ୍ନେ॒ ଅଧି॑ ଧାରଯା ର॒ଯି-ମ୍ମା ତ୍ଵା॒ ନିକ୍ର॑-ନ୍ପୂର୍ଵ॒ଚିତୋ॑ ନିକା॒ରିଣଃ॑ । କ୍ଷ॒ତ୍ରମ॑ଗ୍ନେ ସୁ॒ଯମ॑ମସ୍ତୁ॒ ତୁଭ୍ଯ॑ମୁପସ॒ତ୍ତା ଵ॑ର୍ଧତା-ନ୍ତେ॒ ଅନି॑ଷ୍ଟୃତଃ ॥ କ୍ଷ॒ତ୍ରେଣା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ ସ୍ଵାଯୁ॒-ସ୍ସଗ୍ଂ ର॑ଭସ୍ଵ ମି॒ତ୍ରେଣା᳚-ଽଗ୍ନେ ମିତ୍ର॒ଧେଯେ॑ ଯତସ୍ଵ । ସ॒ଜା॒ତାନା᳚-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯମ॒ସ୍ଥା ଏ॑ଧି॒ ରାଜ୍ଞା॑ମଗ୍ନେ ଵିହ॒ଵ୍ଯୋ॑ ଦୀଦିହୀ॒ହ ॥ ଅତି॒ [ଅତି॑, ନିହୋ॒ ଅତି॒ ସ୍ରିଧୋ] 26
ନିହୋ॒ ଅତି॒ ସ୍ରିଧୋ ଽତ୍ଯଚି॑ତ୍ତି॒-ମତ୍ଯରା॑ତିମଗ୍ନେ । ଵିଶ୍ଵା॒ ହ୍ଯ॑ଗ୍ନେ ଦୁରି॒ତା ସହ॒ସ୍ଵାଥା॒ସ୍ମଭ୍ଯଗ୍ଂ॑ ସ॒ହଵୀ॑ରାଗ୍ଂ ର॒ଯିନ୍ଦାଃ᳚ ॥ ଅ॒ନା॒ଧୃ॒ଷ୍ଯୋ ଜା॒ତଵ॑ଦା॒ ଅନି॑ଷ୍ଟୃତୋ ଵି॒ରାଡ॑ଗ୍ନେ କ୍ଷତ୍ର॒ଭୃ-ଦ୍ଦୀ॑ଦିହୀ॒ହ । ଵିଶ୍ଵା॒ ଆଶାଃ᳚ ପ୍ରମୁ॒ଞ୍ଚ-ନ୍ମାନୁ॑ଷୀର୍ଭି॒ଯ-ଶ୍ଶି॒ଵାଭି॑ର॒ଦ୍ଯ ପରି॑ ପାହି ନୋ ଵୃ॒ଧେ ॥ ବୃହ॑ସ୍ପତେ ସଵିତର୍ବୋ॒ଧଯୈ॑ନ॒ଗ୍ଂ॒ ସଗ୍ଂଶି॑ତ-ଞ୍ଚିଥ୍ସ-ନ୍ତ॒ରାଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ଶି॑ଶାଧି । ଵ॒ର୍ଧଯୈ॑ନ-ମ୍ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗାଯ॒ [ସୌଭ॑ଗାଯ, ଵିଶ୍ଵ॑ ଏନ॒ମନୁ॑ ମଦନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ ।] 27
ଵିଶ୍ଵ॑ ଏନ॒ମନୁ॑ ମଦନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ ॥ ଅ॒ମୁ॒ତ୍ର॒ଭୂଯା॒ଦଧ॒ ଯଦ୍ଯ॒ମସ୍ଯ॒ ବୃହ॑ସ୍ପତେ ଅ॒ଭିଶ॑ସ୍ତେ॒ର ମୁ॑ଞ୍ଚଃ । ପ୍ରତ୍ଯୌ॑ହତା-ମ॒ଶ୍ଵିନା॑ ମୃ॒ତ୍ଯୁମ॑ସ୍ମା-ଦ୍ଦେ॒ଵାନା॑-ମଗ୍ନେ ଭି॒ଷଜା॒ ଶଚୀ॑ଭିଃ ॥ ଉଦ୍ଵ॒ଯ-ନ୍ତମ॑ସ॒ସ୍ପରି॒ ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॒ରୁତ୍ତ॑ରମ୍ । ଦେ॒ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵ॒ତ୍ରା ସୂର୍ଯ॒ମଗ॑ନ୍ମ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରୁତ୍ତ॒ମମ୍ ॥ 28 ॥
ସମା᳚ସ୍ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନ ଋ॒ତଵୋ॑ ଵର୍ଧଯନ୍ତୁ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରା ଋଷ॑ଯୋ॒ ଯାନି॑ ସ॒ତ୍ଯା । ସ-ନ୍ଦି॒ଵ୍ଯେନ॑ ଦୀଦିହି ରୋଚ॒ନେନ॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ଆ ଭା॑ହି ପ୍ର॒ଦିଶଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଃ ॥ ସ-ଞ୍ଚେ॒ଦ୍ଧ୍ଯସ୍ଵା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ ପ୍ର ଚ॑ ବୋଧଯୈନ॒ମୁଚ୍ଚ॑ ତିଷ୍ଠ ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗାଯ । ମା ଚ॑ ରିଷଦୁପସ॒ତ୍ତା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ବ୍ର॒ହ୍ମାଣ॑ସ୍ତେ ଯ॒ଶସଃ॑ ସନ୍ତୁ॒ ମା-ଽନ୍ଯେ ॥ ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ ଵୃଣତେ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣା ଇ॒ମେ ଶି॒ଵୋ ଅ॑ଗ୍ନେ [ ] 25
ସଂ॒-ଵଁର॑ଣେ ଭଵା ନଃ । ସ॒ପ॒ତ୍ନ॒ହା ନୋ॑ ଅଭିମାତି॒ଜିଚ୍ଚ॒ ସ୍ଵେ ଗଯେ॑ ଜାଗୃ॒ହ୍ଯ ପ୍ର॑ଯୁଚ୍ଛନ୍ନ୍ ॥ ଇ॒ହୈଵାଗ୍ନେ॒ ଅଧି॑ ଧାରଯା ର॒ଯି-ମ୍ମା ତ୍ଵା॒ ନିକ୍ର॑-ନ୍ପୂର୍ଵ॒ଚିତୋ॑ ନିକା॒ରିଣଃ॑ । କ୍ଷ॒ତ୍ରମ॑ଗ୍ନେ ସୁ॒ଯମ॑ମସ୍ତୁ॒ ତୁଭ୍ଯ॑ମୁପସ॒ତ୍ତା ଵ॑ର୍ଧତା-ନ୍ତେ॒ ଅନି॑ଷ୍ଟୃତଃ ॥ କ୍ଷ॒ତ୍ରେଣା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ ସ୍ଵାଯୁ॒-ସ୍ସଗ୍ଂ ର॑ଭସ୍ଵ ମି॒ତ୍ରେଣା᳚-ଽଗ୍ନେ ମିତ୍ର॒ଧେଯେ॑ ଯତସ୍ଵ । ସ॒ଜା॒ତାନା᳚-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯମ॒ସ୍ଥା ଏ॑ଧି॒ ରାଜ୍ଞା॑ମଗ୍ନେ ଵିହ॒ଵ୍ଯୋ॑ ଦୀଦିହୀ॒ହ ॥ ଅତି॒ [ଅତି॑, ନିହୋ॒ ଅତି॒ ସ୍ରିଧୋ] 26
ନିହୋ॒ ଅତି॒ ସ୍ରିଧୋ ଽତ୍ଯଚି॑ତ୍ତି॒-ମତ୍ଯରା॑ତିମଗ୍ନେ । ଵିଶ୍ଵା॒ ହ୍ଯ॑ଗ୍ନେ ଦୁରି॒ତା ସହ॒ସ୍ଵାଥା॒ସ୍ମଭ୍ଯଗ୍ଂ॑ ସ॒ହଵୀ॑ରାଗ୍ଂ ର॒ଯିନ୍ଦାଃ᳚ ॥ ଅ॒ନା॒ଧୃ॒ଷ୍ଯୋ ଜା॒ତଵ॑ଦା॒ ଅନି॑ଷ୍ଟୃତୋ ଵି॒ରାଡ॑ଗ୍ନେ କ୍ଷତ୍ର॒ଭୃ-ଦ୍ଦୀ॑ଦିହୀ॒ହ । ଵିଶ୍ଵା॒ ଆଶାଃ᳚ ପ୍ରମୁ॒ଞ୍ଚ-ନ୍ମାନୁ॑ଷୀର୍ଭି॒ଯ-ଶ୍ଶି॒ଵାଭି॑ର॒ଦ୍ଯ ପରି॑ ପାହି ନୋ ଵୃ॒ଧେ ॥ ବୃହ॑ସ୍ପତେ ସଵିତର୍ବୋ॒ଧଯୈ॑ନ॒ଗ୍ଂ॒ ସଗ୍ଂଶି॑ତ-ଞ୍ଚିଥ୍ସ-ନ୍ତ॒ରାଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ଶି॑ଶାଧି । ଵ॒ର୍ଧଯୈ॑ନ-ମ୍ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗାଯ॒ [ସୌଭ॑ଗାଯ, ଵିଶ୍ଵ॑ ଏନ॒ମନୁ॑ ମଦନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ ।] 27
