taittirīya araṇyaka - caturthaḥ praśnaḥ
oṃ saha nā̭ vavatu | saha naṷ bhunaktu |
saha vīrya̭-ṅkaravāvahai | tejasvinā vadhī̭tamastu mā vi̭dviṣāvahai ||
oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ̭ ||
ambhasyapāre (4.1)
ambha̭sya pāre bhuva̭nasya maddhye nāka̭sya pṛṣṭhe ma̭hato mahī̭yān |
śukreṇa jyotīgṃ̭ṣi samanupravi̭ṣṭaḥ prajāpa̭tiścarati garbhḙ antaḥ |
yasmi̭nnidagṃ sañca vicaiti sarvaṃ-ya~smi̭-ndevā adhi viśvḙ niṣeduḥ |
tadeva bhūta-ntadu bhavya̭mā ida-ntadakṣarḙ parame vyo̭mann |
yenā̭ vṛta-ṅkhañca diva̭-mmahīñca yenā̭ditya-stapa̭ti teja̭sā bhrāja̭sā ca |
yamanta-ssa̭mudre kavayo vaya̭nti yadakṣarḙ parame prajāḥ |
yataḥ̭ prasūtā jagataḥ̭ prasūtī toyḙna jīvān vyaca̭sarja (vyasa̭sarja) bhūmyām |
yadoṣa̭dhībhiḥ puruṣā-npaśūgśca vivḙśa bhūtāni̭ carācarāṇi̭ |
ataḥ̭ para-nnānya-daṇī̭yasahi parā-tparaṃ-ya~-nmaha̭to mahāntam |
yadḙka-mavyakta-mana̭ntarūpaṃ-vi~śva̭-mpurāṇa-ntama̭saḥ para̭stāt || 1.5 (tai. ara. 6.1.1)
tadevarta-ntadṷ satyamā̭hu-stadeva brahma̭ parama-ṅka̭vīnām |
iṣṭāpūrta-mba̭hudhā jāta-ñjāya̭mānaṃ-vi~śva-mbi̭bharti bhuva̭nasya nābhiḥ̭ |
tadevāgni-stadvāyu-stathsūryastadṷ candramāḥ |
tadeva śukramamṛta-ntadbrahma tadāpa-ssa prajāpa̭tiḥ |
sarvḙ nimeṣā jajñirḙ vidyutaḥ purṷṣādadhi̭ |
kalā mṷhūrtāḥ kāṣṭhāścāho-rātrāśca̭ sarvaśaḥ |
ardhamāsā māsā̭ ṛtavaḥ̭ saṃva~thsaraśca̭ kalpantām |
sa āpaḥ̭ pradughe ubhe ime antari̭kṣa-matho suvaḥ̭ |
naina̭-mūrdhva-nna tirya-ñca na maddhye pari̭jagrabhat |
na tasyḙśe kaścana tasya̭ nāma mahadyaśaḥ̭ || 1.10 (tai. ara. 6.1.2)
na sadṛṃśḙ tiṣṭhati rūpa̭masya na cakṣṷṣā paśyati kaścanainam |
hṛdā ma̭nīṣā mana̭sā-'bhi klṛ̭pto ya ḙnaṃ-vi~du-ramṛ̭tāste bha̭vanti |
adbhya-ssambhṷ̄to hiraṇyagarbha ityaṣṭau |
eṣa hi devaḥ pradiśo-'nu sarvāḥ pūrvo̭ hi jāta-ssa u garbhḙ antaḥ |
sa vijāya̭māna-ssajaniṣyamā̭ṇaḥ pratyaṃ-mukhā stiṣṭhati viśvato̭mukhaḥ |
viśvata̭śca-kṣuruta viśvato̭ mukho viśvato̭ hasta uta viśvata̭spāt |
sa-mbāhubhyā-nnama̭ti sa-mpata̭trai-rdyāvā̭ pṛthivī janaya̭-ndeva ekaḥ̭ |
venasta-tpaśyan. viśvā bhuva̭nāni vidvān. yatra viśva-mbhavatyeka̭-nīlam |
yasmi̭nnidagṃ sañca vicaikagṃ sa otaḥ prota̭śca vibhuḥ prajāsṷ |
pratadvo̭ce amṛtannu vidvā-nga̭ndharvo nāma nihi̭ta-ṅguhā̭su || 1.15 (tai. ara. 6.1.3)
trīṇi̭ padā nihi̭tā guhā̭su yastadveda̭ savituḥ pitā-'sa̭t |
sa no bandhṷ-rjanitā sa vi̭dhātā dhāmā̭ni veda bhuva̭nāni viśvā |
yatra̭ devā amṛta̭māna-śānāstṛtīye dhāmānya-bhyaira̭yanta |
pari dyāvā̭pṛthivī ya̭nti sadyaḥ pari̭ lokā-npari diśaḥ pari suvaḥ̭ |
ṛtasya tantuṃ̭-vi~tataṃ-vi~cṛtya tada̭paśya-ttada̭bhava-tprajāsṷ |
parītya̭ lokā-nparītya̭ bhūtāni̭ parītya sarvāḥ pradiśo diśa̭śca |
prajāpa̭tiḥ prathamajā ṛtasyātmanā-''tmāna̭-mabhi-samba̭bhūva |
sada̭saspati-madbhṷta-mpriyamindra̭sya kāmyam |
sani̭-mmedhā ma̭yāsiṣam |
uddīpyasva jātavedo 'paghnannir-ṛ̭ti-mmama̭ || 1.19 (tai. ara. 6.1.4)
paśūgśca mahyamāva̭ha jīva̭nañca diśo̭ diśa |
māno̭ higṃsī jjātavedo gāmaśva-mpurṷṣa-ñjaga̭t |
abi̭bhradagna āga̭hi śriyā mā pari̭pātaya || 1.21 (tai. ara. 6.1.5)
gāyatrī mantrāḥ (4.2)
purṷṣasya vidma sahasrākṣasya̭ mahādevasya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ pracodayāt ||
tatpurṷṣāya vidmahḙ mahādevāya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ pracodayāt ||
tatpurṷṣāya vidmahḙ vakratuṇḍāya̭ dhīmahi | tanno̭ dantiḥ pracodayāt ||
tatpurṷṣāya vidmahḙ cakratuṇḍāya̭ dhīmahi | tanno̭ nandiḥ pracodayāt ||
tatpurṷṣāya vidmahḙ mahāsenāya̭ dhīmahi | tannaḥ̭ ṣaṇmukhaḥ pracodayāt ||
tatpurṷṣāya vidmahḙ suvarṇapakṣāya̭ dhīmahi | tanno̭ garuḍaḥ pracodayāt ||
vedātmanāya̭ vidmahḙ hiraṇyagarbhāya̭ dhīmahi | tanno brahma pracodayāt ||
nārāyaṇāya̭ vidmahḙ vāsudevāya̭ dhīmahi | tanno̭ viṣṇuḥ pracodayāt ||
vajranakhāya̭ vidmahḙ tīkṣṇa-daggṣṭrāya̭ dhīmahi | tanno̭ nārasigṃhaḥ pracodayāt ||
bhāskarāya̭ vidmahḙ mahaddyutikarāya̭ dhīmahi | tanno̭ ādityaḥ pracodayāt ||
vaiśvānarāya̭ vidmahḙ lālīlāya̭ dhīmahi | tanno̭ agniḥ pracodayāt ||
kātyāyanāya̭ vidmahḙ kanyakumāri̭ dhīmahi | tanno̭ durgiḥ pracodayāt || 1.33 (tai. ara. 6.1.5-7)
dūrvā sūktaṃ (4.3)
sahasrapara̭mā devī śatamṷ̄lā śatāṅkṷrā |
sarvagṃ̭ haratṷ me pāpa-ndūrvā duḥ̭svapna nāśa̭nī |
kāṇḍā-tkāṇḍā-tpraroha̭ntī parṷṣaḥ paruṣaḥ pari̭ |
evā no̭ dūrve prata̭nu sahasrḙṇa śatena̭ ca |
yā śatena̭ pratanoṣi̭ sahasrḙṇa viroha̭si |
tasyāste devīṣṭake vidhema̭ haviṣā̭ vayam |
aśva̭krānte ra̭thakrānte viṣṇukrānte vasundha̭rā |
śirasā̭ dhāra̭yiṣyāmi rakṣasva mā-mpade pade || 1.37 (tai. ara. 6.1.8)
mṛttikā sūktam (4.4)
bhūmi-rdhenu-rdharaṇī lo̭kadhāriṇī |
udhṛtā̭-'si va̭rāheṇa kṛṣṇena śa̭ta bāhunā |
mṛttikḙ hana̭ me pāpaṃ-ya~nmayā dṷṣkṛta-ṅkṛtam |
mṛttike brahma̭dattā-'si kāśyapḙnābhimantri̭tā |
mṛttikḙ dehi̭ me puṣṭi-ntvayi sa̭rva-mpratiṣṭhi̭tam || 1.39
mṛttike pratiṣṭhi̭te sarva-ntanme ni̭rṇuda mṛtti̭ke |
tayā̭ hatena̭ pāpena gacchāmi pa̭ramā-ṅgatim || 1.40 (tai. ara. 6.1.9)
śatrujaya mantrāḥ (4.5)
yata̭ indra bhayā̭mahe tato̭ no abha̭ya-ṅkṛdhi |
magha̭van chagdhi tava tanna̭ ūtaye vidviṣo vimṛdho̭ jahi |
svastidā viśaspati̭-rvṛtrahā vimṛdho̭ vaśī |
vṛṣendraḥ̭ pura ḙtu na-ssvastidā a̭bhayaṅkaraḥ |
svasti na indro̭ vṛddhaśra̭vā-ssvasti naḥ̭ pūṣā viśvavḙdāḥ |
svasti nastārkṣyo ari̭ṣṭanemi-ssvasti no bṛhaspati̭-rdadhātu |
āpānta-manyustṛpala̭prabharmā dhuni-śśimī̭vāṃ-charṷmāgṃ ṛjīṣī |
