6.5 - ইন্দ্ৰো ৱৃত্ৰায ৱজ্ৰমুদযচ্ছত্ - কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদ তৈত্তিৰীয সংহিতা পাঠঃ

কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযাং ষষ্ঠকাণ্ডে পঞ্চমঃ প্ৰশ্নঃ - সোমমন্ত্ৰব্ৰাহ্মণনিৰূপণং
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,

শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
ইন্দ্ৰো ৱৃত্ৰায ৱজ্ৰমুদযচ্ছ-থ্স ৱৃত্ৰো ৱজ্ৰাদুদ্যতাদবিভে-থ্সো-ঽব্ৰৱীন্মা মে প্ৰ হাৰস্তি ৱা ইদ-ম্মযি ৱীৰ্যং ত-ত্তে প্ৰ দাস্যামীতি তস্মা উক্থ্য-ম্প্ৰাযচ্ছ-ত্তস্মৈ দ্ৱিতীযমুদযচ্ছ-থ্সো-ঽব্ৰৱীন্মা ম প্ৰ হাৰস্তি ৱা ইদ-ম্মযি ৱীৰ্য-ন্ত-ত্তে প্ৰ দাস্যামীতি [প্ৰ দাস্যামীতি, তস্মা উক্থ্যমেৱ] 1
তস্মা উক্থ্যমেৱ প্ৰাযচ্ছ-ত্তস্মৈ তৃতীযমুদযচ্ছ-ত্তং-ৱিঁষ্ণুৰন্ৱতিষ্ঠত জহীতি সো-ঽব্ৰৱীন্মা মে প্ৰ হাৰস্তি ৱা ইদ-ম্মযি ৱীৰ্য-ন্ত-ত্তে প্ৰ দাস্যামীতি তস্মা উক্থ্যমেৱ প্ৰাযচ্ছ-ত্ত-ন্নিৰ্মায-ম্ভূতমহন্. যজ্ঞো হি তস্য মাযা-ঽঽসী-দ্যদুক্থ্যো গৃহ্যত ইন্দ্ৰিযমেৱ [ ] 2
ত-দ্ৱীৰ্যং-যঁজমানো ভ্ৰাতৃৱ্যস্য ৱৃঙ্ক্ত ইন্দ্ৰায ত্ৱা বৃহ-দ্ৱতে ৱযস্ৱত ইত্যাহেন্দ্ৰায হি স ত-ম্প্ৰাযচ্ছ-ত্তস্মৈ ত্ৱা ৱিষ্ণৱে ত্ৱেত্যাহ যদেৱ ৱিষ্ণুৰন্ৱতিষ্ঠত জহীতি তস্মা-দ্ৱিষ্ণুমন্ৱাভজতি ত্ৰিৰ্নিৰ্গৃহ্ণাতি ত্ৰিৰ্হি স ত-ন্তস্মৈ প্ৰাযচ্ছদেষ তে যোনিঃ পুনৰ্হৱিৰসীত্যাহ পুনঃপুন- [পুনঃপুনঃ, হ্যস্মা-] 3
ৰ্-হ্যস্মা-ন্নিৰ্গৃহ্ণাতি চক্ষুৰ্ৱা এত-দ্যজ্ঞস্য যদুক্থ্য-স্তস্মাদুক্থ্যগ্ং হুতগ্ং সোমা অন্ৱাযন্তি তস্মাদাত্মা চক্ষুৰন্ৱেতি তস্মাদেকং-যঁন্ত-ম্বহৱো-ঽনু যন্তি তস্মাদেকো বহূনা-ম্ভদ্ৰো ভৱতি তস্মাদেকো বহ্ৱীৰ্জাযা ৱিন্দতে যদি কামযেতা-দ্ধ্ৱৰ্যু-ৰাত্মানং-যঁজ্ঞ যশসেনা-ৰ্পযেয-মিত্যন্তৰা-ঽঽহৱনীয-ঞ্চ হৱিৰ্ধান-ঞ্চ তিষ্ঠন্নৱ নযে- [নযেত্, আত্মানমেৱ] 4
-দাত্মানমেৱ যজ্ঞযশসেনাৰ্পযতি যদি কামযেত যজমানং-যঁজ্ঞ যশসেনাৰ্পযেয-মিত্যন্তৰা সদোহৱিৰ্ধানে তিষ্ঠন্নৱ নযে-দ্যজমানমেৱ যজ্ঞযশসেনা-ৰ্পযতি যদি কামযেত সদস্যান্ যজ্ঞ যশসেনা-ৰ্পযেযমিতি সদ আলভ্যাৱ নযে-থ্সদস্যানেৱ যজ্ঞযশসেনাৰ্পযতি ॥ 5 ॥

(ইতী - ন্দ্ৰিযমেৱ - পুনঃ পুন - ৰ্নযেত্ - ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 1)
