କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପଞ୍ଚମକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତମଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ-ଉପାନୁଵାକ୍ଯାଵଶିଷ୍ଟକର୍ମନିରୂପଣଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଯୋ ଵା ଅଯଥାଦେଵତମଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୁତ ଆ ଦେଵତାଭ୍ଯୋ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ପାପୀଯା-ନ୍ଭଵତି ଯୋ ଯଥାଦେଵତ-ନ୍ନ ଦେଵତାଭ୍ଯ ଆ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ଵସୀଯା-ନ୍ଭଵତ୍ଯାଗ୍ନେଯ୍ଯା ଗାଯତ୍ରିଯା ପ୍ରଥମା-ଞ୍ଚିତିମଭି ମୃଶେ-ତ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭା ଦ୍ଵିତୀଯା-ଞ୍ଜଗତ୍ଯା ତୃତୀଯାମନୁଷ୍ଟୁଭା ଚତୁର୍ଥୀ-ମ୍ପଙ୍କ୍ତ୍ଯା ପଞ୍ଚମୀଂ-ଯଁଥାଦେଵତମେଵାଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୁତେ ନ ଦେଵତାଭ୍ଯ ଆ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ଵସୀଯା-ନ୍ଭଵତୀଡାଯୈ ଵା ଏଷା ଵିଭକ୍ତିଃ ପଶଵ ଇଡା ପଶୁଭିରେନ- [ପଶୁଭିରେନମ୍, ଚିନୁତେ ଯୋ ଵୈ] 1
-ଞ୍ଚିନୁତେ ଯୋ ଵୈ ପ୍ରଜାପତଯେ ପ୍ରତି ପ୍ରୋଚ୍ଯାଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୋତି ନା-ଽଽର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛ-ତ୍ଯଶ୍ଵାଵଭିତସ୍ତିଷ୍ଠେତା-ଙ୍କୃଷ୍ଣ ଉତ୍ତରତ-ଶ୍ଶ୍ଵେତୋ ଦକ୍ଷିଣସ୍ତାଵାଲଭ୍ଯେଷ୍ଟକା ଉପ ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦେତଦ୍ଵୈ ପ୍ରଜାପତେ ରୂପ-ମ୍ପ୍ରାଜାପତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵଃ ସାକ୍ଷାଦେଵ ପ୍ରଜାପତଯେ ପ୍ରତିପ୍ରୋଚ୍ଯାଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୋତି ନା-ଽଽର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛତ୍ଯେତଦ୍ଵା ଅହ୍ନୋ ରୂପଂ-ଯଁଚ୍ଛ୍ଵେତୋ-ଽଶ୍ଵୋ ରାତ୍ରିଯୈ କୃଷ୍ଣ ଏତଦହ୍ନୋ [ଏତଦହ୍ନଃ, ରୂପଂ-ଯଁଦିଷ୍ଟକା] 2
ରୂପଂ-ଯଁଦିଷ୍ଟକା ରାତ୍ରିଯୈ ପୁରୀଷମିଷ୍ଟକା ଉପଧାସ୍ଯଞ୍ଛ୍ଵେତ-ମଶ୍ଵମଭି ମୃଶେ-ତ୍ପୁରୀଷମୁପଧାସ୍ଯନ୍ କୃଷ୍ଣମହୋରାତ୍ରାଭ୍ଯାମେଵୈନ-ଞ୍ଚିନୁତେ ହିରଣ୍ଯ ପାତ୍ର-ମ୍ମଧୋଃ ପୂର୍ଣ-ନ୍ଦଦାତି ମଧଵ୍ଯୋ ଽସାନୀତି ସୌର୍ଯା ଚିତ୍ରଵତ୍ଯା-ଽଵେକ୍ଷତେ ଚିତ୍ରମେଵ ଭଵତି ମଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦିନେ-ଽଶ୍ଵମଵ ଘ୍ରାପଯତ୍ଯସୌ ଵା ଆଦିତ୍ଯ ଇନ୍ଦ୍ର ଏଷ ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵସ୍ତମେଵ ସାକ୍ଷାଦୃଦ୍ଧ୍ନୋତି ॥ 3 ॥
(ଏନ - ମେତଦହ୍ନୋ - ଽଷ୍ଟାଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 1)
ତ୍ଵାମଗ୍ନେ ଵୃଷଭ-ଞ୍ଚେକିତାନ-ମ୍ପୁନର୍ଯୁଵାନ-ଞ୍ଜନଯନ୍ନୁପାଗାମ୍ । ଅସ୍ଥୂରି ଣୋ ଗାର୍ହପତ୍ଯାନି ସନ୍ତୁ ତିଗ୍ମେନ ନୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ସଗ୍ଂ ଶିଶାଧି ॥ ପଶଵୋ ଵା ଏତେ ଯଦିଷ୍ଟକାଶ୍ଚିତ୍ଯା-ଞ୍ଚିତ୍ଯାମୃଷଭମୁପ ଦଧାତି ମିଥୁନମେଵାସ୍ଯ ତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞେ କରୋତି ପ୍ରଜନନାଯ ତସ୍ମା-ଦ୍ଯୂଥେଯୂଥ ଋଷଭଃ ॥ ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ଯ ପ୍ରତିମାଂ-ଯାଁ-ନ୍ତ୍ଵା ରାତ୍ର୍ଯୁପାସତେ । ପ୍ରଜାଗ୍ଂ ସୁଵୀରା-ଙ୍କୃତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵମାଯୁର୍ଵ୍ଯଶ୍ଞଵତ୍ ॥ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯା- [ପ୍ରାଜାପତ୍ଯାମ୍, ଏତାମୁପ] 4
-ମେତାମୁପ ଦଧାତୀଯଂ-ଵାଁ ଵୈଷୈକାଷ୍ଟକା ଯଦେଵୈକାଷ୍ଟକାଯାମନ୍ନ-ଙ୍କ୍ରିଯତେ ତଦେଵୈତଯାଵ ରୁନ୍ଧ ଏଷା ଵୈ ପ୍ରଜାପତେଃ କାମଦୁଘା ତଯୈଵ ଯଜମାନୋ-ଽମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ-ଽଗ୍ନି-ନ୍ଦୁହେ ଯେନ ଦେଵା ଜ୍ଯୋତିଷୋର୍ଧ୍ଵା ଉଦାଯନ୍ ଯେନା-ଽଽଦିତ୍ଯା ଵସଵୋ ଯେନ ରୁଦ୍ରାଃ । ଯେନାଙ୍ଗିରସୋ ମହିମାନ-ମାନଶୁସ୍ତେନୈତୁ ଯଜମାନ-ସ୍ସ୍ଵସ୍ତି ॥ ସୁଵର୍ଗାଯ ଵା ଏଷ ଲୋକାଯ [ଲୋକାଯ, ଚୀଯତେ ଯଦଗ୍ନିର୍ଯେନ] 5
ଚୀଯତେ ଯଦଗ୍ନିର୍ଯେନ ଦେଵା ଜ୍ଯୋତିଷୋର୍ଧ୍ଵା ଉଦାଯନ୍ନିତ୍ଯୁଖ୍ଯଗ୍ଂ ସମିନ୍ଧ ଇଷ୍ଟକା ଏଵୈତା ଉପ ଧତ୍ତେ ଵାନସ୍ପତ୍ଯା-ସ୍ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ସମଷ୍ଟ୍ଯୈ ଶତାଯୁଧାଯ ଶତଵୀର୍ଯାଯ ଶତୋତଯେ ଽଭିମାତିଷାହେ । ଶତଂ-ଯୋଁ ନଃ ଶରଦୋ ଅଜୀତାନିନ୍ଦ୍ରୋ ନେଷଦତି ଦୁରିତାନି ଵିଶ୍ଵା ॥ ଯେ ଚତ୍ଵାରଃ ପଥଯୋ ଦେଵଯାନା ଅନ୍ତରା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଵିଯନ୍ତି । ତେଷାଂ-ଯୋଁ ଅଜ୍ଯାନି- ମଜୀତି-ମାଵହା-ତ୍ତସ୍ମୈ ନୋ ଦେଵାଃ [ନୋ ଦେଵାଃ, ପରି ଦତ୍ତେହ ସର୍ଵେ ।] 6
ପରି ଦତ୍ତେହ ସର୍ଵେ ॥ ଗ୍ରୀଷ୍ମୋ ହେମନ୍ତ ଉତ ନୋ ଵସନ୍ତ-ଶ୍ଶର-ଦ୍ଵର୍ଷା-ସ୍ସୁଵିତନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ । ତେଷାମୃତୂନାଗ୍ଂ ଶତ ଶାରଦାନା-ନ୍ନିଵାତ ଏଷାମଭଯେ ସ୍ଯାମ ॥ ଇଦୁଵଥ୍ସରାଯ ପରିଵଥ୍ସରାଯ ସଂଵଁଥ୍ସରାଯ କୃଣୁତା ବୃହନ୍ନମଃ । ତେଷାଂ-ଵଁଯଗ୍ଂ ସୁମତୌ ଯଜ୍ଞିଯାନା-ଞ୍ଜ୍ଯୋଗଜୀତା ଅହତା-ସ୍ସ୍ଯାମ ॥ ଭଦ୍ରାନ୍ନ-ଶ୍ଶ୍ରେଯ-ସ୍ସମନୈଷ୍ଟ ଦେଵାସ୍ତ୍ଵଯା-ଽଵସେନ ସମଶୀମହି ତ୍ଵା । ସ ନୋ ମଯୋ ଭୂଃ ପିତୋ [ମଯୋ ଭୂଃ ପିତୋ, ଆ ଵିଶସ୍ଵ] 7
ଆ ଵିଶସ୍ଵ ଶ-ନ୍ତୋକାଯ ତନୁଵେ ସ୍ଯୋନଃ ॥ ଅଜ୍ଯାନୀରେତା ଉପ ଦଧାତ୍ଯେତା ଵୈ ଦେଵତା ଅପରାଜିତାସ୍ତା ଏଵ ପ୍ର ଵିଶତି ନୈଵ ଜୀଯତେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ଯଦର୍ଧମାସା ମାସା ଋତଵଃ ସଂଵଁଥ୍ସର ଓଷଧୀଃ ପଚନ୍ତ୍ଯଥ କସ୍ମାଦନ୍ଯାଭ୍ଯୋ ଦେଵତାଭ୍ଯ ଆଗ୍ରଯଣ-ନ୍ନିରୁପ୍ଯତ ଇତ୍ଯେତା ହି ତ-ଦ୍ଦେଵତା ଉଦଜଯନ୍ ଯଦୃତୁଭ୍ଯୋ ନିର୍ଵପେ-ଦ୍ଦେଵତାଭ୍ଯ-ସ୍ସମଦ-ନ୍ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦାଗ୍ରଯଣ-ନ୍ନିରୁପ୍ଯୈତା ଆହୁତୀ ର୍ଜୁହୋତ୍ଯର୍ଧମାସାନେଵ ମାସାନୃତୂନ୍-ଥ୍ସଂଵଁଥ୍ସର-ମ୍ପ୍ରୀଣାତି ନ ଦେଵତାଭ୍ଯ-ସ୍ସମଦ-ନ୍ଦଧାତି ଭଦ୍ରାନ୍ନ-ଶ୍ଶ୍ରେଯ-ସ୍ସମନୈଷ୍ଟ ଦେଵା ଇତ୍ଯାହ ହୁତାଦ୍ଯାଯ ଯଜମାନସ୍ଯା-ଽପରାଭାଵାଯ ॥ 8 ॥
(ପ୍ରଜାପତ୍ଯାଂ - ଁଲୋକାଯ - ଦେଵାଃ - ପିତୋ - ଦଧ୍ଯାଦାଗ୍ରଯଣଂ - ପଞ୍ଚଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 2)
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵଜ୍ରୋ-ଽସି ଵାର୍ତ୍ରଘ୍ନସ୍ତନୂପା ନଃ ପ୍ରତିସ୍ପଶଃ । ଯୋ ନଃ ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ଦକ୍ଷିଣତଃ ପଶ୍ଚା-ଦୁତ୍ତରତୋ-ଽଘାଯୁରଭିଦାସତ୍ଯେତଗ୍ଂ ସୋ-ଽଶ୍ମାନମୃଚ୍ଛତୁ ॥ ଦେଵାସୁରା-ସ୍ସଂଯଁତ୍ତା ଆସ-ନ୍ତେ-ଽସୁରା ଦିଗ୍ଭ୍ଯ ଆ-ଽବାଧନ୍ତ ତା-ନ୍ଦେଵା ଇଷ୍ଵା ଚ ଵଜ୍ରେଣ ଚାପାନୁଦନ୍ତ ଯ-ଦ୍ଵଜ୍ରିଣୀରୁପଦଧାତୀଷ୍ଵା ଚୈଵ ତ-ଦ୍ଵଜ୍ରେଣ ଚ ଯଜମାନୋ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାନପ ନୁଦତେ ଦିକ୍ଷୂପ [ଦିକ୍ଷୂପ, ଦଧାତି ଦେଵପୁରା] 9
ଦଧାତି ଦେଵପୁରା ଏଵୈତାସ୍ତନୂପାନୀଃ ପର୍ଯୂହତେ ଽଗ୍ନାଵିଷ୍ଣୂ ସଜୋଷସେମା ଵର୍ଧନ୍ତୁ ଵାଗିଂରଃ । ଦ୍ଯୁମ୍ନୈର୍ଵାଜେଭିରା ଗତମ୍ ॥ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ଯନ୍ନ ଦେଵତାଯୈ ଜୁହ୍ଵତ୍ଯଥ କି-ନ୍ଦେଵତ୍ଯା ଵସୋର୍ଧାରେତ୍ଯଗ୍ନି-ର୍ଵସୁସ୍ତସ୍ଯୈଷା ଧାରା ଵିଷ୍ଣୁ-ର୍ଵସୁସ୍ତସ୍ଯୈଷା ଧାରା ଽଽଗ୍ନାଵୈଷ୍ଣଵ୍ଯର୍ଚା ଵସୋର୍ଧାରା-ଞ୍ଜୁହୋତି ଭାଗଧେଯେନୈଵୈନୌ ସମର୍ଧଯତ୍ଯଥୋ ଏତା- [ଏତାମ୍, ଏଵା-ଽଽହୁତି-] 10
-ମେଵା-ଽଽହୁତି-ମାଯତନଵତୀ-ଙ୍କରୋତି ଯତ୍କାମ ଏନା-ଞ୍ଜୁହୋତି ତଦେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ରୁଦ୍ରୋ ଵା ଏଷ ଯଦଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯୈତେ ତନୁଵୌ ଘୋରା-ଽନ୍ଯା ଶିଵା-ଽନ୍ଯା ଯଚ୍ଛତରୁଦ୍ରୀଯ-ଞ୍ଜୁହୋତି ଯୈଵାସ୍ଯ ଘୋରା ତନୂସ୍ତା-ନ୍ତେନ ଶମଯତି ଯ-ଦ୍ଵସୋର୍ଧାରା-ଞ୍ଜୁହୋତି ଯୈଵାସ୍ଯ ଶିଵା ତନୂସ୍ତା-ନ୍ତେନ ପ୍ରୀଣାତି ଯୋ ଵୈ ଵସୋର୍ଧାରାଯୈ [ଵସୋର୍ଧାରାଯୈ, ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ] 11
ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ ପ୍ରତ୍ଯେଵ ତିଷ୍ଠତି ଯଦାଜ୍ଯମୁଚ୍ଛିଷ୍ଯେତ ତସ୍ମି-ନ୍ବ୍ରହ୍ମୌଦନ-ମ୍ପଚେ-ତ୍ତ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚତ୍ଵାରଃ ପ୍ରା-ଽଶ୍ଞୀଯୁରେଷ ଵା ଅଗ୍ନିର୍ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ଯଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏଷା ଖଲୁ ଵା ଅଗ୍ନେଃ ପ୍ରିଯା ତନୂର୍ଯ-ଦ୍ଵୈଶ୍ଵାନରଃ ପ୍ରିଯାଯାମେଵୈନା-ନ୍ତନୁଵା-ମ୍ପ୍ରତି ଷ୍ଠାପଯତି ଚତସ୍ରୋ ଧେନୂର୍ଦଦ୍ଯା-ତ୍ତାଭିରେଵ ଯଜମାନୋ-ଽମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ-ଽଗ୍ନି-ନ୍ଦୁହେ ॥ 12 ॥
(ଉପୈ - ତାଂ - ଧାରାଯୈ - ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 3)
ଚିତ୍ତି-ଞ୍ଜୁହୋମି ମନସା ଘୃତେନେତ୍ଯାହାଦାଭ୍ଯା ଵୈ ନାମୈଷା-ଽଽହୁତିର୍ଵୈଶ୍ଵକର୍ମଣୀ ନୈନ-ଞ୍ଚିକ୍ଯାନ-ମ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଦଭ୍ନୋତ୍ଯଥୋ ଦେଵତା ଏଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଽଗ୍ନେ ତମଦ୍ଯେତି ପଙ୍କ୍ତ୍ଯା ଜୁହୋତି ପଙ୍କ୍ତ୍ଯା-ଽଽହୁତ୍ଯା ଯଜ୍ଞମୁଖମା ରଭତେ ସପ୍ତ ତେ ଅଗ୍ନେ ସମିଧଃ ସପ୍ତଜିହ୍ଵା ଇତ୍ଯାହ ହୋତ୍ରା ଏଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଽଗ୍ନିର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ-ଽପାକ୍ରା-ଽମ-ଦ୍ଭାଗଧେଯ- [-ଽପାକ୍ରା-ଽମ-ଦ୍ଭାଗଧେଯମ୍, ଇଚ୍ଛମାନସ୍ତସ୍ମା] 13
