6.5 - ఇన్ద్రో వృత్రాయ వజ్రముదయచ్ఛత్ - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం షష్ఠకాణ్డే పఞ్చమః ప్రశ్నః - సోమమన్త్రబ్రాహ్మణనిరూపణం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
ఇన్ద్రో వృత్రాయ వజ్రముదయచ్ఛ-థ్స వృత్రో వజ్రాదుద్యతాదబిభే-థ్సో-ఽబ్రవీన్మా మే ప్ర హారస్తి వా ఇద-మ్మయి వీర్యం త-త్తే ప్ర దాస్యామీతి తస్మా ఉక్థ్య-మ్ప్రాయచ్ఛ-త్తస్మై ద్వితీయముదయచ్ఛ-థ్సో-ఽబ్రవీన్మా మ ప్ర హారస్తి వా ఇద-మ్మయి వీర్య-న్త-త్తే ప్ర దాస్యామీతి [ప్ర దాస్యామీతి, తస్మా ఉక్థ్యమేవ] 1
తస్మా ఉక్థ్యమేవ ప్రాయచ్ఛ-త్తస్మై తృతీయముదయచ్ఛ-త్తం-విఁష్ణురన్వతిష్ఠత జహీతి సో-ఽబ్రవీన్మా మే ప్ర హారస్తి వా ఇద-మ్మయి వీర్య-న్త-త్తే ప్ర దాస్యామీతి తస్మా ఉక్థ్యమేవ ప్రాయచ్ఛ-త్త-న్నిర్మాయ-మ్భూతమహన్. యజ్ఞో హి తస్య మాయా-ఽఽసీ-ద్యదుక్థ్యో గృహ్యత ఇన్ద్రియమేవ [ ] 2
త-ద్వీర్యం-యఁజమానో భ్రాతృవ్యస్య వృఙ్క్త ఇన్ద్రాయ త్వా బృహ-ద్వతే వయస్వత ఇత్యాహేన్ద్రాయ హి స త-మ్ప్రాయచ్ఛ-త్తస్మై త్వా విష్ణవే త్వేత్యాహ యదేవ విష్ణురన్వతిష్ఠత జహీతి తస్మా-ద్విష్ణుమన్వాభజతి త్రిర్నిర్గృహ్ణాతి త్రిర్హి స త-న్తస్మై ప్రాయచ్ఛదేష తే యోనిః పునర్హవిరసీత్యాహ పునఃపున- [పునఃపునః, హ్యస్మా-] 3
ర్-హ్యస్మా-న్నిర్గృహ్ణాతి చక్షుర్వా ఏత-ద్యజ్ఞస్య యదుక్థ్య-స్తస్మాదుక్థ్యగ్ం హుతగ్ం సోమా అన్వాయన్తి తస్మాదాత్మా చక్షురన్వేతి తస్మాదేకం-యఁన్త-మ్బహవో-ఽను యన్తి తస్మాదేకో బహూనా-మ్భద్రో భవతి తస్మాదేకో బహ్వీర్జాయా విన్దతే యది కామయేతా-ద్ధ్వర్యు-రాత్మానం-యఁజ్ఞ యశసేనా-ర్పయేయ-మిత్యన్తరా-ఽఽహవనీయ-ఞ్చ హవిర్ధాన-ఞ్చ తిష్ఠన్నవ నయే- [నయేత్, ఆత్మానమేవ] 4
-దాత్మానమేవ యజ్ఞయశసేనార్పయతి యది కామయేత యజమానం-యఁజ్ఞ యశసేనార్పయేయ-మిత్యన్తరా సదోహవిర్ధానే తిష్ఠన్నవ నయే-ద్యజమానమేవ యజ్ఞయశసేనా-ర్పయతి యది కామయేత సదస్యాన్ యజ్ఞ యశసేనా-ర్పయేయమితి సద ఆలభ్యావ నయే-థ్సదస్యానేవ యజ్ఞయశసేనార్పయతి ॥ 5 ॥

(ఇతీ - న్ద్రియమేవ - పునః పున - ర్నయేత్ - త్రయస్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 1)
ఆయుర్వా ఏత-ద్యజ్ఞస్య య-ద్ధ్రువ ఉత్తమో గ్రహాణా-ఙ్గృహ్యతే తస్మా-దాయుః ప్రాణానా-ముత్తమ-మ్మూర్ధాన-న్దివో అరతి-మ్పృథివ్యా ఇత్యాహ మూర్ధాన-మేవైనగ్ం సమానానా-ఙ్కరోతి వైశ్వానర-మృతాయ జాత-మగ్ని-మిత్యాహ వైశ్వానరగ్ం హి దేవతయా-ఽఽయు-రుభయతో వైశ్వానరో గృహ్యతే తస్మా-దుభయతః ప్రాణా అధస్తా-చ్చోపరిష్టా-చ్చార్ధినో-ఽన్యే గ్రహా గృహ్యన్తే-ఽర్ధీ ధ్రువ-స్తస్మా- [ధ్రువ-స్తస్మాత్, అర్ధ్యవా-] 6
