શ્રી ગણેશાય નમઃ ॥
જયજયાજી રામચંદ્રા ॥ અયોધ્યાવાસિયા રઘુવીરા ॥
દયાવંતા કૃપાસાગરા ॥ નેઈ પૈલતીરા પંથ હા ॥ ૧ ॥
તવ કૃપેચી અખંડ નૌકા ॥ પરતીરા નેતસે ભાવિકા ॥
યેથીંચા કર્ણધાર નિકા ॥ વાલ્મિક દેખા સાચાર ॥ ૨ ॥
હે ધર્મનૌકા જનાલાગીં ॥ શિલ્પિકાર તોહા મહારાજ યોગી ॥
નિર્માણ કેલીસે જગાલાગીં ॥ વાઢવિલા પરમાર્થ ॥ ૩ ॥
ઐકા શ્રોતે સજ્જનહો ॥ મળમહાત્મ પરિસાહો ॥
સાંગતસે લક્ષ્મીના હો ॥ સત્કારુનિ આદરેસી ॥ ૪ ॥
ઐકતાં હો ત્રિવિધતાપ ॥ દૂરી જાય ભવ સંતાપ ॥
પાપેં જાતાતી આપેંઆપ ॥ ઘેતાં નામ શ્રવણગ્રંથીં ॥ ૫ ॥
શ્રીરુવાચ ॥ દેવદેવ દયાસિંધો વદ કિંચિદથોદ્ભુતં ॥
મલમાસે ન ચીર્ણેન ભવેત્સકલસત્કૃતં ॥ ૧ ॥
શ્રીવિષ્ણુ રુવાચ ॥ શ્રૃણુ ક્ષીરોદતનયે સર્વદા નંદદાયિની ॥
સર્વોપરિ દયાદૃષ્ટે સર્વાનુગ્રહકારિણી ॥ ૨ ॥
લક્ષ્મી વદે જી સ્વામિનાથા ॥ દેવદેવ જગન્નાથા ॥
અવધાન દેઇજે વચનાર્થા ॥ અનાથ નાથા દયાસિંધો ॥ ૬ ॥
યા મલમાસાચેં ઉપોષણ ॥ કરાવે કાય કારણ ॥
યાચેં નિવેદાવેં કથન ॥ કવણ તરોન ગેલાસે ॥ ૭ ॥
મગ વદે તેવ્હાં શ્રીધર ॥ ઐકા પ્રશ્નાચેં ઉત્તર ॥
મુખ્ય દયાવંત અંતર ॥ અસોનિ નિર્ભરેંસી હો ॥ ૮ ॥
દયા અસે જયાચે હ્રદયીં ॥ તયા તેં ઘડે સર્વ કાહીં ॥
અન્નદાના ઐસેં દુજેં નાહીં ॥ સાધન આણીક નિર્ધારેં ॥ ૯ ॥
ભૂતમાત્રી દયા જયાતેં ॥ સર્વ સાધનેં ઘડતી તયાતેં ॥
તેણેં જાતી મોક્ષપંથેં ॥ તપસામર્થ્યે આગળા ॥ ૧૦ ॥
યા વિષયીંચા ઇતિહાસ ॥ નાવેક ઐકા સાવકાશ ॥
તેંચી કથન શ્રવણાસ ॥ યથામતી નિવેદૂં આતાં ॥ ૧૧ ॥
સર્વ ધર્મામાજી ઉત્તમ ધર્મ ॥ અન્નદાન અતિ ઉત્તમ ॥
તયાવરી દયા આણિ ક્ષેમ ॥ વિશેષાહૂનિ વિશેષ ॥ ૧૨ ॥
ઉત્તરદેશીં નર્મદાતીરીં ॥ મહિસ્મૃતી નામેં અસે નગરી ॥
તેથીલ એક બ્રાહ્મણાચી નારી ॥ વૈધવ્ય નિર્ધારી તિયેતેં ॥ ૧૩ ॥
ભ્રતારાવિરહિત કામિની ॥ આપ્તવર્ગ નસેચી કોણી ॥
એકાકી વિચરે તે સ્થાનીં ॥ ભિક્ષા માગુની ક્રમી કાળ ॥ ૧૪ ॥
તામસી પરમ કોપિષ્ટ ॥ વિધવા અસૂની રાગીટ ॥
તપશ્ચર્યા કરી શ્રેષ્ઠ ॥ કાયા કષ્ટેં કષ્ટવીતસે ॥ ૧૫ ॥
