શ્રી ગણેશાય નમઃ ॥
જયજયાજી સદ્ગુરુમૂર્તી ॥ અનુપમ્ય તુઝી અગાધ કીર્તિ ॥
ચુકવી જન્મમરણાંતી ॥ હે ખ્યાતી અનુપમ્ય ॥ ૧ ॥
ભાવાર્થ પાહિજે નિકા ॥ વ્યર્થ નકો હે લાપણિકા ॥
જેવી ગંગા મનકર્ણિકા ॥ ક્ષય કરી પાપાતેં ॥ ૨ ॥
જેવી અગ્નિ સ્ફુલિંગ પાહી ॥ ભસ્મ કરી સર્વ તૃણવળઈ ॥
તૈસા સદ્ગુરુ મંત્ર પાહીં ॥ ભસ્મ હોઈ પાપસમૂહો ॥ ૩ ॥
અસો ઐસે જે સદ્ગુરુ ॥ તયા માઝા નમસ્કારુ ॥
શિરીં ઠેવા વરદ કરુ ॥ જેણેં ભવપારુ હોય માઝા ॥ ૪ ॥
આતાં ઐકા ભાવિકજન ॥ કથેસીં દ્યાવેં અવધાન ॥
યેથીંચે ગ્રાહિક કોણકોણ ॥ ત્યાંચેં શ્રવણ કરાવેં ॥ ૫ ॥
યેર અભાવિકા ચાડ નાહીં ॥ વ્યર્થ ન પડાવેં પ્રવાહીં ॥
જેં જેં અસેલ જયાચે દૈવીં ॥ તેચી નવાઈ ભોગૂત ॥ ૬ ॥
તોચી ભાવાર્થ નિકા ॥ પ્રાકૃત ભાષેંત ટીકા ॥
ભાવાર્થ બળેં ઐકાં ॥ મ્હણે દાસાનુદાસ ॥ ૭ ॥
શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ॥
ભૂય એવ પ્રવક્ષ્યામિ શ્રુણુ સર્વાંગસુંદરિ ॥
મલિમ્લુચકૃતં સ્નાનં ફલમદ્ભુતકારણં ॥ ૧ ॥
સૌરાષ્ટ્રે સુજને દેશે વૃક્ષછાયા વિવર્જિતે ॥
ખેટખર્વટ સંયુક્તે શ્વખરૌઘસમન્વિતે ॥ ૨ ॥
વિષ્ણૂ વદે લક્ષ્મીતેં ॥ મલમહાત્મ અતિ અદ્ભુત ॥
જેં સુખદાયક સર્વાંતેં ॥ શ્રવણ કરી યથાર્થ ॥ ૮ ॥
સૌરાષ્ટ્ર દેશાચિયે ઠાયીં ॥ જાલી અસે અપૂર્વ નવાઈ ॥
તેચી કથા તૂંતેં સર્વહી ॥ ઐક એકાગ્ર તે શુભાનને ॥ ૯ ॥
તો દેશ પરમ કંટક ॥ કોઠેં વૃક્ષ ન મિળે એક ॥
છાયા નાહીંચ કોઠે દેખ ॥ બૈસાવયા પાંથસ્થા ॥ ૧૦ ॥
વસ્તીસી ગ્રામ ન મિળે સર્વથા ॥ તેથેં પક્ષી શ્વાપદાંચી કોણ વાર્તા ॥
ઋષિ સમુદાવો પાહાતાં ॥ તોચિ તત્વતા ન દિસે ॥ ૧૧ ॥
ઐસા તો દેશ કુલક્ષણ ॥ તેથીલ એક નગર વિસ્તીર્ણ ॥
નામ તયાચેં પ્રભાસ પૂર્ણ ॥ ચર્યા સંપૂર્ણ રવિસમ ॥ ૧૨ ॥
પ્રાકાર ગોપુરેં પરિપૂર્ણ ॥ સ્વધર્માચારેં સકળજન ॥
વર્ણાશ્રમ ધર્મચારી વર્ણ ॥ શાસ્ત્રાધારેં વર્તતી ॥ ૧૩ ॥