-దర్ధ్యవా-మ్ప్రాణో-ఽన్యేషా-మ్ప్రాణానా-ముపోప్తే-ఽన్యే గ్రహా-స్సాద్యన్తే-ఽనుపోప్తే ధ్రువస్తస్మా-దస్థ్నాన్యాః ప్రజాః ప్రతితిష్ఠన్తి మాగ్ంసేనాన్యా అసురా వా ఉత్తరతః పృథివీ-మ్పర్యాచికీర్ష-న్తా-న్దేవా ధ్రువేణాదృగ్ంహ-న్త-ద్ధ్రువస్య ధ్రువత్వం-యఁ-ద్ధ్రువ ఉత్తరత-స్సాద్యతే ధృత్యా ఆయుర్వా ఏత-ద్యజ్ఞస్య య-ద్ధ్రువ ఆత్మా హోతా యద్ధోతృచమసే ధ్రువ-మవనయత్యాత్మన్నేవ యజ్ఞస్యా- [యజ్ఞస్య, ఆయు-ర్దధాతి] 7
-ఽఽయు-ర్దధాతి పురస్తా-దుక్థస్యా-ఽవనీయ ఇత్యాహుః పురస్తాద్ధ్యాయుషో భుఙ్క్తే మద్ధ్యతో-ఽవనీయ ఇత్యాహుర్మద్ధ్యమేన హ్యాయుషో భుఙ్క్త ఉత్తరార్ధే-ఽవనీయ ఇత్యాహురుత్తమేన హ్యాయుషో భుఙ్క్తే వైశ్వదేవ్యామృచి శస్యమానాయామవ నయతి వైశ్వదేవ్యో వై ప్రజాః ప్రజాస్వేవా-ఽఽయుర్దధాతి ॥ 8 ॥

(ధ్రువస్తస్మా - దేవ యజ్ఞస్యై - కాన్నచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 2)
యజ్ఞేన వై దేవా-స్సువర్గం-లోఁకమాయ-న్తే-ఽమన్యన్త మనుష్యా నో-ఽన్వాభవిష్యన్తీతి తే సంవఁథ్సరేణ యోపయిత్వా సువర్గం-లోఁకమాయ-న్తమృషయ ఋతుగ్రహైరేవాను ప్రాజానన్. యదృతుగ్రహా గృహ్యన్తే సువర్గస్య లోకస్య ప్రజ్ఞాత్యై ద్వాదశ గృహ్యన్తే ద్వాదశ మాసా-స్సంవఁథ్సర-స్సంవఁథ్సరస్య ప్రజ్ఞాత్యై సహ ప్రథమౌ గృహ్యేతే సహోత్తమౌ తస్మా-ద్ద్వౌద్వావృతూ ఉభయతోముఖ-మృతుపాత్ర-మ్భవతి కో [మ్భవతి కః, హి త-ద్వేద] 9
హి త-ద్వేద యత ఋతూనా-మ్ముఖమృతునా ప్రేష్యేతి ష-ట్కృత్వ ఆహ షడ్వా ఋతవ ఋతూనేవ ప్రీణాత్యృతుభిరితి చతుశ్చతుష్పద ఏవ పశూ-న్ప్రీణాతి ద్విః పునర్-ఋతునా-ఽఽహ ద్విపద ఏవ ప్రీణాత్యృతునా ప్రేష్యేతి ష-ట్కృత్వ ఆహర్తుభిరితి చతుస్తస్మా-చ్చతుష్పాదః పశవ ఋతూనుప జీవన్తి ద్విః [ద్విః, పునర్-ఋతునా-ఽఽహ] 10
పునర్-ఋతునా-ఽఽహ తస్మా-ద్ద్విపాదశ్చతుష్పదః పశూనుప జీవన్త్యృతునా ప్రేష్యేతి ష-ట్కృత్వ ఆహర్తుభిరితి చతుర్ద్విః పునర్-ఋతునా-ఽఽహా ఽఽక్రమణమేవ త-థ్సేతుం-యఁజమానః కురుతే సువర్గస్య లోకస్య సమష్ట్యై నాన్యో-ఽన్యమను ప్రపద్యేత యదన్యో-ఽన్యమను ప్రపద్యేతర్తుర్-ఋతుమను ప్రపద్యేతర్తవో మోహుకా-స్స్యుః [మోహుకా-స్స్యుః, ప్రసిద్ధమేవా-] 11