ଵିଶ୍ଵ॑ ଏନ॒ମନୁ॑ ମଦନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ ॥ ଅ॒ମୁ॒ତ୍ର॒ଭୂଯା॒ଦଧ॒ ଯଦ୍ଯ॒ମସ୍ଯ॒ ବୃହ॑ସ୍ପତେ ଅ॒ଭିଶ॑ସ୍ତେ॒ର ମୁ॑ଞ୍ଚଃ । ପ୍ରତ୍ଯୌ॑ହତା-ମ॒ଶ୍ଵିନା॑ ମୃ॒ତ୍ଯୁମ॑ସ୍ମା-ଦ୍ଦେ॒ଵାନା॑-ମଗ୍ନେ ଭି॒ଷଜା॒ ଶଚୀ॑ଭିଃ ॥ ଉଦ୍ଵ॒ଯ-ନ୍ତମ॑ସ॒ସ୍ପରି॒ ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॒ରୁତ୍ତ॑ରମ୍ । ଦେ॒ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵ॒ତ୍ରା ସୂର୍ଯ॒ମଗ॑ନ୍ମ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରୁତ୍ତ॒ମମ୍ ॥ 28 ॥
(ଇ॒ମେ ଶି॒ଵୋ ଅ॒ଗ୍ନେ - ଽତି॒ - ସୌଭ॑ଗାଯ॒ - ଚତୁ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 7)
ଊ॒ର୍ଧ୍ଵା ଅ॑ସ୍ଯ ସ॒ମିଧୋ॑ ଭଵନ୍ତ୍ଯୂ॒ର୍ଧ୍ଵା ଶୁ॒କ୍ରା ଶୋ॒ଚୀଗ୍ଷ୍ଯ॒ଗ୍ନେଃ । ଦ୍ଯୁ॒ମତ୍ତ॑ମା ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କସ୍ଯ ସୂ॒ନୋଃ ॥ ତନୂ॒ନପା॒ଦସୁ॑ରୋ ଵି॒ଶ୍ଵଵେ॑ଦା ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଦେ॒ଵଃ । ପ॒ଥ ଆ-ଽନ॑କ୍ତି॒ ମଦ୍ଧ୍ଵା॑ ଘୃ॒ତେନ॑ ॥ ମଦ୍ଧ୍ଵା॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॑କ୍ଷସେ ପ୍ରୀଣା॒ନୋ ନରା॒ଶଗ୍ଂସୋ॑ ଅଗ୍ନେ । ସୁ॒କୃଦ୍ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତା ଵି॒ଶ୍ଵଵା॑ରଃ ॥ ଅଚ୍ଛା॒ଯମେ॑ତି॒ ଶଵ॑ସା ଘୃ॒ତେନେ॑ଡା॒ନୋ ଵହ୍ନି॒ର୍ନମ॑ସା । ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ରୁଚୋ॑ ଅଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେଷୁ॑ ପ୍ର॒ଯଥ୍ସୁ॑ ॥ ସ ଯ॑କ୍ଷଦସ୍ଯ ମହି॒ମାନ॑ମ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସ [ମହି॒ମାନ॑ମ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସଃ, ଈ॒ ମ॒ନ୍ଦ୍ରାସୁ॑ ପ୍ର॒ଯସଃ॑ ।] 29
ଈ॑ ମ॒ନ୍ଦ୍ରାସୁ॑ ପ୍ର॒ଯସଃ॑ । ଵସୁ॒ଶ୍ଚେତି॑ଷ୍ଠୋ ଵସୁ॒ଧାତ॑ମଶ୍ଚ ॥ ଦ୍ଵାରୋ॑ ଦେ॒ଵୀରନ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ ଵ୍ର॒ତା ଦ॑ଦନ୍ତେ ଅ॒ଗ୍ନେଃ । ଉ॒ରୁ॒ଵ୍ଯଚ॑ସୋ॒ ଧାମ୍ନା॒ ପତ୍ଯ॑ମାନାଃ ॥ ତେ ଅ॑ସ୍ଯ॒ ଯୋଷ॑ଣେ ଦି॒ଵ୍ଯେ ନ ଯୋନା॑ଵୁ॒ଷାସା॒ନକ୍ତା᳚ । ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞମ॑ଵତା ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର-ନ୍ନଃ॑ ॥ ଦୈଵ୍ଯା॑ ହୋତାରାଵୂ॒ର୍ଧ୍ଵ-ମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର-ନ୍ନୋ॒-ଽଗ୍ନେର୍ଜି॒ହ୍ଵାମ॒ଭି ଗୃ॑ଣୀତମ୍ । କୃ॒ଣୁ॒ତ-ନ୍ନ॒-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟିମ୍ ॥ ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀର୍ବ॒ର୍॒ହିରେଦଗ୍ଂ ସ॑ଦ॒ନ୍ତ୍ଵିଡା॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ॒ [ସର॑ସ୍ଵତୀ, ଭାର॑ତୀ ।] 30
ଭାର॑ତୀ । ମ॒ହୀ ଗୃ॑ଣା॒ନା ॥ ତନ୍ନ॑ସ୍ତୁ॒ରୀପ॒ମଦ୍ଭୁ॑ତ-ମ୍ପୁରୁ॒କ୍ଷୁ ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ ସୁ॒ଵୀର᳚ମ୍ । ରା॒ଯସ୍ପୋଷଂ॒-ଵିଁ ଷ୍ଯ॑ତୁ॒ ନାଭି॑ମ॒ସ୍ମେ ॥ ଵନ॑ସ୍ପ॒ତେ-ଽଵ॑ ସୃଜା॒ ରରା॑ଣ॒ସ୍ତ୍ମନା॑ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ଶ॑ମି॒ତା ସୂ॑ଦଯାତି ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ସ୍ଵାହା॑ କୃଣୁହି ଜାତଵେଦ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ହ॒ଵ୍ଯମ୍ । ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ହ॒ଵିରି॒ଦ-ଞ୍ଜୁ॑ଷନ୍ତାମ୍ ॥ ହି॒ର॒ଣ୍ଯ॒ଗ॒ର୍ଭ-ସ୍ସମ॑ଵର୍ତ॒ତାଗ୍ରେ॑ ଭୂ॒ତସ୍ଯ॑ ଜା॒ତଃ ପତି॒ରେକ॑ ଆସୀତ୍ । ସ ଦା॑ଧାର ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦ୍ଯା- [ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦ୍ଯାମ୍, ଉ॒ତେମା-ଙ୍କସ୍ମୈ॑] 31
-ମୁ॒ତେମା-ଙ୍କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ ଯଃ ପ୍ରା॑ଣ॒ତୋ ନି॑ମିଷ॒ତୋ ମ॑ହି॒ତ୍ଵୈକ॒ ଇଦ୍ରାଜା॒ ଜଗ॑ତୋ ବ॒ଭୂଵ॑ । ଯ ଈଶେ॑ ଅ॒ସ୍ଯ ଦ୍ଵି॒ପଦ॒ଶ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଦଃ॒ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ ଯ ଆ᳚ତ୍ମ॒ଦା ବ॑ଲ॒ଦା ଯସ୍ଯ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ ଉ॒ପାସ॑ତେ ପ୍ର॒ଶିଷଂ॒-ଯଁସ୍ଯ॑ ଦେ॒ଵାଃ । ଯସ୍ଯ॑ ଛା॒ଯା-ଽମୃତଂ॒-ଯଁସ୍ଯ॑ ମୃ॒ତ୍ଯୁଃ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ ଯସ୍ଯେ॒ମେ ହି॒ମଵ॑ନ୍ତୋ ମହି॒ତ୍ଵା ଯସ୍ଯ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରଗ୍ଂ ର॒ସଯା॑ ସ॒ହା- [ସ॒ହ, ଆ॒ହୁଃ ।] 32