আযুৰ্ৱা এত-দ্যজ্ঞস্য য-দ্ধ্ৰুৱ উত্তমো গ্ৰহাণা-ঙ্গৃহ্যতে তস্মা-দাযুঃ প্ৰাণানা-মুত্তম-ম্মূৰ্ধান-ন্দিৱো অৰতি-ম্পৃথিৱ্যা ইত্যাহ মূৰ্ধান-মেৱৈনগ্ং সমানানা-ঙ্কৰোতি ৱৈশ্ৱানৰ-মৃতায জাত-মগ্নি-মিত্যাহ ৱৈশ্ৱানৰগ্ং হি দেৱতযা-ঽঽযু-ৰুভযতো ৱৈশ্ৱানৰো গৃহ্যতে তস্মা-দুভযতঃ প্ৰাণা অধস্তা-চ্চোপৰিষ্টা-চ্চাৰ্ধিনো-ঽন্যে গ্ৰহা গৃহ্যন্তে-ঽৰ্ধী ধ্ৰুৱ-স্তস্মা- [ধ্ৰুৱ-স্তস্মাত্, অৰ্ধ্যৱা-] 6
-দৰ্ধ্যৱা-ম্প্ৰাণো-ঽন্যেষা-ম্প্ৰাণানা-মুপোপ্তে-ঽন্যে গ্ৰহা-স্সাদ্যন্তে-ঽনুপোপ্তে ধ্ৰুৱস্তস্মা-দস্থ্নান্যাঃ প্ৰজাঃ প্ৰতিতিষ্ঠন্তি মাগ্ংসেনান্যা অসুৰা ৱা উত্তৰতঃ পৃথিৱী-ম্পৰ্যাচিকীৰ্ষ-ন্তা-ন্দেৱা ধ্ৰুৱেণাদৃগ্ংহ-ন্ত-দ্ধ্ৰুৱস্য ধ্ৰুৱত্ৱং-যঁ-দ্ধ্ৰুৱ উত্তৰত-স্সাদ্যতে ধৃত্যা আযুৰ্ৱা এত-দ্যজ্ঞস্য য-দ্ধ্ৰুৱ আত্মা হোতা যদ্ধোতৃচমসে ধ্ৰুৱ-মৱনযত্যাত্মন্নেৱ যজ্ঞস্যা- [যজ্ঞস্য, আযু-ৰ্দধাতি] 7
-ঽঽযু-ৰ্দধাতি পুৰস্তা-দুক্থস্যা-ঽৱনীয ইত্যাহুঃ পুৰস্তাদ্ধ্যাযুষো ভুঙ্ক্তে মদ্ধ্যতো-ঽৱনীয ইত্যাহুৰ্মদ্ধ্যমেন হ্যাযুষো ভুঙ্ক্ত উত্তৰাৰ্ধে-ঽৱনীয ইত্যাহুৰুত্তমেন হ্যাযুষো ভুঙ্ক্তে ৱৈশ্ৱদেৱ্যামৃচি শস্যমানাযামৱ নযতি ৱৈশ্ৱদেৱ্যো ৱৈ প্ৰজাঃ প্ৰজাস্ৱেৱা-ঽঽযুৰ্দধাতি ॥ 8 ॥

(ধ্ৰুৱস্তস্মা - দেৱ যজ্ঞস্যৈ - কান্নচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 2)
যজ্ঞেন ৱৈ দেৱা-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমায-ন্তে-ঽমন্যন্ত মনুষ্যা নো-ঽন্ৱাভৱিষ্যন্তীতি তে সংৱঁথ্সৰেণ যোপযিত্ৱা সুৱৰ্গং-লোঁকমায-ন্তমৃষয ঋতুগ্ৰহৈৰেৱানু প্ৰাজানন্. যদৃতুগ্ৰহা গৃহ্যন্তে সুৱৰ্গস্য লোকস্য প্ৰজ্ঞাত্যৈ দ্ৱাদশ গৃহ্যন্তে দ্ৱাদশ মাসা-স্সংৱঁথ্সৰ-স্সংৱঁথ্সৰস্য প্ৰজ্ঞাত্যৈ সহ প্ৰথমৌ গৃহ্যেতে সহোত্তমৌ তস্মা-দ্দ্ৱৌদ্ৱাৱৃতূ উভযতোমুখ-মৃতুপাত্ৰ-ম্ভৱতি কো [ম্ভৱতি কঃ, হি ত-দ্ৱেদ] 9
হি ত-দ্ৱেদ যত ঋতূনা-ম্মুখমৃতুনা প্ৰেষ্যেতি ষ-ট্কৃত্ৱ আহ ষড্ৱা ঋতৱ ঋতূনেৱ প্ৰীণাত্যৃতুভিৰিতি চতুশ্চতুষ্পদ এৱ পশূ-ন্প্ৰীণাতি দ্ৱিঃ পুনৰ্-ঋতুনা-ঽঽহ দ্ৱিপদ এৱ প্ৰীণাত্যৃতুনা প্ৰেষ্যেতি ষ-ট্কৃত্ৱ আহৰ্তুভিৰিতি চতুস্তস্মা-চ্চতুষ্পাদঃ পশৱ ঋতূনুপ জীৱন্তি দ্ৱিঃ [দ্ৱিঃ, পুনৰ্-ঋতুনা-ঽঽহ] 10
পুনৰ্-ঋতুনা-ঽঽহ তস্মা-দ্দ্ৱিপাদশ্চতুষ্পদঃ পশূনুপ জীৱন্ত্যৃতুনা প্ৰেষ্যেতি ষ-ট্কৃত্ৱ আহৰ্তুভিৰিতি চতুৰ্দ্ৱিঃ পুনৰ্-ঋতুনা-ঽঽহা ঽঽক্ৰমণমেৱ ত-থ্সেতুং-যঁজমানঃ কুৰুতে সুৱৰ্গস্য লোকস্য সমষ্ট্যৈ নান্যো-ঽন্যমনু প্ৰপদ্যেত যদন্যো-ঽন্যমনু প্ৰপদ্যেতৰ্তুৰ্-ঋতুমনু প্ৰপদ্যেতৰ্তৱো মোহুকা-স্স্যুঃ [মোহুকা-স্স্যুঃ, প্ৰসিদ্ধমেৱা-] 11
