Lord Vishnu

adhika (puruṣottama) māsa kathā adhyāya 19

(Purushottam Maas Katha Adhyay 19 in English (IAST))

Also known as Purushottam Maas Katha · Adhik Maas Katha · Adhik Maas Katha adhyay 19

Purushottam Maas Katha Adhyay 19. The Adhik Maas Katha, also called the Purushottam Maas Mahatmya — the mahatmya of the intercalary month that the lunar calendar adds roughly every third year. The month was scorned as malmas, the impure month, until Vishnu took it as his own and gave it his name; the katha is read through, one adhyay a day, for the length of the month.

#of 197
śrī gaṇeśāya namaḥ ||
jayajayājī śrīgurusamarthā || bhāvikāṃte mokṣadātā ||
anāthanāthā kṛpāvaṃtā || karuṇākarā dīnabaṃdho || 1 ||
agādha bhaktīcā mahimā || bhaktapriya sarvottamā ||
bhaktivīṇa nirarthaka janmā || prāṇiyāṃcā nirdhāreṃ || 2 ||
yālāgīṃ bhāva dharūna aṃtarīṃ || pracīta ghyāvī śarīrīṃ ||
ātmapracīta gurupracītavarī || śāstrapracīta tisarī jāṇije || 3 ||
mhaṇona dṛṣṭāṃtīṃ kathābhāga satya || svayeṃ bolilā śrīanaṃta ||
hī jāṇije śāstrapracīta || aikā dṛṣṭāṃta dusarā || 4 ||
vaktā vadela arthāṃtara || to jāṇije gurukṛpā sācāra ||
bhāva dharūni ukalāveṃ aṃtara || maga sākṣātkāra ātmapracītī || 5 ||
evaṃ tinhī pracītī gheūnī || pravartāveṃ śrotejanīṃ ||
yāuparī malamāsa kathanīṃ || śrotejanīṃ parisāvī || 6 ||
lakṣmī nārāyaṇa saṃvāda || tocī śrotiyāṃ karūṃ viśada ||
aikā vicakṣaṇa sāvadha || jeṇeṃ harela vedha mānasīṃ || 7 ||
kṣīrābdhijā vade puruṣottamā || anupamya aikilā jī mahimā ||
tarī puḍhīla parisāveṃ nemā || kavaṇe parī ācarāveṃ || 8 ||
kavaṇa uddharoni gelā || kavaṇeṃ nema asā sādhilā ||
hā taṃva vistāra āgal̤ā || kṛpā karūna vadāvā || 9 ||
aikūna lakṣmīcī vāṇī || bolatā jālā cakrapāṇī ||
mhaṇe aikaho śubhakalyāṇī || ekāgra karūna mānasa || 10 ||
meru siṃdhautu nagarī vartate bahuvistarā ||
nāmnā śivapurī khyātā śivasyāti priyā sadā || 1 ||
gokarṇasya gireḥ prārśve prāsādāṭṭalabhūṣitā ||
bavhāścaryavatīramyā ramyacatvara śobhitā || 2 ||
nānā brāhmaṇasaṃyuktā kṣatriyaiśca virājitā ||
vaiśyaiḥ śūdrai stathānyaiśca saṃyuktā satyavādibhiḥ || 3 ||
tasyāmāsītsadācāraḥ śūdraḥ kaścidvarogṛhī ||
nāmnāpi vipradāsosau kamarṇāpi tathāvidhaḥ || 4 ||
tasya patnī vipradāsīsā nāmnā śubhalakṣaṇā ||
sādhvī patiparāpatyurājñāsannitā sadā || 5 ||
meru tal̤āciyā ṭhāyīṃ jāṇa || śivakāṃcī nagarī vistīrṇa ||
brahmasamudāvo paripūrṇa || adhyayana gharogharīṃ || 11 ||
gokarṇāce paścimadiśe || apūrva nagarī te ase ||