ప్రసిద్ధమేవా-ద్ధ్వర్యు-ర్దక్షిణేన ప్రపద్యతే ప్రసిద్ధ-మ్ప్రతిప్రస్థాతోత్తరేణ తస్మా-దాదిత్య-ష్షణ్మాసో దక్షిణేనైతి షడుత్తరేణో-పయామగృహీతో-ఽసి సగ్ం సర్పో-ఽస్యగ్ంహస్పత్యాయ త్వేత్యాహాస్తి త్రయోదశో మాస ఇత్యాహుస్త-మేవ త-త్ప్రీణాతి ॥ 12 ॥

(కో - జీవన్తి ద్విః - స్యు - శ్చతుస్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 3)
సువర్గాయ వా ఏతే లోకాయ గృహ్యన్తే యదృతుగ్రహా జ్యోతి-రిన్ద్రాగ్నీ యదైన్ద్రాగ్న-మృతుపాత్రేణ గృహ్ణాతి జ్యోతి-రేవా-ఽస్మా ఉపరిష్టా-ద్దధాతి సువర్గస్య లోకస్యా-ఽనుఖ్యాత్యా ఓజోభృతౌ వా ఏతౌ దేవానాం-యఁదిన్ద్రాగ్నీ యదైన్ద్రాగ్నో గృహ్యత ఓజ ఏవావ రున్ధే వైశ్వదేవగ్ం శుక్రపాత్రేణ గృహ్ణాతి వైశ్వదేవ్యో వై ప్రజా అసావాదిత్య-శ్శుక్రో య-ద్వైశ్వదేవగ్ం శుక్రపాత్రేణ గృహ్ణాతి తస్మా-దసా-వాదిత్య- [తస్మా-దసా-వాదిత్యః, సర్వాః] 13
-స్సర్వాః ప్రజాః ప్రత్యఙ్ఙుదేతి తస్మా-థ్సర్వ ఏవ మన్యతే మా-మ్ప్రత్యుదగాదితి వైశ్వదేవగ్ం శుక్రపాత్రేణ గృహ్ణాతి వైశ్వదేవ్యో వై ప్రజాస్తేజః శుక్రో య-ద్వైశ్వదేవగ్ం శుక్రపాత్రేణ గృహ్ణాతి ప్రజాస్వేవ తేజో దధాతి ॥ 14 ॥

(తస్మాదసావాదిత్య - స్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 4)
ఇన్ద్రో మరుద్భి-స్సాంవిఁద్యేన మాద్ధ్యన్దినే సవనే వృత్రమహన్. యన్మాద్ధ్యన్దినే సవనే మరుత్వతీయా గృహ్యన్తే వార్త్రఘ్నా ఏవ తే యజమానస్య గృహ్యన్తే తస్య వృత్ర-ఞ్జఘ్నుష ఋతవో-ఽముహ్యన్థ్స ఋతుపాత్రేణ మరుత్వతీయానగృహ్ణా-త్తతో వై స ఋతూ-న్ప్రాజానా-ద్యదృతుపాత్రేణ మరుత్వతీయా గృహ్యన్త ఋతూనా-మ్ప్రజ్ఞాత్యై వజ్రం-వాఁ ఏతం-యఁజమానో భ్రాతృవ్యాయ ప్ర హరతి యన్మరుత్వతీయా ఉదేవ ప్రథమేన [ఉదేవ ప్రథమేన, యచ్ఛతి ప్ర హరతి] 15
యచ్ఛతి ప్ర హరతి ద్వితీయేన స్తృణుతే తృతీయేనా-ఽఽయుధం-వాఁ ఏత-ద్యజమాన-స్సగ్గ్ స్కురుతే యన్మరుత్వతీయా ధనురేవ ప్రథమో జ్యా ద్వితీయ ఇషుస్తృతీయః ప్రత్యేవ ప్రథమేన ధత్తే విసృజతి ద్వితీయేన విద్ధ్యతి తృతీయేనేన్ద్రో వృత్రగ్ం హత్వా పరా-మ్పరావత-మగచ్ఛ-దపారాధమితి మన్యమాన-స్స హరితో-ఽభవ-థ్స ఏతా-న్మరుత్వతీయా-నాత్మస్పరణా-నపశ్య-త్తానగృహ్ణీత [ ] 16
ప్రాణమేవ ప్రథమేనా-స్పృణుతాపాన-న్ద్వితీయేనా-ఽఽత్మాన-న్తృతీయేనా-ఽఽత్మస్పరణా వా ఏతే యజమానస్య గృహ్యన్తే యన్మరుత్వతీయాః ప్రాణమేవ ప్రథమేన స్పృణుతే-ఽపాన-న్ద్వితీయేనా-ఽఽత్మాన-న్తృతీయేనేన్ద్రో వృత్రమహ-న్త-న్దేవా అబ్రువ-న్మహాన్. వా అయమభూద్యో వృత్రమవధీదితి తన్మహేన్ద్రస్య మహేన్ద్రత్వగ్ం స ఏత-మ్మాహేన్ద్ర-ముద్ధార-ముదహరత వృత్రగ్ం హత్వా-ఽన్యాసు దేవతాస్వ ధి యన్మాహేన్ద్రో గృహ్యత ఉద్ధారమేవ తం-యఁజమాన ఉద్ధరతే-ఽన్యాసు ప్రజాస్వధి శుక్రపాత్రేణ గృహ్ణాతి యజమానదేవత్యో వై మాహేన్ద్రస్తేజః శుక్రో యన్మాహేన్ద్రగ్ం శుక్రపాత్రేణ గృహ్ణాతి యజమాన ఏవ తేజో దధాతి ॥ 17 ॥