-ଽଽହୁଃ । ଯସ୍ଯେ॒ମାଃ ପ୍ର॒ଦିଶୋ॒ ଯସ୍ଯ॑ ବା॒ହୂ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ ଯ-ଙ୍କ୍ରନ୍ଦ॑ସୀ॒ ଅଵ॑ସା ତସ୍ତଭା॒ନେ ଅ॒ଭ୍ଯୈକ୍ଷେ॑ତା॒-ମ୍ମନ॑ସା॒ ରେଜ॑ମାନେ । ଯତ୍ରାଧି॒ ସୂର॒ ଉଦି॑ତୌ॒ ଵ୍ଯେତି॒ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ ଯେନ॒ ଦ୍ଯୌରୁ॒ଗ୍ରା ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ଚ॑ ଦୃ॒ଢେ ଯେନ॒ ସୁ॒ଵଃ॑ ସ୍ତଭି॒ତଂ-ଯେଁନ॒ ନାକଃ॑ । ଯୋ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ରଜ॑ସୋ ଵି॒ମାନQଃକସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ ଆପୋ॑ ହ॒ ଯନ୍ମ॑ହ॒ତୀ ର୍ଵିଶ୍ଵ॒- [ଯନ୍ମ॑ହ॒ତୀ ର୍ଵିଶ୍ଵ᳚ମ୍, ଅଯ॒-ନ୍ଦକ୍ଷ॒-ନ୍ଦଧା॑ନା] 33
-ମାଯ॒-ନ୍ଦକ୍ଷ॒-ନ୍ଦଧା॑ନା ଜ॒ନଯ॑ନ୍ତୀର॒ଗ୍ନିମ୍ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵାନା॒-ନ୍ନିର॑ଵର୍ତ॒ତାସୁ॒ରେକଃ॒ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ ଯଶ୍ଚି॒ଦାପୋ॑ ମହି॒ନା ପ॒ର୍ଯପ॑ଶ୍ଯ॒-ଦ୍ଦକ୍ଷ॒-ନ୍ଦଧା॑ନା ଜ॒ନଯ॑ନ୍ତୀର॒ଗ୍ନିମ୍ । ଯୋ ଦେ॒ଵେଷ୍ଵଧି॑ ଦେ॒ଵ ଏକ॒ ଆସୀ॒-ତ୍କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ 34 ॥
ଊ॒ର୍ଧ୍ଵା ଅ॑ସ୍ଯ ସ॒ମିଧୋ॑ ଭଵନ୍ତ୍ଯୂ॒ର୍ଧ୍ଵା ଶୁ॒କ୍ରା ଶୋ॒ଚୀଗ୍ଷ୍ଯ॒ଗ୍ନେଃ । ଦ୍ଯୁ॒ମତ୍ତ॑ମା ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କସ୍ଯ ସୂ॒ନୋଃ ॥ ତନୂ॒ନପା॒ଦସୁ॑ରୋ ଵି॒ଶ୍ଵଵେ॑ଦା ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଦେ॒ଵଃ । ପ॒ଥ ଆ-ଽନ॑କ୍ତି॒ ମଦ୍ଧ୍ଵା॑ ଘୃ॒ତେନ॑ ॥ ମଦ୍ଧ୍ଵା॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॑କ୍ଷସେ ପ୍ରୀଣା॒ନୋ ନରା॒ଶଗ୍ଂସୋ॑ ଅଗ୍ନେ । ସୁ॒କୃଦ୍ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତା ଵି॒ଶ୍ଵଵା॑ରଃ ॥ ଅଚ୍ଛା॒ଯମେ॑ତି॒ ଶଵ॑ସା ଘୃ॒ତେନେ॑ଡା॒ନୋ ଵହ୍ନି॒ର୍ନମ॑ସା । ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ରୁଚୋ॑ ଅଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେଷୁ॑ ପ୍ର॒ଯଥ୍ସୁ॑ ॥ ସ ଯ॑କ୍ଷଦସ୍ଯ ମହି॒ମାନ॑ମ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସ [ମହି॒ମାନ॑ମ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସଃ, ଈ॒ ମ॒ନ୍ଦ୍ରାସୁ॑ ପ୍ର॒ଯସଃ॑ ।] 29
ଈ॑ ମ॒ନ୍ଦ୍ରାସୁ॑ ପ୍ର॒ଯସଃ॑ । ଵସୁ॒ଶ୍ଚେତି॑ଷ୍ଠୋ ଵସୁ॒ଧାତ॑ମଶ୍ଚ ॥ ଦ୍ଵାରୋ॑ ଦେ॒ଵୀରନ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ ଵ୍ର॒ତା ଦ॑ଦନ୍ତେ ଅ॒ଗ୍ନେଃ । ଉ॒ରୁ॒ଵ୍ଯଚ॑ସୋ॒ ଧାମ୍ନା॒ ପତ୍ଯ॑ମାନାଃ ॥ ତେ ଅ॑ସ୍ଯ॒ ଯୋଷ॑ଣେ ଦି॒ଵ୍ଯେ ନ ଯୋନା॑ଵୁ॒ଷାସା॒ନକ୍ତା᳚ । ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞମ॑ଵତା ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର-ନ୍ନଃ॑ ॥ ଦୈଵ୍ଯା॑ ହୋତାରାଵୂ॒ର୍ଧ୍ଵ-ମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର-ନ୍ନୋ॒-ଽଗ୍ନେର୍ଜି॒ହ୍ଵାମ॒ଭି ଗୃ॑ଣୀତମ୍ । କୃ॒ଣୁ॒ତ-ନ୍ନ॒-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟିମ୍ ॥ ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀର୍ବ॒ର୍॒ହିରେଦଗ୍ଂ ସ॑ଦ॒ନ୍ତ୍ଵିଡା॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ॒ [ସର॑ସ୍ଵତୀ, ଭାର॑ତୀ ।] 30
ଭାର॑ତୀ । ମ॒ହୀ ଗୃ॑ଣା॒ନା ॥ ତନ୍ନ॑ସ୍ତୁ॒ରୀପ॒ମଦ୍ଭୁ॑ତ-ମ୍ପୁରୁ॒କ୍ଷୁ ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ ସୁ॒ଵୀର᳚ମ୍ । ରା॒ଯସ୍ପୋଷଂ॒-ଵିଁ ଷ୍ଯ॑ତୁ॒ ନାଭି॑ମ॒ସ୍ମେ ॥ ଵନ॑ସ୍ପ॒ତେ-ଽଵ॑ ସୃଜା॒ ରରା॑ଣ॒ସ୍ତ୍ମନା॑ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ଶ॑ମି॒ତା ସୂ॑ଦଯାତି ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ସ୍ଵାହା॑ କୃଣୁହି ଜାତଵେଦ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ହ॒ଵ୍ଯମ୍ । ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ହ॒ଵିରି॒ଦ-ଞ୍ଜୁ॑ଷନ୍ତାମ୍ ॥ ହି॒ର॒ଣ୍ଯ॒ଗ॒ର୍ଭ-ସ୍ସମ॑ଵର୍ତ॒ତାଗ୍ରେ॑ ଭୂ॒ତସ୍ଯ॑ ଜା॒ତଃ ପତି॒ରେକ॑ ଆସୀତ୍ । ସ ଦା॑ଧାର ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦ୍ଯା- [ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦ୍ଯାମ୍, ଉ॒ତେମା-ଙ୍କସ୍ମୈ॑] 31
