તૈત્તિરીય અરણ્યક - ચતુર્થઃ પ્રશ્નઃ
ૐ સહ ના વવતુ । સહ નૌ ભુનક્તુ ।
ૐ સહ ના વવતુ । સહ નૌ ભુનક્તુ ।
સહ વીર્ય-ઙ્કરવાવહૈ । તેજસ્વિના વધીતમસ્તુ મા વિદ્વિષાવહૈ ॥
ૐ શાન્તિ-શ્શાન્તિ-શ્શાન્તિઃ ॥
અમ્ભસ્યપારે (4.1)
અમ્ભસ્યપારે (4.1)
અમ્ભસ્ય પારે ભુવનસ્ય મદ્ધ્યે નાકસ્ય પૃષ્ઠે મહતો મહીયાન્ ।
શુક્રેણ જ્યોતીગ્ંષિ સમનુપ્રવિષ્ટઃ પ્રજાપતિશ્ચરતિ ગર્ભે અન્તઃ ।
યસ્મિન્નિદગ્ં સઞ્ચ વિચૈતિ સર્વં-યઁસ્મિ-ન્દેવા અધિ વિશ્વે નિષેદુઃ ।
તદેવ ભૂત-ન્તદુ ભવ્યમા ઇદ-ન્તદક્ષરે પરમે વ્યોમન્ન્ ।
યેના વૃત-ઙ્ખઞ્ચ દિવ-મ્મહીઞ્ચ યેનાદિત્ય-સ્તપતિ તેજસા ભ્રાજસા ચ ।
યમન્ત-સ્સમુદ્રે કવયો વયન્તિ યદક્ષરે પરમે પ્રજાઃ ।
યતઃ પ્રસૂતા જગતઃ પ્રસૂતી તોયેન જીવાન્ વ્યચસર્જ (વ્યસસર્જ) ભૂમ્યામ્ ।
યદોષધીભિઃ પુરુષા-ન્પશૂગ્શ્ચ વિવેશ ભૂતાનિ ચરાચરાણિ ।
અતઃ પર-ન્નાન્ય-દણીયસહિ પરા-ત્પરં-યઁ-ન્મહતો મહાન્તમ્ ।
યદેક-મવ્યક્ત-મનન્તરૂપં-વિઁશ્વ-મ્પુરાણ-ન્તમસઃ પરસ્તાત્ ॥ 1.5 (તૈ. અર. 6.1.1)
તદેવર્ત-ન્તદુ સત્યમાહુ-સ્તદેવ બ્રહ્મ પરમ-ઙ્કવીનામ્ ।
તદેવર્ત-ન્તદુ સત્યમાહુ-સ્તદેવ બ્રહ્મ પરમ-ઙ્કવીનામ્ ।
ઇષ્ટાપૂર્ત-મ્બહુધા જાત-ઞ્જાયમાનં-વિઁશ્વ-મ્બિભર્તિ ભુવનસ્ય નાભિઃ ।
તદેવાગ્નિ-સ્તદ્વાયુ-સ્તથ્સૂર્યસ્તદુ ચન્દ્રમાઃ ।
તદેવ શુક્રમમૃત-ન્તદ્બ્રહ્મ તદાપ-સ્સ પ્રજાપતિઃ ।
સર્વે નિમેષા જજ્ઞિરે વિદ્યુતઃ પુરુષાદધિ ।
કલા મુહૂર્તાઃ કાષ્ઠાશ્ચાહો-રાત્રાશ્ચ સર્વશઃ ।
અર્ધમાસા માસા ઋતવઃ સંવઁથ્સરશ્ચ કલ્પન્તામ્ ।
સ આપઃ પ્રદુઘે ઉભે ઇમે અન્તરિક્ષ-મથો સુવઃ ।
નૈન-મૂર્ધ્વ-ન્ન તિર્ય-ઞ્ચ ન મદ્ધ્યે પરિજગ્રભત્ ।
ન તસ્યેશે કશ્ચન તસ્ય નામ મહદ્યશઃ ॥ 1.10 (તૈ. અર. 6.1.2)
ન સદૃંશે તિષ્ઠતિ રૂપમસ્ય ન ચક્ષુષા પશ્યતિ કશ્ચનૈનમ્ ।
ન સદૃંશે તિષ્ઠતિ રૂપમસ્ય ન ચક્ષુષા પશ્યતિ કશ્ચનૈનમ્ ।
હૃદા મનીષા મનસા-ઽભિ ક્લૃપ્તો ય એનં-વિઁદુ-રમૃતાસ્તે ભવન્તિ ।
અદ્ભ્ય-સ્સમ્ભૂતો હિરણ્યગર્ભ ઇત્યષ્ટૌ ।
એષ હિ દેવઃ પ્રદિશો-ઽનુ સર્વાઃ પૂર્વો હિ જાત-સ્સ ઉ ગર્ભે અન્તઃ ।
સ વિજાયમાન-સ્સજનિષ્યમાણઃ પ્રત્યં-મુખા સ્તિષ્ઠતિ વિશ્વતોમુખઃ ।
વિશ્વતશ્ચ-ક્ષુરુત વિશ્વતો મુખો વિશ્વતો હસ્ત ઉત વિશ્વતસ્પાત્ ।
સ-મ્બાહુભ્યા-ન્નમતિ સ-મ્પતત્રૈ-ર્દ્યાવા પૃથિવી જનય-ન્દેવ એકઃ ।
વેનસ્ત-ત્પશ્યન્. વિશ્વા ભુવનાનિ વિદ્વાન્. યત્ર વિશ્વ-મ્ભવત્યેક-નીલમ્ ।
યસ્મિન્નિદગ્ં સઞ્ચ વિચૈકગ્ં સ ઓતઃ પ્રોતશ્ચ વિભુઃ પ્રજાસુ ।
પ્રતદ્વોચે અમૃતન્નુ વિદ્વા-ન્ગન્ધર્વો નામ નિહિત-ઙ્ગુહાસુ ॥ 1.15 (તૈ. અર. 6.1.3)
ત્રીણિ પદા નિહિતા ગુહાસુ યસ્તદ્વેદ સવિતુઃ પિતા-ઽસત્ ।
ત્રીણિ પદા નિહિતા ગુહાસુ યસ્તદ્વેદ સવિતુઃ પિતા-ઽસત્ ।
સ નો બન્ધુ-ર્જનિતા સ વિધાતા ધામાનિ વેદ ભુવનાનિ વિશ્વા ।
યત્ર દેવા અમૃતમાન-શાનાસ્તૃતીયે ધામાન્ય-ભ્યૈરયન્ત ।
પરિ દ્યાવાપૃથિવી યન્તિ સદ્યઃ પરિ લોકા-ન્પરિ દિશઃ પરિ સુવઃ ।
ઋતસ્ય તન્તું-વિઁતતં-વિઁચૃત્ય તદપશ્ય-ત્તદભવ-ત્પ્રજાસુ ।
પરીત્ય લોકા-ન્પરીત્ય ભૂતાનિ પરીત્ય સર્વાઃ પ્રદિશો દિશશ્ચ ।
પ્રજાપતિઃ પ્રથમજા ઋતસ્યાત્મના-ઽઽત્માન-મભિ-સમ્બભૂવ ।
સદસસ્પતિ-મદ્ભુત-મ્પ્રિયમિન્દ્રસ્ય કામ્યમ્ ।
સનિ-મ્મેધા મયાસિષમ્ ।
ઉદ્દીપ્યસ્વ જાતવેદો ઽપઘ્નન્નિર્-ઋતિ-મ્મમ ॥ 1.19 (તૈ. અર. 6.1.4)
પશૂગ્શ્ચ મહ્યમાવહ જીવનઞ્ચ દિશો દિશ ।
પશૂગ્શ્ચ મહ્યમાવહ જીવનઞ્ચ દિશો દિશ ।
માનો હિગ્ંસી જ્જાતવેદો ગામશ્વ-મ્પુરુષ-ઞ્જગત્ ।
અબિભ્રદગ્ન આગહિ શ્રિયા મા પરિપાતય ॥ 1.21 (તૈ. અર. 6.1.5)
ગાયત્રી મન્ત્રાઃ (4.2)
ગાયત્રી મન્ત્રાઃ (4.2)
પુરુષસ્ય વિદ્મ સહસ્રાક્ષસ્ય મહાદેવસ્ય ધીમહિ । તન્નો રુદ્રઃ પ્રચોદયાત્ ॥
તત્પુરુષાય વિદ્મહે મહાદેવાય ધીમહિ । તન્નો રુદ્રઃ પ્રચોદયાત્ ॥
તત્પુરુષાય વિદ્મહે વક્રતુણ્ડાય ધીમહિ । તન્નો દન્તિઃ પ્રચોદયાત્ ॥
તત્પુરુષાય વિદ્મહે ચક્રતુણ્ડાય ધીમહિ । તન્નો નન્દિઃ પ્રચોદયાત્ ॥
તત્પુરુષાય વિદ્મહે મહાસેનાય ધીમહિ । તન્નઃ ષણ્મુખઃ પ્રચોદયાત્ ॥
તત્પુરુષાય વિદ્મહે સુવર્ણપક્ષાય ધીમહિ । તન્નો ગરુડઃ પ્રચોદયાત્ ॥
વેદાત્મનાય વિદ્મહે હિરણ્યગર્ભાય ધીમહિ । તન્નો બ્રહ્મ પ્રચોદયાત્ ॥
નારાયણાય વિદ્મહે વાસુદેવાય ધીમહિ । તન્નો વિષ્ણુઃ પ્રચોદયાત્ ॥
વજ્રનખાય વિદ્મહે તીક્ષ્ણ-દગ્ગ્ષ્ટ્રાય ધીમહિ । તન્નો નારસિગ્ંહઃ પ્રચોદયાત્ ॥
ભાસ્કરાય વિદ્મહે મહદ્દ્યુતિકરાય ધીમહિ । તન્નો આદિત્યઃ પ્રચોદયાત્ ॥
વૈશ્વાનરાય વિદ્મહે લાલીલાય ધીમહિ । તન્નો અગ્નિઃ પ્રચોદયાત્ ॥
કાત્યાયનાય વિદ્મહે કન્યકુમારિ ધીમહિ । તન્નો દુર્ગિઃ પ્રચોદયાત્ ॥ 1.33 (તૈ. અર. 6.1.5-7)
દૂર્વા સૂક્તં (4.3)
દૂર્વા સૂક્તં (4.3)
સહસ્રપરમા દેવી શતમૂલા શતાઙ્કુરા ।
સર્વગ્ં હરતુ મે પાપ-ન્દૂર્વા દુઃસ્વપ્ન નાશની ।
કાણ્ડા-ત્કાણ્ડા-ત્પ્રરોહન્તી પરુષઃ પરુષઃ પરિ ।
એવા નો દૂર્વે પ્રતનુ સહસ્રેણ શતેન ચ ।
એવા નો દૂર્વે પ્રતનુ સહસ્રેણ શતેન ચ ।
યા શતેન પ્રતનોષિ સહસ્રેણ વિરોહસિ ।
તસ્યાસ્તે દેવીષ્ટકે વિધેમ હવિષા વયમ્ ।
અશ્વક્રાન્તે રથક્રાન્તે વિષ્ણુક્રાન્તે વસુન્ધરા ।
શિરસા ધારયિષ્યામિ રક્ષસ્વ મા-મ્પદે પદે ॥ 1.37 (તૈ. અર. 6.1.8)
મૃત્તિકા સૂક્તમ્ (4.4)
મૃત્તિકા સૂક્તમ્ (4.4)
ભૂમિ-ર્ધેનુ-ર્ધરણી લોકધારિણી ।
ઉધૃતા-ઽસિ વરાહેણ કૃષ્ણેન શત બાહુના ।
મૃત્તિકે હન મે પાપં-યઁન્મયા દુષ્કૃત-ઙ્કૃતમ્ ।
મૃત્તિકે બ્રહ્મદત્તા-ઽસિ કાશ્યપેનાભિમન્ત્રિતા ।
મૃત્તિકે દેહિ મે પુષ્ટિ-ન્ત્વયિ સર્વ-મ્પ્રતિષ્ઠિતમ્ ॥ 1.39
મૃત્તિકે પ્રતિષ્ઠિતે સર્વ-ન્તન્મે નિર્ણુદ મૃત્તિકે ।
મૃત્તિકે પ્રતિષ્ઠિતે સર્વ-ન્તન્મે નિર્ણુદ મૃત્તિકે ।
તયા હતેન પાપેન ગચ્છામિ પરમા-ઙ્ગતિમ્ ॥ 1.40 (તૈ. અર. 6.1.9)
શત્રુજય મન્ત્રાઃ (4.5)
શત્રુજય મન્ત્રાઃ (4.5)
યત ઇન્દ્ર ભયામહે તતો નો અભય-ઙ્કૃધિ ।
મઘવન્ છગ્ધિ તવ તન્ન ઊતયે વિદ્વિષો વિમૃધો જહિ ।
સ્વસ્તિદા વિશસ્પતિ-ર્વૃત્રહા વિમૃધો વશી ।
વૃષેન્દ્રઃ પુર એતુ ન-સ્સ્વસ્તિદા અભયઙ્કરઃ ।
સ્વસ્તિ ન ઇન્દ્રો વૃદ્ધશ્રવા-સ્સ્વસ્તિ નઃ પૂષા વિશ્વવેદાઃ ।
સ્વસ્તિ નસ્તાર્ક્ષ્યો અરિષ્ટનેમિ-સ્સ્વસ્તિ નો બૃહસ્પતિ-ર્દધાતુ ।
આપાન્ત-મન્યુસ્તૃપલપ્રભર્મા ધુનિ-શ્શિમીવાં-છરુમાગ્ં ઋજીષી ।
સોમો વિશ્વાન્યતસા વનાનિ નાર્વાગિન્દ્ર-મ્પ્રતિમાનાનિ દેભુઃ ॥ 1.44
બ્રહ્મ જજ્ઞાન-મ્પ્રથમ-મ્પુરસ્તા-દ્વિસીમત-સ્સુરુચો વેન આવઃ ।
બ્રહ્મ જજ્ઞાન-મ્પ્રથમ-મ્પુરસ્તા-દ્વિસીમત-સ્સુરુચો વેન આવઃ ।
સ બુધ્નિયા ઉપમા અસ્ય વિષ્ઠા-સ્સતશ્ચ યોનિ-મસતશ્ચ વિવઃ ।
સ્યોના પૃથિવિ ભવા નૃક્ષરા નિવેશની । યચ્છા ન-શ્શર્મ સપ્રથાઃ ।
ગન્ધદ્વારા-ન્દુરાધર્ષા-ન્નિત્યપુષ્ટા-ઙ્કરીષિણીમ્ ।
ઈશ્વરીગ્ં સર્વભૂતાના-ન્તામિહોપહ્વયે શ્રિયમ્ ।
શ્રીર્મે ભજતુ । અલક્ષ્મીર્મે નશ્યતુ ।
વિષ્ણુમુખા વૈ દેવા-શ્છન્દો-ભિરિમાંલ્લોઁકા-નનપજય્ય-મભ્યજયન્ન્ ।