(ప్రథమేనా - గృహ్ణీత - దేవతాస్వ - ష్టావిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 5)
అదితిః పుత్రకామా సాద్ధ్యేభ్యో దేవేభ్యో బ్రహ్మౌదనమపచ-త్తస్యా ఉచ్ఛేషణమదదుస్త-త్ప్రా-ఽఽశ్ఞా-థ్సా రేతో-ఽధత్త తస్యై చత్వార ఆదిత్యా అజాయన్త సా ద్వితీయమపచ-థ్సా-ఽమన్యతోచ్ఛేషణాన్మ ఇమే-ఽజ్ఞత యదగ్రే ప్రాశిష్యామీతో మే వసీయాగ్ంసో జనిష్యన్త ఇతి సా-ఽగ్రే ప్రా-ఽఽశ్ఞా-థ్సా రేతో-ఽధత్త తస్యై వ్యృద్ధమాణ్డమజాయత సా-ఽఽదిత్యేభ్య ఏవ [ ] 18
తృతీయమపచ-ద్భోగాయ మ ఇదగ్గ్ శ్రాన్తమస్త్వితి తే-ఽబ్రువన్ వరం-వృఁణామహై యో-ఽతో జాయాతా అస్మాకగ్ం స ఏకో-ఽసద్యో-ఽస్య ప్రజాయామృద్ధ్యాతా అస్మాక-మ్భోగాయ భవాదితి తతో వివస్వానాదిత్యో ఽజాయత తస్య వా ఇయ-మ్ప్రజా యన్మనుష్యాస్తాస్వేక ఏవర్ధో యో యజతే స దేవానా-మ్భోగాయ భవతి దేవా వై యజ్ఞా- [యజ్ఞాత్, రుద్ర-మన్త-] 19
-ద్రుద్ర-మన్త-రాయన్-థ్స ఆదిత్యానన్వాక్రమత తే ద్విదేవత్యా-న్ప్రాపద్యన్త తా-న్న ప్రతి ప్రాయచ్ఛ-న్తస్మాదపి వద్ధ్య-మ్ప్రపన్న-న్న ప్రతి ప్రయచ్ఛన్తి తస్మా-ద్ద్విదేవత్యేభ్య ఆదిత్యో నిర్గృహ్యతే యదుచ్ఛేషణా-దజాయన్త తస్మా-దుచ్ఛేషణా-ద్గృహ్యతే తిసృభిర్-ఋగ్భిర్గృహ్ణాతి మాతా పితా పుత్రస్తదేవ తన్మిథున-ముల్బ-ఙ్గర్భో జరాయు తదేవ త- [తదేవ తత్, మిథున-మ్పశవో] 20
-న్మిథున-మ్పశవో వా ఏతే యదాదిత్య ఊర్గ్దధి దద్ధ్నా మద్ధ్యత-శ్శ్రీణాత్యూర్జమేవ పశూనా-మ్మద్ధ్యతో దధాతి శృతాతఙ్క్యేన మేద్ధ్యత్వాయ తస్మాదామా పక్వ-న్దుహే పశవో వా ఏతే యదాదిత్యః పరిశ్రిత్య గృహ్ణాతి ప్రతిరుద్ధ్యైవా-ఽస్మై పశూ-న్గృహ్ణాతి పశవో వా ఏతే యదాదిత్య ఏష రుద్రో యదగ్నిః పరిశ్రిత్య గృహ్ణాతి రుద్రాదేవ పశూ-నన్త-ర్దధా- [-నన్త-ర్దధాతి, ఏష వై] 21
-త్యేష వై వివస్వానాదిత్యో యదుపాగ్ం శుసవన-స్స ఏతమేవ సోమపీథ-మ్పరి శయ ఆ తృతీయసవనా-ద్వివస్వ ఆదిత్యైష తే సోమపీథ ఇత్యాహ వివస్వన్త-మేవా-ఽఽదిత్యగ్ం సోమపీథేన సమర్ధయతి యా దివ్యా వృష్టిస్తయా త్వా శ్రీణామీతి వృష్టికామస్య శ్రీణీయా-ద్వృష్టిమేవావ రున్ధే యది తాజ-క్ప్రస్కన్దే-ద్వర్షుకః పర్జన్యః స్యాద్యది చిరమవర్షుకో న సాదయత్యసన్నాద్ధి ప్రజాః ప్రజాయన్తే నాను వష-ట్కరోతి యదనువషట్కుర్యా--ద్రుద్ర-మ్ప్రజా అన్వవసృజేన్న హుత్వాన్వీక్షేత యదన్వీక్షేత చక్షురస్య ప్రమాయుకగ్గ్ స్యా-త్తస్మాన్నాన్వీక్ష్యః ॥ 22 ॥

