Lord Shiva

શ્રી શિવલીલામૃત અધ્યાય 9

(Shri Shiv Leelamrut Adhyay 9 in Gujarati)

Shridhar Swami Nazarekar

Also known as Shiv Leelamrut · Shiv Leelamrut adhyay 9 · Shri Shiv Leelamruta

Shri Shiv Leelamrut Adhyay 9. Shri Shiv Leelamrut, Shridhar Swami Nazarekar's Marathi retelling of the leelas of Shiva drawn from the Skanda and Shiva Puranas. The eleventh adhyay, with the story of the Brahmin boy and the Shiva linga, is read on its own through the month of Shravan in Maharashtrian households.

#of 151
શિવલીલામૃત અધ્યાય 9: ભસ્મમહિમા
શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
જેથે શિવનામઘોષ નિરંતર । તેથે કૈંચે જન્મમરણસંસાર ।
તિહી કળિકાળ જિંકિલા સમગ્ર । શિવશિવછંદેકરૂનિયા ॥ ૧ ॥
પાપ જળાવયા નિશ્ચિતી । શિવનામી આહે જ્યાચી આસક્તી ।
ત્યાસી નાહી પુનરાવૃત્તી । તો કેવળ શિવરૂપ ॥ ૨ ॥
જૈસે પ્રાણિયાચે ચિત્ત । વિષયી ગુંતલે અત્યંત ।
તૈસે શિવનામી હોતા રત । તરી બંધન કૈચે તયા ॥ ૩ ॥
ધન ઇચ્છા ધરૂનિ ચિત્તી । ધનાઢ્યાચી કરિતી સ્તુતી ।
તૈસે શિવનામી પ્રવર્તતી । તરી જન્મમરણ કૈચે તયા ॥ ૪ ॥
રાજ્યભાંડારીચે ધન । સાધાવયા કરિતી યત્ન ।
તૈસે શિવચરણી જડલે મન । તરી સંકટ વિઘ્ન કૈચે તયા ॥ ૫ ॥
ધન્ય તે શિવધ્યાની રત । યેચિવિષયી કથા અદ્ભુત ।
નૈમિષારણ્યી સાંગત । સૂત શૌનકાદિકાંપ્રતી ॥ ૬ ॥
વામદેવ નામે મહાજ્ઞાની । શિવધ્યાની રત વિચરે કાનની ।
એકાકી નિર્માય શાંત દાંત જની । ત્રિવિધભેદરહિત જો ॥ ૭ ॥
દિશા જયાચે અંબર । ભસ્મચર્ચિત દિગંબર ।
નિરાહાર નિરંતર । એકલાચિ હિંડતસે ॥ ૮ ॥
કાય કરાવે કોઠે જાવે । કાય ઘેવોનિ કાય ત્યજાવે ।
વિશ્વ શિવમય આઘવે । ખેદ મોહ ભેદ નાહી ॥ ૯ ॥
અક્રોધ વૈરાગ્ય ઇંદ્રિયદમન । ક્ષમા દયા કૃપા સમાન ।
નિર્લોભ દાતા ભય શોક માન । કાળત્રયી ન ધરીચ ॥ ૧૦ ॥
ગૃહાપત્યદારાવર્જિત । કોણી એક પરિગ્રહ નાહી સત્ય ।
કાયાવાચામનોદંડયુક્ત । મૌની ન બોલે ઇતરાંસી ॥ ૧૧ ॥
જ્ઞાનચર્ચા શિવસ્મરણ । ત્યાવીણ નેણેચિ ભાષણ ।