મહાગ્ં ઇન્દ્રો વજ્રબાહુ-ષ્ષોડશી શર્મ યચ્છતુ ॥ 1.48 (તૈ. અર. 6.1.10)
સ્વસ્તિ નો મઘવા કરોતુ હન્તુ પાપ્માનં-યોઁ-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ ।
સ્વસ્તિ નો મઘવા કરોતુ હન્તુ પાપ્માનં-યોઁ-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ ।
સોમાનગ્ગ્ સ્વરણ-ઙ્કૃણુહિ બ્રહ્મણસ્પતે ।
કક્ષીવન્તં-યઁ ઔશિજમ્ ।
શરીરં-યઁજ્ઞશમલ-ઙ્કુસીદ-ન્તસ્મિ-ન્થ્સીદતુ યો-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ ।
ચરણ-મ્પવિત્રં-વિઁતત-મ્પુરાણં-યેઁન પૂત-સ્તરતિ દુષ્કૃતાનિ ।
તેન પવિત્રેણ શુદ્ધેન પૂતા અતિ પાપ્માન-મરાતિ-ન્તરેમ ।
સજોષા ઇન્દ્ર સગણો મરુદ્ભિ-સ્સોમ-મ્પિબ વૃત્રહઞ્છૂર વિદ્વાન્ ।
જહિ શત્રૂગ્ં રપ મૃધો નુદસ્વાથાભય-ઙ્કૃણુહિ વિશ્વતો નઃ ।
સુમિત્રા ન આપ ઓષધય-સ્સન્તુ દુર્મિત્રાસ્તસ્મૈ ભૂયાસુ-ર્યા-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ । 1.53 (તૈ. અર. 6.1.11)
આપો હિષ્ઠા મયો ભુવસ્તા ન ઊર્જે દધાતન ।
આપો હિષ્ઠા મયો ભુવસ્તા ન ઊર્જે દધાતન ।
મહેરણાય ચક્ષસે ।
યો વઃ શિવતમો રસ-સ્તસ્ય ભાજયતે હ નઃ ।
ઉશતી-રિવ માતરઃ ।
તસ્મા અરઙ્ગમામવો યસ્ય ક્ષયાય જિન્વથ ।
આપો જનયથા ચ નઃ ॥ 1.54 (તૈ. અર. 6.1.12)
અઘમર્ષણ સૂક્તમ્ (4.6)
અઘમર્ષણ સૂક્તમ્ (4.6)
હિરણ્યશૃઙ્ગં-વઁરુણ-મ્પ્રપદ્યે તીર્થ-મ્મે દેહિ યાચિતઃ ।
યન્મયા ભુક્ત-મસાધૂના-મ્પાપેભ્યશ્ચ પ્રતિગ્રહઃ ।
યન્મે મનસા વાચા કર્મણા વા દુષ્કૃત-ઙ્કૃતમ્ ।
તન્ન ઇન્દ્રો વરુણો બૃહસ્પતિઃ સવિતા ચ પુનન્તુ પુનઃ પુનઃ ।
નમો-ઽગ્નયે-ઽફ્સુમતે નમ ઇન્દ્રાય નમો વરુણાય નમો વારુણ્યૈ નમો-ઽદ્ભ્યઃ ॥ 1.57
યદપા-ઙ્ક્રૂરં-યઁદમેદ્ધ્યં-યઁદશાન્ત-ન્તદપગચ્છતાત્ ।
યદપા-ઙ્ક્રૂરં-યઁદમેદ્ધ્યં-યઁદશાન્ત-ન્તદપગચ્છતાત્ ।
અત્યાશના-દતીપાના-દ્યચ્ચ ઉગ્રા-ત્પ્રતિગ્રહાત્ ।
તન્નો વરુણો રાજા પાણિના હ્યવમર્શતુ ।
સો-ઽહમપાપો વિરજો નિર્મુક્તો મુક્તકિલ્બિષઃ ।
નાકસ્ય પૃષ્ઠમારુહ્ય ગચ્છે-દ્બ્રહ્મસલોકતામ્ ।
યશ્ચાફ્સુ વરુણ-સ્સ પુનાત્વઘમર્ષણઃ ।
ઇમ-મ્મે ગઙ્ગે યમુને સરસ્વતિ શુતુદ્રિ સ્તોમગ્ં સચતા પરુષ્ણિયા ।
અસિક્નિયા મરુદ્વૃધે વિતસ્તયા-ઽઽર્જીકીયે શૃણુહ્યા સુષોમયા ।
ઋતઞ્ચ સત્યઞ્ચા-ભીદ્ધા ત્તપસો-ઽદ્ધ્યજાયત ।
તતો રાત્રિ-રજાયત તતઃ સમુદ્રો અર્ણવઃ ॥ 1.63 (તૈ. અર. 6.1.13)
સમુદ્રા-દર્ણવા-દધિ સંવઁથ્સરો અજાયત ।
સમુદ્રા-દર્ણવા-દધિ સંવઁથ્સરો અજાયત ।
અહોરાત્રાણિ વિદધ-દ્(મિદધદ્) વિશ્વસ્ય મિષતો વશી ।
ઊર્યાચન્દ્રમસૌ ધાતા યથા પૂર્વ મકલ્પયત્ ।
દિવઞ્ચ પૃથિવી-ઞ્ચાન્તરિક્ષ મથો સુવઃ ।
ય-ત્પૃથિવ્યાગ્ં રજસ્સ્વ માન્તરિક્ષે વિરોદસી ।
ઇમાગ્ સ્તદાપો વરુણઃ પુનાત્વઘમર્ષણઃ ।
પુનન્તુ વસવઃ પુનાતુ વરુણઃ પુનાત્વઘમર્ષણઃ ।
એષ ભૂતસ્ય મદ્ધ્યે ભુવનસ્ય ગોપ્તા ।
એષ પુણ્યકૃતાં-લોઁકાનેષ મૃત્યોર્-હિરણ્મયમ્ ।
દ્યાવાપૃથિવ્યોર્-હિરણ્મયગ્ં સગ્ગ્શ્રિતગ્ં સુવઃ । 1.66 (તૈ. અર. 6.1.14)
સ ન-સ્સુવ-સ્સગ્ં શિશાધિ ।
સ ન-સ્સુવ-સ્સગ્ં શિશાધિ ।
આર્દ્ર-ઞ્જ્વલતિ જ્યોતિ-રહમસ્મિ ।
જ્યોતિ-ર્જ્વલતિ બ્રહ્માહમસ્મિ ।
યો-ઽહમસ્મિ બ્રહ્માહમસ્મિ ।
અહમસ્મિ બ્રહ્માહમસ્મિ ।
અહમેવાહ-મ્મા-ઞ્જુહોમિ સ્વાહા ।
અકાર્ય-કાર્યવ કીર્ણી સ્તેનો ભ્રૂણહા ગુરુતલ્પગઃ ।
વરુણો-ઽપામઘમર્ષણ-સ્તસ્મા-ત્પાપા-ત્પ્રમુચ્યતે ।
રજોભૂમિસ્ત્વમાગ્ં રોદયસ્વ પ્રવદન્તિ ધીરાઃ ।
આક્રાન્-થ્સમુદ્રઃ પ્રથમે વિધર્મ-ઞ્જનય-ન્પ્રજા ભુવનસ્ય રાજા ।
વૃષા પવિત્રે અધિસાનો અવ્યે બૃહ-થ્સોમો વાવૃધે સુવાન ઇન્દુઃ ॥ 1.70
(પુરસ્તા--દ્યશો - ગુહાસુ - મમ - ચક્રતુણ્ડાય ધીમહિ - તીક્ષદગ્ગ્ષ્ઠ્રાય ધીમહિ - પરિ - પ્રતિષ્ઠિતં - દેભુ--ર્ યચ્છતુ - દધાતના- દ્ભ્યો - ઽર્ણવઃ - સુવો - રાજૈક-ઞ્ચ) (આ1)
દુર્ગા સૂક્તમ્ (4.7)
(પુરસ્તા--દ્યશો - ગુહાસુ - મમ - ચક્રતુણ્ડાય ધીમહિ - તીક્ષદગ્ગ્ષ્ઠ્રાય ધીમહિ - પરિ - પ્રતિષ્ઠિતં - દેભુ--ર્ યચ્છતુ - દધાતના- દ્ભ્યો - ઽર્ણવઃ - સુવો - રાજૈક-ઞ્ચ) (આ1)
દુર્ગા સૂક્તમ્ (4.7)
જાતવેદસે સુનવામ સોમ-મરાતીયતો નિદહાતિ વેદઃ ।
સ નઃ પર્ષદતિ દુર્ગાણિ વિશ્વા નાવેવ સિન્ધુ-ન્દુરિતા-ઽત્યગ્નિઃ ।
તામગ્નિવર્ણા-ન્તપસા જ્વલન્તીં-વૈઁરોચની-ઙ્કર્મફલેષુ જુષ્ટામ્ ।
દુર્ગા-ન્દેવીગ્ં શરણમહ-મ્પ્રપદ્યે સુતરસિ તરસે નમઃ ।
અગ્ને ત્વ-મ્પારયા નવ્યો અસ્માન્-થ્સ્વસ્તિ-ભિરતિ દુર્ગાણિ વિશ્વા ।
પૂશ્ચ પૃથ્વી બહુલા ન ઉર્વી ભવા તોકાય તનયાય શંયોઁઃ ।
વિશ્વાનિ નો દુર્ગહા જાતવેદ-સ્સિન્ધુ-ન્ન નાવા દુરિતા-ઽતિપર્ષિ ।
અગ્ને અત્રિવ-ન્મનસા ગૃણાનો-ઽસ્માક-મ્બોદ્ધ્યવિતા તનૂનામ્ ।
પૃતનાજિતગ્ં સહમાન-મુગ્રમગ્નિગ્ં હુવેમ પરમા-થ્સધસ્થાત્ ।
સ નઃ પર્ષદતિ દુર્ગાણિ વિશ્વા ક્ષામદ્દેવો અતિ દુરિતા-ઽત્યગ્નિઃ ।
પ્રત્નોષિ-કમીડ્યો અદ્ધ્વરેષુ સનાચ્ચ હોતા નવ્યશ્ચ સથ્સિ ।
સ્વાઞ્ચાગ્ને તનુવ-મ્પિપ્રયસ્વાસ્મભ્યઞ્ચ સૌભગમાયજસ્વ ।
ગોભિ-ર્જુષ્ટમયુજો નિષિક્ત-ન્તવેન્દ્ર વિષ્ણો-રનુસઞ્ચરેમ ।
નાકસ્ય પૃષ્ઠમભિ સંવઁસાનો વૈષ્ણવીં-લોઁક ઇહ માદયન્તામ્ ॥ 2.7 (દુરિતા-ઽત્યગ્નિશ્ચત્વારિ ચ) (તૈ. અર. 6.2.1)
[ ઓ-ઙ્કાત્યાયનાય વિદ્મહે કન્યકુમારિ ધીમહિ । તન્નો દુર્ગિઃ પ્રચોદયાત્ ॥ ]
વ્યાહૃતિ હોમ મન્ત્રાઃ (4.8)
વ્યાહૃતિ હોમ મન્ત્રાઃ (4.8)
ભૂ-રન્ન-મગ્નયે પૃથિવ્યૈ સ્વાહા, ભુવો-ઽન્નં-વાઁયવે-ઽન્તરિક્ષાય સ્વાહા, સુવરન્ન-માદિત્યાય દિવે સ્વાહા, ભૂર્ભુવસ્સુવ-રન્ન-ઞ્ચન્દ્રમસે દિગ્ભ્ય-સ્સ્વાહા, નમો દેવેભ્યઃ સ્વધા પિતૃભ્યો ભૂર્ભુવસ્સુવ-રન્નમોમ્ ॥ 3.1 (તૈ. અર. 6.3.1)
ભૂ-રગ્નયે પૃથિવ્યૈ સ્વાહા, ભુવો વાયવે-ઽન્તરિક્ષાય સ્વાહા ,
ભૂ-રગ્નયે પૃથિવ્યૈ સ્વાહા, ભુવો વાયવે-ઽન્તરિક્ષાય સ્વાહા ,
સુવરાદિત્યાય દિવે સ્વાહા, ભૂ-ર્ભુવસ્સુવ-શ્ચન્દ્રમસે દિગ્ભ્ય-સ્સ્વાહા,
નમો દેવેભ્યઃ સ્વધા પિતૃભ્યો ભૂર્ભુવસ્સુવ-રગ્ન ઓમ્ ॥ 4.1
ભૂ-રગ્નયે ચ પૃથિવ્યૈ ચ મહતે ચ સ્વાહા,
ભૂ-રગ્નયે ચ પૃથિવ્યૈ ચ મહતે ચ સ્વાહા,
ભુવો વાયવે ચાન્તરિક્ષાય ચ મહતે ચ સ્વાહા,
સુવરાદિત્યાય ચ દિવે ચ મહતે ચ સ્વાહા,
ભૂ-ર્ભુવસ્સુવ-શ્ચન્દ્રમસે ચ નક્ષત્રેભ્યશ્ચ દિગ્ભ્યશ્ચ મહતે ચ સ્વાહા,
નમો દેવેભ્યઃ સ્વધા પિતૃભ્યો ભૂર્ભુવસ્સુવ-ર્મહરોમ્ ॥ 5.1 (તૈ. અર. 6.4.1)
જ્ઞાનપ્રાપ્ત્યર્થા હોમમન્ત્રાઃ (4.9)
જ્ઞાનપ્રાપ્ત્યર્થા હોમમન્ત્રાઃ (4.9)
પાહિ નો અગ્ન એનસે સ્વાહા ।
પાહિ નો વિશ્વવેદસે સ્વાહા ।
યજ્ઞ-મ્પાહિ વિભાવસો સ્વાહા ।
સર્વ-મ્પાહિ શતક્રતો સ્વાહા ॥ 6.1 (તૈ. અર. 6.7.1)
પાહિ નો અગ્ન એકયા ।
પાહિ નો અગ્ન એકયા ।
પાહ્યુત દ્વિતીયયા ।
પાહ્યૂર્જ-ન્તૃતીયયા ।
પાહિ ગીર્ભિ-શ્ચતસૃભિ-ર્વસો સ્વાહા ॥ 7.1 (તૈ. અર. 6.6.1)
વેદાવિસ્મરણાય જપમન્ત્રાઃ (4.10)
વેદાવિસ્મરણાય જપમન્ત્રાઃ (4.10)
ય-શ્છન્દસા-મૃષભો વિશ્વરૂપ-શ્છન્દોભ્ય-શ્છન્દાગ્સ્યા વિવેશ ।
