க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ம்பஞ்சமகாண்டே ஸப்தமஃ ப்ரஶ்நஃ-உபாநுவாக்யாவஶிஷ்டகர்மநிரூபணம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
யோ வா அயதாதேவதமக்நி-ஞ்சிநுத ஆ தேவதாப்யோ வ்ரு'ஶ்ச்யதே பாபீயா-ந்பவதி யோ யதாதேவத-ந்ந தேவதாப்ய ஆ வ்ரு'ஶ்ச்யதே வஸீயா-ந்பவத்யாக்நேய்யா காயத்ரியா ப்ரதமா-ஞ்சிதிமபி ம்ரு'ஶே-த்த்ரிஷ்டுபா த்விதீயா-ஞ்ஜகத்யா த்ரு'தீயாமநுஷ்டுபா சதுர்தீ-ம்பங்க்த்யா பஞ்சமீம்-யஂதாதேவதமேவாக்நி-ஞ்சிநுதே ந தேவதாப்ய ஆ வ்ரு'ஶ்ச்யதே வஸீயா-ந்பவதீடாயை வா ஏஷா விபக்திஃ பஶவ இடா பஶுபிரேந- [பஶுபிரேநம், சிநுதே யோ வை] 1
-ஞ்சிநுதே யோ வை ப்ரஜாபதயே ப்ரதி ப்ரோச்யாக்நி-ஞ்சிநோதி நா-''ர்திமார்ச்ச-த்யஶ்வாவபிதஸ்திஷ்டேதா-ங்க்ரு'ஷ்ண உத்தரத-ஶ்ஶ்வேதோ தக்ஷிணஸ்தாவாலப்யேஷ்டகா உப தத்த்யாதேதத்வை ப்ரஜாபதே ரூப-ம்ப்ராஜாபத்யோ-'ஶ்வஃ ஸாக்ஷாதேவ ப்ரஜாபதயே ப்ரதிப்ரோச்யாக்நி-ஞ்சிநோதி நா-''ர்திமார்ச்சத்யேதத்வா அஹ்நோ ரூபம்-யஂச்ச்வேதோ-'ஶ்வோ ராத்ரியை க்ரு'ஷ்ண ஏததஹ்நோ [ஏததஹ்நஃ, ரூபம்-யஂதிஷ்டகா] 2
ரூபம்-யஂதிஷ்டகா ராத்ரியை புரீஷமிஷ்டகா உபதாஸ்யஞ்ச்வேத-மஶ்வமபி ம்ரு'ஶே-த்புரீஷமுபதாஸ்யந் க்ரு'ஷ்ணமஹோராத்ராப்யாமேவைந-ஞ்சிநுதே ஹிரண்ய பாத்ர-ம்மதோஃ பூர்ண-ந்ததாதி மதவ்யோ 'ஸாநீதி ஸௌர்யா சித்ரவத்யா-'வேக்ஷதே சித்ரமேவ பவதி மத்த்யந்திநே-'ஶ்வமவ க்ராபயத்யஸௌ வா ஆதித்ய இந்த்ர ஏஷ ப்ரஜாபதிஃ ப்ராஜாபத்யோ-'ஶ்வஸ்தமேவ ஸாக்ஷாத்ரு'த்த்நோதி ॥ 3 ॥
(ஏந - மேததஹ்நோ - 'ஷ்டாசத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 1)
த்வாமக்நே வ்ரு'ஷப-ஞ்சேகிதாந-ம்புநர்யுவாந-ஞ்ஜநயந்நுபாகாம் । அஸ்தூரி ணோ கார்ஹபத்யாநி ஸந்து திக்மேந நோ ப்ரஹ்மணா ஸக்ம் ஶிஶாதி ॥ பஶவோ வா ஏதே யதிஷ்டகாஶ்சித்யா-ஞ்சித்யாம்ரு'ஷபமுப ததாதி மிதுநமேவாஸ்ய த-த்யஜ்ஞே கரோதி ப்ரஜநநாய தஸ்மா-த்யூதேயூத ரு'ஷபஃ ॥ ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய ப்ரதிமாம்-யாஂ-ந்த்வா ராத்ர்யுபாஸதே । ப்ரஜாக்ம் ஸுவீரா-ங்க்ரு'த்வா விஶ்வமாயுர்வ்யஶ்ஞவத் ॥ ப்ராஜாபத்யா- [ப்ராஜாபத்யாம், ஏதாமுப] 4
-மேதாமுப ததாதீயம்-வாஂ வைஷைகாஷ்டகா யதேவைகாஷ்டகாயாமந்ந-ங்க்ரியதே ததேவைதயாவ ருந்த ஏஷா வை ப்ரஜாபதேஃ காமதுகா தயைவ யஜமாநோ-'முஷ்மிந் ஂலோகே-'க்நி-ந்துஹே யேந தேவா ஜ்யோதிஷோர்த்வா உதாயந் யேநா-''தித்யா வஸவோ யேந ருத்ராஃ । யேநாங்கிரஸோ மஹிமாந-மாநஶுஸ்தேநைது யஜமாந-ஸ்ஸ்வஸ்தி ॥ ஸுவர்காய வா ஏஷ லோகாய [லோகாய, சீயதே யதக்நிர்யேந] 5
சீயதே யதக்நிர்யேந தேவா ஜ்யோதிஷோர்த்வா உதாயந்நித்யுக்யக்ம் ஸமிந்த இஷ்டகா ஏவைதா உப தத்தே வாநஸ்பத்யா-ஸ்ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ஶதாயுதாய ஶதவீர்யாய ஶதோதயே 'பிமாதிஷாஹே । ஶதம்-யோஂ நஃ ஶரதோ அஜீதாநிந்த்ரோ நேஷததி துரிதாநி விஶ்வா ॥ யே சத்வாரஃ பதயோ தேவயாநா அந்தரா த்யாவாப்ரு'திவீ வியந்தி । தேஷாம்-யோஂ அஜ்யாநி- மஜீதி-மாவஹா-த்தஸ்மை நோ தேவாஃ [நோ தேவாஃ, பரி தத்தேஹ ஸர்வே ।] 6
பரி தத்தேஹ ஸர்வே ॥ க்ரீஷ்மோ ஹேமந்த உத நோ வஸந்த-ஶ்ஶர-த்வர்ஷா-ஸ்ஸுவிதந்நோ அஸ்து । தேஷாம்ரு'தூநாக்ம் ஶத ஶாரதாநா-ந்நிவாத ஏஷாமபயே ஸ்யாம ॥ இதுவத்ஸராய பரிவத்ஸராய ஸம்வஂத்ஸராய க்ரு'ணுதா ப்ரு'ஹந்நமஃ । தேஷாம்-வஂயக்ம் ஸுமதௌ யஜ்ஞியாநா-ஞ்ஜ்யோகஜீதா அஹதா-ஸ்ஸ்யாம ॥ பத்ராந்ந-ஶ்ஶ்ரேய-ஸ்ஸமநைஷ்ட தேவாஸ்த்வயா-'வஸேந ஸமஶீமஹி த்வா । ஸ நோ மயோ பூஃ பிதோ [மயோ பூஃ பிதோ, ஆ விஶஸ்வ] 7
ஆ விஶஸ்வ ஶ-ந்தோகாய தநுவே ஸ்யோநஃ ॥ அஜ்யாநீரேதா உப ததாத்யேதா வை தேவதா அபராஜிதாஸ்தா ஏவ ப்ர விஶதி நைவ ஜீயதே ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி யதர்தமாஸா மாஸா ரு'தவஃ ஸம்வஂத்ஸர ஓஷதீஃ பசந்த்யத கஸ்மாதந்யாப்யோ தேவதாப்ய ஆக்ரயண-ந்நிருப்யத இத்யேதா ஹி த-த்தேவதா உதஜயந் யத்ரு'துப்யோ நிர்வபே-த்தேவதாப்ய-ஸ்ஸமத-ந்தத்த்யாதாக்ரயண-ந்நிருப்யைதா ஆஹுதீ ர்ஜுஹோத்யர்தமாஸாநேவ மாஸாந்ரு'தூந்-த்ஸம்வஂத்ஸர-ம்ப்ரீணாதி ந தேவதாப்ய-ஸ்ஸமத-ந்ததாதி பத்ராந்ந-ஶ்ஶ்ரேய-ஸ்ஸமநைஷ்ட தேவா இத்யாஹ ஹுதாத்யாய யஜமாநஸ்யா-'பராபாவாய ॥ 8 ॥
(ப்ரஜாபத்யாம் - ஂலோகாய - தேவாஃ - பிதோ - தத்யாதாக்ரயணம் - பஞ்சவிக்ம்ஶதிஶ்ச) (அ. 2)
இந்த்ரஸ்ய வஜ்ரோ-'ஸி வார்த்ரக்நஸ்தநூபா நஃ ப்ரதிஸ்பஶஃ । யோ நஃ புரஸ்தா-த்தக்ஷிணதஃ பஶ்சா-துத்தரதோ-'காயுரபிதாஸத்யேதக்ம் ஸோ-'ஶ்மாநம்ரு'ச்சது ॥ தேவாஸுரா-ஸ்ஸம்யஂத்தா ஆஸ-ந்தே-'ஸுரா திக்ப்ய ஆ-'பாதந்த தா-ந்தேவா இஷ்வா ச வஜ்ரேண சாபாநுதந்த ய-த்வஜ்ரிணீருபததாதீஷ்வா சைவ த-த்வஜ்ரேண ச யஜமாநோ ப்ராத்ரு'வ்யாநப நுததே திக்ஷூப [திக்ஷூப, ததாதி தேவபுரா] 9
ததாதி தேவபுரா ஏவைதாஸ்தநூபாநீஃ பர்யூஹதே 'க்நாவிஷ்ணூ ஸஜோஷஸேமா வர்தந்து வாகிம்ரஃ । த்யும்நைர்வாஜேபிரா கதம் ॥ ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி யந்ந தேவதாயை ஜுஹ்வத்யத கி-ந்தேவத்யா வஸோர்தாரேத்யக்நி-ர்வஸுஸ்தஸ்யைஷா தாரா விஷ்ணு-ர்வஸுஸ்தஸ்யைஷா தாரா ''க்நாவைஷ்ணவ்யர்சா வஸோர்தாரா-ஞ்ஜுஹோதி பாகதேயேநைவைநௌ ஸமர்தயத்யதோ ஏதா- [ஏதாம், ஏவா-''ஹுதி-] 10
-மேவா-''ஹுதி-மாயதநவதீ-ங்கரோதி யத்காம ஏநா-ஞ்ஜுஹோதி ததேவாவ ருந்தே ருத்ரோ வா ஏஷ யதக்நிஸ்தஸ்யைதே தநுவௌ கோரா-'ந்யா ஶிவா-'ந்யா யச்சதருத்ரீய-ஞ்ஜுஹோதி யைவாஸ்ய கோரா தநூஸ்தா-ந்தேந ஶமயதி ய-த்வஸோர்தாரா-ஞ்ஜுஹோதி யைவாஸ்ய ஶிவா தநூஸ்தா-ந்தேந ப்ரீணாதி யோ வை வஸோர்தாராயை [வஸோர்தாராயை, ப்ரதிஷ்டாம்-வேஂத] 11
ப்ரதிஷ்டாம்-வேஂத ப்ரத்யேவ திஷ்டதி யதாஜ்யமுச்சிஷ்யேத தஸ்மி-ந்ப்ரஹ்மௌதந-ம்பசே-த்த-ம்ப்ராஹ்மணாஶ்சத்வாரஃ ப்ரா-'ஶ்ஞீயுரேஷ வா அக்நிர்வைஶ்வாநரோ யத்ப்ராஹ்மண ஏஷா கலு வா அக்நேஃ ப்ரியா தநூர்ய-த்வைஶ்வாநரஃ ப்ரியாயாமேவைநா-ந்தநுவா-ம்ப்ரதி ஷ்டாபயதி சதஸ்ரோ தேநூர்தத்யா-த்தாபிரேவ யஜமாநோ-'முஷ்மிந் ஂலோகே-'க்நி-ந்துஹே ॥ 12 ॥
(உபை - தாம் - தாராயை - ஷட்சத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 3)
சித்தி-ஞ்ஜுஹோமி மநஸா க்ரு'தேநேத்யாஹாதாப்யா வை நாமைஷா-''ஹுதிர்வைஶ்வகர்மணீ நைந-ஞ்சிக்யாந-ம்ப்ராத்ரு'வ்யோ தப்நோத்யதோ தேவதா ஏவாவ ருந்தே 'க்நே தமத்யேதி பங்க்த்யா ஜுஹோதி பங்க்த்யா-''ஹுத்யா யஜ்ஞமுகமா ரபதே ஸப்த தே அக்நே ஸமிதஃ ஸப்தஜிஹ்வா இத்யாஹ ஹோத்ரா ஏவாவ ருந்தே 'க்நிர்தேவேப்யோ-'பாக்ரா-'ம-த்பாகதேய- [-'பாக்ரா-'ம-த்பாகதேயம், இச்சமாநஸ்தஸ்மா] 13