প্ৰসিদ্ধমেৱা-দ্ধ্ৱৰ্যু-ৰ্দক্ষিণেন প্ৰপদ্যতে প্ৰসিদ্ধ-ম্প্ৰতিপ্ৰস্থাতোত্তৰেণ তস্মা-দাদিত্য-ষ্ষণ্মাসো দক্ষিণেনৈতি ষডুত্তৰেণো-পযামগৃহীতো-ঽসি সগ্ং সৰ্পো-ঽস্যগ্ংহস্পত্যায ত্ৱেত্যাহাস্তি ত্ৰযোদশো মাস ইত্যাহুস্ত-মেৱ ত-ত্প্ৰীণাতি ॥ 12 ॥

(কো - জীৱন্তি দ্ৱিঃ - স্যু - শ্চতুস্ত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 3)
সুৱৰ্গায ৱা এতে লোকায গৃহ্যন্তে যদৃতুগ্ৰহা জ্যোতি-ৰিন্দ্ৰাগ্নী যদৈন্দ্ৰাগ্ন-মৃতুপাত্ৰেণ গৃহ্ণাতি জ্যোতি-ৰেৱা-ঽস্মা উপৰিষ্টা-দ্দধাতি সুৱৰ্গস্য লোকস্যা-ঽনুখ্যাত্যা ওজোভৃতৌ ৱা এতৌ দেৱানাং-যঁদিন্দ্ৰাগ্নী যদৈন্দ্ৰাগ্নো গৃহ্যত ওজ এৱাৱ ৰুন্ধে ৱৈশ্ৱদেৱগ্ং শুক্ৰপাত্ৰেণ গৃহ্ণাতি ৱৈশ্ৱদেৱ্যো ৱৈ প্ৰজা অসাৱাদিত্য-শ্শুক্ৰো য-দ্ৱৈশ্ৱদেৱগ্ং শুক্ৰপাত্ৰেণ গৃহ্ণাতি তস্মা-দসা-ৱাদিত্য- [তস্মা-দসা-ৱাদিত্যঃ, সৰ্ৱাঃ] 13
-স্সৰ্ৱাঃ প্ৰজাঃ প্ৰত্যঙ্ঙুদেতি তস্মা-থ্সৰ্ৱ এৱ মন্যতে মা-ম্প্ৰত্যুদগাদিতি ৱৈশ্ৱদেৱগ্ং শুক্ৰপাত্ৰেণ গৃহ্ণাতি ৱৈশ্ৱদেৱ্যো ৱৈ প্ৰজাস্তেজঃ শুক্ৰো য-দ্ৱৈশ্ৱদেৱগ্ং শুক্ৰপাত্ৰেণ গৃহ্ণাতি প্ৰজাস্ৱেৱ তেজো দধাতি ॥ 14 ॥

(তস্মাদসাৱাদিত্য - স্ত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 4)
ইন্দ্ৰো মৰুদ্ভি-স্সাংৱিঁদ্যেন মাদ্ধ্যন্দিনে সৱনে ৱৃত্ৰমহন্. যন্মাদ্ধ্যন্দিনে সৱনে মৰুত্ৱতীযা গৃহ্যন্তে ৱাৰ্ত্ৰঘ্না এৱ তে যজমানস্য গৃহ্যন্তে তস্য ৱৃত্ৰ-ঞ্জঘ্নুষ ঋতৱো-ঽমুহ্যন্থ্স ঋতুপাত্ৰেণ মৰুত্ৱতীযানগৃহ্ণা-ত্ততো ৱৈ স ঋতূ-ন্প্ৰাজানা-দ্যদৃতুপাত্ৰেণ মৰুত্ৱতীযা গৃহ্যন্ত ঋতূনা-ম্প্ৰজ্ঞাত্যৈ ৱজ্ৰং-ৱাঁ এতং-যঁজমানো ভ্ৰাতৃৱ্যায প্ৰ হৰতি যন্মৰুত্ৱতীযা উদেৱ প্ৰথমেন [উদেৱ প্ৰথমেন, যচ্ছতি প্ৰ হৰতি] 15
যচ্ছতি প্ৰ হৰতি দ্ৱিতীযেন স্তৃণুতে তৃতীযেনা-ঽঽযুধং-ৱাঁ এত-দ্যজমান-স্সগ্গ্ স্কুৰুতে যন্মৰুত্ৱতীযা ধনুৰেৱ প্ৰথমো জ্যা দ্ৱিতীয ইষুস্তৃতীযঃ প্ৰত্যেৱ প্ৰথমেন ধত্তে ৱিসৃজতি দ্ৱিতীযেন ৱিদ্ধ্যতি তৃতীযেনেন্দ্ৰো ৱৃত্ৰগ্ং হত্ৱা পৰা-ম্পৰাৱত-মগচ্ছ-দপাৰাধমিতি মন্যমান-স্স হৰিতো-ঽভৱ-থ্স এতা-ন্মৰুত্ৱতীযা-নাত্মস্পৰণা-নপশ্য-ত্তানগৃহ্ণীত [ ] 16