kṣudra kṣetrī sarva dharma vase || vedamārge vartatī paiṃ || 12 ||
vedamaryādā nulaṃghitī koṇī || brāhmaṇā pūjitī varṇa tinhī ||
śrautasmārta avagrahaṇīṃ || sadācāreṃ brāhmaṇa vartatī je || 13 ||
nagarācī racanā atiadbhuta || pāhūna jananayana taṭastha hota ||
ramya gopureṃ lakhalakhīta || baravī jhal̤akata ravikiraṇeṃ || 14 ||
tayā nagarīṃ eka śūdra jāṇa || nāma tayāceṃ vipradāsa mhaṇona ||
bāhātātī sarvahī jana || sevādhārī pūrṇa brāhmaṇācā || 15 ||
ekā viprāciyā gharīṃ || karūna sevā cākarī ||
niraṃtara varte sadācārī || viśvāsa pūrṇa brāhmaṇācā || 16 ||
tayācī bhāryā pativratā pūrṇa || nulaṃghī kadā pativacana ||
tehī viprasevā karūni jāṇa || kuṭuṃba rakṣaṇa karitātī || 17 ||
yāuparī eke dinī || malamāse saṃdhī jāṇunī ||
vipramel̤ā taye kṣaṇīṃ || snānālāgunī cālile || 18 ||
taṃva te śudrakāminī || vinavī bhratārālāgunī ||
samasta jaga mil̤onī || snānālāgunī jātātī || 19 ||
tarī āpaṇa varṇahīna yātī || kevī na ghaḍela puṇyaprāptī ||
dravyahī nāhīṃ saṃcitīṃ || je dāna paddhatī karāvī || 20 ||
yālāgīṃ prāṇanāthā pāhīṃ || viprā sāṃgāteṃ calā sarvahī ||
dānadharmāteṃ dhana teṃ nāhīṃ || parī karūṃ deha pavitra || 21 ||
snāneṃ karūna pavitratā || aisī vadatase janavārtā ||
yālāgīṃ viprāteṃ prārthā || nyāve tatvatā samāgameṃ || 22 ||
aiseṃ aikūna uttara || dravaleṃ śūdrāceṃ aṃtara ||
maga prārthūniyā dvijavara || nighālā satvara kuṭuṃbeṃsi || 23 ||
yātrecā samudāvo pātalā || gokarṇa kṣetrāprati ālā ||
pāhona tethīcyā gaṃgājal̤ā || taṭastha jālā samudāvo || 24 ||
gaṃgā pāhatāṃca nayanīṃ || tātkāl̤a pātakā hoya dhuṇī ||
samagra jana snānālāgunīṃ || taye sthānīṃ utarale || 25 ||
nitya karitī snānadānāsa || yātrā rāhilī eka māsa ||
viprāsaveṃ śūdrahī snānāsa || striyesahīta jātase || 26 ||
nitya snāna-vidhīsārūnī || maga puṣpabilvādī āṇunī ||
nitya pūjitase śivabhavānī || bhāvārtha manī āgal̤ā || 27 ||
ubhayatāṃ jāūni vanāṃta || kāṣṭhabhārā āṇitī nitya ||
tyācā vikraya karūna satya || dravya saṃcaya karitātī || 28||
maunya na bolatī kavaṇāsī || nakta rāhatī upavāsī ||
sāyaṃkāl̤īṃ sāritī bhojanāsī || nityanemesī vartata || 29 ||
aise vrata saṃpūrṇa ekamāsa || ubhayatāṃ ācaralī nirdoṣa ||
pāpa jal̤āleṃ niḥśeṣa || nāhīṃ lavaleśa til̤abharī || 30 ||
maga saṃcayo jo dhanācā || nitya vikraya kāṣṭhācā ||
to kāḍhuniyāṃ tayācā || vyaya karite paiṃ jāle || 31 ||
yathāyukta brāhmaṇa bhojana || karite jāle udyāpana ||
trayaci daśaka apūpa anna || keleṃ arpaṇa dvijāteṃ || 32 ||
