Lord Vishnu

adhika (puruṣottama) māsa kathā adhyāya 28

(Purushottam Maas Katha Adhyay 28 in English (IAST))

Also known as Purushottam Maas Katha · Adhik Maas Katha · Adhik Maas Katha adhyay 28

Purushottam Maas Katha Adhyay 28. The Adhik Maas Katha, also called the Purushottam Maas Mahatmya — the mahatmya of the intercalary month that the lunar calendar adds roughly every third year. The month was scorned as malmas, the impure month, until Vishnu took it as his own and gave it his name; the katha is read through, one adhyay a day, for the length of the month.

#of 174
śrī gaṇeśāya namaḥ ||
śrīsarasvatyai namaḥ || śrīgurave namaḥ ||
jayajayājī karuṇāmūrtī || viśvaṃbharā viśvasphūrtī ||
karuṇāsamudrā kṛpāmurtī || nivārīṃ adhogatī paiṃ mājhī || 1 ||
mī taṃva anāthadīna || prārthitoṃ karuṇāvacana ||
dayāl̤uvā kṛpāghana || rakṣāve kṛpeneṃ dāsāteṃ || 2 ||
malamāhātmya ati pāvana || aikota śrote bhāvika jana ||
lakṣmīnārāyaṇa saṃvāda pūrṇa || parisā sajjana ādareṃ || 3 ||
lakṣmīruvāca ||
deva deva ṛṣīkeśa bhaktānāmabhayaprada strīṇāṃ ||
kenopacāreṇa tuṣṭosi tvaṃ janārdana || 1 ||
lakṣmī vade ho janārdanā || bhaktapratipāl̤a aghaharaṇā ||
parisā mājhī vijñāpanā || he nārāyaṇā karuṇāsiṃdho || 4 ||
tarī striyāṃnīṃ kāya karāveṃ || kavaṇa vrata ācarāveṃ ||
kevīṃ mokṣāteṃ pāvāveṃ || devadevā sāṃgāveṃ sarvahī || 5 ||
strī dehācī ākṛtī ase jāṇa || śarīrīṃ amaṃgal̤atā pūrṇa ||
harela kaiseṃ teṃ kṛpākarūna || vadāveṃ jāṇa svāmiyāṃ || 6 ||
duḥśīlordubhagovṛddho jaḍorogayutopivā ||
patiḥstrībhirnahātavyolokepsubhirapātakī || 2 ||
malīnatā prāpta jhāliyā dehīṃ || sparśa na karitī koṇīhīṃ ||
jayācyā kuśī janme dehīṃ || te taṃva pāī na sparśatī || 7 ||
devabrāhmaṇa āṇi agni || he sākṣī ṭheūna pitā arpi dānīṃ ||
dāna ghetaleṃ toci bhratāradhanī || pari dehā lāgunī sparśenā || 8 ||
aiseṃ aikūniyā uttara || bolatā jālā sarveśvara ||
śrṛṇu suṃdarī ye sopaskāra || aikeṃ uttara praśnāceṃ || 9 ||
śrīnārāyaṇa uvāca||
nārīṇāṃ paramodharmo bhartṛsevāsamonahi ||
patiśuśruṣaṇādevāgatāḥ svarvītakalmaṣaḥ || 3 ||
sakal̤a dharmāmājī uttama dharma jāṇa || striyāṃteṃ daivata bhratāracī pūrṇa ||
tayā vegal̤eṃ daivata āna || keleṃ sādhana janmavarī || 10 ||
janmavara sādhana keleṃ || śāstrapurāṇeṃ daivata pūjileṃ ||
teṃ titukeṃhi vāyā geleṃ || je nācarale patiājñe paiṃ || 11 ||
je pativacanāteṃ na mānī || vaṃcanārtha karī patilāgoni ||
anṛtasadāṃ asatyavacanī || tarī nidānīṃ suṭenā || 12 ||
yāvyatirikta anaṃta pāparāśī || tyā ho ghaḍatī striyāsīṃ ||
kāhī sāyāsī kiṃvā anayāsīṃ || tarī suṭakā tiyesi asenā || 13 ||
mhaṇoni sarvīsarveśvara || striyāṃte daivata āpulā bhratāra ||
hā taṃva vedecī kelā nirdhāra || āna vicāra nasecī || 14 ||
patīcī ājñā teci mānya || teṃci daivata pativrate lāgūna ||