સચાગ્ં શિક્યઃ પુરો વાચોપનિષ-દિન્દ્રો જ્યેષ્ઠ ઇન્દ્રિયાય ઋષિભ્યો નમો દેવેભ્યઃ સ્વધા પિતૃભ્યો ભૂર્ભુવસ્સુવ-શ્છન્દ ઓમ્ ॥ 8.1 (તૈ. અર. 6.8.1)
નમો બ્રહ્મણે ધારણ-મ્મે અસ્ત્વ-નિરાકરણં-ધારયિતા ભૂયાસ-ઙ્કર્ણયો-શ્શ્રુત-મ્માચ્યોઢ્વ-મ્મમામુષ્ય ઓમ્ ॥ 9.1 (તૈ. અર. 6.9.1)
તપઃ પ્રશંસા (4.11)
નમો બ્રહ્મણે ધારણ-મ્મે અસ્ત્વ-નિરાકરણં-ધારયિતા ભૂયાસ-ઙ્કર્ણયો-શ્શ્રુત-મ્માચ્યોઢ્વ-મ્મમામુષ્ય ઓમ્ ॥ 9.1 (તૈ. અર. 6.9.1)
તપઃ પ્રશંસા (4.11)
ઋત-ન્તપઃ સત્ય-ન્તપઃ શ્રુત-ન્તપઃ શાન્ત-ન્તપો દમ સ્તપ-શ્શમસ્તપો દાન-ન્તપો યજ્ઞ-ન્તપો ભૂર્ભુવસ્સુવ-ર્બ્રહ્મૈ-તદુપાસ્યૈ-તત્તપઃ ॥ 10.1 (તૈ. અર. 6.10.1)
વિહિતાચરણ પ્રશંસા નિષિદ્ધાચરણ નિન્દા ચ (4.12)
વિહિતાચરણ પ્રશંસા નિષિદ્ધાચરણ નિન્દા ચ (4.12)
યથા વૃક્ષસ્ય સપુંષ્પિતસ્ય દૂરા-દ્ગન્ધો વાત્યેવ-મ્પુણ્યસ્ય કર્મણો દૂરા-દ્ગન્ધો વાતિ યથા-ઽસિધારા-ઙ્કર્તે-ઽવહિતા-મવક્રામે યદ્યુવે યુવે હવા વિહ્વયિષ્યામિ કર્ત-મ્પતિષ્યામીત્યેવ-મમૃતા-દાત્માન-ઞ્જુગુફ્સેત્ ॥ 11.1 (તૈ. અર. 6.11.1)
દહર વિદ્યા (4.13)
દહર વિદ્યા (4.13)
અણો-રણીયા-ન્મહતો મહીયા-નાત્મા ગુહાયા-ન્નિહિતો-ઽસ્ય જન્તોઃ ।
તમક્રતુ-મ્પશ્યતિ વીતશોકો ધાતુઃ પ્રસાદા-ન્મહિમાનમીશમ્ ।
સપ્ત પ્રાણાઃ પ્રભવન્તિ તસ્મા-થ્સપ્તાર્ચિષઃ સમિધઃ સપ્ત જિહ્વાઃ ।
સપ્ત ઇમે લોકા યેષુ ચરન્તિ પ્રાણા ગુહાશયા-ન્નિહિતા-સ્સપ્ત સપ્ત ।
અતઃ સમુદ્રા ગિરયશ્ચ સર્વે-ઽસ્મા-થ્સ્યન્દન્તે સિન્ધવ-સ્સર્વરૂપાઃ ।
અતશ્ચ વિશ્વા ઓષધયો રસાચ્ચ યેનૈષ ભૂત-સ્તિષ્ઠત્યન્તરાત્મા ।
બ્રહ્મા દેવાના-મ્પદવીઃ કવીના-મૃષિ-ર્વિપ્રાણા-મ્મહિષો મૃગાણામ્ ।
શ્યેનો ગૃધ્રાણાગ્ સ્વધિતિ-ર્વનાનાગ્ં સોમઃ પવિત્ર મત્યેતિ રેભન્ન્ ।
અજા મેકાં-લોઁહિત-શુક્લ-કૃષ્ણા-મ્બહ્વી-મ્પ્રજા-ઞ્જનયન્તીગ્ં સરૂપામ્ ।
અજો હ્યેકો જુષમાણો-ઽનુશેતે જહાત્યેના-મ્ભુક્ત-ભોગામજો-ઽન્યઃ ॥ 12.5 (તૈ. અર. 6.12.1)
હગ્ંસ-શ્શુચિષ-દ્વસુ-રન્તરિક્ષ-સદ્ધોતા વેદિષ-દતિથિ-ર્દુરોણસત્ ।
હગ્ંસ-શ્શુચિષ-દ્વસુ-રન્તરિક્ષ-સદ્ધોતા વેદિષ-દતિથિ-ર્દુરોણસત્ ।
નૃષ-દ્વરસ-દૃતસ-દ્વ્યોમસ-દબ્જા ગોજા ઋતજા અદ્રિજા ઋત-મ્બૃહત્ ।
ઘૃત-મ્મિમિક્ષિરે ઘૃતમસ્ય યોનિ-ર્ઘૃતે શ્રિતો ઘૃતમુવસ્ય ધામ ।
અનુષ્વધમાવહ માદયસ્વ સ્વાહા કૃતં-વૃઁષભ વક્ષિ હવ્યમ્ ।
સમુદ્રા દૂર્મિ-ર્મધુમાગ્ં ઉદાર-દુપાગ્ંશુના સમમૃતત્વ માનટ્ ।
ઘૃતસ્ય નામ ગુહ્યં-યઁદસ્તિ જિહ્વા દેવાના-મમૃતસ્ય નાભિઃ ।
વય-ન્નામ પ્રબ્રવામા ઘૃતેનાસ્મિન્. યજ્ઞે ધારયામા નમોભિઃ ।
ઉપ બ્રહ્મા શૃણવચ્છસ્યમાન-ઞ્ચતુઃ શૃઙ્ગો ઽવમી-દ્ગૌર એતત્ ।
ચત્વારિ શૃઙ્ગા ત્રયો અસ્ય પાદા દ્વે શીર.ષે સપ્ત હસ્તાસો અસ્ય ।
ત્રિધા બદ્ધો વૃષભો રોરવીતિ મહો દેવો મર્ત્યાગ્ં આવિવેશ ॥ 12.10 (તૈ. અર. 6.12.2)
ત્રિધા હિત-મ્પણિભિ-ર્ગુહ્યમાન-ઙ્ગવિ-દેવાસો ઘૃતમન્વવિન્દન્ન્ ।
ત્રિધા હિત-મ્પણિભિ-ર્ગુહ્યમાન-ઙ્ગવિ-દેવાસો ઘૃતમન્વવિન્દન્ન્ ।
ઇન્દ્ર એકગ્ં સૂર્ય એક-ઞ્જજાન વેના દેકગ્ગ્ સ્વધયા નિષ્ટતક્ષુઃ ।
યો દેવાના-મ્પ્રથમ-મ્પુરસ્તા-દ્વિશ્વાધિયો રુદ્રો મહર્ષિઃ ।
હિરણ્યગર્ભ-મ્પશ્યત જાયમાનગ્ં સનો દેવ-શ્શુભયા સ્મૃત્યા સંયુઁનક્તુ ।
યસ્માત્પર-ન્નાપર મસ્તિ કિઞ્ચિદ્યસ્મા-ન્નાણીયો ન જ્યાયો-ઽસ્તિ કશ્ચિત્ ।
વૃક્ષ ઇવ સ્તબ્ધો દિવિ તિષ્ઠ-ત્યેકસ્તેનેદ-મ્પૂર્ણ-મ્પુરુષેણ સર્વમ્ ॥ 12.13
(સન્યાસ સૂક્તમ્)
(સન્યાસ સૂક્તમ્)
ન કર્મણા ન પ્રજયા ધનેન ત્યાગેનૈકે અમૃતત્વ-માનશુઃ ।
પરેણ નાક-ન્નિહિત-ઙ્ગુહાયાં-વિઁભ્રાજદેત-દ્યતયો વિશન્તિ ॥
વેદાન્ત વિજ્ઞાન-સુનિશ્ચિતાર્થા-સ્સન્યાસ યોગાદ્યતય-શ્શુદ્ધ સત્ત્વાઃ ।
તે બ્રહ્મલોકે તુ પરાન્તકાલે પરામૃતા-ત્પરિમુચ્યન્તિ સર્વે ।
દહ્રં-વિઁપાપ-મ્પરમેશ્મ ભૂતં-યઁ-ત્પુણ્ડરીક-મ્પુરમદ્ધ્ય સગ્ગ્સ્થમ્ ।
તત્રાપિ દહ્ર-ઙ્ગગનં-વિઁશોક-સ્તસ્મિન્. યદન્તસ્ત-દુપાસિતવ્યમ્ ॥
યો વેદાદૌ સ્વરઃ પ્રોક્તો વેદાન્તે ચ પ્રતિષ્ઠિતઃ ।
તસ્ય પ્રકૃતિ-લીનસ્ય યઃ પરઃ સ મહેશ્વરઃ ॥ 12.17 (તૈ. અર. 6.12.3)
(અજો-ઽન્ય - આવિવેશ - સર્વે ચત્વારિ ચ)
નારાયણ સૂક્તં (4.14)
સહસ્રશીર્ષ-ન્દેવં-વિઁશ્વાક્ષં-વિઁશ્વ શ-મ્ભુવમ્ ।
(અજો-ઽન્ય - આવિવેશ - સર્વે ચત્વારિ ચ)
નારાયણ સૂક્તં (4.14)
સહસ્રશીર્ષ-ન્દેવં-વિઁશ્વાક્ષં-વિઁશ્વ શ-મ્ભુવમ્ ।
વિશ્વ-ન્નારાયણ-ન્દેવમક્ષર-મ્પરમ-મ્પદમ્ ।
વિશ્વતઃ પરમાન્નિત્યં-વિઁશ્વ-ન્નારાયણગ્ં હરિમ્ ।
વિશ્વમેવેદ-મ્પુરુષ-સ્ત-દ્વિશ્વમુપજીવતિ ।
પતિં-વિઁશ્વસ્યાત્મેશ્વરગ્ં શાશ્વતગ્ં શિવમચ્યુતમ્ ।
નારાયણ-મ્મહાજ્ઞેયં-વિઁશ્વાત્માન-મ્પરાયણમ્ ।
નારાયણ પરો જ્યોતિરાત્મા નારયણઃ પરઃ ।
નારાયણ પર-મ્બ્રહ્મ તત્ત્વ-ન્નારાયણઃ પરઃ ।
નારાયણ પરો ધ્યાતા ધ્યાન-ન્નારાયણઃ પરઃ ।
યચ્ચ કિઞ્ચિજ્-જગ-થ્સર્વ-ન્દૃશ્યતે શ્રૂયતે-ઽપિ વા । 13.4 (તૈ. અર. 6.13.1)
અન્ત-ર્બહિશ્ચ ત-થ્સર્વં-વ્યાઁપ્ય નારાયણ-સ્સ્થિતઃ ।
અન્ત-ર્બહિશ્ચ ત-થ્સર્વં-વ્યાઁપ્ય નારાયણ-સ્સ્થિતઃ ।
અનન્ત મવ્યય-ઙ્કવિગ્ં સમુદ્રે-ઽન્તં-વિઁશ્વ શભુંવઁમ્ ।
પદ્મકોશ-પ્રતીકાશગ્ં હૃદય-ઞ્ચાપ્યધોમુખમ્ ।
અધો નિષ્ટ્યા વિતસ્ત્યાન્તે નાભ્યામુપરિ તિષ્ઠતિ ।
જ્વાલમાલા કુલ-મ્ભાતી વિશ્વસ્યાયતન-મ્મહત્ ।
સન્તતગ્ં શિલાભિસ્તુ લમ્બત્યા કોશસન્નિભમ્ ।
તસ્યાન્તે સુષિરગ્ં સૂક્ષ્મ-ન્તસ્મિન્-થ્સર્વ-મ્પ્રતિષ્ઠિતમ્ ।
તસ્ય મદ્ધ્યે મહાનગ્નિ-ર્વિશ્વાર્ચિ-ર્વિશ્વતો મુખઃ ।
સો-ઽગ્રભુગ્ વિભજ-ન્તિષ્ઠ-ન્નાહાર-મજરઃ કવિઃ ।
તિર્યગૂર્ધ્વ મધ-શ્શાયી રશ્મયસ્તસ્ય સન્તતા ।
સન્તાપયતિ સ્વ-ન્દેહમાપાદતલ મસ્તકઃ ।
તસ્ય મદ્ધ્યે વહ્નિશિખા અણીયોર્ધ્વા વ્યવસ્થિતઃ ।
નીલતો યદ મદ્ધ્યસ્થા-દ્વિદ્યુલ્લેખેવ ભાસ્વરા ।
નીવાર શૂકવત્તન્વી પીતા ભાસ્વત્યણૂપમા ।
તસ્યા-શ્શિખાયા મદ્ધ્યે પરમાત્મા વ્યવસ્થિતઃ ।
સ બ્રહ્મ સ શિવ-સ્સ હરિ-સ્સેન્દ્ર-સ્સો-ઽક્ષરઃ પરમ-સ્સ્વરાટ્ ॥ 13.12 (તૈ. અર. 6.13.2)
(અપિ વા - સન્તતા ષટ્ ચ)
આદિત્ય મણ્ડલે પરબ્રહ્મોપાસનં (4.15)
(અપિ વા - સન્તતા ષટ્ ચ)
આદિત્ય મણ્ડલે પરબ્રહ્મોપાસનં (4.15)
આદિત્યો વા એષ એત-ન્મણ્ડલ-ન્તપતિ તત્ર તા ઋચસ્તદૃચા મણ્ડલગ્ં સ ઋચાં-લોઁકો-ઽથય એષ એતસ્મિ-ન્મણ્ડલે-ઽર્ચિ-ર્દીપ્યતે તાનિ સામાનિ સ સામ્નાં-લોઁકો-ઽથ ય એષ એતસ્મિ-ન્મણ્ડલે-ઽર્ચિષિ પુરુષસ્તાનિ યજૂગ્ંષિ સ યજુષા મણ્ડલગ્ં સ યજુષાં-લોઁક-સ્સૈષા ત્રય્યેવ વિદ્યા તપતિ ય એષો-ઽન્ત-રાદિત્યે હિરણ્મયઃ પુરુષઃ ॥ 14.1 (તૈ. અર. 6.14.1)
આદિત્યપુરુષસ્ય સર્વાત્મકત્વ પ્રદર્શનં (4.16)
આદિત્યપુરુષસ્ય સર્વાત્મકત્વ પ્રદર્શનં (4.16)