યા નાવ બોલિજે મૌન । ભેદાભેદરહિત જો ॥ ૧૨ ॥
સર્વાંચ્યા અનુગ્રહાસ્તવ । તે સ્વરૂપ ધરોનિ વિચરે શિવ ।
જડજીવ તારાવયા સર્વ । વિચરે સૃષ્ટી સ્વઇચ્છે ॥ ૧૩ ॥
કાર્યાકાર્ય સારૂનિ કારણ । આત્મસ્વરૂપી પાવલા સમાધાન ।
દેહત્રયરહિત વિધિનિષેધહીન । પ્રવૃત્તિનિવૃત્તિવેગળા ॥ ૧૪ ॥
નિરંકુશ જો નિઃસંગ । જૈસા બ્રહ્મારણ્યી વિચરે માતંગ ।
તયાચી રીતિ અભંગ । વેદશાસ્ત્ર વર્ણિતી ॥ ૧૫ ॥
તો સ્વરૂપી સદા સમાધિસ્થ । ગગન તેહી અંગાસી રુતત ।
મ્હણૂન તેહી પરતે સારીત । હેતુદૃષ્ટાંતવર્જિત જો ॥ ૧૬ ॥
તેણે તેજાચે દાહકત્વ જાળિલે । ઉર્વીચે કઠિણત્વ મોડિલે ।
ચંચલત્વ હિરોનિ ઘેતલે । પ્રભંજનાચે તેણે પૈ ॥ ૧૭ ॥
આર્દ્રત્વ પૂર્ણ નિરસોન । ધુવોનિ શુદ્ધ કેલે જીવન ।
એવં પિંડબ્રહ્માંડ જાળૂન । ભસ્મ અંગી ચર્ચિલે ॥ ૧૮ ॥
ઐસા તો અમૂર્તામૂર્ત । કેવળ શુક કી જડભરત ।
ક્રૌંચારણ્યી વિચરત । સર્વહી દેખત શિવરૂપ ॥ ૧૯ ॥
તો એક બ્રહ્મરાક્ષસ ધાવત । મહાભયાનક શરીર અદ્ભુત ।
કપાળી શેંદૂર જિવ્હા લળલળિત । ભયાનક મુખાબાહેરી ॥ ૨૦ ॥
ખદિરાંગાર તૈસે નેત્ર । બહુત જીવ ભક્ષિલે અપરિમિત ।
ક્ષુધિત તૃષિત પાપી કુપાત્ર । અકસ્માત પાતલા ॥ ૨૧ ॥
મહાહિંસક સર્વભક્ષક । તેણે વામદેવ દેખિલા પુણ્યશ્લોક ।
ધાવોનિયા એકાએક । કંઠી ઘાલીત મિઠી ત્યાચ્યા ॥ ૨૨ ॥
લોહ પરિસાસી ઝગટતાં પૂર્ણ । તત્કાળ હોય દિવ્ય સુવર્ણ ।
તેવી ત્યાચ્યા અંગસ્પર્શેકરૂન । મતિ પાલટલી તયાચી ॥ ૨૩ ॥
વામદેવઅંગીચે ભસ્મ । ત્યાચ્યા અંગી લાગલે ઉત્તમ ।
સત્ત્વવૃત્તિ ઝાલી પરમ । અસુર ભાવ પાલટલા ॥ ૨૪ ॥
આપુલ્યા અંગી ઝગટોન । ઉદ્ધરલા પિશિતાશન ।
હે ત્યાસી નાહીચ ભાન । સમાધિસ્થ સર્વદા ॥ ૨૫ ॥
નેણે સુખદુઃખ શીતોષ્ણ । લોક નિંદિતી કી વંદિતી પૂર્ણ ।
શરીરી ભોગ કી રોગ દારુણ । હેહી નેણે કદા તો ॥ ૨૬ ॥
મી હિંડતો દેશી કી વિદેશી । હેહી સ્મરણ નાહી ત્યાસી ।
તો બ્રહ્માનંદ સૌખ્યરાશી । વિધિનિષેધી સ્પર્શેના ॥ ૨૭ ॥
ઐસા તો યોગીંદ્ર નિઃસીમ । ત્યાચ્યા અંગસ્પર્શે પાપે ઝાલી ભસ્મ ।
દિવ્યરૂપ હોવોનિ સપ્રેમ । ચરણી લાગલા તયાચ્યા ॥ ૨૮ ॥