-மிச்சமாநஸ்தஸ்மா ஏத-த்பாகதேய-ம்ப்ராயச்சந்நேதத்வா அக்நேரக்நிஹோத்ரமேதர்ஹி கலு வா ஏஷ ஜாதோ யர்ஹி ஸர்வஶ்சிதோ ஜாதாயைவாஸ்மா அந்நமபி ததாதி ஸ ஏந-ம்ப்ரீதஃ ப்ரீணாதி வஸீயா-ந்பவதி ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி யதேஷ கார்ஹபத்யஶ்சீயதே-'த க்வாஸ்யா-''ஹவநீய இத்யஸாவாதித்ய இதி ப்ரூயாதேதஸ்மிந்ஃஇ ஸர்வாப்யோ தேவதாப்யோ ஜுஹ்வதி [ஜுஹ்வதி, ய ஏவம்-விஂத்வாநக்நி-] 14
ய ஏவம்-விஂத்வாநக்நி-ஞ்சிநுதே ஸாக்ஷாதேவ தேவதா ரு'த்த்நோத்யக்நே யஶஸ்விந் யஶஸே மமர்பயேந்த்ராவதீ மபசிதீ மிஹா-''வஹ । அய-ம்மூர்தா பரமேஷ்டீ ஸுவர்சா-ஸ்ஸமாநாநாமுத்தம ஶ்லோகோ அஸ்து ॥ பத்ர-ம்பஶ்யந்த உப ஸேதுரக்ரே தபோ தீக்ஷாம்ரு'ஷய-ஸ்ஸுவர்விதஃ । ததஃ க்ஷத்ர-ம்பலமோஜஶ்ச ஜாத-ந்ததஸ்மை தேவா அபி ஸ-ந்நமந்து ॥ தாதா விதாதா பரமோ- [பரமா, உத ஸந்த்ரு'-க்ப்ரஜாபதிஃ] 15
-த ஸந்த்ரு'-க்ப்ரஜாபதிஃ பரமேஷ்டீ விராஜா । ஸ்தோமா-ஶ்சந்தாக்ம்ஸி நிவிதோ ம ஆஹுரேதஸ்மை ராஷ்ட்ரமபி ஸ-ந்நமாம ॥ அப்யாவர்தத்த்வமுப மேத ஸாகமயக்ம் ஶாஸ்தா-'திபதிர்வோ அஸ்து । அஸ்ய விஜ்ஞாநமநு ஸக்ம் ரபத்த்வமிம-ம்பஶ்சாதநு ஜீவாத ஸர்வே ॥ ராஷ்ட்ரப்ரு'த ஏதா உப ததாத்யேஷா வா அக்நேஶ்சிதீ ராஷ்ட்ரப்ரு'-த்தயைவாஸ்மி-ந்ராஷ்ட்ர-ந்ததாதி ராஷ்ட்ரமேவ பவதி நாஸ்மா-த்ராஷ்ட்ர-ம்ப்ரக்ம்ஶதே ॥ 16 ॥
(பாகதேயம் - ஜுஹ்வதி - பரமா - ராஷ்ட்ர-ந்ததாதி - ஸப்த ச) (அ. 4)
யதா வை புத்ரோ ஜாதோ ம்ரியத ஏவம்-வாஂ ஏஷ ம்ரியதே யஸ்யாக்நிருக்ய உத்வாயதி யந்நிர்மந்த்ய-ங்குர்யா-த்விச்சிந்த்யா-த்ப்ராத்ரு'வ்யமஸ்மை ஜநயே-த்ஸ ஏவ புநஃ பரீத்த்ய-ஸ்ஸ்வாதேவைநம்-யோஂநேர்ஜநயதி நாஸ்மை ப்ராத்ரு'வ்ய-ஞ்ஜநயதி தமோ வா ஏத-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி யஸ்யாக்நிருக்ய உத்வாயதி ம்ரு'த்யுஸ்தமஃ க்ரு'ஷ்ணம்-வாஂஸஃ க்ரு'ஷ்ணா தேநுர்தக்ஷிணா தமஸை- [தமஸா, ஏவ தமோ] 17
-வ தமோ ம்ரு'த்யுமப ஹதே ஹிரண்ய-ந்ததாதி ஜ்யோதிர்வை ஹிரண்ய-ஞ்ஜ்யோதிஷைவ தமோ-'ப ஹதே-'தோ தேஜோ வை ஹிரண்ய-ந்தேஜ ஏவா-''த்ம-ந்தத்தே ஸுவர்ந கர்ம-ஸ்ஸ்வாஹா ஸுவர்நா-'ர்க-ஸ்ஸ்வாஹா ஸுவர்ந ஶுக்ர-ஸ்ஸ்வாஹா ஸுவர்ந ஜ்யோதி-ஸ்ஸ்வாஹா ஸுவர்ந ஸூர்ய-ஸ்ஸ்வாஹா 'ர்கோ வா ஏஷ யதக்நி-ரஸா-வாதித்யோ- [யதக்நி-ரஸா-வாதித்யஃ, ஆஶ்வமேதோ யதேதா] 18
-'ஶ்வமேதோ யதேதா ஆஹுதீ ர்ஜுஹோத்யர்கா-ஶ்வமேதயோரேவ ஜ்யோதீக்ம்ஷி ஸ-ந்ததாத்யேஷ ஹ த்வா அர்காஶ்வமேதீ யஸ்யைததக்நௌ க்ரியத ஆபோ வா இதமக்ரே ஸலிலமாஸீ-த்ஸ ஏதா-ம்ப்ரஜாபதிஃ ப்ரதமா-ஞ்சிதிமபஶ்ய-த்தாமுபாதத்த ததியமபவ-த்தம்-விஂஶ்வகர்மா-'ப்ரவீதுப த்வா-''யாநீதி நேஹ லோகோ-'ஸ்தீத்ய- [லோகோ-'ஸ்தீதி, அப்ரவீ-த்ஸ] 19
-த்யப்ரவீ-த்ஸ ஏதா-ந்த்விதீயா-ஞ்சிதிமபஶ்ய-த்தாமுபாதத்த ததந்தரிக்ஷமபவ-த்ஸ யஜ்ஞஃ ப்ரஜாபதிமப்ரவீதுப த்வா-''யாநீதி நேஹ லோகோ-'ஸ்தீத்யப்ரவீ-த்ஸ விஶ்வகர்மாண-மப்ரவீதுப த்வா-''யாநீதி கேந மோபைஷ்யஸீதி திஶ்யாபிரித்யப்ரவீ-த்த-ந்திஶ்யாபிருபை-த்தா உபாதத்த தா திஶோ- [தா திஶஃ, அபவந்-த்ஸ] 20
-'பவந்-த்ஸ பரமேஷ்டீ ப்ரஜாபதிமப்ரவீதுப த்வா-''யாநீதி நேஹ லோகோ-'ஸ்தீத்யப்ரவீ-த்ஸ விஶ்வகர்மாண-ஞ்ச யஜ்ஞ-ஞ்சாப்ரவீதுப வாமா 'யாநீதி நேஹ லோகோ-'ஸ்தீத்யப்ரூதாக்ம் ஸ ஏதா-ந்த்ரு'தீயா-ஞ்சிதிமபஶ்ய-த்தாமுபாதத்த ததஸாவபவ-த்ஸ ஆதித்யஃ ப்ரஜாபதி-மப்ரவீதுப த்வா- [-மப்ரவீதுப த்வா, ஆயாநீதி] 21
-''யாநீதி நேஹ லோகோ-'ஸ்தீத்யப்ரவீ-த்ஸ விஶ்வகர்மாண-ஞ்ச யஜ்ஞ-ஞ்சாப்ரவீதுப வாமா-'யாநீதி நேஹ லோகோ-'ஸ்தீத்யப்ரூதாக்ம் ஸ பரமேஷ்டிநமப்ரவீதுப த்வா-''யாநீதி கேந மோபைஷ்யஸீதி லோக-ம்ப்ரு'ணயேத்யப்ரவீ-த்தம்-லோஂக-ம்ப்ரு'ணயோபை-த்தஸ்மாதயாதயாம்நீ லோக-ம்ப்ரு'ணா-'யாதயாமா ஹ்யஸா- [ஹ்யஸௌ, ஆதித்யஸ்தாந்ரு'ஷயோ] 22
-வாதித்யஸ்தாந்ரு'ஷயோ 'ப்ருவந்நுப வ ஆ-'யாமேதி கேந ந உபைஷ்யதேதி பூம்நேத்யப்ருவ-ந்தா-ந்த்வாப்யா-ஞ்சிதீப்யாமுபாயந்-த்ஸ பஞ்சசிதீக-ஸ்ஸமபத்யத ய ஏவம்-விஂத்வாநக்நி-ஞ்சிநுதே பூயாநேவ பவத்யபீமாந் ஂலோகாஞ்ஜயதி விதுரேந-ந்தேவா அதோ ஏதாஸாமேவ தேவதாநாக்ம் ஸாயுஜ்ய-ங்கச்சதி ॥ 23 ॥
(தமஸா - ''தித்யோ - 'ஸ்தீதி - திஶ - ஆதித்யஃ ப்ரஜாபதிமப்ரவீதுப த்வா - 'ஸௌ - பஞ்சசத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 5)
வயோ வா அக்நிர்யதக்நிசி-த்பக்ஷிணோ-'ஶ்ஞீயா-த்தமேவாக்நிமத்யாதா-ர்திமார்ச்சே-த்ஸம்வஂத்ஸரம்-வ்ரஂத-ஞ்சரே-த்ஸம்வஂத்ஸரக்ம் ஹி வ்ரத-ந்நாதி பஶுர்வா ஏஷ யதக்நிர்ஹிநஸ்தி கலு வை த-ம்பஶுர்ய ஏந-ம்புரஸ்தா-த்ப்ரத்யஞ்சமுபசரதி தஸ்மா-த்பஶ்சா-த்ப்ராம்உபசர்ய ஆத்மநோ-'ஹிக்ம்ஸாயை தேஜோ-'ஸி தேஜோ மே யச்ச ப்ரு'திவீம்-யஂச்ச [ப்ரு'திவீம்-யஂச்ச, ப்ரு'திவ்யை மா பாஹி] 24
ப்ரு'திவ்யை மா பாஹி ஜ்யோதிரஸி ஜ்யோதிர்மே யச்சாந்தரிக்ஷம்-யஂச்சாந்தரிக்ஷாந்மா பாஹி ஸுவரஸி ஸுவர்மே யச்ச திவம்-யஂச்ச திவோ மா பாஹீத்யாஹைதாபிர்வா இமே லோகா வித்ரு'தா யதேதா உபததாத்யேஷாம்-லோஂகாநாம்-விஂத்ரு'த்யை ஸ்வயமாத்ரு'ண்ணா உபதாய ஹிரண்யேஷ்டகா உபததாதீமே வை லோகா-ஸ்ஸ்வயமாத்ரு'ண்ணா ஜ்யோதிர்ஹிரண்யம்-யஂ-த்ஸ்வயமாத்ரு'ண்ணா உபதாய [உபதாய, ஹிரண்யேஷ்டகா உபததாதீ-] 25
ஹிரண்யேஷ்டகா உபததாதீமா-நேவைதாபி-ர்லோகா-ஞ்ஜ்யோதிஷ்மதஃ குருதே-'தோ ஏதாபிரேவாஸ்மா இமே லோகாஃ ப்ர பாந்தி யாஸ்தே அக்நே ஸூர்யே ருச உத்யதோ திவமாதந்வந்தி ரஶ்மிபிஃ । தாபி-ஸ்ஸர்வாபீ ருசே ஜநாய நஸ்க்ரு'தி ॥ யா வோ தேவா-ஸ்ஸூர்யே ருசோ கோஷ்வஶ்வேஷு யா ருசஃ । இந்த்ராக்நீ தாபி-ஸ்ஸர்வாபீ ருச-ந்நோ தத்த ப்ரு'ஹஸ்பதே ॥ ருசந்நோ தேஹி [தேஹி, ப்ராஹ்மணேஷு ருசக்ம்] 26
ப்ராஹ்மணேஷு ருசக்ம் ராஜஸு நஸ்க்ரு'தி । ருசம்-விஂஶ்யேஷு ஶூத்ரேஷு மயி தேஹி ருசா ருசம் ॥ த்வேதா வா அக்நி-ஞ்சிக்யாநஸ்ய யஶ இந்த்ரிய-ங்கச்சத்யக்நிம்-வாஂ சிதமீஜாநம்-வாஂ யதேதா ஆஹுதீர்ஜுஹோத்யாத்மந்நேவ யஶ இந்த்ரிய-ந்தத்த ஈஶ்வரோ வா ஏஷ ஆர்திமார்தோர்யோ-'க்நி-ஞ்சிந்வந்நதி க்ராமதி தத்த்வா யாமி ப்ரஹ்மணா வந்தமாந இதி வாருண்யர்சா [இதி வாருண்யர்சா, ஜுஹுயாச்சாந்தி-] 27
ஜுஹுயாச்சாந்தி-ரேவைஷா 'க்நேர்குப்திராத்மநோ ஹவிஷ்க்ரு'தோ வா ஏஷ யோ-'க்நி-ஞ்சிநுதே யதா வை ஹவி-ஸ்ஸ்கந்தத்யேவம்-வாஂ ஏஷ ஸ்கந்ததி யோ-'க்நி-ஞ்சித்வா ஸ்த்ரியமுபைதி மைத்ராவருண்யா-''மிக்ஷயா யஜேத மைத்ராவருணதா-மேவோபைத்யாத்மநோ 'ஸ்கந்தாய யோ வா அக்நிம்ரு'துஸ்தாம்-வேஂதர்துர்-ரு'துரஸ்மை கல்பமாந ஏதி ப்ரத்யேவ திஷ்டதி ஸம்வஂத்ஸரோ வா அக்நிர்- [வா அக்நிஃ, ரு'துஸ்தா-ஸ்தஸ்ய] 28