pativācūna itara sarva śīṇa || nase kāraṇa anya kāṃhīṃ || 15 ||
pahā vārāṇasī mājī jāṇa || lopāmudrā pativratā dhanya ||
jiyeceṃ nāma ghetāṃ pūrṇa || hoya kṣāl̤aṇa mahāpāpā || 16 ||
aisiyā dharme tecī pativratā || nāhītarī itarahī kāṃtā ||
tayāṃcī kiṃcita vārtā || tehī sarvathā nivedūṃ || 17 ||
bhratāreṃ māgatāṃ udaka || yerī kūpa dāvītase dekha ||
mhaṇe pātra gheūnī āṇā samyaka || nāhīṃ udaka gṛhāmājī || 18 ||
tatrāpi udaka asaliyā koḍeṃ || pātra āṇuni āpaṭī tayāpuḍheṃ ||
kṣudhānal̤eṃ pīḍitā nivāḍeṃ || karī baḍabaḍa vāugī || 19 ||
bhalateṃci karūnī nimitya || sakrodheṃ anna pacavīta ||
khāraṭa āl̤aṇī mhaṇatā tetha || mhaṇe karāve hasteṃ āpuliyā || 20 ||
janma gelā nāva ṭhevitāṃ || rasanecī cavī kā sayā pāhije ātāṃ ||
kaisi yā prakāreṃ kīje kṣudhāśāṃtatā || ase avagata svabhāvahā || 21 ||
aisiyā striyāṃteṃ tatvatāṃ || tyā mhaṇo naye tī pativratā ||
aisiyesī saṃsārakaritāṃ || janma vṛthā prāṇiyāsī || 22 ||
tarī patīvratādharmarītī || itihāsa vade ramāpatī ||
teci vadoṃ śrotiyāṃpratī || anupamyasthitī āgal̤ī || 23 ||
tarī kāśmīradeśī prabal̤a || dharmapurī prakhyāta prajval̤a ||
tethīla vipra eka paramasuśīla || nāma jāṇa dharmaśarmā || 24 ||
snānasaṃdhyāśīl̤a satpātra || dharmaparāyaṇa agnihotra ||
poṭīṃ nase putra āṇumātra || satpātra tayācī || 25 ||
nāmeṃ jāṇā te suśīl̤ā || pativratā parama maṃgal̤ā ||
ubhayatāṃ kramita kāl̤ā || ase nirmal̤ā hradayīcī || 26 ||
vayasā ubhayatāṃcī samāna || sāṭhicī jālīse gaṇanā ||
taṃva dharmaśarmā bole tiye lāgūna || aika vacana bhāminiye || 27 ||
vasaṃta ṛtu uṣṇa māsa || gaṃgesa calāveṃ snānāsa ||
yerī avaśya mhaṇona tayāsa || nighatī jālī tātkāl̤ī || 28 ||
pāhūni gaṃgodaka nirmal̤a || dujeṃ koṇī naseci aḍhal̤a ||
jal̤ī righūniyāṃ te vel̤eṃ || snāna karī tāṃtaḍī || 29 ||
parī buddhi karmānusāra || hradayīṃ udelā kāmavikāra ||
vipra jālā kāmātura || bole uttara striyeteṃ || 30 ||
mhaṇe nagna jalakriḍā karāvī || rati sukhāteṃ viśrāṃti dyāvī ||
aiseṃ vāṭe mājhyā jīvīṃ || tarīṃ ācarāvī kriyā he || 31 ||
taṃva yerī vadatase uttarā || mhaṇe heṃ keuteṃ udeleṃ aṃtarā ||
mādhyāna pātalā bhāskarā || varī gaṃgātīra heṃ pavitra || 32 ||
tyāhī vaya nase āpuleṃ || he toṃ kevīṃ manī udbhavale ||
maja to vacana moḍitāṃ naye vahileṃ || bola lāgela pativratesī || 33 ||
tarī svagṛhīṃ calā nidhī || maga sārāvī he vidhi ||
yeru mhaṇe heṃ to na ghaḍe kadhīṃ || nāhīṃ avaghī kāmāteṃ || 34 ||
aiseṃ tiyeteṃ vadona || jal̤akrīḍā karitī jālī nagna ||
dravo lāgaleṃ reta pūrṇa || hradayīṃ madana dhusadhusī || 35 ||
maga sārite jāle ratī || śāṃta kele te vel̤īṃ satī ||
dhanya te pativratā satī || vacana na moḍī bhratārāceṃ || 36 ||
parī camatkāra jālā adbhuta || poṭīṃ dharitī jālī garbhāteṃ ||
navamāsa bharatāṃci tayeteṃ || jālī prasūta kāminī || 37 ||