સહસ્ર જન્મીંચે ઝાલે જ્ઞાન । ત્યાસી આઠવ ઝાલા સંપૂર્ણ ।
માનસસરોવરી ઉદકપાન । કરિતા કાક હંસ હોય ॥ ૨૯ ॥
કી હાટકનદીતીરી દેખ । પડતા પાષાણ કાષ્ઠાદિક ।
દિવ્ય કાર્તસ્વર હોય સુરેખ । તેવી રાક્ષસ પૈ ઝાલા ॥ ૩૦ ॥
કી કરિતા સુધારસપાન । તેથે સહજચિ આલે દેવપણ ।
કી શશિકિરણસ્પર્શેકરૂન । દ્રવે જૈસા ચંદ્રકાંત ॥ ૩૧ ॥
કી રવિ ઉગવતા નિઃશેષ । નિશા સરે પ્રકટે પ્રકાશ ।
તૈસા ઉદ્ધરલા રાક્ષસ । સ્તવન કરી તયાચે ॥ ૩૨ ॥
મ્હણે ગુરુવર્યા ઐક પૂર્ણ । મી તવ દર્શને ઝાલો પાવન ।
તુજસી કરિતા સંભાષણ । વાટતે પાવેન શિવપદા ॥ ૩૩ ॥
મજ સહસ્રજન્મીચે ઝાલે જ્ઞાન । પરી પંચવીસ જન્માંપાસૂન ।
પાપે ઘડલી જી દારુણ । તી અનુક્રમે સાંગતો ॥ ૩૪ ॥
પૂર્વી મી રાજા દુર્જય । યૌવનમદે અતિ નિર્દય ।
પરમ દુરાચારી હોય । બ્રાહ્મણ પ્રજા પીડીત ॥ ૩૫ ॥
પ્રજેસી નિત્ય કરી માર । આવડે તૈસા વિચરે સ્વેચ્છાચાર ।
વેદ પુરાણ શાસ્ત્ર । કૈસે આહે મી નેણે ॥ ૩૬ ॥
સ્વપ્નીહી નેણે કદા ધર્મ । બ્રહ્મહત્યાદિ પાપે કેલી પરમ ।
નારી અપૂર્વ આણૂન ઉત્તમ । નિત્ય નૂતન ભોગી મી ॥ ૩૭ ॥
ઐશા સ્ત્રિયા અસંખ્ય ભોગૂન । બંદી ઘાલૂન કેલે રક્ષણ ।
સર્વ દેશ ધુંડોન । સ્ત્રિયા નૂતન આણવી ॥ ૩૮ ॥
એકદા ભોગ દેઊન । દુસર્યાને તિચે ન પાહે વદન ।
ત્યા બંદી રડતી આક્રંદૂન । શાપ દેતી મજલાગી ॥ ૩૯ ॥
વિપ્ર પળાલે રાજ્યાતૂન । પટ્ટણે ગ્રામે ખેટકે જાણ ।
ઇતુકીહી ધુંડોન । સ્ત્રિયા ધરૂન આણિલ્યા ॥ ૪૦ ॥
ભોગિલ્યા તીન શતે દ્વિજનારી । ચાર શતે ક્ષત્રિયકુમારી ।
વૈશ્યસ્ત્રિયા સુંદરી । દહા શતે ભોગિલ્યા ॥ ૪૧ ॥
શૂદ્રાંચ્યા સહસ્ર લલના । ચાંડાલનારી ચાર શતે જાણા ।
ત્યાવરી અપવિત્ર માંગકન્યા । સહસ્ર એક ભોગિલ્યા ॥ ૪૨ ॥
ચર્મકકન્યા પાચ શત । રજકાંચ્યા ચાર શતે ગણિત ।
વારાંગના અસંખ્યાત । મિતી નાહી તયાતે ॥ ૪૩ ॥
પાંચ શતે મહારિણી । તિતક્યાચ વૃષલી નિતંબિની ।
યાવેગળ્યા કોણ ગણી । ઇતર વર્ણ અષ્ટાદશ ॥ ૪૪ ॥
ઇતુક્યા કામિની ભોગૂન । તૃપ્ત નવ્હે કદા મન ।
નિત્ય કરી મદ્યપાન । અભક્ષ્ય તિતુકે ભક્ષિલે ॥ ૪૫ ॥