somo viśvānyatasā vanā̭ni nārvāgindra̭-mpratimānā̭ni debhuḥ || 1.44
brahma̭ jajñāna-mpra̭thama-mpurastā-dvisī̭mata-ssuruco̭ vena ā̭vaḥ |
sa budhniyā̭ upamā a̭sya viṣṭhā-ssataśca yoni-masa̭taśca vivaḥ̭ |
syonā pṛ̭thivi bhavā̭ nṛkṣarā niveśa̭nī | yacchā̭ na-śśarma̭ saprathāḥ |
gandhadvārā-ndṷrādharṣā-nnityapṷṣṭā-ṅkarīṣiṇīm |
īśvarīgṃ̭ sarva̭bhūtānā-ntāmihopa̭hvaye śriyam |
śrīrme bhajatu | alakṣmīrme naśyatu |
viṣṇṷmukhā vai devā-śchando̭-bhirimāṃllo~kā-na̭napajayya-mabhya̭jayann |
mahāgṃ indro vajra̭bāhu-ṣṣoḍaśī śarma̭ yacchatu || 1.48 (tai. ara. 6.1.10)
svasti no̭ maghavā̭ karotu hantṷ pāpmānaṃ-yo~-'smā-ndveṣṭi̭ |
somānagg svara̭ṇa-ṅkṛṇuhi bra̭hmaṇaspate |
kakṣīva̭ntaṃ-ya~ aṷśijam |
śarī̭raṃ-ya~jñaśamala-ṅkusī̭da-ntasmi-nthsīdatu yo-'smā-ndveṣṭi̭ |
cara̭ṇa-mpavitraṃ-vi~ta̭ta-mpurāṇaṃ-ye~na̭ pūta-stara̭ti duṣkṛtāni̭ |
tena̭ pavitrḙṇa śuddhena̭ pūtā ati̭ pāpmāna-marā̭ti-ntarema |
sajoṣā̭ indra saga̭ṇo marudbhi-ssoma̭-mpiba vṛtrahañchūra vidvān |
jahi śatrūgṃ rapa mṛdho̭ nudasvāthābha̭ya-ṅkṛṇuhi viśvato̭ naḥ |
sumitrā na āpa oṣa̭dhaya-ssantu durmitrāstasmai̭ bhūyāsu-ryā-'smā-ndveṣṭi yañca̭ vaya-ndviṣmaḥ | 1.53 (tai. ara. 6.1.11)
āpo hiṣṭhā ma̭yo bhuvastā na̭ ūrje da̭dhātana |
yo vaḥ̭ śivata̭mo rasa-stasya̭ bhājayate ha naḥ̭ |
tasmā ara̭ṅgamāmavo yasya kṣayā̭ya jinva̭tha |
āpo̭ janaya̭thā ca naḥ || 1.54 (tai. ara. 6.1.12)
aghamarṣaṇa sūktam (4.6)
hira̭ṇyaśṛṅgaṃ-va~rṷṇa-mprapa̭dye tīrtha-mmḙ dehi yāci̭taḥ |
yanmayā̭ bhukta-masādhṷ̄nā-mpāpebhya̭śca pratigra̭haḥ |
yanme mana̭sā vācā karmaṇā vā dṷṣkṛta-ṅkṛtam |
tanna indro varṷṇo bṛhaspatiḥ̭ savitā ca̭ punantu punaḥ̭ punaḥ |
namo-'gnaye-'phsumate nama indrā̭ya namo varṷṇāya namo vāruṇyai̭ namo-'dbhyaḥ || 1.57
yadapā-ṅkrūraṃ-ya~da̭meddhyaṃ-ya~da̭śānta-ntadapa̭gacchatāt |
atyāśanā-da̭tīpānā-dyacca ugrā-tpra̭tigrahāt |
tanno varṷṇo rājā pāṇinā hyavamarśa̭tu |
so̭-'hama̭pāpo virajo nirmukto mṷktakilbiṣaḥ |
nāka̭sya pṛṣṭhamārṷhya gacche-dbrahma̭salokatām |
yaścā̭phsu varṷṇa-ssa punātva̭ghamarṣaṇaḥ |
ima-mmḙ gaṅge yamune sarasvati śutṷdri stomagṃ̭ sacatā paruṣṇiyā |
asikniyā ma̭rudvṛdhe vitastayā-''rjī̭kīye śṛṇuhyā suṣoma̭yā |
ṛtañca̭ satyañcā-bhīddhā ttapaso-'ddhya̭jāyata |
tato rātri̭-rajāyata tataḥ̭ samudro a̭rṇavaḥ || 1.63 (tai. ara. 6.1.13)
samudrā-da̭rṇavā-dadhi̭ saṃva~thsaro a̭jāyata |
ahorātrāṇi̭ vidadha-d(midadhad) viśva̭sya miṣato vaśī |
ūryācandramasaṷ dhātā ya̭thā pūrva ma̭kalpayat |
diva̭ñca pṛthivī-ñcāntari̭kṣa matho suvaḥ̭ |
ya-tpṛ̭thivyāgṃ raja̭ssva māntari̭kṣe viroda̭sī |
imāg stadāpo va̭ruṇaḥ punātva̭ghamarṣaṇaḥ |
punantu vasa̭vaḥ punātu varṷṇaḥ punātva̭ghamarṣaṇaḥ |
eṣa bhūtasya̭ maddhye bhuva̭nasya goptā |
eṣa puṇyakṛ̭tāṃ-lo~kāneṣa mṛtyor-hi̭raṇmayam |
dyāvā̭pṛthivyor-hi̭raṇmayagṃ saggśri̭tagṃ suvaḥ̭ | 1.66 (tai. ara. 6.1.14)
sa na-ssuva-ssagṃ śi̭śādhi |
ārdra-ñjvala̭ti jyoti̭-rahama̭smi |
jyoti-rjvala̭ti brahmāhama̭smi |
yo̭-'hama̭smi brahmāhama̭smi |
ahama̭smi brahmāhama̭smi |
ahamevāha-mmā-ñjṷhomi svāhā |
akārya-kārya̭va kīrṇī steno bhrṷ̄ṇahā gṷrutalpagaḥ |
varṷṇo-'pāma̭ghamarṣaṇa-stasmā-tpāpā-tpramṷcyate |
rajobhūmi̭stvamāgṃ roda̭yasva prava̭danti dhīrāḥ |
ākrān-thsamudraḥ pra̭thame vidha̭rma-ñjanaya̭-nprajā bhuva̭nasya rājā |
vṛṣā̭ pavitre adhisāno avyḙ bṛha-thsomo̭ vāvṛdhe suvāna induḥ̭ || 1.70
(pura̭stā--dyaśo - guhā̭su - mama̭ - cakratuṇḍāya̭ dhīmahi - tīkṣadaggṣṭhrāya̭ dhīmahi - pari̭ - pratiṣṭhi̭taṃ - debhu--r yacchatu - dadhātanā- dbhyo - 'rṇavaḥ - suvo - rājaika̭-ñca) (ā1)
durgā sūktam (4.7)
jātavḙdase sunavāma soma̭-marātīyato nida̭hāti vedaḥ̭ |
sa naḥ̭ parṣadati̭ durgāṇi viśvā̭ nāveva sindhṷ-nduritā-'tyagniḥ |
tāmagniva̭rṇā-ntapa̭sā jvalantīṃ-vai~̭rocanī-ṅka̭rmaphaleṣu juṣṭām |
durgā-ndevīgṃ śara̭ṇamaha-mprapa̭dye sutara̭si tarase namaḥ̭ |
agne tva-mpā̭rayā navyo̭ asmān-thsvasti-bhirati̭ durgāṇi viśvā |
pūśca̭ pṛthvī ba̭hulā na̭ urvī bhavā̭ tokāya tana̭yāya śaṃyo~ḥ |
viśvā̭ni no durgahā̭ jātaveda-ssindhu-nna nāvā dṷritā-'ti̭parṣi |
agnḙ atriva-nmana̭sā gṛṇāno-'smāka̭-mboddhyavitā tanūnām |
pṛtanājitagṃ saha̭māna-mugramagnigṃ hṷvema paramā-thsadhasthāt |
sa naḥ̭ parṣadati̭ durgāṇi viśvā kṣāma̭ddevo ati̭ duritā-'tyagniḥ |
pratnoṣi̭-kamīḍyo̭ addhvareṣṷ sanācca hotā navya̭śca sathsi̭ |
svāñcāgne tanuva̭-mpipraya̭svāsmabhya̭ñca saubha̭gamāya̭jasva |
gobhi-rjuṣṭa̭mayujo niṣi̭kta-ntavendra viṣṇo-ranusañca̭rema |
nāka̭sya pṛṣṭhamabhi saṃva~sā̭no vaiṣṇa̭vīṃ-lo~ka iha mā̭dayantām || 2.7 (duritā-'tyagniścatvāri̭ ca) (tai. ara. 6.2.1)
[ o-ṅkātyāyanāya̭ vidmahḙ kanyakumāri̭ dhīmahi | tanno̭ durgiḥ pracodayāt || ]
vyāhṛti homa mantrāḥ (4.8)
bhū-ranna̭-magnayḙ pṛthivyai svāhā, bhuvo-'nnaṃ̭-vā~yave-'ntari̭kṣāya svāhā, suvaranna̭-mādityāya̭ dive svāhā, bhūrbhuvassuva-ranna̭-ñcandrama̭se digbhya-ssvāhā, namo̭ devebhyaḥ̭ svadhā pitṛbhyo bhūrbhuvassuva-rannamom || 3.1 (tai. ara. 6.3.1)
bhū-ragnayḙ pṛthivyai svāhā, bhuvo̭ vāyave-'ntari̭kṣāya svāhā ,
suva̭rādityāya̭ dive svāhā, bhū-rbhuvassuva̭-ścandrama̭se digbhya-ssvāhā,
namo̭ devebhyaḥ̭ svadhā pitṛbhyo bhūrbhuvassuva-ragna om || 4.1
bhū-ragnayḙ ca pṛthivyai ca̭ mahate ca svāhā,
bhuvo̭ vāyavḙ cāntari̭kṣāya ca mahate ca svāhā,
suva̭rādityāya̭ ca dive ca̭ mahate ca svāhā,
bhū-rbhuvassuva̭-ścandrama̭se ca nakṣa̭trebhyaśca digbhyaśca̭ mahate ca svāhā,
namo̭ devebhyaḥ̭ svadhā pitṛbhyo bhūrbhuvassuva-rmaharom || 5.1 (tai. ara. 6.4.1)