প্ৰাণমেৱ প্ৰথমেনা-স্পৃণুতাপান-ন্দ্ৱিতীযেনা-ঽঽত্মান-ন্তৃতীযেনা-ঽঽত্মস্পৰণা ৱা এতে যজমানস্য গৃহ্যন্তে যন্মৰুত্ৱতীযাঃ প্ৰাণমেৱ প্ৰথমেন স্পৃণুতে-ঽপান-ন্দ্ৱিতীযেনা-ঽঽত্মান-ন্তৃতীযেনেন্দ্ৰো ৱৃত্ৰমহ-ন্ত-ন্দেৱা অব্ৰুৱ-ন্মহান্. ৱা অযমভূদ্যো ৱৃত্ৰমৱধীদিতি তন্মহেন্দ্ৰস্য মহেন্দ্ৰত্ৱগ্ং স এত-ম্মাহেন্দ্ৰ-মুদ্ধাৰ-মুদহৰত ৱৃত্ৰগ্ং হত্ৱা-ঽন্যাসু দেৱতাস্ৱ ধি যন্মাহেন্দ্ৰো গৃহ্যত উদ্ধাৰমেৱ তং-যঁজমান উদ্ধৰতে-ঽন্যাসু প্ৰজাস্ৱধি শুক্ৰপাত্ৰেণ গৃহ্ণাতি যজমানদেৱত্যো ৱৈ মাহেন্দ্ৰস্তেজঃ শুক্ৰো যন্মাহেন্দ্ৰগ্ং শুক্ৰপাত্ৰেণ গৃহ্ণাতি যজমান এৱ তেজো দধাতি ॥ 17 ॥

(প্ৰথমেনা - গৃহ্ণীত - দেৱতাস্ৱ - ষ্টাৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 5)
অদিতিঃ পুত্ৰকামা সাদ্ধ্যেভ্যো দেৱেভ্যো ব্ৰহ্মৌদনমপচ-ত্তস্যা উচ্ছেষণমদদুস্ত-ত্প্ৰা-ঽঽশ্ঞা-থ্সা ৰেতো-ঽধত্ত তস্যৈ চত্ৱাৰ আদিত্যা অজাযন্ত সা দ্ৱিতীযমপচ-থ্সা-ঽমন্যতোচ্ছেষণান্ম ইমে-ঽজ্ঞত যদগ্ৰে প্ৰাশিষ্যামীতো মে ৱসীযাগ্ংসো জনিষ্যন্ত ইতি সা-ঽগ্ৰে প্ৰা-ঽঽশ্ঞা-থ্সা ৰেতো-ঽধত্ত তস্যৈ ৱ্যৃদ্ধমাণ্ডমজাযত সা-ঽঽদিত্যেভ্য এৱ [ ] 18
তৃতীযমপচ-দ্ভোগায ম ইদগ্গ্ শ্ৰান্তমস্ত্ৱিতি তে-ঽব্ৰুৱন্ ৱৰং-ৱৃঁণামহৈ যো-ঽতো জাযাতা অস্মাকগ্ং স একো-ঽসদ্যো-ঽস্য প্ৰজাযামৃদ্ধ্যাতা অস্মাক-ম্ভোগায ভৱাদিতি ততো ৱিৱস্ৱানাদিত্যো ঽজাযত তস্য ৱা ইয-ম্প্ৰজা যন্মনুষ্যাস্তাস্ৱেক এৱৰ্ধো যো যজতে স দেৱানা-ম্ভোগায ভৱতি দেৱা ৱৈ যজ্ঞা- [যজ্ঞাত্, ৰুদ্ৰ-মন্ত-] 19
-দ্ৰুদ্ৰ-মন্ত-ৰাযন্-থ্স আদিত্যানন্ৱাক্ৰমত তে দ্ৱিদেৱত্যা-ন্প্ৰাপদ্যন্ত তা-ন্ন প্ৰতি প্ৰাযচ্ছ-ন্তস্মাদপি ৱদ্ধ্য-ম্প্ৰপন্ন-ন্ন প্ৰতি প্ৰযচ্ছন্তি তস্মা-দ্দ্ৱিদেৱত্যেভ্য আদিত্যো নিৰ্গৃহ্যতে যদুচ্ছেষণা-দজাযন্ত তস্মা-দুচ্ছেষণা-দ্গৃহ্যতে তিসৃভিৰ্-ঋগ্ভিৰ্গৃহ্ণাতি মাতা পিতা পুত্ৰস্তদেৱ তন্মিথুন-মুল্ব-ঙ্গৰ্ভো জৰাযু তদেৱ ত- [তদেৱ তত্, মিথুন-ম্পশৱো] 20
-ন্মিথুন-ম্পশৱো ৱা এতে যদাদিত্য ঊৰ্গ্দধি দদ্ধ্না মদ্ধ্যত-শ্শ্ৰীণাত্যূৰ্জমেৱ পশূনা-ম্মদ্ধ্যতো দধাতি শৃতাতঙ্ক্যেন মেদ্ধ্যত্ৱায তস্মাদামা পক্ৱ-ন্দুহে পশৱো ৱা এতে যদাদিত্যঃ পৰিশ্ৰিত্য গৃহ্ণাতি প্ৰতিৰুদ্ধ্যৈৱা-ঽস্মৈ পশূ-ন্গৃহ্ণাতি পশৱো ৱা এতে যদাদিত্য এষ ৰুদ্ৰো যদগ্নিঃ পৰিশ্ৰিত্য গৃহ্ণাতি ৰুদ্ৰাদেৱ পশূ-নন্ত-ৰ্দধা- [-নন্ত-ৰ্দধাতি, এষ ৱৈ] 21