ઐસે ભોગિતા પાપભોગ । મજ લાગલા ક્ષયરોગ ।
મૃત્યુ પાવલો સવેગ । કૃતાંતદૂત ધરોનિ નેતી ॥ ૪૬ ॥
યમપુરીચે દુઃખ અપાર । ભોગિલે મ્યા અતિદુસ્તર ।
તપ્ત તામ્રભૂમિ તીવર । મજલાગી ચાલવિલે ॥ ૪૭ ॥
લોહસ્તંભ તપ્ત કરૂન । ત્યાસી નેઊન દેવવિતી આલિંગન ।
માઝે ઘોર કર્મ જાણૂન । અસિપત્રવની હિંડવિતી ॥ ૪૮ ॥
કઢઈત તેલ ઝાલે તપ્ત । ત્યાત નેઊન બુડવીત ।
તોંડી ઘાલિતી નરક મૂત્ર । પાપ બહુત જાણોનિ ॥ ૪૯ ॥
મહાક્ષાર કટુરસ આણોની । મુખી ઘાલિતી પાસલે પાડોની ।
તીક્ષ્ણ ચંચૂચે ગૃધ્ર યેવોની । નેત્ર ફોડિતી એકસરે ॥ ૫૦ ॥
કુંભીપાકી ઘાલોનિ શિજવિતી । કર્ણી તપ્ત લોહદંડ દડપિતી ।
અહા તેથીચી જાચણી કિતી । સાંગો આતા ગુરુવર્યા ॥ ૫૧ ॥
તેથે રક્તકુંડ રેતકુંડ દારુણ । ત્યાત પચવિતી કિત્યેક દિન ।
માંસ તોડિતી સાંડસેકરૂન । વરી શિંપિતી ક્ષારોદક ॥ ૫૨ ॥
જિવ્હા નાસિક આણિ કર્ણ । તીક્ષ્ણ શત્રે ટાકિતી છેદૂન ।
હસ્ત પાદ ખંડૂન । પોટ ફોડિતી ક્રૂર શત્રે ॥ ૫૩ ॥
અંગાચા કાઢિતી ભાતા । તપ્ત શસ્ત્ર રોવિતી માથા ।
શિશ્ન છેદૂન ગુદદ્વારી અવચિતા । તપ્ત અર્ગળા ઘાલિતી ॥ ૫૪ ॥
સર્વાંગાસી ટિપર્યા લાવૂન । સવેચ કરિતી પાશબંધન ।
પૃષ્ઠીકડે વાકવૂન । ચરણી ગ્રીવા બાંધિતી ॥ ૫૫ ॥
બોટી બોટી સુયા રોવૂન । પાષાણે વૃષણ કરિતી ચૂર્ણ ।
હસ્તપાયી આણૂન । પાષાણબેડી ઘાલિતી ॥ ૫૬ ॥
સહસ્ર વર્ષે ન લગે અંત । ઐશિયા નરકી બુડવીત ।
એક યેવોનિ પાડિતી દાત । પાશ ઘાલિતી ગ્રીવેસી ॥ ૫૭ ॥
આપુલી વિષ્ઠામૂત્ર । બળેચ ભક્ષવિતી યમદૂત ।
સવેચ અંગાચે તુકડે પાડીત । દોષ અમિત જાણોની ॥ ૫૮ ॥
શ્યામશબલ શ્વાન લાવૂન । ચરચરા ટાકિતી ફાડૂન ।
એક શિરાસ્થી કાઢિતી ઓઢૂન । એક માંસ ઉકરિતી ॥ ૫૯ ॥
લોહાર્ગળા ઉષ્ણ તીવ્ર । પૃષ્ઠી હૃદયી કરિતી માર ।
ઉખળી ઘાલોનિ સત્વર । લોહતપ્તમુસળે ચેચિતી ॥ ૬૦ ॥
તીક્ષ્ણ ઔષધીચે રસ આણિતી । નાસિકાદ્વારે આત ઓતિતી ।
સવેચિ વૃશ્ચિકકૂપી ટાકિતી । બહુત વિપત્તી ભોગિલ્યા ॥ ૬૧ ॥
જ્યાચે વિષ પરમ દુર્ધર । ઐસે અંગાસ ડસવિતી વિખાર ।
અગ્નિશિખા લાવોનિ સત્વર । હે શરીર ભાજિલે ॥ ૬૨ ॥
અંતરિક્ષ અસિધારે બૈસવૂન । પાયી બાંધિતી જડ પાષાણ ।