maga śevaṭīṃ te ubhayatāṃ || bhojanīṃ baisaleṃ tatvatā ||
gheūna viprāṃcī maṃtrākṣatā || birāḍamārgī cālile || 33 ||
taṃva navala vartaleṃ taye kṣaṇīṃ || rātra jālī eka yāminī ||
taṃva eka piśāca mārgasthānīṃ || ubhāṃ yeūni ṭhākalā || 34 ||
vikrāl̤a vadana bhayaṃkara || laṃbabāho viśāl̤a śarīra ||
mukha pasarūni kṣudhātura || dhāṃvalā samora grāsāvayā || 35 ||
tayāteṃ pāhūna ubhayāṃnīṃ || taṭastha ṭhele tayāsthānīṃ ||
taṃva daivayogeṃ karūnīṃ || apūrva kāhāṇīṃ paiṃ jālī || 36 ||
puṇyaśarirī śūdradaṃpatya || pāhūnī piśāca preta ||
krūra bhāvanā nirasūna tetheṃ || jālā bolatāṃ śūdrāteṃ || 37 ||
mhaṇe mahāpuruṣāṃ tū koṇa || yetheṃ yāvayā kāya kāraṇa ||
mī taṃva kṣudhīta piśāca jāṇa || karāvayā bhakṣaṇa āloṃ tumhāṃ || 38 ||
parī taṃva darśaneṃ samādhāna || pāvana jāleṃ mājheṃ mana ||
tūṃteṃ karitāṃ saṃbhāṣaṇa || vāṭe pāvana hoīna mī || 39 ||
ājavarī yā parvataśikharīṃ || mī phirata hotoṃ vanāṃtarī ||
vṛkavyāghra nānāparī || kṣudhāhārīṃ hiṃḍatase || 40 ||
pari kṣudhā na dhāya sarvathā || yā kṣudheṃta phire mī tatvatā ||
taṃva dṛṣṭīsa dekhileṃ avacitā || vipradāsā tujalāgī || 41 ||
tarī kṛpāvaṃtā dayānidhī || nirasī mājhī bhavavyādhī ||
deūniyāṃ puṇya auṣadhī || bhavabhayavyādhī harāvī || 42 ||
aikūna tayāceṃ uttara || śūdra vade tevhāṃ pratyuttara ||
mhaṇeṃ tūṃ pūrvī hotāsi thora || te savistara nivedī || 43 ||
kavaṇa pāpāstava pāheṃ || piśāca deha lādhalā āhe ||
to sāṃge lavalāheṃ || puḍheṃ upāya vicārū || 44 ||
yerū mhaṇe aikeṃ svāmirājā || pūrvī mīṃ kṣetraja vaṃśī rājā ||
hotoṃ parākramīṃ tejaḥpuṃjā || śatru sahaja pāyātal̤ī || 45 ||
sarvāṃvarī darārā pāheṃ || kāpatī sarvahī rāye ||
yavana maṃḍal̤ī pāl̤īṃ nirbhaya || nāhīṃ bhayapāpāceṃ || 46 ||
puṇya leśa nāhīṃ sarvathā || svapnīṃ neṇeṃ dharmavārtā ||
mārga pāḍūna tatvatā || vastu harīṃ mārgasthāṃcyā || 47 ||
paradvāra asaṃkhyāta || maja ghaḍale aparamita ||
mājhiyā pāpā nāhīṃ gaṇita || saukhyā amīta bhogileṃ || 48 ||
āpapara neṇeṃ sarvathā || prajeteṃ nāgavīṃ tatvatā ||
tyāṃciyā śāpeṃ maja tātā || kṣayaroga lāgalā paiṃ || 49 ||
tyāyogeṃ mṛtyu pāvaloṃ savega || yamadūtīṃ karśūniyāṃ āṃga ||
durdhara mājhā pāpabhoga || jāṇuni jācitī majalāgīṃ || 50 ||
mī dānadharma kelāca nāhīṃ || atīta abhyāgata neṇeṃ kāṃhīṃ ||
tīrtha parvaṇī svapnīhī || pāhilīṃ nāhīṃ pāpiṣṭeṃ || 51 ||
dravya asūni mājhe padarīṃ || mī tava tīrtha dāna na karīṃ ||
saralī āyuṣyācī dorī || naraka aghorī ṭākileṃ maja || 52 ||