jñānaprāptyarthā homamantrāḥ (4.9)
pāhi no agna ena̭se svāhā |
pāhi no viśvaveda̭se svāhā |
yajña-mpāhi vibhāva̭so svāhā |
sarva-mpāhi śatakra̭to svāhā || 6.1 (tai. ara. 6.7.1)
pāhi no̭ agna eka̭yā |
pāhi gīrbhi-śca̭tasṛbhi̭-rvaso svāhā || 7.1 (tai. ara. 6.6.1)
vedāvismaraṇāya japamantrāḥ (4.10)
ya-śchanda̭sā-mṛṣabho viśvarṷ̄pa-śchandobhya-śchandāg̭syā viveśa̭ |
sacāgṃ śikyaḥ puro vāco̭paniṣa-dindro jyeṣṭha i̭ndriyāya ṛṣi̭bhyo namo̭ devebhyaḥ̭ svadhā pitṛbhyo bhūrbhuvassuva-śchanda om || 8.1 (tai. ara. 6.8.1)
namo brahma̭ṇe dhāraṇa̭-mme astva-ni̭rākaraṇaṃ-dhārayi̭tā bhūyāsa-ṅkarṇa̭yo-śśruta-mmācyoḍhva-mmamāmuṣya om || 9.1 (tai. ara. 6.9.1)
tapaḥ praśaṃsā (4.11)
ṛta-ntapaḥ̭ satya-ntapaḥ̭ śruta-ntapaḥ̭ śānta-ntapo dama stapa-śśamastapo dāna-ntapo yajña-ntapo bhūrbhuvassuva-rbrahmai-tadupāsyai-tattapaḥ̭ || 10.1 (tai. ara. 6.10.1)
vihitācaraṇa praśaṃsā niṣiddhācaraṇa nindā ca (4.12)
yathā̭ vṛkṣasya̭ sapuṃṣpi̭tasya dūrā-dgandho vātyeva-mpuṇya̭sya karmaṇo̭ dūrā-dgandho vā̭ti yathā̭-'sidhārā-ṅkarte-'va̭hitā-mavakrāme yadyuve yuve havā̭ vihvayi̭ṣyāmi karta-mpa̭tiṣyāmītyeva-mamṛtā̭-dātmāna̭-ñjuguphset || 11.1 (tai. ara. 6.11.1)
dahara vidyā (4.13)
aṇo-raṇī̭yā-nmahato mahī̭yā-nātmā guhā̭yā-nnihi̭to-'sya jantoḥ |
tama̭kratu-mpaśyati vītaśoko dhātuḥ prasādā-nmahimāna̭mīśam |
sapta prāṇāḥ prabhava̭nti tasmā-thsaptārciṣaḥ̭ samidhaḥ̭ sapta jihvāḥ |
sapta ime lokā yeṣu cara̭nti prāṇā guhāśa̭yā-nnihi̭tā-ssapta sa̭pta |
ataḥ̭ samudrā giraya̭śca sarve-'smā-thsyanda̭nte sindha̭va-ssarva̭rūpāḥ |
ata̭śca viśvā oṣa̭dhayo rasācca yenai̭ṣa bhūta-sti̭ṣṭhatyantarātmā |
brahmā devānā-mpadavīḥ ka̭vīnā-mṛṣi-rviprā̭ṇā-mmahiṣo mṛgāṇām |
śyeno gṛdhrā̭ṇāg svadhi̭ti-rvanā̭nāgṃ somaḥ̭ pavitra matyḙti rebhanṋ |
ajā mekāṃ-lo~hi̭ta-śukla-kṛṣṇā-mbahvī-mprajā-ñjanaya̭ntīgṃ sarṷ̄pām |
ajo hyeko̭ juṣamā̭ṇo-'nuśete jahātyenā-mbhukta-bho̭gāmajo-'nyaḥ || 12.5 (tai. ara. 6.12.1)
hagṃsa-śśṷciṣa-dvasṷ-rantarikṣa-saddhotā̭ vediṣa-dati̭thi-rduroṇasat |
nṛṣa-dva̭rasa-dṛ̭tasa-dvyo̭masa-dabjā gojā ṛ̭tajā a̭drijā ṛta-mbṛhat |
ghṛta-mmi̭mikṣire ghṛtama̭sya yoni̭-rghṛte śrito ghṛtamṷvasya dhāma̭ |
anuṣvadhamāva̭ha mādaya̭sva svāhā̭ kṛtaṃ-vṛ~ṣabha vakṣi havyam |
samudrā dūrmi-rmadhṷmāgṃ udā̭ra-dupāgṃśunā sama̭mṛtatva mā̭naṭ |
ghṛtasya nāma guhyaṃ-ya~dasti̭ jihvā devānā̭-mamṛta̭sya nābhiḥ̭ |
vaya-nnāma prabra̭vāmā ghṛtenāsmin. yajñe dhā̭rayāmā namo̭bhiḥ |
upa̭ brahmā śṛ̭ṇavacchasyamā̭na-ñcatuḥ̭ śṛṅgo 'vamī-dgaura etat |
catvāri śṛṅgā trayo̭ asya pādā dve śīra.ṣe sapta hastā̭so asya |
tridhā̭ baddho vṛ̭ṣabho ro̭ravīti maho devo martyāgṃ āvi̭veśa || 12.10 (tai. ara. 6.12.2)
tridhā̭ hita-mpaṇibhi̭-rguhyamā̭na-ṅgavi̭-devāso̭ ghṛtamanva̭vindann |
indra ekagṃ sūrya eka̭-ñjajāna venā dekagg̭ svadhayā niṣṭa̭takṣuḥ |
yo devānā-mprathama-mpurastā-dviśvādhiyo̭ rudro maharṣiḥ̭ |
hiraṇyagarbha-mpa̭śyata jāya̭mānagṃ sano̭ deva-śśubhayā smṛtyā saṃyu~̭naktu |
yasmātpara-nnāpa̭ra masti kiñcidyasmā-nnāṇī̭yo na jyāyo-'sti kaści̭t |
vṛkṣa i̭va stabdho divi ti̭ṣṭha-tyekasteneda-mpūrṇa-mpurṷṣeṇa sarvam || 12.13
(sanyāsa sūktam)
na karma̭ṇā na prajayā dhanḙna tyāgḙnaike amṛtatva-mā̭naśuḥ |
parḙṇa nāka-nnihi̭ta-ṅguhā̭yāṃ-vi~bhrāja̭deta-dyata̭yo viśanti̭ ||
vedānta vijñāna-suni̭ścitārthā-ssanyā̭sa yogādyata̭ya-śśuddha sattvāḥ |
te bra̭hmaloke tu parāntakāle parā̭mṛtā-tpari̭mucyanti sarve |
dahraṃ-vi~pāpa-mparameśma bhūtaṃ-ya~-tpṷṇḍarīka-mpurama̭ddhya saggstham |
tatrāpi dahra-ṅgaganaṃ̭-vi~śoka-stasmi̭n. yadantasta-dupā̭sitavyam ||
yo vedādau sva̭raḥ prokto vedāntḙ ca pratiṣṭhi̭taḥ |
tasya̭ prakṛti̭-līnasya yaḥ paraḥ̭ sa maheśva̭raḥ || 12.17 (tai. ara. 6.12.3)
(ajo-'nya - āvi̭veśa - sarvḙ catvāri̭ ca)
nārāyaṇa sūktaṃ (4.14)
sahasraśīrṣa̭-ndevaṃ-vi~śvākṣaṃ̭-vi~śva śa̭-mbhuvam |
viśva̭-nnārāya̭ṇa-ndevamakṣara̭-mparama-mpadam |
viśvataḥ para̭mānnityaṃ-vi~śva-nnā̭rāyaṇagṃ ha̭rim |
viśva̭meveda-mpurṷṣa-sta-dviśvamupa̭jīvati |
patiṃ-vi~śva̭syātmeśva̭ragṃ śāśva̭tagṃ śivama̭cyutam |
nārāyaṇa-mma̭hājñeyaṃ-vi~śvātmā̭na-mparāya̭ṇam |
nārāyaṇa pa̭ro jyotirātmā nā̭rayaṇaḥ pa̭raḥ |
nārāyaṇa pa̭ra-mbrahma tattva-nnā̭rāyaṇaḥ pa̭raḥ |
nārāyaṇa pa̭ro dhyātā dhyāna-nnā̭rāyaṇaḥ pa̭raḥ |
yacca̭ kiñcij-ja̭ga-thsarva-ndṛśyate śrūyate-'pi̭ vā | 13.4 (tai. ara. 6.13.1)
anta̭-rbahiśca̭ ta-thsarvaṃ-vyā~pya nā̭rāyaṇa-ssthi̭taḥ |
ana̭nta mavya̭ya-ṅkavigṃ sa̭mudre-'ntaṃ̭-vi~śva śa̭bhuṃva~m |
padmakośa-pra̭tīkāśagṃ hṛdaya̭-ñcāpyadhomṷkham |
adho̭ niṣṭyā vi̭tastyānte nābhyāmṷpari tiṣṭha̭ti |
jvālamālā kṷla-mbhātī viśvasyā̭yatana-mma̭hat |
santa̭tagṃ śilābhi̭stu lamba̭tyā kośasanni̭bham |
tasyāntḙ suṣiragṃ sūkṣma-ntasmin-thsarva-mprati̭ṣṭhitam |
tasya maddhyḙ mahāna̭gni-rviśvārci̭-rviśvato̭ mukhaḥ |
so-'gra̭bhug vibha̭ja-ntiṣṭha-nnāhā̭ra-majaraḥ kaviḥ |
tiryagūrdhva ma̭dha-śśāyī raśmaya̭stasya santa̭tā |
santāpaya̭ti sva-ndehamāpā̭datala masta̭kaḥ |
tasya maddhye vahni̭śikhā aṇīyordhvā vyavasthi̭taḥ |
nīlato̭ yada̭ maddhyasthā-dvidyullḙkheva bhāsva̭rā |
nīvāra śūka̭vattanvī pītā bhāsvatyaṇūpa̭mā |
tasyā-śśikhāyā ma̭ddhye paramātmā vyavasthi̭taḥ |
sa brahma sa śiva-ssa hari-ssendra-sso-'kṣa̭raḥ parama-ssvarāṭ || 13.12 (tai. ara. 6.13.2)
(api̭ vā - santa̭tā ṣaṭ ca̭)
āditya maṇḍale parabrahmopāsanaṃ (4.15)