રાજા તેથીલ પરમ ધર્મિષ્ટ ॥ આડકાઠી નાહીં કોઠે ॥
ઉદારપણેં અતિધારિષ્ટે ॥ પુરવી મનોરથ યાચકાચે ॥ ૧૪ ॥
બ્રાહ્મણ સદાચારેં વર્તતી ॥ સદાં વેદાધ્યયન કરિતાતી ॥
નિત્ય નૈમિત્ય સાધિતી ॥ સદાં કરિતી વેદઘોષ ॥ ૧૫ ॥
જપતપ હોમહવન ॥ મંત્રતંત્ર પ્રાતઃસ્નાન ॥
સદાં આચરતાં બ્રાહ્મણ ॥ વેદસંપન્ન સદાચારી ॥ ૧૬ ॥
જનસારિતી પ્રાતઃસ્નાન ॥ તેણે મ્હણવિતી બ્રાહ્મણ ॥
સ્નાન કરી તોંવરી જાણ ॥ શુદ્ધ ઐસેં જાણ શાસ્ત્ર વદે ॥ ૧૭ ॥
સ્નાનાવિણેં વર્તતી વિપ્ર ॥ કોણી ન પાહાતી ત્યાંચેં વક્ત્ર ॥
મ્હણતી ભેટલા અપવિત્ર ॥ મ્હણોની ફિરતી માઘારે ॥ ૧૮ ॥
યાલાગીં નેમેં કરૂની ॥ નિત્યનેમેં પ્રવર્તાવેં પ્રાતઃસ્નાનીં ॥
ઐસેં પુણ્ય કરિતાં જનીં ॥ તે પુણ્યનિદાનીં કામાયે ॥ ૧૯ ॥
ઐસે શુચિર્ભૂત બ્રાહ્મણ ॥ નિત્ય કરિતી પ્રાતઃસ્નાન ॥
કરૂનિયાં પંચમહાયજ્ઞ ॥ અતિથી સન્માન સમયાસી ॥ ૨૦ ॥
ઐસે તયા નગરાચે ભૂદેવ ॥ મિળોન સકળ સમુદાવ ॥
મલમાસ લક્ષુન પાહાહો ॥ ચાલિલા સમુદાવો સ્નાનાતેં ॥ ૨૧ ॥
નિત્ય ગંગાતિરીં પાહીં ॥ જાતી નરનારી સર્વહી ॥
તીર્થદાન જપતપ સર્વહી ॥ શાસ્ત્રાધારેં આચરતી ॥ ૨૨ ॥
ઉઠોની પંચપંચ ઉષઃકાલીં ॥ સ્નાનેં સારિતી ગંગાજળીં ॥
દાનેં દેતાતી વિપ્રમંડળી ॥ અતિ સુમેળીં વિપ્રાંતેં ॥ ૨૩ ॥
કોણી કરિતી દીપદાન ॥ કોણી કરિતી તાંબૂલદાન ॥
કોણી અર્પિતી ઉપાન દાન ॥ છત્રદાન બ્રાહ્મણાતેં ॥ ૨૪ ॥
કોણી કુંભદાન કરિતી ॥ કોણી અપૂપાન્નેં અર્પિતી ॥
ઘૃતપાત્રાસહિત દેતી ॥ વિપ્રાપ્રતિ સુવર્ણ ॥ ૨૫ ॥
ઐસી દાનેં અર્પૂન વિપ્રાતેં ॥ મગ સ્વગૃહીં બ્રાહ્મણ પંક્તીતેં ॥
ઘેઊન ષડ્રસ અન્નાતેં ॥ દેતી વિપ્રાતેં ભોજન ॥ ૨૬ ॥
ઐસા સારિતાં નિત્ય નેમાસ ॥ સંપૂર્ણ હોઊં સરલા માસ ॥
તવ અપૂર્વ વર્તલેં તયા સમયાસ ॥ તે સાવકાશ અવધારા ॥ ૨૭ ॥
સોમશર્મા નામે એક બ્રાહ્મણ ॥ અસે તો વેદશાસ્ત્રસંપન્ન ॥
નાના તીર્થી તપદાન ॥ કેલેં સંપૂર્ણ બ્રાહ્મણેં તેં ॥ ૨૮ ॥
