Goddess Chinnamasta

pracaṇḍa caṇḍikā stavarājaḥ

(Prachanda Chandika Stavaraja in English (IAST))

Adi Shankaracharya

Also known as sri pracanda candika stavarajah sri chinnamasta

Seventeen verses given in the colophon to Shankaracharya, and though the title names Prachanda Chandika, the eighth verse settles who is addressed: two-armed and three-eyed, bright as a crore suns, the severed trunk streaming, the head with its loosened hair held in the left hand and the chopper in the other. That is Chinnamasta, and the hymn treats her as the seated power of the Shrividya — Vairochani in the manipura, above the three lingas, on the fire-chakra, roused from sleep like a coiled serpent-king by the hum-sound the teacher gives. Several verses are frankly operative: the colour under which she is contemplated changes with the rite intended, and the closing verses prescribe homa whose oblations belong to the left-hand tradition. The text calls itself a knowledge closed to the uninitiated.

|| śrī pracaṇḍa caṇḍikā stavarājaḥ (śrī chinnamastā stotram) ||
ānandayitri parameśvari vedagarbhe
mātaḥ purandarapurāntaralabdhanetre |
lakṣmīmaśeṣajagatāṃ paribhāvayantaḥ
santo bhajanti bhavatīṃ dhanadeśalabdhyai || 1 ||
lajjānugāṃ vimalavidrumakāntikāntāṃ
kāntānurāgarasikāḥ parameśvari tvām |
ye bhāvayanti manasā manujāsta ete
sīmantinībhiraniśaṃ paribhāvyamānāḥ || 2 ||
māyāmayīṃ nikhilapātakakoṭikūṭa-
-vidrāviṇīṃ bhṛśamasaṃśayino bhajanti |
tvāṃ padmasundaratanuṃ taruṇāruṇāsyāṃ
pāśāṅkuśābhayavarādyakarāṃ varāstraiḥ || 3 ||
te tarkakarkaśadhiyaḥ śrutiśāstraśilpai-
-śchando'bhiśobhitamukhāḥ sakalāgamajñāḥ |
sarvajñalabdhavibhavāḥ kumudenduvarṇāṃ
ye vāgbhave ca bhavatīṃ paribhāvayanti || 4 ||
vajrapaṇunnahṛdayā samayadruhaste
vairocane madanamandiragāsyamātaḥ |
māyādvayānugatavigrahabhūṣitā'si
divyāstravahnivanitānugatā'si dhanye || 5 ||
vṛttatrayāṣṭadalavahnipuraḥsarasya
mārtaṇḍamaṇḍalagatāṃ paribhāvayanti |
ye vahnikūṭasadṛśīṃ maṇipūrakānta-
-ste kālakaṇṭakaviḍambanacañcavaḥ syuḥ || 6 ||
kālāgarubhramaracandanakuṇḍagola-
-khaṇḍairanaṅgamadanodbhavamādanībhiḥ |
sindūrakuṅkumapaṭīrahimairvidhāya
sanmaṇḍalaṃ taduparīha yajenmṛḍānīm || 7 ||
cañcattaḍinmihirakoṭikarāṃ vicelā-
-mudyatkabandharudhirāṃ dvibhujāṃ trinetrām |
vāme vikīrṇakacaśīrṣakare pare tā-
-mīḍe paraṃ paramakartrikayā sametām || 8 ||
kāmeśvarāṅganilayāṃ kalayā sudhāṃśo-
-rvibhrājamānahṛdayāmapare smaranti |
suptāhirājasadṛśīṃ parameśvarasthāṃ
tvāmadrirājatanaye ca samānamānāḥ || 9 ||
liṅgatrayoparigatāmapi vahnicakra-
-pīṭhānugāṃ sarasijāsanasanniviṣṭām |
suptāṃ prabodhya bhavatīṃ manujā gurūkta-
-huṅkāravāyuvaśibhirmanasā bhajanti || 10 ||
śubhrāsi śāntikakathāsu tathaiva pītā
stambhe riporatha ca śubhratarāsi mātaḥ |
uccāṭane'pyasitakarmasukarmaṇi tvaṃ
saṃsevyase sphaṭikakāntiranantacāre || 11 ||
tvāmutpalairmadhuyutairmadhunopanītai-
-rgavyaiḥ payovilulitaiḥ śatameva kuṇḍe |
sājyaiśca toṣayati yaḥ puruṣastrisandhyaṃ
ṣaṇmāsato bhavati śakrasamo hi bhūmau || 12 ||
jāgratsvapannapi śive tava mantrarāja-
-mevaṃ vicintayati yo manasā vidhijñaḥ |
saṃsārasāgarasamṛddharaṇe vahitraṃ
citraṃ na bhūtajanane'pi jagatsu puṃsaḥ || 13 ||
iyaṃ vidyā vandyā hariharaviriñciprabhṛtibhiḥ
purārāterantaḥ puramidamagamyaṃ paśujanaiḥ |
sudhāmandānandaiḥ paśupatisamānavyasanibhiḥ
sudhāsevyaiḥ sadbhirgurucaraṇasaṃsāracaturaiḥ || 14 ||
kuṇḍe vā maṇḍale vā śuciratha manunā bhāvayatyeva mantrī
saṃsthāpyoccairjuhoti prasavasuphaladaiḥ padmapālāśakānām |
haimaṃ kṣīraistilairvāṃ samadhukakusumairmālatībandhujātī-
-śvetairabdhaṃ sakānāmapi varasamidhā sampade sarvasiddhyai || 15 ||
andhaḥ sājyaṃ samāṃsaṃ dadhiyutamathavā yo'nvahaṃ yāminīnāṃ
madhye devyai dadāti prabhavati gṛhagā śrīramuṣyāvakhaṇḍā |
ājyaṃ māṃsaṃ saraktaṃ tilayutamathavā taṇḍulaṃ pāyasaṃ vā
hutvā māṃsaṃ trisandhyaṃ sa bhavati manujo bhūtibhirbhūtanāthaḥ || 16 ||
|| phalaśruti ||
idaṃ devyāḥ stotram paṭhati manujo yastrisamayaṃ
śucirbhūtvā viśve bhavati dhanado vāsavasamaḥ |
vaśā bhūpāḥ kāntā nikhilaripuhantuḥ suragaṇā
bhavantyuccairvāco yadiha nanu māsaistribhirapi || 17 ||
|| iti śrīśaṅkarācāryaviracitaḥ pracaṇḍacaṇḍikāstavarājaḥ samāptaḥ ||

Explore More