ādityo vā eṣa eta-nmaṇḍala-ntapa̭ti tatra tā ṛcastadṛcā ma̭ṇḍalagṃ sa ṛcāṃ-lo~ko-'thaya eṣa etasmi̭-nmaṇḍale-'rci-rdīpyate tāni sāmā̭ni sa sāmnāṃ-lo~ko-'tha ya eṣa etasmi̭-nmaṇḍale-'rciṣi purṷṣastāni yajūgṃ̭ṣi sa yajṷṣā maṇḍalagṃ sa yajṷṣāṃ-lo~ka-ssaiṣā trayyeva̭ vidyā ta̭pati ya eṣo-'nta-rā̭ditye hi̭raṇmayaḥ purṷṣaḥ || 14.1 (tai. ara. 6.14.1)
ādityapuruṣasya sarvātmakatva pradarśanaṃ (4.16)
ādityo vai teja ojo balaṃ-ya~śa-ścakṣu-śśrotra̭mātmā mano̭ manyu-rmanṷ-rmṛtyu-ssatyo mitro vāyurā̭kāśaḥ prāṇo lo̭kapālaḥ kaḥ ki-ṅka-nta-thsatyamanna̭-mamṛtā̭ jīvo viśvaḥ̭ katama-ssva̭yabhu-mbrahmai tadamṛ̭ta eṣa purṷṣa eṣa bhūtānā-madhi̭pati-rbrahma̭ṇa-ssāyṷjyagṃ salokatā̭-māpno-tyetāsā̭meva devatā̭nāgṃ sāyṷjyagṃ sārṣṭitāgṃ̭ samāna lokatā̭-māpnoti ya evaṃ-ve~detyupaniṣat || 15.1 (tai. ara. 6.15.1)
śivopāsana mantrāḥ (4.17)
nidha̭napataye namaḥ | nidha̭napatāntikāya namaḥ |
ūrdhvāya namaḥ | ūrdhvaliṅgāya namaḥ |
hiraṇyāya namaḥ | hiraṇyaliṅgāya namaḥ |
suvarṇāya namaḥ | suvarṇaliṅgāya namaḥ |
divyāya namaḥ | divyaliṅgāya namaḥ | 16.1 (tai. ara. 6.16.1)
bhavāya namaḥ | bhavaliṅgāya namaḥ |
śarvāya namaḥ | śarvaliṅgāya namaḥ |
śivāya namaḥ | śivaliṅgāya namaḥ |
jvalāya namaḥ | jvalaliṅgāya namaḥ |
ātmāya namaḥ | ātmaliṅgāya namaḥ |
paramāya namaḥ | paramaliṅgāya namaḥ |
etathsomasya̭ sūryasya sarvaliṅgagg̭ sthāpayati pāṇimantra̭-mpavitram || 16.1 (tai. ara. 6.16.2)
paścimavaktra pratipādaka mantraḥ (4.18)
sadyojāta-mpra̭padyāmi sadyojātāya vai namo namaḥ̭ |
bhave bha̭ve nāti̭bhave bhavasva mām | bhavodbha̭vāya namaḥ̭ || 17.1
uttara vaktra pratipādaka mantraḥ (4.19)
vāmadevāya namo jyeṣṭhāya namaḥ̭ śreṣṭhāya namo̭ rudrāya namaḥ kālā̭ya namaḥ kala̭vikaraṇāya namo bala̭vikaraṇāya namo balā̭ya namo bala̭pramathanāya nama-ssarva̭bhūtadamanāya namo̭ manonma̭nāya namaḥ̭ || 18.1 (tai. ara. 6.18.1)
dakṣiṇa vaktra pratipādaka mantraḥ (4.20)
aghorebhyo-'tha ghorebhyo ghoraghora̭tarebhyaḥ |
sarvebhya-ssarva śarvebhyo nama̭ste astu rudrarṷ̄pebhyaḥ || 19.1 (tai. ara. 6.19.1)
prāgvaktra pratipādaka mantraḥ (4.21)
tatpurṷṣāya vidmahḙ mahādevāya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ pracodayāt || 20.1 (tai. ara. 6.20.1)
ūrdhva vaktra pratipādaka mantraḥ (4.22)
īśāna-ssarva̭vidyānā- mīśvara-ssarva̭bhūtānā-mbrahmādhi̭pati-rbrahmaṇo-'dhi̭pati-rbrahmā̭ śivo mḙ astu sadāśivom || 21.1 (tai. ara. 6.21.1)
namaskārārtha mantrāḥ (4.23)
namo hiraṇyabāhave hiraṇyavarṇāya hiraṇyarūpāya hiraṇyapataye 'biṅkāpataya umāpataye paśupatayḙ namo namaḥ || 22.1 (tai. ara. 6.22.1)
ṛtagṃ satya-mpa̭ra-mbrahma puruṣa̭-ṅkṛṣṇapiṅga̭lam |
ūrdhvarḙtaṃ-vi~̭rūpākṣaṃ-vi~śvarṷ̄pāya vai namo namaḥ̭ || 23.1 (tai. ara. 6.23.1)
sarvo vai rudrastasmai̭ rudrāya namo̭ astu |
purṷṣo vai rudra-ssanmaho namo namaḥ̭ |
viśva̭-mbhūta-mbhuva̭na-ñcitra-mba̭hudhā jāta-ñjāya̭māna-ñca yat |
sarvo hyḙṣa rudrastasmai̭ rudrāya namo̭ astu || 24.1 (tai. ara. 6.24.1)
kadrudrāya pracḙtase mīḍhuṣṭa̭māya tavya̭se |
vocema śanta̭magṃ hṛde ||
sarvohyḙṣa rudrastasmai̭ rudrāya namo̭ astu || 25.1 (tai. ara. 6.25.1)
agnihotra havaṇyāḥ upayuktasya vṛkṣa viśeṣa-syābhidhānam (4.24-25)
yasya vai ka̭ṅkatyagni-hotrahava̭ṇī bhavati pratyevā-syāhṷtaya-stiṣṭhantyatho prati̭ṣṭhityai || 26.1 (tai. ara. 6.26.1)
bhūdevatāka mantraḥ (4.26)
kRṇuṣva pāja iti pañca̭ |
adi̭ti-rdevā ga̭ndharvā ma̭nuṣyāḥ pitaro-'sṷrā-steṣāgṃ̭ sarva bhūtānā-mmātā medinī̭ mahatā mahī sā̭vitrī gā̭yatrī jaga̭tyurvī pṛthvī ba̭hulā viśvā̭ bhūtā ka̭tamā kāyā sā satye-tyamṛteti̭ vasiṣṭhaḥ || 28.1 (tai. ara. 6.28.1)
sarvā devatā āpaḥ (4.27)
āpo vā idagṃ sarvaṃ-vi~śvā̭ bhūtānyāpaḥ̭ prāṇā vā āpaḥ̭ paśava āpo-'nnamāpo -'mṛ̭tamāpaḥ̭ samrāḍāpo̭ virāḍāpaḥ̭ svarāḍāpaḥ
chandāgsyāpo jyotīgṣyāpo yajūgṣyāpaḥ̭ satyamāpa-ssarvā̭ devatā āpo bhūrbhuvassuvarāpa om || 29.1 (tai. ara. 6.29.1)
sandhyāvandana mantrāḥ (4.28)
āpaḥ̭ punantu pṛthivī-mpṛ̭thivī pūtā pṷnātu mām |
punantu brahma̭ṇaspati-rbrahma̭ pūtā pṷnātu mām |
yaducchi̭ṣṭa-mabhojyaṃ-ya~dvā̭ duścari̭ta-mmama̭ |
sarva̭-mpunantu māmāpo̭-'satāñca̭ pratigrahagg svāhā || 30.2 (tai. ara. 6.30.1)
agniśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛtebhyaḥ |
pāpebhyo̭ rakṣantām | yadahnā pāpa̭makārṣam |
manasā vācā̭ hastābhyām | padbhyā-mudarḙṇa śiśnā |
ahastada̭valupantu | yatkiñca̭ durita-mmayi̭ |
idamaha-māmamṛ̭ta yonau | satye jyotiṣi juho̭mi svāhā || 31.1 (tai. ara. 6.31.1)
sūryaśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛtebhyaḥ |
pāpebhyo̭ rakṣantām | yadrātriyā pāpa̭makārṣam |
manasā vācā̭ hastābhyām | padbhyā-mudarḙṇa śiśnā |
rātri-stada̭valupantu | yatkiñca̭ durita-mmayi̭ |
idamaha-māmamṛ̭ta yonau | sūrye jyotiṣi juho̭mi svāhā || 32.1 (tai. ara. 6.32.1)
praṇavasya ṛṣyādi vivaraṇaṃ (4.29)
omityekākṣa̭ra-mbrahma | agnirdevatā brahma̭ ityārṣam |
gāyatra-ñchanda-mparamātmaṃ̭ sarūpam | sāyujyaṃ-vi~̭niyogam || 33.1 (tai. ara. 6.33.1)
gāyatryāvāhana mantrāḥ (4.30)
āyā̭tu vara̭dā devī akṣara̭-mbrahma sammi̭tam |
gāyatrī-ñchanda̭sā-mmāteda-mbra̭hma juṣasva̭ me |
yadahnā-tkurṷte pāpa-ntadahnā-tpratimucya̭te |
ya-drātriyā-tkurṷte pāpa-nta-drātriyā-tpratimucya̭te |
sarva̭ varṇe ma̭hādevi sandhyā vi̭dye sarasva̭ti || 34.2 (tai. ara. 6.34.1)
ojo̭-'si saho̭-'si bala̭masi bhrājo̭-'si devānā-ndhāmanāmā̭̭-'si viśva̭masi viśvāyu-ssarva̭masi sarvāyu-rabhibhūroṃ-gāyatrī-māvā̭hayāmi sāvitrī-māvā̭hayāmi sarasvatī-māvā̭hayāmi chandarṣī-nāvā̭hayāmi śriya-māvā̭hayāmi gāyatriyā gāyatrī chando viśvāmitra ṛṣi-ssavitā devatā-'gnirmukha-mbrahmā śiro viṣṇurhṛdayagṃ rudra-śśikhā pṛthivīyoniḥ prāṇāpāna-vyānodāna-samānā saprāṇā śvetavarṇā sāṅkhyāyana-sagotrā gāyatrī caturvigṃśatyakṣarā tripadā̭ ṣaṭkukṣiḥ pañca śīrṣopanayane vi̭niyogaḥ-