તંવ પાતલિયા મલમાસ ॥ નર્મદાતીરીં જાતસે સ્નાનાસ ॥
નક્ત નેમ કરી ઉપવાસ ॥ ભરતાં માસ એક પૈં ॥ ૧૬ ॥
ઐસેં કરિતાં એક માસવરી ॥ પરમ કૃશ ઝાલી શરીરીં ॥
તંવ તિચી સખી એક અવધારીં ॥ માર્ગી ભેટલી તિયેતેં ॥ ૧૭ ॥
નામ તિયેચેં તુરિજયા પાહીં ॥ પરમ પાપિષ્ઠ દુરત્યયી ॥
દોષયુક્ત સર્વદાં હી ॥ અતિત્યાઈ ચંડિકા તે ॥ ૧૮ ॥
માર્ગી ચાલતાં અકસ્માત ॥ બ્રાહ્મણી ભેટલીં તિયેતેં ॥
યેરી ઉભી રાહૂનિ તેથેં ॥ પુસે સ્વાગત આદરેંસી ॥ ૧૯ ॥
મ્હણે કૃશ જાલીસ બાઈ ॥ વ્રત આચરત અસા દેહીં ॥
મી તવ અભીગી પાહીં ॥ ન ઘડે કાંહી સાર્થકતા ॥ ૨૦ ॥
સ્ત્રી દેહાચી બુદ્ધિ પાહીં ॥ પાપરૂપી અમંગળ દેહીં ॥
યાસીં ઉપાવ કરૂં કાઈ ॥ સાંગા બાઈ આદરેં ॥ ૨૧ ॥
ઐસેં બોલૂન ઉત્તરાતેં ॥ કરુણાસ્વરે ગહિંવરેં તેથેં ॥
મ્હણે નેણેં કધીં દાન-વ્રતાતેં ॥ ભગવંતાતેં અંતરલેં ॥ ૨૨ ॥
પાહા કર્માચેં વિંદાન ॥ પોટીં ન રિઘે સંતાન ॥
પુઢેં પરમ કઠીણ જાણ ॥ નરક દારુણ સુટેના ॥ ૨૩ ॥
નિપુત્રિકાતેં નાહીં ગતિ ॥ ઐસેં બોલે વેદ શ્રુતિ ॥
પાપીયાતેં નાહીં ગતિ ॥ તરોં કેઉતી પુઢારી ॥ ૨૪ ॥
ઐસેં કરુણા સ્વરે ગહિંવરોન ॥ કરિતી ઝાલી તે રુદન ॥
ઐસે દેખૂન બ્રાહ્મણીન ॥ કળવળલી માનસી ॥ ૨૫ ॥
ભૂતમાત્રીં દયા તિજલાગીં ॥ મ્હણોન કળવળલી નિજાંગી ॥
મગ વિચારૂન સ્વઆંગીં ॥ કાય કરિતી જાલી પૈ ॥ ૨૬ ॥
હાતીં હોતે ગંગાજળ ॥ સવેચી હોતે કર્દળી ફળ ॥
મગ સુદલેહો તાત્કાળ ॥ કરીં જાણ તિચીયા ॥ ૨૭ ॥
મ્હણેં ઐકેં સાદર આતાં ॥ કરુણા દેખૂન દ્રવલે ચિત્તા ॥
તરી સ્વીકારીં હે ઉદક આતાં ॥ ફળાસહીત નિર્ધારે ॥ ૨૮ ॥
એકા દિવસાચે વ્રતપુણ્ય ॥ તુજલાગીં કેલે અર્પણ ॥
યેણે હો તુજ કલ્યાણ ॥ જાલે ઉત્તીર્ણ સર્વસ્વેસી ॥ ૨૯ ॥
ઐસે વદોન તે અવસરીં ॥ ફળાસહીત ઉદક કરીં ॥
ઘાલિતાંચી તે નમસ્કારી ॥ કૃતકૃત જાહલેં મ્હણોનિયાં ॥ ૩૦ ॥
ઐસેં વર્તતા તે સમયીં ॥ નવલ વર્તલેંસે પાહીં ॥
તાત્કાળ જાલી દિવ્યદેહી ॥ કેવઢી નવ્હાળી વ્રતાચી ॥ ૩૧ ॥
મનીં ચમત્કારી બ્રાહ્મણીન ॥ વરતેં પાહે જો વિલોકૂન ॥
તો તાત્કાળ પાવલેં વિમાન ॥ સ્વર્ગાહૂન તાત્કાળીં ॥ ૩૨ ॥