-ମୁ॒ତେମା-ଙ୍କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ ଯଃ ପ୍ରା॑ଣ॒ତୋ ନି॑ମିଷ॒ତୋ ମ॑ହି॒ତ୍ଵୈକ॒ ଇଦ୍ରାଜା॒ ଜଗ॑ତୋ ବ॒ଭୂଵ॑ । ଯ ଈଶେ॑ ଅ॒ସ୍ଯ ଦ୍ଵି॒ପଦ॒ଶ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଦଃ॒ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ ଯ ଆ᳚ତ୍ମ॒ଦା ବ॑ଲ॒ଦା ଯସ୍ଯ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ ଉ॒ପାସ॑ତେ ପ୍ର॒ଶିଷଂ॒-ଯଁସ୍ଯ॑ ଦେ॒ଵାଃ । ଯସ୍ଯ॑ ଛା॒ଯା-ଽମୃତଂ॒-ଯଁସ୍ଯ॑ ମୃ॒ତ୍ଯୁଃ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ ଯସ୍ଯେ॒ମେ ହି॒ମଵ॑ନ୍ତୋ ମହି॒ତ୍ଵା ଯସ୍ଯ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରଗ୍ଂ ର॒ସଯା॑ ସ॒ହା- [ସ॒ହ, ଆ॒ହୁଃ ।] 32
-ଽଽହୁଃ । ଯସ୍ଯେ॒ମାଃ ପ୍ର॒ଦିଶୋ॒ ଯସ୍ଯ॑ ବା॒ହୂ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ ଯ-ଙ୍କ୍ରନ୍ଦ॑ସୀ॒ ଅଵ॑ସା ତସ୍ତଭା॒ନେ ଅ॒ଭ୍ଯୈକ୍ଷେ॑ତା॒-ମ୍ମନ॑ସା॒ ରେଜ॑ମାନେ । ଯତ୍ରାଧି॒ ସୂର॒ ଉଦି॑ତୌ॒ ଵ୍ଯେତି॒ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ ଯେନ॒ ଦ୍ଯୌରୁ॒ଗ୍ରା ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ଚ॑ ଦୃ॒ଢେ ଯେନ॒ ସୁ॒ଵଃ॑ ସ୍ତଭି॒ତଂ-ଯେଁନ॒ ନାକଃ॑ । ଯୋ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ରଜ॑ସୋ ଵି॒ମାନQଃକସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ ଆପୋ॑ ହ॒ ଯନ୍ମ॑ହ॒ତୀ ର୍ଵିଶ୍ଵ॒- [ଯନ୍ମ॑ହ॒ତୀ ର୍ଵିଶ୍ଵ᳚ମ୍, ଅଯ॒-ନ୍ଦକ୍ଷ॒-ନ୍ଦଧା॑ନା] 33
-ମାଯ॒-ନ୍ଦକ୍ଷ॒-ନ୍ଦଧା॑ନା ଜ॒ନଯ॑ନ୍ତୀର॒ଗ୍ନିମ୍ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵାନା॒-ନ୍ନିର॑ଵର୍ତ॒ତାସୁ॒ରେକଃ॒ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ ଯଶ୍ଚି॒ଦାପୋ॑ ମହି॒ନା ପ॒ର୍ଯପ॑ଶ୍ଯ॒-ଦ୍ଦକ୍ଷ॒-ନ୍ଦଧା॑ନା ଜ॒ନଯ॑ନ୍ତୀର॒ଗ୍ନିମ୍ । ଯୋ ଦେ॒ଵେଷ୍ଵଧି॑ ଦେ॒ଵ ଏକ॒ ଆସୀ॒-ତ୍କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ 34 ॥
(ଅ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସ - ସର॑ସ୍ଵତୀ॒ - ଦ୍ଯାଗ୍ଂ - ସ॒ହ - ଵିଶ୍ଵଂ॒ - ଚତୁ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 8)
(ଊ॒ର୍ଧ୍ଵା - ଯଃ ପ୍ରା॑ଣ॒ତୋ - ଯ ଆ᳚ତ୍ମ॒ଦା - ଯସ୍ଯେ॒ମେ - ଯଙ୍କ୍ରନ୍ଦ॑ସୀ॒ - ଯେନ॒ ଦ୍ଯୌ- ରାପୋ॑ ହ॒ ଯତ୍ - ତତୋ॑ ଦେ॒ଵାନାଂ॒ - ଁଯଶ୍ଚି॒ଦାପୋ॒ - ଯୋ ଦେ॒ଵେଷୁ॒ - ନଵ॑ )
ଆକୂ॑ତିମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ର॒ଯୁଜ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା॒ ମନୋ॑ ମେ॒ଧାମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ର॒ଯୁଜ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା॑ ଚି॒ତ୍ତଂ-ଵିଁଜ୍ଞା॑ତମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ର॒ଯୁଜ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା॑ ଵା॒ଚୋ ଵିଧୃ॑ତିମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ର॒ଯୁଜ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ମନ॑ଵେ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନଯେ॑ ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ନେ॒ତୁର୍ମର୍ତୋ॑ ଵୃଣୀତ ସ॒ଖ୍ଯଂ-ଵିଁଶ୍ଵେ॑ ରା॒ଯ ଇ॑ଷୁଦ୍ଧ୍ଯସି ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନଂ-ଵୃଁ॑ଣୀତ ପୁ॒ଷ୍ଯସେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ମା ସୁ ଭି॑ତ୍ଥା॒ ମା ସୁ ରି॑ଷୋ॒ ଦୃଗ୍ଂହ॑ସ୍ଵ ଵୀ॒ଡଯ॑ସ୍ଵ॒ ସୁ । ଅମ୍ବ॑ ଧୃଷ୍ଣୁ ଵୀ॒ରଯ॑ସ୍ଵା॒- [ଵୀ॒ରଯ॑ସ୍ଵ, ଅ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚେ॒ଦ-ଙ୍କ॑ରିଷ୍ଯଥଃ ।] 35
-ଽଗ୍ନିଶ୍ଚେ॒ଦ-ଙ୍କ॑ରିଷ୍ଯଥଃ ॥ ଦୃଗ୍ଂହ॑ସ୍ଵ ଦେଵି ପୃଥିଵି ସ୍ଵ॒ସ୍ତଯ॑ ଆସୁ॒ରୀ ମା॒ଯା ସ୍ଵ॒ଧଯା॑ କୃ॒ତା-ଽସି॑ । ଜୁଷ୍ଟ॑-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମି॒ଦମ॑ସ୍ତୁ ହ॒ଵ୍ଯମରି॑ଷ୍ଟା॒ ତ୍ଵମୁଦି॑ହି ଯ॒ଜ୍ଞେ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନ୍ ॥ ମିତ୍ରୈ॒ତାମୁ॒ଖା-ନ୍ତ॑ପୈ॒ଷା ମା ଭେ॑ଦି । ଏ॒ତା-ନ୍ତେ॒ ପରି॑ ଦଦା॒ମ୍ଯଭି॑ତ୍ତ୍ଯୈ ॥ ଦ୍ରୁଵ॑ନ୍ନ-ସ୍ସ॒ର୍ପିରା॑ସୁତିଃ ପ୍ର॒ତ୍ନୋ ହୋତା॒ ଵରେ᳚ଣ୍ଯଃ । ସହ॑ସସ୍ପୁ॒ତ୍ରୋ ଅଦ୍ଭୁ॑ତଃ ॥ ପର॑ସ୍ଯା॒ ଅଧି॑ ସଂ॒ଵଁତୋ-ଽଵ॑ରାଗ୍ଂ ଅ॒ଭ୍ଯା [ଅ॒ଭ୍ଯା, ତ॒ର॒ ।] 36
ତ॑ର । ଯତ୍ରା॒ହମସ୍ମି॒ ତାଗ୍ଂ ଅ॑ଵ ॥ ପ॒ର॒ମସ୍ଯାଃ᳚ ପରା॒ଵତୋ॑ ରୋ॒ହିଦ॑ଶ୍ଵ ଇ॒ହା-ଽଗ॑ହି । ପୁ॒ରୀ॒ଷ୍ଯଃ॑ ପୁରୁପ୍ରି॒ଯୋ-ଽଗ୍ନେ॒ ତ୍ଵ-ନ୍ତ॑ରା॒ ମୃଧଃ॑ ॥ ସୀଦ॒ ତ୍ଵ-ମ୍ମା॒ତୁର॒ସ୍ଯା ଉ॒ପସ୍ଥେ॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ନ୍ଯଗ୍ନେ ଵ॒ଯୁନା॑ନି ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ । ମୈନା॑ମ॒ର୍ଚିଷା॒ ମା ତପ॑ସା॒-ଽଭି ଶୂ॑ଶୁଚୋ॒-ଽନ୍ତର॑ସ୍ଯାଗ୍ଂ ଶୁ॒କ୍ର ଜ୍ଯୋ॑ତି॒ର୍ଵି ଭା॑ହି ॥ ଅ॒ନ୍ତର॑ଗ୍ନେ ରୁ॒ଚା ତ୍ଵମୁ॒ଖାଯୈ॒ ସଦ॑ନେ॒ ସ୍ଵେ । ତସ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ହର॑ସା॒ ତପ॒ନ୍ ଜାତ॑ଵେଦ-ଶ୍ଶି॒ଵୋ ଭ॑ଵ ॥ ଶି॒ଵୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା ମହ୍ଯ॑ମ॒ଗ୍ନେ-ଽଥୋ॑ ସୀଦ ଶି॒ଵସ୍ତ୍ଵମ୍ । ଶି॒ଵାଃ କୃ॒ତ୍ଵା ଦିଶ॒-ସ୍ସର୍ଵା॒-ସ୍ସ୍ଵାଂ-ଯୋଁନି॑ମି॒ହା-ଽଽସ॑ଦଃ ॥ 37 ॥
