দোহা
- দোহা (dohā)the couplet form in which a chālīsā opens and closes
জয গণেশ গিরিজা সুবন, মঙ্গল করণ কৃপাল ।
দীনন কে দুখ দূর করি, কীজৈ নাথ নিহাল ॥
জয জয শ্রী শনিদেব প্রভু, সুনহু বিনয মহারাজ ।
করহু কৃপা হে রবি তনয, রাখহু জন কী লাজ ॥
দীনন কে দুখ দূর করি, কীজৈ নাথ নিহাল ॥
জয জয শ্রী শনিদেব প্রভু, সুনহু বিনয মহারাজ ।
করহু কৃপা হে রবি তনয, রাখহু জন কী লাজ ॥
- জয (jaya)victory
- গণেশ (gaṇeśa)to Gaṇeśa
- গিরিজা সুবন (girijā suvana)son of Girijā, the mountain’s daughter
- মঙ্গল করণ (maṅgala karaṇa)doer of good
- কৃপাল (kṛpāla)full of mercy
- দীনন কে দুখ (dīnana ke dukha)the sorrow of the lowly
- দূর করি (dūra kari)take it away
- কীজৈ (kījai)make them
- নাথ (nātha)O Lord
- নিহাল (nihāla)glad
- জয জয (jaya jaya)victory, victory
- শ্রী শনিদেব প্রভু (śrī śanideva prabhu)to Lord Śanideva
- সুনহু (sunahu)hear
- বিনয (vinaya)this petition
- মহারাজ (mahārāja)O great king
- করহু কৃপা (karahu kṛpā)show mercy
- হে রবি তনয (he ravi tanaya)O son of the Sun
- রাখহু (rākhahu)keep
- জন কী লাজ (jana kī lāja)your servant’s honour
চৌপাঈ
- চৌপাঈ (caupāī)the quatrain form, forty of which give the chālīsā its name
জযতি জযতি শনিদেব দযালা ।
করত সদা ভক্তন প্রতিপালা ॥
করত সদা ভক্তন প্রতিপালা ॥
- জযতি জযতি (jayati jayati)glory, glory
- শনিদেব (śanideva)to Śanideva
- দযালা (dayālā)the merciful
- করত (karata)he does
- সদা (sadā)always
- ভক্তন প্রতিপালা (bhaktana pratipālā)the cherishing of his devotees
চারি ভুজা, তনু শ্যাম বিরাজৈ ।
মাথে রতন মুকুট ছবি ছাজৈ ॥
মাথে রতন মুকুট ছবি ছাজৈ ॥
- চারি ভুজা (cāri bhujā)four arms
- তনু শ্যাম (tanu śyāma)a dark body
- বিরাজৈ (virājai)shines out
- মাথে (māthe)on his brow
- রতন মুকুট (ratana mukuṭa)a jewelled crown
- ছবি ছাজৈ (chavi chājai)its splendour becomes him
পরম বিশাল মনোহর ভালা ।
টেঢঈ দৃষ্টি ভৃকুটি বিকরালা ॥
টেঢঈ দৃষ্টি ভৃকুটি বিকরালা ॥
- পরম বিশাল (parama viśāla)exceedingly broad
- মনোহর (manohara)winning to look upon
- ভালা (bhālā)his forehead
- টেঢী দৃষ্টি (ṭeṛhī dṛṣṭi)his gaze set aslant (printed टेढई)
- ভৃকুটি (bhṛkuṭi)his brow
- বিকরালা (vikarālā)fearsome
কুণ্ডল শ্রবণ চমাচম চমকে ।
হিযে মাল মুক্তন মণি দমকে ॥
হিযে মাল মুক্তন মণি দমকে ॥
- কুণ্ডল (kuṇḍala)earrings
- শ্রবণ (śravaṇa)at his ears
- চমাচম চমকে (camācama camake)flash and glitter
- হিযে (hiye)on his breast
- মাল (māla)a garland
- মুক্তন মণি (muktana maṇi)of pearls and gems
- দমকে (damake)gleams