તત્ક્ષણીં તયે શૂદ્રીતેં ॥ વાહોનિ નેતે જાલે વિમાનાતેં ॥
યેરી નમસ્કારી બદ્ધહસ્તેં ॥ ન વિસરેં માતેં ઉપકાર ॥ ૩૩ ॥
ધન્યધન્ય તૂં પર ઉપકારી ॥ તપસ્વિની માજી તૂં ખરી ॥
પ્રચીત આલી આજ ખરી ॥ સદ્ગદ અંતરીં હોતસે ॥ ૩૪ ॥
ત્રિવાર કરૂન નમનાતેં ॥ વિમાન ગેલેં સ્વર્ગપંથેં ॥
પુઢેં કાય વર્તલેં તેં ॥ સાવધાન ચિત્તેં પરિસાવેં ॥ ૩૫ ॥
કૌતુક પાહૂન નયનીં ॥ આશ્ચર્ય કરિતસે મનીં ॥
મ્હણે દેખત દેખત પાપિણી ॥ ગેલી ઉદ્ધરોનિ તાત્કાળ ॥ ૩૬ ॥
કાય માઝેં અદુષ્ટ ખોટેં ॥ મ્હણોનિ દુઃખ મોઠેં ॥
પુઢેં તરી અવઘડ વાટે ॥ કૈસેનિ વોહટે જન્મ પ્રવાહો ॥ ૩૭ ॥
અહો જગદીશા કાય કેલેં ॥ વૃથા જન્માતેં સારિલેં ॥
કાંહીં સાર્થક નાહીં જાલેં ॥ વૃથા આલ્યે જન્માસી ॥ ૩૮ ॥
ભગવાન કૃપેચી માઊલી ॥ એવઢી પાપીણ ઉદ્ધરલી ॥
દેખત દેખતચ નેલી ॥ વાહોનિયાં વિમાનીં ॥ ૩૯ ॥
આતાં કવણ કરાવા ઉપાહો ॥ કૈસેનિ લાગેલ માઝી સોય ॥
ઐસેં ઉકલવીં હ્રદય ॥ મુમુક્ષુ પાહે યા નાવેં ॥ ૪૦ ॥
યેથેં ઉદ્ભવલી અસે શંકા ॥ યેવઢી પાપીણ ઉદ્ધરલી દેખા ॥
દેતાં એક દિન પુણ્યોદકા ॥ તરલી દેખા નિર્ધારેં ॥ ૪૧ ॥
મગ તે બ્રાહ્મણી પાહીં ॥ કેવીં ન તરે તે તો દેહીં ॥
કૈસેનિ પડેલ અપાયીં હે તો નવલાઈ અનુપમ્ય ॥ ૪૨ ॥
તાત્કાળ ગેલી પાપીણ ॥ માગેં રાહિલે પુણ્યવાન ॥
તરી યે વિષયીંચે કારણ ॥ સાવધાન પરિસીજે ॥ ૪૩ ॥
સમૂળ પાપી અસલિયા પાહીં ॥ પુણ્યલેશ નેણેચી કાંહીં ॥
ઉપરતી હોતાં હ્રદયીં ॥ ઉદ્ધરોન જાઈ તાત્કાળ ॥ ૪૪ ॥
સમૂળ પાપાચા ઠેવા ॥ અર્ધલેશ પુણ્યવટ બરવા ॥
તો કૈસેનિ તરોં પાહે જીવા ॥ કરૂં નયે હેવા દુજિયાચા ॥ ૪૫ ॥
સમૂળ પાપ જેવ્હા ઝડે ॥ તેવ્હાં પુણ્યલેશ આંગીં જડે ॥
ઉદ્ધરા ગતીસી મગ રોકડે ॥ જાતાં વિલંબ ન લાગેચી ॥ ૪૬ ॥
અસો તે બ્રાહ્મણી પાહે ॥ સખેદયુક્ત ગૃહા જાય ॥
મ્હણે અહો દેવા કરૂં કાય ॥ કેઉતા હોય પરિણામ ॥ ૪૭ ॥
યેરીકડે તો શૂદ્રી જાણા ॥ પાવતી જાલી સ્વર્ગ ભુવના ॥
પરિ કર્મભોગ ચુકેના ॥ પાવલી જનના માગુતી ॥ ૪૮ ॥
પદરીં પુણ્યાચા સંચયો ॥ મ્હણોનિ પ્રાપ્ત ઝાલા માનવ દેહો ॥