-ମିଚ୍ଛମାନସ୍ତସ୍ମା ଏତ-ଦ୍ଭାଗଧେଯ-ମ୍ପ୍ରାଯଚ୍ଛନ୍ନେତଦ୍ଵା ଅଗ୍ନେରଗ୍ନିହୋତ୍ରମେତର୍ହି ଖଲୁ ଵା ଏଷ ଜାତୋ ଯର୍ହି ସର୍ଵଶ୍ଚିତୋ ଜାତାଯୈଵାସ୍ମା ଅନ୍ନମପି ଦଧାତି ସ ଏନ-ମ୍ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରୀଣାତି ଵସୀଯା-ନ୍ଭଵତି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ଯଦେଷ ଗାର୍ହପତ୍ଯଶ୍ଚୀଯତେ-ଽଥ କ୍ଵାସ୍ଯା-ଽଽହଵନୀଯ ଇତ୍ଯସାଵାଦିତ୍ଯ ଇତି ବ୍ରୂଯାଦେତସ୍ମିନ୍ଃଇ ସର୍ଵାଭ୍ଯୋ ଦେଵତାଭ୍ଯୋ ଜୁହ୍ଵତି [ଜୁହ୍ଵତି, ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନଗ୍ନି-] 14
ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୁତେ ସାକ୍ଷାଦେଵ ଦେଵତା ଋଦ୍ଧ୍ନୋତ୍ଯଗ୍ନେ ଯଶସ୍ଵିନ୍ ଯଶସେ ମମର୍ପଯେନ୍ଦ୍ରାଵତୀ ମପଚିତୀ ମିହା-ଽଽଵହ । ଅଯ-ମ୍ମୂର୍ଧା ପରମେଷ୍ଠୀ ସୁଵର୍ଚା-ସ୍ସମାନାନାମୁତ୍ତମ ଶ୍ଲୋକୋ ଅସ୍ତୁ ॥ ଭଦ୍ର-ମ୍ପଶ୍ଯନ୍ତ ଉପ ସେଦୁରଗ୍ରେ ତପୋ ଦୀକ୍ଷାମୃଷଯ-ସ୍ସୁଵର୍ଵିଦଃ । ତତଃ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ବଲମୋଜଶ୍ଚ ଜାତ-ନ୍ତଦସ୍ମୈ ଦେଵା ଅଭି ସ-ନ୍ନମନ୍ତୁ ॥ ଧାତା ଵିଧାତା ପରମୋ- [ପରମା, ଉତ ସନ୍ଦୃ-କ୍ପ୍ରଜାପତିଃ] 15
-ତ ସନ୍ଦୃ-କ୍ପ୍ରଜାପତିଃ ପରମେଷ୍ଠୀ ଵିରାଜା । ସ୍ତୋମା-ଶ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ନିଵିଦୋ ମ ଆହୁରେତସ୍ମୈ ରାଷ୍ଟ୍ରମଭି ସ-ନ୍ନମାମ ॥ ଅଭ୍ଯାଵର୍ତଦ୍ଧ୍ଵମୁପ ମେତ ସାକମଯଗ୍ଂ ଶାସ୍ତା-ଽଧିପତିର୍ଵୋ ଅସ୍ତୁ । ଅସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞାନମନୁ ସଗ୍ଂ ରଭଦ୍ଧ୍ଵମିମ-ମ୍ପଶ୍ଚାଦନୁ ଜୀଵାଥ ସର୍ଵେ ॥ ରାଷ୍ଟ୍ରଭୃତ ଏତା ଉପ ଦଧାତ୍ଯେଷା ଵା ଅଗ୍ନେଶ୍ଚିତୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଭୃ-ତ୍ତଯୈଵାସ୍ମି-ନ୍ରାଷ୍ଟ୍ର-ନ୍ଦଧାତି ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵ ଭଵତି ନାସ୍ମା-ଦ୍ରାଷ୍ଟ୍ର-ମ୍ଭ୍ରଗ୍ଂଶତେ ॥ 16 ॥
(ଭାଗଧେଯଂ - ଜୁହ୍ଵତି - ପରମା - ରାଷ୍ଟ୍ର-ନ୍ଦଧାତି - ସପ୍ତ ଚ) (ଅ. 4)
ଯଥା ଵୈ ପୁତ୍ରୋ ଜାତୋ ମ୍ରିଯତ ଏଵଂ-ଵାଁ ଏଷ ମ୍ରିଯତେ ଯସ୍ଯାଗ୍ନିରୁଖ୍ଯ ଉଦ୍ଵାଯତି ଯନ୍ନିର୍ମନ୍ଥ୍ଯ-ଙ୍କୁର୍ଯା-ଦ୍ଵିଚ୍ଛିନ୍ଦ୍ଯା-ଦ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯମସ୍ମୈ ଜନଯେ-ଥ୍ସ ଏଵ ପୁନଃ ପରୀଦ୍ଧ୍ଯ-ସ୍ସ୍ଵାଦେଵୈନଂ-ଯୋଁନେର୍ଜନଯତି ନାସ୍ମୈ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯ-ଞ୍ଜନଯତି ତମୋ ଵା ଏତ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି ଯସ୍ଯାଗ୍ନିରୁଖ୍ଯ ଉଦ୍ଵାଯତି ମୃତ୍ଯୁସ୍ତମଃ କୃଷ୍ଣଂ-ଵାଁସଃ କୃଷ୍ଣା ଧେନୁର୍ଦକ୍ଷିଣା ତମସୈ- [ତମସା, ଏଵ ତମୋ] 17
-ଵ ତମୋ ମୃତ୍ଯୁମପ ହତେ ହିରଣ୍ଯ-ନ୍ଦଦାତି ଜ୍ଯୋତିର୍ଵୈ ହିରଣ୍ଯ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିଷୈଵ ତମୋ-ଽପ ହତେ-ଽଥୋ ତେଜୋ ଵୈ ହିରଣ୍ଯ-ନ୍ତେଜ ଏଵା-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତେ ସୁଵର୍ନ ଘର୍ମ-ସ୍ସ୍ଵାହା ସୁଵର୍ନା-ଽର୍କ-ସ୍ସ୍ଵାହା ସୁଵର୍ନ ଶୁକ୍ର-ସ୍ସ୍ଵାହା ସୁଵର୍ନ ଜ୍ଯୋତି-ସ୍ସ୍ଵାହା ସୁଵର୍ନ ସୂର୍ଯ-ସ୍ସ୍ଵାହା ଽର୍କୋ ଵା ଏଷ ଯଦଗ୍ନି-ରସା-ଵାଦିତ୍ଯୋ- [ଯଦଗ୍ନି-ରସା-ଵାଦିତ୍ଯଃ, ଆଶ୍ଵମେଧୋ ଯଦେତା] 18
-ଽଶ୍ଵମେଧୋ ଯଦେତା ଆହୁତୀ ର୍ଜୁହୋତ୍ଯର୍କା-ଶ୍ଵମେଧଯୋରେଵ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଂଷି ସ-ନ୍ଦଧାତ୍ଯେଷ ହ ତ୍ଵା ଅର୍କାଶ୍ଵମେଧୀ ଯସ୍ଯୈତଦଗ୍ନୌ କ୍ରିଯତ ଆପୋ ଵା ଇଦମଗ୍ରେ ସଲିଲମାସୀ-ଥ୍ସ ଏତା-ମ୍ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଥମା-ଞ୍ଚିତିମପଶ୍ଯ-ତ୍ତାମୁପାଧତ୍ତ ତଦିଯମଭଵ-ତ୍ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵକର୍ମା-ଽବ୍ରଵୀଦୁପ ତ୍ଵା-ଽଽଯାନୀତି ନେହ ଲୋକୋ-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ- [ଲୋକୋ-ଽସ୍ତୀତି, ଅବ୍ରଵୀ-ଥ୍ସ] 19
-ତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ଥ୍ସ ଏତା-ନ୍ଦ୍ଵିତୀଯା-ଞ୍ଚିତିମପଶ୍ଯ-ତ୍ତାମୁପାଧତ୍ତ ତଦନ୍ତରିକ୍ଷମଭଵ-ଥ୍ସ ଯଜ୍ଞଃ ପ୍ରଜାପତିମବ୍ରଵୀଦୁପ ତ୍ଵା-ଽଽଯାନୀତି ନେହ ଲୋକୋ-ଽସ୍ତୀତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ଥ୍ସ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣ-ମବ୍ରଵୀଦୁପ ତ୍ଵା-ଽଽଯାନୀତି କେନ ମୋପୈଷ୍ଯସୀତି ଦିଶ୍ଯାଭିରିତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ତ୍ତ-ନ୍ଦିଶ୍ଯାଭିରୁପୈ-ତ୍ତା ଉପାଧତ୍ତ ତା ଦିଶୋ- [ତା ଦିଶଃ, ଅଭଵନ୍-ଥ୍ସ] 20
-ଽଭଵନ୍-ଥ୍ସ ପରମେଷ୍ଠୀ ପ୍ରଜାପତିମବ୍ରଵୀଦୁପ ତ୍ଵା-ଽଽଯାନୀତି ନେହ ଲୋକୋ-ଽସ୍ତୀତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ଥ୍ସ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣ-ଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞ-ଞ୍ଚାବ୍ରଵୀଦୁପ ଵାମା ଽଯାନୀତି ନେହ ଲୋକୋ-ଽସ୍ତୀତ୍ଯବ୍ରୂତାଗ୍ଂ ସ ଏତା-ନ୍ତୃତୀଯା-ଞ୍ଚିତିମପଶ୍ଯ-ତ୍ତାମୁପାଧତ୍ତ ତଦସାଵଭଵ-ଥ୍ସ ଆଦିତ୍ଯଃ ପ୍ରଜାପତି-ମବ୍ରଵୀଦୁପ ତ୍ଵା- [-ମବ୍ରଵୀଦୁପ ତ୍ଵା, ଆଯାନୀତି] 21
-ଽଽଯାନୀତି ନେହ ଲୋକୋ-ଽସ୍ତୀତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ଥ୍ସ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣ-ଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞ-ଞ୍ଚାବ୍ରଵୀଦୁପ ଵାମା-ଽଯାନୀତି ନେହ ଲୋକୋ-ଽସ୍ତୀତ୍ଯବ୍ରୂତାଗ୍ଂ ସ ପରମେଷ୍ଠିନମବ୍ରଵୀଦୁପ ତ୍ଵା-ଽଽଯାନୀତି କେନ ମୋପୈଷ୍ଯସୀତି ଲୋକ-ମ୍ପୃଣଯେତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ତ୍ତଂ-ଲୋଁକ-ମ୍ପୃଣଯୋପୈ-ତ୍ତସ୍ମାଦଯାତଯାମ୍ନୀ ଲୋକ-ମ୍ପୃଣା-ଽଯାତଯାମା ହ୍ଯସା- [ହ୍ଯସୌ, ଆଦିତ୍ଯସ୍ତାନୃଷଯୋ] 22
-ଵାଦିତ୍ଯସ୍ତାନୃଷଯୋ ଽବ୍ରୁଵନ୍ନୁପ ଵ ଆ-ଽଯାମେତି କେନ ନ ଉପୈଷ୍ଯଥେତି ଭୂମ୍ନେତ୍ଯବ୍ରୁଵ-ନ୍ତା-ନ୍ଦ୍ଵାଭ୍ଯା-ଞ୍ଚିତୀଭ୍ଯାମୁପାଯନ୍-ଥ୍ସ ପଞ୍ଚଚିତୀକ-ସ୍ସମପଦ୍ଯତ ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୁତେ ଭୂଯାନେଵ ଭଵତ୍ଯଭୀମାନ୍ ଁଲୋକାଞ୍ଜଯତି ଵିଦୁରେନ-ନ୍ଦେଵା ଅଥୋ ଏତାସାମେଵ ଦେଵତାନାଗ୍ଂ ସାଯୁଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ 23 ॥
(ତମସା - ଽଽଦିତ୍ଯୋ - ଽସ୍ତୀତି - ଦିଶ - ଆଦିତ୍ଯଃ ପ୍ରଜାପତିମବ୍ରଵୀଦୁପ ତ୍ଵା - ଽସୌ - ପଞ୍ଚଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 5)
ଵଯୋ ଵା ଅଗ୍ନିର୍ଯଦଗ୍ନିଚି-ତ୍ପକ୍ଷିଣୋ-ଽଶ୍ଞୀଯା-ତ୍ତମେଵାଗ୍ନିମଦ୍ଯାଦା-ର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛେ-ଥ୍ସଂଵଁଥ୍ସରଂ-ଵ୍ରଁତ-ଞ୍ଚରେ-ଥ୍ସଂଵଁଥ୍ସରଗ୍ଂ ହି ଵ୍ରତ-ନ୍ନାତି ପଶୁର୍ଵା ଏଷ ଯଦଗ୍ନିର୍ହିନସ୍ତି ଖଲୁ ଵୈ ତ-ମ୍ପଶୁର୍ଯ ଏନ-ମ୍ପୁରସ୍ତା-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମୁପଚରତି ତସ୍ମା-ତ୍ପଶ୍ଚା-ତ୍ପ୍ରାଂଉପଚର୍ଯ ଆତ୍ମନୋ-ଽହିଗ୍ଂସାଯୈ ତେଜୋ-ଽସି ତେଜୋ ମେ ଯଚ୍ଛ ପୃଥିଵୀଂ-ଯଁଚ୍ଛ [ପୃଥିଵୀଂ-ଯଁଚ୍ଛ, ପୃଥିଵ୍ଯୈ ମା ପାହି] 24
ପୃଥିଵ୍ଯୈ ମା ପାହି ଜ୍ଯୋତିରସି ଜ୍ଯୋତିର୍ମେ ଯଚ୍ଛାନ୍ତରିକ୍ଷଂ-ଯଁଚ୍ଛାନ୍ତରିକ୍ଷାନ୍ମା ପାହି ସୁଵରସି ସୁଵର୍ମେ ଯଚ୍ଛ ଦିଵଂ-ଯଁଚ୍ଛ ଦିଵୋ ମା ପାହୀତ୍ଯାହୈତାଭିର୍ଵା ଇମେ ଲୋକା ଵିଧୃତା ଯଦେତା ଉପଦଧାତ୍ଯେଷାଂ-ଲୋଁକାନାଂ-ଵିଁଧୃତ୍ଯୈ ସ୍ଵଯମାତୃଣ୍ଣା ଉପଧାଯ ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟକା ଉପଦଧାତୀମେ ଵୈ ଲୋକା-ସ୍ସ୍ଵଯମାତୃଣ୍ଣା ଜ୍ଯୋତିର୍ହିରଣ୍ଯଂ-ଯଁ-ଥ୍ସ୍ଵଯମାତୃଣ୍ଣା ଉପଧାଯ [ଉପଧାଯ, ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟକା ଉପଦଧାତୀ-] 25
ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟକା ଉପଦଧାତୀମା-ନେଵୈତାଭି-ର୍ଲୋକା-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତଃ କୁରୁତେ-ଽଥୋ ଏତାଭିରେଵାସ୍ମା ଇମେ ଲୋକାଃ ପ୍ର ଭାନ୍ତି ଯାସ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ସୂର୍ଯେ ରୁଚ ଉଦ୍ଯତୋ ଦିଵମାତନ୍ଵନ୍ତି ରଶ୍ମିଭିଃ । ତାଭି-ସ୍ସର୍ଵାଭୀ ରୁଚେ ଜନାଯ ନସ୍କୃଧି ॥ ଯା ଵୋ ଦେଵା-ସ୍ସୂର୍ଯେ ରୁଚୋ ଗୋଷ୍ଵଶ୍ଵେଷୁ ଯା ରୁଚଃ । ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ତାଭି-ସ୍ସର୍ଵାଭୀ ରୁଚ-ନ୍ନୋ ଧତ୍ତ ବୃହସ୍ପତେ ॥ ରୁଚନ୍ନୋ ଧେହି [ଧେହି, ବ୍ରାହ୍ମଣେଷୁ ରୁଚଗ୍ଂ] 26
ବ୍ରାହ୍ମଣେଷୁ ରୁଚଗ୍ଂ ରାଜସୁ ନସ୍କୃଧି । ରୁଚଂ-ଵିଁଶ୍ଯେଷୁ ଶୂଦ୍ରେଷୁ ମଯି ଧେହି ରୁଚା ରୁଚମ୍ ॥ ଦ୍ଵେଧା ଵା ଅଗ୍ନି-ଞ୍ଚିକ୍ଯାନସ୍ଯ ଯଶ ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତ୍ଯଗ୍ନିଂ-ଵାଁ ଚିତମୀଜାନଂ-ଵାଁ ଯଦେତା ଆହୁତୀର୍ଜୁହୋତ୍ଯାତ୍ମନ୍ନେଵ ଯଶ ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ଧତ୍ତ ଈଶ୍ଵରୋ ଵା ଏଷ ଆର୍ତିମାର୍ତୋର୍ଯୋ-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନ୍ଵନ୍ନଧି କ୍ରାମତି ତତ୍ତ୍ଵା ଯାମି ବ୍ରହ୍ମଣା ଵନ୍ଦମାନ ଇତି ଵାରୁଣ୍ଯର୍ଚା [ଇତି ଵାରୁଣ୍ଯର୍ଚା, ଜୁହୁଯାଚ୍ଛାନ୍ତି-] 27
ଜୁହୁଯାଚ୍ଛାନ୍ତି-ରେଵୈଷା ଽଗ୍ନେର୍ଗୁପ୍ତିରାତ୍ମନୋ ହଵିଷ୍କୃତୋ ଵା ଏଷ ଯୋ-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୁତେ ଯଥା ଵୈ ହଵି-ସ୍ସ୍କନ୍ଦତ୍ଯେଵଂ-ଵାଁ ଏଷ ସ୍କନ୍ଦତି ଯୋ-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚିତ୍ଵା ସ୍ତ୍ରିଯମୁପୈତି ମୈତ୍ରାଵରୁଣ୍ଯା-ଽଽମିକ୍ଷଯା ଯଜେତ ମୈତ୍ରାଵରୁଣତା-ମେଵୋପୈତ୍ଯାତ୍ମନୋ ଽସ୍କନ୍ଦାଯ ଯୋ ଵା ଅଗ୍ନିମୃତୁସ୍ଥାଂ-ଵେଁଦର୍ତୁର୍-ଋତୁରସ୍ମୈ କଲ୍ପମାନ ଏତି ପ୍ରତ୍ଯେଵ ତିଷ୍ଠତି ସଂଵଁଥ୍ସରୋ ଵା ଅଗ୍ନିର୍- [ଵା ଅଗ୍ନିଃ, ଋତୁସ୍ଥା-ସ୍ତସ୍ଯ] 28
-ଋତୁସ୍ଥା-ସ୍ତସ୍ଯ ଵସନ୍ତ-ଶ୍ଶିରୋ ଗ୍ରୀଷ୍ମୋ ଦକ୍ଷିଣଃ ପକ୍ଷୋ ଵର୍ଷାଃ ପୁଚ୍ଛଗ୍ଂ ଶରଦୁତ୍ତରଃ ପକ୍ଷୋ ହେମନ୍ତୋ ମଦ୍ଧ୍ଯ-ମ୍ପୂର୍ଵପକ୍ଷା-ଶ୍ଚିତଯୋ¶ପକ୍ଷାଃ ପୁରୀଷ-ମହୋରାତ୍ରାଣୀଷ୍ଟକା ଏଷ ଵା ଅଗ୍ନିର୍-ଋତୁସ୍ଥା ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦର୍ତୁର୍-ଋତୁରସ୍ମୈ କଲ୍ପମାନ ଏତି ପ୍ରତ୍ଯେଵ ତିଷ୍ଠତି ପ୍ରଜାପତିର୍ଵା ଏତ-ଞ୍ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯକାମୋ ନ୍ଯଧତ୍ତ ତତୋ ଵୈ ସ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯମଗଚ୍ଛଦ୍ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୁତେ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯମେଵ ଗଚ୍ଛତି ॥ 29 ॥