-ত্যেষ ৱৈ ৱিৱস্ৱানাদিত্যো যদুপাগ্ং শুসৱন-স্স এতমেৱ সোমপীথ-ম্পৰি শয আ তৃতীযসৱনা-দ্ৱিৱস্ৱ আদিত্যৈষ তে সোমপীথ ইত্যাহ ৱিৱস্ৱন্ত-মেৱা-ঽঽদিত্যগ্ং সোমপীথেন সমৰ্ধযতি যা দিৱ্যা ৱৃষ্টিস্তযা ত্ৱা শ্ৰীণামীতি ৱৃষ্টিকামস্য শ্ৰীণীযা-দ্ৱৃষ্টিমেৱাৱ ৰুন্ধে যদি তাজ-ক্প্ৰস্কন্দে-দ্ৱৰ্ষুকঃ পৰ্জন্যঃ স্যাদ্যদি চিৰমৱৰ্ষুকো ন সাদযত্যসন্নাদ্ধি প্ৰজাঃ প্ৰজাযন্তে নানু ৱষ-ট্কৰোতি যদনুৱষট্কুৰ্যা--দ্ৰুদ্ৰ-ম্প্ৰজা অন্ৱৱসৃজেন্ন হুত্ৱান্ৱীক্ষেত যদন্ৱীক্ষেত চক্ষুৰস্য প্ৰমাযুকগ্গ্ স্যা-ত্তস্মান্নান্ৱীক্ষ্যঃ ॥ 22 ॥

(এৱ - যজ্ঞা - জ্জৰাযু তদেৱ তদ - ন্তৰ্দধাতি - ন - সপ্তৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 6)
অন্তৰ্যামপাত্ৰেণ সাৱিত্ৰ-মাগ্ৰযণা-দ্গৃহ্ণাতি প্ৰজাপতিৰ্ৱা এষ যদাগ্ৰযণঃ প্ৰজানা-ম্প্ৰজননায ন সাদযত্যসন্নাদ্ধি প্ৰজাঃ প্ৰজাযন্তে নানু ৱষ-ট্কৰোতি যদনুৱষট্কুৰ্যা-দ্ৰুদ্ৰ-ম্প্ৰজা অন্ৱৱসৃজে-দেষ ৱৈ গাযত্ৰো দেৱানাং-যঁ-থ্সৱিতৈষ গাযত্ৰিযৈ লোকে গৃহ্যতে যদাগ্ৰযণো যদন্তৰ্যামপাত্ৰেণ সাৱিত্ৰ-মাগ্ৰযণা-দ্গৃহ্ণাতি স্ৱা-দেৱৈনং-যোঁনে-ৰ্নিৰ্গৃহ্ণাতি ৱিশ্ৱে [ৱিশ্ৱে, দেৱা-স্তৃতীযগ্ং] 23
দেৱা-স্তৃতীযগ্ং সৱন-ন্নোদযচ্ছ-ন্তে সৱিতাৰ-ম্প্ৰাতস্সৱনভাগগ্ং সন্ত-ন্তৃতীযসৱনমভি পৰ্যণয-ন্ততো ৱৈ তে তৃতীযগ্ং সৱন-মুদযচ্ছন্. য-ত্তৃতীযসৱনে সাৱিত্ৰো গৃহ্যতে তৃতীযস্য সৱনস্যোদ্যত্যৈ সৱিতৃপাত্ৰেণ ৱৈশ্ৱদেৱ-ঙ্কলশা-দ্গৃহ্ণাতি ৱৈশ্ৱদেৱ্যো ৱৈ প্ৰজা ৱৈশ্ৱদেৱঃ কলশঃ সৱিতা প্ৰসৱানামীশে য-থ্সৱিতৃপাত্ৰেণ ৱৈশ্ৱদেৱ-ঙ্কলশা-দ্গৃহ্ণাতি সৱিতৃপ্ৰসূত এৱাস্মৈ প্ৰজাঃ প্ৰ [প্ৰজাঃ প্ৰ, জনযতি সোমে সোমমভি] 24
জনযতি সোমে সোমমভি গৃহ্ণাতি ৰেত এৱ ত-দ্দধাতি সুশৰ্মা-ঽসি সুপ্ৰতিষ্ঠান ইত্যাহ সোমে হি সোমমভিগৃহ্ণাতি প্ৰতিষ্ঠিত্যা এতস্মিন্ ৱা অপি গ্ৰহে মনুষ্যেভ্যো দেৱেভ্যঃ পিতৃভ্যঃ ক্ৰিযতে সুশৰ্মা-ঽসি সুপ্ৰতিষ্ঠান ইত্যাহ মনুষ্যেভ্য এৱৈতেন কৰোতি বৃহদিত্যাহ দেৱেভ্য এৱৈতেন কৰোতি নম ইত্যাহ পিতৃভ্য এৱৈতেন কৰোত্যে তাৱতী ৰ্ৱৈ দেৱতাস্তাভ্য এৱৈনগ্ং সৰ্ৱাভ্যো গৃহ্ণাত্যেষ তে যোনিৰ্ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্য ইত্যাহ ৱৈশ্ৱদেৱো হ্যেষঃ ॥ 25 ॥

(ৱিশ্ৱে - প্ৰ - পিতৃভ্য এৱৈতেন কৰোত্যে - কান্নৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 7)
প্ৰাণো ৱা এষ যদুপাগ্ংশু-ৰ্যদুপাগ্ংশুপাত্ৰেণ প্ৰথমশ্চোত্তমশ্চ গ্ৰহৌ গৃহ্যেতে প্ৰাণমেৱানু প্ৰযন্তি প্ৰাণমনূদ্যন্তি প্ৰজাপতিৰ্ৱা এষ যদাগ্ৰযণঃ প্ৰাণ উপাগ্ংশুঃ পত্নীঃ প্ৰজাঃ প্ৰ জনযন্তি যদুপাগ্ংশুপাত্ৰেণ পাত্নীৱতমাগ্ৰযণা-দ্গৃহ্ণাতি প্ৰজানা-ম্প্ৰজননায তস্মা-ত্প্ৰাণ-ম্প্ৰজা অনু প্ৰ জাযন্তে দেৱা ৱা ইত ইতঃ পত্নী-স্সুৱৰ্গং- [পত্নী-স্সুৱৰ্গম্, লোক-মজিগাগ্ংস-ন্তে] 26