(ଊ॒ର୍ଧ୍ଵା - ଯଃ ପ୍ରା॑ଣ॒ତୋ - ଯ ଆ᳚ତ୍ମ॒ଦା - ଯସ୍ଯେ॒ମେ - ଯଙ୍କ୍ରନ୍ଦ॑ସୀ॒ - ଯେନ॒ ଦ୍ଯୌ- ରାପୋ॑ ହ॒ ଯତ୍ - ତତୋ॑ ଦେ॒ଵାନାଂ॒ - ଁଯଶ୍ଚି॒ଦାପୋ॒ - ଯୋ ଦେ॒ଵେଷୁ॒ - ନଵ॑ )
ଆକୂ॑ତିମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ର॒ଯୁଜ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା॒ ମନୋ॑ ମେ॒ଧାମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ର॒ଯୁଜ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା॑ ଚି॒ତ୍ତଂ-ଵିଁଜ୍ଞା॑ତମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ର॒ଯୁଜ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା॑ ଵା॒ଚୋ ଵିଧୃ॑ତିମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ର॒ଯୁଜ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ମନ॑ଵେ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନଯେ॑ ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ନେ॒ତୁର୍ମର୍ତୋ॑ ଵୃଣୀତ ସ॒ଖ୍ଯଂ-ଵିଁଶ୍ଵେ॑ ରା॒ଯ ଇ॑ଷୁଦ୍ଧ୍ଯସି ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନଂ-ଵୃଁ॑ଣୀତ ପୁ॒ଷ୍ଯସେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ମା ସୁ ଭି॑ତ୍ଥା॒ ମା ସୁ ରି॑ଷୋ॒ ଦୃଗ୍ଂହ॑ସ୍ଵ ଵୀ॒ଡଯ॑ସ୍ଵ॒ ସୁ । ଅମ୍ବ॑ ଧୃଷ୍ଣୁ ଵୀ॒ରଯ॑ସ୍ଵା॒- [ଵୀ॒ରଯ॑ସ୍ଵ, ଅ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚେ॒ଦ-ଙ୍କ॑ରିଷ୍ଯଥଃ ।] 35
-ଽଗ୍ନିଶ୍ଚେ॒ଦ-ଙ୍କ॑ରିଷ୍ଯଥଃ ॥ ଦୃଗ୍ଂହ॑ସ୍ଵ ଦେଵି ପୃଥିଵି ସ୍ଵ॒ସ୍ତଯ॑ ଆସୁ॒ରୀ ମା॒ଯା ସ୍ଵ॒ଧଯା॑ କୃ॒ତା-ଽସି॑ । ଜୁଷ୍ଟ॑-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମି॒ଦମ॑ସ୍ତୁ ହ॒ଵ୍ଯମରି॑ଷ୍ଟା॒ ତ୍ଵମୁଦି॑ହି ଯ॒ଜ୍ଞେ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନ୍ ॥ ମିତ୍ରୈ॒ତାମୁ॒ଖା-ନ୍ତ॑ପୈ॒ଷା ମା ଭେ॑ଦି । ଏ॒ତା-ନ୍ତେ॒ ପରି॑ ଦଦା॒ମ୍ଯଭି॑ତ୍ତ୍ଯୈ ॥ ଦ୍ରୁଵ॑ନ୍ନ-ସ୍ସ॒ର୍ପିରା॑ସୁତିଃ ପ୍ର॒ତ୍ନୋ ହୋତା॒ ଵରେ᳚ଣ୍ଯଃ । ସହ॑ସସ୍ପୁ॒ତ୍ରୋ ଅଦ୍ଭୁ॑ତଃ ॥ ପର॑ସ୍ଯା॒ ଅଧି॑ ସଂ॒ଵଁତୋ-ଽଵ॑ରାଗ୍ଂ ଅ॒ଭ୍ଯା [ଅ॒ଭ୍ଯା, ତ॒ର॒ ।] 36
ତ॑ର । ଯତ୍ରା॒ହମସ୍ମି॒ ତାଗ୍ଂ ଅ॑ଵ ॥ ପ॒ର॒ମସ୍ଯାଃ᳚ ପରା॒ଵତୋ॑ ରୋ॒ହିଦ॑ଶ୍ଵ ଇ॒ହା-ଽଗ॑ହି । ପୁ॒ରୀ॒ଷ୍ଯଃ॑ ପୁରୁପ୍ରି॒ଯୋ-ଽଗ୍ନେ॒ ତ୍ଵ-ନ୍ତ॑ରା॒ ମୃଧଃ॑ ॥ ସୀଦ॒ ତ୍ଵ-ମ୍ମା॒ତୁର॒ସ୍ଯା ଉ॒ପସ୍ଥେ॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ନ୍ଯଗ୍ନେ ଵ॒ଯୁନା॑ନି ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ । ମୈନା॑ମ॒ର୍ଚିଷା॒ ମା ତପ॑ସା॒-ଽଭି ଶୂ॑ଶୁଚୋ॒-ଽନ୍ତର॑ସ୍ଯାଗ୍ଂ ଶୁ॒କ୍ର ଜ୍ଯୋ॑ତି॒ର୍ଵି ଭା॑ହି ॥ ଅ॒ନ୍ତର॑ଗ୍ନେ ରୁ॒ଚା ତ୍ଵମୁ॒ଖାଯୈ॒ ସଦ॑ନେ॒ ସ୍ଵେ । ତସ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ହର॑ସା॒ ତପ॒ନ୍ ଜାତ॑ଵେଦ-ଶ୍ଶି॒ଵୋ ଭ॑ଵ ॥ ଶି॒ଵୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା ମହ୍ଯ॑ମ॒ଗ୍ନେ-ଽଥୋ॑ ସୀଦ ଶି॒ଵସ୍ତ୍ଵମ୍ । ଶି॒ଵାଃ କୃ॒ତ୍ଵା ଦିଶ॒-ସ୍ସର୍ଵା॒-ସ୍ସ୍ଵାଂ-ଯୋଁନି॑ମି॒ହା-ଽଽସ॑ଦଃ ॥ 37 ॥
(ଵୀ॒ରଯ॒ସ୍ଵା - ଽଽ - ତପ॑ନ୍ - ଵିଗ୍ଂଶ॒ତିଶ୍ଚ॑) (ଅ. 9)
ଯଦ॑ଗ୍ନେ॒ ଯାନି॒ କାନି॒ ଚା-ଽଽତେ॒ ଦାରୂ॑ଣି ଦ॒ଦ୍ଧ୍ମସି॑ । ତଦ॑ସ୍ତୁ॒ ତୁଭ୍ଯ॒ମି-ଦ୍ଘୃ॒ତ-ନ୍ତଜ୍ଜୁ॑ଷସ୍ଵ ଯଵିଷ୍ଠ୍ଯ ॥ ଯଦତ୍ତ୍ଯୁ॑ପ॒ଜିହ୍ଵି॑କା॒ ଯଦ୍ଵ॒ମ୍ରୋ ଅ॑ତି॒ସର୍ପ॑ତି । ସର୍ଵ॒-ନ୍ତଦ॑ସ୍ତୁ ତେ ଘୃ॒ତ-ନ୍ତଜ୍ଜୁ॑ଷସ୍ଵ ଯଵିଷ୍ଠ୍ଯ ॥ ରାତ୍ରିଗ୍ଂ॑ ରାତ୍ରି॒ମପ୍ର॑ଯାଵ॒-ମ୍ଭର॒ନ୍ତୋ-ଽଶ୍ଵା॑ଯେଵ॒ ତିଷ୍ଠ॑ତେ ଘା॒ସମ॑ସ୍ମୈ । ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ଣ॒ ସମି॒ଷା ମଦ॒ନ୍ତୋ-ଽଗ୍ନେ॒ ମା ତେ॒ ପ୍ରତି॑ଵେଶା ରିଷାମ ॥ ନାଭା॑ [ନାଭା᳚, ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॑ମିଧା॒ନ-] 38
ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॑ମିଧା॒ନ-ମ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷା॑ଯ ବୃହ॒ତେ ହ॑ଵାମହେ । ଇ॒ର॒ମ୍ମ॒ଦ-ମ୍ବୃ॒ହଦୁ॑କ୍ଥଂ॒-ଯଁଜ॑ତ୍ର॒-ଞ୍ଜେତା॑ରମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୃତ॑ନାସୁ ସାସ॒ହିମ୍ ॥ ଯା-ସ୍ସେନା॑ ଅ॒ଭୀତ୍ଵ॑ରୀରା-ଵ୍ଯା॒ଧିନୀ॒-ରୁଗ॑ଣା ଉ॒ତ । ଯେ ସ୍ତେ॒ନା ଯେ ଚ॒ ତସ୍କ॑ରା॒ସ୍ତାଗ୍ସ୍ତେ॑ ଅ॒ଗ୍ନେ-ଽପି॑ ଦଧାମ୍ଯା॒ସ୍ଯେ᳚ ॥ ଦଗ୍ଗ୍ଷ୍ଟ୍ରା᳚ଭ୍ଯା-ମ୍ମ॒ଲିମ୍ଲୂ॒ନ୍ ଜମ୍ଭ୍ଯୈ॒-ସ୍ତସ୍କ॑ରାଗ୍ଂ ଉ॒ତ । ହନୂ᳚ଭ୍ଯାଗ୍ ସ୍ତେ॒ନାନ୍-ଭ॑ଗଵ॒ସ୍ତାଗ୍-ସ୍ତ୍ଵ-ଙ୍ଖା॑ଦ॒ ସୁଖା॑ଦିତାନ୍ ॥ ଯେ ଜନେ॑ଷୁ ମ॒ଲିମ୍ଲ॑ଵ-ସ୍ସ୍ତେ॒ନାସ॒-ସ୍ତସ୍କ॑ରା॒ ଵନେ᳚ । ଯେ [ ] 39
କକ୍ଷେ᳚ଷ୍ଵଘା॒ ଯଵ॒ସ୍ତାଗ୍ସ୍ତେ॑ ଦଧାମି॒ ଜମ୍ଭ॑ଯୋଃ ॥ ଯୋ ଅ॒ସ୍ମଭ୍ଯ॑ମରାତୀ॒ଯା-ଦ୍ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ॑ତେ॒ ଜନଃ॑ । ନିନ୍ଦା॒ଦ୍ଯୋ ଅ॒ସ୍ମା-ନ୍ଦିଫ୍ସା᳚ଚ୍ଚ॒ ସର୍ଵ॒-ନ୍ତ-ମ୍ମ॑ସ୍ମ॒ସା କୁ॑ରୁ ॥ ସଗ୍ଂଶି॑ତ-ମ୍ମେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ସଗ୍ଂଶି॑ତଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑-ମ୍ବଲ᳚ମ୍ । ସଗ୍ଂଶି॑ତ-ଙ୍କ୍ଷ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜି॒ଷ୍ଣୁ ଯସ୍ଯା॒-ଽହମସ୍ମି॑ ପୁ॒ରୋହି॑ତଃ ॥ ଉଦେ॑ଷା-ମ୍ବା॒ହୂ ଅ॑ତିର॒ମୁଦ୍ଵର୍ଚ॒ ଉଦୂ॒ ବଲ᳚ମ୍ । କ୍ଷି॒ଣୋମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒-ଽମିତ୍ରା॒ନୁନ୍ନ॑ଯାମି॒ [-ଽମିତ୍ରା॒-ନୁନ୍ନ॑ଯାମି, ସ୍ଵାଗ୍ଂ ଅ॒ହମ୍ ।] 40
ସ୍ଵାଗ୍ଂ ଅ॒ହମ୍ ॥ ଦୃ॒ଶା॒ନୋ ରୁ॒କ୍ମ ଉ॒ର୍ଵ୍ଯା ଵ୍ଯ॑ଦ୍ଯୌଦ୍ଦୁ॒ର୍ମର୍ଷ॒ମାଯୁଃ॑ ଶ୍ରି॒ଯେ ରୁ॑ଚା॒ନଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର॒ମୃତୋ॑ ଅଭଵ॒ଦ୍ଵଯୋ॑-ଭି॒ର୍ଯଦେ॑ନ॒-ନ୍ଦ୍ଯୌରଜ॑ନଯ-ଥ୍ସୁ॒ରେତାଃ᳚ ॥ ଵିଶ୍ଵା॑ ରୂ॒ପାଣି॒ ପ୍ରତି॑ ମୁଞ୍ଚତେ କ॒ଵିଃ ପ୍ରା-ଽସା॑ଵୀଦ୍ଭ॒ଦ୍ର-ନ୍ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ । ଵି ନାକ॑ମଖ୍ଯ-ଥ୍ସଵି॒ତା ଵରେ॒ଣ୍ଯୋ-ଽନୁ॑ ପ୍ର॒ଯାଣ॑ମୁ॒ଷସୋ॒ ଵି ରା॑ଜତି ॥ ନକ୍ତୋ॒ଷାସା॒ ସମ॑ନସା॒ ଵିରୂ॑ପେ ଧା॒ପଯେ॑ତେ॒ ଶିଶୁ॒ମେକଗ୍ଂ॑ ସମୀ॒ଚୀ । ଦ୍ଯାଵା॒ କ୍ଷାମା॑ ରୁ॒କ୍ମୋ [ରୁ॒କ୍ମଃ, ଅ॒ନ୍ତର୍ଵି ଭା॑ତି] 41
ଅ॒ନ୍ତର୍ଵି ଭା॑ତି ଦେ॒ଵା ଅ॒ଗ୍ନି-ନ୍ଧା॑ରଯ-ନ୍ଦ୍ରଵିଣୋ॒ଦାଃ ॥ ସୁ॒ପ॒ର୍ଣୋ॑-ଽସି ଗ॒ରୁତ୍ମା᳚-ନ୍ତ୍ରି॒ଵୃତ୍ତେ॒ ଶିରୋ॑ ଗାଯ॒ତ୍ର-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॒-ସ୍ସ୍ତୋମ॑ ଆ॒ତ୍ମା ସାମ॑ ତେ ତ॒ନୂର୍ଵା॑ମଦେ॒ଵ୍ଯ-ମ୍ବୃ॑ହ-ଦ୍ରଥନ୍ତ॒ରେ ପ॒କ୍ଷୌ ଯ॑ଜ୍ଞାଯ॒ଜ୍ଞିଯ॒-ମ୍ପୁଚ୍ଛ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦା॒ଗ୍॒ସ୍ଯଙ୍ଗା॑ନି॒ ଧିଷ୍ଣି॑ଯା-ଶ୍ଶ॒ଫା ଯଜୂଗ୍ଂ॑ଷି॒ ନାମ॑ ॥ ସୁ॒ପ॒ର୍ଣୋ॑-ଽସି ଗ॒ରୁତ୍ମା॒-ନ୍ଦିଵ॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ସୁଵଃ॑ ପତ ॥ 42 ॥
ଯଦ॑ଗ୍ନେ॒ ଯାନି॒ କାନି॒ ଚା-ଽଽତେ॒ ଦାରୂ॑ଣି ଦ॒ଦ୍ଧ୍ମସି॑ । ତଦ॑ସ୍ତୁ॒ ତୁଭ୍ଯ॒ମି-ଦ୍ଘୃ॒ତ-ନ୍ତଜ୍ଜୁ॑ଷସ୍ଵ ଯଵିଷ୍ଠ୍ଯ ॥ ଯଦତ୍ତ୍ଯୁ॑ପ॒ଜିହ୍ଵି॑କା॒ ଯଦ୍ଵ॒ମ୍ରୋ ଅ॑ତି॒ସର୍ପ॑ତି । ସର୍ଵ॒-ନ୍ତଦ॑ସ୍ତୁ ତେ ଘୃ॒ତ-ନ୍ତଜ୍ଜୁ॑ଷସ୍ଵ ଯଵିଷ୍ଠ୍ଯ ॥ ରାତ୍ରିଗ୍ଂ॑ ରାତ୍ରି॒ମପ୍ର॑ଯାଵ॒-ମ୍ଭର॒ନ୍ତୋ-ଽଶ୍ଵା॑ଯେଵ॒ ତିଷ୍ଠ॑ତେ ଘା॒ସମ॑ସ୍ମୈ । ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ଣ॒ ସମି॒ଷା ମଦ॒ନ୍ତୋ-ଽଗ୍ନେ॒ ମା ତେ॒ ପ୍ରତି॑ଵେଶା ରିଷାମ ॥ ନାଭା॑ [ନାଭା᳚, ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॑ମିଧା॒ନ-] 38
ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॑ମିଧା॒ନ-ମ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷା॑ଯ ବୃହ॒ତେ ହ॑ଵାମହେ । ଇ॒ର॒ମ୍ମ॒ଦ-ମ୍ବୃ॒ହଦୁ॑କ୍ଥଂ॒-ଯଁଜ॑ତ୍ର॒-ଞ୍ଜେତା॑ରମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୃତ॑ନାସୁ ସାସ॒ହିମ୍ ॥ ଯା-ସ୍ସେନା॑ ଅ॒ଭୀତ୍ଵ॑ରୀରା-ଵ୍ଯା॒ଧିନୀ॒-ରୁଗ॑ଣା ଉ॒ତ । ଯେ ସ୍ତେ॒ନା ଯେ ଚ॒ ତସ୍କ॑ରା॒ସ୍ତାଗ୍ସ୍ତେ॑ ଅ॒ଗ୍ନେ-ଽପି॑ ଦଧାମ୍ଯା॒ସ୍ଯେ᳚ ॥ ଦଗ୍ଗ୍ଷ୍ଟ୍ରା᳚ଭ୍ଯା-ମ୍ମ॒ଲିମ୍ଲୂ॒ନ୍ ଜମ୍ଭ୍ଯୈ॒-ସ୍ତସ୍କ॑ରାଗ୍ଂ ଉ॒ତ । ହନୂ᳚ଭ୍ଯାଗ୍ ସ୍ତେ॒ନାନ୍-ଭ॑ଗଵ॒ସ୍ତାଗ୍-ସ୍ତ୍ଵ-ଙ୍ଖା॑ଦ॒ ସୁଖା॑ଦିତାନ୍ ॥ ଯେ ଜନେ॑ଷୁ ମ॒ଲିମ୍ଲ॑ଵ-ସ୍ସ୍ତେ॒ନାସ॒-ସ୍ତସ୍କ॑ରା॒ ଵନେ᳚ । ଯେ [ ] 39
କକ୍ଷେ᳚ଷ୍ଵଘା॒ ଯଵ॒ସ୍ତାଗ୍ସ୍ତେ॑ ଦଧାମି॒ ଜମ୍ଭ॑ଯୋଃ ॥ ଯୋ ଅ॒ସ୍ମଭ୍ଯ॑ମରାତୀ॒ଯା-ଦ୍ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ॑ତେ॒ ଜନଃ॑ । ନିନ୍ଦା॒ଦ୍ଯୋ ଅ॒ସ୍ମା-ନ୍ଦିଫ୍ସା᳚ଚ୍ଚ॒ ସର୍ଵ॒-ନ୍ତ-ମ୍ମ॑ସ୍ମ॒ସା କୁ॑ରୁ ॥ ସଗ୍ଂଶି॑ତ-ମ୍ମେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ସଗ୍ଂଶି॑ତଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑-ମ୍ବଲ᳚ମ୍ । ସଗ୍ଂଶି॑ତ-ଙ୍କ୍ଷ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜି॒ଷ୍ଣୁ ଯସ୍ଯା॒-ଽହମସ୍ମି॑ ପୁ॒ରୋହି॑ତଃ ॥ ଉଦେ॑ଷା-ମ୍ବା॒ହୂ ଅ॑ତିର॒ମୁଦ୍ଵର୍ଚ॒ ଉଦୂ॒ ବଲ᳚ମ୍ । କ୍ଷି॒ଣୋମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒-ଽମିତ୍ରା॒ନୁନ୍ନ॑ଯାମି॒ [-ଽମିତ୍ରା॒-ନୁନ୍ନ॑ଯାମି, ସ୍ଵାଗ୍ଂ ଅ॒ହମ୍ ।] 40