(ఏవ - యజ్ఞా - జ్జరాయు తదేవ తద - న్తర్దధాతి - న - సప్తవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 6)
అన్తర్యామపాత్రేణ సావిత్ర-మాగ్రయణా-ద్గృహ్ణాతి ప్రజాపతిర్వా ఏష యదాగ్రయణః ప్రజానా-మ్ప్రజననాయ న సాదయత్యసన్నాద్ధి ప్రజాః ప్రజాయన్తే నాను వష-ట్కరోతి యదనువషట్కుర్యా-ద్రుద్ర-మ్ప్రజా అన్వవసృజే-దేష వై గాయత్రో దేవానాం-యఁ-థ్సవితైష గాయత్రియై లోకే గృహ్యతే యదాగ్రయణో యదన్తర్యామపాత్రేణ సావిత్ర-మాగ్రయణా-ద్గృహ్ణాతి స్వా-దేవైనం-యోఁనే-ర్నిర్గృహ్ణాతి విశ్వే [విశ్వే, దేవా-స్తృతీయగ్ం] 23
దేవా-స్తృతీయగ్ం సవన-న్నోదయచ్ఛ-న్తే సవితార-మ్ప్రాతస్సవనభాగగ్ం సన్త-న్తృతీయసవనమభి పర్యణయ-న్తతో వై తే తృతీయగ్ం సవన-ముదయచ్ఛన్. య-త్తృతీయసవనే సావిత్రో గృహ్యతే తృతీయస్య సవనస్యోద్యత్యై సవితృపాత్రేణ వైశ్వదేవ-ఙ్కలశా-ద్గృహ్ణాతి వైశ్వదేవ్యో వై ప్రజా వైశ్వదేవః కలశః సవితా ప్రసవానామీశే య-థ్సవితృపాత్రేణ వైశ్వదేవ-ఙ్కలశా-ద్గృహ్ణాతి సవితృప్రసూత ఏవాస్మై ప్రజాః ప్ర [ప్రజాః ప్ర, జనయతి సోమే సోమమభి] 24
జనయతి సోమే సోమమభి గృహ్ణాతి రేత ఏవ త-ద్దధాతి సుశర్మా-ఽసి సుప్రతిష్ఠాన ఇత్యాహ సోమే హి సోమమభిగృహ్ణాతి ప్రతిష్ఠిత్యా ఏతస్మిన్ వా అపి గ్రహే మనుష్యేభ్యో దేవేభ్యః పితృభ్యః క్రియతే సుశర్మా-ఽసి సుప్రతిష్ఠాన ఇత్యాహ మనుష్యేభ్య ఏవైతేన కరోతి బృహదిత్యాహ దేవేభ్య ఏవైతేన కరోతి నమ ఇత్యాహ పితృభ్య ఏవైతేన కరోత్యే తావతీ ర్వై దేవతాస్తాభ్య ఏవైనగ్ం సర్వాభ్యో గృహ్ణాత్యేష తే యోనిర్విశ్వేభ్యస్త్వా దేవేభ్య ఇత్యాహ వైశ్వదేవో హ్యేషః ॥ 25 ॥

(విశ్వే - ప్ర - పితృభ్య ఏవైతేన కరోత్యే - కాన్నవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 7)
ప్రాణో వా ఏష యదుపాగ్ంశు-ర్యదుపాగ్ంశుపాత్రేణ ప్రథమశ్చోత్తమశ్చ గ్రహౌ గృహ్యేతే ప్రాణమేవాను ప్రయన్తి ప్రాణమనూద్యన్తి ప్రజాపతిర్వా ఏష యదాగ్రయణః ప్రాణ ఉపాగ్ంశుః పత్నీః ప్రజాః ప్ర జనయన్తి యదుపాగ్ంశుపాత్రేణ పాత్నీవతమాగ్రయణా-ద్గృహ్ణాతి ప్రజానా-మ్ప్రజననాయ తస్మా-త్ప్రాణ-మ్ప్రజా అను ప్ర జాయన్తే దేవా వా ఇత ఇతః పత్నీ-స్సువర్గం- [పత్నీ-స్సువర్గమ్, లోక-మజిగాగ్ంస-న్తే] 26