આદિત્યો વૈ તેજ ઓજો બલં-યઁશ-શ્ચક્ષુ-શ્શ્રોત્રમાત્મા મનો મન્યુ-ર્મનુ-ર્મૃત્યુ-સ્સત્યો મિત્રો વાયુરાકાશઃ પ્રાણો લોકપાલઃ કઃ કિ-ઙ્ક-ન્ત-થ્સત્યમન્ન-મમૃતા જીવો વિશ્વઃ કતમ-સ્સ્વયભુ-મ્બ્રહ્મૈ તદમૃત એષ પુરુષ એષ ભૂતાના-મધિપતિ-ર્બ્રહ્મણ-સ્સાયુજ્યગ્ં સલોકતા-માપ્નો-ત્યેતાસામેવ દેવતાનાગ્ં સાયુજ્યગ્ં સાર્ષ્ટિતાગ્ં સમાન લોકતા-માપ્નોતિ ય એવં-વેઁદેત્યુપનિષત્ ॥ 15.1 (તૈ. અર. 6.15.1)
શિવોપાસન મન્ત્રાઃ (4.17)
શિવોપાસન મન્ત્રાઃ (4.17)
નિધનપતયે નમઃ । નિધનપતાન્તિકાય નમઃ ।
ઊર્ધ્વાય નમઃ । ઊર્ધ્વલિઙ્ગાય નમઃ ।
હિરણ્યાય નમઃ । હિરણ્યલિઙ્ગાય નમઃ ।
સુવર્ણાય નમઃ । સુવર્ણલિઙ્ગાય નમઃ ।
દિવ્યાય નમઃ । દિવ્યલિઙ્ગાય નમઃ । 16.1 (તૈ. અર. 6.16.1)
ભવાય નમઃ । ભવલિઙ્ગાય નમઃ ।
ભવાય નમઃ । ભવલિઙ્ગાય નમઃ ।
શર્વાય નમઃ । શર્વલિઙ્ગાય નમઃ ।
શિવાય નમઃ । શિવલિઙ્ગાય નમઃ ।
જ્વલાય નમઃ । જ્વલલિઙ્ગાય નમઃ ।
આત્માય નમઃ । આત્મલિઙ્ગાય નમઃ ।
પરમાય નમઃ । પરમલિઙ્ગાય નમઃ ।
એતથ્સોમસ્ય સૂર્યસ્ય સર્વલિઙ્ગગ્ગ્ સ્થાપયતિ પાણિમન્ત્ર-મ્પવિત્રમ્ ॥ 16.1 (તૈ. અર. 6.16.2)
પશ્ચિમવક્ત્ર પ્રતિપાદક મન્ત્રઃ (4.18)
પશ્ચિમવક્ત્ર પ્રતિપાદક મન્ત્રઃ (4.18)
તૈ. અર. 6.17.1
સદ્યોજાત-મ્પ્રપદ્યામિ સદ્યોજાતાય વૈ નમો નમઃ ।
ભવે ભવે નાતિભવે ભવસ્વ મામ્ । ભવોદ્ભવાય નમઃ ॥ 17.1
ઉત્તર વક્ત્ર પ્રતિપાદક મન્ત્રઃ (4.19)
ઉત્તર વક્ત્ર પ્રતિપાદક મન્ત્રઃ (4.19)
વામદેવાય નમો જ્યેષ્ઠાય નમઃ શ્રેષ્ઠાય નમો રુદ્રાય નમઃ કાલાય નમઃ કલવિકરણાય નમો બલવિકરણાય નમો બલાય નમો બલપ્રમથનાય નમ-સ્સર્વભૂતદમનાય નમો મનોન્મનાય નમઃ ॥ 18.1 (તૈ. અર. 6.18.1)
દક્ષિણ વક્ત્ર પ્રતિપાદક મન્ત્રઃ (4.20)
દક્ષિણ વક્ત્ર પ્રતિપાદક મન્ત્રઃ (4.20)
અઘોરેભ્યો-ઽથ ઘોરેભ્યો ઘોરઘોરતરેભ્યઃ ।
સર્વેભ્ય-સ્સર્વ શર્વેભ્યો નમસ્તે અસ્તુ રુદ્રરૂપેભ્યઃ ॥ 19.1 (તૈ. અર. 6.19.1)
પ્રાગ્વક્ત્ર પ્રતિપાદક મન્ત્રઃ (4.21)
પ્રાગ્વક્ત્ર પ્રતિપાદક મન્ત્રઃ (4.21)
તત્પુરુષાય વિદ્મહે મહાદેવાય ધીમહિ । તન્નો રુદ્રઃ પ્રચોદયાત્ ॥ 20.1 (તૈ. અર. 6.20.1)
ઊર્ધ્વ વક્ત્ર પ્રતિપાદક મન્ત્રઃ (4.22)
ઊર્ધ્વ વક્ત્ર પ્રતિપાદક મન્ત્રઃ (4.22)
ઈશાન-સ્સર્વવિદ્યાના- મીશ્વર-સ્સર્વભૂતાના-મ્બ્રહ્માધિપતિ-ર્બ્રહ્મણો-ઽધિપતિ-ર્બ્રહ્મા શિવો મે અસ્તુ સદાશિવોમ્ ॥ 21.1 (તૈ. અર. 6.21.1)
નમસ્કારાર્થ મન્ત્રાઃ (4.23)
નમસ્કારાર્થ મન્ત્રાઃ (4.23)
નમો હિરણ્યબાહવે હિરણ્યવર્ણાય હિરણ્યરૂપાય હિરણ્યપતયે ઽબિઙ્કાપતય ઉમાપતયે પશુપતયે નમો નમઃ ॥ 22.1 (તૈ. અર. 6.22.1)
ઋતગ્ં સત્ય-મ્પર-મ્બ્રહ્મ પુરુષ-ઙ્કૃષ્ણપિઙ્ગલમ્ ।
ઋતગ્ં સત્ય-મ્પર-મ્બ્રહ્મ પુરુષ-ઙ્કૃષ્ણપિઙ્ગલમ્ ।
ઊર્ધ્વરેતં-વિઁરૂપાક્ષં-વિઁશ્વરૂપાય વૈ નમો નમઃ ॥ 23.1 (તૈ. અર. 6.23.1)
સર્વો વૈ રુદ્રસ્તસ્મૈ રુદ્રાય નમો અસ્તુ ।
સર્વો વૈ રુદ્રસ્તસ્મૈ રુદ્રાય નમો અસ્તુ ।
પુરુષો વૈ રુદ્ર-સ્સન્મહો નમો નમઃ ।
વિશ્વ-મ્ભૂત-મ્ભુવન-ઞ્ચિત્ર-મ્બહુધા જાત-ઞ્જાયમાન-ઞ્ચ યત્ ।
સર્વો હ્યેષ રુદ્રસ્તસ્મૈ રુદ્રાય નમો અસ્તુ ॥ 24.1 (તૈ. અર. 6.24.1)
કદ્રુદ્રાય પ્રચેતસે મીઢુષ્ટમાય તવ્યસે ।
કદ્રુદ્રાય પ્રચેતસે મીઢુષ્ટમાય તવ્યસે ।
વોચેમ શન્તમગ્ં હૃદે ॥
સર્વોહ્યેષ રુદ્રસ્તસ્મૈ રુદ્રાય નમો અસ્તુ ॥ 25.1 (તૈ. અર. 6.25.1)
અગ્નિહોત્ર હવણ્યાઃ ઉપયુક્તસ્ય વૃક્ષ વિશેષ-સ્યાભિધાનમ્ (4.24-25)
અગ્નિહોત્ર હવણ્યાઃ ઉપયુક્તસ્ય વૃક્ષ વિશેષ-સ્યાભિધાનમ્ (4.24-25)
યસ્ય વૈ કઙ્કત્યગ્નિ-હોત્રહવણી ભવતિ પ્રત્યેવા-સ્યાહુતય-સ્તિષ્ઠન્ત્યથો પ્રતિષ્ઠિત્યૈ ॥ 26.1 (તૈ. અર. 6.26.1)
ભૂદેવતાક મન્ત્રઃ (4.26)
ભૂદેવતાક મન્ત્રઃ (4.26)
ક્Rણુષ્વ પાજ ઇતિ પઞ્ચ ।
અદિતિ-ર્દેવા ગન્ધર્વા મનુષ્યાઃ પિતરો-ઽસુરા-સ્તેષાગ્ં સર્વ ભૂતાના-મ્માતા મેદિની મહતા મહી સાવિત્રી ગાયત્રી જગત્યુર્વી પૃથ્વી બહુલા વિશ્વા ભૂતા કતમા કાયા સા સત્યે-ત્યમૃતેતિ વસિષ્ઠઃ ॥ 28.1 (તૈ. અર. 6.28.1)
સર્વા દેવતા આપઃ (4.27)
સર્વા દેવતા આપઃ (4.27)
આપો વા ઇદગ્ં સર્વં-વિઁશ્વા ભૂતાન્યાપઃ પ્રાણા વા આપઃ પશવ આપો-ઽન્નમાપો -ઽમૃતમાપઃ સમ્રાડાપો વિરાડાપઃ સ્વરાડાપઃ
છન્દાગ્સ્યાપો જ્યોતીગ્ષ્યાપો યજૂગ્ષ્યાપઃ સત્યમાપ-સ્સર્વા દેવતા આપો ભૂર્ભુવસ્સુવરાપ ઓમ્ ॥ 29.1 (તૈ. અર. 6.29.1)
સન્ધ્યાવન્દન મન્ત્રાઃ (4.28)
સન્ધ્યાવન્દન મન્ત્રાઃ (4.28)
આપઃ પુનન્તુ પૃથિવી-મ્પૃથિવી પૂતા પુનાતુ મામ્ ।
પુનન્તુ બ્રહ્મણસ્પતિ-ર્બ્રહ્મ પૂતા પુનાતુ મામ્ ।
યદુચ્છિષ્ટ-મભોજ્યં-યઁદ્વા દુશ્ચરિત-મ્મમ ।
સર્વ-મ્પુનન્તુ મામાપો-ઽસતાઞ્ચ પ્રતિગ્રહગ્ગ્ સ્વાહા ॥ 30.2 (તૈ. અર. 6.30.1)
અગ્નિશ્ચ મા મન્યુશ્ચ મન્યુપતયશ્ચ મન્યુકૃતેભ્યઃ ।
અગ્નિશ્ચ મા મન્યુશ્ચ મન્યુપતયશ્ચ મન્યુકૃતેભ્યઃ ।
પાપેભ્યો રક્ષન્તામ્ । યદહ્ના પાપમકાર્ષમ્ ।
મનસા વાચા હસ્તાભ્યામ્ । પદ્ભ્યા-મુદરેણ શિશ્ના ।
અહસ્તદવલુપન્તુ । યત્કિઞ્ચ દુરિત-મ્મયિ ।
ઇદમહ-મામમૃત યોનૌ । સત્યે જ્યોતિષિ જુહોમિ સ્વાહા ॥ 31.1 (તૈ. અર. 6.31.1)
સૂર્યશ્ચ મા મન્યુશ્ચ મન્યુપતયશ્ચ મન્યુકૃતેભ્યઃ ।
સૂર્યશ્ચ મા મન્યુશ્ચ મન્યુપતયશ્ચ મન્યુકૃતેભ્યઃ ।
પાપેભ્યો રક્ષન્તામ્ । યદ્રાત્રિયા પાપમકાર્ષમ્ ।
મનસા વાચા હસ્તાભ્યામ્ । પદ્ભ્યા-મુદરેણ શિશ્ના ।
રાત્રિ-સ્તદવલુપન્તુ । યત્કિઞ્ચ દુરિત-મ્મયિ ।
ઇદમહ-મામમૃત યોનૌ । સૂર્યે જ્યોતિષિ જુહોમિ સ્વાહા ॥ 32.1 (તૈ. અર. 6.32.1)
પ્રણવસ્ય ઋષ્યાદિ વિવરણં (4.29)
પ્રણવસ્ય ઋષ્યાદિ વિવરણં (4.29)
ઓમિત્યેકાક્ષર-મ્બ્રહ્મ । અગ્નિર્દેવતા બ્રહ્મ ઇત્યાર્ષમ્ ।
ગાયત્ર-ઞ્છન્દ-મ્પરમાત્મં સરૂપમ્ । સાયુજ્યં-વિઁનિયોગમ્ ॥ 33.1 (તૈ. અર. 6.33.1)
ગાયત્ર્યાવાહન મન્ત્રાઃ (4.30)
ગાયત્ર્યાવાહન મન્ત્રાઃ (4.30)
આયાતુ વરદા દેવી અક્ષર-મ્બ્રહ્મ સમ્મિતમ્ ।
ગાયત્રી-ઞ્છન્દસા-મ્માતેદ-મ્બ્રહ્મ જુષસ્વ મે ।
યદહ્ના-ત્કુરુતે પાપ-ન્તદહ્ના-ત્પ્રતિમુચ્યતે ।
ય-દ્રાત્રિયા-ત્કુરુતે પાપ-ન્ત-દ્રાત્રિયા-ત્પ્રતિમુચ્યતે ।
સર્વ વર્ણે મહાદેવિ સન્ધ્યા વિદ્યે સરસ્વતિ ॥ 34.2 (તૈ. અર. 6.34.1)
ઓજો-ઽસિ સહો-ઽસિ બલમસિ ભ્રાજો-ઽસિ દેવાના-ન્ધામનામા-ઽસિ વિશ્વમસિ વિશ્વાયુ-સ્સર્વમસિ સર્વાયુ-રભિભૂરોં-ગાયત્રી-માવાહયામિ સાવિત્રી-માવાહયામિ સરસ્વતી-માવાહયામિ છન્દર્ષી-નાવાહયામિ શ્રિય-માવાહયામિ ગાયત્રિયા ગાયત્રી છન્દો વિશ્વામિત્ર ઋષિ-સ્સવિતા દેવતા-ઽગ્નિર્મુખ-મ્બ્રહ્મા શિરો વિષ્ણુર્હૃદયગ્ં રુદ્ર-શ્શિખા પૃથિવીયોનિઃ પ્રાણાપાન-વ્યાનોદાન-સમાના સપ્રાણા શ્વેતવર્ણા સાઙ્ખ્યાયન-સગોત્રા ગાયત્રી ચતુર્વિગ્ંશત્યક્ષરા ત્રિપદા ષટ્કુક્ષિઃ પઞ્ચ શીર્ષોપનયને વિનિયોગઃ-
ઓજો-ઽસિ સહો-ઽસિ બલમસિ ભ્રાજો-ઽસિ દેવાના-ન્ધામનામા-ઽસિ વિશ્વમસિ વિશ્વાયુ-સ્સર્વમસિ સર્વાયુ-રભિભૂરોં-ગાયત્રી-માવાહયામિ સાવિત્રી-માવાહયામિ સરસ્વતી-માવાહયામિ છન્દર્ષી-નાવાહયામિ શ્રિય-માવાહયામિ ગાયત્રિયા ગાયત્રી છન્દો વિશ્વામિત્ર ઋષિ-સ્સવિતા દેવતા-ઽગ્નિર્મુખ-મ્બ્રહ્મા શિરો વિષ્ણુર્હૃદયગ્ં રુદ્ર-શ્શિખા પૃથિવીયોનિઃ પ્રાણાપાન-વ્યાનોદાન-સમાના સપ્રાણા શ્વેતવર્ણા સાઙ્ખ્યાયન-સગોત્રા ગાયત્રી ચતુર્વિગ્ંશત્યક્ષરા ત્રિપદા ષટ્કુક્ષિઃ પઞ્ચ શીર્ષોપનયને વિનિયોગઃ-