-ரு'துஸ்தா-ஸ்தஸ்ய வஸந்த-ஶ்ஶிரோ க்ரீஷ்மோ தக்ஷிணஃ பக்ஷோ வர்ஷாஃ புச்சக்ம் ஶரதுத்தரஃ பக்ஷோ ஹேமந்தோ மத்த்ய-ம்பூர்வபக்ஷா-ஶ்சிதயோ¶பக்ஷாஃ புரீஷ-மஹோராத்ராணீஷ்டகா ஏஷ வா அக்நிர்-ரு'துஸ்தா ய ஏவம்-வேஂதர்துர்-ரு'துரஸ்மை கல்பமாந ஏதி ப்ரத்யேவ திஷ்டதி ப்ரஜாபதிர்வா ஏத-ஞ்ஜ்யைஷ்ட்யகாமோ ந்யதத்த ததோ வை ஸ ஜ்யைஷ்ட்யமகச்சத்ய ஏவம்-விஂத்வாநக்நி-ஞ்சிநுதே ஜ்யைஷ்ட்யமேவ கச்சதி ॥ 29 ॥
(ப்ரு'திவீம்-யஂச்ச - ய-த்ஸ்வயமாத்ரு'ண்ணா உபதாய - தேஹ்ய்ரு' - சா - க்நி - ஶ்சிநுதே - த்ரீணி ச) (அ. 6)
யதாகூதா-த்ஸமஸுஸ்ரோத்த்ரு'தோ வா மநஸோ வா ஸம்ப்ரு'த-ஞ்சக்ஷுஷோ வா । தமநு ப்ரேஹி ஸுக்ரு'தஸ்ய லோகம்-யஂத்ரர்ஷயஃ ப்ரதமஜா யே புராணாஃ ॥ ஏதக்ம் ஸதஸ்த பரி தே ததாமி யமாவஹாச்சேவதி-ஞ்ஜாதவேதாஃ । அந்வாகந்தா யஜ்ஞபதிர்வோ அத்ர தக்க் ஸ்ம ஜாநீத பரமே வ்யோமந்ந் ॥ ஜாநீதாதேந-ம்பரமே வ்யோம-ந்தேவா-ஸ்ஸதஸ்தா வித ரூபமஸ்ய । யதாகச்சா- [யதாகச்சாத், பதிபி-ர்தேவயாநை] 30
-த்பதிபி-ர்தேவயாநை-ரிஷ்டாபூர்தே க்ரு'ணுதா-தாவி-ரஸ்மை ॥ ஸ-ம்ப்ர ச்யவத்த்வ-மநு ஸ-ம்ப்ர யாதாக்நே பதோ தேவயாநாந் க்ரு'ணுத்த்வம் । அஸ்மிந்-த்ஸதஸ்தே அத்த்யுத்தரஸ்மிந் விஶ்வே தேவா யஜமாநஶ்ச ஸீதத ॥ ப்ரஸ்தரேண பரிதிநா ஸ்ருசா வேத்யா ச பர்ஹிஷா । ரு'சேமம்-யஂஜ்ஞ-ந்நோ வஹ ஸுவர்தேவேஷு கந்தவே ॥ யதிஷ்டம்-யஂ-த்பராதாநம்-யஂத்தத்தம்-யாஂ ச தக்ஷிணா । த- [தத், அக்நி-] 31
-தக்நி-ர்வைஶ்வகர்மண-ஸ்ஸுவர்தேவேஷு நோ ததத் ॥ யேநா ஸஹஸ்ரம்-வஂஹஸி யேநாக்நே ஸர்வவேதஸம் । தேநேமம்-யஂஜ்ஞ-ந்நோ வஹ ஸுவர்தேவேஷு கந்தவே ॥ யேநாக்நே தக்ஷிணா யுக்தா யஜ்ஞம்-வஂஹந்த்ய்ரு'த்விஜஃ । தேநேமம்-யஂஜ்ஞ-ந்நோ வஹ ஸுவர்தேவேஷு கந்தவே ॥ யேநா-'க்நே ஸுக்ரு'தஃ பதா மதோர்தாரா வ்யாநஶுஃ । தேநேமம்-யஂஜ்ஞ-ந்நோ வஹ ஸுவர்தேவேஷு கந்தவே ॥ யத்ர தாரா அநபேதா மதோர்க்ரு'தஸ்ய ச யாஃ । ததக்நிர்வைஶ்வகர்மண-ஸ்ஸுவர்தேவேஷு நோ ததத் ॥ 32 ॥
(ஆகச்சாத் - த - த்வயாநஶு ஸ்தேநேமம்-யஂஜ்ஞ-ந்நோ வஹ ஸுவர்தேவேஷு கந்தவே - சதுர்தஶ ச) (அ. 7)
யாஸ்தே அக்நே ஸமிதோ யாநி தாம யா ஜிஹ்வா ஜாதவேதோ யோ அர்சிஃ । யே தே அக்நே மேடயோ ய இந்தவஸ்தேபிராத்மாந-ஞ்சிநுஹி ப்ரஜாநந்ந் ॥ உத்ஸந்நயஜ்ஞோ வா ஏஷ யதக்நிஃ கிம்-வாஂ-'ஹைதஸ்ய க்ரியதே கிம்-வாஂ ந யத்வா அத்த்வர்யு-ரக்நேஶ்சிந்வந்ந-ந்தரேத்யாத்மநோ வை ததந்தரேதி யாஸ்தே அக்நே ஸமிதோ யாநி [ஸமிதோ யாநி, தாமேத்யாஹைஷா] 33
தாமேத்யாஹைஷா வா அக்நே-ஸ்ஸ்வய-ஞ்சிதிரக்நிரேவ ததக்நி-ஞ்சிநோதி நாத்த்வர்யுராத்மநோ-'ந்தரேதி சதஸ்ர ஆஶாஃ ப்ரசரந்த்வக்நய இம-ந்நோ யஜ்ஞ-ந்நயது ப்ரஜாநந்ந் । க்ரு'த-ம்பிந்வந்நஜரக்ம் ஸுவீர-ம்ப்ரஹ்ம ஸமி-த்பவத்யாஹுதீநாம் ॥ ஸுவர்காய வா ஏஷ லோகாயோப தீயதே ய-த்கூர்மஶ்சதஸ்ர ஆஶாஃ ப்ர சரந்த்வக்நய இத்யாஹ [இத்யாஹ, திஶ ஏவைதேந] 34
திஶ ஏவைதேந ப்ர ஜாநாதீம-ந்நோ யஜ்ஞ-ந்நயது ப்ரஜாநந்நித்யாஹ ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யாபிநீத்யை ப்ரஹ்ம ஸமி-த்பவத்யாஹுதீநா-மித்யாஹ ப்ரஹ்மணா வை தேவா-ஸ்ஸுவர்கம்-லோஂகமாயந் ய-த்ப்ரஹ்மண்வத்யோபததாதி ப்ரஹ்மணைவ த-த்யஜமாந-ஸ்ஸுவர்கம்-லோஂகமேதி ப்ரஜாபதிர்வா ஏஷ யதக்நிஸ்தஸ்ய ப்ரஜாஃ பஶவ-ஶ்சந்தாக்ம்ஸி ரூபக்ம் ஸர்வாந் வர்ணாநிஷ்டகாநா-ங்குர்யா-த்ரூபேணைவ ப்ரஜா-ம்பஶூந் சந்தாக்ஸ்யவ ருந்தே-'தோ ப்ரஜாப்ய ஏவைந-ம்பஶுப்ய-ஶ்சந்தோப்யோ 'வருத்த்ய சிநுதே ॥ 35 ॥
(யாந்ய - க்நய இத்யாஹே - ஷ்டகாநாக்ம் - ஷோடஶ ச) (அ. 8)
மயி க்ரு'ஹ்ணாம்யக்ரே அக்நிக்ம் ராயஸ்போஷாய ஸுப்ரஜாஸ்த்வாய ஸுவீர்யாய । மயி ப்ரஜா-ம்மயி வர்சோ ததாம்யரிஷ்டா-ஸ்ஸ்யாம தநுவா ஸுவீராஃ ॥ யோ நோ அக்நிஃ பிதரோ ஹ்ரு'த்ஸ்வந்தரமர்த்யோ மர்த்யாக்ம் ஆவிவேஶ । தமாத்ம-ந்பரி க்ரு'ஹ்ணீமஹே வய-ம்மா ஸோ அஸ்மாக்ம் அவஹாய பரா காத் ॥ யதத்த்வர்யுராத்மந்நக்நிம-க்ரு'ஹீத்வா-'க்நி-ஞ்சிநுயாத்யோ-'ஸ்ய ஸ்வோ-'க்நிஸ்தமபி [ஸ்வோ-'க்நிஸ்தமபி, யஜமாநாய] 36
யஜமாநாய சிநுயாதக்நி-ங்கலு வை பஶவோ-'நூப திஷ்டந்தே-'பக்ராமுகா அஸ்மா-த்பஶவஃ ஸ்யுர்மயி க்ரு'ஹ்ணாம்யக்ரே அக்நிமித்யாஹா-''த்மந்நேவ ஸ்வமக்நி-ந்தாதார நாஸ்மா-த்பஶவோ-'ப க்ராமந்தி ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி யந்ம்ரு'ச்சா-''பஶ்சாக்நே-ரநாத்ய-மத கஸ்மாந்ம்ரு'தா சாத்பிஶ்சா-'க்நிஶ்சீயத இதி யதத்பி-ஸ்ஸம்-யௌஂ- [யதத்பி-ஸ்ஸம்-யௌஂதி, ஆபோ வை] 37
-த்யாபோ வை ஸர்வா தேவதா தேவதாபிரேவைநக்ம் ஸக்ம் ஸ்ரு'ஜதி யந்ம்ரு'தா சிநோதீயம்-வாஂ அக்நிர்வைஶ்வாநரோ-'க்நிநைவ ததக்நி-ஞ்சிநோதி ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி யந்ம்ரு'தா சாத்பிஶ்சாக்நிஶ்சீயதே-'த கஸ்மாதக்நிருச்யத இதி யச்சந்தோபி-ஶ்சிநோத்யக்நயோ வை சந்தாக்ம்ஸி தஸ்மாதக்நிருச்யதே-'தோ இயம்-வாஂ அக்நிர்வைஶ்வாநரோ ய- [அக்நிர்வைஶ்வாநரோ யத், ம்ரு'தா சிநோதி] 38
-ந்ம்ரு'தா சிநோதி தஸ்மாதக்நிருச்யதே ஹிரண்யேஷ்டகா உப ததாதி ஜ்யோதிர்வை ஹிரண்ய-ஞ்ஜ்யோதிரேவா-'ஸ்மி-ந்ததாத்யதோ தேஜோ வை ஹிரண்ய-ந்தேஜ ஏவா-''த்ம-ந்தத்தே யோ வா அக்நிக்ம் ஸர்வதோமுக-ஞ்சிநுதே ஸர்வாஸு ப்ரஜாஸ்வந்நமத்தி ஸர்வா திஶோ-'பி ஜயதி காயத்ரீ-ம்புரஸ்தாதுப ததாதி த்ரிஷ்டுப-ந்தக்ஷிணதோ ஜகதீ-ம்பஶ்சாதநுஷ்டுபமுத்தரதஃ பங்க்தி-ம்மத்த்ய ஏஷ வா அக்நி-ஸ்ஸர்வதோமுகஸ்தம்-யஂ ஏவம்-விஂத்வாக்ஶ்சிநுதே ஸர்வாஸு ப்ரஜாஸ்வந்நமத்தி ஸர்வா திஶோ-'பி ஜயத்யதோ திஶ்யேவ திஶ-ம்ப்ர வயதி தஸ்மா-த்திஶி தி-க்ப்ரோதா ॥ 39 ॥
(அபி-ஸம்யௌஂதி-வைஶ்வாநரோ ய-தேஷ வை-பஞ்சவிக்ம்ஶதிஶ்ச) (அ. 9)
ப்ரஜாபதி-ரக்நி-மஸ்ரு'ஜத ஸோ-'ஸ்மா-த்ஸ்ரு'ஷ்டஃ ப்ரா-ம்ப்ரா-'த்ரவ-த்தஸ்மா அஶ்வ-ம்ப்ரத்யாஸ்ய-த்ஸ தக்ஷிணா-''வர்தத தஸ்மை வ்ரு'ஷ்ணி-ம்ப்ரத்யாஸ்ய-த்ஸ ப்ரத்யங்ஙா-'வர்தத தஸ்மா ரு'ஷப-ம்ப்ரத்யாஸ்ய-த்ஸ உதங்ஙா-'வர்தத தஸ்மை பஸ்த-ம்ப்ரத்யாஸ்ய-த்ஸ ஊர்த்வோ-'த்ரவ-த்தஸ்மை புருஷ-ம்ப்ரத்யாஸ்யத்ய-த்பஶுஶீர்ஷாண்யுபததாதி ஸர்வத ஏவைந- [ஏவைநம், அவருத்த்ய சிநுத] 40
-மவருத்த்ய சிநுத ஏதா வை ப்ராணப்ரு'த-ஶ்சக்ஷுஷ்மதீரிஷ்டகா ய-த்பஶுஶீர்ஷாணி ய-த்பஶுஶீர்ஷாண்யுபததாதி தாபிரேவ யஜமாநோ-'முஷ்மிஂல்லோகே ப்ராணித்யதோ தாபிரேவாஸ்மா இமே லோகாஃ ப்ர பாந்தி ம்ரு'தா-'பிலிப்யோப ததாதி மேத்த்யத்வாய பஶுர்வா ஏஷ யதக்நிரந்ந-ம்பஶவ ஏ ஷ கலு வா அக்நிர்ய-த்பஶுஶீர்ஷாணி ய-ங்காமயேத கநீயோ-'ஸ்யா-'ந்நக்க் - [கநீயோ-'ஸ்யா-'ந்நம், ஸ்யாதிதி] 41
ஸ்யாதிதி ஸந்தரா-ந்தஸ்ய பஶுஶீர்ஷாண்யுப தத்த்யா-த்கநீய ஏவாஸ்யாந்ந-ம்பவதி ய-ங்காமயேத ஸமாவதஸ்யாந்நக்க் ஸ்யாதிதி மத்த்யதஸ்தஸ்யோப தத்த்யா-த்ஸமாவ-தேவாஸ்யாந்ந-ம்பவதி ய-ங்காமயேத பூயோ-'ஸ்யா-'ந்நக்க் ஸ்யாதித்யந்தேஷு தஸ்ய வ்யுதூஹ்யோப தத்த்யாதந்தத ஏவாஸ்மா அந்நமவ ருந்தே பூயோ-'ஸ்யாந்ந-ம்பவதி ॥ 42 ॥
