Lord Vishnu

adhika (puruṣottama) māsa kathā adhyāya 7

(Purushottam Maas Katha Adhyay 7 in English (IAST))

Also known as Purushottam Maas Katha · Adhik Maas Katha · Adhik Maas Katha adhyay 7

Purushottam Maas Katha Adhyay 7. The Adhik Maas Katha, also called the Purushottam Maas Mahatmya — the mahatmya of the intercalary month that the lunar calendar adds roughly every third year. The month was scorned as malmas, the impure month, until Vishnu took it as his own and gave it his name; the katha is read through, one adhyay a day, for the length of the month.

#of 221
śrī gaṇeśāya namaḥ ||
śrīrāma jayarāma rāghavā || patitapāvanā ramādhavā ||
karuṇānidhe dayārṇavā || devādhidevā dīnabaṃdho || 1 ||
tava caraṇasarojīṃ mīna || rāho sadā hoūni mana ||
aiseṃ deī maja varadāna || kṛpā nidhāna rāghavā || 2 ||
tava kṛpābal̤eṃ samasta || vadena mhaṇataseṃ hā graṃtha ||
puravīṃ mājhā manoratha || kṛpāvaṃtā dīnācā || 3 ||
śrīruvāca || deveśvaraṃ ramānātha punardīpaphalaṃvada ||
yatha yena kṛto dīpevidhvasteḥ kiṃ ca pātakaṃ || 1 ||
lakṣmī mhaṇeho devādhidevā || praśnākṣara parisāvā ||
punaḥ dīpadānāte parisāvā || kṛpā karūni svāmiyā || 4 ||
māgīla adhyāyīṃ kathana || dīpasarasāvitāṃ jāṇa ||
mārjāra gelā uddharūna || navala viṃdāna aikileṃ || 5 ||
tarī dīpa sarasāvitāṃ | itukeṃ puṇyajī tatvatā ||
maga dīpāteṃ vidhvaṃsitā || kavaṇa vārtā tayācī || 6 |
aisā praśnākṣara ramecā || ākarṇūna vade svavācā ||
svāmī jo dīnajanācā || vadatā jhālā te kāl̤īṃ || 7 ||
śrīkṛṣṇa uvāca||
punaranyatpravakṣyāmi dīpasya phalamuttamaṃ ||
dīpavidhvaṃsane puṇyaṃ sarva naśyati yatkṛtaṃ || 2 ||
maga vade vāsudevā || aikeṃ dīpa vidhvaṃsanācā prabhāvo ||
ye viṣayīṃcā itihāsa pahā ho || śravaṇa karā ho ādareṃ || 8 ||
pūrvī madhuvanāce ṭhāyīṃ || eka sāmavedī vipra ase pāhī ||
śāṃkalī nāma tayā dehīṃ || ase nijagṛhīṃ ānaṃdeṃ || 9 ||
sadācārī śuciṣmaṃta || snānasaṃdhyā vedapāraṃgata ||
devārcanīṃ nityarata || purāṇa sāṃgata svagṛhīṃ || 10 ||
duṣṭa pratigṛha na ghe kavaṇācā || upārjanā nase dīnavācā ||
svadharma pāl̤ūna nemācā || kāl̤akramaṇeṃ cālavīta || 11 ||
tayāteṃ bhāryā ubhayatāṃ doghī || vimalikā suśīlā pāhī ||
ekamaya vartatī trivargahī || nase kāṃhīṃ viparīta || 12 ||
tayāmājī jyeṣṭha suśīlā || sadāṃ sādara pativacanālā ||
