তৃতীযঃ প্ৰশ্নঃ
অথ হৈন-ঙ্কৌশল্যশ্চাশ্ৱলাযনঃ পপ্ৰচ্ছ।
ভগৱন্ কুত এষ প্ৰাণো জাযতে কথমাযাত্যস্মিঞ্শৰীৰ আত্মানং-ৱাঁ প্ৰৱিভজ্য কথ-ম্প্ৰতিষ্ঠতে কেনোত্ক্ৰমতে কথ-ম্বাহ্যমভিধত্তে কথমধ্যাত্মমিতি ॥1॥
ভগৱন্ কুত এষ প্ৰাণো জাযতে কথমাযাত্যস্মিঞ্শৰীৰ আত্মানং-ৱাঁ প্ৰৱিভজ্য কথ-ম্প্ৰতিষ্ঠতে কেনোত্ক্ৰমতে কথ-ম্বাহ্যমভিধত্তে কথমধ্যাত্মমিতি ॥1॥
তস্মৈ স হোৱাচাতিপ্ৰশ্না-ন্পৃচ্ছসি ব্ৰহ্মিষ্ঠো-ঽসীতি তস্মাত্তে-ঽহ-ম্ব্ৰৱীমি ॥2॥
আত্মন এষ প্ৰাণো জাযতে যথৈষা পুৰুষে ছাযৈতস্মিন্নেতদাতত-ম্মনোকৃতেনাযাত্যস্মিঞ্শৰীৰে ॥3॥
যথা সম্ৰাডেৱাধিকৃতান্ ৱিনিযুঙ্ক্তে।
এতা-ন্গ্ৰামানেতা-ন্গ্ৰামানধিতিষ্ঠস্ৱেত্যেৱমেৱৈষ প্ৰাণ ইতৰা-ন্প্ৰাণা-ন্পৃথক্পৃথগেৱ সন্নিধত্তে ॥4॥
এতা-ন্গ্ৰামানেতা-ন্গ্ৰামানধিতিষ্ঠস্ৱেত্যেৱমেৱৈষ প্ৰাণ ইতৰা-ন্প্ৰাণা-ন্পৃথক্পৃথগেৱ সন্নিধত্তে ॥4॥
পাযূপস্থে-ঽপান-ঞ্চক্ষুস্শ্ৰোত্ৰে মুখনাসিকাভ্যা-ম্প্ৰাণ-স্স্ৱয-ম্প্ৰাতিষ্ঠতে মধ্যে তু সমানঃ।
এষ হ্যেতদ্ধুতমন্নং সম-ন্নযতি তস্মাদেতা-স্সপ্তাৰ্চিষো ভৱন্তি ॥5॥
এষ হ্যেতদ্ধুতমন্নং সম-ন্নযতি তস্মাদেতা-স্সপ্তাৰ্চিষো ভৱন্তি ॥5॥
হৃদি হ্যেষ আত্মা।
অত্ৰৈতদেকশত-ন্নাডীনা-ন্তাসাং শতং শতমেকৈকস্যা দ্ৱাসপ্ততিৰ্দ্ৱাসপ্ততিঃ প্ৰতিশাখানাডীসহস্ৰাণি ভৱন্ত্যাসু ৱ্যানশ্চৰতি ॥6॥
অত্ৰৈতদেকশত-ন্নাডীনা-ন্তাসাং শতং শতমেকৈকস্যা দ্ৱাসপ্ততিৰ্দ্ৱাসপ্ততিঃ প্ৰতিশাখানাডীসহস্ৰাণি ভৱন্ত্যাসু ৱ্যানশ্চৰতি ॥6॥
অথৈকযোৰ্ধ্ৱ উদানঃ পুণ্যেন পুণ্যং-লোঁক-ন্নযতি।
পাপেন পাপমুভাভ্যামেৱ মনুষ্যলোকম্ ॥7॥
পাপেন পাপমুভাভ্যামেৱ মনুষ্যলোকম্ ॥7॥
আদিত্যো হ ৱৈ বাহ্যঃ প্ৰাণ উদযত্যেষ হ্যেন-ঞ্চাক্ষুষ-ম্প্ৰাণমনুগৃহ্ণানঃ।
পৃথিৱ্যাং-যাঁ দেৱতা সৈষা পুৰুষস্যাপানমৱষ্টভ্যান্তৰা যদাকাশ-স্স সমানো ৱাযুৰ্ৱ্যানঃ ॥8॥
পৃথিৱ্যাং-যাঁ দেৱতা সৈষা পুৰুষস্যাপানমৱষ্টভ্যান্তৰা যদাকাশ-স্স সমানো ৱাযুৰ্ৱ্যানঃ ॥8॥
তেজো হ ৱাৱ উদানস্তস্মাদুপশান্ততেজাঃ পুনৰ্ভৱমিন্দ্ৰিযৈৰ্মনসি সম্পদ্যমানৈঃ ॥9॥
যচ্চিত্তস্তেনৈষ প্ৰাণমাযাতি প্ৰাণস্তেজসা যুক্তঃ।
সহাত্মনা যথাসঙ্কল্পিতং-লোঁক-ন্নযতি ॥10॥
সহাত্মনা যথাসঙ্কল্পিতং-লোঁক-ন্নযতি ॥10॥
য এৱং-ৱিঁদ্ৱা-ন্প্ৰাণং-ৱেঁদ।
ন হাস্য প্ৰজা হীযতে-ঽমৃতো ভৱতি তদেষ-শ্শ্লোকঃ ॥11॥
ন হাস্য প্ৰজা হীযতে-ঽমৃতো ভৱতি তদেষ-শ্শ্লোকঃ ॥11॥
উত্পত্তিমাযতিং স্থানং-ৱিঁভুত্ৱ-ঞ্চৈৱ পঞ্চধা।
অধ্যাত্ম-ঞ্চৈৱ প্ৰাণস্য ৱিজ্ঞাযামৃতমশ্নুতে ৱিজ্ঞাযামৃতমশ্নুত ইতি ॥12॥
অধ্যাত্ম-ঞ্চৈৱ প্ৰাণস্য ৱিজ্ঞাযামৃতমশ্নুতে ৱিজ্ঞাযামৃতমশ্নুত ইতি ॥12॥