āścarya karitī sakal̤ajana || mhaṇatī pahā navala koṇa ||
vṛddhāpakāl̤īṃ putranidhāna || dekhe kāminī ādareṃsīṃ || 38 ||
koṇī niṃditī koṇī stavitī || taṃva dona putra jāle tijaprati ||
śāradā āṇi śāṃtī mhaṇatī || nāmeṃ ubhayatāṃ te sājirī || 39 ||
putra ubhayatāṃ doghejaṇa || divaseṃdivasa vṛddhiṃgata jāṇa ||
paṃca varṣe jāliyā pūrṇa || puḍheṃ kathana avadhārā || 40 ||
gaṃgājal̤ī jalakrīḍā kelī || te nagna āṇi rati saṃpādilī ||
tyācī pāpeṃ phal̤ā ālīṃ tātkāl̤īṃ || tanu bhājalī ubhayatāṃcī || 41 ||
ubhayatāṃ viprakumārāteṃ || sadāsarvakāl̤āta taptatā dehāṃteṃ ||
caina paḍenā tayāteṃ || na suce annaudaka kāṃhīṃ || 42 ||
lāheṃ lāheṃ saṃtapta gātra || upāya karitī nānā prakāra ||
moha dharūna mātāpitara || karitāṃ upacāra trāsale || 43 ||
nānā parī upāya kele || pari vyathā adhika prabal̤eṃ ||
kumāra caraphaḍatī bāl̤eṃ || dīna vadaneṃ karūniyā || 44 ||
śoka karitī mātāpitā || keuteṃ udeleṃ heṃ anaṃtā ||
vṛddhāpakāl̤īṃ putrācī vārtā || dekhilī sattā tujhiyā || 45 ||
tetheṃ hī daśā udbhavalī || bāl̤akaṣṭī na dekhatī yā kālī ||
mahādevādhidevā caṃdramaul̤ī || vel̤a ālī mṛtyācī || 46 ||
aisā nānāparī vilāpa || karitī ubhayatāṃ māyabāpa ||
maga tayāteṃ lāvitī lepa || śītal̤atā caṃdanācī || 47 ||
uttama caṃdana āṇunī || mardana karitī putrālāgunī ||
parī sītal̤atā navhecī nayanīṃ || yathābhūta bāl̤aka teṃ || 48 ||
vārtā phākalī nagarāṃta || janasamudāya nirakhū yeta ||
je je upacāra sāṃgata || te te karitī mātāpitā || 49 ||
parī kāṃhīṃ kelyā navheṃ bareṃ || adhikaca caraphaḍatī kumāreṃ ||
vṛttāṃta èkatā nṛpavareṃ || tohī yeta dhāṃvūniyāṃ || 50 ||
nṛpa dhārmika pāhīṃ || dekhūna āścarya karitī hradayīṃ ||
mhaṇe mājhiyā rāṣṭrī aisā nāhīṃ || dhanvaṃtarī āgal̤ā || 51 ||
maga rāyeṃ śodha kelā bahuta || koṇī dhanvaṃtarī na mil̤eṃ tetha ||
nāhīṃ paṃcākṣarī mahaṃta || upāva na cālata kavaṇācā || 52 ||
tava eka apūrva vartaleṃ || gālava ṛṣī yetāṃ dekhile ||
rāyeṃ nijāsanī baisavile || pūjana kele yathāvidhī || 53 ||
maga ṛṣīte sādyaṃta samācāra || kathitā jālā sācāra ||
mhaṇeṃ na cālecī upacāra || viprakumara kaṣṭatātī || 54 ||
teṃ taṃva na dekhave mājhenīṃ || upāva kelā bahutajanīṃ ||
parī śāṃta navhe jyācenīṃ || kaṣṭatī donhīṃ mātāpitareṃ || 55 ||
aiseṃ nṛpāceṃ vākya aikunī || bolatā jālā gālavamunī ||
mhaṇe aika nṛpa cakracūḍāmaṇī || upāyā lāgunī sāṃgato || 56 ||
asela jarī koṇī pativratā || ticiyā hasteṃ udaka siṃcitā ||
tarīṃ yā jvarā teṃ hoya śāṃtatā || saukhyavārtā bāl̤akāteṃ || 57 ||
aiseṃ aikatā ni uttarā || rāyeṃ nagarīṃ piṭilā ḍāṃgorā ||
jī asela pativratā suṃdarā || yā tvarā yā ṭhāyī || 58 ||
nagarīṃ pragaṭa jālī māta || parī koṇī na bole pativratā satya ||
rājabhāryesahita grāmavāsī na yeta || kiśora udaka sparśāvayā || 59 ||