কর মেং গদা ত্রিশূল কুঠারা ।
পল বিচ করৈং আরিহিং সংহারা ॥
পল বিচ করৈং আরিহিং সংহারা ॥
- কর মেং (kara meṃ)in his hands
- গদা (gadā)a mace
- ত্রিশূল (triśūla)a trident
- কুঠারা (kuṭhārā)an axe
- পল বিচ (pala bica)within a moment
- করৈং (karaiṃ)he makes
- আরিহিং (ārihiṃ)of his enemies
- সংহারা (saṃhārā)an end
পিঙ্গল, কৃষ্ণোং, ছাযা, নন্দন ।
যম, কোণস্থ, রৌদ্র, দুখ ভঞ্জন॥
যম, কোণস্থ, রৌদ্র, দুখ ভঞ্জন॥
- পিঙ্গল (Piṅgala)the tawny-eyed
- কৃষ্ণোং (Kṛṣṇa)the dark
- ছাযা, নন্দন (Chāyānandana)son of Chāyā / Saturn
- যম (Yama)the restrainer
- কোণস্থ (Koṇastha)the angular
- রৌদ্র (Raudra)the fierce
- দুখ ভঞ্জন (Dukha-bhañjana)destroyer of sorrow
সৌরী, মন্দ, শনি, দশ নামা ।
ভানু পুত্র পূজহিং সব কামা ॥
ভানু পুত্র পূজহিং সব কামা ॥
- সৌরী (Saurī)son of the Sun
- মন্দ (Manda)the slow
- শনি (Śani)Saturn
- ভানু (Bhānu)the Sun
জা পর প্রভু প্রসন্ন হৈ জাহীম্ ।
রঙ্কহুং রাব করৈঙ্ক্ষণ মাহীম্ ॥
রঙ্কহুং রাব করৈঙ্ক্ষণ মাহীম্ ॥
- জা পর (jā para)on whomever
- প্রভু (prabhu)the Lord
- প্রসন্ন হৈ জাহিং (prasanna hai jāhiṃ)comes to be pleased
- রঙ্কহুং (raṅkahuṃ)even a pauper
- রাব (rāva)a king
- করৈং (karaiṃ)he makes
- ক্ষণ মাহিং (kṣaṇa māhiṃ)within an instant
পর্বতহূ তৃণ হোঈ নিহারত ।
তৃণ হূ কো পর্বত করি ডারত॥
তৃণ হূ কো পর্বত করি ডারত॥
- পর্বতহূ (parvatahū)even a mountain
- তৃণ (tṛṇa)a blade of grass
- হোঈ (hoī)becomes
- নিহারত (nihārata)at his merely looking
- তৃণ হূ কো (tṛṇa hū ko)and even a blade of grass
- পর্বত (parvata)a mountain
- করি ডারত (kari ḍārata)he makes of it
রাজ মিলত বন রামহিং দীন্হো ।
কৈকেইহুং কী মতি হরি লীন্হোং॥
কৈকেইহুং কী মতি হরি লীন্হোং॥
- রাজ মিলত (rāja milata)at the very hour the kingdom was his
- বন (bana)the forest
- রামহিং (rāmahiṃ)to Rāma
- দীন্হো (dīnho)he gave instead
- কৈকেইহুং কী (kaikeihuṃ kī)of Kaikeyī herself
- মতি (mati)her judgement
- হরি লীন্হোং (hari līnhoṃ)he carried off
বনহূং মেং মৃগ কপট দিখাঈ ।
মাতু জানকী গী চতুরাঈ॥
মাতু জানকী গী চতুরাঈ॥
- বনহূং মেং (banahūṃ meṃ)in the forest itself
- মৃগ (mṛga)a deer
- কপট (kapaṭa)a deceit
- দিখাঈ (dikhāī)was shown
- মাতু জানকী (mātu jānakī)Mother Jānakī
- গী চতুরাঈ (gī caturāī)her good sense went from her
লখনহিং শক্তি বিকল করি ডারা ।
মচিগা দল মেং হাহাকারা॥
মচিগা দল মেং হাহাকারা॥
- লখনহিং (lakhanahiṃ)Lakṣmaṇa
- শক্তি (śakti)the Śakti dart
- বিকল করি ডারা (vikala kari ḍārā)laid him senseless