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ | ogṃ suvaḥ | o-mmahaḥ | o-ñjanaḥ | o-ntapaḥ | ogṃ satyam | o-nta-thsa̭viturvareṇya-mbhargo̭ devasya̭ dhīmahi | dhiyo yo naḥ̭ pracodayāt | omāpo jyotī raso-'mṛta-mbrahma bhūrbhuvassuvarom || 35.2 (tai. ara. 6.35.1)
gāyatrī upasthāna mantrāḥ (4.31)
uttamḙ śikha̭re jāte bhūmyā-mpa̭rvata mūrdha̭ni |
brāhmaṇebhyo-'bhya̭nujñātā gaccha dḙvi yathāsṷkham |
stuto mayā varadā vḙdamātā pracodayantī pavane dvijātā |
āyuḥ pṛthivyāṃ-draviṇa-mbra̭hmavarcasa-mmahya-ndatvā prajātu-mbra̭hmalokam || 36.2 (tai. ara. 6.36.1)
ādityadevatā mantraḥ (4.32)
ghṛṇi-ssūrya̭ ādityo na prabhā̭-vātyakṣa̭ram |
madhṷkṣaranti ta-dra̭sam |
satyaṃ-vai~ ta-drasa-māpo jyotīraso-'mṛta-mbrahma bhūrbhuvassuvarom || 37.1 (tai. ara. 6.37.1)
trisuparṇamantrāḥ (4.33)
brahma̭ metu mām | madhṷ metu mām | brahma̭-meva madhṷ metu mām |
yāstḙ soma prajāvathso-'bhiso aham | dusṣva̭pnaha-ndṷruṣvaha |
yāstḙ soma prāṇāgstā-ñjṷhomi | trisṷparṇa mayā̭cita-mbrāhmaṇāya̭ dadyāt |
brahmahatyāṃ-vā~ ete ghna̭nti | ye brāhmaṇā-strisṷparṇa-mpaṭha̭nti |
te soma-mprāpnṷvanti | āsahasrā-tpakti-mpuna̭nti | om || 38.1 (tai. ara. 6.38.1)
brahma̭ medhayā | madhṷ medhayā |
brahma̭meva madhṷ medhayā | adyā no̭ deva savitaḥ prajāva̭thsāvī-ssaubha̭gam |
parā̭ dusṣvapni̭yagṃ suva | viśvā̭ni deva savita-rduritāni parā̭suva |
ya-dbhadra-ntanma āsṷva | madhuvātā̭ ṛtāyate madhṷkṣaranti sindha̭vaḥ |
māddhvīrna-ssantvoṣa̭dhīḥ | madhunakta̭ mutoṣasi madhṷma-tpārthi̭vagṃ rajaḥ̭ |
madhudyaura̭stu naḥ pitā | madhṷmānno vanaspati-rmadhṷmāgṃ astu sūryaḥ̭ |
māddhvī rgāvo̭ bhavantu naḥ | ya ima-ntrisṷparṇa-mayā̭cita-mbrāhmaṇāya̭ dadyāt |
bhrūṇahatyāṃ-vā~ ete ghna̭nti | ye brāhmaṇā-strisṷparṇa-mpaṭha̭nti |
te soma-mprāpnṷvanti | āsahasrā-tpakti-mpuna̭nti | om || 39.7 (tai. ara. 6.39.1)
brahma̭ medhavā | madhṷ medhavā | brahma̭meva madhṷ medhavā |
brahmā devānā-mpadavīḥ ka̭vīnā-mṛṣi-rviprā̭ṇā-mmahiṣo mṛgāṇām |
śyeno gṛddhrā̭ṇāg svadhi̭ti-rvanā̭nāgṃ somaḥ̭ pavitra-matyḙti rebhanṋ |
hagṃsa-śśṷciṣa-dvasṷrantarikṣa saddhotā̭- vediṣa-dati̭thi-rduroṇasat |
nṛṣadva̭ra-sadṛ̭ta-sa-dvyo̭ma-sadabjā- gojā ṛ̭tajā a̭drijā ṛta-mbṛhat |
ṛcetvā̭ rucetvā sami-thsra̭vanti sarito na dhenāḥ |
antar-hṛdā mana̭sā pūyamā̭nāḥ |
ghṛtasya dhārā̭ abhicā̭kaśīmi |
hiraṇyayo̭ vetaso maddhya̭ āsām |
tasmin-thsuparṇo ma̭dhukṛ-tkṷlāyī bhaja̭nnāste madhṷ devatābhyaḥ |
tasyā̭ sate hara̭ya-ssaptatīre svadhā-nduhā̭nā amṛta̭sya dhārām |
ya ida-ntrisṷparṇa-mayā̭cita-mbrāhmaṇāya̭ dadyāt |
vīrahatyāṃ-vā~ ete ghna̭nti | ye brāhmaṇā-strisṷparṇa-mpaṭha̭nti |
te soma-mprāpnṷvanti | āsahasrā-tpaṅkti-mpuna̭nti | om || 40.6 (tai. ara. 6.40.1)
medhā sūktaṃ (4.34)
medhādevī juṣamā̭ṇā na āgā-dviśvācī̭ bhadrā sṷmanasya mā̭nā |
tvayā juṣṭā̭ nudamā̭nā duruktā-nbṛhadva̭dema vidathḙ suvīrāḥ |
tvayā juṣṭa̭ ṛṣi-rbha̭vati devi tvayā brahmā̭-''gataśrī̭ ruta tvayā |
tvayā juṣṭa̭ścitraṃ-vi~̭ndate vasu sā no̭ juṣasva dravi̭ṇo namedhe || 41.1 (tai. ara. 6.41.1)
medhā-mma indro̭ dadātu medhā-ndevī sara̭svatī |
medhā-mmḙ aśvinā̭-vubhāvādha̭ttā-mpuṣka̭rasrajā ||
aphsarāsṷ ca yā medhā ga̭ndharveṣṷ ca yanmanaḥ̭ |
daivī-mmedhā sara̭svatī sā mā-mmedhā surabhi̭-rjuṣatāg svāhā || 42.1 (tai. ara. 6.42.1)
āmā-mmedhā surabhi̭-rviśvarṷ̄pā hira̭ṇyavarṇā jaga̭tī jagamyā |
ūrja̭svatī paya̭sā pinva̭mānā sā mā-mmedhā supratī̭kā juṣantām || 43.1 (tai. ara. 6.43.1)
mayi̭ medhā-mmayi̭ prajā-mmayyagnistejo̭ dadhātu mayi̭ medhā-mmayi̭ prajā-mmayīndra̭ indriya-nda̭dhātu mayi̭ medhā-mmayi̭ prajā-mmayi sūryo bhrājo̭ dadhātu || 44.1 (tai. ara. 6.44.1)
mṛtyunivāraṇa mantrāḥ (4.35)
apai̭tu mṛtyu-ramṛta̭nna āga̭n. vaivasvato no abha̭yaṅkṛṇotu |
parṇaṃ-va~naspatḙ rivābhinaḥ̭ śīyatāgṃ rayi-ssaca̭tānna-śśacīpatiḥ̭ || 45.1 (tai. ara. 6.45.1)
para̭-mmṛtyo anu parḙhi panthāṃ-ya~stesva ita̭ro devayānāt |
cakṣṷṣmate śṛṇvate te bravīmi mānaḥ̭ prajāgṃ rī̭riṣo mota vīrān || 46.1 (tai. ara. 6.46.1)
vāta̭-mprāṇa-mmana̭sā nvāra̭bhāmahe prajāpa̭tiṃ-yo~ bhuva̭nasya gopāḥ |
sano̭ mṛtyo strā̭yatā-mpātvagṃha̭so jyog jīvā jarāma̭śīmahi || 47.1 (tai. ara. 6.47.1)
amutra bhūyādadha yadyamasya bṛha̭spate abhiśa̭stera mṷñcaḥ |
pratyaṷhatā maśvinā̭ mṛtyu ma̭smā-ddevānā̭magne bhiṣajā śacī̭bhiḥ || 48.1 (tai. ara. 6.48.1)
harigṃ hara̭nta- manṷyanti devā viśvasyeśā̭naṃ-vṛ~ṣabha-mma̭tīnām |
brahma sarṷ̄pa-manṷmedamā̭gā-daya̭na-mmā viva̭dhī-rvikra̭masva || 49.1 (tai. ara. 6.49.1)
śalkai̭ragni-mi̭ndhāna ubhau lokau sa̭nemaham |
ubhayo rlokayā̭r-ṛdhdvā-'ti̭ mṛtyu-nta̭rāmyaham || 50.1 (tai. ara. 6.50.1)
mā chi̭do mṛtyo mā va̭dhīrmā me balaṃ-vi~vṛ̭ho mā pramo̭ṣīḥ |
prajā-mmā mḙ rīriṣa āyṷrugra nṛcakṣa̭sa-ntvā haviṣā̭ vidhema || 51.1 (tai. ara. 6.51.1)
mā no̭ mahānta̭muta mā no̭ arbhaka-mmā na ukṣa̭ntamuta mā na̭ ukṣitam |
mā no̭ vadhīḥ pitara-mmota mātara̭-mpriyā mā na̭stanuvo̭ rudra rīriṣaḥ || 52.1 (tai. ara. 6.52.1)
mā na̭stoke tana̭ye mā na āyṷṣi mā no goṣu mā no aśvḙṣu rīriṣaḥ |
vīrānmā no̭ rudra bhāmitova̭dhīr-haviṣma̭nto nama̭sā vidhema te || 53.1 (tai. ara. 6.53.1)
prajāpati-prārthanā mantraḥ (4.36)
prajā̭pate na tvadetā-nyanyo viśvā̭ jātāni paritā ba̭bhūva |