(ପୃଥିଵୀଂ-ଯଁଚ୍ଛ - ଯ-ଥ୍ସ୍ଵଯମାତୃଣ୍ଣା ଉପଧାଯ - ଧେହ୍ଯୃ - ଚା - ଗ୍ନି - ଶ୍ଚିନୁତେ - ତ୍ରୀଣି ଚ) (ଅ. 6)
ଯଦାକୂତା-ଥ୍ସମସୁସ୍ରୋଦ୍ଧୃଦୋ ଵା ମନସୋ ଵା ସମ୍ଭୃତ-ଞ୍ଚକ୍ଷୁଷୋ ଵା । ତମନୁ ପ୍ରେହି ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକଂ-ଯଁତ୍ରର୍ଷଯଃ ପ୍ରଥମଜା ଯେ ପୁରାଣାଃ ॥ ଏତଗ୍ଂ ସଧସ୍ଥ ପରି ତେ ଦଦାମି ଯମାଵହାଚ୍ଛେଵଧି-ଞ୍ଜାତଵେଦାଃ । ଅନ୍ଵାଗନ୍ତା ଯଜ୍ଞପତିର୍ଵୋ ଅତ୍ର ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ମ ଜାନୀତ ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ନ୍ ॥ ଜାନୀତାଦେନ-ମ୍ପରମେ ଵ୍ଯୋମ-ନ୍ଦେଵା-ସ୍ସଧସ୍ଥା ଵିଦ ରୂପମସ୍ଯ । ଯଦାଗଚ୍ଛା- [ଯଦାଗଚ୍ଛାତ୍, ପଥିଭି-ର୍ଦେଵଯାନୈ] 30
-ତ୍ପଥିଭି-ର୍ଦେଵଯାନୈ-ରିଷ୍ଟାପୂର୍ତେ କୃଣୁତା-ଦାଵି-ରସ୍ମୈ ॥ ସ-ମ୍ପ୍ର ଚ୍ଯଵଦ୍ଧ୍ଵ-ମନୁ ସ-ମ୍ପ୍ର ଯାତାଗ୍ନେ ପଥୋ ଦେଵଯାନାନ୍ କୃଣୁଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଅସ୍ମିନ୍-ଥ୍ସଧସ୍ଥେ ଅଦ୍ଧ୍ଯୁତ୍ତରସ୍ମିନ୍ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଯଜମାନଶ୍ଚ ସୀଦତ ॥ ପ୍ରସ୍ତରେଣ ପରିଧିନା ସ୍ରୁଚା ଵେଦ୍ଯା ଚ ବର୍ହିଷା । ଋଚେମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ ଵହ ସୁଵର୍ଦେଵେଷୁ ଗନ୍ତଵେ ॥ ଯଦିଷ୍ଟଂ-ଯଁ-ତ୍ପରାଦାନଂ-ଯଁଦ୍ଦତ୍ତଂ-ଯାଁ ଚ ଦକ୍ଷିଣା । ତ- [ତତ୍, ଅଗ୍ନି-] 31
-ଦଗ୍ନି-ର୍ଵୈଶ୍ଵକର୍ମଣ-ସ୍ସୁଵର୍ଦେଵେଷୁ ନୋ ଦଧତ୍ ॥ ଯେନା ସହସ୍ରଂ-ଵଁହସି ଯେନାଗ୍ନେ ସର୍ଵଵେଦସମ୍ । ତେନେମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ ଵହ ସୁଵର୍ଦେଵେଷୁ ଗନ୍ତଵେ ॥ ଯେନାଗ୍ନେ ଦକ୍ଷିଣା ଯୁକ୍ତା ଯଜ୍ଞଂ-ଵଁହନ୍ତ୍ଯୃତ୍ଵିଜଃ । ତେନେମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ ଵହ ସୁଵର୍ଦେଵେଷୁ ଗନ୍ତଵେ ॥ ଯେନା-ଽଗ୍ନେ ସୁକୃତଃ ପଥା ମଧୋର୍ଧାରା ଵ୍ଯାନଶୁଃ । ତେନେମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ ଵହ ସୁଵର୍ଦେଵେଷୁ ଗନ୍ତଵେ ॥ ଯତ୍ର ଧାରା ଅନପେତା ମଧୋର୍ଘୃତସ୍ଯ ଚ ଯାଃ । ତଦଗ୍ନିର୍ଵୈଶ୍ଵକର୍ମଣ-ସ୍ସୁଵର୍ଦେଵେଷୁ ନୋ ଦଧତ୍ ॥ 32 ॥
(ଆଗଚ୍ଛାତ୍ - ତ - ଦ୍ଵଯାନଶୁ ସ୍ତେନେମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ ଵହ ସୁଵର୍ଦେଵେଷୁ ଗନ୍ତଵେ - ଚତୁର୍ଦଶ ଚ) (ଅ. 7)
ଯାସ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ସମିଧୋ ଯାନି ଧାମ ଯା ଜିହ୍ଵା ଜାତଵେଦୋ ଯୋ ଅର୍ଚିଃ । ଯେ ତେ ଅଗ୍ନେ ମେଡଯୋ ଯ ଇନ୍ଦଵସ୍ତେଭିରାତ୍ମାନ-ଞ୍ଚିନୁହି ପ୍ରଜାନନ୍ନ୍ ॥ ଉଥ୍ସନ୍ନଯଜ୍ଞୋ ଵା ଏଷ ଯଦଗ୍ନିଃ କିଂ-ଵାଁ-ଽହୈତସ୍ଯ କ୍ରିଯତେ କିଂ-ଵାଁ ନ ଯଦ୍ଵା ଅଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ-ରଗ୍ନେଶ୍ଚିନ୍ଵନ୍ନ-ନ୍ତରେତ୍ଯାତ୍ମନୋ ଵୈ ତଦନ୍ତରେତି ଯାସ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ସମିଧୋ ଯାନି [ସମିଧୋ ଯାନି, ଧାମେତ୍ଯାହୈଷା] 33
ଧାମେତ୍ଯାହୈଷା ଵା ଅଗ୍ନେ-ସ୍ସ୍ଵଯ-ଞ୍ଚିତିରଗ୍ନିରେଵ ତଦଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୋତି ନାଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁରାତ୍ମନୋ-ଽନ୍ତରେତି ଚତସ୍ର ଆଶାଃ ପ୍ରଚରନ୍ତ୍ଵଗ୍ନଯ ଇମ-ନ୍ନୋ ଯଜ୍ଞ-ନ୍ନଯତୁ ପ୍ରଜାନନ୍ନ୍ । ଘୃତ-ମ୍ପିନ୍ଵନ୍ନଜରଗ୍ଂ ସୁଵୀର-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ସମି-ଦ୍ଭଵତ୍ଯାହୁତୀନାମ୍ ॥ ସୁଵର୍ଗାଯ ଵା ଏଷ ଲୋକାଯୋପ ଧୀଯତେ ଯ-ତ୍କୂର୍ମଶ୍ଚତସ୍ର ଆଶାଃ ପ୍ର ଚରନ୍ତ୍ଵଗ୍ନଯ ଇତ୍ଯାହ [ଇତ୍ଯାହ, ଦିଶ ଏଵୈତେନ] 34
ଦିଶ ଏଵୈତେନ ପ୍ର ଜାନାତୀମ-ନ୍ନୋ ଯଜ୍ଞ-ନ୍ନଯତୁ ପ୍ରଜାନନ୍ନିତ୍ଯାହ ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯାଭିନୀତ୍ଯୈ ବ୍ରହ୍ମ ସମି-ଦ୍ଭଵତ୍ଯାହୁତୀନା-ମିତ୍ଯାହ ବ୍ରହ୍ମଣା ଵୈ ଦେଵା-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମାଯନ୍ ଯ-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଵତ୍ଯୋପଦଧାତି ବ୍ରହ୍ମଣୈଵ ତ-ଦ୍ଯଜମାନ-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମେତି ପ୍ରଜାପତିର୍ଵା ଏଷ ଯଦଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଜାଃ ପଶଵ-ଶ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ରୂପଗ୍ଂ ସର୍ଵାନ୍ ଵର୍ଣାନିଷ୍ଟକାନା-ଙ୍କୁର୍ଯା-ଦ୍ରୂପେଣୈଵ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯଵ ରୁନ୍ଧେ-ଽଥୋ ପ୍ରଜାଭ୍ଯ ଏଵୈନ-ମ୍ପଶୁଭ୍ଯ-ଶ୍ଛନ୍ଦୋଭ୍ଯୋ ଽଵରୁଦ୍ଧ୍ଯ ଚିନୁତେ ॥ 35 ॥
(ଯାନ୍ଯ - ଗ୍ନଯ ଇତ୍ଯାହେ - ଷ୍ଟକାନାଗ୍ଂ - ଷୋଡଶ ଚ) (ଅ. 8)
ମଯି ଗୃହ୍ଣାମ୍ଯଗ୍ରେ ଅଗ୍ନିଗ୍ଂ ରାଯସ୍ପୋଷାଯ ସୁପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵାଯ ସୁଵୀର୍ଯାଯ । ମଯି ପ୍ରଜା-ମ୍ମଯି ଵର୍ଚୋ ଦଧାମ୍ଯରିଷ୍ଟା-ସ୍ସ୍ଯାମ ତନୁଵା ସୁଵୀରାଃ ॥ ଯୋ ନୋ ଅଗ୍ନିଃ ପିତରୋ ହୃଥ୍ସ୍ଵନ୍ତରମର୍ତ୍ଯୋ ମର୍ତ୍ଯାଗ୍ଂ ଆଵିଵେଶ । ତମାତ୍ମ-ନ୍ପରି ଗୃହ୍ଣୀମହେ ଵଯ-ମ୍ମା ସୋ ଅସ୍ମାଗ୍ଂ ଅଵହାଯ ପରା ଗାତ୍ ॥ ଯଦଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁରାତ୍ମନ୍ନଗ୍ନିମ-ଗୃହୀତ୍ଵା-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୁଯାଦ୍ଯୋ-ଽସ୍ଯ ସ୍ଵୋ-ଽଗ୍ନିସ୍ତମପି [ସ୍ଵୋ-ଽଗ୍ନିସ୍ତମପି, ଯଜମାନାଯ] 36
ଯଜମାନାଯ ଚିନୁଯାଦଗ୍ନି-ଙ୍ଖଲୁ ଵୈ ପଶଵୋ-ଽନୂପ ତିଷ୍ଠନ୍ତେ-ଽପକ୍ରାମୁକା ଅସ୍ମା-ତ୍ପଶଵଃ ସ୍ଯୁର୍ମଯି ଗୃହ୍ଣାମ୍ଯଗ୍ରେ ଅଗ୍ନିମିତ୍ଯାହା-ଽଽତ୍ମନ୍ନେଵ ସ୍ଵମଗ୍ନି-ନ୍ଦାଧାର ନାସ୍ମା-ତ୍ପଶଵୋ-ଽପ କ୍ରାମନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ଯନ୍ମୃଚ୍ଚା-ଽଽପଶ୍ଚାଗ୍ନେ-ରନାଦ୍ଯ-ମଥ କସ୍ମାନ୍ମୃଦା ଚାଦ୍ଭିଶ୍ଚା-ଽଗ୍ନିଶ୍ଚୀଯତ ଇତି ଯଦଦ୍ଭି-ସ୍ସଂ-ଯୌଁ- [ଯଦଦ୍ଭି-ସ୍ସଂ-ଯୌଁତି, ଆପୋ ଵୈ] 37
-ତ୍ଯାପୋ ଵୈ ସର୍ଵା ଦେଵତା ଦେଵତାଭିରେଵୈନଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ସୃଜତି ଯନ୍ମୃଦା ଚିନୋତୀଯଂ-ଵାଁ ଅଗ୍ନିର୍ଵୈଶ୍ଵାନରୋ-ଽଗ୍ନିନୈଵ ତଦଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୋତି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ଯନ୍ମୃଦା ଚାଦ୍ଭିଶ୍ଚାଗ୍ନିଶ୍ଚୀଯତେ-ଽଥ କସ୍ମାଦଗ୍ନିରୁଚ୍ଯତ ଇତି ଯଚ୍ଛନ୍ଦୋଭି-ଶ୍ଚିନୋତ୍ଯଗ୍ନଯୋ ଵୈ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ତସ୍ମାଦଗ୍ନିରୁଚ୍ଯତେ-ଽଥୋ ଇଯଂ-ଵାଁ ଅଗ୍ନିର୍ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ଯ- [ଅଗ୍ନିର୍ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ଯତ୍, ମୃଦା ଚିନୋତି] 38
-ନ୍ମୃଦା ଚିନୋତି ତସ୍ମାଦଗ୍ନିରୁଚ୍ଯତେ ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟକା ଉପ ଦଧାତି ଜ୍ଯୋତିର୍ଵୈ ହିରଣ୍ଯ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିରେଵା-ଽସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତ୍ଯଥୋ ତେଜୋ ଵୈ ହିରଣ୍ଯ-ନ୍ତେଜ ଏଵା-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତେ ଯୋ ଵା ଅଗ୍ନିଗ୍ଂ ସର୍ଵତୋମୁଖ-ଞ୍ଚିନୁତେ ସର୍ଵାସୁ ପ୍ରଜାସ୍ଵନ୍ନମତ୍ତି ସର୍ଵା ଦିଶୋ-ଽଭି ଜଯତି ଗାଯତ୍ରୀ-ମ୍ପୁରସ୍ତାଦୁପ ଦଧାତି ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣତୋ ଜଗତୀ-ମ୍ପଶ୍ଚାଦନୁଷ୍ଟୁଭମୁତ୍ତରତଃ ପଙ୍କ୍ତି-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯ ଏଷ ଵା ଅଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵତୋମୁଖସ୍ତଂ-ଯଁ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାଗ୍ଶ୍ଚିନୁତେ ସର୍ଵାସୁ ପ୍ରଜାସ୍ଵନ୍ନମତ୍ତି ସର୍ଵା ଦିଶୋ-ଽଭି ଜଯତ୍ଯଥୋ ଦିଶ୍ଯେଵ ଦିଶ-ମ୍ପ୍ର ଵଯତି ତସ୍ମା-ଦ୍ଦିଶି ଦି-କ୍ପ୍ରୋତା ॥ 39 ॥
(ଅପି-ସଂଯୌଁତି-ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ଯ-ଦେଷ ଵୈ-ପଞ୍ଚଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 9)
ପ୍ରଜାପତି-ରଗ୍ନି-ମସୃଜତ ସୋ-ଽସ୍ମା-ଥ୍ସୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରା-ମ୍ପ୍ରା-ଽଦ୍ରଵ-ତ୍ତସ୍ମା ଅଶ୍ଵ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯାସ୍ଯ-ଥ୍ସ ଦକ୍ଷିଣା-ଽଽଵର୍ତତ ତସ୍ମୈ ଵୃଷ୍ଣି-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯାସ୍ଯ-ଥ୍ସ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଙା-ଽଵର୍ତତ ତସ୍ମା ଋଷଭ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯାସ୍ଯ-ଥ୍ସ ଉଦଙ୍ଙା-ଽଵର୍ତତ ତସ୍ମୈ ବସ୍ତ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯାସ୍ଯ-ଥ୍ସ ଊର୍ଧ୍ଵୋ-ଽଦ୍ରଵ-ତ୍ତସ୍ମୈ ପୁରୁଷ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯାସ୍ଯଦ୍ଯ-ତ୍ପଶୁଶୀର୍ଷାଣ୍ଯୁପଦଧାତି ସର୍ଵତ ଏଵୈନ- [ଏଵୈନମ୍, ଅଵରୁଦ୍ଧ୍ଯ ଚିନୁତ] 40
-ମଵରୁଦ୍ଧ୍ଯ ଚିନୁତ ଏତା ଵୈ ପ୍ରାଣଭୃତ-ଶ୍ଚକ୍ଷୁଷ୍ମତୀରିଷ୍ଟକା ଯ-ତ୍ପଶୁଶୀର୍ଷାଣି ଯ-ତ୍ପଶୁଶୀର୍ଷାଣ୍ଯୁପଦଧାତି ତାଭିରେଵ ଯଜମାନୋ-ଽମୁଷ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ ପ୍ରାଣିତ୍ଯଥୋ ତାଭିରେଵାସ୍ମା ଇମେ ଲୋକାଃ ପ୍ର ଭାନ୍ତି ମୃଦା-ଽଭିଲିପ୍ଯୋପ ଦଧାତି ମେଦ୍ଧ୍ଯତ୍ଵାଯ ପଶୁର୍ଵା ଏଷ ଯଦଗ୍ନିରନ୍ନ-ମ୍ପଶଵ ଏ ଷ ଖଲୁ ଵା ଅଗ୍ନିର୍ଯ-ତ୍ପଶୁଶୀର୍ଷାଣି ଯ-ଙ୍କାମଯେତ କନୀଯୋ-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନଗ୍ଗ୍ - [କନୀଯୋ-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନମ୍, ସ୍ଯାଦିତି] 41