ସ୍ଵାଗ୍ଂ ଅ॒ହମ୍ ॥ ଦୃ॒ଶା॒ନୋ ରୁ॒କ୍ମ ଉ॒ର୍ଵ୍ଯା ଵ୍ଯ॑ଦ୍ଯୌଦ୍ଦୁ॒ର୍ମର୍ଷ॒ମାଯୁଃ॑ ଶ୍ରି॒ଯେ ରୁ॑ଚା॒ନଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର॒ମୃତୋ॑ ଅଭଵ॒ଦ୍ଵଯୋ॑-ଭି॒ର୍ଯଦେ॑ନ॒-ନ୍ଦ୍ଯୌରଜ॑ନଯ-ଥ୍ସୁ॒ରେତାଃ᳚ ॥ ଵିଶ୍ଵା॑ ରୂ॒ପାଣି॒ ପ୍ରତି॑ ମୁଞ୍ଚତେ କ॒ଵିଃ ପ୍ରା-ଽସା॑ଵୀଦ୍ଭ॒ଦ୍ର-ନ୍ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ । ଵି ନାକ॑ମଖ୍ଯ-ଥ୍ସଵି॒ତା ଵରେ॒ଣ୍ଯୋ-ଽନୁ॑ ପ୍ର॒ଯାଣ॑ମୁ॒ଷସୋ॒ ଵି ରା॑ଜତି ॥ ନକ୍ତୋ॒ଷାସା॒ ସମ॑ନସା॒ ଵିରୂ॑ପେ ଧା॒ପଯେ॑ତେ॒ ଶିଶୁ॒ମେକଗ୍ଂ॑ ସମୀ॒ଚୀ । ଦ୍ଯାଵା॒ କ୍ଷାମା॑ ରୁ॒କ୍ମୋ [ରୁ॒କ୍ମଃ, ଅ॒ନ୍ତର୍ଵି ଭା॑ତି] 41
ଅ॒ନ୍ତର୍ଵି ଭା॑ତି ଦେ॒ଵା ଅ॒ଗ୍ନି-ନ୍ଧା॑ରଯ-ନ୍ଦ୍ରଵିଣୋ॒ଦାଃ ॥ ସୁ॒ପ॒ର୍ଣୋ॑-ଽସି ଗ॒ରୁତ୍ମା᳚-ନ୍ତ୍ରି॒ଵୃତ୍ତେ॒ ଶିରୋ॑ ଗାଯ॒ତ୍ର-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॒-ସ୍ସ୍ତୋମ॑ ଆ॒ତ୍ମା ସାମ॑ ତେ ତ॒ନୂର୍ଵା॑ମଦେ॒ଵ୍ଯ-ମ୍ବୃ॑ହ-ଦ୍ରଥନ୍ତ॒ରେ ପ॒କ୍ଷୌ ଯ॑ଜ୍ଞାଯ॒ଜ୍ଞିଯ॒-ମ୍ପୁଚ୍ଛ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦା॒ଗ୍॒ସ୍ଯଙ୍ଗା॑ନି॒ ଧିଷ୍ଣି॑ଯା-ଶ୍ଶ॒ଫା ଯଜୂଗ୍ଂ॑ଷି॒ ନାମ॑ ॥ ସୁ॒ପ॒ର୍ଣୋ॑-ଽସି ଗ॒ରୁତ୍ମା॒-ନ୍ଦିଵ॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ସୁଵଃ॑ ପତ ॥ 42 ॥
(ନାଭା॒ - ଵନେ॒ ଯେ - ନ॑ଯାମି॒ - କ୍ଷାମା॑ ରୁ॒କ୍ମୋ᳚ - ଽଷ୍ଟାତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 10)
ଅଗ୍ନେ॒ ଯଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵତଃ॑ ପରି॒ଭୂରସି॑ । ସ ଇଦ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଗଚ୍ଛତି ॥ ସୋମ॒ ଯାସ୍ତେ॑ ମଯୋ॒ଭୁଵ॑ ଊ॒ତଯ॒-ସ୍ସନ୍ତି॑ ଦା॒ଶୁଷେ᳚ । ତାଭି॑ର୍ନୋ-ଽଵି॒ତା ଭ॑ଵ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମୂ॒ର୍ଧା ଭୁଵଃ॑ ॥ ତ୍ଵନ୍ନଃ॑ ସୋମ॒ , ଯା ତେ॒ ଧାମା॑ନି ॥ ତ-ଥ୍ସ॑ଵି॒ତୁର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯ॒-ମ୍ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି । ଧିଯୋ॒ ଯୋ ନଃ॑ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ ॥ ଅଚି॑ତ୍ତୀ॒ ଯଚ୍ଚ॑କୃ॒ମା ଦୈଵ୍ଯେ॒ ଜନେ॑ ଦୀ॒ନୈର୍ଦକ୍ଷୈଃ॒ ପ୍ରଭୂ॑ତୀ ପୂରୁଷ॒ତ୍ଵତା᳚ । 43
ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଚ ସଵିତ॒ର୍ମାନୁ॑ଷେଷୁ ଚ॒ ତ୍ଵନ୍ନୋ॒ ଅତ୍ର॑ ସୁଵତା॒ଦନା॑ଗସଃ ॥ ଚୋ॒ଦ॒ଯି॒ତ୍ରୀ ସୂ॒ନୃତା॑ନା॒-ଞ୍ଚେତ॑ନ୍ତୀ ସୁମତୀ॒ନାମ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦ॑ଧେ॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ ॥ ପାଵୀ॑ରଵୀ କ॒ନ୍ଯା॑ ଚି॒ତ୍ରାଯୁ॒-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତୀ ଵୀ॒ରପ॑ତ୍ନୀ॒ ଧିଯ॑-ନ୍ଧାତ୍ । ଗ୍ନାଭି॒ରଚ୍ଛି॑ଦ୍ରଗ୍ଂ ଶର॒ଣଗ୍ଂ ସ॒ଜୋଷା॑ ଦୁରା॒ଧର୍ଷ॑-ଙ୍ଗୃଣ॒ତେ ଶର୍ମ॑ ଯଗ୍ଂସତ୍ ॥ ପୂ॒ଷା ଗା ଅନ୍ଵେ॑ତୁ ନଃ ପୂ॒ଷା ର॑କ୍ଷ॒ତ୍ଵର୍ଵ॑ତଃ । ପୂ॒ଷା ଵାଜଗ୍ଂ॑ ସନୋତୁ ନଃ ॥ ଶୁ॒କ୍ର-ନ୍ତେ॑ ଅ॒ନ୍ଯଦ୍ଯ॑ଜ॒ତ-ନ୍ତେ॑ ଅ॒ନ୍ଯ- [ଅ॒ନ୍ଯତ୍, ଵିଷୁ॑ରୂପେ॒ ଅହ॑ନୀ॒ ଦ୍ଯୌରି॑ଵାସି ।] 44
-ଦ୍ଵିଷୁ॑ରୂପେ॒ ଅହ॑ନୀ॒ ଦ୍ଯୌରି॑ଵାସି । ଵିଶ୍ଵା॒ ହି ମା॒ଯା ଅଵ॑ସି ସ୍ଵଧାଵୋ ଭ॒ଦ୍ରା ତେ॑ ପୂଷନ୍ନି॒ହ ରା॒ତିର॑ସ୍ତୁ ॥ ତେ॑-ଽଵର୍ଧନ୍ତ॒ ସ୍ଵତ॑ଵସୋ ମହିତ୍ଵ॒ନା ଽଽନାକ॑-ନ୍ତ॒ସ୍ଥୁରୁ॒ରୁ ଚ॑କ୍ରିରେ॒ ସଦଃ॑ । ଵିଷ୍ଣୁ॒ ର୍ଯଦ୍ଧା-ଽଽଵ॒-ଦ୍ଵୃଷ॑ଣ-ମ୍ମଦ॒ଚ୍ଯୁତଂ॒-ଵଁଯୋ॒ ନ ସୀ॑ଦ॒ନ୍ନଧି॑ ବ॒ର୍॒ହିଷି॑ ପ୍ରି॒ଯେ ॥ ପ୍ରଚି॒ତ୍ରମ॒ର୍କ-ଙ୍ଗୃ॑ଣ॒ତେ ତୁ॒ରାଯ॒ ମାରୁ॑ତାଯ॒ ସ୍ଵତ॑ଵସେ ଭରଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଯେ ସହାଗ୍ଂ॑ସି॒ ସହ॑ସା॒ ସହ॑ନ୍ତେ॒ [ସହ॑ନ୍ତେ, ରେଜ॑ତେ ଅଗ୍ନେ ପୃଥି॒ଵୀ ମ॒ଖେଭ୍ଯଃ॑ ।] 45
ରେଜ॑ତେ ଅଗ୍ନେ ପୃଥି॒ଵୀ ମ॒ଖେଭ୍ଯଃ॑ ॥ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵାଃ ॥ ଦ୍ଯାଵା॑ ନଃ ପୃଥି॒ଵୀ ଇ॒ମଗ୍ଂ ସି॒ଦ୍ଧ୍ରମ॒ଦ୍ଯ ଦି॑ଵି॒ସ୍ପୃଶ᳚ମ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଯଚ୍ଛତାମ୍ ॥ ପ୍ର ପୂ᳚ର୍ଵ॒ଜେ ପି॒ତରା॒ ନଵ୍ଯ॑ସୀଭିର୍ଗୀ॒ର୍ଭିଃ କୃ॑ଣୁଦ୍ଧ୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସଦ॑ନେ ଋ॒ତସ୍ଯ॑ । ଆ ନୋ᳚ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ॒ ଦୈଵ୍ଯେ॑ନ॒ ଜନେ॑ନ ଯାତ॒-ମ୍ମହି॑ ଵାଂ॒-ଵଁରୂ॑ଥମ୍ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୋମେ॑ନ ବୋଧଯ ସମିଧା॒ନୋ ଅମ॑ର୍ତ୍ଯମ୍ । ହ॒ଵ୍ଯା ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ନୋ ଦଧତ୍ ॥ ସ ହ॑ଵ୍ଯ॒ଵାଡମ॑ର୍ତ୍ଯ ଉ॒ଶିଗ୍ଦୂ॒ତଶ୍ଚନୋ॑ହିତଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଧି॒ଯା ସମୃ॑ଣ୍ଵତି ॥ ଶନ୍ନୋ॑ ଭଵନ୍ତୁ॒, ଵାଜେ॑ଵାଜେ ॥ 46 ॥