aṃtara paḍo nedī vācelā || parama tatpara divasaniśī || 13 ||
tyāhīvarī atīta abhyāgata || kathāpurāṇa śravaṇa karī nitya ||
gṛhācārīṃhī nitya naimitya || ase cālavita yathā vibhāgeṃ || 14 ||
jyāvel̤īṃ prasaṃga paḍe jaisā || saṃsāra prasaṃga cālavī taisā ||
satkarmī lāvitase vayasā || kramita aisā kāl̤a pai || 15 ||
dhanya dhanya aiśī kāminī || pativratā śiromaṇī ||
sadāṃ sādara patī bhajanīṃ || pūrvapuṇyeṃ lādhije || 16 ||
dhanya tayācā saṃsāra || jeṇeṃ pūrvī arcilā ramāvara ||
mhaṇoni aisiyesīṃ saṃsāra || karaṇeṃ ghaḍe tayāteṃ || 17 ||
nāhīṃ tarī durmukhī bhāryā || mil̤atāṃ saṃsāra gelā vāyāṃ ||
tetheṃ puṇya mārgācī kriyā || tayā prāṇiyā koṭhunī || 18 ||
parī aisī navhe tī suśīlā || parama pativratā maṃgalā ||
aisiyeceṃ nāma ghetāṃ āgal̤āṃ || doṣamal̤a pariharatī || 19 ||
taṃva kavaṇa eka avasarīṃ || purāṇa śravaṇīṃ baise te nārī ||
taṃva tetheṃ adhikamāsa parī || keleṃ nirdhārī śravaṇa || 20 ||
maga nijadhyāsa dharuni manīṃ || parama vinīta hoūnī ||
bhratārāteṃ bolatase vāṇī || madhura vacanīṃ tedhavāṃ || 21 ||
bhagavatpraṣṭumicchāmi krodhaṃ kartunacārhaṃsī ||
adyakaḥ puṇyadivasolokoyāti raveḥsutāṃ || 3 ||
he nātha he svāmīdevā || āja kavaṇa parvaṇīcā ṭhevā ||
sarva janācā mil̤ona thavā || jātī revātīrā snānārtha || 22 ||
jarī kṛpā karūniyāṃ maja || ājñā didhaliyā sahaja ||
tarī snānā jāūniyāṃ coja || nirakhūṃ āja nijanayanīṃ || 23 ||
aikūna aisī maṃjul̤avāṇī || śāṃkalī bole te kṣaṇīṃ ||
mhaṇe ājiciye parvaṇīṃ || prāpta jālā mal̤amāsa || 24 ||
hā taṃva puruṣottamamāsa || mhaṇonī jana jātā snānāsa ||
he vrata karāveṃ sāyāsa || dharūni havyāsa nijamanīṃ || 25 ||
eka māsāvarī cālavitāṃ nema || tarī sakal̤a pāpeṃ hotī bhasma ||
saṃtuṣṭonī puruṣottama || pāvatī ārāma svapadīṃ || 26 ||
śāṃkaliruvāca || śrṛṇubhadre pravakṣyāmi yadartha yāṃti nāgarāḥ ||
asaṃkrāṃtaḥ samāyātomāsaḥ śrīpativallabhaḥ || 4 ||
tarī mājhiye ājñevarī || tūṃ hyā vratāteṃ svīkārī ||
prātaḥsnāna karūna ādarīṃ || dīpadānāteṃ karī suśīle || 27 ||
aisī ājñā hotāṃ te kāl̤īṃ || paramaharṣayukta jālī te bāl̤ī ||
maga namana karūni gaṃgājal̤īṃ || snānālāgīṃ pātalī || 28 ||
snāna karūna yathāvidhīṃ || paratunī ālī gṛhāsaṃdhī ||
karūna devatārcana vidhī || dīpadāna saṃdhī pāhāta || 29 ||
taṃva yeṇeṃ prakāreṃ jāṇā || prathama divasīṃ karitī jālī aṃganā ||