ସ୍ଯାଦିତି ସନ୍ତରା-ନ୍ତସ୍ଯ ପଶୁଶୀର୍ଷାଣ୍ଯୁପ ଦଦ୍ଧ୍ଯା-ତ୍କନୀଯ ଏଵାସ୍ଯାନ୍ନ-ମ୍ଭଵତି ଯ-ଙ୍କାମଯେତ ସମାଵଦସ୍ଯାନ୍ନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯାଦିତି ମଦ୍ଧ୍ଯତସ୍ତସ୍ଯୋପ ଦଦ୍ଧ୍ଯା-ଥ୍ସମାଵ-ଦେଵାସ୍ଯାନ୍ନ-ମ୍ଭଵତି ଯ-ଙ୍କାମଯେତ ଭୂଯୋ-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯାଦିତ୍ଯନ୍ତେଷୁ ତସ୍ଯ ଵ୍ଯୁଦୂହ୍ଯୋପ ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦନ୍ତତ ଏଵାସ୍ମା ଅନ୍ନମଵ ରୁନ୍ଧେ ଭୂଯୋ-ଽସ୍ଯାନ୍ନ-ମ୍ଭଵତି ॥ 42 ॥
(ଏନ- ମସ୍ଯାନ୍ନଂ - ଭୂଯୋ-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନ-ମ୍ଭଵତି) (ଅ. 10)
ସ୍ତେଗା-ନ୍ଦଗ୍ଗ୍ଷ୍ଟ୍ରାଭ୍ଯା-ମ୍ମଣ୍ଡୂକାନ୍ ଜମ୍ଭ୍ଯେଭିରାଦକାଂ-ଖାଦେନୋର୍ଜଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ସୂଦେନା-ଽରଣ୍ଯ-ଞ୍ଜାମ୍ବୀଲେନ ମୃଦ-ମ୍ବର୍ସ୍ଵେଭି-ଶ୍ଶର୍କରାଭିରଵକାମଵକାଭି-ଶ୍ଶର୍କରାମୁଥ୍ସାଦେନ ଜିହ୍ଵାମଵକ୍ରନ୍ଦେନ ତାଲୁଗ୍ଂ ସରସ୍ଵତୀ-ଞ୍ଜିହ୍ଵାଗ୍ରେଣ ॥ 43 ॥
(ସ୍ତେଗାନ୍ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 11)
ଵାଜଗ୍ଂ ହନୂଭ୍ଯାମପ ଆସ୍ଯେନା-ଽଽଦିତ୍ଯା-ଞ୍ଛ୍ମଶ୍ରୁଭି-ରୁପଯାମ-ମଧରେଣୋଷ୍ଠେନ ସଦୁତ୍ତରେଣାନ୍ତରେଣା-ନୂକାଶ-ମ୍ପ୍ରକାଶେନ ବାହ୍ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ତନଯିତ୍ନୁ-ନ୍ନିର୍ବାଧେନ ସୂର୍ଯାଗ୍ନୀ ଚକ୍ଷୁର୍ଭ୍ଯାଂ-ଵିଁଦ୍ଯୁତୌ କନାନକାଭ୍ଯାମଶନି-ମ୍ମସ୍ତିଷ୍କେଣ ବଲ-ମ୍ମଜ୍ଜଭିଃ ॥ 44 ॥
(ଵାଜ-ମ୍ପଞ୍ଚଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 12)
କୂର୍ମା-ଞ୍ଛଫୈରଚ୍ଛଲାଭିଃ କପିଞ୍ଜଲାନ୍ଥ୍ସାମ କୁଷ୍ଠିକାଭିର୍ଜଵ-ଞ୍ଜଙ୍ଘାଭିରଗଦ-ଞ୍ଜାନୁଭ୍ଯାଂ-ଵୀଁର୍ଯ-ଙ୍କୁହାଭ୍ଯା-ମ୍ଭଯ-ମ୍ପ୍ରଚାଲାଭ୍ଯା-ଙ୍ଗୁହୋପପକ୍ଷାଭ୍ଯା-ମଶ୍ଵିନାଵଗ୍ଂ ସାଭ୍ଯାମଦିତିଗ୍ଂ ଶୀର୍ଷ୍ଣା ନିର୍-ଋତି-ନ୍ନିର୍ଜାଲ୍ମକେନ ଶୀର୍ଷ୍ଣା ॥ 45 ॥
(କୂର୍ମାନ୍-ତ୍ରଯୋଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 13)
ଯୋକ୍ତ୍ର-ଙ୍ଗୃଦ୍ଧ୍ରାଭିର୍ଯୁଗମାନତେନ ଚିତ୍ତ-ମ୍ମନ୍ଯାଭି-ସ୍ସଙ୍କ୍ରୋଶା-ନ୍ପ୍ରାଣୈଃ ପ୍ରକାଶେନ ତ୍ଵଚ-ମ୍ପରାକାଶେନାନ୍ତରା-ମ୍ମଶକାନ୍ କେଶୈରିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵପସା ଵହେନ ବୃହସ୍ପତିଗ୍ଂ ଶକୁନିସାଦେନ ରଥମୁଷ୍ଣିହାଭିଃ ॥ 46 ॥
(ଯୋକ୍ତ୍ର - ମେକଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 14)
ମିତ୍ରାଵରୁଣୌ ଶ୍ରୋଣୀଭ୍ଯାମିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଶିଖଣ୍ଡାଭ୍ଯା-ମିନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ ଊରୁଭ୍ଯାମିନ୍ଦ୍ରାଵିଷ୍ଣୂ ଅଷ୍ଠୀଵଦ୍ଭ୍ଯାଗ୍ଂ ସଵିତାର-ମ୍ପୁଚ୍ଛେନ ଗନ୍ଧର୍ଵାଞ୍ଛେପେନା-ଫ୍ସରସୋ ମୁଷ୍କାଭ୍ଯା-ମ୍ପଵମାନ-ମ୍ପାଯୁନା ପଵିତ୍ର-ମ୍ପୋତ୍ରାଭ୍ଯାମାକ୍ରମଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ଥୂରାଭ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରତିକ୍ରମଣ-ଙ୍କୁଷ୍ଠାଭ୍ଯାମ୍ ॥ 47 ॥
(ମିତ୍ରାଵରୁଣୌ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 15)
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ କ୍ରୋଡୋ ଽଦିତ୍ଯୈ ପାଜସ୍ଯ-ନ୍ଦିଶା-ଞ୍ଜତ୍ରଵୋ ଜୀମୂତାନ୍ ହୃଦଯୌପଶାଭ୍ଯା-ମନ୍ତରିକ୍ଷ-ମ୍ପୁରିତତା ନଭ ଉଦର୍ଯେଣେନ୍ଦ୍ରାଣୀ-ମ୍ପ୍ଲୀହ୍ନା ଵଲ୍ମୀକାନ୍ କ୍ଲୋମ୍ନା ଗିରୀ-ନ୍ପ୍ଲାଶିଭିଃ ସମୁଦ୍ରମୁଦରେଣ ଵୈଶ୍ଵାନର-ମ୍ଭସ୍ମନା ॥ 48 ॥
(ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ - ଦ୍ଵାଵିଶତିଃ) (ଅ. 16)
ପୂଷ୍ଣୋ ଵନିଷ୍ଠୁରନ୍ଧାହେ-ସ୍ସ୍ଥୂରଗୁଦା ସର୍ପା-ନ୍ଗୁଦାଭିର୍-ଋତୂ-ନ୍ପୃଷ୍ଟୀଭିର୍ଦିଵ-ମ୍ପୃଷ୍ଠେନ ଵସୂନା-ମ୍ପ୍ରଥମା କୀକସା ରୁଦ୍ରାଣା-ନ୍ଦ୍ଵିତୀଯା ଽଽଦିତ୍ଯାନା-ନ୍ତୃତୀଯା ଽଙ୍ଗିରସା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥୀ ସାଦ୍ଧ୍ଯାନା-ମ୍ପଞ୍ଚମୀ ଵିଶ୍ଵେଷା-ନ୍ଦେଵାନାଗ୍ଂ ଷଷ୍ଠୀ ॥ 49 ॥
(ପୂଷ୍ଣ - ଶ୍ଚତୁର୍ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 17)
ଓଜୋ ଗ୍ରୀଵାଭି-ର୍ନିର୍-ଋତିମସ୍ଥଭିରିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵପସା ଵହେନ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଵିଚଲ-ସ୍ସ୍କନ୍ଧୋ ଽହୋରାତ୍ରଯୋର୍ଦ୍ଵିତୀଯୋ ଽର୍ଧମାସାନା-ନ୍ତୃତୀଯୋ ମାସା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥ ଋତୂନା-ମ୍ପଞ୍ଚମ-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ଯ ଷଷ୍ଠଃ ॥ 50 ॥
(ଓଜୋ - ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 18)
ଆନନ୍ଦ-ନ୍ନନ୍ଦଥୁନା କାମ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯାସାଭ୍ଯା-ମ୍ଭଯଗ୍ଂ ଶିତୀମଭ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରଶିଷ-ମ୍ପ୍ରଶାସାଭ୍ଯାଗ୍ଂ ସୂର୍ଯାଚନ୍ଦ୍ରମସୌ ଵୃକ୍ଯାଭ୍ଯାଗ୍ ଶ୍ଯାମଶବଲୌ ମତସ୍ନାଭ୍ଯାଂ-ଵ୍ଯୁଁଷ୍ଟିଗ୍ଂ ରୂପେଣ ନିମ୍ରୁକ୍ତିମରୂପେଣ ॥ 51 ॥
(ଆନନ୍ଦଗ୍ଂ - ଷୋଡଶ) (ଅ. 19)
ଅହର୍ମାଗ୍ଂସେନ ରାତ୍ରି-ମ୍ପୀଵସା-ଽପୋ ଯୂଷେଣ ଘୃତଗ୍ଂ ରସେନ ଶ୍ଯାଂ-ଵଁସଯା ଦୂଷୀକାଭିର୍-ହ୍ରାଦୁନି-ମଶ୍ରୁଭିଃ ପୃଷ୍ଵା-ନ୍ଦିଵଗ୍ଂ ରୂପେଣ ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ପ୍ରତିରୂପେଣ ପୃଥିଵୀ-ଞ୍ଚର୍ମଣା ଛଵୀ-ଞ୍ଛଵ୍ଯୋ ପାକୃତାଯ ସ୍ଵାହା ଽଽଲବ୍ଧାଯ ସ୍ଵାହା ହୁତାଯ ସ୍ଵାହା ॥ 52 ॥
(ଅହର - ଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 20)
ଅଗ୍ନେଃ ପକ୍ଷତି-ସ୍ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ନିପକ୍ଷତି-ସ୍ସୋମସ୍ଯ ତୃତୀଯା-ଽପା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥ୍ଯୋଷଧୀନା-ମ୍ପଞ୍ଚମୀ ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ଯ ଷଷ୍ଠୀ ମରୁତାଗ୍ଂ ସପ୍ତମୀ ବୃହସ୍ପତେରଷ୍ଟମୀ ମିତ୍ରସ୍ଯ ନଵମୀ ଵରୁଣସ୍ଯ ଦଶମୀନ୍ଦ୍ରସ୍ଯୈକାଦଶୀ ଵିଶ୍ଵେଷା-ନ୍ଦେଵାନା-ନ୍ଦ୍ଵାଦଶୀ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵ୍ଯୋଃ ପାର୍ଶ୍ଵଂ-ଯଁମସ୍ଯ ପାଟୂରଃ ॥ 53 ॥
(ଅଗ୍ନେ-ରେକାନ୍ନ ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍) (ଅ. 21)
ଵାଯୋଃ ପକ୍ଷତି-ସ୍ସରସ୍ଵତୋ ନିପକ୍ଷତି-ଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମସ-ସ୍ତୃତୀଯା ନକ୍ଷତ୍ରାଣା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥୀ ସଵିତୁଃ ପଞ୍ଚମୀ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଷଷ୍ଠୀ ସର୍ପାଣାଗ୍ଂ ସପ୍ତମ୍ଯର୍ଯମ୍ଣୋ-ଽଷ୍ଟମୀ ତ୍ଵଷ୍ଟୁର୍ନଵମୀ ଧାତୁର୍ଦଶମୀନ୍ଦ୍ରାଣ୍ଯା ଏକାଦଶ୍ଯଦିତ୍ଯୈ ଦ୍ଵାଦଶୀ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵ୍ଯୋଃ ପାର୍ଶ୍ଵଂ-ଯଁମ୍ଯୈ ପାଟୂରଃ ॥ 54 ॥
(ଵାଯୋ - ରଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 22)
ପନ୍ଥାମନୂଵୃଗ୍ଭ୍ଯାଗ୍ଂ ସନ୍ତତିଗ୍ଗ୍ ସ୍ନାଵନ୍ଯାଭ୍ଯାଗ୍ଂ ଶୁକା-ନ୍ପିତ୍ତେନ ହରିମାଣଂ-ଯଁକ୍ନା ହଲୀକ୍ଷ୍ଣା-ନ୍ପାପଵାତେନ କୂଶ୍ମାଞ୍ଛକଭି-ଶ୍ଶଵର୍ତାନୂଵଦ୍ଧ୍ଯେନ ଶୁନୋ ଵିଶସନେନ ସର୍ପାନ୍ ଁଲୋହିତଗନ୍ଧେନ ଵଯାଗ୍ଂସି ପକ୍ଵଗନ୍ଧେନ ପିପୀଲିକାଃ ପ୍ରଶାଦେନ ॥ 55 ॥
(ପନ୍ଥାଂ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 23)
କ୍ରମୈରତ୍ଯକ୍ରମୀ-ଦ୍ଵାଜୀ ଵିଶ୍ଵୈର୍ଦେଵୈର୍ଯଜ୍ଞିଯୈ-ସ୍ସଂଵିଁଦାନଃ । ସ ନୋ ନଯ ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକ-ନ୍ତସ୍ଯ ତେ ଵଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଧଯା ମଦେମ ॥ 56 ॥
(କ୍ରମୈ - ରଷ୍ଟାଦଶ) (ଅ. 24)
ଦ୍ଯୌସ୍ତେ ପୃଷ୍ଠ-ମ୍ପୃଥିଵୀ ସଧସ୍ଥମାତ୍ମାନ୍ତରିକ୍ଷଗ୍ଂ ସମୁଦ୍ରୋ ଯୋନି-ସ୍ସୂର୍ଯସ୍ତେ ଚକ୍ଷୁର୍ଵାତଃ ପ୍ରାଣଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମା-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର-ମ୍ମାସାଶ୍ଚାର୍ଧମାସାଶ୍ଚ ପର୍ଵାଣ୍ଯୃତଵୋଙ୍ଗାନି ସଂଵଁଥ୍ସରୋ ମହିମା ॥ 57 ॥
(ଦ୍ଯୌ - ପଞ୍ଚଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 25)
ଅଗ୍ନିଃ ପଶୁରାସୀ-ତ୍ତେନାଯଜନ୍ତ ସ ଏତଂ-ଲୋଁକମଜଯ-ଦ୍ଯସ୍ମିନ୍ନଗ୍ନି-ସ୍ସ ତେ ଲୋକସ୍ତ-ଞ୍ଜେଷ୍ଯସ୍ଯଥାଵ ଜିଘ୍ର ଵାଯୁଃ ପଶୁରାସୀ-ତ୍ତେନାଯଜନ୍ତ ସ ଏତଂ-ଲୋଁକମଜଯ-ଦ୍ଯସ୍ମିନ୍ ଵାଯୁ-ସ୍ସ ତେ ଲୋକସ୍ତସ୍ମା-ତ୍ତ୍ଵା-ଽନ୍ତରେଷ୍ଯାମି ଯଦି ନାଵଜିଘ୍ରସ୍ଯାଦିତ୍ଯଃ ପଶୁରାସୀ-ତ୍ତେନାଯଜନ୍ତ ସ ଏତଂ-ଲୋଁକମଜଯ-ଦ୍ଯସ୍ମି-ନ୍ନାଦିତ୍ଯ-ସ୍ସ ତେ ଲୋକସ୍ତ-ଞ୍ଜେଷ୍ଯସି ଯଦ୍ଯଵଜିଘ୍ରସି ॥ 58 ॥
(ଯସ୍ମି - ନ୍ନଷ୍ଟୌ ଚ) (ଅ. 26)
(ଯୋ ଵା ଅଯଥାଦେଵତ - ନ୍ତ୍ଵାମଗ୍ନ - ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ - ଚିତ୍ତିଂ - ଁଯଥା ଵୈ - ଵଯୋ ଵୈ - ଯଦାକୂତା--ଦ୍ଯାସ୍ତେ ଅଗ୍ନେ - ମଯି ଗୃହ୍ଣାମି - ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସୋ-ଽସ୍ମାଥ୍ - ସ୍ତେଗାନ୍ - ଵାଜଂ - କୂର୍ମାନ୍ - ଯୋକ୍ତ୍ରଂ - ମିତ୍ରାଵରୁଣା - ଵିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ - ପୂଷ୍ଣ - ଓଜ - ଆନନ୍ଦ - ମହ - ରଗ୍ନେ - ର୍ଵାଯୋଃ - ପନ୍ଥାଂ - କ୍ରମୈ - ର୍ଦ୍ଯୌସ୍ତେ - ଽଗ୍ନିଃ ପଶୁରାସୀଥ୍ - ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂଶତିଃ)
(ଯୋ ଵା - ଏଵା-ଽଽହୁତି - ମଭଵନ୍ - ପଥିଭି - ରଵରୁଧ୍ଯା - ଽଽନନ୍ଦ - ମଷ୍ଟୌ ପଞ୍ଚଶତ୍ )
(ଯୋ ଵା ଅଯଥାଦେଵତମ୍, ଁଯଦ୍ଯଵଜିଘ୍ରସି)