યજ્ઞદાનાદિ ક્રિયા સર્વહી ॥ જાણતા વિપ્ર તો પ્રત્યહી ॥
સ્નાનાતેં જાતાં એકે સમયીં ॥ ગંગાતીરી પાવલા તો ॥ ૨૯ ॥
માર્ગી જાતાં સ્નાનાસી ॥ તંવ એક રાક્ષસ ત્યાસી ॥
ભેટતા જાલા વાટેસી ॥ અતિ ભયંકર રૂપેં ॥ ૩૦ ॥
અક્રાળ વિક્રાળ દીર્ઘ વદન ॥ લંબ બાહો વિશાળ નયન ॥
ધૂમ્રાકાર જટાપૂર્ણ ॥ આરક્તવર્ણ ઓષ્ઠ પૈં ॥ ૩૧ ॥
સ્થૂલોદર ગર્તેસમાન ॥ ઉંચ ગ્રીવા હસ્તાસમાન ॥
લિંગ ત્યાચેં લંબાયમાન ॥ સદાં નગ્ન બ્રહ્મચારી ॥ ૩૨ ॥
શુભ્ર લવ અંગાવરુતે ॥ તેંહી લંબાયમાન કંટક તે ॥
ઐસેં દેખૂન તયાતેં ॥ વિપ્ર દચકલા માનસીં ॥ ૩૩ ॥
મ્હણે હેં વિઘ્ન કેઊતેં આલેં ॥ મજ ભોવતેં ઉભે ઠેલેં ॥
સ્નાનાલાગીં આડવેં ઠાકલેં ॥ પૂર્વકર્મ માઝે આતાં ॥ ૩૪ ॥
મગ હ્રદયીં સ્મરોન ભગવાન્ ॥ નારસિંહ મંત્ર જપે બ્રાહ્મણ ॥
તેણેં ભીતી ગેલી નિઘોન ॥ મગ બોલે વચન તયાસીં ॥ ૩૫ ॥
આધીંચ બ્રાહ્મણ દૈદીપ્યમાન ॥ વરી શુચિર્ભૂત સંધ્યાસ્નાન ॥
ત્યાવરી નારસિંહ જપ પૂર્ણ ॥ જપે બ્રાહ્મણ આદરેં ॥ ૩૬ ॥
ઐસા વિપ્ર અગ્નિવત ॥ રાક્ષસ પાહૂનિ ભીત ॥
મ્હણે હાતો ન ભિયે કિંચિત ॥ મી તંવ ક્ષુધિત પાતલોં ॥ ૩૭ ॥
મગ મ્હણે હો દ્વિજવર્યા ॥ સાધુ હ્રદય સકોમળ સદયા ॥
મી તંવ પાપિષ્ટ ક્રૂર હ્રદયા ॥ કરી દયા દીનબંધો ॥ ૩૮ ॥
નાના જીવ હિંસાધારી ॥ નાના જીવ વધિલે અઘોરી ॥
પાપ ભોગિલેં નાનાપરી ॥ રાક્ષસ દેહધારી પૈ મી ॥ ૩૯ ॥
ઐકૂન તયાચેં કરુણ ઉત્તર ॥ દ્રવલેં તેવ્હાં વિપ્ર અંતર ॥
કોમળ હ્રદય દ્વિજવર ॥ નવનીતા પરિ અસે ॥ ૪૦ ॥
જયાચે હ્રદયીં નાહીં કોમળતા ॥ તો વિપ્રદેહ નવ્હે તત્વતા ॥
અસો દ્વિજ રાક્ષસ પાહતાં ॥ જાલા બોલતા પૈં ત્યાસી ॥ ૪૧ ॥
મ્હણે તૂં પૂર્વી હોતાસ કોણ ॥ કોણ્યા પાપાસ્તવ હા દેહ જાણ ॥
પ્રાપ્ત જાલા તુજલાગૂન ॥ તેં કરીં શ્રવણ સર્વહી ॥ ૪૨ ॥
મગ રાક્ષસ મ્હણે વિપ્રાતેં ॥ ઐક માઝિયાં વૃત્તાંતાતેં ॥