(ஏந- மஸ்யாந்நம் - பூயோ-'ஸ்யா-'ந்ந-ம்பவதி) (அ. 10)
ஸ்தேகா-ந்தக்க்ஷ்ட்ராப்யா-ம்மண்டூகாந் ஜம்ப்யேபிராதகாம்-காதேநோர்ஜக்ம் ஸக்ம் ஸூதேநா-'ரண்ய-ஞ்ஜாம்பீலேந ம்ரு'த-ம்பர்ஸ்வேபி-ஶ்ஶர்கராபிரவகாமவகாபி-ஶ்ஶர்கராமுத்ஸாதேந ஜிஹ்வாமவக்ரந்தேந தாலுக்ம் ஸரஸ்வதீ-ஞ்ஜிஹ்வாக்ரேண ॥ 43 ॥
(ஸ்தேகாந் - த்வாவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 11)
வாஜக்ம் ஹநூப்யாமப ஆஸ்யேநா-''தித்யா-ஞ்ச்மஶ்ருபி-ருபயாம-மதரேணோஷ்டேந ஸதுத்தரேணாந்தரேணா-நூகாஶ-ம்ப்ரகாஶேந பாஹ்யக்க் ஸ்தநயித்நு-ந்நிர்பாதேந ஸூர்யாக்நீ சக்ஷுர்ப்யாம்-விஂத்யுதௌ கநாநகாப்யாமஶநி-ம்மஸ்திஷ்கேண பல-ம்மஜ்ஜபிஃ ॥ 44 ॥
(வாஜ-ம்பஞ்சவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 12)
கூர்மா-ஞ்சபைரச்சலாபிஃ கபிஞ்ஜலாந்த்ஸாம குஷ்டிகாபிர்ஜவ-ஞ்ஜங்காபிரகத-ஞ்ஜாநுப்யாம்-வீஂர்ய-ங்குஹாப்யா-ம்பய-ம்ப்ரசாலாப்யா-ங்குஹோபபக்ஷாப்யா-மஶ்விநாவக்ம் ஸாப்யாமதிதிக்ம் ஶீர்ஷ்ணா நிர்-ரு'தி-ந்நிர்ஜால்மகேந ஶீர்ஷ்ணா ॥ 45 ॥
(கூர்மாந்-த்ரயோவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 13)
யோக்த்ர-ங்க்ரு'த்த்ராபிர்யுகமாநதேந சித்த-ம்மந்யாபி-ஸ்ஸங்க்ரோஶா-ந்ப்ராணைஃ ப்ரகாஶேந த்வச-ம்பராகாஶேநாந்தரா-ம்மஶகாந் கேஶைரிந்த்ரக்க் ஸ்வபஸா வஹேந ப்ரு'ஹஸ்பதிக்ம் ஶகுநிஸாதேந ரதமுஷ்ணிஹாபிஃ ॥ 46 ॥
(யோக்த்ர - மேகவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 14)
மித்ராவருணௌ ஶ்ரோணீப்யாமிந்த்ராக்நீ ஶிகண்டாப்யா-மிந்த்ராப்ரு'ஹஸ்பதீ ஊருப்யாமிந்த்ராவிஷ்ணூ அஷ்டீவத்ப்யாக்ம் ஸவிதார-ம்புச்சேந கந்தர்வாஞ்சேபேநா-ப்ஸரஸோ முஷ்காப்யா-ம்பவமாந-ம்பாயுநா பவித்ர-ம்போத்ராப்யாமாக்ரமணக்க் ஸ்தூராப்யா-ம்ப்ரதிக்ரமண-ங்குஷ்டாப்யாம் ॥ 47 ॥
(மித்ராவருணௌ - த்வாவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 15)
இந்த்ரஸ்ய க்ரோடோ 'தித்யை பாஜஸ்ய-ந்திஶா-ஞ்ஜத்ரவோ ஜீமூதாந் ஹ்ரு'தயௌபஶாப்யா-மந்தரிக்ஷ-ம்புரிததா நப உதர்யேணேந்த்ராணீ-ம்ப்லீஹ்நா வல்மீகாந் க்லோம்நா கிரீ-ந்ப்லாஶிபிஃ ஸமுத்ரமுதரேண வைஶ்வாநர-ம்பஸ்மநா ॥ 48 ॥
(இந்த்ரஸ்ய - த்வாவிஶதிஃ) (அ. 16)
பூஷ்ணோ வநிஷ்டுரந்தாஹே-ஸ்ஸ்தூரகுதா ஸர்பா-ந்குதாபிர்-ரு'தூ-ந்ப்ரு'ஷ்டீபிர்திவ-ம்ப்ரு'ஷ்டேந வஸூநா-ம்ப்ரதமா கீகஸா ருத்ராணா-ந்த்விதீயா ''தித்யாநா-ந்த்ரு'தீயா 'ங்கிரஸா-ஞ்சதுர்தீ ஸாத்த்யாநா-ம்பஞ்சமீ விஶ்வேஷா-ந்தேவாநாக்ம் ஷஷ்டீ ॥ 49 ॥
(பூஷ்ண - ஶ்சதுர்விக்ம்ஶதிஃ) (அ. 17)
ஓஜோ க்ரீவாபி-ர்நிர்-ரு'திமஸ்தபிரிந்த்ரக்க் ஸ்வபஸா வஹேந ருத்ரஸ்ய விசல-ஸ்ஸ்கந்தோ 'ஹோராத்ரயோர்த்விதீயோ 'ர்தமாஸாநா-ந்த்ரு'தீயோ மாஸா-ஞ்சதுர்த ரு'தூநா-ம்பஞ்சம-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய ஷஷ்டஃ ॥ 50 ॥
(ஓஜோ - விக்ம்ஶதிஃ) (அ. 18)
ஆநந்த-ந்நந்ததுநா காம-ம்ப்ரத்யாஸாப்யா-ம்பயக்ம் ஶிதீமப்யா-ம்ப்ரஶிஷ-ம்ப்ரஶாஸாப்யாக்ம் ஸூர்யாசந்த்ரமஸௌ வ்ரு'க்யாப்யாக் ஶ்யாமஶபலௌ மதஸ்நாப்யாம்-வ்யுஂஷ்டிக்ம் ரூபேண நிம்ருக்திமரூபேண ॥ 51 ॥
(ஆநந்தக்ம் - ஷோடஶ) (அ. 19)
அஹர்மாக்ம்ஸேந ராத்ரி-ம்பீவஸா-'போ யூஷேண க்ரு'தக்ம் ரஸேந ஶ்யாம்-வஂஸயா தூஷீகாபிர்-ஹ்ராதுநி-மஶ்ருபிஃ ப்ரு'ஷ்வா-ந்திவக்ம் ரூபேண நக்ஷத்ராணி ப்ரதிரூபேண ப்ரு'திவீ-ஞ்சர்மணா சவீ-ஞ்சவ்யோ பாக்ரு'தாய ஸ்வாஹா ''லப்தாய ஸ்வாஹா ஹுதாய ஸ்வாஹா ॥ 52 ॥
(அஹர - ஷ்டாவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 20)
அக்நேஃ பக்ஷதி-ஸ்ஸரஸ்வத்யை நிபக்ஷதி-ஸ்ஸோமஸ்ய த்ரு'தீயா-'பா-ஞ்சதுர்த்யோஷதீநா-ம்பஞ்சமீ ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய ஷஷ்டீ மருதாக்ம் ஸப்தமீ ப்ரு'ஹஸ்பதேரஷ்டமீ மித்ரஸ்ய நவமீ வருணஸ்ய தஶமீந்த்ரஸ்யைகாதஶீ விஶ்வேஷா-ந்தேவாநா-ந்த்வாதஶீ த்யாவாப்ரு'திவ்யோஃ பார்ஶ்வம்-யஂமஸ்ய பாடூரஃ ॥ 53 ॥
(அக்நே-ரேகாந்ந த்ரிக்ம்ஶத்) (அ. 21)
வாயோஃ பக்ஷதி-ஸ்ஸரஸ்வதோ நிபக்ஷதி-ஶ்சந்த்ரமஸ-ஸ்த்ரு'தீயா நக்ஷத்ராணா-ஞ்சதுர்தீ ஸவிதுஃ பஞ்சமீ ருத்ரஸ்ய ஷஷ்டீ ஸர்பாணாக்ம் ஸப்தம்யர்யம்ணோ-'ஷ்டமீ த்வஷ்டுர்நவமீ தாதுர்தஶமீந்த்ராண்யா ஏகாதஶ்யதித்யை த்வாதஶீ த்யாவாப்ரு'திவ்யோஃ பார்ஶ்வம்-யஂம்யை பாடூரஃ ॥ 54 ॥
(வாயோ - ரஷ்டாவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 22)
பந்தாமநூவ்ரு'க்ப்யாக்ம் ஸந்ததிக்க் ஸ்நாவந்யாப்யாக்ம் ஶுகா-ந்பித்தேந ஹரிமாணம்-யஂக்நா ஹலீக்ஷ்ணா-ந்பாபவாதேந கூஶ்மாஞ்சகபி-ஶ்ஶவர்தாநூவத்த்யேந ஶுநோ விஶஸநேந ஸர்பாந் ஂலோஹிதகந்தேந வயாக்ம்ஸி பக்வகந்தேந பிபீலிகாஃ ப்ரஶாதேந ॥ 55 ॥
(பந்தாம் - த்வாவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 23)
க்ரமைரத்யக்ரமீ-த்வாஜீ விஶ்வைர்தேவைர்யஜ்ஞியை-ஸ்ஸம்விஂதாநஃ । ஸ நோ நய ஸுக்ரு'தஸ்ய லோக-ந்தஸ்ய தே வயக்க் ஸ்வதயா மதேம ॥ 56 ॥
(க்ரமை - ரஷ்டாதஶ) (அ. 24)
த்யௌஸ்தே ப்ரு'ஷ்ட-ம்ப்ரு'திவீ ஸதஸ்தமாத்மாந்தரிக்ஷக்ம் ஸமுத்ரோ யோநி-ஸ்ஸூர்யஸ்தே சக்ஷுர்வாதஃ ப்ராணஶ்சந்த்ரமா-ஶ்ஶ்ரோத்ர-ம்மாஸாஶ்சார்தமாஸாஶ்ச பர்வாண்ய்ரு'தவோங்காநி ஸம்வஂத்ஸரோ மஹிமா ॥ 57 ॥
(த்யௌ - பஞ்சவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 25)
அக்நிஃ பஶுராஸீ-த்தேநாயஜந்த ஸ ஏதம்-லோஂகமஜய-த்யஸ்மிந்நக்நி-ஸ்ஸ தே லோகஸ்த-ஞ்ஜேஷ்யஸ்யதாவ ஜிக்ர வாயுஃ பஶுராஸீ-த்தேநாயஜந்த ஸ ஏதம்-லோஂகமஜய-த்யஸ்மிந் வாயு-ஸ்ஸ தே லோகஸ்தஸ்மா-த்த்வா-'ந்தரேஷ்யாமி யதி நாவஜிக்ரஸ்யாதித்யஃ பஶுராஸீ-த்தேநாயஜந்த ஸ ஏதம்-லோஂகமஜய-த்யஸ்மி-ந்நாதித்ய-ஸ்ஸ தே லோகஸ்த-ஞ்ஜேஷ்யஸி யத்யவஜிக்ரஸி ॥ 58 ॥
(யஸ்மி - ந்நஷ்டௌ ச) (அ. 26)
(யோ வா அயதாதேவத - ந்த்வாமக்ந - இந்த்ரஸ்ய - சித்திம் - ஂயதா வை - வயோ வை - யதாகூதா--த்யாஸ்தே அக்நே - மயி க்ரு'ஹ்ணாமி - ப்ரஜாபதி-ஸ்ஸோ-'ஸ்மாத் - ஸ்தேகாந் - வாஜம் - கூர்மாந் - யோக்த்ரம் - மித்ராவருணா - விந்த்ரஸ்ய - பூஷ்ண - ஓஜ - ஆநந்த - மஹ - ரக்நே - ர்வாயோஃ - பந்தாம் - க்ரமை - ர்த்யௌஸ்தே - 'க்நிஃ பஶுராஸீத் - ஷட்விக்ம்ஶதிஃ)
(யோ வா - ஏவா-''ஹுதி - மபவந் - பதிபி - ரவருத்யா - ''நந்த - மஷ்டௌ பஞ்சஶத் )
(யோ வா அயதாதேவதம், ஂயத்யவஜிக்ரஸி)
( ஸாவித்ராணி - விஷ்ணுமுகா - உத்ஸந்நயஜ்ஞோ - தேவாஸுரா - யதேகேந - ஹிரண்யவர்ணா - யோ வா- ஸப்த ) (7)