( ସାଵିତ୍ରାଣି - ଵିଷ୍ଣୁମୁଖା - ଉଥ୍ସନ୍ନଯଜ୍ଞୋ - ଦେଵାସୁରା - ଯଦେକେନ - ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣା - ଯୋ ଵା- ସପ୍ତ ) (7)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପଞ୍ଚମକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଯୋ ଵା ଅଯଥାଦେଵତମଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୁତ ଆ ଦେଵତାଭ୍ଯୋ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ପାପୀଯା-ନ୍ଭଵତି ଯୋ ଯଥାଦେଵତ-ନ୍ନ ଦେଵତାଭ୍ଯ ଆ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ଵସୀଯା-ନ୍ଭଵତ୍ଯାଗ୍ନେଯ୍ଯା ଗାଯତ୍ରିଯା ପ୍ରଥମା-ଞ୍ଚିତିମଭି ମୃଶେ-ତ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭା ଦ୍ଵିତୀଯା-ଞ୍ଜଗତ୍ଯା ତୃତୀଯାମନୁଷ୍ଟୁଭା ଚତୁର୍ଥୀ-ମ୍ପଙ୍କ୍ତ୍ଯା ପଞ୍ଚମୀଂ-ଯଁଥାଦେଵତମେଵାଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୁତେ ନ ଦେଵତାଭ୍ଯ ଆ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ଵସୀଯା-ନ୍ଭଵତୀଡାଯୈ ଵା ଏଷା ଵିଭକ୍ତିଃ ପଶଵ ଇଡା ପଶୁଭିରେନ- [ପଶୁଭିରେନମ୍, ଚିନୁତେ ଯୋ ଵୈ] 1
-ଞ୍ଚିନୁତେ ଯୋ ଵୈ ପ୍ରଜାପତଯେ ପ୍ରତି ପ୍ରୋଚ୍ଯାଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୋତି ନା-ଽଽର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛ-ତ୍ଯଶ୍ଵାଵଭିତସ୍ତିଷ୍ଠେତା-ଙ୍କୃଷ୍ଣ ଉତ୍ତରତ-ଶ୍ଶ୍ଵେତୋ ଦକ୍ଷିଣସ୍ତାଵାଲଭ୍ଯେଷ୍ଟକା ଉପ ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦେତଦ୍ଵୈ ପ୍ରଜାପତେ ରୂପ-ମ୍ପ୍ରାଜାପତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵଃ ସାକ୍ଷାଦେଵ ପ୍ରଜାପତଯେ ପ୍ରତିପ୍ରୋଚ୍ଯାଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୋତି ନା-ଽଽର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛତ୍ଯେତଦ୍ଵା ଅହ୍ନୋ ରୂପଂ-ଯଁଚ୍ଛ୍ଵେତୋ-ଽଶ୍ଵୋ ରାତ୍ରିଯୈ କୃଷ୍ଣ ଏତଦହ୍ନୋ [ଏତଦହ୍ନଃ, ରୂପଂ-ଯଁଦିଷ୍ଟକା] 2
ରୂପଂ-ଯଁଦିଷ୍ଟକା ରାତ୍ରିଯୈ ପୁରୀଷମିଷ୍ଟକା ଉପଧାସ୍ଯଞ୍ଛ୍ଵେତ-ମଶ୍ଵମଭି ମୃଶେ-ତ୍ପୁରୀଷମୁପଧାସ୍ଯନ୍ କୃଷ୍ଣମହୋରାତ୍ରାଭ୍ଯାମେଵୈନ-ଞ୍ଚିନୁତେ ହିରଣ୍ଯ ପାତ୍ର-ମ୍ମଧୋଃ ପୂର୍ଣ-ନ୍ଦଦାତି ମଧଵ୍ଯୋ ଽସାନୀତି ସୌର୍ଯା ଚିତ୍ରଵତ୍ଯା-ଽଵେକ୍ଷତେ ଚିତ୍ରମେଵ ଭଵତି ମଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦିନେ-ଽଶ୍ଵମଵ ଘ୍ରାପଯତ୍ଯସୌ ଵା ଆଦିତ୍ଯ ଇନ୍ଦ୍ର ଏଷ ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵସ୍ତମେଵ ସାକ୍ଷାଦୃଦ୍ଧ୍ନୋତି ॥ 3 ॥
(ଏନ - ମେତଦହ୍ନୋ - ଽଷ୍ଟାଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 1)
ତ୍ଵାମଗ୍ନେ ଵୃଷଭ-ଞ୍ଚେକିତାନ-ମ୍ପୁନର୍ଯୁଵାନ-ଞ୍ଜନଯନ୍ନୁପାଗାମ୍ । ଅସ୍ଥୂରି ଣୋ ଗାର୍ହପତ୍ଯାନି ସନ୍ତୁ ତିଗ୍ମେନ ନୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ସଗ୍ଂ ଶିଶାଧି ॥ ପଶଵୋ ଵା ଏତେ ଯଦିଷ୍ଟକାଶ୍ଚିତ୍ଯା-ଞ୍ଚିତ୍ଯାମୃଷଭମୁପ ଦଧାତି ମିଥୁନମେଵାସ୍ଯ ତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞେ କରୋତି ପ୍ରଜନନାଯ ତସ୍ମା-ଦ୍ଯୂଥେଯୂଥ ଋଷଭଃ ॥ ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ଯ ପ୍ରତିମାଂ-ଯାଁ-ନ୍ତ୍ଵା ରାତ୍ର୍ଯୁପାସତେ । ପ୍ରଜାଗ୍ଂ ସୁଵୀରା-ଙ୍କୃତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵମାଯୁର୍ଵ୍ଯଶ୍ଞଵତ୍ ॥ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯା- [ପ୍ରାଜାପତ୍ଯାମ୍, ଏତାମୁପ] 4
-ମେତାମୁପ ଦଧାତୀଯଂ-ଵାଁ ଵୈଷୈକାଷ୍ଟକା ଯଦେଵୈକାଷ୍ଟକାଯାମନ୍ନ-ଙ୍କ୍ରିଯତେ ତଦେଵୈତଯାଵ ରୁନ୍ଧ ଏଷା ଵୈ ପ୍ରଜାପତେଃ କାମଦୁଘା ତଯୈଵ ଯଜମାନୋ-ଽମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ-ଽଗ୍ନି-ନ୍ଦୁହେ ଯେନ ଦେଵା ଜ୍ଯୋତିଷୋର୍ଧ୍ଵା ଉଦାଯନ୍ ଯେନା-ଽଽଦିତ୍ଯା ଵସଵୋ ଯେନ ରୁଦ୍ରାଃ । ଯେନାଙ୍ଗିରସୋ ମହିମାନ-ମାନଶୁସ୍ତେନୈତୁ ଯଜମାନ-ସ୍ସ୍ଵସ୍ତି ॥ ସୁଵର୍ଗାଯ ଵା ଏଷ ଲୋକାଯ [ଲୋକାଯ, ଚୀଯତେ ଯଦଗ୍ନିର୍ଯେନ] 5
ଚୀଯତେ ଯଦଗ୍ନିର୍ଯେନ ଦେଵା ଜ୍ଯୋତିଷୋର୍ଧ୍ଵା ଉଦାଯନ୍ନିତ୍ଯୁଖ୍ଯଗ୍ଂ ସମିନ୍ଧ ଇଷ୍ଟକା ଏଵୈତା ଉପ ଧତ୍ତେ ଵାନସ୍ପତ୍ଯା-ସ୍ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ସମଷ୍ଟ୍ଯୈ ଶତାଯୁଧାଯ ଶତଵୀର୍ଯାଯ ଶତୋତଯେ ଽଭିମାତିଷାହେ । ଶତଂ-ଯୋଁ ନଃ ଶରଦୋ ଅଜୀତାନିନ୍ଦ୍ରୋ ନେଷଦତି ଦୁରିତାନି ଵିଶ୍ଵା ॥ ଯେ ଚତ୍ଵାରଃ ପଥଯୋ ଦେଵଯାନା ଅନ୍ତରା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଵିଯନ୍ତି । ତେଷାଂ-ଯୋଁ ଅଜ୍ଯାନି- ମଜୀତି-ମାଵହା-ତ୍ତସ୍ମୈ ନୋ ଦେଵାଃ [ନୋ ଦେଵାଃ, ପରି ଦତ୍ତେହ ସର୍ଵେ ।] 6
ପରି ଦତ୍ତେହ ସର୍ଵେ ॥ ଗ୍ରୀଷ୍ମୋ ହେମନ୍ତ ଉତ ନୋ ଵସନ୍ତ-ଶ୍ଶର-ଦ୍ଵର୍ଷା-ସ୍ସୁଵିତନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ । ତେଷାମୃତୂନାଗ୍ଂ ଶତ ଶାରଦାନା-ନ୍ନିଵାତ ଏଷାମଭଯେ ସ୍ଯାମ ॥ ଇଦୁଵଥ୍ସରାଯ ପରିଵଥ୍ସରାଯ ସଂଵଁଥ୍ସରାଯ କୃଣୁତା ବୃହନ୍ନମଃ । ତେଷାଂ-ଵଁଯଗ୍ଂ ସୁମତୌ ଯଜ୍ଞିଯାନା-ଞ୍ଜ୍ଯୋଗଜୀତା ଅହତା-ସ୍ସ୍ଯାମ ॥ ଭଦ୍ରାନ୍ନ-ଶ୍ଶ୍ରେଯ-ସ୍ସମନୈଷ୍ଟ ଦେଵାସ୍ତ୍ଵଯା-ଽଵସେନ ସମଶୀମହି ତ୍ଵା । ସ ନୋ ମଯୋ ଭୂଃ ପିତୋ [ମଯୋ ଭୂଃ ପିତୋ, ଆ ଵିଶସ୍ଵ] 7
ଆ ଵିଶସ୍ଵ ଶ-ନ୍ତୋକାଯ ତନୁଵେ ସ୍ଯୋନଃ ॥ ଅଜ୍ଯାନୀରେତା ଉପ ଦଧାତ୍ଯେତା ଵୈ ଦେଵତା ଅପରାଜିତାସ୍ତା ଏଵ ପ୍ର ଵିଶତି ନୈଵ ଜୀଯତେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ଯଦର୍ଧମାସା ମାସା ଋତଵଃ ସଂଵଁଥ୍ସର ଓଷଧୀଃ ପଚନ୍ତ୍ଯଥ କସ୍ମାଦନ୍ଯାଭ୍ଯୋ ଦେଵତାଭ୍ଯ ଆଗ୍ରଯଣ-ନ୍ନିରୁପ୍ଯତ ଇତ୍ଯେତା ହି ତ-ଦ୍ଦେଵତା ଉଦଜଯନ୍ ଯଦୃତୁଭ୍ଯୋ ନିର୍ଵପେ-ଦ୍ଦେଵତାଭ୍ଯ-ସ୍ସମଦ-ନ୍ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦାଗ୍ରଯଣ-ନ୍ନିରୁପ୍ଯୈତା ଆହୁତୀ ର୍ଜୁହୋତ୍ଯର୍ଧମାସାନେଵ ମାସାନୃତୂନ୍-ଥ୍ସଂଵଁଥ୍ସର-ମ୍ପ୍ରୀଣାତି ନ ଦେଵତାଭ୍ଯ-ସ୍ସମଦ-ନ୍ଦଧାତି ଭଦ୍ରାନ୍ନ-ଶ୍ଶ୍ରେଯ-ସ୍ସମନୈଷ୍ଟ ଦେଵା ଇତ୍ଯାହ ହୁତାଦ୍ଯାଯ ଯଜମାନସ୍ଯା-ଽପରାଭାଵାଯ ॥ 8 ॥
(ପ୍ରଜାପତ୍ଯାଂ - ଁଲୋକାଯ - ଦେଵାଃ - ପିତୋ - ଦଧ୍ଯାଦାଗ୍ରଯଣଂ - ପଞ୍ଚଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 2)
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵଜ୍ରୋ-ଽସି ଵାର୍ତ୍ରଘ୍ନସ୍ତନୂପା ନଃ ପ୍ରତିସ୍ପଶଃ । ଯୋ ନଃ ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ଦକ୍ଷିଣତଃ ପଶ୍ଚା-ଦୁତ୍ତରତୋ-ଽଘାଯୁରଭିଦାସତ୍ଯେତଗ୍ଂ ସୋ-ଽଶ୍ମାନମୃଚ୍ଛତୁ ॥ ଦେଵାସୁରା-ସ୍ସଂଯଁତ୍ତା ଆସ-ନ୍ତେ-ଽସୁରା ଦିଗ୍ଭ୍ଯ ଆ-ଽବାଧନ୍ତ ତା-ନ୍ଦେଵା ଇଷ୍ଵା ଚ ଵଜ୍ରେଣ ଚାପାନୁଦନ୍ତ ଯ-ଦ୍ଵଜ୍ରିଣୀରୁପଦଧାତୀଷ୍ଵା ଚୈଵ ତ-ଦ୍ଵଜ୍ରେଣ ଚ ଯଜମାନୋ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାନପ ନୁଦତେ ଦିକ୍ଷୂପ [ଦିକ୍ଷୂପ, ଦଧାତି ଦେଵପୁରା] 9
ଦଧାତି ଦେଵପୁରା ଏଵୈତାସ୍ତନୂପାନୀଃ ପର୍ଯୂହତେ ଽଗ୍ନାଵିଷ୍ଣୂ ସଜୋଷସେମା ଵର୍ଧନ୍ତୁ ଵାଗିଂରଃ । ଦ୍ଯୁମ୍ନୈର୍ଵାଜେଭିରା ଗତମ୍ ॥ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ଯନ୍ନ ଦେଵତାଯୈ ଜୁହ୍ଵତ୍ଯଥ କି-ନ୍ଦେଵତ୍ଯା ଵସୋର୍ଧାରେତ୍ଯଗ୍ନି-ର୍ଵସୁସ୍ତସ୍ଯୈଷା ଧାରା ଵିଷ୍ଣୁ-ର୍ଵସୁସ୍ତସ୍ଯୈଷା ଧାରା ଽଽଗ୍ନାଵୈଷ୍ଣଵ୍ଯର୍ଚା ଵସୋର୍ଧାରା-ଞ୍ଜୁହୋତି ଭାଗଧେଯେନୈଵୈନୌ ସମର୍ଧଯତ୍ଯଥୋ ଏତା- [ଏତାମ୍, ଏଵା-ଽଽହୁତି-] 10
-ମେଵା-ଽଽହୁତି-ମାଯତନଵତୀ-ଙ୍କରୋତି ଯତ୍କାମ ଏନା-ଞ୍ଜୁହୋତି ତଦେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ରୁଦ୍ରୋ ଵା ଏଷ ଯଦଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯୈତେ ତନୁଵୌ ଘୋରା-ଽନ୍ଯା ଶିଵା-ଽନ୍ଯା ଯଚ୍ଛତରୁଦ୍ରୀଯ-ଞ୍ଜୁହୋତି ଯୈଵାସ୍ଯ ଘୋରା ତନୂସ୍ତା-ନ୍ତେନ ଶମଯତି ଯ-ଦ୍ଵସୋର୍ଧାରା-ଞ୍ଜୁହୋତି ଯୈଵାସ୍ଯ ଶିଵା ତନୂସ୍ତା-ନ୍ତେନ ପ୍ରୀଣାତି ଯୋ ଵୈ ଵସୋର୍ଧାରାଯୈ [ଵସୋର୍ଧାରାଯୈ, ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ] 11
ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ ପ୍ରତ୍ଯେଵ ତିଷ୍ଠତି ଯଦାଜ୍ଯମୁଚ୍ଛିଷ୍ଯେତ ତସ୍ମି-ନ୍ବ୍ରହ୍ମୌଦନ-ମ୍ପଚେ-ତ୍ତ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚତ୍ଵାରଃ ପ୍ରା-ଽଶ୍ଞୀଯୁରେଷ ଵା ଅଗ୍ନିର୍ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ଯଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏଷା ଖଲୁ ଵା ଅଗ୍ନେଃ ପ୍ରିଯା ତନୂର୍ଯ-ଦ୍ଵୈଶ୍ଵାନରଃ ପ୍ରିଯାଯାମେଵୈନା-ନ୍ତନୁଵା-ମ୍ପ୍ରତି ଷ୍ଠାପଯତି ଚତସ୍ରୋ ଧେନୂର୍ଦଦ୍ଯା-ତ୍ତାଭିରେଵ ଯଜମାନୋ-ଽମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ-ଽଗ୍ନି-ନ୍ଦୁହେ ॥ 12 ॥
(ଉପୈ - ତାଂ - ଧାରାଯୈ - ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 3)
ଚିତ୍ତି-ଞ୍ଜୁହୋମି ମନସା ଘୃତେନେତ୍ଯାହାଦାଭ୍ଯା ଵୈ ନାମୈଷା-ଽଽହୁତିର୍ଵୈଶ୍ଵକର୍ମଣୀ ନୈନ-ଞ୍ଚିକ୍ଯାନ-ମ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଦଭ୍ନୋତ୍ଯଥୋ ଦେଵତା ଏଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଽଗ୍ନେ ତମଦ୍ଯେତି ପଙ୍କ୍ତ୍ଯା ଜୁହୋତି ପଙ୍କ୍ତ୍ଯା-ଽଽହୁତ୍ଯା ଯଜ୍ଞମୁଖମା ରଭତେ ସପ୍ତ ତେ ଅଗ୍ନେ ସମିଧଃ ସପ୍ତଜିହ୍ଵା ଇତ୍ଯାହ ହୋତ୍ରା ଏଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଽଗ୍ନିର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ-ଽପାକ୍ରା-ଽମ-ଦ୍ଭାଗଧେଯ- [-ଽପାକ୍ରା-ଽମ-ଦ୍ଭାଗଧେଯମ୍, ଇଚ୍ଛମାନସ୍ତସ୍ମା] 13
-ମିଚ୍ଛମାନସ୍ତସ୍ମା ଏତ-ଦ୍ଭାଗଧେଯ-ମ୍ପ୍ରାଯଚ୍ଛନ୍ନେତଦ୍ଵା ଅଗ୍ନେରଗ୍ନିହୋତ୍ରମେତର୍ହି ଖଲୁ ଵା ଏଷ ଜାତୋ ଯର୍ହି ସର୍ଵଶ୍ଚିତୋ ଜାତାଯୈଵାସ୍ମା ଅନ୍ନମପି ଦଧାତି ସ ଏନ-ମ୍ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରୀଣାତି ଵସୀଯା-ନ୍ଭଵତି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ଯଦେଷ ଗାର୍ହପତ୍ଯଶ୍ଚୀଯତେ-ଽଥ କ୍ଵାସ୍ଯା-ଽଽହଵନୀଯ ଇତ୍ଯସାଵାଦିତ୍ଯ ଇତି ବ୍ରୂଯାଦେତସ୍ମିନ୍ଃଇ ସର୍ଵାଭ୍ଯୋ ଦେଵତାଭ୍ଯୋ ଜୁହ୍ଵତି [ଜୁହ୍ଵତି, ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନଗ୍ନି-] 14
ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୁତେ ସାକ୍ଷାଦେଵ ଦେଵତା ଋଦ୍ଧ୍ନୋତ୍ଯଗ୍ନେ ଯଶସ୍ଵିନ୍ ଯଶସେ ମମର୍ପଯେନ୍ଦ୍ରାଵତୀ ମପଚିତୀ ମିହା-ଽଽଵହ । ଅଯ-ମ୍ମୂର୍ଧା ପରମେଷ୍ଠୀ ସୁଵର୍ଚା-ସ୍ସମାନାନାମୁତ୍ତମ ଶ୍ଲୋକୋ ଅସ୍ତୁ ॥ ଭଦ୍ର-ମ୍ପଶ୍ଯନ୍ତ ଉପ ସେଦୁରଗ୍ରେ ତପୋ ଦୀକ୍ଷାମୃଷଯ-ସ୍ସୁଵର୍ଵିଦଃ । ତତଃ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ବଲମୋଜଶ୍ଚ ଜାତ-ନ୍ତଦସ୍ମୈ ଦେଵା ଅଭି ସ-ନ୍ନମନ୍ତୁ ॥ ଧାତା ଵିଧାତା ପରମୋ- [ପରମା, ଉତ ସନ୍ଦୃ-କ୍ପ୍ରଜାପତିଃ] 15
-ତ ସନ୍ଦୃ-କ୍ପ୍ରଜାପତିଃ ପରମେଷ୍ଠୀ ଵିରାଜା । ସ୍ତୋମା-ଶ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ନିଵିଦୋ ମ ଆହୁରେତସ୍ମୈ ରାଷ୍ଟ୍ରମଭି ସ-ନ୍ନମାମ ॥ ଅଭ୍ଯାଵର୍ତଦ୍ଧ୍ଵମୁପ ମେତ ସାକମଯଗ୍ଂ ଶାସ୍ତା-ଽଧିପତିର୍ଵୋ ଅସ୍ତୁ । ଅସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞାନମନୁ ସଗ୍ଂ ରଭଦ୍ଧ୍ଵମିମ-ମ୍ପଶ୍ଚାଦନୁ ଜୀଵାଥ ସର୍ଵେ ॥ ରାଷ୍ଟ୍ରଭୃତ ଏତା ଉପ ଦଧାତ୍ଯେଷା ଵା ଅଗ୍ନେଶ୍ଚିତୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଭୃ-ତ୍ତଯୈଵାସ୍ମି-ନ୍ରାଷ୍ଟ୍ର-ନ୍ଦଧାତି ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵ ଭଵତି ନାସ୍ମା-ଦ୍ରାଷ୍ଟ୍ର-ମ୍ଭ୍ରଗ୍ଂଶତେ ॥ 16 ॥
(ଭାଗଧେଯଂ - ଜୁହ୍ଵତି - ପରମା - ରାଷ୍ଟ୍ର-ନ୍ଦଧାତି - ସପ୍ତ ଚ) (ଅ. 4)
ଯଥା ଵୈ ପୁତ୍ରୋ ଜାତୋ ମ୍ରିଯତ ଏଵଂ-ଵାଁ ଏଷ ମ୍ରିଯତେ ଯସ୍ଯାଗ୍ନିରୁଖ୍ଯ ଉଦ୍ଵାଯତି ଯନ୍ନିର୍ମନ୍ଥ୍ଯ-ଙ୍କୁର୍ଯା-ଦ୍ଵିଚ୍ଛିନ୍ଦ୍ଯା-ଦ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯମସ୍ମୈ ଜନଯେ-ଥ୍ସ ଏଵ ପୁନଃ ପରୀଦ୍ଧ୍ଯ-ସ୍ସ୍ଵାଦେଵୈନଂ-ଯୋଁନେର୍ଜନଯତି ନାସ୍ମୈ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯ-ଞ୍ଜନଯତି ତମୋ ଵା ଏତ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି ଯସ୍ଯାଗ୍ନିରୁଖ୍ଯ ଉଦ୍ଵାଯତି ମୃତ୍ଯୁସ୍ତମଃ କୃଷ୍ଣଂ-ଵାଁସଃ କୃଷ୍ଣା ଧେନୁର୍ଦକ୍ଷିଣା ତମସୈ- [ତମସା, ଏଵ ତମୋ] 17
-ଵ ତମୋ ମୃତ୍ଯୁମପ ହତେ ହିରଣ୍ଯ-ନ୍ଦଦାତି ଜ୍ଯୋତିର୍ଵୈ ହିରଣ୍ଯ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିଷୈଵ ତମୋ-ଽପ ହତେ-ଽଥୋ ତେଜୋ ଵୈ ହିରଣ୍ଯ-ନ୍ତେଜ ଏଵା-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତେ ସୁଵର୍ନ ଘର୍ମ-ସ୍ସ୍ଵାହା ସୁଵର୍ନା-ଽର୍କ-ସ୍ସ୍ଵାହା ସୁଵର୍ନ ଶୁକ୍ର-ସ୍ସ୍ଵାହା ସୁଵର୍ନ ଜ୍ଯୋତି-ସ୍ସ୍ଵାହା ସୁଵର୍ନ ସୂର୍ଯ-ସ୍ସ୍ଵାହା ଽର୍କୋ ଵା ଏଷ ଯଦଗ୍ନି-ରସା-ଵାଦିତ୍ଯୋ- [ଯଦଗ୍ନି-ରସା-ଵାଦିତ୍ଯଃ, ଆଶ୍ଵମେଧୋ ଯଦେତା] 18
-ଽଶ୍ଵମେଧୋ ଯଦେତା ଆହୁତୀ ର୍ଜୁହୋତ୍ଯର୍କା-ଶ୍ଵମେଧଯୋରେଵ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଂଷି ସ-ନ୍ଦଧାତ୍ଯେଷ ହ ତ୍ଵା ଅର୍କାଶ୍ଵମେଧୀ ଯସ୍ଯୈତଦଗ୍ନୌ କ୍ରିଯତ ଆପୋ ଵା ଇଦମଗ୍ରେ ସଲିଲମାସୀ-ଥ୍ସ ଏତା-ମ୍ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଥମା-ଞ୍ଚିତିମପଶ୍ଯ-ତ୍ତାମୁପାଧତ୍ତ ତଦିଯମଭଵ-ତ୍ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵକର୍ମା-ଽବ୍ରଵୀଦୁପ ତ୍ଵା-ଽଽଯାନୀତି ନେହ ଲୋକୋ-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ- [ଲୋକୋ-ଽସ୍ତୀତି, ଅବ୍ରଵୀ-ଥ୍ସ] 19
-ତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ଥ୍ସ ଏତା-ନ୍ଦ୍ଵିତୀଯା-ଞ୍ଚିତିମପଶ୍ଯ-ତ୍ତାମୁପାଧତ୍ତ ତଦନ୍ତରିକ୍ଷମଭଵ-ଥ୍ସ ଯଜ୍ଞଃ ପ୍ରଜାପତିମବ୍ରଵୀଦୁପ ତ୍ଵା-ଽଽଯାନୀତି ନେହ ଲୋକୋ-ଽସ୍ତୀତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ଥ୍ସ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣ-ମବ୍ରଵୀଦୁପ ତ୍ଵା-ଽଽଯାନୀତି କେନ ମୋପୈଷ୍ଯସୀତି ଦିଶ୍ଯାଭିରିତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ତ୍ତ-ନ୍ଦିଶ୍ଯାଭିରୁପୈ-ତ୍ତା ଉପାଧତ୍ତ ତା ଦିଶୋ- [ତା ଦିଶଃ, ଅଭଵନ୍-ଥ୍ସ] 20
-ଽଭଵନ୍-ଥ୍ସ ପରମେଷ୍ଠୀ ପ୍ରଜାପତିମବ୍ରଵୀଦୁପ ତ୍ଵା-ଽଽଯାନୀତି ନେହ ଲୋକୋ-ଽସ୍ତୀତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ଥ୍ସ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣ-ଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞ-ଞ୍ଚାବ୍ରଵୀଦୁପ ଵାମା ଽଯାନୀତି ନେହ ଲୋକୋ-ଽସ୍ତୀତ୍ଯବ୍ରୂତାଗ୍ଂ ସ ଏତା-ନ୍ତୃତୀଯା-ଞ୍ଚିତିମପଶ୍ଯ-ତ୍ତାମୁପାଧତ୍ତ ତଦସାଵଭଵ-ଥ୍ସ ଆଦିତ୍ଯଃ ପ୍ରଜାପତି-ମବ୍ରଵୀଦୁପ ତ୍ଵା- [-ମବ୍ରଵୀଦୁପ ତ୍ଵା, ଆଯାନୀତି] 21
-ଽଽଯାନୀତି ନେହ ଲୋକୋ-ଽସ୍ତୀତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ଥ୍ସ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣ-ଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞ-ଞ୍ଚାବ୍ରଵୀଦୁପ ଵାମା-ଽଯାନୀତି ନେହ ଲୋକୋ-ଽସ୍ତୀତ୍ଯବ୍ରୂତାଗ୍ଂ ସ ପରମେଷ୍ଠିନମବ୍ରଵୀଦୁପ ତ୍ଵା-ଽଽଯାନୀତି କେନ ମୋପୈଷ୍ଯସୀତି ଲୋକ-ମ୍ପୃଣଯେତ୍ଯବ୍ରଵୀ-ତ୍ତଂ-ଲୋଁକ-ମ୍ପୃଣଯୋପୈ-ତ୍ତସ୍ମାଦଯାତଯାମ୍ନୀ ଲୋକ-ମ୍ପୃଣା-ଽଯାତଯାମା ହ୍ଯସା- [ହ୍ଯସୌ, ଆଦିତ୍ଯସ୍ତାନୃଷଯୋ] 22
-ଵାଦିତ୍ଯସ୍ତାନୃଷଯୋ ଽବ୍ରୁଵନ୍ନୁପ ଵ ଆ-ଽଯାମେତି କେନ ନ ଉପୈଷ୍ଯଥେତି ଭୂମ୍ନେତ୍ଯବ୍ରୁଵ-ନ୍ତା-ନ୍ଦ୍ଵାଭ୍ଯା-ଞ୍ଚିତୀଭ୍ଯାମୁପାଯନ୍-ଥ୍ସ ପଞ୍ଚଚିତୀକ-ସ୍ସମପଦ୍ଯତ ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୁତେ ଭୂଯାନେଵ ଭଵତ୍ଯଭୀମାନ୍ ଁଲୋକାଞ୍ଜଯତି ଵିଦୁରେନ-ନ୍ଦେଵା ଅଥୋ ଏତାସାମେଵ ଦେଵତାନାଗ୍ଂ ସାଯୁଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ 23 ॥
(ତମସା - ଽଽଦିତ୍ଯୋ - ଽସ୍ତୀତି - ଦିଶ - ଆଦିତ୍ଯଃ ପ୍ରଜାପତିମବ୍ରଵୀଦୁପ ତ୍ଵା - ଽସୌ - ପଞ୍ଚଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 5)
ଵଯୋ ଵା ଅଗ୍ନିର୍ଯଦଗ୍ନିଚି-ତ୍ପକ୍ଷିଣୋ-ଽଶ୍ଞୀଯା-ତ୍ତମେଵାଗ୍ନିମଦ୍ଯାଦା-ର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛେ-ଥ୍ସଂଵଁଥ୍ସରଂ-ଵ୍ରଁତ-ଞ୍ଚରେ-ଥ୍ସଂଵଁଥ୍ସରଗ୍ଂ ହି ଵ୍ରତ-ନ୍ନାତି ପଶୁର୍ଵା ଏଷ ଯଦଗ୍ନିର୍ହିନସ୍ତି ଖଲୁ ଵୈ ତ-ମ୍ପଶୁର୍ଯ ଏନ-ମ୍ପୁରସ୍ତା-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମୁପଚରତି ତସ୍ମା-ତ୍ପଶ୍ଚା-ତ୍ପ୍ରାଂଉପଚର୍ଯ ଆତ୍ମନୋ-ଽହିଗ୍ଂସାଯୈ ତେଜୋ-ଽସି ତେଜୋ ମେ ଯଚ୍ଛ ପୃଥିଵୀଂ-ଯଁଚ୍ଛ [ପୃଥିଵୀଂ-ଯଁଚ୍ଛ, ପୃଥିଵ୍ଯୈ ମା ପାହି] 24
ପୃଥିଵ୍ଯୈ ମା ପାହି ଜ୍ଯୋତିରସି ଜ୍ଯୋତିର୍ମେ ଯଚ୍ଛାନ୍ତରିକ୍ଷଂ-ଯଁଚ୍ଛାନ୍ତରିକ୍ଷାନ୍ମା ପାହି ସୁଵରସି ସୁଵର୍ମେ ଯଚ୍ଛ ଦିଵଂ-ଯଁଚ୍ଛ ଦିଵୋ ମା ପାହୀତ୍ଯାହୈତାଭିର୍ଵା ଇମେ ଲୋକା ଵିଧୃତା ଯଦେତା ଉପଦଧାତ୍ଯେଷାଂ-ଲୋଁକାନାଂ-ଵିଁଧୃତ୍ଯୈ ସ୍ଵଯମାତୃଣ୍ଣା ଉପଧାଯ ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟକା ଉପଦଧାତୀମେ ଵୈ ଲୋକା-ସ୍ସ୍ଵଯମାତୃଣ୍ଣା ଜ୍ଯୋତିର୍ହିରଣ୍ଯଂ-ଯଁ-ଥ୍ସ୍ଵଯମାତୃଣ୍ଣା ଉପଧାଯ [ଉପଧାଯ, ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟକା ଉପଦଧାତୀ-] 25
ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟକା ଉପଦଧାତୀମା-ନେଵୈତାଭି-ର୍ଲୋକା-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତଃ କୁରୁତେ-ଽଥୋ ଏତାଭିରେଵାସ୍ମା ଇମେ ଲୋକାଃ ପ୍ର ଭାନ୍ତି ଯାସ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ସୂର୍ଯେ ରୁଚ ଉଦ୍ଯତୋ ଦିଵମାତନ୍ଵନ୍ତି ରଶ୍ମିଭିଃ । ତାଭି-ସ୍ସର୍ଵାଭୀ ରୁଚେ ଜନାଯ ନସ୍କୃଧି ॥ ଯା ଵୋ ଦେଵା-ସ୍ସୂର୍ଯେ ରୁଚୋ ଗୋଷ୍ଵଶ୍ଵେଷୁ ଯା ରୁଚଃ । ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ତାଭି-ସ୍ସର୍ଵାଭୀ ରୁଚ-ନ୍ନୋ ଧତ୍ତ ବୃହସ୍ପତେ ॥ ରୁଚନ୍ନୋ ଧେହି [ଧେହି, ବ୍ରାହ୍ମଣେଷୁ ରୁଚଗ୍ଂ] 26
ବ୍ରାହ୍ମଣେଷୁ ରୁଚଗ୍ଂ ରାଜସୁ ନସ୍କୃଧି । ରୁଚଂ-ଵିଁଶ୍ଯେଷୁ ଶୂଦ୍ରେଷୁ ମଯି ଧେହି ରୁଚା ରୁଚମ୍ ॥ ଦ୍ଵେଧା ଵା ଅଗ୍ନି-ଞ୍ଚିକ୍ଯାନସ୍ଯ ଯଶ ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତ୍ଯଗ୍ନିଂ-ଵାଁ ଚିତମୀଜାନଂ-ଵାଁ ଯଦେତା ଆହୁତୀର୍ଜୁହୋତ୍ଯାତ୍ମନ୍ନେଵ ଯଶ ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ଧତ୍ତ ଈଶ୍ଵରୋ ଵା ଏଷ ଆର୍ତିମାର୍ତୋର୍ଯୋ-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନ୍ଵନ୍ନଧି କ୍ରାମତି ତତ୍ତ୍ଵା ଯାମି ବ୍ରହ୍ମଣା ଵନ୍ଦମାନ ଇତି ଵାରୁଣ୍ଯର୍ଚା [ଇତି ଵାରୁଣ୍ଯର୍ଚା, ଜୁହୁଯାଚ୍ଛାନ୍ତି-] 27
ଜୁହୁଯାଚ୍ଛାନ୍ତି-ରେଵୈଷା ଽଗ୍ନେର୍ଗୁପ୍ତିରାତ୍ମନୋ ହଵିଷ୍କୃତୋ ଵା ଏଷ ଯୋ-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୁତେ ଯଥା ଵୈ ହଵି-ସ୍ସ୍କନ୍ଦତ୍ଯେଵଂ-ଵାଁ ଏଷ ସ୍କନ୍ଦତି ଯୋ-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚିତ୍ଵା ସ୍ତ୍ରିଯମୁପୈତି ମୈତ୍ରାଵରୁଣ୍ଯା-ଽଽମିକ୍ଷଯା ଯଜେତ ମୈତ୍ରାଵରୁଣତା-ମେଵୋପୈତ୍ଯାତ୍ମନୋ ଽସ୍କନ୍ଦାଯ ଯୋ ଵା ଅଗ୍ନିମୃତୁସ୍ଥାଂ-ଵେଁଦର୍ତୁର୍-ଋତୁରସ୍ମୈ କଲ୍ପମାନ ଏତି ପ୍ରତ୍ଯେଵ ତିଷ୍ଠତି ସଂଵଁଥ୍ସରୋ ଵା ଅଗ୍ନିର୍- [ଵା ଅଗ୍ନିଃ, ଋତୁସ୍ଥା-ସ୍ତସ୍ଯ] 28
-ଋତୁସ୍ଥା-ସ୍ତସ୍ଯ ଵସନ୍ତ-ଶ୍ଶିରୋ ଗ୍ରୀଷ୍ମୋ ଦକ୍ଷିଣଃ ପକ୍ଷୋ ଵର୍ଷାଃ ପୁଚ୍ଛଗ୍ଂ ଶରଦୁତ୍ତରଃ ପକ୍ଷୋ ହେମନ୍ତୋ ମଦ୍ଧ୍ଯ-ମ୍ପୂର୍ଵପକ୍ଷା-ଶ୍ଚିତଯୋ¶ପକ୍ଷାଃ ପୁରୀଷ-ମହୋରାତ୍ରାଣୀଷ୍ଟକା ଏଷ ଵା ଅଗ୍ନିର୍-ଋତୁସ୍ଥା ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦର୍ତୁର୍-ଋତୁରସ୍ମୈ କଲ୍ପମାନ ଏତି ପ୍ରତ୍ଯେଵ ତିଷ୍ଠତି ପ୍ରଜାପତିର୍ଵା ଏତ-ଞ୍ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯକାମୋ ନ୍ଯଧତ୍ତ ତତୋ ଵୈ ସ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯମଗଚ୍ଛଦ୍ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୁତେ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯମେଵ ଗଚ୍ଛତି ॥ 29 ॥