વારાણસી માજી જન્મ હોય ॥ બ્રાહ્મણ વર્ણ લાધલા ॥ ૪૯ ॥
પુણ્ય સામગ્રી પદરીં ॥ એકા બ્રાહ્મણાચિયા ઘરીં ॥
ભાગીરથીચીયે તીરીં ॥ જન્મ નિર્ધારી પાવલા ॥ ૫૦ ॥
કાશીનાથ નામાભિધાન ॥ તયાચેં ઠેવિલે અસે જાણ ॥
દિવસેંદિવસ જાલા તરુણ ॥ વયસા જાણ અષ્ટવરુષી ॥ ૫૧ ॥
કાળાંતરીં બ્રાહ્મણી પાહે ॥ પાહોનિ યાત્રેચા સમુદાય ॥
વારાણસી યાત્રા જાત આહે ॥ પાતલી લવલાહે કાશીપુરીં ॥ ૫૨ ॥
કરૂનિ તીર્થાવિધિ સ્નાન ॥ ઘેતલેં શ્રીવિશ્વનાથ દર્શન ॥
મગ કરિતી જાલી પરિભ્રમણ ॥ દેવદર્શન સકળાંહી ॥ ૫૩ ॥
તવ અકસ્માત માર્ગાવરી ॥ કાશિનાથ બ્રહ્મચારી ॥
ભેટતા જાલા તે અવસરી ॥ દુરોન કરી નમનાતેં ॥ ૫૪ ॥
પરી પૂર્વઓળખી કૈંચી ઇયેતેં ॥ જરી પૂર્વપુણ્યેં સામગ્રી ત્યાતેં ॥
મ્હણોની સ્મરતા જાલા હ્રદયાતેં ॥ ઉપકાર તેચિયા ॥ ૫૫ ॥
મ્હણોનિ યેતા જાલા નિકટીં ॥ ભેટતા જાલા ઉઠાઉઠી ॥
મ્હણે સખયે પડલી સદૃષ્ટી ॥ પૂર્વપુણ્યેં કરોનિયાં ॥ ૫૬ ॥
ઐસેં ઐકતાંચી વચન ॥ યેરી મ્હણે તૂં આહેસ કવણ ॥
કેઉતી તુઝી ઓળખણ ॥ આલાસી કોઠૂન યા ઠાયાં ॥ ૫૭ ॥
મગ બોલે બ્રહ્મચારી ॥ મી તુઝી સખી નિર્ધારી ॥
પૂર્વવોળખી પૂર્ણ ધરી ॥ ઘાતલેં કરીં પુણ્યોદક ॥ ૫૮ ॥
ઐસી આઠવણ દેતાં તિયેતેં ॥ યેરી ભેટતી જાલી તયાતેં ॥
મગ સમૂળ વૃત્તાંતાતે ॥ પુસે આદરેં ભામિની ॥ ૫૯ ॥
યેણેં જાલેં તેચી કથિલેં ॥ ઐકતાં મન સંતોષલેં ॥
મ્હણે એકા દિવસાચેં દિધલેં ॥ પુણ્ય વાહિલેં ઇજલાગીં ॥ ૬૦ ॥
તિતુકિયાનેં હી તરલી ॥ વિમાનીં વાહોનિયાં નેલી ॥
દેખત દેખત ઉદ્ધરલી ॥ કલહ કલ્લોળી પાપિણી હે ॥ ૬૧ ॥
પુનઃ નરદેહ લાધલા ॥ વરી બ્રાહ્મણ વર્ણ ચાંગલા ॥
તોહિ ગંગાતટાકીં નિપજલા ॥ વિશ્વનાથ જાલા કૃપાળૂ ॥ ૬૨ ॥
અહો દેવા કાય કેલેં ॥ માઝેં સાર્થક નાહીં ઝાલેં ॥
વય માઝેં વ્યર્થચી ગેલેં ॥ નાહીં ઘડલેં સાર્થક ॥ ૬૩ ॥
એકા દિવસાચેં ઉદક કરીં ॥ ઘાલિતાં ઉદ્ધરલી નારી ॥
મી તંવ આચરલેં માસવરી ॥ મળમાસ નિર્ધારી વ્રતાતે ॥ ૬૪ ॥
કવણ પાપાચા ભોગવટા ॥ ભોગિતાં ન સરોચિ વાંટા ॥
મ્હણોન પિટીતસે લલ્લાટા ॥ ગહિંવર મોઠા દાટલા ॥ ૬૫ ॥
અટ્ટહાસ્યેં તેવ્હા રડત ॥ ઉરશીર અસે બડવિત ॥