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ம்பஞ்சமகாண்டே ஸப்தமஃ ப்ரஶ்ந-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
யோ வா அயதாதேவதமக்நி-ஞ்சிநுத ஆ தேவதாப்யோ வ்ரு'ஶ்ச்யதே பாபீயா-ந்பவதி யோ யதாதேவத-ந்ந தேவதாப்ய ஆ வ்ரு'ஶ்ச்யதே வஸீயா-ந்பவத்யாக்நேய்யா காயத்ரியா ப்ரதமா-ஞ்சிதிமபி ம்ரு'ஶே-த்த்ரிஷ்டுபா த்விதீயா-ஞ்ஜகத்யா த்ரு'தீயாமநுஷ்டுபா சதுர்தீ-ம்பங்க்த்யா பஞ்சமீம்-யஂதாதேவதமேவாக்நி-ஞ்சிநுதே ந தேவதாப்ய ஆ வ்ரு'ஶ்ச்யதே வஸீயா-ந்பவதீடாயை வா ஏஷா விபக்திஃ பஶவ இடா பஶுபிரேந- [பஶுபிரேநம், சிநுதே யோ வை] 1
-ஞ்சிநுதே யோ வை ப்ரஜாபதயே ப்ரதி ப்ரோச்யாக்நி-ஞ்சிநோதி நா-''ர்திமார்ச்ச-த்யஶ்வாவபிதஸ்திஷ்டேதா-ங்க்ரு'ஷ்ண உத்தரத-ஶ்ஶ்வேதோ தக்ஷிணஸ்தாவாலப்யேஷ்டகா உப தத்த்யாதேதத்வை ப்ரஜாபதே ரூப-ம்ப்ராஜாபத்யோ-'ஶ்வஃ ஸாக்ஷாதேவ ப்ரஜாபதயே ப்ரதிப்ரோச்யாக்நி-ஞ்சிநோதி நா-''ர்திமார்ச்சத்யேதத்வா அஹ்நோ ரூபம்-யஂச்ச்வேதோ-'ஶ்வோ ராத்ரியை க்ரு'ஷ்ண ஏததஹ்நோ [ஏததஹ்நஃ, ரூபம்-யஂதிஷ்டகா] 2
ரூபம்-யஂதிஷ்டகா ராத்ரியை புரீஷமிஷ்டகா உபதாஸ்யஞ்ச்வேத-மஶ்வமபி ம்ரு'ஶே-த்புரீஷமுபதாஸ்யந் க்ரு'ஷ்ணமஹோராத்ராப்யாமேவைந-ஞ்சிநுதே ஹிரண்ய பாத்ர-ம்மதோஃ பூர்ண-ந்ததாதி மதவ்யோ 'ஸாநீதி ஸௌர்யா சித்ரவத்யா-'வேக்ஷதே சித்ரமேவ பவதி மத்த்யந்திநே-'ஶ்வமவ க்ராபயத்யஸௌ வா ஆதித்ய இந்த்ர ஏஷ ப்ரஜாபதிஃ ப்ராஜாபத்யோ-'ஶ்வஸ்தமேவ ஸாக்ஷாத்ரு'த்த்நோதி ॥ 3 ॥
(ஏந - மேததஹ்நோ - 'ஷ்டாசத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 1)
த்வாமக்நே வ்ரு'ஷப-ஞ்சேகிதாந-ம்புநர்யுவாந-ஞ்ஜநயந்நுபாகாம் । அஸ்தூரி ணோ கார்ஹபத்யாநி ஸந்து திக்மேந நோ ப்ரஹ்மணா ஸக்ம் ஶிஶாதி ॥ பஶவோ வா ஏதே யதிஷ்டகாஶ்சித்யா-ஞ்சித்யாம்ரு'ஷபமுப ததாதி மிதுநமேவாஸ்ய த-த்யஜ்ஞே கரோதி ப்ரஜநநாய தஸ்மா-த்யூதேயூத ரு'ஷபஃ ॥ ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய ப்ரதிமாம்-யாஂ-ந்த்வா ராத்ர்யுபாஸதே । ப்ரஜாக்ம் ஸுவீரா-ங்க்ரு'த்வா விஶ்வமாயுர்வ்யஶ்ஞவத் ॥ ப்ராஜாபத்யா- [ப்ராஜாபத்யாம், ஏதாமுப] 4
-மேதாமுப ததாதீயம்-வாஂ வைஷைகாஷ்டகா யதேவைகாஷ்டகாயாமந்ந-ங்க்ரியதே ததேவைதயாவ ருந்த ஏஷா வை ப்ரஜாபதேஃ காமதுகா தயைவ யஜமாநோ-'முஷ்மிந் ஂலோகே-'க்நி-ந்துஹே யேந தேவா ஜ்யோதிஷோர்த்வா உதாயந் யேநா-''தித்யா வஸவோ யேந ருத்ராஃ । யேநாங்கிரஸோ மஹிமாந-மாநஶுஸ்தேநைது யஜமாந-ஸ்ஸ்வஸ்தி ॥ ஸுவர்காய வா ஏஷ லோகாய [லோகாய, சீயதே யதக்நிர்யேந] 5
சீயதே யதக்நிர்யேந தேவா ஜ்யோதிஷோர்த்வா உதாயந்நித்யுக்யக்ம் ஸமிந்த இஷ்டகா ஏவைதா உப தத்தே வாநஸ்பத்யா-ஸ்ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ஶதாயுதாய ஶதவீர்யாய ஶதோதயே 'பிமாதிஷாஹே । ஶதம்-யோஂ நஃ ஶரதோ அஜீதாநிந்த்ரோ நேஷததி துரிதாநி விஶ்வா ॥ யே சத்வாரஃ பதயோ தேவயாநா அந்தரா த்யாவாப்ரு'திவீ வியந்தி । தேஷாம்-யோஂ அஜ்யாநி- மஜீதி-மாவஹா-த்தஸ்மை நோ தேவாஃ [நோ தேவாஃ, பரி தத்தேஹ ஸர்வே ।] 6
பரி தத்தேஹ ஸர்வே ॥ க்ரீஷ்மோ ஹேமந்த உத நோ வஸந்த-ஶ்ஶர-த்வர்ஷா-ஸ்ஸுவிதந்நோ அஸ்து । தேஷாம்ரு'தூநாக்ம் ஶத ஶாரதாநா-ந்நிவாத ஏஷாமபயே ஸ்யாம ॥ இதுவத்ஸராய பரிவத்ஸராய ஸம்வஂத்ஸராய க்ரு'ணுதா ப்ரு'ஹந்நமஃ । தேஷாம்-வஂயக்ம் ஸுமதௌ யஜ்ஞியாநா-ஞ்ஜ்யோகஜீதா அஹதா-ஸ்ஸ்யாம ॥ பத்ராந்ந-ஶ்ஶ்ரேய-ஸ்ஸமநைஷ்ட தேவாஸ்த்வயா-'வஸேந ஸமஶீமஹி த்வா । ஸ நோ மயோ பூஃ பிதோ [மயோ பூஃ பிதோ, ஆ விஶஸ்வ] 7
ஆ விஶஸ்வ ஶ-ந்தோகாய தநுவே ஸ்யோநஃ ॥ அஜ்யாநீரேதா உப ததாத்யேதா வை தேவதா அபராஜிதாஸ்தா ஏவ ப்ர விஶதி நைவ ஜீயதே ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி யதர்தமாஸா மாஸா ரு'தவஃ ஸம்வஂத்ஸர ஓஷதீஃ பசந்த்யத கஸ்மாதந்யாப்யோ தேவதாப்ய ஆக்ரயண-ந்நிருப்யத இத்யேதா ஹி த-த்தேவதா உதஜயந் யத்ரு'துப்யோ நிர்வபே-த்தேவதாப்ய-ஸ்ஸமத-ந்தத்த்யாதாக்ரயண-ந்நிருப்யைதா ஆஹுதீ ர்ஜுஹோத்யர்தமாஸாநேவ மாஸாந்ரு'தூந்-த்ஸம்வஂத்ஸர-ம்ப்ரீணாதி ந தேவதாப்ய-ஸ்ஸமத-ந்ததாதி பத்ராந்ந-ஶ்ஶ்ரேய-ஸ்ஸமநைஷ்ட தேவா இத்யாஹ ஹுதாத்யாய யஜமாநஸ்யா-'பராபாவாய ॥ 8 ॥
(ப்ரஜாபத்யாம் - ஂலோகாய - தேவாஃ - பிதோ - தத்யாதாக்ரயணம் - பஞ்சவிக்ம்ஶதிஶ்ச) (அ. 2)
இந்த்ரஸ்ய வஜ்ரோ-'ஸி வார்த்ரக்நஸ்தநூபா நஃ ப்ரதிஸ்பஶஃ । யோ நஃ புரஸ்தா-த்தக்ஷிணதஃ பஶ்சா-துத்தரதோ-'காயுரபிதாஸத்யேதக்ம் ஸோ-'ஶ்மாநம்ரு'ச்சது ॥ தேவாஸுரா-ஸ்ஸம்யஂத்தா ஆஸ-ந்தே-'ஸுரா திக்ப்ய ஆ-'பாதந்த தா-ந்தேவா இஷ்வா ச வஜ்ரேண சாபாநுதந்த ய-த்வஜ்ரிணீருபததாதீஷ்வா சைவ த-த்வஜ்ரேண ச யஜமாநோ ப்ராத்ரு'வ்யாநப நுததே திக்ஷூப [திக்ஷூப, ததாதி தேவபுரா] 9
ததாதி தேவபுரா ஏவைதாஸ்தநூபாநீஃ பர்யூஹதே 'க்நாவிஷ்ணூ ஸஜோஷஸேமா வர்தந்து வாகிம்ரஃ । த்யும்நைர்வாஜேபிரா கதம் ॥ ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி யந்ந தேவதாயை ஜுஹ்வத்யத கி-ந்தேவத்யா வஸோர்தாரேத்யக்நி-ர்வஸுஸ்தஸ்யைஷா தாரா விஷ்ணு-ர்வஸுஸ்தஸ்யைஷா தாரா ''க்நாவைஷ்ணவ்யர்சா வஸோர்தாரா-ஞ்ஜுஹோதி பாகதேயேநைவைநௌ ஸமர்தயத்யதோ ஏதா- [ஏதாம், ஏவா-''ஹுதி-] 10
-மேவா-''ஹுதி-மாயதநவதீ-ங்கரோதி யத்காம ஏநா-ஞ்ஜுஹோதி ததேவாவ ருந்தே ருத்ரோ வா ஏஷ யதக்நிஸ்தஸ்யைதே தநுவௌ கோரா-'ந்யா ஶிவா-'ந்யா யச்சதருத்ரீய-ஞ்ஜுஹோதி யைவாஸ்ய கோரா தநூஸ்தா-ந்தேந ஶமயதி ய-த்வஸோர்தாரா-ஞ்ஜுஹோதி யைவாஸ்ய ஶிவா தநூஸ்தா-ந்தேந ப்ரீணாதி யோ வை வஸோர்தாராயை [வஸோர்தாராயை, ப்ரதிஷ்டாம்-வேஂத] 11
ப்ரதிஷ்டாம்-வேஂத ப்ரத்யேவ திஷ்டதி யதாஜ்யமுச்சிஷ்யேத தஸ்மி-ந்ப்ரஹ்மௌதந-ம்பசே-த்த-ம்ப்ராஹ்மணாஶ்சத்வாரஃ ப்ரா-'ஶ்ஞீயுரேஷ வா அக்நிர்வைஶ்வாநரோ யத்ப்ராஹ்மண ஏஷா கலு வா அக்நேஃ ப்ரியா தநூர்ய-த்வைஶ்வாநரஃ ப்ரியாயாமேவைநா-ந்தநுவா-ம்ப்ரதி ஷ்டாபயதி சதஸ்ரோ தேநூர்தத்யா-த்தாபிரேவ யஜமாநோ-'முஷ்மிந் ஂலோகே-'க்நி-ந்துஹே ॥ 12 ॥
(உபை - தாம் - தாராயை - ஷட்சத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 3)
சித்தி-ஞ்ஜுஹோமி மநஸா க்ரு'தேநேத்யாஹாதாப்யா வை நாமைஷா-''ஹுதிர்வைஶ்வகர்மணீ நைந-ஞ்சிக்யாந-ம்ப்ராத்ரு'வ்யோ தப்நோத்யதோ தேவதா ஏவாவ ருந்தே 'க்நே தமத்யேதி பங்க்த்யா ஜுஹோதி பங்க்த்யா-''ஹுத்யா யஜ்ஞமுகமா ரபதே ஸப்த தே அக்நே ஸமிதஃ ஸப்தஜிஹ்வா இத்யாஹ ஹோத்ரா ஏவாவ ருந்தே 'க்நிர்தேவேப்யோ-'பாக்ரா-'ம-த்பாகதேய- [-'பாக்ரா-'ம-த்பாகதேயம், இச்சமாநஸ்தஸ்மா] 13