ઓ-મ્ભૂઃ । ઓ-મ્ભુવઃ । ઓગ્ં સુવઃ । ઓ-મ્મહઃ । ઓ-ઞ્જનઃ । ઓ-ન્તપઃ । ઓગ્ં સત્યમ્ । ઓ-ન્ત-થ્સવિતુર્વરેણ્ય-મ્ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ । ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્ । ઓમાપો જ્યોતી રસો-ઽમૃત-મ્બ્રહ્મ ભૂર્ભુવસ્સુવરોમ્ ॥ 35.2 (તૈ. અર. 6.35.1)
ગાયત્રી ઉપસ્થાન મન્ત્રાઃ (4.31)
ગાયત્રી ઉપસ્થાન મન્ત્રાઃ (4.31)
ઉત્તમે શિખરે જાતે ભૂમ્યા-મ્પર્વત મૂર્ધનિ ।
બ્રાહ્મણેભ્યો-ઽભ્યનુજ્ઞાતા ગચ્છ દેવિ યથાસુખમ્ ।
સ્તુતો મયા વરદા વેદમાતા પ્રચોદયન્તી પવને દ્વિજાતા ।
આયુઃ પૃથિવ્યાં-દ્રવિણ-મ્બ્રહ્મવર્ચસ-મ્મહ્ય-ન્દત્વા પ્રજાતુ-મ્બ્રહ્મલોકમ્ ॥ 36.2 (તૈ. અર. 6.36.1)
આદિત્યદેવતા મન્ત્રઃ (4.32)
આદિત્યદેવતા મન્ત્રઃ (4.32)
ઘૃણિ-સ્સૂર્ય આદિત્યો ન પ્રભા-વાત્યક્ષરમ્ ।
મધુક્ષરન્તિ ત-દ્રસમ્ ।
સત્યં-વૈઁ ત-દ્રસ-માપો જ્યોતીરસો-ઽમૃત-મ્બ્રહ્મ ભૂર્ભુવસ્સુવરોમ્ ॥ 37.1 (તૈ. અર. 6.37.1)
ત્રિસુપર્ણમન્ત્રાઃ (4.33)
ત્રિસુપર્ણમન્ત્રાઃ (4.33)
બ્રહ્મ મેતુ મામ્ । મધુ મેતુ મામ્ । બ્રહ્મ-મેવ મધુ મેતુ મામ્ ।
યાસ્તે સોમ પ્રજાવથ્સો-ઽભિસો અહમ્ । દુસ્ષ્વપ્નહ-ન્દુરુષ્વહ ।
યાસ્તે સોમ પ્રાણાગ્સ્તા-ઞ્જુહોમિ । ત્રિસુપર્ણ મયાચિત-મ્બ્રાહ્મણાય દદ્યાત્ ।
બ્રહ્મહત્યાં-વાઁ એતે ઘ્નન્તિ । યે બ્રાહ્મણા-સ્ત્રિસુપર્ણ-મ્પઠન્તિ ।
તે સોમ-મ્પ્રાપ્નુવન્તિ । આસહસ્રા-ત્પક્તિ-મ્પુનન્તિ । ઓમ્ ॥ 38.1 (તૈ. અર. 6.38.1)
બ્રહ્મ મેધયા । મધુ મેધયા ।
બ્રહ્મ મેધયા । મધુ મેધયા ।
બ્રહ્મમેવ મધુ મેધયા । અદ્યા નો દેવ સવિતઃ પ્રજાવથ્સાવી-સ્સૌભગમ્ ।
પરા દુસ્ષ્વપ્નિયગ્ં સુવ । વિશ્વાનિ દેવ સવિત-ર્દુરિતાનિ પરાસુવ ।
ય-દ્ભદ્ર-ન્તન્મ આસુવ । મધુવાતા ઋતાયતે મધુક્ષરન્તિ સિન્ધવઃ ।
માદ્ધ્વીર્ન-સ્સન્ત્વોષધીઃ । મધુનક્ત મુતોષસિ મધુમ-ત્પાર્થિવગ્ં રજઃ ।
મધુદ્યૌરસ્તુ નઃ પિતા । મધુમાન્નો વનસ્પતિ-ર્મધુમાગ્ં અસ્તુ સૂર્યઃ ।
માદ્ધ્વી ર્ગાવો ભવન્તુ નઃ । ય ઇમ-ન્ત્રિસુપર્ણ-મયાચિત-મ્બ્રાહ્મણાય દદ્યાત્ ।
ભ્રૂણહત્યાં-વાઁ એતે ઘ્નન્તિ । યે બ્રાહ્મણા-સ્ત્રિસુપર્ણ-મ્પઠન્તિ ।
તે સોમ-મ્પ્રાપ્નુવન્તિ । આસહસ્રા-ત્પક્તિ-મ્પુનન્તિ । ઓમ્ ॥ 39.7 (તૈ. અર. 6.39.1)
બ્રહ્મ મેધવા । મધુ મેધવા । બ્રહ્મમેવ મધુ મેધવા ।
બ્રહ્મ મેધવા । મધુ મેધવા । બ્રહ્મમેવ મધુ મેધવા ।
બ્રહ્મા દેવાના-મ્પદવીઃ કવીના-મૃષિ-ર્વિપ્રાણા-મ્મહિષો મૃગાણામ્ ।
શ્યેનો ગૃદ્ધ્રાણાગ્ સ્વધિતિ-ર્વનાનાગ્ં સોમઃ પવિત્ર-મત્યેતિ રેભન્ન્ ।
હગ્ંસ-શ્શુચિષ-દ્વસુરન્તરિક્ષ સદ્ધોતા- વેદિષ-દતિથિ-ર્દુરોણસત્ ।
નૃષદ્વર-સદૃત-સ-દ્વ્યોમ-સદબ્જા- ગોજા ઋતજા અદ્રિજા ઋત-મ્બૃહત્ ।
ઋચેત્વા રુચેત્વા સમિ-થ્સ્રવન્તિ સરિતો ન ધેનાઃ ।
અન્તર્-હૃદા મનસા પૂયમાનાઃ ।
ઘૃતસ્ય ધારા અભિચાકશીમિ ।
હિરણ્યયો વેતસો મદ્ધ્ય આસામ્ ।
તસ્મિન્-થ્સુપર્ણો મધુકૃ-ત્કુલાયી ભજન્નાસ્તે મધુ દેવતાભ્યઃ ।
તસ્યા સતે હરય-સ્સપ્તતીરે સ્વધા-ન્દુહાના અમૃતસ્ય ધારામ્ ।
ય ઇદ-ન્ત્રિસુપર્ણ-મયાચિત-મ્બ્રાહ્મણાય દદ્યાત્ ।
વીરહત્યાં-વાઁ એતે ઘ્નન્તિ । યે બ્રાહ્મણા-સ્ત્રિસુપર્ણ-મ્પઠન્તિ ।
તે સોમ-મ્પ્રાપ્નુવન્તિ । આસહસ્રા-ત્પઙ્ક્તિ-મ્પુનન્તિ । ઓમ્ ॥ 40.6 (તૈ. અર. 6.40.1)
મેધા સૂક્તં (4.34)
મેધા સૂક્તં (4.34)
મેધાદેવી જુષમાણા ન આગા-દ્વિશ્વાચી ભદ્રા સુમનસ્ય માના ।
ત્વયા જુષ્ટા નુદમાના દુરુક્તા-ન્બૃહદ્વદેમ વિદથે સુવીરાઃ ।
ત્વયા જુષ્ટ ઋષિ-ર્ભવતિ દેવિ ત્વયા બ્રહ્મા-ઽઽગતશ્રી રુત ત્વયા ।
ત્વયા જુષ્ટશ્ચિત્રં-વિઁન્દતે વસુ સા નો જુષસ્વ દ્રવિણો નમેધે ॥ 41.1 (તૈ. અર. 6.41.1)
મેધા-મ્મ ઇન્દ્રો દદાતુ મેધા-ન્દેવી સરસ્વતી ।
મેધા-મ્મ ઇન્દ્રો દદાતુ મેધા-ન્દેવી સરસ્વતી ।
મેધા-મ્મે અશ્વિના-વુભાવાધત્તા-મ્પુષ્કરસ્રજા ॥
અફ્સરાસુ ચ યા મેધા ગન્ધર્વેષુ ચ યન્મનઃ ।
દૈવી-મ્મેધા સરસ્વતી સા મા-મ્મેધા સુરભિ-ર્જુષતાગ્ સ્વાહા ॥ 42.1 (તૈ. અર. 6.42.1)
આમા-મ્મેધા સુરભિ-ર્વિશ્વરૂપા હિરણ્યવર્ણા જગતી જગમ્યા ।
આમા-મ્મેધા સુરભિ-ર્વિશ્વરૂપા હિરણ્યવર્ણા જગતી જગમ્યા ।
ઊર્જસ્વતી પયસા પિન્વમાના સા મા-મ્મેધા સુપ્રતીકા જુષન્તામ્ ॥ 43.1 (તૈ. અર. 6.43.1)
મયિ મેધા-મ્મયિ પ્રજા-મ્મય્યગ્નિસ્તેજો દધાતુ મયિ મેધા-મ્મયિ પ્રજા-મ્મયીન્દ્ર ઇન્દ્રિય-ન્દધાતુ મયિ મેધા-મ્મયિ પ્રજા-મ્મયિ સૂર્યો ભ્રાજો દધાતુ ॥ 44.1 (તૈ. અર. 6.44.1)
મૃત્યુનિવારણ મન્ત્રાઃ (4.35)
મયિ મેધા-મ્મયિ પ્રજા-મ્મય્યગ્નિસ્તેજો દધાતુ મયિ મેધા-મ્મયિ પ્રજા-મ્મયીન્દ્ર ઇન્દ્રિય-ન્દધાતુ મયિ મેધા-મ્મયિ પ્રજા-મ્મયિ સૂર્યો ભ્રાજો દધાતુ ॥ 44.1 (તૈ. અર. 6.44.1)
મૃત્યુનિવારણ મન્ત્રાઃ (4.35)
અપૈતુ મૃત્યુ-રમૃતન્ન આગન્. વૈવસ્વતો નો અભયઙ્કૃણોતુ ।
પર્ણં-વઁનસ્પતે રિવાભિનઃ શીયતાગ્ં રયિ-સ્સચતાન્ન-શ્શચીપતિઃ ॥ 45.1 (તૈ. અર. 6.45.1)
પર-મ્મૃત્યો અનુ પરેહિ પન્થાં-યઁસ્તેસ્વ ઇતરો દેવયાનાત્ ।
પર-મ્મૃત્યો અનુ પરેહિ પન્થાં-યઁસ્તેસ્વ ઇતરો દેવયાનાત્ ।
ચક્ષુષ્મતે શૃણ્વતે તે બ્રવીમિ માનઃ પ્રજાગ્ં રીરિષો મોત વીરાન્ ॥ 46.1 (તૈ. અર. 6.46.1)
વાત-મ્પ્રાણ-મ્મનસા ન્વારભામહે પ્રજાપતિં-યોઁ ભુવનસ્ય ગોપાઃ ।
વાત-મ્પ્રાણ-મ્મનસા ન્વારભામહે પ્રજાપતિં-યોઁ ભુવનસ્ય ગોપાઃ ।
સનો મૃત્યો સ્ત્રાયતા-મ્પાત્વગ્ંહસો જ્યોગ્ જીવા જરામશીમહિ ॥ 47.1 (તૈ. અર. 6.47.1)
અમુત્ર ભૂયાદધ યદ્યમસ્ય બૃહસ્પતે અભિશસ્તેર મુઞ્ચઃ ।
અમુત્ર ભૂયાદધ યદ્યમસ્ય બૃહસ્પતે અભિશસ્તેર મુઞ્ચઃ ।
પ્રત્યૌહતા મશ્વિના મૃત્યુ મસ્મા-દ્દેવાનામગ્ને ભિષજા શચીભિઃ ॥ 48.1 (તૈ. અર. 6.48.1)
હરિગ્ં હરન્ત- મનુયન્તિ દેવા વિશ્વસ્યેશાનં-વૃઁષભ-મ્મતીનામ્ ।
હરિગ્ં હરન્ત- મનુયન્તિ દેવા વિશ્વસ્યેશાનં-વૃઁષભ-મ્મતીનામ્ ।
બ્રહ્મ સરૂપ-મનુમેદમાગા-દયન-મ્મા વિવધી-ર્વિક્રમસ્વ ॥ 49.1 (તૈ. અર. 6.49.1)
શલ્કૈરગ્નિ-મિન્ધાન ઉભૌ લોકૌ સનેમહમ્ ।
શલ્કૈરગ્નિ-મિન્ધાન ઉભૌ લોકૌ સનેમહમ્ ।
ઉભયો ર્લોકયાર્-ઋધ્દ્વા-ઽતિ મૃત્યુ-ન્તરામ્યહમ્ ॥ 50.1 (તૈ. અર. 6.50.1)
મા છિદો મૃત્યો મા વધીર્મા મે બલં-વિઁવૃહો મા પ્રમોષીઃ ।
મા છિદો મૃત્યો મા વધીર્મા મે બલં-વિઁવૃહો મા પ્રમોષીઃ ।
પ્રજા-મ્મા મે રીરિષ આયુરુગ્ર નૃચક્ષસ-ન્ત્વા હવિષા વિધેમ ॥ 51.1 (તૈ. અર. 6.51.1)
મા નો મહાન્તમુત મા નો અર્ભક-મ્મા ન ઉક્ષન્તમુત મા ન ઉક્ષિતમ્ ।
મા નો મહાન્તમુત મા નો અર્ભક-મ્મા ન ઉક્ષન્તમુત મા ન ઉક્ષિતમ્ ।
મા નો વધીઃ પિતર-મ્મોત માતર-મ્પ્રિયા મા નસ્તનુવો રુદ્ર રીરિષઃ ॥ 52.1 (તૈ. અર. 6.52.1)
મા નસ્તોકે તનયે મા ન આયુષિ મા નો ગોષુ મા નો અશ્વેષુ રીરિષઃ ।