સવેચિ પર્વતાવરી નેઊન । ઢકલૂનિ દેતી નિર્દયપણે ॥ ૬૩ ॥
આતડી કાઢૂન નિશ્ચિતી । જ્યાચી ત્યાજકડોન ભક્ષવિતી ।
ઊર્ધ્વ નેવોનિ ટાંગિતી । આપટતી ક્રોધભરે ॥ ૬૪ ॥
લોહકંટકી ઉભે કરૂન । કરિતી ઇંગળાંચે આંથરૂણ ।
મસ્તકી ઘાલૂનિયા પાષાણ । ફોડોનિ ટાકિતી મસ્તક ॥ ૬૫ ॥
લોહચણક કરૂનિ તપ્ત । ખા ખા મ્હણોનિ દૂત મારીત ।
ઓષ્ઠ ધરોનિ ફાડીત । તપ્ત સળ્યા નાકી ખોવિતી ॥ ૬૬ ॥
ઉફરાટે ટાંગૂન । ગ્રીવેસી બાંધોનિ થોર પાષાણ ।
રીસ વ્યાઘ્રાદિક આણોન । વિદારિતી ત્યાહાતી ॥ ૬૭ ॥
ગજપદાખાલી ચૂર્ણ । કરવિતી તપ્તનીરપ્રાશન ।
અષ્ટાંગે કર્વતૂન । વેગળાલી ટાકિતી ॥ ૬૮ ॥
ભયાનક ભૂતે ભેડસાવિતી । લિંગ છેદૂનિ ખા મ્હણતી ।
સાંધે ઠાયી ઠાયી મોડિતી । તીક્ષ્ણ શત્રેકરૂનિયા ॥ ૬૯ ॥
ભૂમીત રોવોનિયા શરીર । કરિતી બહુત શરમાર ।
સવેચિ શૂળ પરમ તીવ્ર । ત્યાવરી પાલથે ઘાલિતી ॥ ૭૦ ॥
વરી મારિતી મુસળઘાયે । મગ પાષાણ બાંધોનિ લવલાહે ।
નરકવાપીત ટાકિતી પાહે । અંત ન લાગે ઉતરતા ॥ ૭૧ ॥
કાચા શિસે યાંચા રસ કરૂન । બળેચિ કરવિતી પ્રાશન ।
તેથે જાત નાહી કદા પ્રાણ । યાતના દારુણ ભોગિતા ॥ ૭૨ ॥
ઐશા તીન સહસ્ર વર્ષેપર્યંત । નરકયાતના ભોગિલ્યા બહુત ।
ત્યાવરી મજ ઢકલોનિ દેત । વ્યાઘ્રજન્મ પાવલો ॥ ૭૩ ॥
દુસરે જન્મી ઝાલો અજગર । તિસરે જન્મી વૃક ભયંકર ।
ચૌથે જન્મી સૂકર । સરડા ઝાલો પાચવા ॥ ૭૪ ॥
સહાવે જન્મી સારમેય સબળ । સાતવે જન્મી શૃગાલ ।
આઠવ્યાને ગવય વિશાળ । ગુરુવર્યા મી ઝાલો ॥ ૭૫ ॥
નવવે જન્મી મર્કટ પ્રસિદ્ધ । દહાવે જન્મી ઝાલો ગર્દભ નિષિદ્ધ ।
ત્યાવરી નકુળ મગ વાયસ વિવિધ । તેરાવે જન્મી બક ઝાલો ॥૭૬॥
ચૌદાવે જન્મી વનકુક્કુટ । ત્યાવરી ગીધ ઝાલો પાપિષ્ઠ ।
મગ માર્જારયોની દુષ્ટ । મંડૂક ત્યાવરી જાણ પા ॥ ૭૭ ॥
અઠરાવે જન્મી ઝાલો કૂર્મ । ત્યાવરી મત્સ્ય ઝાલો દુર્ગમ ।
સવેચિ પાવલો મૂષકજન્મ । ઉલૂક ત્યાવરી ઝાલો મી ॥ ૭૮ ॥
બાવિસાવે જન્મી વનદ્વિરદ । ત્યાવરી ઉષ્ટ્રજન્મ પ્રસિદ્ધ ।
મગ દુરાત્મા નિષાદ । આતા રાક્ષસ જન્મલો ॥ ૭૯ ॥
સહસ્રજન્મીંચે જ્ઞાન । ઝાલે સ્વામી મજ પૂર્ણ ।