taṃva nṛpa cākāṭalā aṃtarīṃ || mhaṇe koṇīhī pativratā suṃdarīṃ ||
na dekhoṃcī mājhiyā nagarī || keutā puḍhārī pariṇāma || 60 ||
tarīṃ samagrāṃcī pāpavārtā || grāmavāsī rājakāṃtā ||
āhā he keute anaṃtā || hoū pāhe ghātā bāl̤akāsī || 61 ||
āṇi satvahī geleṃ nagarīceṃ || hāṃsaṇe jāleṃ sakal̤ikāṃceṃ ||
te taṃva lāṃchana jāleṃ janmāceṃ || bolatāṃ vāceṃ na bolave || 62 ||
aisī ciṃtā karitāṃ nṛpanātha || taṃva āścarya vartale adbhuta ||
eka niṣādī tyā samayāṃta || ālī tetheṃ avacitā || 63 ||
jātīcī te bhilliṇī || mastakīṃ kāṣṭhabhārā gheuni ||
jāta ase āpule mārgānīṃ || taṃva dekhileṃ nayanīṃ apūrva || 64 ||
grāmavāsī janāṃcā mel̤ā || avalokitase abal̤ā ||
maga mastakīcā bhārā āpaṭilā || ālī tetheṃ janasamudāvo || 65 ||
vārtā aikatāṃ karṇokarṇī || je pativratemājī śiromaṇī ||
asaliyā bheṭāveṃ nṛpālāgonī || jivavāvayāhī bāl̤akā || 66 ||
aikata aisiyā vacanāteṃ || yerī pativratā dharmāteṃ ||
te ṭhāūke naseci tiyeteṃ || kaisā ācāra tohī na kal̤e || 67 ||
parī tiyeca nema ase eka || pativacanīṃ nase vaṃcaka ||
sadāṃsarvakāl̤a dekha || pati avajñā nasecī || 68 ||
svapnīṃ neṇeṃ paradvārāte || bhāṣaṇahī karūṃ śake kavaṇāteṃ ||
aiseṃ asatāṃtī tethe || rājā javal̤ikeṃ pātalī || 69 ||
mhaṇe kavaṇa saṃkaṭa tumhāṃ || teṃ nivedī nṛpasattamā ||
rāyeṃ nivedileṃ sarvahī karmā || taṃva bole bhāmāniṣadācī || 70 ||
mhaṇe udaka āṇa lavalāhī || mī tava pativratā dharma neṇeṃ kāṃhīṃ ||
parī kartā sarva śeṣaśāī || pāhe navāī nṛpavarā || 71 ||
udaka gheūniyāṃ karīṃ || kāya bole te avasarīṃ ||
patiavajñā janmavarī || kelī nase jāṇapāṃ || 72 ||
neṇeṃ parapuruṣācī vārtā || he taṃva ṭhāūka ase jagannāthā ||
èseṃ vadoniyāṃ tatvatā || udaka śiṃpī bāl̤āteṃ || 73 ||
tava camatkāra jālā adbhuta || tātkāl̤a tāpa jālā śāṃta ||
bāl̤a khaḍabaḍūna uṭhata || caraṇa vaṃdīta niṣādīce || 74 ||
aisā camatkāra pāhūna jayajayakāra karitī sarvajana ||
maga rāyeṃ vastrālaṃkāreṃ karūna || niṣādīlā lāgūna gauravileṃ || 75 ||
varī ekagrāma tatvatā || detā jālā nṛpanāthā ||
aisī niṣādī pativratā || dekhūna samastāṃ āścarya || 76 ||
aiseṃ pativrateceṃ kathana || lakṣmī teṃ vade nārāyaṇa ||
teṃci tumhāṃ kathile saṃpūrṇa || ācarā sarvajña sarvateṃ || 77 ||
mhaṇona sakal̤a dharmāmājī dharma || striyeteṃ bhratārasevecā nema ||
tayācyā vacanīṃ prema || dharūni varte sarvadā || 78 ||
maga tiyeteṃ karaṇeṃ nalage āna || kāṃhī eka japatapasādhana ||
āpulā bhratāra tocī nārāyaṇa || pāve mokṣa sadanateṃ paiṃ || 79 ||
yālāgīṃ sakal̤ajanīṃ || vartāveṃ bhāvārtha dharūnī ||
maga tayāteṃ upekṣinā koṇī || yama pāyadhunī māthā vaṃdī || 80 ||
svasti śrīmalamahātmya graṃtha padmapurāṇīṃceṃ saṃmata ||
manoharasuta viracita || aṣṭaviṃśatitamo ' dhyāya goḍa hā || 28 ||
ovyāḥ 80 || śloka 3 ||
|| iti aṣṭaviṃśatitamo'dhyāyaḥ ||

Explore More