જનસમુદાય સભોંવતે ॥ મિળાલા તેથેં પાહાવયા ॥ ૬૬ ॥
જે યેતી તે પુસતી કાય ઝાલેં ॥ યેરી ઉત્તર નેદી બોલે ॥
જન મ્હણતી વેડ લાગલેં ॥ કિંવા ઘેતલેં પિશાચીં ॥ ૬૭ ॥
ભૂત કેવી ઝડપી તયેતેં ॥ હી તવ ઝડપિલી મહદ્ભૂતેં ॥
ઐસેં વર્તતાં તેથેં નવલ ॥ અદ્ભુત વર્તલેં ॥ ૬૮ ॥
ઇચા પાપલેશ સરલા ॥ પુણ્યવાટા ઉભા રાહિલા ॥
તેણેં યોગેં અંતરીં દ્રવલા ॥ નાથ ભોળા દિનાચા ॥ ૬૯ ॥
તાત્કાળ આણવિલેં વિમાન ॥ તીતેં દિવ્ય દેહ કરૂન ॥
દેખત દેખત સર્વ જન ॥ નેલી વાહૂન વિમાનીં ॥ ૭૦ ॥
મગ તો કાશીનાથ બ્રહ્મચારી ॥ સખેદયુક્ત ઝાલા અંતરીં ॥
દૃઢ તપશ્ચર્યા તો કરી ॥ પાવલા નિર્ધારી શિવપદા ॥ ૭૧ ॥
ચંદ્રેશ્વર નામેં લિંગ ॥ તયાનેં સ્થાપિલેં અભંગ ॥
દેખતાતી સર્વહી જગ ॥ વારાણસી માઝી અદ્યાપી ॥ ૭૨ ॥
ઐસેં હેં મલમાસાચે કથન ॥ ત્રિવર્ગ ગેલે ઉદ્ધરૂન ॥
એકી જાલે જન્મ દોન ॥ એકી સ્વદેહાનેં ઉદ્ધરલી ॥ ૭૩ ॥
ઐસેં હેં મહિમાનાતેં ॥ આકર્ણવિલે શ્રોતિયાતેં ॥
યદર્થી અસે સંમતાતેં ॥ શ્લોકાધાર પુરાણીંચા ॥ ૭૪ ॥
વિમાન મહદાયાતં દિવ્યભોગસમન્વિતં ॥
બહુકાલં મહાભોગાન્ ભુત્તવા ચૈવ ભુવસ્તલે ॥ ૩ ॥
કાશીનાથ સુતાત્વંચ લબ્ધ્વા તત્રાપિશં બહુ ॥
ભુક્વા દેહવિસૃષ્ટૌતુ પુનઃ શંકરલોકગા ॥ ૪ ॥
મલમાસદિનૈકસ્ય ફલં પ્રાપ્તા સખીકરાત્ ॥
કાશ્યાંસ્થાસ્યતિ સા શૂદ્રી યાવદાચંદ્રતારકં ॥ ૫ ॥
શ્લોકભાવાર્થ આણુની મનીં ॥ કથા વર્ણિલી મહારાષ્ટ્ર વાણી ॥
ન્યૂનતેં પૂર્ણ કીજે સજ્જનીં ॥ નવ્હે વાણી પદરચી ॥ ૭૫ ॥
વિના આધારેં સર્વથા ॥ ન ચાલેચહો કવિતા ॥
કેવળ નવ્હે હી દંતકથા ॥ પાહાવેં ગ્રંથાર્થા આદરેં ॥ ૭૬ ॥
વ્યુત્પન્નતા નાહીં માઝેં આંગીં ॥ નવ્હે કુશળ કવિતામાર્ગી ॥
કાળકર્મણેસ્તવ જગીં ॥ વાઢવિલા પ્રસર પૈં હા ॥ ૭૭ ॥
માનેલ તરી સ્વીકારી જે ॥ ન માને તરી ત્યાગિજે ॥
પુઢેં કથેતેં અવધાન દીજે ॥ મ્હણે દાસાનુદાસ સંતાંચા ॥ ૭૮ ॥
સ્વસ્તિ શ્રીમલમાસ માહાત્મ્ય ગ્રંથ ॥ પદ્મપુરાણીંચેં સંમત ॥
મનોહરસુત વિરચિત ॥ નવમોધ્યાય ગોડ હા ॥
ઓવ્યા ॥ ૭૮ ॥ શ્લોક ૫ ॥
॥ ઇતિ નવમોધ્યાયઃ ॥