pāsūniyāṃ dvitīyadinā || yathānukrameṃ karītase || 30 ||
tāmrapātrī sukṛteṃsī || dīpa ṭhevītase sāyāsīṃ ||
tayā tal̤avaṭīṃ mṛnmaya kuṃbhāsīṃ || bharūna ṭhevītase ādareṃ || 31 ||
maga tayācī pūjā vidhiyukteṃ || karūna pācārīṃ brāhmaṇāteṃ ||
tayācī pūjā karūna namaste || dakṣiṇesahīta arpītase || 32 ||
śrote ghetīla āśaṃkā aisī || kevi vadatāṃ mṛttikā kuṃbhāsī ||
na cāle avāṃtara dhātūsī || mhaṇoni mṛṇmayāsī vadaletī || 33 ||
aisī āśaṃkā śrote catura || ghetā aikāho pratyuttara ||
tarī daridravyathā aisī thora || nase nirdhāra jagāteṃ || 34 ||
mhaṇoni tī suśīlā pāhīṃ || daridravyāpta nijagṛhīṃ ||
itara dhātūcā sparśa tohī nāhīṃ || mṛttikā pātra yā lāgīṃ || 35 ||
jayāvarī kṛpā śrīcī || tayāneṃ kīje itara dhātūcīṃ ||
yadarthī vārtā saṃśayācī || manā nāṇije śroteho || 36 ||
aiseṃ karitāṃ vratācaraṇa || suśīlā nitya karī āpaṇa ||
taṃva sāpatna bhāva manīṃ kalpūna || karītase vighnavimalā paiṃ || 37 ||
vrata karīte nāma suśīlā || nāmāsārakhī karaṇī acal̤ā ||
dujīte nāmābhidhāna vimal̤ā || parī dveṣa kallol̤ā hradayīṃ vase || 38 ||
ekā puruṣāteṃ doghī nārī || pahātāṃ doghīcī viparīta parī ||
eka mal̤āteṃ tyāgī svīkārī || he khūṇa caturīṃ jāṇije || 39 ||
aso te vimal̤a nārī || niśīdinī ṭapatase nirdhārī ||
jevī mūṣakā lāgīṃ aṃtarīṃ || biḍāl̤akū jaisā || 40 ||
taiśāparī ahorātrīṃ || japatase te suṃdarī ||
matsara dharūna aṃtarīṃ || vighnā lāgīṃ udita || 41 ||
pahā durjanācā svabhāvo || dujiyāteṃ karāvā apāvo ||
hā tarī sahajīṃ svabhāvo || aṃgaprabhāvo durjanācā || 42 ||
yālāgīṃ śrīraghupatī || nako he durjanācī saṃgatī ||
tātkāl̤a bhrame sumatī || lāgatāṃ saṃgatī tayācyā || 43 ||
aiseṃ japata asatāṃ vimal̤esa || saṃdhī sādhī māsārdha divasa ||
taṃva suśīlā gelī snānāsa || lakṣunī divasa ekādaśī || 44 ||
siddha karūni dīpapāna || maga gelī snānālāgūna ||
taṃva yerī kāya karī kāraṇa || dīpa mālavūni vijhavilā || 45 ||
dīpaghṛtāteṃhī ulaṃḍileṃ || riktapātra karūna ṭhevile ||
aiseṃ karitā taye vel̤eṃ || to snānāhūna ālī suśīlā || 46 ||
karūni deva devatārcana || mhaṇe dyāveṃ ātāṃ dīpadāna ||
netrīṃ pāhe jeṃ vilokūna || toṃ ghṛtesahīta vijhonī dīpa gelā || 47 ||
cittīṃ mhaṇe mārjāra karaṇī || karūni geleṃ yekṣaṇīṃ ||
punaḥ sāhitya mel̤avūnīṃ || karī kāminī dīpadāna || 48 ||