-மிச்சமாநஸ்தஸ்மா ஏத-த்பாகதேய-ம்ப்ராயச்சந்நேதத்வா அக்நேரக்நிஹோத்ரமேதர்ஹி கலு வா ஏஷ ஜாதோ யர்ஹி ஸர்வஶ்சிதோ ஜாதாயைவாஸ்மா அந்நமபி ததாதி ஸ ஏந-ம்ப்ரீதஃ ப்ரீணாதி வஸீயா-ந்பவதி ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி யதேஷ கார்ஹபத்யஶ்சீயதே-'த க்வாஸ்யா-''ஹவநீய இத்யஸாவாதித்ய இதி ப்ரூயாதேதஸ்மிந்ஃஇ ஸர்வாப்யோ தேவதாப்யோ ஜுஹ்வதி [ஜுஹ்வதி, ய ஏவம்-விஂத்வாநக்நி-] 14
ய ஏவம்-விஂத்வாநக்நி-ஞ்சிநுதே ஸாக்ஷாதேவ தேவதா ரு'த்த்நோத்யக்நே யஶஸ்விந் யஶஸே மமர்பயேந்த்ராவதீ மபசிதீ மிஹா-''வஹ । அய-ம்மூர்தா பரமேஷ்டீ ஸுவர்சா-ஸ்ஸமாநாநாமுத்தம ஶ்லோகோ அஸ்து ॥ பத்ர-ம்பஶ்யந்த உப ஸேதுரக்ரே தபோ தீக்ஷாம்ரு'ஷய-ஸ்ஸுவர்விதஃ । ததஃ க்ஷத்ர-ம்பலமோஜஶ்ச ஜாத-ந்ததஸ்மை தேவா அபி ஸ-ந்நமந்து ॥ தாதா விதாதா பரமோ- [பரமா, உத ஸந்த்ரு'-க்ப்ரஜாபதிஃ] 15
-த ஸந்த்ரு'-க்ப்ரஜாபதிஃ பரமேஷ்டீ விராஜா । ஸ்தோமா-ஶ்சந்தாக்ம்ஸி நிவிதோ ம ஆஹுரேதஸ்மை ராஷ்ட்ரமபி ஸ-ந்நமாம ॥ அப்யாவர்தத்த்வமுப மேத ஸாகமயக்ம் ஶாஸ்தா-'திபதிர்வோ அஸ்து । அஸ்ய விஜ்ஞாநமநு ஸக்ம் ரபத்த்வமிம-ம்பஶ்சாதநு ஜீவாத ஸர்வே ॥ ராஷ்ட்ரப்ரு'த ஏதா உப ததாத்யேஷா வா அக்நேஶ்சிதீ ராஷ்ட்ரப்ரு'-த்தயைவாஸ்மி-ந்ராஷ்ட்ர-ந்ததாதி ராஷ்ட்ரமேவ பவதி நாஸ்மா-த்ராஷ்ட்ர-ம்ப்ரக்ம்ஶதே ॥ 16 ॥
(பாகதேயம் - ஜுஹ்வதி - பரமா - ராஷ்ட்ர-ந்ததாதி - ஸப்த ச) (அ. 4)
யதா வை புத்ரோ ஜாதோ ம்ரியத ஏவம்-வாஂ ஏஷ ம்ரியதே யஸ்யாக்நிருக்ய உத்வாயதி யந்நிர்மந்த்ய-ங்குர்யா-த்விச்சிந்த்யா-த்ப்ராத்ரு'வ்யமஸ்மை ஜநயே-த்ஸ ஏவ புநஃ பரீத்த்ய-ஸ்ஸ்வாதேவைநம்-யோஂநேர்ஜநயதி நாஸ்மை ப்ராத்ரு'வ்ய-ஞ்ஜநயதி தமோ வா ஏத-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி யஸ்யாக்நிருக்ய உத்வாயதி ம்ரு'த்யுஸ்தமஃ க்ரு'ஷ்ணம்-வாஂஸஃ க்ரு'ஷ்ணா தேநுர்தக்ஷிணா தமஸை- [தமஸா, ஏவ தமோ] 17
-வ தமோ ம்ரு'த்யுமப ஹதே ஹிரண்ய-ந்ததாதி ஜ்யோதிர்வை ஹிரண்ய-ஞ்ஜ்யோதிஷைவ தமோ-'ப ஹதே-'தோ தேஜோ வை ஹிரண்ய-ந்தேஜ ஏவா-''த்ம-ந்தத்தே ஸுவர்ந கர்ம-ஸ்ஸ்வாஹா ஸுவர்நா-'ர்க-ஸ்ஸ்வாஹா ஸுவர்ந ஶுக்ர-ஸ்ஸ்வாஹா ஸுவர்ந ஜ்யோதி-ஸ்ஸ்வாஹா ஸுவர்ந ஸூர்ய-ஸ்ஸ்வாஹா 'ர்கோ வா ஏஷ யதக்நி-ரஸா-வாதித்யோ- [யதக்நி-ரஸா-வாதித்யஃ, ஆஶ்வமேதோ யதேதா] 18
-'ஶ்வமேதோ யதேதா ஆஹுதீ ர்ஜுஹோத்யர்கா-ஶ்வமேதயோரேவ ஜ்யோதீக்ம்ஷி ஸ-ந்ததாத்யேஷ ஹ த்வா அர்காஶ்வமேதீ யஸ்யைததக்நௌ க்ரியத ஆபோ வா இதமக்ரே ஸலிலமாஸீ-த்ஸ ஏதா-ம்ப்ரஜாபதிஃ ப்ரதமா-ஞ்சிதிமபஶ்ய-த்தாமுபாதத்த ததியமபவ-த்தம்-விஂஶ்வகர்மா-'ப்ரவீதுப த்வா-''யாநீதி நேஹ லோகோ-'ஸ்தீத்ய- [லோகோ-'ஸ்தீதி, அப்ரவீ-த்ஸ] 19
-த்யப்ரவீ-த்ஸ ஏதா-ந்த்விதீயா-ஞ்சிதிமபஶ்ய-த்தாமுபாதத்த ததந்தரிக்ஷமபவ-த்ஸ யஜ்ஞஃ ப்ரஜாபதிமப்ரவீதுப த்வா-''யாநீதி நேஹ லோகோ-'ஸ்தீத்யப்ரவீ-த்ஸ விஶ்வகர்மாண-மப்ரவீதுப த்வா-''யாநீதி கேந மோபைஷ்யஸீதி திஶ்யாபிரித்யப்ரவீ-த்த-ந்திஶ்யாபிருபை-த்தா உபாதத்த தா திஶோ- [தா திஶஃ, அபவந்-த்ஸ] 20
-'பவந்-த்ஸ பரமேஷ்டீ ப்ரஜாபதிமப்ரவீதுப த்வா-''யாநீதி நேஹ லோகோ-'ஸ்தீத்யப்ரவீ-த்ஸ விஶ்வகர்மாண-ஞ்ச யஜ்ஞ-ஞ்சாப்ரவீதுப வாமா 'யாநீதி நேஹ லோகோ-'ஸ்தீத்யப்ரூதாக்ம் ஸ ஏதா-ந்த்ரு'தீயா-ஞ்சிதிமபஶ்ய-த்தாமுபாதத்த ததஸாவபவ-த்ஸ ஆதித்யஃ ப்ரஜாபதி-மப்ரவீதுப த்வா- [-மப்ரவீதுப த்வா, ஆயாநீதி] 21
-''யாநீதி நேஹ லோகோ-'ஸ்தீத்யப்ரவீ-த்ஸ விஶ்வகர்மாண-ஞ்ச யஜ்ஞ-ஞ்சாப்ரவீதுப வாமா-'யாநீதி நேஹ லோகோ-'ஸ்தீத்யப்ரூதாக்ம் ஸ பரமேஷ்டிநமப்ரவீதுப த்வா-''யாநீதி கேந மோபைஷ்யஸீதி லோக-ம்ப்ரு'ணயேத்யப்ரவீ-த்தம்-லோஂக-ம்ப்ரு'ணயோபை-த்தஸ்மாதயாதயாம்நீ லோக-ம்ப்ரு'ணா-'யாதயாமா ஹ்யஸா- [ஹ்யஸௌ, ஆதித்யஸ்தாந்ரு'ஷயோ] 22
-வாதித்யஸ்தாந்ரு'ஷயோ 'ப்ருவந்நுப வ ஆ-'யாமேதி கேந ந உபைஷ்யதேதி பூம்நேத்யப்ருவ-ந்தா-ந்த்வாப்யா-ஞ்சிதீப்யாமுபாயந்-த்ஸ பஞ்சசிதீக-ஸ்ஸமபத்யத ய ஏவம்-விஂத்வாநக்நி-ஞ்சிநுதே பூயாநேவ பவத்யபீமாந் ஂலோகாஞ்ஜயதி விதுரேந-ந்தேவா அதோ ஏதாஸாமேவ தேவதாநாக்ம் ஸாயுஜ்ய-ங்கச்சதி ॥ 23 ॥
(தமஸா - ''தித்யோ - 'ஸ்தீதி - திஶ - ஆதித்யஃ ப்ரஜாபதிமப்ரவீதுப த்வா - 'ஸௌ - பஞ்சசத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 5)
வயோ வா அக்நிர்யதக்நிசி-த்பக்ஷிணோ-'ஶ்ஞீயா-த்தமேவாக்நிமத்யாதா-ர்திமார்ச்சே-த்ஸம்வஂத்ஸரம்-வ்ரஂத-ஞ்சரே-த்ஸம்வஂத்ஸரக்ம் ஹி வ்ரத-ந்நாதி பஶுர்வா ஏஷ யதக்நிர்ஹிநஸ்தி கலு வை த-ம்பஶுர்ய ஏந-ம்புரஸ்தா-த்ப்ரத்யஞ்சமுபசரதி தஸ்மா-த்பஶ்சா-த்ப்ராம்உபசர்ய ஆத்மநோ-'ஹிக்ம்ஸாயை தேஜோ-'ஸி தேஜோ மே யச்ச ப்ரு'திவீம்-யஂச்ச [ப்ரு'திவீம்-யஂச்ச, ப்ரு'திவ்யை மா பாஹி] 24
ப்ரு'திவ்யை மா பாஹி ஜ்யோதிரஸி ஜ்யோதிர்மே யச்சாந்தரிக்ஷம்-யஂச்சாந்தரிக்ஷாந்மா பாஹி ஸுவரஸி ஸுவர்மே யச்ச திவம்-யஂச்ச திவோ மா பாஹீத்யாஹைதாபிர்வா இமே லோகா வித்ரு'தா யதேதா உபததாத்யேஷாம்-லோஂகாநாம்-விஂத்ரு'த்யை ஸ்வயமாத்ரு'ண்ணா உபதாய ஹிரண்யேஷ்டகா உபததாதீமே வை லோகா-ஸ்ஸ்வயமாத்ரு'ண்ணா ஜ்யோதிர்ஹிரண்யம்-யஂ-த்ஸ்வயமாத்ரு'ண்ணா உபதாய [உபதாய, ஹிரண்யேஷ்டகா உபததாதீ-] 25
ஹிரண்யேஷ்டகா உபததாதீமா-நேவைதாபி-ர்லோகா-ஞ்ஜ்யோதிஷ்மதஃ குருதே-'தோ ஏதாபிரேவாஸ்மா இமே லோகாஃ ப்ர பாந்தி யாஸ்தே அக்நே ஸூர்யே ருச உத்யதோ திவமாதந்வந்தி ரஶ்மிபிஃ । தாபி-ஸ்ஸர்வாபீ ருசே ஜநாய நஸ்க்ரு'தி ॥ யா வோ தேவா-ஸ்ஸூர்யே ருசோ கோஷ்வஶ்வேஷு யா ருசஃ । இந்த்ராக்நீ தாபி-ஸ்ஸர்வாபீ ருச-ந்நோ தத்த ப்ரு'ஹஸ்பதே ॥ ருசந்நோ தேஹி [தேஹி, ப்ராஹ்மணேஷு ருசக்ம்] 26
ப்ராஹ்மணேஷு ருசக்ம் ராஜஸு நஸ்க்ரு'தி । ருசம்-விஂஶ்யேஷு ஶூத்ரேஷு மயி தேஹி ருசா ருசம் ॥ த்வேதா வா அக்நி-ஞ்சிக்யாநஸ்ய யஶ இந்த்ரிய-ங்கச்சத்யக்நிம்-வாஂ சிதமீஜாநம்-வாஂ யதேதா ஆஹுதீர்ஜுஹோத்யாத்மந்நேவ யஶ இந்த்ரிய-ந்தத்த ஈஶ்வரோ வா ஏஷ ஆர்திமார்தோர்யோ-'க்நி-ஞ்சிந்வந்நதி க்ராமதி தத்த்வா யாமி ப்ரஹ்மணா வந்தமாந இதி வாருண்யர்சா [இதி வாருண்யர்சா, ஜுஹுயாச்சாந்தி-] 27
ஜுஹுயாச்சாந்தி-ரேவைஷா 'க்நேர்குப்திராத்மநோ ஹவிஷ்க்ரு'தோ வா ஏஷ யோ-'க்நி-ஞ்சிநுதே யதா வை ஹவி-ஸ்ஸ்கந்தத்யேவம்-வாஂ ஏஷ ஸ்கந்ததி யோ-'க்நி-ஞ்சித்வா ஸ்த்ரியமுபைதி மைத்ராவருண்யா-''மிக்ஷயா யஜேத மைத்ராவருணதா-மேவோபைத்யாத்மநோ 'ஸ்கந்தாய யோ வா அக்நிம்ரு'துஸ்தாம்-வேஂதர்துர்-ரு'துரஸ்மை கல்பமாந ஏதி ப்ரத்யேவ திஷ்டதி ஸம்வஂத்ஸரோ வா அக்நிர்- [வா அக்நிஃ, ரு'துஸ்தா-ஸ்தஸ்ய] 28