મા નસ્તોકે તનયે મા ન આયુષિ મા નો ગોષુ મા નો અશ્વેષુ રીરિષઃ ।
વીરાન્મા નો રુદ્ર ભામિતોવધીર્-હવિષ્મન્તો નમસા વિધેમ તે ॥ 53.1 (તૈ. અર. 6.53.1)
પ્રજાપતિ-પ્રાર્થના મન્ત્રઃ (4.36)
પ્રજાપતિ-પ્રાર્થના મન્ત્રઃ (4.36)
પ્રજાપતે ન ત્વદેતા-ન્યન્યો વિશ્વા જાતાનિ પરિતા બભૂવ ।
ય-ત્કામાસ્તે જુહુમસ્તન્નો અસ્તુ વયગ્ગ્ સ્યામ પતયો રયીણામ્ ॥ 54.1 (તૈ. અર. 6.54.1)
ઇન્દ્રપ્રાર્થના મન્ત્રઃ (4.37)
ઇન્દ્રપ્રાર્થના મન્ત્રઃ (4.37)
સ્વસ્તિદા વિશસ્પતિ-ર્વૃત્રહા વિમૃધો વશી ।
વૃષેન્દ્રઃ પુર એતુ નસ્સ્વસ્તિદા અભય-ઙ્કરઃ ॥ 55.1 (તૈ. અર. 6.55.1)
મૃત્યુઞ્જય મન્ત્રાઃ (4.38)
મૃત્યુઞ્જય મન્ત્રાઃ (4.38)
ત્ર્યમ્બકં-યઁજામહે સુગન્ધિ-મ્પુષ્ટિવર્ધનમ્ ।
ઉર્વારુકમિવ બન્ધના-ન્મૃત્યો-ર્મુક્ષીય મા-ઽમૃતાત્ ॥ 56.1 (તૈ. અર. 6.56.1)
યે તે સહસ્રમયુત-મ્પાશા મૃત્યો મર્ત્યાય હન્તવે ।
યે તે સહસ્રમયુત-મ્પાશા મૃત્યો મર્ત્યાય હન્તવે ।
તાન્. યજ્ઞસ્ય માયયા સર્વાનવ યજામહે । મૃત્યવે સ્વાહા મૃત્યવે સ્વાહા ॥ 58.1 (તૈ. અર. 6.57-58)
પાપનિવારકા મન્ત્રાઃ (4.39)
પાપનિવારકા મન્ત્રાઃ (4.39)
દેવકૃતસ્યૈનસો-ઽવયજનમસિ સ્વાહા ।
મનુષ્યકૃતસ્યૈનસો ઽવયજનમસિ સ્વાહા ।
પિતૃકૃતસ્યૈનસો ઽવયજનમસિ સ્વાહા ।
આત્મકૃતસ્યૈનસો ઽવયજનમસિ સ્વાહા ।
અન્યકૃતસ્યૈનસો ઽવયજનમસિ સ્વાહા ।
અસ્મત્કૃતસ્યૈનસો ઽવયજનમસિ સ્વાહા ।
યદ્દિવા ચ નક્ત-ઞ્ચૈનશ્ચકૃમ તસ્યા વયજનમસિ સ્વાહા ।
ય-થ્સ્વપન્તશ્ચ જાગ્રત-શ્ચૈનશ્ચ-કૃમ તસ્યા વયજનમસિ સ્વાહા ।
ય-થ્સુષુપ્તશ્ચ જાગ્રત-શ્ચૈનશ્ચ-કૃમ તસ્યા વયજનમસિ સ્વાહા ।
ય-દ્વિદ્વાગ્ંસશ્ચા વિદ્વાગ્ંસશ્ચૈનશ્ચ-કૃમ તસ્યા વયજનમસિ સ્વાહા ।
એનસ એનસો વયજનમસિ સ્વાહા ॥ 59.1 (તૈ. અર. 6.59.1)
વસુ-પ્રાર્થના મન્ત્રઃ (4.40)
વસુ-પ્રાર્થના મન્ત્રઃ (4.40)
યદ્વો દેવાશ્ચકૃમ જિહ્વયા ગુરુમનસો વા પ્રયુતી દેવ હેડનમ્ ।
અરાવાયો નો અભિદુચ્છુનાયતે તસ્મિ-ન્તદેનો વસવો નિધેતન સ્વાહા ॥ 60.1 (તૈ. અર. 6.60.1)
કામો-ઽકાર્ષીત્ - મન્યુરકાર્ષીત્ મન્ત્રઃ (4.41)
કામો-ઽકાર્ષીત્ - મન્યુરકાર્ષીત્ મન્ત્રઃ (4.41)
કામો-ઽકાર્ષી-ન્નમો નમઃ ।
કામો-ઽકાર્ષી-ત્કામઃ કરોતિ નાહ-ઙ્કરોમિ કામઃ કર્તા નાહ-ઙ્કર્તા કામઃ કારયિતા નાહ-ઙ્કારયિતા એષ તે કામ કામાય સ્વાહા ॥ 61.1 (તૈ. અર. 6.61.1)
મન્યુરકાર્ષી-ન્નમો નમઃ ।
મન્યુરકાર્ષી-ન્નમો નમઃ ।
મન્યુરકાર્ષી-ન્મન્યુઃ કરોતિ નાહ-ઙ્કરોમિ મન્યુઃ કર્તા નાહ-ઙ્કર્તા મન્યુઃ કારયિતા નાહ-ઙ્કારયિતા એષ તે મન્યો મન્યવે સ્વાહા ॥ 62.1 (તૈ. અર. 6.62.1)
વિરજા હોમ મન્ત્રાઃ (4.42)
વિરજા હોમ મન્ત્રાઃ (4.42)
તિલાઞ્જુહોમિ સરસાગ્ં સપિષ્ટા-ન્ગન્ધાર મમ ચિત્તે રમન્તુ સ્વાહા ।
ગાવો હિરણ્ય-ન્ધનમન્નપાનગ્ં સર્વેષાગ્ શ્રિયૈ સ્વાહા ।
શ્રિયઞ્ચ લક્ષ્મિઞ્ચ પુષ્ટિઞ્ચ કીર્તિ-ઞ્ચા નૃણ્યતામ્ । બ્રહ્મણ્ય-મ્બહુપુત્રતામ્ ।
શ્રદ્ધામેધે પ્રજા-સ્સન્દદાતુ સ્વાહા ॥ 63.3 (તૈ. અર. 6.63.1)
તિલાઃ કૃષ્ણા-સ્તિલા-શ્શ્વેતા-સ્તિલા-સ્સૌમ્યા વશાનુગાઃ ।
તિલાઃ કૃષ્ણા-સ્તિલા-શ્શ્વેતા-સ્તિલા-સ્સૌમ્યા વશાનુગાઃ ।
તિલાઃ પુનન્તુ મે પાપં-યઁત્કિઞ્ચિ-દ્દુરિત-મ્મયિ સ્વાહા ।
ચોરસ્યાન્ન-ન્નવશ્રાદ્ધ-મ્બ્રહ્મહા ગુરુતલ્પગઃ ।
ગોસ્તેયગ્ં સરાપાન-મ્ભ્રૂણહત્યા તિલા શાન્તિગ્ં શમયન્તુ સ્વાહા ।
શ્રીશ્ચ લક્ષ્મીશ્ચ પુષ્ટીશ્ચ કીર્તિ-ઞ્ચા નૃણ્યતામ્ ।
બ્રહ્મણ્ય-મ્બહુપુત્રતામ્ ।
શ્રદ્ધામેધે પ્રજ્ઞાતુ જાતવેદ-સ્સન્દદાતુ સ્વાહા ॥ 64.3 (તૈ. અર. 6.64.1)
પ્રાણાપાન-વ્યાનોદાન-સમાના મે શુદ્ધ્યન્તા-ઞ્જ્યોતિ રહં-વિઁરજા વિપાપ્મા ભૂયાસગ્ગ્ સ્વાહા ।
પ્રાણાપાન-વ્યાનોદાન-સમાના મે શુદ્ધ્યન્તા-ઞ્જ્યોતિ રહં-વિઁરજા વિપાપ્મા ભૂયાસગ્ગ્ સ્વાહા ।
વાં-મન-શ્ચક્ષુઃ-શ્રોત્ર-જિહ્વા-ઘ્રાણ-રેતો-બુદ્ધ્યાકૂતિ-સ્સઙ્કલ્પા મે શુદ્ધ્યન્તા-ઞ્જ્યોતિ રહં-વિઁરજા વિપાપ્મા ભૂયાસગ્ગ્ સ્વાહા ।
ત્વક્-ચર્મ-માગ્ંસ-રુધિર-મેદો-મજ્જા-સ્નાયવો-ઽસ્થીનિ મે શુદ્ધ્યન્તા-ઞ્જ્યોતિ રહં-વિઁરજા વિપાપ્મા ભૂયાસગ્ગ્ સ્વાહા ।
શિરઃ પાણિ પાદ પાર્શ્વ પૃષ્ઠો-રૂદર-જઙ્ઘ-શિશ્ર્નોપસ્થ પાયવો મે શુદ્ધ્યન્તા-ઞ્જ્યોતિ રહં-વિઁરજા વિપાપ્મા ભૂયાસગ્ગ્ સ્વાહા ।
ઉત્તિષ્ઠ પુરુષ હરિત-પિઙ્ગલ લોહિતાક્ષિ દેહિ દેહિ દદાપયિતા મે શુદ્ધ્યન્તા-ઞ્જ્યોતિ રહં-વિઁરજા વિપાપ્મા ભૂયાસગ્ગ્ સ્વાહા ॥ 65.5 (તૈ. અર. 6.65.1)
પૃથિવ્યાપ સ્તેજો વાયુ-રાકાશા મે શુદ્ધ્યન્તા-ઞ્જ્યોતિ રહં-વિઁરજા વિપાપ્મા ભૂયાસગ્ગ્ સ્વાહા ।
પૃથિવ્યાપ સ્તેજો વાયુ-રાકાશા મે શુદ્ધ્યન્તા-ઞ્જ્યોતિ રહં-વિઁરજા વિપાપ્મા ભૂયાસગ્ગ્ સ્વાહા ।
શબ્દ-સ્પર્શ-રૂપરસ-ગન્ધા મે શુદ્ધ્યન્તા-ઞ્જ્યોતિ રહં-વિઁરજા વિપાપ્મા ભૂયાસગ્ગ્ સ્વાહા ।
મનો-વાક્-કાય-કર્માણિ મે શુદ્ધ્યન્તા-ઞ્જ્યોતિ રહં-વિઁરજા વિપાપ્મા ભૂયાસગ્ગ્ સ્વાહા ।
અવ્યક્તભાવૈ-રહઙ્કાર-ર્જ્યોતિ રહં-વિઁરજા વિપાપ્મા ભૂયાસગ્ગ્ સ્વાહા ।
આત્મા મે શુદ્ધ્યન્તા-ઞ્જ્યોતિ રહં-વિઁરજા વિપાપ્મા ભૂયાસગ્ગ્ સ્વાહા ।
અન્તરાત્મા મે શુદ્ધ્યન્તા-ઞ્જ્યોતિ રહં-વિઁરજા વિપાપ્મા ભૂયાસગ્ગ્ સ્વાહા ।
પરમાત્મા મે શુદ્ધ્યન્તા-ઞ્જ્યોતિ રહં-વિઁરજા વિપાપ્મા ભૂયાસગ્ગ્ સ્વાહા ।
ક્ષુધે સ્વાહા । ક્ષુત્પિપાસાય સ્વાહા । વિવિટ્યૈ સ્વાહા ।
ઋગ્વિધાનાય સ્વાહા । કષોત્કાય સ્વાહા ।
ક્ષુત્પિપાસામલ-ઞ્જ્યેષ્ઠામલક્ષ્મી-ર્નાશયામ્યહમ્ ।
અભૂતિ-મસમૃદ્ધિઞ્ચ સર્વાં (સર્વા) નિર્ણુદ મે પાપ્માનગ્ગ્ સ્વાહા ।
અન્નમય-પ્રાણમય-મનોમય-વિજ્ઞાનમય-માનન્દમય-માત્મા મે શુદ્ધ્યન્તા-ઞ્જ્યોતિ રહં-વિઁરજા વિપાપ્મા ભૂયાસગ્ગ્ સ્વાહા ॥ 66.10 (તૈ. અર. 6.66.1)
વૈશ્વદેવ મન્ત્રાઃ (4.43)
વૈશ્વદેવ મન્ત્રાઃ (4.43)
અગ્નયે સ્વાહા । વિશ્વેભ્યો દેવેભ્ય-સ્સ્વાહા ।
ધ્રુવાય ભૂમાય સ્વાહા । ધ્રુવક્ષિતયે સ્વાહા ।
અચ્યુતક્ષિતયે સ્વાહા । અગ્નયે સ્વિષ્ટકૃતે સ્વાહા ।
ધર્માય સ્વાહા । અધર્માય સ્વાહા ।
અદ્ભ્ય-સ્સ્વાહા । ઓષધિવનસ્પતિભ્ય-સ્સ્વાહા । 67.1 (તૈ. અર. 6.67.1)
રક્ષોદેવજનેભ્ય-સ્સ્વાહા ।
રક્ષોદેવજનેભ્ય-સ્સ્વાહા ।
ગૃહ્યાભ્ય-સ્સ્વાહા । અવસાનેભ્ય-સ્સ્વાહા ।
અવસાનપતિભ્ય-સ્સ્વાહા । સર્વભૂતેભ્ય-સ્સ્વાહા ।
આમાય સ્વાહા । અન્તરિક્ષાય સ્વાહા ।
યદેજતિ જગતિ યચ્ચ ચેષ્ટતિ નામ્નો ભાગો-ઽય-ન્નામ્ને સ્વાહા ।
પૃથિવ્યૈ સ્વાહા । અન્તરિક્ષાય સ્વાહા । 67.2 (તૈ. અર. 6.67.2)
દિવે સ્વાહા । સૂર્યાય સ્વાહા ।
દિવે સ્વાહા । સૂર્યાય સ્વાહા ।
ચન્દ્રમસે સ્વાહા । નક્ષત્રેભ્ય-સ્સ્વાહા ।
ઇન્દ્રાય સ્વાહા । બૃહસ્પતયે સ્વાહા ।
પ્રજાપતયે સ્વાહા । બ્રહ્મણે સ્વાહા ।
સ્વધા પિતૃભ્ય-સ્સ્વાહા । નમો રુદ્રાય પશુપતયે સ્વાહા । 67.3 (તૈ. અર. 6.67.3)
દેવેભ્ય-સ્સ્વાહા । પિતૃભ્યઃ સ્વધા-ઽસ્તુ ।
દેવેભ્ય-સ્સ્વાહા । પિતૃભ્યઃ સ્વધા-ઽસ્તુ ।