-ঁলোক-মজিগাগ্ংস-ন্তে সুৱৰ্গং-লোঁক-ন্ন প্ৰাজান-ন্ত এত-ম্পাত্নীৱতমপশ্য-ন্তমগৃহ্ণত ততো ৱৈ তে সুৱৰ্গং-লোঁক-ম্প্ৰাজানন্. য-ত্পাত্নীৱতো গৃহ্যতে সুৱৰ্গস্য লোকস্য প্ৰজ্ঞাত্যৈ স সোমো নাতিষ্ঠত স্ত্ৰীভ্যো গৃহ্যমাণস্ত-ঙ্ঘৃতং-ৱঁজ্ৰ-ঙ্কৃত্ৱা-ঽঘ্ন-ন্ত-ন্নিৰিন্দ্ৰিয-ম্ভূতমগৃহ্ণ-ন্তস্মা-থ্স্ত্ৰিযো নিৰিন্দ্ৰিযা অদাযাদীৰপি পাপা-ত্পুগ্ংস উপস্তিতৰং- [উপস্তিতৰম্, ৱদন্তি য-দ্ঘৃতেন] 27
-ঁৱদন্তি য-দ্ঘৃতেন পাত্নীৱতগ্গ্ শ্ৰীণাতি ৱজ্ৰেণৈৱৈনং-ৱঁশে কৃত্ৱা গৃহ্ণা-ত্যুপযামগৃহীতো-ঽসীত্যাহেযং-ৱাঁ উপযাম-স্তস্মাদিমা-ম্প্ৰজা অনু প্ৰ জাযন্তে বৃহস্পতিসুতস্য ত ইত্যাহ ব্ৰহ্ম ৱৈ দেৱানা-ম্বৃহস্পতি-ৰ্ব্ৰহ্মণৈৱাস্মৈ প্ৰজাঃ প্ৰ জনযতীন্দো ইত্যাহ ৰেতো ৱা ইন্দূ ৰেত এৱ ত-দ্দধাতীন্দ্ৰিযাৱ ই- [ইতি, আহ প্ৰজা] 28
-ত্যাহ প্ৰজা ৱা ইন্দ্ৰিয-ম্প্ৰজা এৱাস্মৈ প্ৰ জনযত্যগ্না(3) ইত্যাহাগ্নিৰ্ৱৈ ৰেতোধাঃ পত্নীৱ ইত্যাহ মিথুনত্ৱায সজূৰ্দেৱেন ত্ৱষ্ট্ৰা সোম-ম্পিবেত্যাহ ত্ৱষ্টা ৱৈ পশূনা-ম্মিথুনানাগ্ং ৰূপকৃ-দ্ৰূপমেৱ পশুষু দধাতি দেৱা ৱৈ ত্ৱষ্টাৰমজিঘাগ্ংসন্-থ্স পত্নীঃ প্ৰাপদ্যত ত-ন্ন প্ৰতি প্ৰা-ঽযচ্ছ-ন্তস্মাদপি [প্ৰা-ঽযচ্ছ-ন্তস্মাদপি, ৱদ্ধ্য-ম্প্ৰপন্ন-] 29
ৱদ্ধ্য-ম্প্ৰপন্ন-ন্ন প্ৰতি প্ৰযচ্ছন্তি তস্মা-ত্পাত্নীৱতে ত্ৱষ্ট্ৰে-ঽপি গৃহ্যতে ন সাদযত্যসন্নাদ্ধি প্ৰজাঃ প্ৰজাযন্তে নানু ৱষ-ট্কৰোতি যদনুৱষ-ট্কুৰ্যা-দ্ৰুদ্ৰ-ম্প্ৰজা অন্ৱৱসৃজে-দ্যন্না-ঽনুৱষট্কুৰ্যা-দশান্ত-মগ্নী-থ্সোম-ম্ভক্ষযে-দুপাগ্শ্ৱনু ৱষ-ট্কৰোতি ন ৰুদ্ৰ-ম্প্ৰজা অন্ৱৱসৃজতি শান্তমগ্নী-থ্সোম-ম্ভক্ষযত্যগ্নী-ন্নেষ্টু-ৰুপস্থমা সীদ [সীদ, নেষ্টঃ পত্নী-] 30
নেষ্টঃ পত্নী-মুদানযেত্যাহা-গ্নীদেৱ নেষ্টৰি ৰেতো দধাতি নেষ্টা পত্নিযামু-দ্গাত্ৰা স-ঙ্খ্যাপযতি প্ৰজাপতিৰ্ৱা এষ যদুদ্গাতা প্ৰজানা-ম্প্ৰজননাযাপ উপ প্ৰ ৱৰ্তযতি ৰেত এৱ ত-থ্সিঞ্চত্যূৰুণোপ প্ৰ ৱৰ্তযত্যূৰুণা হি ৰেতঃ সিচ্যতে নগ্ন-ঙ্কৃত্যো-ৰুমুপ প্ৰ ৱৰ্তযতি যদা হি নগ্ন ঊৰুৰ্ভৱত্যথ মিথুনী ভৱতো-ঽথ ৰেতঃ সিচ্যতে-ঽথ প্ৰজাঃ প্ৰ জাযন্তে ॥ 31 ॥

(পত্নী-স্সুৱৰ্গ - মুপস্তিতৰ - মিন্দ্ৰিযাৱ ইত্য - পি - সীদ - মিথুন্য - ষ্টৌ চ) (অ. 8)