aiseṃ pratyahī hota jāya || yerī mhaṇe hotase kāya ||
ghaḍata ase jo paryāya || vidita navhe tayeteṃ || 49 ||
aiśiyā parī te vimal̤ā pāhīṃ || karma karūni vicare svagṛhīṃ ||
suśīl̤ā kheda karī hradayīṃ || mhaṇe kavaṇa apāyīṃ pravartalā || 50 ||
neṇo janmāṃtarīcā ṭhevā || maja kaiceṃ ghaḍela puṇya devā ||
he janārdanā mādhavā || kavaṇa upāyā karūṃ mī || 51 ||
aisī ciṃtā karitāṃ te kāminī || japata baisalī te kṣaṇīṃ ||
toṃ nitya prakāra karaṇī || karūna gelī vimal̤ā tī || 52 ||
parī tayāṃ dinīṃ kāya keleṃ || vimaleneṃ manīṃ jāṇitaleṃ ||
mhaṇona ghṛta pātrīṃ bharūna ṭhevileṃ || urvarīta sneha dīpāceṃ || 53 ||
heṃ pāhūna āpule nayanīṃ || kheda karitī jhālī manīṃ ||
mhaṇeṃ devadevā cakrapāṇi || yāsīṃ yālāgunī karūṃ kāya || 54 ||
vṛttāṃta sāṃgitalā bhratārāsīṃ || to taṃva vihita dharma nohe majasī ||
savatī matsara mhaṇona tayāsīṃ || nijamānasīṃ krodheṃ bharaleṃ || 55 ||
aiseṃ vicārūna aṃtarīṃ || kāṃhīṃ na bole te suṃdarī ||
kusamusuni rāhe aṃtarīṃ || gṛhācārī vartatase || 56 ||
yeṇeṃ prakāreṃ karūna || vrata karitī jālī saṃpūrṇa ||
karūniyāṃ udyāpana jāṇa || brāhmaṇa saṃtarpaṇa yathāvidhī || 57 ||
saṃpūrṇa ekamāsa bharatāṃ || kāya pravartalī kathā ||
tighe putra vimal̤esīṃ asatāṃ || mṛtyupaṃthāte gele || 58 ||
ekāmāgeṃ eka || maraṇa pāvale ho samyaka ||
netra jāūni aṃdhatva dekha || tehī dekha pāvalī || 59 ||
netrī na diseci kāṃhīṃ || cācapīta vāvare svagṛhīṃ ||
maga āṭhavītase hradayīṃ || śeṣaśāyī paramātmā || 60 ||
hradayīṃ parama gahivarona || maga āṭhavī pūrva karmāteṃ jāṇa ||
he bhagavāna janārdana || jāṇūna karma heṃ keleṃ || 61 ||
mī tava aparādhī bahuta || puḍheṃ kevī hoya mājhā prāṃta ||
mhaṇoni tal̤amal̤e hradayāṃta || niśidivasa tal̤amal̤ī || 62 ||
ādhīṃ karma jaiseṃ karāveṃ || tātkāl̤a lāge teṃ bhogāveṃ ||
puḍheṃ yamayātanā te svabhāveṃ || na cuke kalpāṃta kāl̤īṃ || 63 ||
yālāgīṃ vivekeṃ karūni || sāvadha vartāveṃ ho janī ||
puḍheṃ avaghaḍa yamajācaṇī || naraka viṃdānīṃ suṭenā || 64 ||
vyāsādika mahāṛṣī || vālmīkādī taporāśī ||
purāṇeṃ karūna ṭhevilī jagāsī || taraṇopāyāsī nirdhāreṃ || 65 ||
parī jaga heṃ alagaṭa moṭheṃ || koṇī na jātī tyā vāṭe ||
mhaṇoni duḥkhī hotī acāṭe || jātāta vāṭe yamapurācyā || 66 ||
aso te vimal̤ā suṃdarī || divasaniśīṃ khedakarī ||