ભૂતેભ્યો નમઃ । મનુષ્યેભ્યો હન્તા ।
પ્રજાપતયે સ્વાહા । પરમેષ્ઠિને સ્વાહા ।
યથા કૂપ-શ્શતધાર-સ્સહસ્રધારો અક્ષિતઃ ।
એવા મે અસ્તુ ધાન્યગ્ં સહસ્રધાર-મક્ષિતમ્ ।
ધનધાન્યૈ સ્વાહા ॥ યે ભૂતાઃ પ્રચરન્તિ દિવાનક્ત-મ્બલિ-મિચ્છન્તો વિતુદસ્ય પ્રેષ્યાઃ ।
તેભ્યો બલિ-મ્પુષ્ટિકામો હરામિ મયિ પુષ્ટિ-મ્પુષ્ટિપતિ-ર્દધાતુ સ્વાહા ॥ 67.4 (તૈ. અર. 6.67.4)
(ઓષધિવનસ્પતિભ્ય-સ્સ્વાહા - ઽન્તરિક્ષાય સ્વાહા - નમો રુદ્રાય પશુપતયે સ્વાહા - વિતુદસ્ય પ્રેષ્યા એક-ઞ્ચ)
ઓ-ન્ત-દ્બ્રહ્મ । ઓ-ન્ત-દ્વાયુઃ ।
(ઓષધિવનસ્પતિભ્ય-સ્સ્વાહા - ઽન્તરિક્ષાય સ્વાહા - નમો રુદ્રાય પશુપતયે સ્વાહા - વિતુદસ્ય પ્રેષ્યા એક-ઞ્ચ)
ઓ-ન્ત-દ્બ્રહ્મ । ઓ-ન્ત-દ્વાયુઃ ।
ઓ-ન્તદાત્મા । ઓ-ન્ત-થ્સત્યમ્ ।
ઓ-ન્ત-થ્સર્વમ્ । ઓ-ન્ત-ત્પુરો-ર્નમઃ ।
અન્તશ્ચરતિ ભૂતેષુ ગુહાયાં-વિઁશ્વ મૂર્તિષુ ।
ત્વં-યઁજ્ઞસ્ત્વં-વઁષટ્કારસ્ત્વ-મિદ્રસ્ત્વગ્ં રુદ્રસ્ત્વંવિઁષ્ણુસ્ત્વ-મ્બ્રહ્મત્વ-મ્પ્રજાપતિઃ ।
ત્વ-ન્તદાપ આપો જ્યોતી રસો-ઽમૃત-મ્બ્રહ્મ ભૂર્ભુવસ્સુવરોમ્ ॥ 68.2 (તૈ. અર. 6.68.1)
4.44 પ્રાણાહુતિ મન્ત્રાઃ
4.44 પ્રાણાહુતિ મન્ત્રાઃ
શ્રદ્ધાયા-મ્પ્રાણે નિવિષ્ટો-ઽમૃત-ઞ્જુહોમિ ।
શ્રદ્ધાયામપાને નિવિષ્ટો-ઽમૃત-ઞ્જુહોમિ ।
શ્રદ્ધાયાં-વ્યાઁને નિવિષ્ટો-ઽમૃત-ઞ્જુહોમિ ।
શ્રદ્ધાયામુદાને નિવિષ્ટો-ઽમૃત-ઞ્જુહોમિ ।
શ્રદ્ધાયાગ્ં સમાને નિવિષ્ટો-ઽમૃત-ઞ્જુહોમિ ।
બ્રહ્મણિ મ આત્મા-ઽમૃતત્વાય ॥
અમૃતોપસ્તરણમસિ ॥
શ્રદ્ધાયા-મ્પ્રાણે નિવિષ્ટો-ઽમૃત-ઞ્જુહોમિ ।
શિવો મા વિશાપ્રદાહાય । પ્રાણાય સ્વાહા ।
શ્રદ્ધાયામપાને નિવિષ્ટો-ઽમૃત-ઞ્જુહોમિ ।
શિવો મા વિશાપ્રદાહાય । અપાનાય સ્વાહા ।
શ્રદ્ધાયાં-વ્યાઁને નિવિષ્ટો-ઽમૃત-ઞ્જુહોમિ ।
શિવો મા વિશાપ્રદાહાય । વ્યાનાય સ્વાહા ।
શ્રદ્ધાયા-મુદાને નિવિષ્ટો-ઽમૃત-ઞ્જુહોમિ ।
શિવો મા વિશાપ્રદાહાય । ઉદાનાય સ્વાહા ।
શ્રદ્ધાયાગ્ં સમાને નિવિષ્ટો-ઽમૃત-ઞ્જુહોમિ ।
શિવો મા વિશાપ્રદાહાય । સમાનાય સ્વાહા ।
બ્રહ્મણિ મ આત્મા-ઽમૃતત્વાય ॥
અમૃતાપિધાનમસિ ॥ 69.4 (તૈ. અર. 6.69.1)
ભુક્તાન્નાભિમન્ત્રણ મન્ત્રાઃ (4.45)
ભુક્તાન્નાભિમન્ત્રણ મન્ત્રાઃ (4.45)
શ્રદ્ધાયા-મ્પ્રાણે નિવિશ્યા-ઽમૃતગ્ં હુતમ્ । પ્રાણ મન્નેનાપ્યાયસ્વ ।
શ્રદ્ધાયામપાને નિવિશ્યા-ઽમૃતગ્ં હુતમ્ । અપાન મન્નેનાપ્યાયસ્વ ।
શ્રદ્ધાયાં-વ્યાઁને નિવિશ્યા-ઽમૃતગ્ં હુતમ્ । વ્યાન મન્નેનાપ્યાયસ્વ ।
શ્રદ્ધાયા-મુદાને નિવિશ્યા-ઽમૃતગ્ં હુતમ્ । ઉદાન મન્નેનાપ્યાયસ્વ ।
શ્રદ્ધાયાગ્ં સમાને નિવિશ્યા-ઽમૃતગ્ં હુતમ્ । સમાન મન્નેનાપ્યાયસ્વ ॥ 70.1 (તૈ. અર0.1)
ભોજનાન્તે આત્માનુસન્ધાન મન્ત્રાઃ (4.46)
ભોજનાન્તે આત્માનુસન્ધાન મન્ત્રાઃ (4.46)
અઙ્ગુષ્ઠમાત્રઃ પુરુષો-ઽઙ્ગુષ્ઠઞ્ચ સમાશ્રિતઃ । ઈશ-સ્સર્વસ્ય જગતઃ પ્રભુઃ પ્રીણાતિ વિશ્વભુક્ ॥ 71.1 (તૈ. અર. 6.71.1)
અવયવસ્વસ્થતા પ્રાર્થના મન્ત્રઃ (4.47)
અવયવસ્વસ્થતા પ્રાર્થના મન્ત્રઃ (4.47)
વામ્મ આસન્ન્ । નસોઃ પ્રાણઃ । અક્ષ્યો-શ્ચક્ષુઃ ।
કર્ણયો-શ્શ્રોત્રમ્ । બાહુવો-ર્બલમ્ । ઊરુવો રોજઃ ।
અરિષ્ટા વિશ્વાન્યઙ્ગાનિ તનૂઃ । તનુવા મે સહ નમસ્તે અસ્તુ મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ 72.1 (તૈ. અર. 6.72.1)
ઇન્દ્ર સપ્તર્ષિ સંવાઁદ મન્ત્રઃ (4.48)
ઇન્દ્ર સપ્તર્ષિ સંવાઁદ મન્ત્રઃ (4.48)
વયઃ સુપર્ણા ઉપસેદુરિન્દ્ર-મ્પ્રિય મેધા ઋષયો નાધમાનાઃ ।
અપદ્ધ્વાન્ત મૂર્ણુહિ પૂર્ધિ ચક્ષુ-ર્મુમુગ્ધ્યસ્મા-ન્નિધયે ઽવબદ્ધાન્ ॥ 73.1 (તૈ. અર. 6.73.1)
હૃદયાલમ્ભન મન્ત્રઃ (4.49)
હૃદયાલમ્ભન મન્ત્રઃ (4.49)
પ્રાણાના-ઙ્ગ્રન્થિરસિ રુદ્રો મા વિશાન્તકઃ । તેનાન્નેના-પ્યાયસ્વ ॥ 74.1 (તૈ. અર. 6.74.1)
દેવતા પ્રાણનિરૂપણ મન્ત્રઃ (4.50)
દેવતા પ્રાણનિરૂપણ મન્ત્રઃ (4.50)
નમો રુદ્રાય વિષ્ણવે મૃત્યુર્મે પાહિ ॥ 75.1 (તૈ. અર. 6.75.1)
અગ્નિ સ્તુતિ મન્ત્રઃ (4.51)
અગ્નિ સ્તુતિ મન્ત્રઃ (4.51)
ત્વમગ્ને દ્યુભિ-સ્ત્વમાશુ-શુક્ષણિ-સ્ત્વમદ્ભ્ય-સ્ત્વમશ્મનસ્પરિ ।
ત્વં-વઁનેભ્ય-સ્ત્વમોષધીભ્ય-સ્ત્વ-ન્નૃણા-ન્નૃપતે જાયસે શુચિઃ ॥ 76.1 (તૈ. અર. 6.76.1)
અભીષ્ટ યાચના મન્ત્રઃ (4.52)
અભીષ્ટ યાચના મન્ત્રઃ (4.52)
શિવેન મે સન્તિષ્ઠસ્વ સ્યોનેન મે સન્તિષ્ઠસ્વ સુભૂતેન મે સન્તિષ્ઠસ્વ બ્રહ્મવર્ચસેન મે સન્તિષ્ઠસ્વ યજ્ઞસ્યર્ધિ મનુ સન્તિષ્ઠ સ્વોપ તે યજ્ઞ નમ ઉપ તે નમ ઉપ તે નમઃ ॥ 77.1 (તૈ. અર. 6.77.1)
પર તત્ત્વ નિરૂપણં (4.53)
પર તત્ત્વ નિરૂપણં (4.53)
સત્ય-મ્પર-મ્પરગ્ં સત્યગ્ં સત્યેન ન સુવર્ગા-લ્લોકાચ્ચ્યવન્તે કદાચન સતાગ્ં હિ સત્ય-ન્તસ્મા-થ્સત્યે રમન્તે,
તપ ઇતિ તપો નાનશના-ત્પરં-યઁદ્ધિ પર-ન્તપસ્ત-દ્દુધર્ષ-ન્ત-દ્દુરાધર્ષ-ન્તસ્મા-ત્તપસિ રમન્તે,
દમ ઇતિ નિયત-મ્બ્રહ્મચારિણ-સ્તસ્મા-દ્દમે રમન્તે,
શમ ઇત્યરણ્યે મુનય-સ્તસ્માચ્છમે રમન્તે,
દાનમિતિ સર્વાણિ ભૂતાનિ પ્રશગ્ંસન્તિ દાનાન્નાતિ દુશ્ચર-ન્તસ્મા-દ્દાને રમન્તે,
ધર્મ ઇતિ ધર્મેણ સર્વમિદ-મ્પરિગૃહીત-ન્ધર્માન્નાતિ-દુષ્કર-ન્તસ્મા--દ્ધર્મે રમન્તે,
પ્રજન ઇતિ ભૂયાગ્ંસ-સ્તસ્મા-દ્ભૂયિષ્ઠાઃ પ્રજાયન્તે તસ્મા-દ્ભૂયિષ્ઠાઃ ને રમન્તે,
-ઽગ્નય ઇત્યાહ તસ્મા-દગ્નય આધાતવ્યા અગ્નિહોત્ર-મિત્યાહ તસ્મા-દગ્નિહોત્રે રમન્તે,
યજ્ઞ ઇતિ યજ્ઞો હિ દેવા સ્તસ્મા-દ્યજ્ઞે રમન્તે,
માનસ-મિતિ વિદ્વાગ્ંસ-સ્તસ્મા-દ્વિદ્વાગ્ંસ એવ માનસે રમન્તે,
ન્યાસ ઇતિ બ્રહ્મા બ્રહ્મા હિ પરઃ પરો હિ બ્રહ્મા તાનિ વા એતાન્યવરાણિ પરાગ્ંસિ ન્યાસ એવાત્યરેચય-દ્ય એવં-વેઁદેત્યુપનિષત્ ॥ 78.11 (તૈ. અર. 6.78.1)
4.54 જ્ઞાન સાધન નિરૂપણં
4.54 જ્ઞાન સાધન નિરૂપણં
પ્રાજાપત્યો હારુણિ-સ્સુપર્ણેયઃ પ્રજાપતિ-મ્પિતર-મુપસસાર કિ-મ્ભગવન્તઃ પરમં-વઁદન્તીતિ તસ્મૈ પ્રોવાચ,
સત્યેન વાયુરાવાતિ સત્યે-નાદિત્યો રોચતે દિવિ સત્યં-વાઁચઃ પ્રતિષ્ઠા સત્યે સર્વ-મ્પ્રતિષ્ઠિત-ન્તસ્મા-થ્સત્ય-મ્પરમં-વઁદન્તિ,
તપસા દેવા દેવતા-મગ્ર આય-ન્તપસર્ષય-સ્સુવરન્વ-વિન્દ-ન્તપસા સપત્ના-ન્પ્રણુદા-મારાતી સ્તપસિ સર્વ-મ્પ્રતિષ્ઠિત-ન્તસ્મા-ત્તપઃ પરમં-વઁદન્તિ,
દમેન દાન્તાઃ કિલ્બિષ-મવધૂન્વન્તિ દમેન બ્રહ્મચારિણ-સ્સુવરગચ્છ-ન્દમો ભૂતાના-ન્દુરાધર્ષ-ન્દમે સર્વ-મ્પ્રતિષ્ઠિત-ન્તસ્મા-દ્દમઃ પરમં-વઁદન્તિ,
શમેન શાન્તા-શ્શિવ-માચરન્તિ શમેન નાક-મ્મુનયો-ઽન્વવિન્દન્ છમો ભૂતાના-ન્દુરાધર્ષ-ઞ્છમે સર્વ-મ્પ્રતિષ્ઠિત-ન્તસ્માચ્છમઃ પરમં-વઁદન્તિ,
દાનં-યઁજ્ઞાનાં-વઁરૂથ-ન્દક્ષિણા લોકે દાતારગ્ં સર્વ ભૂતાન્યુપજીવન્તિ દાનેનારાતી-રપાનુદન્ત દાનેન દ્વિષન્તો મિત્રા ભવન્તિ દાને સર્વ-મ્પ્રતિષ્ઠિત-ન્તસ્મા-દ્દાન-મ્પરમં-વઁદન્તિ,
ધર્મો વિશ્વસ્ય જગતઃ પ્રતિષ્ઠા લોકે ધર્મિષ્ઠ-મ્પ્રજા ઉપસર્પન્તિ ધર્મેણ પાપ-મપનુદતિ ધર્મે સર્વ-મ્પ્રતિષ્ઠિત-ન્તસ્મા-દ્ધર્મ-મ્પરમં-વઁદન્તિ,