-ரு'துஸ்தா-ஸ்தஸ்ய வஸந்த-ஶ்ஶிரோ க்ரீஷ்மோ தக்ஷிணஃ பக்ஷோ வர்ஷாஃ புச்சக்ம் ஶரதுத்தரஃ பக்ஷோ ஹேமந்தோ மத்த்ய-ம்பூர்வபக்ஷா-ஶ்சிதயோ¶பக்ஷாஃ புரீஷ-மஹோராத்ராணீஷ்டகா ஏஷ வா அக்நிர்-ரு'துஸ்தா ய ஏவம்-வேஂதர்துர்-ரு'துரஸ்மை கல்பமாந ஏதி ப்ரத்யேவ திஷ்டதி ப்ரஜாபதிர்வா ஏத-ஞ்ஜ்யைஷ்ட்யகாமோ ந்யதத்த ததோ வை ஸ ஜ்யைஷ்ட்யமகச்சத்ய ஏவம்-விஂத்வாநக்நி-ஞ்சிநுதே ஜ்யைஷ்ட்யமேவ கச்சதி ॥ 29 ॥
(ப்ரு'திவீம்-யஂச்ச - ய-த்ஸ்வயமாத்ரு'ண்ணா உபதாய - தேஹ்ய்ரு' - சா - க்நி - ஶ்சிநுதே - த்ரீணி ச) (அ. 6)
யதாகூதா-த்ஸமஸுஸ்ரோத்த்ரு'தோ வா மநஸோ வா ஸம்ப்ரு'த-ஞ்சக்ஷுஷோ வா । தமநு ப்ரேஹி ஸுக்ரு'தஸ்ய லோகம்-யஂத்ரர்ஷயஃ ப்ரதமஜா யே புராணாஃ ॥ ஏதக்ம் ஸதஸ்த பரி தே ததாமி யமாவஹாச்சேவதி-ஞ்ஜாதவேதாஃ । அந்வாகந்தா யஜ்ஞபதிர்வோ அத்ர தக்க் ஸ்ம ஜாநீத பரமே வ்யோமந்ந் ॥ ஜாநீதாதேந-ம்பரமே வ்யோம-ந்தேவா-ஸ்ஸதஸ்தா வித ரூபமஸ்ய । யதாகச்சா- [யதாகச்சாத், பதிபி-ர்தேவயாநை] 30
-த்பதிபி-ர்தேவயாநை-ரிஷ்டாபூர்தே க்ரு'ணுதா-தாவி-ரஸ்மை ॥ ஸ-ம்ப்ர ச்யவத்த்வ-மநு ஸ-ம்ப்ர யாதாக்நே பதோ தேவயாநாந் க்ரு'ணுத்த்வம் । அஸ்மிந்-த்ஸதஸ்தே அத்த்யுத்தரஸ்மிந் விஶ்வே தேவா யஜமாநஶ்ச ஸீதத ॥ ப்ரஸ்தரேண பரிதிநா ஸ்ருசா வேத்யா ச பர்ஹிஷா । ரு'சேமம்-யஂஜ்ஞ-ந்நோ வஹ ஸுவர்தேவேஷு கந்தவே ॥ யதிஷ்டம்-யஂ-த்பராதாநம்-யஂத்தத்தம்-யாஂ ச தக்ஷிணா । த- [தத், அக்நி-] 31
-தக்நி-ர்வைஶ்வகர்மண-ஸ்ஸுவர்தேவேஷு நோ ததத் ॥ யேநா ஸஹஸ்ரம்-வஂஹஸி யேநாக்நே ஸர்வவேதஸம் । தேநேமம்-யஂஜ்ஞ-ந்நோ வஹ ஸுவர்தேவேஷு கந்தவே ॥ யேநாக்நே தக்ஷிணா யுக்தா யஜ்ஞம்-வஂஹந்த்ய்ரு'த்விஜஃ । தேநேமம்-யஂஜ்ஞ-ந்நோ வஹ ஸுவர்தேவேஷு கந்தவே ॥ யேநா-'க்நே ஸுக்ரு'தஃ பதா மதோர்தாரா வ்யாநஶுஃ । தேநேமம்-யஂஜ்ஞ-ந்நோ வஹ ஸுவர்தேவேஷு கந்தவே ॥ யத்ர தாரா அநபேதா மதோர்க்ரு'தஸ்ய ச யாஃ । ததக்நிர்வைஶ்வகர்மண-ஸ்ஸுவர்தேவேஷு நோ ததத் ॥ 32 ॥
(ஆகச்சாத் - த - த்வயாநஶு ஸ்தேநேமம்-யஂஜ்ஞ-ந்நோ வஹ ஸுவர்தேவேஷு கந்தவே - சதுர்தஶ ச) (அ. 7)
யாஸ்தே அக்நே ஸமிதோ யாநி தாம யா ஜிஹ்வா ஜாதவேதோ யோ அர்சிஃ । யே தே அக்நே மேடயோ ய இந்தவஸ்தேபிராத்மாந-ஞ்சிநுஹி ப்ரஜாநந்ந் ॥ உத்ஸந்நயஜ்ஞோ வா ஏஷ யதக்நிஃ கிம்-வாஂ-'ஹைதஸ்ய க்ரியதே கிம்-வாஂ ந யத்வா அத்த்வர்யு-ரக்நேஶ்சிந்வந்ந-ந்தரேத்யாத்மநோ வை ததந்தரேதி யாஸ்தே அக்நே ஸமிதோ யாநி [ஸமிதோ யாநி, தாமேத்யாஹைஷா] 33
தாமேத்யாஹைஷா வா அக்நே-ஸ்ஸ்வய-ஞ்சிதிரக்நிரேவ ததக்நி-ஞ்சிநோதி நாத்த்வர்யுராத்மநோ-'ந்தரேதி சதஸ்ர ஆஶாஃ ப்ரசரந்த்வக்நய இம-ந்நோ யஜ்ஞ-ந்நயது ப்ரஜாநந்ந் । க்ரு'த-ம்பிந்வந்நஜரக்ம் ஸுவீர-ம்ப்ரஹ்ம ஸமி-த்பவத்யாஹுதீநாம் ॥ ஸுவர்காய வா ஏஷ லோகாயோப தீயதே ய-த்கூர்மஶ்சதஸ்ர ஆஶாஃ ப்ர சரந்த்வக்நய இத்யாஹ [இத்யாஹ, திஶ ஏவைதேந] 34
திஶ ஏவைதேந ப்ர ஜாநாதீம-ந்நோ யஜ்ஞ-ந்நயது ப்ரஜாநந்நித்யாஹ ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யாபிநீத்யை ப்ரஹ்ம ஸமி-த்பவத்யாஹுதீநா-மித்யாஹ ப்ரஹ்மணா வை தேவா-ஸ்ஸுவர்கம்-லோஂகமாயந் ய-த்ப்ரஹ்மண்வத்யோபததாதி ப்ரஹ்மணைவ த-த்யஜமாந-ஸ்ஸுவர்கம்-லோஂகமேதி ப்ரஜாபதிர்வா ஏஷ யதக்நிஸ்தஸ்ய ப்ரஜாஃ பஶவ-ஶ்சந்தாக்ம்ஸி ரூபக்ம் ஸர்வாந் வர்ணாநிஷ்டகாநா-ங்குர்யா-த்ரூபேணைவ ப்ரஜா-ம்பஶூந் சந்தாக்ஸ்யவ ருந்தே-'தோ ப்ரஜாப்ய ஏவைந-ம்பஶுப்ய-ஶ்சந்தோப்யோ 'வருத்த்ய சிநுதே ॥ 35 ॥
(யாந்ய - க்நய இத்யாஹே - ஷ்டகாநாக்ம் - ஷோடஶ ச) (அ. 8)
மயி க்ரு'ஹ்ணாம்யக்ரே அக்நிக்ம் ராயஸ்போஷாய ஸுப்ரஜாஸ்த்வாய ஸுவீர்யாய । மயி ப்ரஜா-ம்மயி வர்சோ ததாம்யரிஷ்டா-ஸ்ஸ்யாம தநுவா ஸுவீராஃ ॥ யோ நோ அக்நிஃ பிதரோ ஹ்ரு'த்ஸ்வந்தரமர்த்யோ மர்த்யாக்ம் ஆவிவேஶ । தமாத்ம-ந்பரி க்ரு'ஹ்ணீமஹே வய-ம்மா ஸோ அஸ்மாக்ம் அவஹாய பரா காத் ॥ யதத்த்வர்யுராத்மந்நக்நிம-க்ரு'ஹீத்வா-'க்நி-ஞ்சிநுயாத்யோ-'ஸ்ய ஸ்வோ-'க்நிஸ்தமபி [ஸ்வோ-'க்நிஸ்தமபி, யஜமாநாய] 36
யஜமாநாய சிநுயாதக்நி-ங்கலு வை பஶவோ-'நூப திஷ்டந்தே-'பக்ராமுகா அஸ்மா-த்பஶவஃ ஸ்யுர்மயி க்ரு'ஹ்ணாம்யக்ரே அக்நிமித்யாஹா-''த்மந்நேவ ஸ்வமக்நி-ந்தாதார நாஸ்மா-த்பஶவோ-'ப க்ராமந்தி ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி யந்ம்ரு'ச்சா-''பஶ்சாக்நே-ரநாத்ய-மத கஸ்மாந்ம்ரு'தா சாத்பிஶ்சா-'க்நிஶ்சீயத இதி யதத்பி-ஸ்ஸம்-யௌஂ- [யதத்பி-ஸ்ஸம்-யௌஂதி, ஆபோ வை] 37
-த்யாபோ வை ஸர்வா தேவதா தேவதாபிரேவைநக்ம் ஸக்ம் ஸ்ரு'ஜதி யந்ம்ரு'தா சிநோதீயம்-வாஂ அக்நிர்வைஶ்வாநரோ-'க்நிநைவ ததக்நி-ஞ்சிநோதி ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி யந்ம்ரு'தா சாத்பிஶ்சாக்நிஶ்சீயதே-'த கஸ்மாதக்நிருச்யத இதி யச்சந்தோபி-ஶ்சிநோத்யக்நயோ வை சந்தாக்ம்ஸி தஸ்மாதக்நிருச்யதே-'தோ இயம்-வாஂ அக்நிர்வைஶ்வாநரோ ய- [அக்நிர்வைஶ்வாநரோ யத், ம்ரு'தா சிநோதி] 38
-ந்ம்ரு'தா சிநோதி தஸ்மாதக்நிருச்யதே ஹிரண்யேஷ்டகா உப ததாதி ஜ்யோதிர்வை ஹிரண்ய-ஞ்ஜ்யோதிரேவா-'ஸ்மி-ந்ததாத்யதோ தேஜோ வை ஹிரண்ய-ந்தேஜ ஏவா-''த்ம-ந்தத்தே யோ வா அக்நிக்ம் ஸர்வதோமுக-ஞ்சிநுதே ஸர்வாஸு ப்ரஜாஸ்வந்நமத்தி ஸர்வா திஶோ-'பி ஜயதி காயத்ரீ-ம்புரஸ்தாதுப ததாதி த்ரிஷ்டுப-ந்தக்ஷிணதோ ஜகதீ-ம்பஶ்சாதநுஷ்டுபமுத்தரதஃ பங்க்தி-ம்மத்த்ய ஏஷ வா அக்நி-ஸ்ஸர்வதோமுகஸ்தம்-யஂ ஏவம்-விஂத்வாக்ஶ்சிநுதே ஸர்வாஸு ப்ரஜாஸ்வந்நமத்தி ஸர்வா திஶோ-'பி ஜயத்யதோ திஶ்யேவ திஶ-ம்ப்ர வயதி தஸ்மா-த்திஶி தி-க்ப்ரோதா ॥ 39 ॥
(அபி-ஸம்யௌஂதி-வைஶ்வாநரோ ய-தேஷ வை-பஞ்சவிக்ம்ஶதிஶ்ச) (அ. 9)
ப்ரஜாபதி-ரக்நி-மஸ்ரு'ஜத ஸோ-'ஸ்மா-த்ஸ்ரு'ஷ்டஃ ப்ரா-ம்ப்ரா-'த்ரவ-த்தஸ்மா அஶ்வ-ம்ப்ரத்யாஸ்ய-த்ஸ தக்ஷிணா-''வர்தத தஸ்மை வ்ரு'ஷ்ணி-ம்ப்ரத்யாஸ்ய-த்ஸ ப்ரத்யங்ஙா-'வர்தத தஸ்மா ரு'ஷப-ம்ப்ரத்யாஸ்ய-த்ஸ உதங்ஙா-'வர்தத தஸ்மை பஸ்த-ம்ப்ரத்யாஸ்ய-த்ஸ ஊர்த்வோ-'த்ரவ-த்தஸ்மை புருஷ-ம்ப்ரத்யாஸ்யத்ய-த்பஶுஶீர்ஷாண்யுபததாதி ஸர்வத ஏவைந- [ஏவைநம், அவருத்த்ய சிநுத] 40
-மவருத்த்ய சிநுத ஏதா வை ப்ராணப்ரு'த-ஶ்சக்ஷுஷ்மதீரிஷ்டகா ய-த்பஶுஶீர்ஷாணி ய-த்பஶுஶீர்ஷாண்யுபததாதி தாபிரேவ யஜமாநோ-'முஷ்மிஂல்லோகே ப்ராணித்யதோ தாபிரேவாஸ்மா இமே லோகாஃ ப்ர பாந்தி ம்ரு'தா-'பிலிப்யோப ததாதி மேத்த்யத்வாய பஶுர்வா ஏஷ யதக்நிரந்ந-ம்பஶவ ஏ ஷ கலு வா அக்நிர்ய-த்பஶுஶீர்ஷாணி ய-ங்காமயேத கநீயோ-'ஸ்யா-'ந்நக்க் - [கநீயோ-'ஸ்யா-'ந்நம், ஸ்யாதிதி] 41
ஸ்யாதிதி ஸந்தரா-ந்தஸ்ய பஶுஶீர்ஷாண்யுப தத்த்யா-த்கநீய ஏவாஸ்யாந்ந-ம்பவதி ய-ங்காமயேத ஸமாவதஸ்யாந்நக்க் ஸ்யாதிதி மத்த்யதஸ்தஸ்யோப தத்த்யா-த்ஸமாவ-தேவாஸ்யாந்ந-ம்பவதி ய-ங்காமயேத பூயோ-'ஸ்யா-'ந்நக்க் ஸ்யாதித்யந்தேஷு தஸ்ய வ்யுதூஹ்யோப தத்த்யாதந்தத ஏவாஸ்மா அந்நமவ ருந்தே பூயோ-'ஸ்யாந்ந-ம்பவதி ॥ 42 ॥