- মচি গা (maci gā)there broke out
- দল মেং (dala meṃ)through the army
- হাহাকারা (hāhākārā)a wail of dismay
রাবণ কী গতি-মতি বৌরাঈ ।
রামচন্দ্র সোং বৈর বঢঈ॥
রামচন্দ্র সোং বৈর বঢঈ॥
- রাবণ কী (rāvaṇa kī)of Rāvaṇa
- গতি-মতি (gati-mati)his course and his judgement
- বৌরাঈ (baurāī)went mad
- রামচন্দ্র সোং (rāmacandra soṃ)with Rāmacandra
- বৈর (baira)his enmity
- বঢী (baṛhī)grew (printed बढई)
দিযো কীট করি কঞ্চন লঙ্কা ।
বজি বজরঙ্গ বীর কী ডঙ্কা॥
বজি বজরঙ্গ বীর কী ডঙ্কা॥
- দিযো (diyo)he made it
- কীট করি (kīṭa kari)a thing for worms
- কঞ্চন লঙ্কা (kañcana laṅkā)golden Laṅkā
- বজি (baji)there sounded
- বজরঙ্গ বীর কী (bajaraṅga bīra kī)of the hero Bajaraṅga, Hanumān
- ডঙ্কা (ḍaṅkā)the war-drum
নৃপ বিক্রম পর তুহি পগু ধারা ।
চিত্র মযূর নিগলি গৈ হারা॥
চিত্র মযূর নিগলি গৈ হারা॥
- নৃপ বিক্রম পর (nṛpa vikrama para)upon King Vikrama
- তুহি (tuhi)you
- পগু ধারা (pagu dhārā)set your foot
- চিত্র মযূর (citra mayūra)a peacock in a painting
- নিগলি গৈ (nigali gai)swallowed
- হারা (hārā)the necklace
হার নৌলাখা লাগ্যো চোরী ।
হাথ পৈর ডরবাযো তোরী॥
হাথ পৈর ডরবাযো তোরী॥
- হার নৌলাখা (hāra naulākhā)the nine-lakh necklace
- লাগ্যো চোরী (lāgyo corī)was laid against him as theft
- হাথ পৈর (hātha paira)his hands and feet
- তোরী ডরবাযো (torī ḍaravāyo)you had struck off
ভারী দশা নিকৃষ্ট দিখাযো ।
তেলিহিং ঘর কোল্হূ চলবাযো॥
তেলিহিং ঘর কোল্হূ চলবাযো॥
- ভারী দশা (bhārī daśā)a heavy season of affliction
- নিকৃষ্ট (nikṛṣṭa)of the worst kind
- দিখাযো (dikhāyo)you showed him
- তেলিহিং ঘর (telihiṃ ghara)in an oil-presser’s house
- কোল্হূ (kolhū)the oil-press
- চলবাযো (calavāyo)you had him turn
বিনয রাগ দীপক মহং কীন্হোম্ ।
তব প্রসন্ন প্রভু হৈ সুখ দীন্হোং॥
তব প্রসন্ন প্রভু হৈ সুখ দীন্হোং॥
- বিনয (vinaya)his petition
- রাগ দীপক মহং (rāga dīpaka mahaṃ)in the rāga Dīpaka
- কীন্হোং (kīnhoṃ)he made
- তব (taba)then
- প্রসন্ন হৈ (prasanna hai)being pleased
- প্রভু (prabhu)the Lord
- সুখ দীন্হোং (sukha dīnhoṃ)gave him ease
হরিশ্চন্দ্র নৃপ নারি বিকানী ।
আপহুং ভরে ডোম ঘর পানী॥
আপহুং ভরে ডোম ঘর পানী॥
- হরিশ্চন্দ্র নৃপ (hariścandra nṛpa)King Hariścandra
- নারি (nāri)his wife
- বিকানী (bikānī)was sold
- আপহুং (āpahuṃ)and he himself
- ভরে (bhare)carried
- ডোম ঘর (ḍoma ghara)in a Ḍoma’s house
- পানী (pānī)water
তৈসে নল পরদশা সিরানী ।
ভূঞ্জী-মীন কূদ গী পানী॥
ভূঞ্জী-মীন কূদ গী পানী॥
- তৈসে (taise)in the same way
- নল (nala)for Nala