મી પૂર્વી વૈશ્ય ધનવંત ॥ અસે વિખ્યાત ભૂમંડળીં ॥ ૪૩ ॥
નાના વસ્તૂંચા રક્ષક જાણ ॥ ક્રયવિક્રય કરીં પૂર્ણ ॥
ગૃહીં સંપત્તીસ નસે ન્યૂન ॥ પુત્રસુના પરિવાર ॥ ૪૪ ॥
ગાઈમ્હશી ખિલ્લારેં અપાર ॥ હસ્તી વાજી શકટ થોર ॥
દાસદાસી અપાર ॥ ઐસા પરિવાર અપરિમિત ॥ ૪૫ ॥
તંવ એક અગ્નિહોત્રી બ્રાહ્મણ ॥ સહકુટુંબી સત્પાત્ર જાણ ॥
વેદાધ્યાયીં અસે નિપુણ ॥ પરિપૂર્ણ ધનેસીં ॥ ૪૬ ॥
તંવ તો વિપ્ર શિરોમણી ॥ ચાલિલા મહાયાત્રા લાગુની ॥
તયાનેં દ્રવ્ય ઘટ ભરૂનિ ॥ ઠેવિલા આણૂની ગૃહીં માઝ્યા ॥ ૪૭ ॥
સુવર્ણ નાણેં દહા સહસ્ર જાણ ॥ દ્રવ્ય ઘટ ભરિલા પરિપૂર્ણ ॥
મજપુઢે ઠેવિલા આણૂન ॥ ગેલા બ્રાહ્મણ વારાણસી ॥ ૪૮ ॥
સહકુટુંબેસીં વિપ્ર ગેલા ॥ તિકડેચી દ્વાદશ વર્ષે ત્યાલા ॥
યાત્રા કરિતાં દિવસ ગેલા ॥ તોં ઇકડે સ્મરણ મજલા ઝાલેં ॥ ૪૯ ॥
કાહીં કાર્યા નિમિત્ય તયાચેં ॥ મી દ્રવ્ય ઘટ ખર્ચિલા સાચેં ॥
તો વિપ્ર યાત્રા કરૂન સાચેં ॥ પરતોનિ આલા માઘારી ॥ ૫૦ ॥
યાત્રા કરૂન સંપૂર્ણ ॥ દ્રવ્ય ઘટ માગે મજલાગુન ॥
તંવ અડચણીસ્તવ જાણ ॥ નાહીં મ્હણોન બોલિલોં મી ॥ ૫૧ ॥
તૂં દ્રવ્ય આણૂન ઠેવિલેં કધી ॥ યાતેં સાક્ષ કોણતી દાવીં આધીં ॥
આમુચેં ઘર ઘેતો હા મંદબુદ્ધી ॥ મિળાલી માંદી જનાચી ॥ ૫૨ ॥
વેવ્હારી ગેલા રાજદ્વારીં ॥ જો તો બ્રાહ્મણાતેં ધિક્કારી ॥
મ્હણતી હા જન્મદરિદ્રી ॥ દ્રવ્ય કૈચેં પદરી યાચ્યા ॥ ૫૩ ॥
ઐસા ન્યાય તેથેં જાલા ॥ દ્રવ્ય ઘટ મ્યાં અભિલાષિલા ॥
દેખત દેખત ગ્રાસિલા ॥ પાતક ગોળા ધન લોભે ॥ ૫૪ ॥
મગ તો વિપ્ર તળમળત ગેલા ॥ તળતળોની મજ શાપ દિધલા ॥
મ્હણે પાપિષ્ટા ચાંડાળા ॥ અભિલાષિલા દ્રવ્ય ઘટ ॥ ૫૫ ॥
પૃથ્વી તેજ વાયુ આકાશ ॥ તુજ મજ સાક્ષ આહે ચંડાંશ ॥
તરી શાપ ઘેઈ નિઃશેષ ॥ હોઈ બ્રહ્મ રાક્ષસ પૈ આતાં ॥ ૫૬ ॥
માઝેં વચન અસત્ય હોઈલ ॥ તરીં માઝી યાત્રા નિર્ફળ હો સકળ ॥
ઐસા બોલિલા કરૂન તળમળ ॥ વિપ્રેં પ્રાણ ત્યાગિલા ॥ ૫૭ ॥