ইন্দ্ৰো ৱৃত্ৰমহ-ন্তস্য শীৰ্ষকপাল-মুদৌব্জ-থ্স দ্ৰোণকলশো-ঽভৱ-ত্তস্মা-থ্সোম-স্সমস্ৰৱ-থ্স হাৰিযোজনো-ঽভৱ-ত্তং-ৱ্যঁচিকিথ্স-জ্জুহৱানী(3) মা হৌষা(3)-মিতি সো-ঽমন্যত যদ্ধোষ্যাম্যামগ্ং হোষ্যামি যন্ন হোষ্যামি যজ্ঞৱেশস-ঙ্কৰিষ্যামীতি তমদ্ধ্ৰিযত হোতুগ্ং সো-ঽগ্নি-ৰব্ৰৱীন্ন ময্যামগ্ং হোষ্যসীতি ত-ন্ধানাভি-ৰশ্ৰীণা- [-ৰশ্ৰীণাত্, তগ্ং শৃত-] 32
-ত্তগ্ং শৃত-ম্ভূত-মজুহোদ্য-দ্ধানাভিৰ্-হাৰিযোজনগ্গ্ শ্ৰীণাতি শৃতত্ৱায শৃত-মেৱৈন-ম্ভূত-ঞ্জুহোতি বহ্ৱীভিঃ শ্ৰীণাত্যেতাৱতী-ৰেৱাস্যা-মুষ্মিন্ ঁলোকে কামদুঘা ভৱন্ত্যথো খল্ৱাহুৰেতা ৱা ইন্দ্ৰস্য পৃশ্ঞযঃ কামদুঘা যদ্ধাৰিযোজনীৰিতি তস্মা-দ্বহ্ৱীভিঃ শ্ৰীণীযাদৃখ্সামে ৱা ইন্দ্ৰস্য হৰী সোমপানৌ তযোঃ পৰিধয আধানং-যঁদপ্ৰহৃত্য পৰিধী-ঞ্জুহুযা-দন্তৰাধানাভ্যা- [-দন্তৰাধানাভ্যাম্, ঘাস-ম্প্ৰ] 33
-ঙ্ঘাস-ম্প্ৰ যচ্ছে-ত্প্ৰহৃত্য পৰিধীঞ্জুহোতি নিৰাধানাভ্যা-মেৱ ঘাস-ম্প্ৰ যচ্ছত্যুন্নেতা জুহোতি যাতযামেৱ হ্যেতৰ্হ্যদ্ধ্ৱৰ্যু-স্স্ৱগাকৃতো য-দদ্ধ্ৱৰ্যু-ৰ্জুহুযা-দ্যথা ৱিমুক্ত-ম্পুনৰ্যুনক্তি তাদৃগেৱ তচ্ছীৰ্ষ-ন্নধিনিধায জুহোতি শীৰ্ষতো হি স সমভৱ-দ্ৱিক্ৰম্য জুহোতি ৱিক্ৰম্য হীন্দ্ৰো ৱৃত্ৰমহন্-থ্সমৃদ্ধ্যৈ পশৱো ৱৈ হাৰিযোজনীৰ্য-থ্সভিন্ন্দ্যা-দল্পা [-দল্পাঃ, এন-ম্পশৱো] 34
এন-ম্পশৱো ভুঞ্জন্ত উপতিষ্ঠেৰন্. যন্ন সভিন্ন্দ্যা-দ্বহৱ এন-ম্পশৱো-ঽভুঞ্জন্ত উপ তিষ্ঠেৰ-ন্মনসা স-ম্বাধত উভয-ঙ্কৰোতি বহৱ এৱৈন-ম্পশৱো ভুঞ্জন্ত উপ তিষ্ঠন্ত উন্নেতৰ্যুপহৱ-মিচ্ছন্তে য এৱ তত্ৰ সোমপীথস্ত-মেৱাৱ ৰুন্ধত উত্তৰৱেদ্যা-ন্নিৱপতি পশৱো ৱা উত্তৰৱেদিঃ পশৱো হাৰিযোজনীঃ পশুষ্ৱেৱ পশূ-ন্প্ৰতি ষ্ঠাপযন্তি ॥ 35 ॥

(অশ্ৰীণা - দন্তৰাধানাভ্যা - মল্পাঃ - স্থাপযন্তি) (অ. 9)
গ্ৰহান্. ৱা অনু প্ৰজাঃ পশৱঃ প্ৰ জাযন্ত উপাগ্শ্ৱন্তৰ্যা-মাৱজাৱযঃ শুক্ৰামন্থিনৌ পুৰুষা ঋতুগ্ৰহা-নেকশফা আদিত্যগ্ৰহ-ঙ্গাৱ আদিত্যগ্ৰহো ভূযিষ্ঠাভিৰ্-ঋগ্ভিৰ্গৃহ্যতে তস্মা-দ্গাৱঃ পশূনা-ম্ভূযিষ্ঠা য-ত্ত্ৰিৰুপাগ্ং শুগ্ং হস্তেন ৱিগৃহ্ণাতি তস্মা-দ্দ্ৱৌ ত্ৰীনজা জনযত্যথাৱযো ভূযসীঃ পিতা ৱা এষ যদাগ্ৰযণঃ পুত্ৰঃ কলশো যদাগ্ৰযণ উপদস্যে-ত্কলশা-দ্গৃহ্ণীযা-দ্যথা পিতা [ ] 36
পুত্ৰ-ঙ্ক্ষিত উপধাৱতি তাদৃগেৱ তদ্য-ত্কলশ উপদস্যে-দাগ্ৰযণা-দ্গৃহ্ণীযা-দ্যথা পুত্ৰঃ পিতৰ-ঙ্ক্ষিত উপধাৱতি তাদৃগেৱ তদাত্মা ৱা এষ যজ্ঞস্য যদাগ্ৰযণো যদ্গ্ৰহো ৱা কলশো ৱোপদস্যে-দাগ্ৰযণা-দ্গৃহ্ণীযাদাত্মন এৱাধি যজ্ঞ-ন্নিষ্কৰোত্যৱিজ্ঞাতো ৱা এষ গৃহ্যতে যদাগ্ৰযণ-স্স্থাল্যা গৃহ্ণাতি ৱাযৱ্যেন জুহোতি তস্মা- [তস্মাত্, গৰ্ভেণা ঽৱিজ্ঞাতেন] 37