ଅଗ୍ନେ॒ ଯଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵତଃ॑ ପରି॒ଭୂରସି॑ । ସ ଇଦ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଗଚ୍ଛତି ॥ ସୋମ॒ ଯାସ୍ତେ॑ ମଯୋ॒ଭୁଵ॑ ଊ॒ତଯ॒-ସ୍ସନ୍ତି॑ ଦା॒ଶୁଷେ᳚ । ତାଭି॑ର୍ନୋ-ଽଵି॒ତା ଭ॑ଵ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମୂ॒ର୍ଧା ଭୁଵଃ॑ ॥ ତ୍ଵନ୍ନଃ॑ ସୋମ॒ , ଯା ତେ॒ ଧାମା॑ନି ॥ ତ-ଥ୍ସ॑ଵି॒ତୁର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯ॒-ମ୍ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି । ଧିଯୋ॒ ଯୋ ନଃ॑ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ ॥ ଅଚି॑ତ୍ତୀ॒ ଯଚ୍ଚ॑କୃ॒ମା ଦୈଵ୍ଯେ॒ ଜନେ॑ ଦୀ॒ନୈର୍ଦକ୍ଷୈଃ॒ ପ୍ରଭୂ॑ତୀ ପୂରୁଷ॒ତ୍ଵତା᳚ । 43
ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଚ ସଵିତ॒ର୍ମାନୁ॑ଷେଷୁ ଚ॒ ତ୍ଵନ୍ନୋ॒ ଅତ୍ର॑ ସୁଵତା॒ଦନା॑ଗସଃ ॥ ଚୋ॒ଦ॒ଯି॒ତ୍ରୀ ସୂ॒ନୃତା॑ନା॒-ଞ୍ଚେତ॑ନ୍ତୀ ସୁମତୀ॒ନାମ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦ॑ଧେ॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ ॥ ପାଵୀ॑ରଵୀ କ॒ନ୍ଯା॑ ଚି॒ତ୍ରାଯୁ॒-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତୀ ଵୀ॒ରପ॑ତ୍ନୀ॒ ଧିଯ॑-ନ୍ଧାତ୍ । ଗ୍ନାଭି॒ରଚ୍ଛି॑ଦ୍ରଗ୍ଂ ଶର॒ଣଗ୍ଂ ସ॒ଜୋଷା॑ ଦୁରା॒ଧର୍ଷ॑-ଙ୍ଗୃଣ॒ତେ ଶର୍ମ॑ ଯଗ୍ଂସତ୍ ॥ ପୂ॒ଷା ଗା ଅନ୍ଵେ॑ତୁ ନଃ ପୂ॒ଷା ର॑କ୍ଷ॒ତ୍ଵର୍ଵ॑ତଃ । ପୂ॒ଷା ଵାଜଗ୍ଂ॑ ସନୋତୁ ନଃ ॥ ଶୁ॒କ୍ର-ନ୍ତେ॑ ଅ॒ନ୍ଯଦ୍ଯ॑ଜ॒ତ-ନ୍ତେ॑ ଅ॒ନ୍ଯ- [ଅ॒ନ୍ଯତ୍, ଵିଷୁ॑ରୂପେ॒ ଅହ॑ନୀ॒ ଦ୍ଯୌରି॑ଵାସି ।] 44
-ଦ୍ଵିଷୁ॑ରୂପେ॒ ଅହ॑ନୀ॒ ଦ୍ଯୌରି॑ଵାସି । ଵିଶ୍ଵା॒ ହି ମା॒ଯା ଅଵ॑ସି ସ୍ଵଧାଵୋ ଭ॒ଦ୍ରା ତେ॑ ପୂଷନ୍ନି॒ହ ରା॒ତିର॑ସ୍ତୁ ॥ ତେ॑-ଽଵର୍ଧନ୍ତ॒ ସ୍ଵତ॑ଵସୋ ମହିତ୍ଵ॒ନା ଽଽନାକ॑-ନ୍ତ॒ସ୍ଥୁରୁ॒ରୁ ଚ॑କ୍ରିରେ॒ ସଦଃ॑ । ଵିଷ୍ଣୁ॒ ର୍ଯଦ୍ଧା-ଽଽଵ॒-ଦ୍ଵୃଷ॑ଣ-ମ୍ମଦ॒ଚ୍ଯୁତଂ॒-ଵଁଯୋ॒ ନ ସୀ॑ଦ॒ନ୍ନଧି॑ ବ॒ର୍॒ହିଷି॑ ପ୍ରି॒ଯେ ॥ ପ୍ରଚି॒ତ୍ରମ॒ର୍କ-ଙ୍ଗୃ॑ଣ॒ତେ ତୁ॒ରାଯ॒ ମାରୁ॑ତାଯ॒ ସ୍ଵତ॑ଵସେ ଭରଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଯେ ସହାଗ୍ଂ॑ସି॒ ସହ॑ସା॒ ସହ॑ନ୍ତେ॒ [ସହ॑ନ୍ତେ, ରେଜ॑ତେ ଅଗ୍ନେ ପୃଥି॒ଵୀ ମ॒ଖେଭ୍ଯଃ॑ ।] 45
ରେଜ॑ତେ ଅଗ୍ନେ ପୃଥି॒ଵୀ ମ॒ଖେଭ୍ଯଃ॑ ॥ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵାଃ ॥ ଦ୍ଯାଵା॑ ନଃ ପୃଥି॒ଵୀ ଇ॒ମଗ୍ଂ ସି॒ଦ୍ଧ୍ରମ॒ଦ୍ଯ ଦି॑ଵି॒ସ୍ପୃଶ᳚ମ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଯଚ୍ଛତାମ୍ ॥ ପ୍ର ପୂ᳚ର୍ଵ॒ଜେ ପି॒ତରା॒ ନଵ୍ଯ॑ସୀଭିର୍ଗୀ॒ର୍ଭିଃ କୃ॑ଣୁଦ୍ଧ୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସଦ॑ନେ ଋ॒ତସ୍ଯ॑ । ଆ ନୋ᳚ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ॒ ଦୈଵ୍ଯେ॑ନ॒ ଜନେ॑ନ ଯାତ॒-ମ୍ମହି॑ ଵାଂ॒-ଵଁରୂ॑ଥମ୍ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୋମେ॑ନ ବୋଧଯ ସମିଧା॒ନୋ ଅମ॑ର୍ତ୍ଯମ୍ । ହ॒ଵ୍ଯା ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ନୋ ଦଧତ୍ ॥ ସ ହ॑ଵ୍ଯ॒ଵାଡମ॑ର୍ତ୍ଯ ଉ॒ଶିଗ୍ଦୂ॒ତଶ୍ଚନୋ॑ହିତଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଧି॒ଯା ସମୃ॑ଣ୍ଵତି ॥ ଶନ୍ନୋ॑ ଭଵନ୍ତୁ॒, ଵାଜେ॑ଵାଜେ ॥ 46 ॥
(ପୁ॒ରୁ॒ଷ॒ତ୍ଵତା॑ - ଯଜ॒ତନ୍ତେ॑ ଅ॒ନ୍ଯଥ୍ - ସହ॑ନ୍ତେ॒ - ଚନୋ॑ହିତୋ॒ - ଽଷ୍ଟୌ ଚ॑ ) (ଅ. 11)
(ଯୁ॒ଞ୍ଜା॒ନ - ଇ॒ମାମ॑ଗୃଭ୍ଣନ୍ - ଦେ॒ଵସ୍ଯ॒ - ସନ୍ତେ॒ - ଵି ପାଜ॑ସା॒ - ଵସ॑ଵସ୍ତ୍ଵା॒ - ସମା᳚ସ୍ତ୍ଵୋ॒ - ର୍ଧ୍ଵା - ଅ॒ସ୍ଯାକୂ॑ତିଂ॒ - ଁଯଦ॑ଗ୍ନେ॒ ଯାନ୍ - ଯଗ୍ନେ॒ ଯଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ - ମେକା॑ଦଶ)
(ଯୁ॒ଞ୍ଜା॒ନୋ - ଵର୍ମ॑ ଚ ସ୍ଥ - ଆଦି॒ତ୍ଯସ୍ତ୍ଵା॒ - ଭାର॑ତୀ॒ - ସ୍ଵାଗ୍ଂ ଅ॒ହଗ୍ଂ - ଷଟ୍ଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍ )
(ଯୁ॒ଞ୍ଜା॒ନୋ, ଵାଜେ॑ଵାଜେ)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥ କାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