ધનલોભેં મેલા દ્વિજવર ॥ મી રાક્ષસ જાલોં સાચાર ॥
ઐસા માઝા પ્રકાર ॥ જાલા સાચાર દ્વિજવરા ॥ ૫૮ ॥
પરક્યાચે દ્રવ્ય અભિલાષિલેં ॥ તેં આપ્તવર્ગ ખાઊન ગેલેં ॥
શેવટીં મજ વ્યસન પ્રાપ્ત ઝાલેં ॥ ભોગણેં લાગલેં દૈત્યદશે ॥ ૫૯ ॥
યાલાગીં દુસર્યાચેં અભિલાષિતાં ॥ સૌખ્ય નાહીં તત્વતાં ॥
શેવટીં ભોગણેં લાગે અવસ્થા ॥ ન સુટે સર્વથા નિર્ધારેં ॥ ૬૦ ॥
આતાં પ્રાર્થના ઐકા ॥ પરોપકાર કરી નિકા ॥
મજ ધાડી પરલોકા ॥ તારક નૌકા તૂં હોઈ ॥ ૬૧ ॥
ઐસેં મ્હણતાં તે ક્ષણી ॥ દ્વિજ બોલે પ્રસાદવાણી ॥
મ્હણે મલમાસ સ્નાનદાનીં ॥ માસ એક નેમ કેલા ॥ ૬૨ ॥
તયા મી સપ્તદિનાચેં ॥ ઉદક તૂં તેં અર્પિતોં સાચેં ॥
તેં પુણ્ય પ્રાપ્ત હોઈલ નેમાચેં ॥ ઘડો ત્યાચેં ફળ તુજલાગીં ॥ ૬૩ ॥
ઐસેં વદોન તયે વેળીં ॥ ઉદક ભરલેંસે અંજુળીં ॥
મ્હણે તુજ સુફળી હો તાત્કાળીં ॥ હોઊ ઉદ્ધાર યે વેળીં ॥ ૬૪ ॥
વદોન ઘાતલેં ઉદક ॥ તંવ નવલ વર્તલે એક ॥
વિમાન આલેં તાત્કાળીક ॥ અતિ લખલખીત તેજસ્વી ॥ ૬૫ ॥
માજી બૈસલે વિષ્ણુદૂત પાહીં ॥ રાક્ષસ કેલા દિવ્યદેહી ॥
તાત્કાળ વિમાનીં બૈસવિલા તોહી ॥ ઉદ્ધરોનિ નેલા વૈકુંઠા ॥ ૬૬ ॥
તંવ તો રાક્ષસ જાણા ॥ સ્તવિતા જાલા વિપ્રરાણા ॥
વારંવાર લાગે ચરણા ॥ કેલી ઉદ્ધરણા દયાનિધે ॥ ૬૭ ॥
જયજયાજી વિપ્રમૂર્તી ॥ અગાધ અનુપમ્ય તુઝી કીર્તી ॥
પુણ્ય વેચૂન મજપ્રતી ॥ ગુરુમૂર્તિ ઉદ્ધરિલે ॥ ૬૮ ॥
ઐસા સ્તુતિ વાદ કરૂની ॥ તાત્કાળ ગેલા વિષ્ણુભુવની ॥
ઐસેં મલમાહાત્મ કથનીં ॥ ઘાતલે શ્રવણી શ્રોતિયાંચે ॥ ૬૯ ॥
મ્હણોન મલમહાત્મ અગાધ થોર ॥ ભાવેં આચરો નારીનર ॥
કરા આપુલ્યા જન્માચા ઉદ્ધાર ॥ વિનવી કિંકર સંતાચા ॥ ૭૦ ॥
સ્વસ્તિ શ્રીમલમહાત્મ ગ્રંથ ॥ પદ્મપુરાણીંચે સંમત ॥
મનોહરસુત વિરચિત ॥ વિંશતિતમોઽધ્યાય ગોડ હા ॥ ૨૦ ॥
॥ શ્રીકૃષ્ણાર્પણમસ્તુ ॥
ઓવ્યાઃ ॥ ૭૦ ॥ શ્લોક ૨ ॥
॥ ઇતિ વિશંતિતમોઽધ્યાયઃ ॥