mhaṇe dhanyatecī nārī || bhratāra ājñeneṃ vartata || 67 ||
mī taṃva abhāgī moṭhī || parama daivācī karaṃṭī ||
neṇeṃ kāṃhīṃ hātavaṭī || vratadāneṃ udyāpaneṃ || 68 ||
aisī karitāṃ ciṃtā || kālāṃtareṃ tī mṛtyupaṃthā ||
pāvatī jālī te tatvatā || yamavyathā dāruṇa || 69 ||
yamadūtīṃ neleṃ mārīta || citragupteṃ kāḍhileṃ likhita ||
maga te jācaṇīṃ nityānitya || bhogavīta tiyeteṃ || 70 ||
dāruṇa te yamayātanā || śāstreṃ bolilī prakāra nānā ||
tadanusāra te kaminī || bhogitī jālī duḥkhāteṃ || 71 ||
āṭhavūna āpule ācaraṇa || aṭṭahāsye raḍe āpaṇa ||
parī tetheṃ soḍavitā kavaṇa || ase jāṇa sāṃga pā || 72 ||
soyare āṇi āpta pāhīṃ || he taṃva rāhātī ṭhāyīṃce ṭhāyīṃ ||
parī tethīcī na jāṇatī soī || pāḍitī apāī prāṇiyā || 73 ||
mil̤ona āptavarga sakal̤a || ghṛta śarkarece māritī kaval̤a ||
mhaṇatī uttama prakāre kāl̤a || kramilā yāciyā saṃgatī || 74 ||
sarvasukhāce sāṃgātī || śevaṭī koṇī kāmā na yetī ||
hī taṃva janācī ase pravṛttī || na jāṇati hitāhita || 75 ||
koṇīhī mhaṇatī aise || paralokīṃ sārthaka karī havyāse ||
aiśiyā lāgī upadeśe || na sāṃgatī koṇīhī || 76 ||
jarī aisā karitī upadeśa || maga sakal̤ahī lāgatī puṇyapaṃthāsa ||
taṃva yamapurī paḍatāṃ vosa || mhaṇoni puṇyamārgāsa neṇatī || 77 ||
aso te vimalā suṃdarī || yātanā bhogūniyāṃ bhārī ||
maga ṭākilī naraka aghorīṃ || kuṃbhapākīṃ tiyete || 78 ||
aiśī te kuṃbhapākīṃ paḍata || rauravāte jhālī bhoga prāpta ||
kramitāṃ varṣe gaṇita || chattisa sahasra garjanā paiṃ || 79 ||
dīpanirnāśanātsadyo vimalā duḥkhitābhavat ||
tasyāḥ putratayaṃ naṣṭamadhatvaṃ samupāgatā || 5 ||
adīrghe taiva kālena nidhanaṃ samupāgatā ||
triṃśadvarṣasahastrāpi raurave narakesthitā || 6 ||
maga janmā ghātalī grāmasūkarī || maga vyāghra janmā dusarī ||
śrṛgāl̤a janma tīsarī || vaḍavāghal̤ī cauthīṃ paiṃ || 80 ||
punaḥ mānavadeha pāvona || niśādī jālī te kāmina ||
tetheṃ hiṃsā karma dāruṇa || ghaḍaleṃ jāṇa tiye teṃ || 81 ||
maga mīna hoūniyāṃ jal̤īṃ || thillarodakāṃta tal̤amal̤ī ||
tayāvarī te ghāra jālī || ākāśa pokal̤ī phirata || 82 ||
aise janma bhoga bhogitāṃ || parama kaṣṭa jāle tatvatāṃ ||
nako nako he janmavyathā || śrīraghunāthā ghaḍūṃ deūṃ || 83 ||
yāparī dīpa vidhvaṃsana || teṃci kathileṃ hoya kāraṇa ||
aikā puḍhīla kathana || suśīleceṃ kaiseṃ teṃ || 84 ||