(ପୃଥିଵୀଂ-ଯଁଚ୍ଛ - ଯ-ଥ୍ସ୍ଵଯମାତୃଣ୍ଣା ଉପଧାଯ - ଧେହ୍ଯୃ - ଚା - ଗ୍ନି - ଶ୍ଚିନୁତେ - ତ୍ରୀଣି ଚ) (ଅ. 6)
ଯଦାକୂତା-ଥ୍ସମସୁସ୍ରୋଦ୍ଧୃଦୋ ଵା ମନସୋ ଵା ସମ୍ଭୃତ-ଞ୍ଚକ୍ଷୁଷୋ ଵା । ତମନୁ ପ୍ରେହି ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକଂ-ଯଁତ୍ରର୍ଷଯଃ ପ୍ରଥମଜା ଯେ ପୁରାଣାଃ ॥ ଏତଗ୍ଂ ସଧସ୍ଥ ପରି ତେ ଦଦାମି ଯମାଵହାଚ୍ଛେଵଧି-ଞ୍ଜାତଵେଦାଃ । ଅନ୍ଵାଗନ୍ତା ଯଜ୍ଞପତିର୍ଵୋ ଅତ୍ର ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ମ ଜାନୀତ ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ନ୍ ॥ ଜାନୀତାଦେନ-ମ୍ପରମେ ଵ୍ଯୋମ-ନ୍ଦେଵା-ସ୍ସଧସ୍ଥା ଵିଦ ରୂପମସ୍ଯ । ଯଦାଗଚ୍ଛା- [ଯଦାଗଚ୍ଛାତ୍, ପଥିଭି-ର୍ଦେଵଯାନୈ] 30
-ତ୍ପଥିଭି-ର୍ଦେଵଯାନୈ-ରିଷ୍ଟାପୂର୍ତେ କୃଣୁତା-ଦାଵି-ରସ୍ମୈ ॥ ସ-ମ୍ପ୍ର ଚ୍ଯଵଦ୍ଧ୍ଵ-ମନୁ ସ-ମ୍ପ୍ର ଯାତାଗ୍ନେ ପଥୋ ଦେଵଯାନାନ୍ କୃଣୁଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଅସ୍ମିନ୍-ଥ୍ସଧସ୍ଥେ ଅଦ୍ଧ୍ଯୁତ୍ତରସ୍ମିନ୍ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଯଜମାନଶ୍ଚ ସୀଦତ ॥ ପ୍ରସ୍ତରେଣ ପରିଧିନା ସ୍ରୁଚା ଵେଦ୍ଯା ଚ ବର୍ହିଷା । ଋଚେମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ ଵହ ସୁଵର୍ଦେଵେଷୁ ଗନ୍ତଵେ ॥ ଯଦିଷ୍ଟଂ-ଯଁ-ତ୍ପରାଦାନଂ-ଯଁଦ୍ଦତ୍ତଂ-ଯାଁ ଚ ଦକ୍ଷିଣା । ତ- [ତତ୍, ଅଗ୍ନି-] 31
-ଦଗ୍ନି-ର୍ଵୈଶ୍ଵକର୍ମଣ-ସ୍ସୁଵର୍ଦେଵେଷୁ ନୋ ଦଧତ୍ ॥ ଯେନା ସହସ୍ରଂ-ଵଁହସି ଯେନାଗ୍ନେ ସର୍ଵଵେଦସମ୍ । ତେନେମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ ଵହ ସୁଵର୍ଦେଵେଷୁ ଗନ୍ତଵେ ॥ ଯେନାଗ୍ନେ ଦକ୍ଷିଣା ଯୁକ୍ତା ଯଜ୍ଞଂ-ଵଁହନ୍ତ୍ଯୃତ୍ଵିଜଃ । ତେନେମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ ଵହ ସୁଵର୍ଦେଵେଷୁ ଗନ୍ତଵେ ॥ ଯେନା-ଽଗ୍ନେ ସୁକୃତଃ ପଥା ମଧୋର୍ଧାରା ଵ୍ଯାନଶୁଃ । ତେନେମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ ଵହ ସୁଵର୍ଦେଵେଷୁ ଗନ୍ତଵେ ॥ ଯତ୍ର ଧାରା ଅନପେତା ମଧୋର୍ଘୃତସ୍ଯ ଚ ଯାଃ । ତଦଗ୍ନିର୍ଵୈଶ୍ଵକର୍ମଣ-ସ୍ସୁଵର୍ଦେଵେଷୁ ନୋ ଦଧତ୍ ॥ 32 ॥
(ଆଗଚ୍ଛାତ୍ - ତ - ଦ୍ଵଯାନଶୁ ସ୍ତେନେମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ ଵହ ସୁଵର୍ଦେଵେଷୁ ଗନ୍ତଵେ - ଚତୁର୍ଦଶ ଚ) (ଅ. 7)
ଯାସ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ସମିଧୋ ଯାନି ଧାମ ଯା ଜିହ୍ଵା ଜାତଵେଦୋ ଯୋ ଅର୍ଚିଃ । ଯେ ତେ ଅଗ୍ନେ ମେଡଯୋ ଯ ଇନ୍ଦଵସ୍ତେଭିରାତ୍ମାନ-ଞ୍ଚିନୁହି ପ୍ରଜାନନ୍ନ୍ ॥ ଉଥ୍ସନ୍ନଯଜ୍ଞୋ ଵା ଏଷ ଯଦଗ୍ନିଃ କିଂ-ଵାଁ-ଽହୈତସ୍ଯ କ୍ରିଯତେ କିଂ-ଵାଁ ନ ଯଦ୍ଵା ଅଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ-ରଗ୍ନେଶ୍ଚିନ୍ଵନ୍ନ-ନ୍ତରେତ୍ଯାତ୍ମନୋ ଵୈ ତଦନ୍ତରେତି ଯାସ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ସମିଧୋ ଯାନି [ସମିଧୋ ଯାନି, ଧାମେତ୍ଯାହୈଷା] 33
ଧାମେତ୍ଯାହୈଷା ଵା ଅଗ୍ନେ-ସ୍ସ୍ଵଯ-ଞ୍ଚିତିରଗ୍ନିରେଵ ତଦଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୋତି ନାଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁରାତ୍ମନୋ-ଽନ୍ତରେତି ଚତସ୍ର ଆଶାଃ ପ୍ରଚରନ୍ତ୍ଵଗ୍ନଯ ଇମ-ନ୍ନୋ ଯଜ୍ଞ-ନ୍ନଯତୁ ପ୍ରଜାନନ୍ନ୍ । ଘୃତ-ମ୍ପିନ୍ଵନ୍ନଜରଗ୍ଂ ସୁଵୀର-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ସମି-ଦ୍ଭଵତ୍ଯାହୁତୀନାମ୍ ॥ ସୁଵର୍ଗାଯ ଵା ଏଷ ଲୋକାଯୋପ ଧୀଯତେ ଯ-ତ୍କୂର୍ମଶ୍ଚତସ୍ର ଆଶାଃ ପ୍ର ଚରନ୍ତ୍ଵଗ୍ନଯ ଇତ୍ଯାହ [ଇତ୍ଯାହ, ଦିଶ ଏଵୈତେନ] 34
ଦିଶ ଏଵୈତେନ ପ୍ର ଜାନାତୀମ-ନ୍ନୋ ଯଜ୍ଞ-ନ୍ନଯତୁ ପ୍ରଜାନନ୍ନିତ୍ଯାହ ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯାଭିନୀତ୍ଯୈ ବ୍ରହ୍ମ ସମି-ଦ୍ଭଵତ୍ଯାହୁତୀନା-ମିତ୍ଯାହ ବ୍ରହ୍ମଣା ଵୈ ଦେଵା-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମାଯନ୍ ଯ-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଵତ୍ଯୋପଦଧାତି ବ୍ରହ୍ମଣୈଵ ତ-ଦ୍ଯଜମାନ-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମେତି ପ୍ରଜାପତିର୍ଵା ଏଷ ଯଦଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଜାଃ ପଶଵ-ଶ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ରୂପଗ୍ଂ ସର୍ଵାନ୍ ଵର୍ଣାନିଷ୍ଟକାନା-ଙ୍କୁର୍ଯା-ଦ୍ରୂପେଣୈଵ ପ୍ରଜା-ମ୍ପଶୂନ୍ ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯଵ ରୁନ୍ଧେ-ଽଥୋ ପ୍ରଜାଭ୍ଯ ଏଵୈନ-ମ୍ପଶୁଭ୍ଯ-ଶ୍ଛନ୍ଦୋଭ୍ଯୋ ଽଵରୁଦ୍ଧ୍ଯ ଚିନୁତେ ॥ 35 ॥
(ଯାନ୍ଯ - ଗ୍ନଯ ଇତ୍ଯାହେ - ଷ୍ଟକାନାଗ୍ଂ - ଷୋଡଶ ଚ) (ଅ. 8)
ମଯି ଗୃହ୍ଣାମ୍ଯଗ୍ରେ ଅଗ୍ନିଗ୍ଂ ରାଯସ୍ପୋଷାଯ ସୁପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵାଯ ସୁଵୀର୍ଯାଯ । ମଯି ପ୍ରଜା-ମ୍ମଯି ଵର୍ଚୋ ଦଧାମ୍ଯରିଷ୍ଟା-ସ୍ସ୍ଯାମ ତନୁଵା ସୁଵୀରାଃ ॥ ଯୋ ନୋ ଅଗ୍ନିଃ ପିତରୋ ହୃଥ୍ସ୍ଵନ୍ତରମର୍ତ୍ଯୋ ମର୍ତ୍ଯାଗ୍ଂ ଆଵିଵେଶ । ତମାତ୍ମ-ନ୍ପରି ଗୃହ୍ଣୀମହେ ଵଯ-ମ୍ମା ସୋ ଅସ୍ମାଗ୍ଂ ଅଵହାଯ ପରା ଗାତ୍ ॥ ଯଦଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁରାତ୍ମନ୍ନଗ୍ନିମ-ଗୃହୀତ୍ଵା-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୁଯାଦ୍ଯୋ-ଽସ୍ଯ ସ୍ଵୋ-ଽଗ୍ନିସ୍ତମପି [ସ୍ଵୋ-ଽଗ୍ନିସ୍ତମପି, ଯଜମାନାଯ] 36
ଯଜମାନାଯ ଚିନୁଯାଦଗ୍ନି-ଙ୍ଖଲୁ ଵୈ ପଶଵୋ-ଽନୂପ ତିଷ୍ଠନ୍ତେ-ଽପକ୍ରାମୁକା ଅସ୍ମା-ତ୍ପଶଵଃ ସ୍ଯୁର୍ମଯି ଗୃହ୍ଣାମ୍ଯଗ୍ରେ ଅଗ୍ନିମିତ୍ଯାହା-ଽଽତ୍ମନ୍ନେଵ ସ୍ଵମଗ୍ନି-ନ୍ଦାଧାର ନାସ୍ମା-ତ୍ପଶଵୋ-ଽପ କ୍ରାମନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ଯନ୍ମୃଚ୍ଚା-ଽଽପଶ୍ଚାଗ୍ନେ-ରନାଦ୍ଯ-ମଥ କସ୍ମାନ୍ମୃଦା ଚାଦ୍ଭିଶ୍ଚା-ଽଗ୍ନିଶ୍ଚୀଯତ ଇତି ଯଦଦ୍ଭି-ସ୍ସଂ-ଯୌଁ- [ଯଦଦ୍ଭି-ସ୍ସଂ-ଯୌଁତି, ଆପୋ ଵୈ] 37
-ତ୍ଯାପୋ ଵୈ ସର୍ଵା ଦେଵତା ଦେଵତାଭିରେଵୈନଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ସୃଜତି ଯନ୍ମୃଦା ଚିନୋତୀଯଂ-ଵାଁ ଅଗ୍ନିର୍ଵୈଶ୍ଵାନରୋ-ଽଗ୍ନିନୈଵ ତଦଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୋତି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ଯନ୍ମୃଦା ଚାଦ୍ଭିଶ୍ଚାଗ୍ନିଶ୍ଚୀଯତେ-ଽଥ କସ୍ମାଦଗ୍ନିରୁଚ୍ଯତ ଇତି ଯଚ୍ଛନ୍ଦୋଭି-ଶ୍ଚିନୋତ୍ଯଗ୍ନଯୋ ଵୈ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ତସ୍ମାଦଗ୍ନିରୁଚ୍ଯତେ-ଽଥୋ ଇଯଂ-ଵାଁ ଅଗ୍ନିର୍ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ଯ- [ଅଗ୍ନିର୍ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ଯତ୍, ମୃଦା ଚିନୋତି] 38
-ନ୍ମୃଦା ଚିନୋତି ତସ୍ମାଦଗ୍ନିରୁଚ୍ଯତେ ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟକା ଉପ ଦଧାତି ଜ୍ଯୋତିର୍ଵୈ ହିରଣ୍ଯ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିରେଵା-ଽସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତ୍ଯଥୋ ତେଜୋ ଵୈ ହିରଣ୍ଯ-ନ୍ତେଜ ଏଵା-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତେ ଯୋ ଵା ଅଗ୍ନିଗ୍ଂ ସର୍ଵତୋମୁଖ-ଞ୍ଚିନୁତେ ସର୍ଵାସୁ ପ୍ରଜାସ୍ଵନ୍ନମତ୍ତି ସର୍ଵା ଦିଶୋ-ଽଭି ଜଯତି ଗାଯତ୍ରୀ-ମ୍ପୁରସ୍ତାଦୁପ ଦଧାତି ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣତୋ ଜଗତୀ-ମ୍ପଶ୍ଚାଦନୁଷ୍ଟୁଭମୁତ୍ତରତଃ ପଙ୍କ୍ତି-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯ ଏଷ ଵା ଅଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵତୋମୁଖସ୍ତଂ-ଯଁ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାଗ୍ଶ୍ଚିନୁତେ ସର୍ଵାସୁ ପ୍ରଜାସ୍ଵନ୍ନମତ୍ତି ସର୍ଵା ଦିଶୋ-ଽଭି ଜଯତ୍ଯଥୋ ଦିଶ୍ଯେଵ ଦିଶ-ମ୍ପ୍ର ଵଯତି ତସ୍ମା-ଦ୍ଦିଶି ଦି-କ୍ପ୍ରୋତା ॥ 39 ॥
(ଅପି-ସଂଯୌଁତି-ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ଯ-ଦେଷ ଵୈ-ପଞ୍ଚଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 9)
ପ୍ରଜାପତି-ରଗ୍ନି-ମସୃଜତ ସୋ-ଽସ୍ମା-ଥ୍ସୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରା-ମ୍ପ୍ରା-ଽଦ୍ରଵ-ତ୍ତସ୍ମା ଅଶ୍ଵ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯାସ୍ଯ-ଥ୍ସ ଦକ୍ଷିଣା-ଽଽଵର୍ତତ ତସ୍ମୈ ଵୃଷ୍ଣି-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯାସ୍ଯ-ଥ୍ସ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଙା-ଽଵର୍ତତ ତସ୍ମା ଋଷଭ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯାସ୍ଯ-ଥ୍ସ ଉଦଙ୍ଙା-ଽଵର୍ତତ ତସ୍ମୈ ବସ୍ତ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯାସ୍ଯ-ଥ୍ସ ଊର୍ଧ୍ଵୋ-ଽଦ୍ରଵ-ତ୍ତସ୍ମୈ ପୁରୁଷ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯାସ୍ଯଦ୍ଯ-ତ୍ପଶୁଶୀର୍ଷାଣ୍ଯୁପଦଧାତି ସର୍ଵତ ଏଵୈନ- [ଏଵୈନମ୍, ଅଵରୁଦ୍ଧ୍ଯ ଚିନୁତ] 40
-ମଵରୁଦ୍ଧ୍ଯ ଚିନୁତ ଏତା ଵୈ ପ୍ରାଣଭୃତ-ଶ୍ଚକ୍ଷୁଷ୍ମତୀରିଷ୍ଟକା ଯ-ତ୍ପଶୁଶୀର୍ଷାଣି ଯ-ତ୍ପଶୁଶୀର୍ଷାଣ୍ଯୁପଦଧାତି ତାଭିରେଵ ଯଜମାନୋ-ଽମୁଷ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ ପ୍ରାଣିତ୍ଯଥୋ ତାଭିରେଵାସ୍ମା ଇମେ ଲୋକାଃ ପ୍ର ଭାନ୍ତି ମୃଦା-ଽଭିଲିପ୍ଯୋପ ଦଧାତି ମେଦ୍ଧ୍ଯତ୍ଵାଯ ପଶୁର୍ଵା ଏଷ ଯଦଗ୍ନିରନ୍ନ-ମ୍ପଶଵ ଏ ଷ ଖଲୁ ଵା ଅଗ୍ନିର୍ଯ-ତ୍ପଶୁଶୀର୍ଷାଣି ଯ-ଙ୍କାମଯେତ କନୀଯୋ-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନଗ୍ଗ୍ - [କନୀଯୋ-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନମ୍, ସ୍ଯାଦିତି] 41