-দ্গৰ্ভেণা ঽৱিজ্ঞাতেন ব্ৰহ্মহা ঽৱভৃথমৱ যন্তি পৰা স্থালীৰস্যন্ত্যু-দ্ৱাযৱ্যানি হৰন্তি তস্মা-থ্স্ত্ৰিয-ঞ্জাতা-ম্পৰা-ঽস্যন্ত্যু-ত্পুমাগ্ং সগ্ং হৰন্তি য-ত্পুৰোৰুচমাহ যথা ৱস্যস আহৰতি তাদৃগেৱ ত-দ্য-দ্গ্ৰহ-ঙ্গৃহ্ণাতি যথা ৱস্যস আহৃত্য প্ৰা-ঽঽহ তাদৃগেৱ ত-দ্য-থ্সাদযতি যথা ৱস্যস উপনিধাযা-পক্ৰামতি তাদৃগেৱ ত-দ্য দ্ৱৈ যজ্ঞস্য সাম্না যজুষা ক্ৰিযতে শিথিল-ন্ত-দ্যদৃচা ত-দ্দৃঢ-ম্পুৰস্তাদুপযামা যজুষা গৃহ্যন্ত উপৰিষ্টা-দুপযামা ঋচা যজ্ঞস্য ধৃত্যৈ ॥ 38 ॥

(যথা পিতা-তস্মা-দপক্ৰামতি তাদৃগেৱ ত-দ্য-দষ্টা দশ চ) (অ. 10)
প্ৰান্যানি পাত্ৰাণি যুজ্যন্তে নান্যানি যানি পৰাচীনানি প্ৰযুজ্যন্তে-ঽমুমেৱ তৈৰ্লোকমভি জযতি পৰাঙিৱ হ্যসৌ লোকো যানি পুনঃ প্ৰযুজ্যন্ত ইমমেৱ তৈৰ্লোকমভি জযতি পুনঃপুন-ৰিৱ হ্যযং-লোঁকঃ প্ৰান্যানি পাত্ৰাণি যুজ্যন্তে নান্যানি যানি পৰাচীনানি প্ৰযুজ্যন্তে তান্যন্ৱোষধযঃ পৰা ভৱন্তি যানি পুনঃ [পুনঃ, প্ৰযুজ্যন্তে] 39
প্ৰযুজ্যন্তে তান্যন্ৱোষধযঃ পুনৰা ভৱন্তি প্ৰান্যানি পাত্ৰাণি যুজ্যন্তে নান্যানি যানি পৰাচীনানি প্ৰযুজ্যন্তে তান্যন্ৱাৰণ্যাঃ পশৱো-ঽৰণ্য-মপ যন্তি যানি পুনঃ প্ৰযুজ্যন্তে তান্যনু গ্ৰাম্যাঃ পশৱো গ্ৰাম-মুপাৱযন্তি যো ৱৈ গ্ৰহাণা-ন্নিদানং-ৱেঁদ নিদানৱা-ন্ভৱত্যাজ্য-মিত্যুক্থ-ন্তদ্ৱৈ গ্ৰহাণা-ন্নিদানং-যঁদুপাগ্ংশু শগ্ংসতি ত- [শগ্ংসতি তত্, উপাগ্শ্ৱন্তৰ্যামযো-] 40
-দুপাগ্শ্ৱন্তৰ্যামযো-ৰ্যদুচ্চৈ-স্তদিতৰেষা-ঙ্গ্ৰহাণামেতদ্ৱৈ গ্ৰহাণা-ন্নিদানং-যঁ এৱং-ৱেঁদ নিদানৱা-ন্ভৱতি যো ৱৈ গ্ৰহাণা-ম্মিথুনং-ৱেঁদ প্ৰ প্ৰজযা পশুভি-ৰ্মিথুনৈ-ৰ্জাযতে স্থালীভি-ৰন্যে গ্ৰহা গৃহ্যন্তে ৱাযৱ্যৈ-ৰন্য এতদ্ৱৈ গ্ৰহাণা-ম্মিথুনং-যঁ এৱং-ৱেঁদ প্ৰ প্ৰজযা পশুভি-ৰ্মিথুনৈ-ৰ্জাযত ইন্দ্ৰস্ত্ৱষ্টু-স্সোম-মভীষহা-ঽপিব-থ্স ৱিষ্ৱ- [ৱিষ্ৱঙ্ঙ্, ৱ্যাৰ্চ্ছ-থ্স] 41
ঙ্ৱ্যাৰ্চ্ছ-থ্স আত্মন্নাৰমণ-ন্নাৱিন্দ-থ্স এতা-ননুসৱন-ম্পুৰোডাশানপশ্য-ত্তা-ন্নিৰৱপ-ত্তৈৰ্ৱৈ স আত্মন্নাৰমণ-মকুৰুত তস্মা-দনুসৱন-ম্পুৰোডাশা নিৰুপ্যন্তে তস্মা-দনুসৱন-ম্পুৰোডাশানা-ম্প্ৰা-ঽশ্ঞীযাদাত্ম-ন্নেৱা-ঽঽৰমণ-ঙ্কুৰুতে নৈনগ্ং সোমো-ঽতি পৱতে ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি নৰ্চা ন যজুষা পঙ্ক্তি-ৰাপ্যতে-ঽথ কিং ঁযজ্ঞস্য পাঙ্ক্তত্ৱমিতি ধানাঃ কৰম্ভঃ পৰিৱাপঃ পুৰোডাশঃ পযস্যা তেন পঙ্ক্তি-ৰাপ্যতে ত-দ্যজ্ঞস্য পাঙ্ক্তত্ৱম্ ॥ 42 ॥