(ஏந- மஸ்யாந்நம் - பூயோ-'ஸ்யா-'ந்ந-ம்பவதி) (அ. 10)
ஸ்தேகா-ந்தக்க்ஷ்ட்ராப்யா-ம்மண்டூகாந் ஜம்ப்யேபிராதகாம்-காதேநோர்ஜக்ம் ஸக்ம் ஸூதேநா-'ரண்ய-ஞ்ஜாம்பீலேந ம்ரு'த-ம்பர்ஸ்வேபி-ஶ்ஶர்கராபிரவகாமவகாபி-ஶ்ஶர்கராமுத்ஸாதேந ஜிஹ்வாமவக்ரந்தேந தாலுக்ம் ஸரஸ்வதீ-ஞ்ஜிஹ்வாக்ரேண ॥ 43 ॥
(ஸ்தேகாந் - த்வாவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 11)
வாஜக்ம் ஹநூப்யாமப ஆஸ்யேநா-''தித்யா-ஞ்ச்மஶ்ருபி-ருபயாம-மதரேணோஷ்டேந ஸதுத்தரேணாந்தரேணா-நூகாஶ-ம்ப்ரகாஶேந பாஹ்யக்க் ஸ்தநயித்நு-ந்நிர்பாதேந ஸூர்யாக்நீ சக்ஷுர்ப்யாம்-விஂத்யுதௌ கநாநகாப்யாமஶநி-ம்மஸ்திஷ்கேண பல-ம்மஜ்ஜபிஃ ॥ 44 ॥
(வாஜ-ம்பஞ்சவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 12)
கூர்மா-ஞ்சபைரச்சலாபிஃ கபிஞ்ஜலாந்த்ஸாம குஷ்டிகாபிர்ஜவ-ஞ்ஜங்காபிரகத-ஞ்ஜாநுப்யாம்-வீஂர்ய-ங்குஹாப்யா-ம்பய-ம்ப்ரசாலாப்யா-ங்குஹோபபக்ஷாப்யா-மஶ்விநாவக்ம் ஸாப்யாமதிதிக்ம் ஶீர்ஷ்ணா நிர்-ரு'தி-ந்நிர்ஜால்மகேந ஶீர்ஷ்ணா ॥ 45 ॥
(கூர்மாந்-த்ரயோவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 13)
யோக்த்ர-ங்க்ரு'த்த்ராபிர்யுகமாநதேந சித்த-ம்மந்யாபி-ஸ்ஸங்க்ரோஶா-ந்ப்ராணைஃ ப்ரகாஶேந த்வச-ம்பராகாஶேநாந்தரா-ம்மஶகாந் கேஶைரிந்த்ரக்க் ஸ்வபஸா வஹேந ப்ரு'ஹஸ்பதிக்ம் ஶகுநிஸாதேந ரதமுஷ்ணிஹாபிஃ ॥ 46 ॥
(யோக்த்ர - மேகவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 14)
மித்ராவருணௌ ஶ்ரோணீப்யாமிந்த்ராக்நீ ஶிகண்டாப்யா-மிந்த்ராப்ரு'ஹஸ்பதீ ஊருப்யாமிந்த்ராவிஷ்ணூ அஷ்டீவத்ப்யாக்ம் ஸவிதார-ம்புச்சேந கந்தர்வாஞ்சேபேநா-ப்ஸரஸோ முஷ்காப்யா-ம்பவமாந-ம்பாயுநா பவித்ர-ம்போத்ராப்யாமாக்ரமணக்க் ஸ்தூராப்யா-ம்ப்ரதிக்ரமண-ங்குஷ்டாப்யாம் ॥ 47 ॥
(மித்ராவருணௌ - த்வாவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 15)
இந்த்ரஸ்ய க்ரோடோ 'தித்யை பாஜஸ்ய-ந்திஶா-ஞ்ஜத்ரவோ ஜீமூதாந் ஹ்ரு'தயௌபஶாப்யா-மந்தரிக்ஷ-ம்புரிததா நப உதர்யேணேந்த்ராணீ-ம்ப்லீஹ்நா வல்மீகாந் க்லோம்நா கிரீ-ந்ப்லாஶிபிஃ ஸமுத்ரமுதரேண வைஶ்வாநர-ம்பஸ்மநா ॥ 48 ॥
(இந்த்ரஸ்ய - த்வாவிஶதிஃ) (அ. 16)
பூஷ்ணோ வநிஷ்டுரந்தாஹே-ஸ்ஸ்தூரகுதா ஸர்பா-ந்குதாபிர்-ரு'தூ-ந்ப்ரு'ஷ்டீபிர்திவ-ம்ப்ரு'ஷ்டேந வஸூநா-ம்ப்ரதமா கீகஸா ருத்ராணா-ந்த்விதீயா ''தித்யாநா-ந்த்ரு'தீயா 'ங்கிரஸா-ஞ்சதுர்தீ ஸாத்த்யாநா-ம்பஞ்சமீ விஶ்வேஷா-ந்தேவாநாக்ம் ஷஷ்டீ ॥ 49 ॥
(பூஷ்ண - ஶ்சதுர்விக்ம்ஶதிஃ) (அ. 17)
ஓஜோ க்ரீவாபி-ர்நிர்-ரு'திமஸ்தபிரிந்த்ரக்க் ஸ்வபஸா வஹேந ருத்ரஸ்ய விசல-ஸ்ஸ்கந்தோ 'ஹோராத்ரயோர்த்விதீயோ 'ர்தமாஸாநா-ந்த்ரு'தீயோ மாஸா-ஞ்சதுர்த ரு'தூநா-ம்பஞ்சம-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய ஷஷ்டஃ ॥ 50 ॥
(ஓஜோ - விக்ம்ஶதிஃ) (அ. 18)
ஆநந்த-ந்நந்ததுநா காம-ம்ப்ரத்யாஸாப்யா-ம்பயக்ம் ஶிதீமப்யா-ம்ப்ரஶிஷ-ம்ப்ரஶாஸாப்யாக்ம் ஸூர்யாசந்த்ரமஸௌ வ்ரு'க்யாப்யாக் ஶ்யாமஶபலௌ மதஸ்நாப்யாம்-வ்யுஂஷ்டிக்ம் ரூபேண நிம்ருக்திமரூபேண ॥ 51 ॥
(ஆநந்தக்ம் - ஷோடஶ) (அ. 19)
அஹர்மாக்ம்ஸேந ராத்ரி-ம்பீவஸா-'போ யூஷேண க்ரு'தக்ம் ரஸேந ஶ்யாம்-வஂஸயா தூஷீகாபிர்-ஹ்ராதுநி-மஶ்ருபிஃ ப்ரு'ஷ்வா-ந்திவக்ம் ரூபேண நக்ஷத்ராணி ப்ரதிரூபேண ப்ரு'திவீ-ஞ்சர்மணா சவீ-ஞ்சவ்யோ பாக்ரு'தாய ஸ்வாஹா ''லப்தாய ஸ்வாஹா ஹுதாய ஸ்வாஹா ॥ 52 ॥
(அஹர - ஷ்டாவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 20)
அக்நேஃ பக்ஷதி-ஸ்ஸரஸ்வத்யை நிபக்ஷதி-ஸ்ஸோமஸ்ய த்ரு'தீயா-'பா-ஞ்சதுர்த்யோஷதீநா-ம்பஞ்சமீ ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய ஷஷ்டீ மருதாக்ம் ஸப்தமீ ப்ரு'ஹஸ்பதேரஷ்டமீ மித்ரஸ்ய நவமீ வருணஸ்ய தஶமீந்த்ரஸ்யைகாதஶீ விஶ்வேஷா-ந்தேவாநா-ந்த்வாதஶீ த்யாவாப்ரு'திவ்யோஃ பார்ஶ்வம்-யஂமஸ்ய பாடூரஃ ॥ 53 ॥
(அக்நே-ரேகாந்ந த்ரிக்ம்ஶத்) (அ. 21)
வாயோஃ பக்ஷதி-ஸ்ஸரஸ்வதோ நிபக்ஷதி-ஶ்சந்த்ரமஸ-ஸ்த்ரு'தீயா நக்ஷத்ராணா-ஞ்சதுர்தீ ஸவிதுஃ பஞ்சமீ ருத்ரஸ்ய ஷஷ்டீ ஸர்பாணாக்ம் ஸப்தம்யர்யம்ணோ-'ஷ்டமீ த்வஷ்டுர்நவமீ தாதுர்தஶமீந்த்ராண்யா ஏகாதஶ்யதித்யை த்வாதஶீ த்யாவாப்ரு'திவ்யோஃ பார்ஶ்வம்-யஂம்யை பாடூரஃ ॥ 54 ॥
(வாயோ - ரஷ்டாவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 22)
பந்தாமநூவ்ரு'க்ப்யாக்ம் ஸந்ததிக்க் ஸ்நாவந்யாப்யாக்ம் ஶுகா-ந்பித்தேந ஹரிமாணம்-யஂக்நா ஹலீக்ஷ்ணா-ந்பாபவாதேந கூஶ்மாஞ்சகபி-ஶ்ஶவர்தாநூவத்த்யேந ஶுநோ விஶஸநேந ஸர்பாந் ஂலோஹிதகந்தேந வயாக்ம்ஸி பக்வகந்தேந பிபீலிகாஃ ப்ரஶாதேந ॥ 55 ॥
(பந்தாம் - த்வாவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 23)
க்ரமைரத்யக்ரமீ-த்வாஜீ விஶ்வைர்தேவைர்யஜ்ஞியை-ஸ்ஸம்விஂதாநஃ । ஸ நோ நய ஸுக்ரு'தஸ்ய லோக-ந்தஸ்ய தே வயக்க் ஸ்வதயா மதேம ॥ 56 ॥
(க்ரமை - ரஷ்டாதஶ) (அ. 24)
த்யௌஸ்தே ப்ரு'ஷ்ட-ம்ப்ரு'திவீ ஸதஸ்தமாத்மாந்தரிக்ஷக்ம் ஸமுத்ரோ யோநி-ஸ்ஸூர்யஸ்தே சக்ஷுர்வாதஃ ப்ராணஶ்சந்த்ரமா-ஶ்ஶ்ரோத்ர-ம்மாஸாஶ்சார்தமாஸாஶ்ச பர்வாண்ய்ரு'தவோங்காநி ஸம்வஂத்ஸரோ மஹிமா ॥ 57 ॥
(த்யௌ - பஞ்சவிக்ம்ஶதிஃ) (அ. 25)
அக்நிஃ பஶுராஸீ-த்தேநாயஜந்த ஸ ஏதம்-லோஂகமஜய-த்யஸ்மிந்நக்நி-ஸ்ஸ தே லோகஸ்த-ஞ்ஜேஷ்யஸ்யதாவ ஜிக்ர வாயுஃ பஶுராஸீ-த்தேநாயஜந்த ஸ ஏதம்-லோஂகமஜய-த்யஸ்மிந் வாயு-ஸ்ஸ தே லோகஸ்தஸ்மா-த்த்வா-'ந்தரேஷ்யாமி யதி நாவஜிக்ரஸ்யாதித்யஃ பஶுராஸீ-த்தேநாயஜந்த ஸ ஏதம்-லோஂகமஜய-த்யஸ்மி-ந்நாதித்ய-ஸ்ஸ தே லோகஸ்த-ஞ்ஜேஷ்யஸி யத்யவஜிக்ரஸி ॥ 58 ॥
(யஸ்மி - ந்நஷ்டௌ ச) (அ. 26)
(யோ வா அயதாதேவத - ந்த்வாமக்ந - இந்த்ரஸ்ய - சித்திம் - ஂயதா வை - வயோ வை - யதாகூதா--த்யாஸ்தே அக்நே - மயி க்ரு'ஹ்ணாமி - ப்ரஜாபதி-ஸ்ஸோ-'ஸ்மாத் - ஸ்தேகாந் - வாஜம் - கூர்மாந் - யோக்த்ரம் - மித்ராவருணா - விந்த்ரஸ்ய - பூஷ்ண - ஓஜ - ஆநந்த - மஹ - ரக்நே - ர்வாயோஃ - பந்தாம் - க்ரமை - ர்த்யௌஸ்தே - 'க்நிஃ பஶுராஸீத் - ஷட்விக்ம்ஶதிஃ)
(யோ வா - ஏவா-''ஹுதி - மபவந் - பதிபி - ரவருத்யா - ''நந்த - மஷ்டௌ பஞ்சஶத் )
(யோ வா அயதாதேவதம், ஂயத்யவஜிக்ரஸி)
( ஸாவித்ராணி - விஷ்ணுமுகா - உத்ஸந்நயஜ்ஞோ - தேவாஸுரா - யதேகேந - ஹிரண்யவர்ணா - யோ வா- ஸப்த ) (7)
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ம்பஞ்சமகாண்டே ஸப்தமஃ ப்ரஶ்ந-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