ସ୍ଯାଦିତି ସନ୍ତରା-ନ୍ତସ୍ଯ ପଶୁଶୀର୍ଷାଣ୍ଯୁପ ଦଦ୍ଧ୍ଯା-ତ୍କନୀଯ ଏଵାସ୍ଯାନ୍ନ-ମ୍ଭଵତି ଯ-ଙ୍କାମଯେତ ସମାଵଦସ୍ଯାନ୍ନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯାଦିତି ମଦ୍ଧ୍ଯତସ୍ତସ୍ଯୋପ ଦଦ୍ଧ୍ଯା-ଥ୍ସମାଵ-ଦେଵାସ୍ଯାନ୍ନ-ମ୍ଭଵତି ଯ-ଙ୍କାମଯେତ ଭୂଯୋ-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯାଦିତ୍ଯନ୍ତେଷୁ ତସ୍ଯ ଵ୍ଯୁଦୂହ୍ଯୋପ ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦନ୍ତତ ଏଵାସ୍ମା ଅନ୍ନମଵ ରୁନ୍ଧେ ଭୂଯୋ-ଽସ୍ଯାନ୍ନ-ମ୍ଭଵତି ॥ 42 ॥
(ଏନ- ମସ୍ଯାନ୍ନଂ - ଭୂଯୋ-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନ-ମ୍ଭଵତି) (ଅ. 10)
ସ୍ତେଗା-ନ୍ଦଗ୍ଗ୍ଷ୍ଟ୍ରାଭ୍ଯା-ମ୍ମଣ୍ଡୂକାନ୍ ଜମ୍ଭ୍ଯେଭିରାଦକାଂ-ଖାଦେନୋର୍ଜଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ସୂଦେନା-ଽରଣ୍ଯ-ଞ୍ଜାମ୍ବୀଲେନ ମୃଦ-ମ୍ବର୍ସ୍ଵେଭି-ଶ୍ଶର୍କରାଭିରଵକାମଵକାଭି-ଶ୍ଶର୍କରାମୁଥ୍ସାଦେନ ଜିହ୍ଵାମଵକ୍ରନ୍ଦେନ ତାଲୁଗ୍ଂ ସରସ୍ଵତୀ-ଞ୍ଜିହ୍ଵାଗ୍ରେଣ ॥ 43 ॥
(ସ୍ତେଗାନ୍ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 11)
ଵାଜଗ୍ଂ ହନୂଭ୍ଯାମପ ଆସ୍ଯେନା-ଽଽଦିତ୍ଯା-ଞ୍ଛ୍ମଶ୍ରୁଭି-ରୁପଯାମ-ମଧରେଣୋଷ୍ଠେନ ସଦୁତ୍ତରେଣାନ୍ତରେଣା-ନୂକାଶ-ମ୍ପ୍ରକାଶେନ ବାହ୍ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ତନଯିତ୍ନୁ-ନ୍ନିର୍ବାଧେନ ସୂର୍ଯାଗ୍ନୀ ଚକ୍ଷୁର୍ଭ୍ଯାଂ-ଵିଁଦ୍ଯୁତୌ କନାନକାଭ୍ଯାମଶନି-ମ୍ମସ୍ତିଷ୍କେଣ ବଲ-ମ୍ମଜ୍ଜଭିଃ ॥ 44 ॥
(ଵାଜ-ମ୍ପଞ୍ଚଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 12)
କୂର୍ମା-ଞ୍ଛଫୈରଚ୍ଛଲାଭିଃ କପିଞ୍ଜଲାନ୍ଥ୍ସାମ କୁଷ୍ଠିକାଭିର୍ଜଵ-ଞ୍ଜଙ୍ଘାଭିରଗଦ-ଞ୍ଜାନୁଭ୍ଯାଂ-ଵୀଁର୍ଯ-ଙ୍କୁହାଭ୍ଯା-ମ୍ଭଯ-ମ୍ପ୍ରଚାଲାଭ୍ଯା-ଙ୍ଗୁହୋପପକ୍ଷାଭ୍ଯା-ମଶ୍ଵିନାଵଗ୍ଂ ସାଭ୍ଯାମଦିତିଗ୍ଂ ଶୀର୍ଷ୍ଣା ନିର୍-ଋତି-ନ୍ନିର୍ଜାଲ୍ମକେନ ଶୀର୍ଷ୍ଣା ॥ 45 ॥
(କୂର୍ମାନ୍-ତ୍ରଯୋଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 13)
ଯୋକ୍ତ୍ର-ଙ୍ଗୃଦ୍ଧ୍ରାଭିର୍ଯୁଗମାନତେନ ଚିତ୍ତ-ମ୍ମନ୍ଯାଭି-ସ୍ସଙ୍କ୍ରୋଶା-ନ୍ପ୍ରାଣୈଃ ପ୍ରକାଶେନ ତ୍ଵଚ-ମ୍ପରାକାଶେନାନ୍ତରା-ମ୍ମଶକାନ୍ କେଶୈରିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵପସା ଵହେନ ବୃହସ୍ପତିଗ୍ଂ ଶକୁନିସାଦେନ ରଥମୁଷ୍ଣିହାଭିଃ ॥ 46 ॥
(ଯୋକ୍ତ୍ର - ମେକଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 14)
ମିତ୍ରାଵରୁଣୌ ଶ୍ରୋଣୀଭ୍ଯାମିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଶିଖଣ୍ଡାଭ୍ଯା-ମିନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ ଊରୁଭ୍ଯାମିନ୍ଦ୍ରାଵିଷ୍ଣୂ ଅଷ୍ଠୀଵଦ୍ଭ୍ଯାଗ୍ଂ ସଵିତାର-ମ୍ପୁଚ୍ଛେନ ଗନ୍ଧର୍ଵାଞ୍ଛେପେନା-ଫ୍ସରସୋ ମୁଷ୍କାଭ୍ଯା-ମ୍ପଵମାନ-ମ୍ପାଯୁନା ପଵିତ୍ର-ମ୍ପୋତ୍ରାଭ୍ଯାମାକ୍ରମଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ଥୂରାଭ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରତିକ୍ରମଣ-ଙ୍କୁଷ୍ଠାଭ୍ଯାମ୍ ॥ 47 ॥
(ମିତ୍ରାଵରୁଣୌ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 15)
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ କ୍ରୋଡୋ ଽଦିତ୍ଯୈ ପାଜସ୍ଯ-ନ୍ଦିଶା-ଞ୍ଜତ୍ରଵୋ ଜୀମୂତାନ୍ ହୃଦଯୌପଶାଭ୍ଯା-ମନ୍ତରିକ୍ଷ-ମ୍ପୁରିତତା ନଭ ଉଦର୍ଯେଣେନ୍ଦ୍ରାଣୀ-ମ୍ପ୍ଲୀହ୍ନା ଵଲ୍ମୀକାନ୍ କ୍ଲୋମ୍ନା ଗିରୀ-ନ୍ପ୍ଲାଶିଭିଃ ସମୁଦ୍ରମୁଦରେଣ ଵୈଶ୍ଵାନର-ମ୍ଭସ୍ମନା ॥ 48 ॥
(ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ - ଦ୍ଵାଵିଶତିଃ) (ଅ. 16)
ପୂଷ୍ଣୋ ଵନିଷ୍ଠୁରନ୍ଧାହେ-ସ୍ସ୍ଥୂରଗୁଦା ସର୍ପା-ନ୍ଗୁଦାଭିର୍-ଋତୂ-ନ୍ପୃଷ୍ଟୀଭିର୍ଦିଵ-ମ୍ପୃଷ୍ଠେନ ଵସୂନା-ମ୍ପ୍ରଥମା କୀକସା ରୁଦ୍ରାଣା-ନ୍ଦ୍ଵିତୀଯା ଽଽଦିତ୍ଯାନା-ନ୍ତୃତୀଯା ଽଙ୍ଗିରସା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥୀ ସାଦ୍ଧ୍ଯାନା-ମ୍ପଞ୍ଚମୀ ଵିଶ୍ଵେଷା-ନ୍ଦେଵାନାଗ୍ଂ ଷଷ୍ଠୀ ॥ 49 ॥
(ପୂଷ୍ଣ - ଶ୍ଚତୁର୍ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 17)
ଓଜୋ ଗ୍ରୀଵାଭି-ର୍ନିର୍-ଋତିମସ୍ଥଭିରିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵପସା ଵହେନ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଵିଚଲ-ସ୍ସ୍କନ୍ଧୋ ଽହୋରାତ୍ରଯୋର୍ଦ୍ଵିତୀଯୋ ଽର୍ଧମାସାନା-ନ୍ତୃତୀଯୋ ମାସା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥ ଋତୂନା-ମ୍ପଞ୍ଚମ-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ଯ ଷଷ୍ଠଃ ॥ 50 ॥
(ଓଜୋ - ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 18)
ଆନନ୍ଦ-ନ୍ନନ୍ଦଥୁନା କାମ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯାସାଭ୍ଯା-ମ୍ଭଯଗ୍ଂ ଶିତୀମଭ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରଶିଷ-ମ୍ପ୍ରଶାସାଭ୍ଯାଗ୍ଂ ସୂର୍ଯାଚନ୍ଦ୍ରମସୌ ଵୃକ୍ଯାଭ୍ଯାଗ୍ ଶ୍ଯାମଶବଲୌ ମତସ୍ନାଭ୍ଯାଂ-ଵ୍ଯୁଁଷ୍ଟିଗ୍ଂ ରୂପେଣ ନିମ୍ରୁକ୍ତିମରୂପେଣ ॥ 51 ॥
(ଆନନ୍ଦଗ୍ଂ - ଷୋଡଶ) (ଅ. 19)
ଅହର୍ମାଗ୍ଂସେନ ରାତ୍ରି-ମ୍ପୀଵସା-ଽପୋ ଯୂଷେଣ ଘୃତଗ୍ଂ ରସେନ ଶ୍ଯାଂ-ଵଁସଯା ଦୂଷୀକାଭିର୍-ହ୍ରାଦୁନି-ମଶ୍ରୁଭିଃ ପୃଷ୍ଵା-ନ୍ଦିଵଗ୍ଂ ରୂପେଣ ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ପ୍ରତିରୂପେଣ ପୃଥିଵୀ-ଞ୍ଚର୍ମଣା ଛଵୀ-ଞ୍ଛଵ୍ଯୋ ପାକୃତାଯ ସ୍ଵାହା ଽଽଲବ୍ଧାଯ ସ୍ଵାହା ହୁତାଯ ସ୍ଵାହା ॥ 52 ॥
(ଅହର - ଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 20)
ଅଗ୍ନେଃ ପକ୍ଷତି-ସ୍ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ନିପକ୍ଷତି-ସ୍ସୋମସ୍ଯ ତୃତୀଯା-ଽପା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥ୍ଯୋଷଧୀନା-ମ୍ପଞ୍ଚମୀ ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ଯ ଷଷ୍ଠୀ ମରୁତାଗ୍ଂ ସପ୍ତମୀ ବୃହସ୍ପତେରଷ୍ଟମୀ ମିତ୍ରସ୍ଯ ନଵମୀ ଵରୁଣସ୍ଯ ଦଶମୀନ୍ଦ୍ରସ୍ଯୈକାଦଶୀ ଵିଶ୍ଵେଷା-ନ୍ଦେଵାନା-ନ୍ଦ୍ଵାଦଶୀ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵ୍ଯୋଃ ପାର୍ଶ୍ଵଂ-ଯଁମସ୍ଯ ପାଟୂରଃ ॥ 53 ॥
(ଅଗ୍ନେ-ରେକାନ୍ନ ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍) (ଅ. 21)
ଵାଯୋଃ ପକ୍ଷତି-ସ୍ସରସ୍ଵତୋ ନିପକ୍ଷତି-ଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମସ-ସ୍ତୃତୀଯା ନକ୍ଷତ୍ରାଣା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥୀ ସଵିତୁଃ ପଞ୍ଚମୀ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଷଷ୍ଠୀ ସର୍ପାଣାଗ୍ଂ ସପ୍ତମ୍ଯର୍ଯମ୍ଣୋ-ଽଷ୍ଟମୀ ତ୍ଵଷ୍ଟୁର୍ନଵମୀ ଧାତୁର୍ଦଶମୀନ୍ଦ୍ରାଣ୍ଯା ଏକାଦଶ୍ଯଦିତ୍ଯୈ ଦ୍ଵାଦଶୀ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵ୍ଯୋଃ ପାର୍ଶ୍ଵଂ-ଯଁମ୍ଯୈ ପାଟୂରଃ ॥ 54 ॥
(ଵାଯୋ - ରଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 22)
ପନ୍ଥାମନୂଵୃଗ୍ଭ୍ଯାଗ୍ଂ ସନ୍ତତିଗ୍ଗ୍ ସ୍ନାଵନ୍ଯାଭ୍ଯାଗ୍ଂ ଶୁକା-ନ୍ପିତ୍ତେନ ହରିମାଣଂ-ଯଁକ୍ନା ହଲୀକ୍ଷ୍ଣା-ନ୍ପାପଵାତେନ କୂଶ୍ମାଞ୍ଛକଭି-ଶ୍ଶଵର୍ତାନୂଵଦ୍ଧ୍ଯେନ ଶୁନୋ ଵିଶସନେନ ସର୍ପାନ୍ ଁଲୋହିତଗନ୍ଧେନ ଵଯାଗ୍ଂସି ପକ୍ଵଗନ୍ଧେନ ପିପୀଲିକାଃ ପ୍ରଶାଦେନ ॥ 55 ॥
(ପନ୍ଥାଂ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 23)
କ୍ରମୈରତ୍ଯକ୍ରମୀ-ଦ୍ଵାଜୀ ଵିଶ୍ଵୈର୍ଦେଵୈର୍ଯଜ୍ଞିଯୈ-ସ୍ସଂଵିଁଦାନଃ । ସ ନୋ ନଯ ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକ-ନ୍ତସ୍ଯ ତେ ଵଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଧଯା ମଦେମ ॥ 56 ॥
(କ୍ରମୈ - ରଷ୍ଟାଦଶ) (ଅ. 24)
ଦ୍ଯୌସ୍ତେ ପୃଷ୍ଠ-ମ୍ପୃଥିଵୀ ସଧସ୍ଥମାତ୍ମାନ୍ତରିକ୍ଷଗ୍ଂ ସମୁଦ୍ରୋ ଯୋନି-ସ୍ସୂର୍ଯସ୍ତେ ଚକ୍ଷୁର୍ଵାତଃ ପ୍ରାଣଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମା-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର-ମ୍ମାସାଶ୍ଚାର୍ଧମାସାଶ୍ଚ ପର୍ଵାଣ୍ଯୃତଵୋଙ୍ଗାନି ସଂଵଁଥ୍ସରୋ ମହିମା ॥ 57 ॥
(ଦ୍ଯୌ - ପଞ୍ଚଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 25)
ଅଗ୍ନିଃ ପଶୁରାସୀ-ତ୍ତେନାଯଜନ୍ତ ସ ଏତଂ-ଲୋଁକମଜଯ-ଦ୍ଯସ୍ମିନ୍ନଗ୍ନି-ସ୍ସ ତେ ଲୋକସ୍ତ-ଞ୍ଜେଷ୍ଯସ୍ଯଥାଵ ଜିଘ୍ର ଵାଯୁଃ ପଶୁରାସୀ-ତ୍ତେନାଯଜନ୍ତ ସ ଏତଂ-ଲୋଁକମଜଯ-ଦ୍ଯସ୍ମିନ୍ ଵାଯୁ-ସ୍ସ ତେ ଲୋକସ୍ତସ୍ମା-ତ୍ତ୍ଵା-ଽନ୍ତରେଷ୍ଯାମି ଯଦି ନାଵଜିଘ୍ରସ୍ଯାଦିତ୍ଯଃ ପଶୁରାସୀ-ତ୍ତେନାଯଜନ୍ତ ସ ଏତଂ-ଲୋଁକମଜଯ-ଦ୍ଯସ୍ମି-ନ୍ନାଦିତ୍ଯ-ସ୍ସ ତେ ଲୋକସ୍ତ-ଞ୍ଜେଷ୍ଯସି ଯଦ୍ଯଵଜିଘ୍ରସି ॥ 58 ॥
(ଯସ୍ମି - ନ୍ନଷ୍ଟୌ ଚ) (ଅ. 26)
(ଯୋ ଵା ଅଯଥାଦେଵତ - ନ୍ତ୍ଵାମଗ୍ନ - ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ - ଚିତ୍ତିଂ - ଁଯଥା ଵୈ - ଵଯୋ ଵୈ - ଯଦାକୂତା--ଦ୍ଯାସ୍ତେ ଅଗ୍ନେ - ମଯି ଗୃହ୍ଣାମି - ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସୋ-ଽସ୍ମାଥ୍ - ସ୍ତେଗାନ୍ - ଵାଜଂ - କୂର୍ମାନ୍ - ଯୋକ୍ତ୍ରଂ - ମିତ୍ରାଵରୁଣା - ଵିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ - ପୂଷ୍ଣ - ଓଜ - ଆନନ୍ଦ - ମହ - ରଗ୍ନେ - ର୍ଵାଯୋଃ - ପନ୍ଥାଂ - କ୍ରମୈ - ର୍ଦ୍ଯୌସ୍ତେ - ଽଗ୍ନିଃ ପଶୁରାସୀଥ୍ - ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂଶତିଃ)
(ଯୋ ଵା - ଏଵା-ଽଽହୁତି - ମଭଵନ୍ - ପଥିଭି - ରଵରୁଧ୍ଯା - ଽଽନନ୍ଦ - ମଷ୍ଟୌ ପଞ୍ଚଶତ୍ )
(ଯୋ ଵା ଅଯଥାଦେଵତମ୍, ଁଯଦ୍ଯଵଜିଘ୍ରସି)
( ସାଵିତ୍ରାଣି - ଵିଷ୍ଣୁମୁଖା - ଉଥ୍ସନ୍ନଯଜ୍ଞୋ - ଦେଵାସୁରା - ଯଦେକେନ - ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣା - ଯୋ ଵା- ସପ୍ତ ) (7)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପଞ୍ଚମକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