ya-tkā̭māste juhumastanno̭ astu vayagg syā̭ma pata̭yo rayīṇām || 54.1 (tai. ara. 6.54.1)
indraprārthanā mantraḥ (4.37)
svastidā viśaspati̭-rvṛtrahā vimṛdho̭ vaśī |
vṛṣendraḥ̭ pura ḙtu nassvastidā a̭bhaya-ṅkaraḥ || 55.1 (tai. ara. 6.55.1)
mṛtyuñjaya mantrāḥ (4.38)
trya̭mbakaṃ-ya~jāmahe sugandhi-mpṷṣṭivardha̭nam |
urvārukami̭va bandha̭nā-nmṛtyo-rmṷkṣīya mā-'mṛtāt || 56.1 (tai. ara. 6.56.1)
ye tḙ sahasra̭mayuta-mpāśā mṛtyo martyā̭ya hanta̭ve |
tān. yajñasya̭ māyayā sarvānava̭ yajāmahe | mṛtyave svāhā̭ mṛtyave svāhā || 58.1 (tai. ara. 6.57-58)
pāpanivārakā mantrāḥ (4.39)
devakṛ̭tasyaina̭so-'vayaja̭namasi svāhā |
manuṣya̭kṛtasyaina̭so 'vayaja̭namasi svāhā |
pitṛkṛ̭tasyaina̭so 'vayaja̭namasi svāhā |
ātmakṛ̭tasyaina̭so 'vayaja̭namasi svāhā |
anyakṛ̭tasyaina̭so 'vayaja̭namasi svāhā |
asmatkṛ̭tasyaina̭so 'vayaja̭namasi svāhā |
yaddivā ca nakta-ñcaina̭ścakṛma tasyā̭ vayaja̭namasi svāhā |
ya-thsvapanta̭śca jāgra̭ta-ścaina̭śca-kṛma tasyā̭ vayaja̭namasi svāhā |
ya-thsuṣupta̭śca jāgra̭ta-ścaina̭śca-kṛma tasyā̭ vayaja̭namasi svāhā |
ya-dvidvāgṃsaścā vi̭dvāgṃsaścaina̭śca-kṛma tasyā̭ vayaja̭namasi svāhā |
enasa enaso vayajanama̭si svāhā || 59.1 (tai. ara. 6.59.1)
vasu-prārthanā mantraḥ (4.40)
yadvo̭ devāścakṛma jihvayā̭ gurumana̭so vā prayṷtī deva heḍa̭nam |
arā̭vāyo no̭ abhidṷcchunāyate tasmi-ntadeno̭ vasavo nidhḙtana svāhā || 60.1 (tai. ara. 6.60.1)
kāmo-'kārṣīt - manyurakārṣīt mantraḥ (4.41)
kāmo-'kārṣī-nnamo namaḥ |
kāmo-'kārṣī-tkāmaḥ karoti nāha-ṅkaromi kāmaḥ kartā nāha-ṅkartā kāmaḥ̭ kārayitā nāha̭-ṅkārayitā eṣa te kāma kāmā̭ya svāhā || 61.1 (tai. ara. 6.61.1)
manyurakārṣī-nnamo namaḥ |
manyurakārṣī-nmanyuḥ karoti nāha-ṅkaromi manyuḥ kartā nāha-ṅkartā manyuḥ̭ kārayitā nāha̭-ṅkārayitā eṣa te manyo manya̭ve svāhā || 62.1 (tai. ara. 6.62.1)
virajā homa mantrāḥ (4.42)
tilāñjuhomi sarasāgṃ sapiṣṭā-ngandhāra mama citte rama̭ntu svāhā |
gāvo hiraṇya-ndhanamannapānagṃ sarveṣāg śri̭yai svāhā |
śriyañca lakṣmiñca puṣṭiñca kīrti̭-ñcā nṛṇyatām | brahmaṇya-mba̭huputratām |
śraddhāmedhe prajā-ssandadā̭tu svāhā || 63.3 (tai. ara. 6.63.1)
tilāḥ kṛṣṇā-sti̭lā-śśvetā-stilā-ssaumyā va̭śānugāḥ |
tilāḥ punantṷ me pāpaṃ-ya~tkiñci-ddurita-mma̭yi svāhā |
corasyānna-nna̭vaśrāddha-mbrahmahā gṷrutalpagaḥ |
gosteyagṃ sa̭rāpāna-mbhrūṇahatyā tilā śāntigṃ śamaya̭ntu svāhā |
śrīśca lakṣmīśca puṣṭīśca kīrti̭-ñcā nṛṇyatām |
brahmaṇya-mba̭huputratām |
śraddhāmedhe prajñātu jātaveda-ssandadā̭tu svāhā || 64.3 (tai. ara. 6.64.1)
prāṇāpāna-vyānodāna-samānā mḙ śuddhyantā-ñjyoti̭ rahaṃ-vi~rajā̭ vipāpmā bhṷ̄yāsagg svāhā |
vāṃ-mana-ścakṣuḥ-śrotra-jihvā-ghrāṇa-reto-buddhyākūti-ssaṅkalpā mḙ śuddhyantā-ñjyoti̭ rahaṃ-vi~rajā̭ vipāpmā bhṷ̄yāsagg svāhā |
tvak-carma-māgṃsa-rudhira-medo-majjā-snāyavo-'sthīni mḙ śuddhyantā-ñjyoti̭ rahaṃ-vi~rajā̭ vipāpmā bhṷ̄yāsagg svāhā |
śiraḥ pāṇi pāda pārśva pṛṣṭho-rūdara-jaṅgha-śiśrnopastha pāyavo mḙ śuddhyantā-ñjyoti̭ rahaṃ-vi~rajā̭ vipāpmā bhṷ̄yāsagg svāhā |
uttiṣṭha puruṣa harita-piṅgala lohitākṣi dehi dehi dadāpayitā mḙ śuddhyantā-ñjyoti̭ rahaṃ-vi~rajā̭ vipāpmā bhṷ̄yāsagg svāhā || 65.5 (tai. ara. 6.65.1)
pṛthivyāpa stejo vāyu-rākāśā mḙ śuddhyantā-ñjyoti̭ rahaṃ-vi~rajā̭ vipāpmā bhṷ̄yāsagg svāhā |
śabda-sparśa-rūparasa-gandhā mḙ śuddhyantā-ñjyoti̭ rahaṃ-vi~rajā̭ vipāpmā bhṷ̄yāsagg svāhā |
mano-vāk-kāya-karmāṇi mḙ śuddhyantā-ñjyoti̭ rahaṃ-vi~rajā̭ vipāpmā bhṷ̄yāsagg svāhā |
avyaktabhāvai-ra̭haṅkāra-rjyoti̭ rahaṃ-vi~rajā̭ vipāpmā bhṷ̄yāsagg svāhā |
ātmā mḙ śuddhyantā-ñjyoti̭ rahaṃ-vi~rajā̭ vipāpmā bhṷ̄yāsagg svāhā |
antarātmā mḙ śuddhyantā-ñjyoti̭ rahaṃ-vi~rajā̭ vipāpmā bhṷ̄yāsagg svāhā |
paramātmā mḙ śuddhyantā-ñjyoti̭ rahaṃ-vi~rajā̭ vipāpmā bhṷ̄yāsagg svāhā |
kṣudhe svāhā | kṣutpi̭pāsāya svāhā | vivi̭ṭyai svāhā |
ṛgvi̭dhānāya svāhā | kaṣotkāya svāhā |
kṣutpipāsāma̭la-ñjyeṣṭhāmalakṣmī-rnā̭śayāmyaham |
abhṷ̄ti-masa̭mṛddhiñca sarvāṃ (sarvā) nirṇuda me pāpmā̭nagg svāhā |
annamaya-prāṇamaya-manomaya-vijñānamaya-mānandamaya-mātmā mḙ śuddhyantā-ñjyoti̭ rahaṃ-vi~rajā̭ vipāpmā bhṷ̄yāsagg svāhā || 66.10 (tai. ara. 6.66.1)
vaiśvadeva mantrāḥ (4.43)
agnaye svāhā | viśvebhyo devebhya-ssvāhā |
dhruvāya̭ bhūmāya svāhā | dhruvakṣita̭ye svāhā |
acyutakṣita̭ye svāhā | agnaye sviṣṭakṛte svāhā |
dharmā̭ya svāhā | adha̭rmāya svāhā |
adbhya-ssvāhā | oṣadhivanaspatibhya-ssvāhā | 67.1 (tai. ara. 6.67.1)
rakṣodevajanebhya-ssvāhā |
gṛhyābhya-ssvāhā | avasānebhya-ssvāhā |
avasāna̭patibhya-ssvāhā | sarvabhūtebhya-ssvāhā |
āmā̭ya svāhā | antari̭kṣāya svāhā |
yadeja̭ti jaga̭ti yacca ceṣṭa̭ti nāmno̭ bhāgo-'ya-nnāmne svāhā |
pṛthivyai svāhā | antari̭kṣāya svāhā | 67.2 (tai. ara. 6.67.2)
dive svāhā | sūryā̭ya svāhā |
candrama̭se svāhā | nakṣa̭trebhya-ssvāhā |
indrā̭ya svāhā | bṛhaspata̭ye svāhā |
prajāpa̭taye svāhā | brahma̭ṇe svāhā |
svadhā pitṛbhya-ssvāhā | namo̭ rudrāya̭ paśupata̭ye svāhā | 67.3 (tai. ara. 6.67.3)
devebhya-ssvāhā | pitṛbhyaḥ̭ svadhā-'stṷ |
bhūtebhyo namaḥ̭ | manuṣyebhyo hantā |
prajāpa̭taye svāhā | parameṣṭhine svāhā |
yathā kṷ̄pa-śśatadhā̭ra-ssahasra̭dhāro akṣi̭taḥ |
evā mḙ astu dhānyagṃ sahasra̭dhāra-makṣi̭tam |
dhana̭dhānyai svāhā || ye bhūtāḥ pracara̭nti divānakta-mbali̭-micchanto̭ vituda̭sya preṣyāḥ |
tebhyo̭ bali-mpṷṣṭikāmo̭ harāmi mayi puṣṭi-mpuṣṭi̭pati-rdadhātu svāhā || 67.4 (tai. ara. 6.67.4)