- পর-দশা (para-daśā)the alien season of affliction
- সিরানী (sirānī)came at last to its end
- ভূঁজী-মীন (bhūṃjī-mīna)a fish already roasted
- কূদ গী (kūda gī)leapt back
- পানী (pānī)into the water
শ্রী শঙ্করহি গহযো জব জাঈ ।
পার্বতী কো সতী করাঈ॥
পার্বতী কো সতী করাঈ॥
- শ্রী শঙ্করহি (śrī śaṅkarahi)Śrī Śaṅkara himself
- গহ্যো (gahyo)he laid hold of
- জব জাঈ (jaba jāī)when he went
- পার্বতী কো (pārvatī ko)Pārvatī
- সতী করাঈ (satī karāī)he caused to become Satī
তনিক বিলোকত হী করি রীসা ।
নভ উডি গযো গৌরিসুত সীসা॥
নভ উডি গযো গৌরিসুত সীসা॥
- তনিক বিলোকত হী (tanika vilokata hī)at the merest glance
- করি রীসা (kari rīsā)in his anger
- নভ (nabha)into the sky
- উডি গযো (uṛi gayo)flew off
- গৌরি-সুত (gauri-suta)of Gaurī’s son
- সীসা (sīsā)the head
পাণ্ডব পর ভৈ দশা তুম্হারী ।
বচী দ্রৌপদী হোতি উঘারী॥
বচী দ্রৌপদী হোতি উঘারী॥
- পাণ্ডব পর (pāṇḍava para)upon the Pāṇḍavas
- ভৈ (bhai)fell
- দশা তুম্হারী (daśā tumhārī)your season
- বচী (bacī)she was spared
- দ্রৌপদী (draupadī)Draupadī
- হোতি উঘারী (hoti ughārī)just as she was being stripped bare
কৌরব কে ভী গতি মতি মারযো ।
যুদ্ঘ মহাভারত করি ডারযো॥
যুদ্ঘ মহাভারত করি ডারযো॥
- কৌরব কে ভী (kaurava ke bhī)of the Kauravas too
- গতি মতি (gati mati)course and judgement
- মার্যো (māryo)you struck down
- যুদ্ধ মহাভারত (yuddha mahābhārata)the war of the Mahābhārata
- করি ডার্যো (kari ḍāryo)you brought about
রবি কহং মুখ মহং ধরি তত্কালা ।
লেকর কূদি পরযো পাতালা ॥
লেকর কূদি পরযো পাতালা ॥
- রবি কহং (ravi kahaṃ)the Sun
- মুখ মহং (mukha mahaṃ)into his mouth
- ধরি (dhari)having put him
- তত্কালা (tatkālā)on the instant
- লেকর (lekara)carrying him
- কূদি পর্যো (kūdi paryo)he leapt down
- পাতালা (pātālā)into the nether world
শেষ দেব-লখি বিনতী লাঈ ।
রবি কো মুখ তে দিযো ছুডঈ ॥
রবি কো মুখ তে দিযো ছুডঈ ॥
- শেষ দেব (śeṣa deva)the rest of the gods
- লখি (lakhi)seeing it
- বিনতী লাঈ (vinatī lāī)brought their entreaty
- রবি কো (ravi ko)the Sun
- মুখ তে (mukha te)from his mouth
- দিযো ছুডাঈ (diyo chuṛāī)he let go
বাহন প্রভু কে সাত সুজানা ।
জগ দিগ্জ গর্দভ মৃগ স্বানা ॥
জগ দিগ্জ গর্দভ মৃগ স্বানা ॥
- বাহন (vāhana)the mounts
- প্রভু কে (prabhu ke)of the Lord
- সাত (sāta)seven
- সুজানা (sujānā)well known
- গজ (gaja)the elephant (printed जग)
- গিদ্ধ (giddha)the vulture (printed दिग्ज)
- গর্দভ (gardabha)the donkey
- মৃগ (mṛga)the deer
- স্বানা (svānā)the dog