-ఁలోక-మజిగాగ్ంస-న్తే సువర్గం-లోఁక-న్న ప్రాజాన-న్త ఏత-మ్పాత్నీవతమపశ్య-న్తమగృహ్ణత తతో వై తే సువర్గం-లోఁక-మ్ప్రాజానన్. య-త్పాత్నీవతో గృహ్యతే సువర్గస్య లోకస్య ప్రజ్ఞాత్యై స సోమో నాతిష్ఠత స్త్రీభ్యో గృహ్యమాణస్త-ఙ్ఘృతం-వఁజ్ర-ఙ్కృత్వా-ఽఘ్న-న్త-న్నిరిన్ద్రియ-మ్భూతమగృహ్ణ-న్తస్మా-థ్స్త్రియో నిరిన్ద్రియా అదాయాదీరపి పాపా-త్పుగ్ంస ఉపస్తితరం- [ఉపస్తితరమ్, వదన్తి య-ద్ఘృతేన] 27
-ఁవదన్తి య-ద్ఘృతేన పాత్నీవతగ్గ్ శ్రీణాతి వజ్రేణైవైనం-వఁశే కృత్వా గృహ్ణా-త్యుపయామగృహీతో-ఽసీత్యాహేయం-వాఁ ఉపయామ-స్తస్మాదిమా-మ్ప్రజా అను ప్ర జాయన్తే బృహస్పతిసుతస్య త ఇత్యాహ బ్రహ్మ వై దేవానా-మ్బృహస్పతి-ర్బ్రహ్మణైవాస్మై ప్రజాః ప్ర జనయతీన్దో ఇత్యాహ రేతో వా ఇన్దూ రేత ఏవ త-ద్దధాతీన్ద్రియావ ఇ- [ఇతి, ఆహ ప్రజా] 28
-త్యాహ ప్రజా వా ఇన్ద్రియ-మ్ప్రజా ఏవాస్మై ప్ర జనయత్యగ్నా(3) ఇత్యాహాగ్నిర్వై రేతోధాః పత్నీవ ఇత్యాహ మిథునత్వాయ సజూర్దేవేన త్వష్ట్రా సోమ-మ్పిబేత్యాహ త్వష్టా వై పశూనా-మ్మిథునానాగ్ం రూపకృ-ద్రూపమేవ పశుషు దధాతి దేవా వై త్వష్టారమజిఘాగ్ంసన్-థ్స పత్నీః ప్రాపద్యత త-న్న ప్రతి ప్రా-ఽయచ్ఛ-న్తస్మాదపి [ప్రా-ఽయచ్ఛ-న్తస్మాదపి, వద్ధ్య-మ్ప్రపన్న-] 29
వద్ధ్య-మ్ప్రపన్న-న్న ప్రతి ప్రయచ్ఛన్తి తస్మా-త్పాత్నీవతే త్వష్ట్రే-ఽపి గృహ్యతే న సాదయత్యసన్నాద్ధి ప్రజాః ప్రజాయన్తే నాను వష-ట్కరోతి యదనువష-ట్కుర్యా-ద్రుద్ర-మ్ప్రజా అన్వవసృజే-ద్యన్నా-ఽనువషట్కుర్యా-దశాన్త-మగ్నీ-థ్సోమ-మ్భక్షయే-దుపాగ్శ్వను వష-ట్కరోతి న రుద్ర-మ్ప్రజా అన్వవసృజతి శాన్తమగ్నీ-థ్సోమ-మ్భక్షయత్యగ్నీ-న్నేష్టు-రుపస్థమా సీద [సీద, నేష్టః పత్నీ-] 30
నేష్టః పత్నీ-ముదానయేత్యాహా-గ్నీదేవ నేష్టరి రేతో దధాతి నేష్టా పత్నియాము-ద్గాత్రా స-ఙ్ఖ్యాపయతి ప్రజాపతిర్వా ఏష యదుద్గాతా ప్రజానా-మ్ప్రజననాయాప ఉప ప్ర వర్తయతి రేత ఏవ త-థ్సిఞ్చత్యూరుణోప ప్ర వర్తయత్యూరుణా హి రేతః సిచ్యతే నగ్న-ఙ్కృత్యో-రుముప ప్ర వర్తయతి యదా హి నగ్న ఊరుర్భవత్యథ మిథునీ భవతో-ఽథ రేతః సిచ్యతే-ఽథ ప్రజాః ప్ర జాయన్తే ॥ 31 ॥

(పత్నీ-స్సువర్గ - ముపస్తితర - మిన్ద్రియావ ఇత్య - పి - సీద - మిథున్య - ష్టౌ చ) (అ. 8)