(oṣadhivanaspatibhya-ssvāhā - 'ntari̭kṣāya svāhā - namo̭ rudrāya̭ paśupata̭ye svāhā̭ - vituda̭sya preṣyā eka̭-ñca)
o-nta-dbrahma | o-nta-dvāyuḥ |
o-ntadātmā | o-nta-thsatyam |
o-nta-thsarvam | o-nta-tpuro-rnamaḥ |
antaścarati̭ bhūteṣu guhāyāṃ-vi~̭śva mūrtiṣu |
tvaṃ-ya~jñastvaṃ-va~ṣaṭkārastva-midrastvagṃ rudrastvaṃvi~ṣṇustva-mbrahmatva̭-mprajāpatiḥ |
tva-nta̭dāpa āpo jyotī raso-'mṛta-mbrahma bhūrbhuvassuvarom || 68.2 (tai. ara. 6.68.1)
4.44 prāṇāhuti mantrāḥ
śraddhāyā-mprāṇe nivi̭ṣṭo-'mṛta̭-ñjuhomi |
śraddhāyā̭mapāne nivi̭ṣṭo-'mṛta̭-ñjuhomi |
śraddhāyāṃ-vyā~ne nivi̭ṣṭo-'mṛta̭-ñjuhomi |
śraddhāyā̭mudāne nivi̭ṣṭo-'mṛta̭-ñjuhomi |
śraddhāyāgṃ̭ samāne nivi̭ṣṭo-'mṛta̭-ñjuhomi |
brahma̭ṇi ma ātmā-'mṛ̭tatvāya̭ ||
śraddhāyā-mprāṇe nivi̭ṣṭo-'mṛta̭-ñjuhomi |
śivo mā̭ viśāpra̭dāhāya | prāṇāya svāhā |
śraddhāyā̭mapāne nivi̭ṣṭo-'mṛta̭-ñjuhomi |
śivo mā̭ viśāpra̭dāhāya | apānāya svāhā |
śraddhāyāṃ-vyā~ne nivi̭ṣṭo-'mṛta̭-ñjuhomi |
śivo mā̭ viśāpra̭dāhāya | vyānāya svāhā |
śraddhāyā̭-mudāne nivi̭ṣṭo-'mṛta̭-ñjuhomi |
śivo mā̭ viśāpra̭dāhāya | udānāya svāhā |
śraddhāyāgṃ̭ samāne nivi̭ṣṭo-'mṛta̭-ñjuhomi |
śivo mā̭ viśāpra̭dāhāya | samānāya svāhā |
brahma̭ṇi ma ātmā-'mṛ̭tatvāya̭ ||
amṛtāpidhānama̭si || 69.4 (tai. ara. 6.69.1)
bhuktānnābhimantraṇa mantrāḥ (4.45)
śraddhāyā-mprāṇe nivi̭śyā-'mṛtagṃ̭ hutam | prāṇa mannḙnāpyāyasva |
śraddhāyā̭mapāne nivi̭śyā-'mṛtagṃ̭ hutam | apāna mannḙnāpyāyasva |
śraddhāyāṃ-vyā~ne nivi̭śyā-'mṛtagṃ̭ hutam | vyāna mannḙnāpyāyasva |
śraddhāyā̭-mudāne nivi̭śyā-'mṛtagṃ̭ hutam | udāna mannḙnāpyāyasva |
śraddhāyāgṃ̭ samāne nivi̭śyā-'mṛtagṃ̭ hutam | samāna mannḙnāpyāyasva || 70.1 (tai. ara0.1)
bhojanānte ātmānusandhāna mantrāḥ (4.46)
aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo-'ṅguṣṭhañca̭ samāśritaḥ | īśa-ssarvasya jagataḥ prabhuḥ prīṇāti̭ viśvabhuk || 71.1 (tai. ara. 6.71.1)
avayavasvasthatā prārthanā mantraḥ (4.47)
vāmma̭ āsann | nasoḥ prāṇaḥ | akṣyo-ścakṣuḥ̭ |
karṇa̭yo-śśrotram | bāhuvo-rbalam | ūruvo rojaḥ̭ |
ari̭ṣṭā viśvānyaṅgā̭ni tanūḥ | tanuvā̭ me saha nama̭ste astu mā mā̭ higṃsīḥ || 72.1 (tai. ara. 6.72.1)
indra saptarṣi saṃvā~da mantraḥ (4.48)
vayaḥ̭ suparṇā upa̭sedurindra̭-mpriya mḙdhā ṛṣa̭yo nādha̭mānāḥ |
apa̭ddhvānta mūrṇuhi pūrdhi cakṣṷ-rmumugdhya̭smā-nnidhayḙ 'vabaddhān || 73.1 (tai. ara. 6.73.1)
hṛdayālambhana mantraḥ (4.49)
prāṇānā-ṅgranthirasi rudro mā̭ viśāntakaḥ | tenānnenā-pyāyasva || 74.1 (tai. ara. 6.74.1)
devatā prāṇanirūpaṇa mantraḥ (4.50)
namo rudrāya viṣṇave mṛtyṷrme pāhi || 75.1 (tai. ara. 6.75.1)
agni stuti mantraḥ (4.51)
tvama̭gne dyubhi-stvamā̭śu-śukṣaṇi-stvamadbhya-stvamaśma̭naspari̭ |
tvaṃ-va~nebhya-stvamoṣa̭dhībhya-stva-nnṛṇā-nnṛ̭pate jāyase śuciḥ̭ || 76.1 (tai. ara. 6.76.1)
abhīṣṭa yācanā mantraḥ (4.52)
śivena̭ me santi̭ṣṭhasva syonena̭ me santi̭ṣṭhasva subhūtena̭ me santi̭ṣṭhasva brahmavarcasena̭ me santi̭ṣṭhasva yajñasyardhi manu santi̭ṣṭha svopa̭ te yajña nama upa̭ te nama upa̭ te namaḥ̭ || 77.1 (tai. ara. 6.77.1)
para tattva nirūpaṇaṃ (4.53)
satya-mpara-mparagṃ̭ satyagṃ satyena na sṷvargā-llokāccya̭vante kadācana satāgṃ hi satya-ntasmā-thsatye ra̭mante,
tapa iti tapo nānaśa̭nā-tparaṃ-ya~ddhi para-ntapasta-ddudha̭rṣa-nta-ddurā̭dharṣa-ntasmā-ttapa̭si ramante,
dama iti niya̭ta-mbrahmacāriṇa-stasmā-ddamḙ ramante,
śama ityara̭ṇye munaya-stasmācchamḙ ramante,
dānamiti sarvā̭ṇi bhūtāni̭ praśagṃsa̭nti dānānnāti̭ duścara-ntasmā-ddāne ra̭mante,
dharma iti dharmḙṇa sarva̭mida-mpari̭gṛhīta-ndharmānnāti̭-duṣkara-ntasmā--ddharme ra̭mante,
prajana iti bhūyāgṃ̭̭sa-stasmā-dbhūyi̭ṣṭhāḥ prajā̭yante tasmā-dbhūyi̭ṣṭhāḥ ̭ne ramante,
-'gnaya ityā̭ha tasmā̭-dagnaya ādhā̭tavyā agnihotra-mityā̭ha tasmā̭-dagnihotre ra̭mante,
yajña iti̭ yajño hi devā stasmā-dyajñe ra̭mante,
mānasa-miti̭ vidvāgṃsa-stasmā-dvidvāgṃsa̭ eva mā̭nase ra̭mante,
nyāsa iti̭ brahmā brahmā hi paraḥ paro̭ hi brahmā tāni vā etānyava̭rāṇi parāgṃ̭si nyāsa evātya̭recaya-dya evaṃ-ve~detyupaniṣat || 78.11 (tai. ara. 6.78.1)
4.54 jñāna sādhana nirūpaṇaṃ
prājāpatyo hārṷṇi-ssuparṇeyaḥ̭ prajāpa̭ti-mpitara-mupa̭sasāra ki-mbha̭gavantaḥ pa̭ramaṃ-va~̭dantīti tasmai pro̭vāca,
satyena̭ vāyurāvā̭ti satye-nā̭dityo ro̭cate divi satyaṃ-vā~caḥ pra̭tiṣṭhā satye sarva-mprati̭ṣṭhita-ntasmā-thsatya-mpa̭ramaṃ-va~da̭nti,
tapa̭sā devā devatā-magra̭ āya-ntapasarṣa̭ya-ssuvaranva̭-vinda-ntapa̭sā sapatnā-npraṇṷdā-mārā̭tī stapa̭si sarva-mprati̭ṣṭhita-ntasmā-ttapaḥ̭ paramaṃ-va~da̭nti,
damḙna dāntāḥ kilbiṣa̭-mavadhūnvanti damḙna brahmacāriṇa-ssuva̭ragaccha-ndamo̭ bhūtānā-ndurādharṣa-ndamḙ sarva-mprati̭ṣṭhita-ntasmā-ddamaḥ̭ paramaṃ-va~da̭nti,
śamḙna śāntā-śśiva-mācara̭nti śamḙna nāka-mmunayo-'nvavi̭ndan chamo̭ bhūtānā-ndurādharṣa-ñchamḙ sarva-mprati̭ṣṭhita-ntasmācchamaḥ̭ paramaṃ-va~da̭nti,
dānaṃ-ya~jñānāṃ-va~rṷ̄tha-ndakṣi̭ṇā loke dātāragṃ̭ sarva bhūtānyṷpajīvanti̭ dānenārā̭tī-rapā̭nudanta dānena̭ dviṣanto mitrā bha̭vanti dāne sarva-mprati̭ṣṭhita-ntasmā-ddāna-mpa̭ramaṃ-va~da̭nti,
dharmo viśva̭sya jaga̭taḥ pratiṣṭhā loke dharmiṣṭha̭-mprajā ṷpasarpanti̭ dharmeṇa̭ pāpa-ma̭panuda̭ti dharme sarva-mprati̭ṣṭhita-ntasmā-ddharma-mpa̭ramaṃ-va~da̭nti,
prajana̭naṃ-vai~ pra̭tiṣṭhā loke sādhu prajāyā stantun-ta̭nvānaḥ pi̭tṛṇā ma̭nṛṇo bhava̭ti tadḙva tasyā anṛ̭ṇa-ntasmā-tprajana̭na-mparamaṃ-va~da̭ntya,
gnayo vai trayī̭ vidyā dḙvayānaḥ panthā̭ gārhapatya ṛk-pṛ̭thivī ra̭thantara-ma̭nvāhā-ryapaca̭naṃ-ya~jṷrantari̭kṣaṃ-vā~madevya mā̭havanīya-ssāma̭suvargo loko bṛhat-tasmā̭-dagnī-npa̭ramaṃ-va~da̭ntya,