પ્રજનનં-વૈઁ પ્રતિષ્ઠા લોકે સાધુ પ્રજાયા સ્તન્તુન્-તન્વાનઃ પિતૃણા મનૃણો ભવતિ તદેવ તસ્યા અનૃણ-ન્તસ્મા-ત્પ્રજનન-મ્પરમં-વઁદન્ત્ય,
ગ્નયો વૈ ત્રયી વિદ્યા દેવયાનઃ પન્થા ગાર્હપત્ય ઋક્-પૃથિવી રથન્તર-મન્વાહા-ર્યપચનં-યઁજુરન્તરિક્ષં-વાઁમદેવ્ય માહવનીય-સ્સામસુવર્ગો લોકો બૃહત્-તસ્મા-દગ્ની-ન્પરમં-વઁદન્ત્ય,
ગ્નિહોત્રગ્ં સાય-મ્પ્રાત-ર્ગૃહાણાં-નિષ્કૃતિ-સ્સ્વિષ્ટગ્ં સુહુતં-યઁજ્ઞક્રતૂના-મ્પ્રાયણગ્ં સુવર્ગસ્ય લોકસ્ય જ્યોતિ-સ્તસ્મા-દગ્નિહોત્ર-મ્પરમં-વઁદન્તિ,
યજ્ઞ ઇતિ યજ્ઞેન હિ દેવા દિવ-ઙ્ગતા યજ્ઞેનાસુરા-નપાનુદન્ત યજ્ઞેન દ્વિષન્તો મિત્રા ભવન્તિ યજ્ઞે સર્વ-મ્પ્રતિષ્ઠિત-ન્તસ્મા-દ્યજ્ઞ-મ્પરમં-વઁદન્તિ,
માનસં-વૈઁ પ્રાજાપત્ય-મ્પવિત્ર-મ્માનસેન મનસા સાધુ પશ્યતિ માનસા ઋષયઃ પ્રજા અસૃજન્ત માનસે સર્વ-મ્પ્રતિષ્ઠિત-ન્તસ્મા-ન્માનસ-મ્પરમં-વઁદન્તિ,
ન્યાસ ઇત્યાહુ-ર્મનીષિણો બ્રહ્માણ-મ્બ્રહ્મા વિશ્વઃ કતમ-સ્સ્વયભુંઃ પ્રજાપતિ-સ્સંવઁથ્સર ઇતિ, સંવઁથ્સરો ઽસાવાદિત્યો ય એષ આદિત્યે પુરુષ-સ્સ પરમેષ્ઠી બ્રહ્માત્મા,
યાભિરાદિત્ય-સ્તપતિ રશ્મિભિસ્તાભિઃ પર્જન્યો વર્ષતિ પર્જન્યે-નૌષધિ-વનસ્પતયઃ પ્રજાયન્ત ઓષધિ-વનસ્પતિભિ-રન્ન-મ્ભવત્યન્નેન પ્રાણાઃ પ્રાણૈ-ર્બલ-મ્બલેન તપ-સ્તપસા શ્રદ્ધા શ્રદ્ધયા મેધા મેધયા મનીષા મનીષયા મનો મનસા શાન્તિ-શ્શાન્ત્યા ચિત્ત-ઞ્ચિત્તેન સ્મૃતિગ્ગ્ સ્મૃત્યા સ્મારગ્ગ્ સ્મારેણ વિજ્ઞાનં-વિઁજ્ઞાને-નાત્માનં-વેઁદયતિ તસ્માદન્ન-ન્દદન્-થ્સર્વાણ્યેતાનિ દદા-ત્યન્ના-ત્પ્રાણા ભવન્તિ,
યાભિરાદિત્ય-સ્તપતિ રશ્મિભિસ્તાભિઃ પર્જન્યો વર્ષતિ પર્જન્યે-નૌષધિ-વનસ્પતયઃ પ્રજાયન્ત ઓષધિ-વનસ્પતિભિ-રન્ન-મ્ભવત્યન્નેન પ્રાણાઃ પ્રાણૈ-ર્બલ-મ્બલેન તપ-સ્તપસા શ્રદ્ધા શ્રદ્ધયા મેધા મેધયા મનીષા મનીષયા મનો મનસા શાન્તિ-શ્શાન્ત્યા ચિત્ત-ઞ્ચિત્તેન સ્મૃતિગ્ગ્ સ્મૃત્યા સ્મારગ્ગ્ સ્મારેણ વિજ્ઞાનં-વિઁજ્ઞાને-નાત્માનં-વેઁદયતિ તસ્માદન્ન-ન્દદન્-થ્સર્વાણ્યેતાનિ દદા-ત્યન્ના-ત્પ્રાણા ભવન્તિ,
ભૂતાના-મ્પ્રાણૈ-ર્મનો મનસશ્ચ વિજ્ઞાનં-વિઁજ્ઞાના-દાનન્દો બ્રહ્મ યોનિ-સ્સ વા એષ પુરુષઃ પઞ્ચધા પઞ્ચાત્મા યેન સર્વમિદ-મ્પ્રોત-મ્પૃથિવી ચાન્તરિક્ષ-ઞ્ચ દ્યૌશ્ચ દિશશ્ચાવાન્તરદિશાશ્ચ સ વૈ સર્વમિદ-ઞ્જગથ્સ સભૂતગ્ં સ ભવ્ય-ઞ્જિજ્ઞાસ ક્લૃપ્ત ઋતજા રયિષ્ઠા,
શ્રદ્ધા સત્યો મહસ્વા-ન્તપસો પરિષ્ઠાદ્ (વરિષ્ઠાદ્) જ્ઞાત્વા તમેવ-મ્મનસા હૃદા ચ ભૂયો ન મૃત્યુ-મુપયાહિ વિદ્વા-ન્તસ્મા-ન્ન્યાસ-મેષા-ન્તપસા-મતિરિક્તમાહુ-ર્વસુરણ્વો વિભૂરસિ પ્રાણે ત્વમસિ સન્ધાતા
બ્રહ્મ-ન્ત્વમસિ વિશ્વધૃત્તે-જોદાસ્ ત્વમસ્યગ્નિ-રસિ વર્ચોદા-સ્ત્વમસિ સૂર્યસ્ય દ્યુમ્નોદા સ્ત્વમસિ ચન્દ્રમસ ઉપયામગૃહીતો-ઽસિ બ્રહ્મણે ત્વા મહસ,
ઓમિત્યાત્માનં-યુઁઞ્જીતૈતદ્વૈ મહોપનિષદ-ન્દેવાના-ઙ્ગુહ્યં-યઁ એવં-વેઁદ બ્રહ્મણો મહિમાન-માપ્નોતિ તસ્મા-દ્બ્રહ્મણો મહિમાન-મિત્યુપનિષત્ ॥ 79.20 (તૈ. અર. 6.79.1)
જ્ઞાનયજ્ઞઃ (4.55)
જ્ઞાનયજ્ઞઃ (4.55)
તસ્યૈવં-વિઁદુષો યજ્ઞસ્યાત્મા યજમાનઃ-શ્રધ્દાપત્ની શરીર-મિદ્ધ્મમુરો વેદિ-ર્લોમાનિ
બરઃઇ-ર્વેદઃ-શિખા હૃદયં-યૂઁપઃ કામ આજ્ય-મ્મન્યુઃ પશુ-સ્તપો-ઽગ્નિ-ર્દમઃ શમયિતા દક્ષિણા-વાઘોતા પ્રાણ ઉદ્ગતા
ચક્ષુરધ્વર્યુ-ર્મનો બ્રહ્મા શ્રોત્રમગ્ની-ધ્યાવધ્દ્રિયતે
સા દીક્ષા યદશ્ર્નાતિ તધ્દવિ-ર્યત્પિબતિ તદસ્ય સોમપાનં-યઁદ્રમતે
તદુપસદો ય-થ્સઞ્ચર-ત્યુપવિશ-ત્યુત્તિષ્ઠતે ચ સપ્રવર્ગ્યો
યન્મુખ-ન્તદાહવનીયો યા વ્યાહૃતિ-રાહુતિ-ર્યદસ્ય વિજ્ઞાન-ન્તજ્જુહોતિ યથ્સાય-મ્પ્રાતરત્તિ તથ્સમિધં-યઁત્પ્રાત-ર્મદ્ધ્યન્દિનગ્ં સાય-ઞ્ચ તાનિ સવનાનિ યે
અહોરાત્રે તે દર્શપૂર્ણમાસૌ યે-ઽર્ધમાસાશ્ચ માસાશ્ચ તે ચાતુર્માસ્યાનિ ય ઋતવસ્તે પશુબન્ધા યે સંવઁથ્સરાશ્ચ પરિવથ્સરાશ્ચ તે-ઽહર્ગણા-સ્સર્વ વેદસં-વાઁ
એત-થ્સત્રં-યઁન્મરણ-ન્તદવભૃથ એતદ્વૈ જરામર્ય-મગ્નિહોત્રગ્ં સત્રં-યઁ એવં-વિઁદ્વા-નુદગયને પ્રમીયતે
દેવાનામેવ મહિમાન-ઙ્ગત્વા-ઽઽદિત્યસ્ય સાયુજ્ય-ઙ્ગચ્છત્યથ યો દક્ષિણે પ્રમીયતે
પિતૃણા-મેવ મહિમાન-ઙ્ગત્વા ચન્દ્રમસ-સ્સાયુજ્યગ્ં સલોકતા-માપ્નોત્યેતૌ વૈ સૂર્યા ચન્દ્રમસૌ-ર્મહિમાનૌ બ્રાહ્મણો
વિદ્વા-નભિજયતિ તસ્મા-દ્બ્રહ્મણો મહિમાનમાપ્નોતિ તસ્મા-દ્બ્રહ્મણો મહિમાન-મિત્યુપનિષત્ ॥ 80.1 (તૈ. અર. 6.80.1)
સહ ના વવતુ । સહ નૌ ભુનક્તુ । સહ વીર્ય-ઙ્કરવાવહૈ । તેજસ્વિના વધીતમસ્તુ મા વિદ્વિષાવહૈ ॥
સહ ના વવતુ । સહ નૌ ભુનક્તુ । સહ વીર્ય-ઙ્કરવાવહૈ । તેજસ્વિના વધીતમસ્તુ મા વિદ્વિષાવહૈ ॥
॥ ૐ શાન્તિ-શ્શાન્તિ-શ્શાન્તિઃ ॥
હરિઃ ઓમ્ ।
ઇતિ મહાનારાયણોપનિષ-થ્સમાપ્તા
(અમ્ભસ્યૈકપઞ્ચાશચ્છતં - જાતવેદસે ચતુર્દશ - ભૂરન્નં - ભૂરગ્નયે - ભૂરગ્નયે ચૈકમેકં - પાહિ - પાહિ ચત્વારિ ચત્વારિ - ય-શ્છન્દસા-ન્દ્વે - નમો બ્રહ્મણે - ઋત-ન્તપો - યથા વૃક્ષસ્યૈક મેક - મણોરણીયાગ્ શ્ચતુસ્ત્રિગ્ંશથ્ - સહસ્રશીષગ્ં ષટ્વિગ્ંશતિ - રાદિત્યો વા એષ - આદિત્યો વૈ તેજ એકમેકં - નિધનપતયે ત્રયોવિગ્ંશતિઃ - સદ્યોજાત-ન્ત્રીણિ - વામદેવાયૈક - મઘોરેભ્ય - સ્તત્પુરુષાય દ્વે દ્વે - ઈશાનો - નમો હિરણ્યબાહવ એકમેક - મૃતગ્ં સત્ય-ન્દ્વે - સર્વો વૈ ચત્વારિ - કદ્રુદ્રાય ત્રીણિ - યસ્ય વૈ કઙ્કતી - કૃણુષ્વ પાજો - ઽદિતિ - રાપો વા ઇદગ્ં સર્વ મેકમેક - માપઃ પુનન્તુ ચત્વા - ર્યગ્નિશ્ચ - સૂર્યશ્ચ નવ - નવોમિતિ ચત્વા - ર્યાયાતુ પચૌ - જો-ઽસિ દશો - ત્તમે ચત્વારિ - ઘૃણિસ્ત્રીણિ - બ્રહ્મમેતુ માં-યાઁસ્તે બ્રહ્મહત્યા-ન્દ્વાદશ - બ્રહ્મ મેધયા-ઽદ્યા ન ઇમ-મ્ભ્રૂષહત્યાં - બ્રહ્મ મેધવા બ્રહ્મા દેવાનામિદં-વીઁરહત્યામેકાન્ન વિગ્ંશતિ રેકાન્નવિગ્ંશતિ--ર્ મેધા દેવી - મેધા-મ્મ ઇન્દ્રશ્ચત્વારિ ચત્વાર્યા - મા-મ્મેધા દ્વે - મયિ મેધા મેક- મપૈતુ - પરં - ઁવાત-મ્પ્રાણ - મમુત્રભૂયા-દ્- દ્ધરિગ્ં - શલ્કૈરગ્નિં - મા છિદો મૃત્યો - મા નો મહાન્તં - માનસ્તોકે - પ્રજાપતે - સ્વસ્તિદા - ત્ર્યમ્બકં - ઁયે તે સહસ્ર-ન્દ્વે દ્વે - મૃત્યવે સ્વાહૈકં - દેવકૃતસ્યૈકાદશ - યદ્વો દેવાઃ - કામો-ઽકાર્ષીન્ - મન્યુરકાર્ષી-દ્દ્વે દ્વે - તિલાઞ્જુહોમિ ગાવ-શ્શ્રિય-મ્પ્રજાઃ પઞ્ચ - તિલાઃ કૃણ્ષાશ્ચોરસ્ય શ્રીઃ પ્રજ્ઞાતુ જાતવેદ-સ્સપ્ત - પ્રાણ વા-ક્ત્વક્ છિર ઉત્તિષ્ઠ પુરુષ પઞ્ચ - પૃથિવી શબ્દ મનો વાગ્ વ્યક્તા-ઽઽત્મા-ઽન્તરાત્મા પરમાત્મા મે ક્ષુધે-ઽન્નમય પઞ્ચદશા - ગ્નયે સ્વાહૈકચત્વારિગ્ંશ - ર્દો ન્તદ્બ્રહ્મ નવ - શ્રદ્ધાયા-મ્પ્રાણે નિવિષ્ટ શ્ચતુર્વિગ્ંશતિઃ - શ્રદ્ધાયા-ન્દશા - ઙ્ગુષ્ઠ માત્રઃ પુરુષો દ્વે - વામ્મ આસન્નષ્ટૌ - વયઃ સુપર્ષાઃ - પ્રાણાના-ઙ્ગ્રન્થિરસિ દ્વે દ્વે - નમો રુદ્રાયૈકં - ત્વમગ્ને દ્યુભિર્ દ્વે - શિવેન મે સન્તિષ્ઠસ્વ - સત્યં - પ્રાજાપત્ય - સ્તસ્યૈવ મેક મેક મશતિઃ)