ఇన్ద్రో వృత్రమహ-న్తస్య శీర్షకపాల-ముదౌబ్జ-థ్స ద్రోణకలశో-ఽభవ-త్తస్మా-థ్సోమ-స్సమస్రవ-థ్స హారియోజనో-ఽభవ-త్తం-వ్యఁచికిథ్స-జ్జుహవానీ(3) మా హౌషా(3)-మితి సో-ఽమన్యత యద్ధోష్యామ్యామగ్ం హోష్యామి యన్న హోష్యామి యజ్ఞవేశస-ఙ్కరిష్యామీతి తమద్ధ్రియత హోతుగ్ం సో-ఽగ్ని-రబ్రవీన్న మయ్యామగ్ం హోష్యసీతి త-న్ధానాభి-రశ్రీణా- [-రశ్రీణాత్, తగ్ం శృత-] 32
-త్తగ్ం శృత-మ్భూత-మజుహోద్య-ద్ధానాభిర్-హారియోజనగ్గ్ శ్రీణాతి శృతత్వాయ శృత-మేవైన-మ్భూత-ఞ్జుహోతి బహ్వీభిః శ్రీణాత్యేతావతీ-రేవాస్యా-ముష్మిన్ ఁలోకే కామదుఘా భవన్త్యథో ఖల్వాహురేతా వా ఇన్ద్రస్య పృశ్ఞయః కామదుఘా యద్ధారియోజనీరితి తస్మా-ద్బహ్వీభిః శ్రీణీయాదృఖ్సామే వా ఇన్ద్రస్య హరీ సోమపానౌ తయోః పరిధయ ఆధానం-యఁదప్రహృత్య పరిధీ-ఞ్జుహుయా-దన్తరాధానాభ్యా- [-దన్తరాధానాభ్యామ్, ఘాస-మ్ప్ర] 33
-ఙ్ఘాస-మ్ప్ర యచ్ఛే-త్ప్రహృత్య పరిధీఞ్జుహోతి నిరాధానాభ్యా-మేవ ఘాస-మ్ప్ర యచ్ఛత్యున్నేతా జుహోతి యాతయామేవ హ్యేతర్హ్యద్ధ్వర్యు-స్స్వగాకృతో య-దద్ధ్వర్యు-ర్జుహుయా-ద్యథా విముక్త-మ్పునర్యునక్తి తాదృగేవ తచ్ఛీర్ష-న్నధినిధాయ జుహోతి శీర్షతో హి స సమభవ-ద్విక్రమ్య జుహోతి విక్రమ్య హీన్ద్రో వృత్రమహన్-థ్సమృద్ధ్యై పశవో వై హారియోజనీర్య-థ్సభిన్న్ద్యా-దల్పా [-దల్పాః, ఏన-మ్పశవో] 34
ఏన-మ్పశవో భుఞ్జన్త ఉపతిష్ఠేరన్. యన్న సభిన్న్ద్యా-ద్బహవ ఏన-మ్పశవో-ఽభుఞ్జన్త ఉప తిష్ఠేర-న్మనసా స-మ్బాధత ఉభయ-ఙ్కరోతి బహవ ఏవైన-మ్పశవో భుఞ్జన్త ఉప తిష్ఠన్త ఉన్నేతర్యుపహవ-మిచ్ఛన్తే య ఏవ తత్ర సోమపీథస్త-మేవావ రున్ధత ఉత్తరవేద్యా-న్నివపతి పశవో వా ఉత్తరవేదిః పశవో హారియోజనీః పశుష్వేవ పశూ-న్ప్రతి ష్ఠాపయన్తి ॥ 35 ॥

(అశ్రీణా - దన్తరాధానాభ్యా - మల్పాః - స్థాపయన్తి) (అ. 9)
గ్రహాన్. వా అను ప్రజాః పశవః ప్ర జాయన్త ఉపాగ్శ్వన్తర్యా-మావజావయః శుక్రామన్థినౌ పురుషా ఋతుగ్రహా-నేకశఫా ఆదిత్యగ్రహ-ఙ్గావ ఆదిత్యగ్రహో భూయిష్ఠాభిర్-ఋగ్భిర్గృహ్యతే తస్మా-ద్గావః పశూనా-మ్భూయిష్ఠా య-త్త్రిరుపాగ్ం శుగ్ం హస్తేన విగృహ్ణాతి తస్మా-ద్ద్వౌ త్రీనజా జనయత్యథావయో భూయసీః పితా వా ఏష యదాగ్రయణః పుత్రః కలశో యదాగ్రయణ ఉపదస్యే-త్కలశా-ద్గృహ్ణీయా-ద్యథా పితా [ ] 36
పుత్ర-ఙ్క్షిత ఉపధావతి తాదృగేవ తద్య-త్కలశ ఉపదస్యే-దాగ్రయణా-ద్గృహ్ణీయా-ద్యథా పుత్రః పితర-ఙ్క్షిత ఉపధావతి తాదృగేవ తదాత్మా వా ఏష యజ్ఞస్య యదాగ్రయణో యద్గ్రహో వా కలశో వోపదస్యే-దాగ్రయణా-ద్గృహ్ణీయాదాత్మన ఏవాధి యజ్ఞ-న్నిష్కరోత్యవిజ్ఞాతో వా ఏష గృహ్యతే యదాగ్రయణ-స్స్థాల్యా గృహ్ణాతి వాయవ్యేన జుహోతి తస్మా- [తస్మాత్, గర్భేణా ఽవిజ్ఞాతేన] 37