maga tetheṃ bahu pastāvaloṃ || ahā devā svadharma āṃcaraloṃ ||
pāpāteṃ mī nāhīṃ bhyāloṃ || madabal̤eṃ karūniyāṃ || 53 ||
maga tetheṃ upāva nase kāhīṃ || hiṃpuṭī jāloṃ svadehīṃ ||
dravya joḍileṃ teṃhī || rāhileṃ jethiceṃ tetheṃcī || 54 ||
vyartha gelīṃ mājhī vayasā || pāpabal̤eṃ joḍilā paisā ||
saṃsārakāraṇīṃ sarva āśā || śevaṭīṃ nāśā pāvaloṃ || 55 ||
mil̤onīṃ kākā māmā ātyā || baṃdhubhaginī āṇi culatyā ||
mil̤ūniyāṃ maja bhoṃvatyā || vāṭol̤e keleṃ dravyāceṃ || 56 ||
sāsūsāsarā vihiṇī || sunā jāvaī kākī māmī ||
āpā ābā sarvāṃnīṃ || veḍhile majalāgī dhanalobheṃ || 57 ||
śevaṭīṃ aṃtakāl̤a ālā || sakal̤a jālīṃ sabhoṃvatī gol̤ā ||
hāta deūnī kapāl̤ā || raḍatī khal̤akhal̤ā dhanāsāṭhīṃ || 58 ||
mhaṇatī chatra geleṃ āmuceṃ || koṇa rakṣaṇa karīla kuṭuṃbāceṃ ||
śevaṭīṃ nāhīṃ koṇī koṇāceṃ || sarvahī jāyāceṃ sarva leṇeṃ || 59 ||
aisī gatī mājhī jhālīṃ || śevaṭīṃ yamayātanā prāpta jhālī ||
sarva āṭaleṃ taye kāl̤īṃ || soḍavitā bal̤ī na dise paiṃ || 60 ||
kāl̤āce mukhīṃhūnī sarvathā || na dekhoṃ koṇī soḍavitā ||
yālāgīṃ vicakṣaṇa janīṃ tatvatā || mokṣapaṃthā smarāveṃ || 61 ||
ekā sadgurū vāṃcunī || upāva nāhīṃca tribhuvanīṃ ||
tocī soḍavī kāl̤āpāsunī || itarāṃcī kahāṇī na calecī || 62 ||
aisā mī phāra pastāvaloṃ || śevaṭīṃ ravaravīṃ paḍatā jāloṃ ||
tetheṃ bahuta jājāvaloṃ || kusamusaloṃ aṃtarīṃ || 63 ||
tetheṃ kuṃbhapāka kuṃḍa || tal̤īṃ vistīrṇa lahāna toṃḍa ||
tayāmājī naraka bharalā udaṃḍa || toci daṃḍa prāṇiyāteṃ || 64 ||
tyāmājī neunī ṭākitī || ekāvarī eka ricavitī ||
usaṃta nāhīṃ nighāvayāpratī || bucakal̤yā ghetī ekāeka || 65 ||
taṃva ṭole detī yamadūta || māgute āṃta loṭīta ||
nākīṃ toṃḍīṃ bharata naraka to || 66 ||
aiso jācaṇī divasa bahuta || bhogilī sahasra varṣe pariyaṃta ||
śevaṭī maja kāḍhūni deta || piśāca yonīṃta ṭākileṃ || 67 ||
tethe kṣudhā lāgatāṃ bahuta || parī saṃkīrṇa raṃdhramukhāṃta ||
kaval̤amadhyeṃ aḍakata || kṣudhā śāṃta na hoya || 68 ||
udaka prāśanāsī nāhīṃ || saṃvadanīceṃ kiṃvā aśaucya dehīṃ ||
nirmal̤a pāhatāteṃ nāhīṃ || aisī dehīṃ duḥkhayātanā || 69 ||
vastra nāhīṃ digaṃbara || vṛkṣāvarī āmuceṃ ghara ||
aisā bhoga tīsa hajāra || saṃvatsara bhogāvā || 70 ||
yālāgīṃ bhākitoṃ karuṇā || kṛpāl̤ū tū tāpasī rāṇā ||
deūna kāṃhīṃ puṇyadānā || nivārī yātanā mājhī he || 71 ||
avaghe gele sukhāce sāṃgātī || śevaṭī jhālī he mājhī gatī ||
kṛpāsāgarā dayāmūrti || karīṃ nivṛttī pāpācī || 72 ||
yevaḍhā upakāra karīṃ || sukṛta bāṃdhīṃ āpule padarīṃ ||