gnihotragṃ sā̭ya-mprāta-rgṛhāṇāṃ-niṣkṛ̭ti-ssvi̭ṣṭagṃ suhutaṃ-ya~̭jñakratūnā-mprāya̭ṇagṃ suvargasya̭ lokasya jyoti-stasmā̭-dagnihotra-mpa̭ramaṃ-va~da̭nti,
yajña iti̭ yajñena hi devā diva̭-ṅgatā yajñenāsṷrā-napā̭nudanta yajñena̭ dviṣanto mitrā bha̭vanti yajñe sarva-mprati̭ṣṭhita-ntasmā-dyajña-mpa̭ramaṃ-va~da̭nti,
mānasaṃ-vai~ prā̭jāpatya-mpavitra̭-mmānasena mana̭sā sādhu pa̭śyati mānasā ṛṣa̭yaḥ prajā a̭sṛjanta mānase sarva-mprati̭ṣṭhita-ntasmā-nmānasa-mpa̭ramaṃ-va~da̭nti,
nyāsa ityāhṷ-rmanīṣiṇo brahmāṇa̭-mbrahmā viśvaḥ̭ katama-ssva̭yabhuṃḥ prajāpa̭ti-ssaṃva~thsara iti̭, saṃva~thsaro̭ 'sāvā̭dityo ya eṣa ā̭ditye purṷṣa-ssa pa̭rameṣṭhī brahmātmā,
yābhi̭rāditya-stapa̭ti raśmibhistābhiḥ̭ parjanyo̭ varṣati parjanyḙ-nauṣadhi-vanaspatayaḥ prajā̭yanta oṣadhi-vanaspatibhi-ranna̭-mbhavatyannḙna prāṇāḥ prāṇai-rbala-mbalḙna tapa-stapa̭sā śraddhā śraddhayā̭ medhā medhayā̭ manīṣā ma̭nīṣayā mano mana̭sā śānti-śśāntyā̭ citta-ñcittena smṛtigg smṛtyā smāragg smārḙṇa vijñānaṃ̭-vi~jñānḙ-nātmānaṃ̭-ve~dayati tasmā̭danna-ndadan-thsarvāṇyetāni̭ dadā-tyannā-tprāṇā bha̭vanti,
bhūtānā-mprāṇai-rmano mana̭saśca vijñānaṃ̭-vi~jñānā̭-dānando bra̭hma yoni-ssa vā eṣa purṷṣaḥ pañcadhā pa̭ñcātmā yena sarva̭mida-mprota̭-mpṛthivī cāntari̭kṣa-ñca dyauśca diśa̭ścāvāntaradiśāśca sa vai sarva̭mida-ñjagathsa sabhūtagṃ̭ sa bhavya-ñji̭jñāsa klṛpta ṛ̭tajā rayi̭ṣṭhā,
śraddhā satyo maha̭svā-ntapaso pari̭ṣṭhād (vari̭ṣṭhād) jñātvā̭ tameva-mmana̭sā hṛdā ca bhūyo̭ na mṛtyu-mupa̭yāhi vidvā-ntasmā-nnyāsa-meṣā-ntapa̭sā-matiriktamāhṷ-rvasuraṇvo̭ vibhūra̭si prāṇe tvamasi̭ sandhātā
brahma̭-ntvamasi̭ viśvadhṛttḙ-jodās tvama̭syagni-ra̭si varcodā-stvama̭si sūrya̭sya dyumnodā stvama̭si candrama̭sa upayāmagṛ̭hīto-'si brahmaṇe tvā mahasa,
omityātmānaṃ̭-yu~ñjītaitadvai ma̭hopaniṣa̭da-ndevānā-ṅguhyaṃ-ya~ evaṃ-ve~da̭ brahmaṇo̭ mahimāna̭-māpnoti tasmā-dbrahmaṇo̭ mahimāna̭-mityupaniṣat || 79.20 (tai. ara. 6.79.1)
jñānayajñaḥ (4.55)
tasyaivaṃ-vi~duṣo̭ yajñasyātmā yaja̭mānaḥ-śradhdāpatnī śarī̭ra-middhmamuro vedi-rlomā̭ni
baraḥi-rvedaḥ-śikhā hṛda̭yaṃ-yū~paḥ kāma ājya̭-mmanyuḥ paśu-stapo-'gni-rdamaḥ̭ śamayitā dakṣi̭ṇā-vāghotā prāṇa ṷdgatā
cakṣṷradhvaryu-rmano brahmā śrotra̭magnī-dhyāvadhdriya̭te
sā dīkṣā yadaśrnā̭ti tadhdavi-ryatpiba̭ti tada̭sya somapānaṃ-ya~drama̭te
tadṷpasado ya-thsañcara̭-tyupaviśa̭-tyuttiṣṭha̭te ca sapra̭vargyo̭
yanmukha-ntadā̭havanīyo yā vyāhṛ̭ti-rāhuti-ryada̭sya vijñāna-ntajjuhoti yathsāya-mprātara̭tti tathsamidhaṃ-ya~tprāta-rmaddhyandi̭nagṃ sāya-ñca tāni sava̭nāni ye
a̭horātre te da̭rśapūrṇamāsau ye-'rdhamāsāśca māsāśca te cā̭turmāsyāni ya ṛtavaste pa̭śubandhā ye saṃ̭va~thsarāśca̭ parivathsarāśca te-'ha̭rgaṇā-ssa̭rva vedasaṃ-vā~
eta-thsatraṃ-ya~nmara̭ṇa-ntada̭vabhṛtha̭ etadvai ja̭rāmarya-magnihotragṃ satraṃ-ya~ evaṃ-vi~dvā-nṷdagaya̭ne pramīya̭te
devānā̭meva ma̭himāna̭-ṅgatvā-''dityasya sāyṷjya-ṅgacchatyatha yo da̭kṣiṇe pramīya̭te
pitṛṇā-meva ma̭himāna̭-ṅgatvā candrama̭sa-ssāyṷjyagṃ salokatā̭-māpnotyetau vai sūryā candramasau-rmahimānau brāhmaṇo
vidvā-nabhija̭yati tasmā-dbrahmaṇo̭ mahimāna̭māpnoti tasmā-dbrahmaṇo̭ mahimāna̭-mityupaniṣat || 80.1 (tai. ara. 6.80.1)
saha nā̭ vavatu | saha naṷ bhunaktu | saha vīrya̭-ṅkaravāvahai | tejasvinā vadhī̭tamastu mā vi̭dviṣāvahai ||
|| oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ̭ ||
iti mahānārāyaṇopaniṣa-thsamāptā
(ambhasyaika̭pañcāśacchataṃ - jātavḙdase catṷrdaśa - bhūrannaṃ - bhūragnaye - bhūragnaye caika̭mekaṃ - pāhi - pāhi catvāri̭ catvāri - ya-śchanda̭sā-ndve - namo brahma̭ṇe - ṛta-ntapo - yathā̭ vṛkṣasyaika̭ meka - maṇoraṇī̭yāg ścatṷstrigṃśath - sahasraśī̭ṣagṃ ṣaṭvi̭gṃśati - rādityo vā eṣa - ā̭dityo vai teja eka̭mekaṃ - nidha̭napataye trayo̭vigṃśatiḥ - sadyojāta-ntrīṇi̭ - vāmadevāyaika̭ - maghorebhya - statpurṷṣāya dve dve - īśāno - namo hiraṇyabāhava eka̭meka - mṛtagṃ satya-ndve - sarvo vai catvāri - kadrudrāya trīṇi - yasya vai kaṅka̭tī - kṛṇuṣva pājo - 'di̭ti - rāpo vā idagṃ sarva meka̭meka - māpaḥ̭ punantu catvā - ryagniśca - sūryaśca nava̭ - navomiti̭ catvā - ryāyā̭tu pacau - jo̭-'si daśo - ttamḙ catvāri - ghṛṇistrīṇi - brahma̭metu māṃ-yā~ste brahmahatyā-ndvāda̭śa - brahma̭ medhayā-'dyā na̭ ima-mbhrṷ̄ṣahatyāṃ - brahma̭ medhavā brahmā devānā̭midaṃ-vī~̭rahatyāmekānna vi̭gṃśati rekānnavi̭gṃśati--r medhā devī - medhā-mma indra̭ścatvāri̭ catvāryā - mā-mmedhā dve - mayi̭ medhā meka- mapai̭tu - paraṃ - ~vāta̭-mprāṇa - ma̭mutrabhūyā-d- ddharigṃ - śalkai̭ragniṃ - mā chi̭do mṛtyo - mā no̭ mahāntaṃ - māna̭stoke - prajā̭pate - svastidā - trya̭mbakaṃ - ~ye tḙ sahasra-ndve dve - mṛtyave svāhaikaṃ̭ - devakṛ̭tasyaikā̭daśa - yadvo̭ devāḥ - kāmo-'kārṣīn - manyurakārṣī-ddve dve - tilāñjuhomi gāva-śśriya-mpra̭jāḥ pañca - tilāḥ kṛṇṣāścora̭sya śrīḥ prajñātu jātavḙda-ssapta - prāṇa vā-ktvak chira uttiṣṭha puruṣa̭ pañca - pṛthivī śabda mano vāg vyaktā-''tmā-'ntarātmā paramātmā me kṣudhe-'nnamaya pañca̭daśā - gnaye svāhaika̭catvārigṃśa - rdo ntadbrahma nava̭ - śraddhāyā-mprāṇe niviṣṭa ścatṷrvigṃśatiḥ - śraddhāyā-ndaśā - ṅguṣṭha mātraḥ puruṣo dve - vāmma̭ āsannaṣṭau - vayaḥ̭ suparṣāḥ - prāṇānā-ṅgranthirasi dve dve - namo rudrāyaikaṃ - tvama̭gne dyubhir dve - śivena̭ me santi̭ṣṭhasva - satyaṃ - prā̭jāpatya - stasyaiva meka̭ meka maśatiḥ)