জম্বুক সিংহ আদি নখধারী ।
সো ফল জজ্যোতিষ কহত পুকারী ॥
সো ফল জজ্যোতিষ কহত পুকারী ॥
- জম্বুক (jambuka)the jackal
- সিংহ (siṃha)the lion
- আদি (ādi)and the rest
- নখধারী (nakhadhārī)the clawed ones
- সো ফল (so phala)such is the fruit each brings
- জ্যোতিষ (jyotiṣa)the astrologers (printed जज्योतिष)
- কহত পুকারী (kahata pukārī)declare it aloud
গজ বাহন লক্ষ্মী গৃহ আবৈম্ ।
হয তে সুখ সম্পত্তি উপজাবৈম্ ॥
হয তে সুখ সম্পত্তি উপজাবৈম্ ॥
- গজ বাহন (gaja vāhana)when the mount is the elephant
- লক্ষ্মী (lakṣmī)Lakṣmī
- গৃহ আবৈং (gṛha āvaiṃ)comes home
- হয তে (haya te)from the horse
- সুখ সম্পত্তি (sukha sampatti)ease and wealth
- উপজাবৈং (upajāvaiṃ)spring up
গর্দভ হানি করৈ বহু কাজা ।
গর্দভ সিদ্ঘ কর রাজ সমাজা ॥
গর্দভ সিদ্ঘ কর রাজ সমাজা ॥
- গর্দভ (gardabha)the donkey
- হানি করৈ (hāni karai)works loss
- বহু কাজা (bahu kājā)in many undertakings
- গর্দভ (gardabha)that same donkey
- সিদ্ধ কর (siddha kara)yet brings to success
- রাজ সমাজা (rāja samājā)a place in the king’s company
জম্বুক বুদ্ঘি নষ্ট কর ডারৈ ।
মৃগ দে কষ্ট প্রণ সংহারৈ ॥
মৃগ দে কষ্ট প্রণ সংহারৈ ॥
- জম্বুক (jambuka)the jackal
- বুদ্ধি (buddhi)the understanding
- নষ্ট কর ডারৈ (naṣṭa kara ḍārai)wrecks it utterly
- মৃগ (mṛga)the deer
- দে কষ্ট (de kaṣṭa)gives suffering
- প্রণ সংহারৈ (praṇa saṃhārai)and makes an end of life
জব আবহিং প্রভু স্বান সবারী ।
চোরী আদি হোয ডর ভারী ॥
চোরী আদি হোয ডর ভারী ॥
- জব (jaba)when
- আবহিং (āvahiṃ)he comes
- প্রভু (prabhu)the Lord
- স্বান সবারী (svāna savārī)riding the dog
- চোরী আদি (corī ādi)theft and the like
- হোয (hoya)there is
- ডর ভারী (ḍara bhārī)heavy fear
তৈসহি চারি চরণ যহ নামা ।
স্বর্ণ লৌহ চাঞ্জী অরু তামা ॥
স্বর্ণ লৌহ চাঞ্জী অরু তামা ॥
- তৈসহি (taisahi)in like manner
- চারি চরণ (cāri caraṇa)the four feet, the phases of his passage
- যহ নামা (yaha nāmā)these are their names
- স্বর্ণ (svarṇa)gold
- লৌহ (lauha)iron
- চাঁদী (cāṃdī)silver (printed चाञ्जी)
- অরু (aru)and
- তামা (tāmā)copper
লৌহ চরণ পর জব প্রভু আবৈম্ ।
ধন জন সম্পত্তি নষ্ট করাবৈ ॥
ধন জন সম্পত্তি নষ্ট করাবৈ ॥
- লৌহ চরণ পর (lauha caraṇa para)on the iron foot
- জব (jaba)when
- প্রভু (prabhu)the Lord
- আবৈং (āvaiṃ)arrives
- ধন (dhana)wealth
- জন (jana)people
- সম্পত্তি (sampatti)possessions
- নষ্ট করাবৈ (naṣṭa karāvai)he has them ruined
সমতা তাম্র রজত শুভকারী ।
স্বর্ণ সর্ব সুখ মঙ্গল কারী ॥
স্বর্ণ সর্ব সুখ মঙ্গল কারী ॥