kāl̤āṃtareṃ karūna jāṇa || tehī pāvalī ase maraṇa ||
viṣṇudūtīṃ vimānīṃ vāhūna || neleṃ paiṃ tiyeteṃ || 85 ||
evaṃ tayā vimalayādīpapraśamanātphalaṃ ||
prāptaṃ duḥkhaṃ viyogena suśīlā sadgatiṃgatā || 7 ||
nārī vāpi narovāpi yaḥ karoti malimluce ||
snānaṃ vā dīpakaṃ vāpi viprasevanamevaca || 8 ||
yālāgīṃ puruṣa athavā nārī || vrata kīje ho nirdhārī ||
iye kaliyugā mājhārī || upāva śrīharī paiṃ kelā || 86 ||
parama dayāl̤ū dīnanātha || brīda satya karāvayā vrata ||
hoūniyāṃ kṛpāvaṃta || ādareṃ sāṃgata lakṣmīsī || 87 ||
evaṃ doghī striyāṃcī dona gatī || eka sadgatī eka adhogatī ||
parī śāṃkalī teṃ kavaṇagatī || aikije puḍhatī śrotejana || 88 ||
doghī striyā pāvatāṃ nidhana || cittīṃ udāsa to brāhmaṇa ||
tighe putra pāvale maraṇa || puḍheṃ saṃtāna nasecī || 89 ||
mhaṇona tal̤amal̤a mānasīṃ || rātraṃdivasa kusumusī ||
he navasaṃgatī saṃgadoṣīṃ || ghaḍe anāyāsīṃ prāṇiyā || 90 ||
pātaka jeṃ kāyika vācika || taiseṃci heṃ sāṃsargika ||
śāstrādhāra ase dekha || mhaṇona pātaka bolije || 91 ||
yāparī kaṣṭī to brāhmaṇa || pāvatā jhālā parama śīṇa ||
kāl̤āṃtare pāvalā maraṇa || nelā bāṃdhūna yamadūtī || 92 ||
pahilāca brāhmaṇa puṇyaśīl̤a || dānadharma ācāraśīl̤a ||
yālāgīṃ tayāte keval̤a || nase hal̤ahal̤a jācaṇīcī || 93 ||
parī viṣṇulokīṃ suśīl̤eteṃ || nāradeṃ kathileṃ tiyeteṃ ||
tiṇeṃ prārthūna viṣṇuteṃ || karuṇāmṛta vacaneṃ karūnī || 94 ||
mhaṇe devadevā hraṣīkeśī || tūṃ tava kṛpāl̤ū hosī ||
tarī koṇa daśā bhratārāśīṃ || nijamānasīṃ vicārā || 95 ||
maga saṃtuṣṭa hoūna nārāyaṇa || tayā āṇavī dhāḍūna vimāna ||
maga ubhayatāṃ doghejaṇa || vaikuṃṭha bhuvanā pāvalī te || 96 ||
saṃsthāpya saṃtatiṃ bhūmau vaikuṃṭha nilayaṃgatā ||
sāyujyaṃ pati saṃyuktā punarāvṛtti durlabhaṃ || 9||
yāprakāreṃ ślokārtha baravā || śroti ādareṃ parisāvā ||
nyūna pūrṇa kṣamā karāvā || doṣa na ṭhevāvā majalāgīṃ || 97 ||
pāhūniyāṃ saṃmatāteṃ || arthānvaya varṇilā yetheṃ ||
prākṛta bhāṣā mhaṇona tīteṃ || avhera saṃtīṃ na karāvā || 98 ||
samarthā kelā pāhuṇera baravā || mhaṇona durbal̤āteṃ avherāvā ||
heṃ kevī ucita thorivā || vihita bhāvā na dise || 99 ||
svasti śrīmalamāsa mahātma graṃtha || padmapurāṇīṃceṃ saṃmata ||
manoharasuta viracita || saptamo'dhyāya goḍa hā || 7 ||
ovyā || 99 || śloka || 9 ||
|| iti saptamo'dhyāyaḥ ||

Explore More