-ద్గర్భేణా ఽవిజ్ఞాతేన బ్రహ్మహా ఽవభృథమవ యన్తి పరా స్థాలీరస్యన్త్యు-ద్వాయవ్యాని హరన్తి తస్మా-థ్స్త్రియ-ఞ్జాతా-మ్పరా-ఽస్యన్త్యు-త్పుమాగ్ం సగ్ం హరన్తి య-త్పురోరుచమాహ యథా వస్యస ఆహరతి తాదృగేవ త-ద్య-ద్గ్రహ-ఙ్గృహ్ణాతి యథా వస్యస ఆహృత్య ప్రా-ఽఽహ తాదృగేవ త-ద్య-థ్సాదయతి యథా వస్యస ఉపనిధాయా-పక్రామతి తాదృగేవ త-ద్య ద్వై యజ్ఞస్య సామ్నా యజుషా క్రియతే శిథిల-న్త-ద్యదృచా త-ద్దృఢ-మ్పురస్తాదుపయామా యజుషా గృహ్యన్త ఉపరిష్టా-దుపయామా ఋచా యజ్ఞస్య ధృత్యై ॥ 38 ॥

(యథా పితా-తస్మా-దపక్రామతి తాదృగేవ త-ద్య-దష్టా దశ చ) (అ. 10)
ప్రాన్యాని పాత్రాణి యుజ్యన్తే నాన్యాని యాని పరాచీనాని ప్రయుజ్యన్తే-ఽముమేవ తైర్లోకమభి జయతి పరాఙివ హ్యసౌ లోకో యాని పునః ప్రయుజ్యన్త ఇమమేవ తైర్లోకమభి జయతి పునఃపున-రివ హ్యయం-లోఁకః ప్రాన్యాని పాత్రాణి యుజ్యన్తే నాన్యాని యాని పరాచీనాని ప్రయుజ్యన్తే తాన్యన్వోషధయః పరా భవన్తి యాని పునః [పునః, ప్రయుజ్యన్తే] 39
ప్రయుజ్యన్తే తాన్యన్వోషధయః పునరా భవన్తి ప్రాన్యాని పాత్రాణి యుజ్యన్తే నాన్యాని యాని పరాచీనాని ప్రయుజ్యన్తే తాన్యన్వారణ్యాః పశవో-ఽరణ్య-మప యన్తి యాని పునః ప్రయుజ్యన్తే తాన్యను గ్రామ్యాః పశవో గ్రామ-ముపావయన్తి యో వై గ్రహాణా-న్నిదానం-వేఁద నిదానవా-న్భవత్యాజ్య-మిత్యుక్థ-న్తద్వై గ్రహాణా-న్నిదానం-యఁదుపాగ్ంశు శగ్ంసతి త- [శగ్ంసతి తత్, ఉపాగ్శ్వన్తర్యామయో-] 40
-దుపాగ్శ్వన్తర్యామయో-ర్యదుచ్చై-స్తదితరేషా-ఙ్గ్రహాణామేతద్వై గ్రహాణా-న్నిదానం-యఁ ఏవం-వేఁద నిదానవా-న్భవతి యో వై గ్రహాణా-మ్మిథునం-వేఁద ప్ర ప్రజయా పశుభి-ర్మిథునై-ర్జాయతే స్థాలీభి-రన్యే గ్రహా గృహ్యన్తే వాయవ్యై-రన్య ఏతద్వై గ్రహాణా-మ్మిథునం-యఁ ఏవం-వేఁద ప్ర ప్రజయా పశుభి-ర్మిథునై-ర్జాయత ఇన్ద్రస్త్వష్టు-స్సోమ-మభీషహా-ఽపిబ-థ్స విష్వ- [విష్వఙ్ఙ్, వ్యార్చ్ఛ-థ్స] 41
ఙ్వ్యార్చ్ఛ-థ్స ఆత్మన్నారమణ-న్నావిన్ద-థ్స ఏతా-ననుసవన-మ్పురోడాశానపశ్య-త్తా-న్నిరవప-త్తైర్వై స ఆత్మన్నారమణ-మకురుత తస్మా-దనుసవన-మ్పురోడాశా నిరుప్యన్తే తస్మా-దనుసవన-మ్పురోడాశానా-మ్ప్రా-ఽశ్ఞీయాదాత్మ-న్నేవా-ఽఽరమణ-ఙ్కురుతే నైనగ్ం సోమో-ఽతి పవతే బ్రహ్మవాదినో వదన్తి నర్చా న యజుషా పఙ్క్తి-రాప్యతే-ఽథ కిం ఁయజ్ఞస్య పాఙ్క్తత్వమితి ధానాః కరమ్భః పరివాపః పురోడాశః పయస్యా తేన పఙ్క్తి-రాప్యతే త-ద్యజ్ఞస్య పాఙ్క్తత్వమ్ ॥ 42 ॥