- সমতা (samatā)an even keel
- তাম্র (tāmra)copper
- রজত (rajata)silver
- শুভকারী (śubhakārī)these bring what is auspicious
- স্বর্ণ (svarṇa)gold
- সর্ব সুখ (sarva sukha)every ease
- মঙ্গল কারী (maṅgala kārī)and every blessing brings
জো যহ শনি চরিত্র নিত গাবৈ ।
কবহুং ন দশা নিকৃষ্ট সতাবৈ ॥
কবহুং ন দশা নিকৃষ্ট সতাবৈ ॥
- জো (jo)whoever
- যহ (yaha)this
- শনি চরিত্র (śani caritra)account of Śani
- নিত (nita)daily
- গাবৈ (gāvai)sings
- কবহুং ন (kabahuṃ na)never
- দশা নিকৃষ্ট (daśā nikṛṣṭa)the worst of seasons
- সতাবৈ (satāvai)will torment him
অদভুত নাথ দিখাবৈং লীলা ।
করৈং শত্রু কে নশি বলি ঢীলা ॥
করৈং শত্রু কে নশি বলি ঢীলা ॥
- অদভুত (adabhuta)wonderful
- নাথ (nātha)the Lord
- দিখাবৈং (dikhāvaiṃ)displays
- লীলা (līlā)his play
- করৈং (karaiṃ)he makes
- শত্রু কে (śatru ke)of the enemy
- নশি (naśi)wasting it away
- বলি (bali)his strength
- ঢীলা (ḍhīlā)slack
জো পণ্ডিত সুযোগ্য বুলবাঈ ।
বিধিবত শনি গ্রহ শান্তি করাঈ ॥
বিধিবত শনি গ্রহ শান্তি করাঈ ॥
- জো (jo)whoever
- পণ্ডিত সুযোগ্য (paṇḍita suyogya)a duly qualified paṇḍita
- বুলবাঈ (bulavāī)calls in
- বিধিবত (vidhivata)by the prescribed rite
- শনি গ্রহ শান্তি (śani graha śānti)the quieting of the planet Śani
- করাঈ (karāī)has performed
পীপল জল শনি দিবস চঢাবত ।
দীপ দান দৈ বহু সুখ পাবত ॥
দীপ দান দৈ বহু সুখ পাবত ॥
- পীপল (pīpala)to the pipal tree
- জল (jala)water
- শনি দিবস (śani divasa)on Saturday
- চঢাবত (caṛhāvata)offers
- দীপ দান (dīpa dāna)the gift of a lamp
- দৈ (dai)giving
- বহু সুখ (bahu sukha)abundant ease
- পাবত (pāvata)he obtains
কহত রামসুন্দর প্রভু দাসা ।
শনি সুমিরত সুখ হোত প্রকাশা ॥
শনি সুমিরত সুখ হোত প্রকাশা ॥
- কহত (kahata)so says
- রামসুন্দর (rāmasundara)Rāmasundara
- প্রভু দাসা (prabhu dāsā)servant of the Lord
- শনি সুমিরত (śani sumirata)at the remembering of Śani
- সুখ (sukha)ease
- হোত প্রকাশা (hota prakāśā)dawns like light
দোহা
পাঠ শনিশ্চর দেব কো, কী হোং বিমল তৈযার ।
করত পাঠ চালীস দিন, হো ভবসাগর পার ॥
পাঠ শনিশ্চর দেব কো, কী হোং বিমল তৈযার ।
করত পাঠ চালীস দিন, হো ভবসাগর পার ॥
- দোহা (dohā)the closing couplet
- পাঠ (pāṭha)the recitation
- শনিশ্চর দেব কো (śaniścara deva ko)of Śaniścara Deva
- কীহোং বিমল তৈযার (kīhoṃ vimala taiyāra)let it be made ready in purity
- করত পাঠ (karata pāṭha)reciting it
- চালীস দিন (cālīsa dina)for forty days
- হো (ho)one comes
- ভবসাগর পার (bhavasāgara pāra)across the ocean of worldly life