cukavīṃ mājhī janmamaraṇa pherī || thora upakārīṃ buḍena mī || 73 ||
aisī karuṇādīna vāṇī || aikūna śūdra dravalā aṃtaḥkaraṇī ||
maga udaka karīṃ gheūnī || saṃkalpunī soḍita || 74 ||
mhaṇe mahāpuruṣā aika || tūṃ taṃva karmapātakī dekha ||
tūṃ teṃ pāhūni adhika || dayā māteṃ upajalī || 75 ||
tarī saptadina snānāceṃ phal̤a || mī ācarī jo keval̤a ||
malamāhātmāceṃ nirmal̤a || teṃ heṃ jal̤a ase paiṃ || 76 ||
yā saptadināce puṇyekarūna || tujheṃ pāpakṣāl̤aṇa ||
tātkāl̤a jāī uddharūna || aiseṃ mhaṇona udaka soḍileṃ || 77 ||
teṃ udaka paḍatāṃ pretahastīṃ || tetheṃ āścarya jhāle śrotīṃ ||
avadhārāho paramaprītī || mahāpātakī uddharalā || 78 ||
tātkāl̤a divya deha pāvalā || pretabhāva sarva lopalā ||
taṃva akasmāta dekhilā || ghaṃṭārava svargīcā || 79 ||
divya vimāna svargīhūna || tātkāl̤a utaraleṃ tayekṣaṇa ||
lakhalakhīta devagaṇa || ubhe yeūna ṭhākale || 80 ||
piśāca uddharalā tātkāl̤a || vimānīṃ baisavoni gelā te vel̤a ||
netrīṃ pāhate jāle sakal̤a || mhaṇatī dhanya phal̤a snānāceṃ || 81 ||
malasnāna agādha mahimā || kṛpāl̤u to sarvottamā ||
dhanya yā śūdrācyā nemā || keleṃ karma aghaṭita || 82 ||
svayeṃ puṇyāceṃ dāna keleṃ || aiseṃ kadhī dekhileṃ nā aikileṃ ||
aisiyā pāpiyā teṃ uddharileṃ || anupamya keleṃ yā śūdreṃ || 83 ||
āścarya karūna sarvāṃnī || yeūna lāgatī śūdracaraṇīṃ ||
jayajayakāra gokarṇī || pravartalā ādareṃ || 84 ||
maga nānāparī divyānna || ṭhāyīṃ ṭhāyīṃ viprabhojana ||
hotā purāṇakathā śravaṇa || ānaṃda pūra sarvāṃteṃ || 85 ||
aisā malamāsa snānamahimā || nivedilā śrotayāṃ tumhāṃ ||
jo kathilā sārvabhaumā || śrīviṣṇu lakṣmīte || 86 ||
toci prākṛta bhāṣe vaikharīṃ || bharavilā śrotiyāṃce karṇadvārīṃ ||
nyūna pūrṇa to caturīṃ || kṣamā majavarī paiṃ kīje || 87 ||
malamahātma agādha mahimā || jeṇeṃ saṃtoṣa puruṣottamā ||
mhaṇoni dharije atinemā || anukrameṃ saṃpādāvā || 88 ||
kāṃhīṃ dhana na lāgatāṃ bahuta || phukāceṃ puṇya ase joḍata ||
yālāgīṃ sādhāveṃ hitāhita || hecī vihita sarvadāṃ || 89 ||
śevaṭa koṇī koṇāceṃ nāhīṃ || ekaṭeṃ paḍaṇeṃ lāge pravāhīṃ ||
dhanadhānyateṃ sarvahī rāhī || jethīla tetheṃcī || 90 ||
yālāgīṃ karā kāḍhākāḍhī || sādhā bāpānoṃ lavaḍasavaḍī ||
jeṇeṃ suṭe kāl̤ācī voḍhī || aisī tāṃtaḍī karāvī || 91 ||
iti śrīmalamāsamahātma graṃtha || padmapurāṇāce saṃmata ||
manoharasuta viracita || ekonaviṃśodhyāya goḍa hā || śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
ovyāḥ 91 || śloka 5 ||
|| iti ekonaviṃśo'dhyāyaḥ ||

Explore More