તવ દર્શનાચ્યા પ્રતાપેકરૂન । પાવન ઝાલો સ્વામિયા ॥ ૮૦ ॥
ગંગાસ્નાને જળે પાપ । અત્રિનંદન હરી તાપ ।
સુરતરુ દૈન્ય અમૂપ । હરીત દર્શનેકરૂનિયા ॥ ૮૧ ॥
પાપ તાપ આણિ દૈન્ય । સંતસમાગમે જાય જળૂન ।
યાવરી વામદેવ યોગીંદ્ર વચન । બોલતા ઝાલા તેધવા ॥ ૮૨ ॥
એક વિપ્ર હોતા મહાઅમંગળ । શૂદ્રસ્ત્રિયેસી રતલા બહુત કાલ ।
તિચ્યા ભ્રતારે સાધૂનિ વેળ । જિવે મારિલે દ્વિજાતે ॥ ૮૩ ॥
ગ્રામાબાહેર ટાકિલે પ્રેત । કોણી સંસ્કાર ન કરીત ।
તો યમદૂતી નેલા મારીત । જાચ બહુત ભોગીતસે ॥ ૮૪ ॥
ઇકડે શિવસદન ઉત્તમ । ત્યાપુઢે પડિલે અસે ભસ્મ ।
મહાશિવરાત્રિદિવશી સપ્રેમ । ભક્ત પૂજના બૈસલે ॥ ૮૫ ॥
ત્યા ભસ્માત શ્વાન સવેગ । યેઊનિ બૈસલે પાહે શિવલિંગ ।
ભસ્મચર્ચિત ત્યાચે અંગ । જાત મગ ત્વરેને ॥ ૮૬ ॥
પડિલે હોતે વિપ્રપ્રેત । ત્યાવરી ગેલે અકસ્માત ।
કુણપાસ ભસ્મ લાગત । પાપરહિત ઝાલા તો ॥ ૮૭ ॥
તો યમદૂતી નરકાતૂનિ કાઢિલા । શિવદૂતી વિમાની વાહિલા ।
કૈલાસાસી જાવોનિ રાહિલા । સંહારિલા પાપસમૂહ ॥ ૮૮ ॥
ઐસે હે પવિત્ર શિવભૂષણ । ત્યાચે ન વર્ણવે મહિમાન ।
રાક્ષસ પુસે કર જોડૂન । ભસ્મમહિમા સાંગા કૈસા ॥ ૮૯ ॥
ભસ્મ કોણતે ઉત્તમ । શિવભક્તી લાવાવે કૈસા નેમ ।
યાવરી વામદેવ ઉત્તમ । ચરિત્ર સાંગે શિવાચે ॥ ૯૦ ॥
મંદરગિરી પરમ પવિત્ર । ઉંચ યોજને અકરા સહસ્ર ।
ત્યાવરી એકદા ત્રિનેત્ર । દેવાંસહિત પાતલા ॥ ૯૧ ॥
યક્ષગણ ગંધર્વ કિન્નર । ચારણ પિશાચ ગુહ્યક સમગ્ર ।
દેવ ઉપદેવ પવિત્ર । મહેશા વેધૂન બૈસલે ॥ ૯૨ ॥
મરુદ્ગણ પિતૃગણ સમસ્ત । એકાદશ રુદ્ર દ્વાદશાદિત્ય ।
અષ્ટ વસુ અષ્ટ ભૈરવ સત્ય । અષ્ટ દિક્પાળ પાતલે ॥ ૯૩ ॥
અઠ્યાઐંશી સહસ્ર ઋષીશ્વર । સાઠ સહસ્ર વાલખિલ્ય બ્રહ્મપુત્ર ।
પાતાળનાગ પૃથ્વીચે નૃપવર । શંકરા વેધૂનિ બૈસલે ॥ ૯૪ ॥
વિષ્ણુ વિધિ પુરંદર । શિવધ્યાન પાહતી સમગ્ર ।
ભૂતાંચે મેળે અપાર । મંદરાચળી મિળાલે ॥ ૯૫ ॥
સિંધુરવદન બીરભદ્રકુમાર । સાઠ કોટિ ગણ સમગ્ર ।
પુઢે વિરાજે નંદિકેશ્વર । દૂસરા માંદાર શુભ્ર દિસે ॥ ૯૬ ॥
તેથે આલે સનત્કુમાર । સાષ્ટાંગ કરૂનિ નમસ્કાર ।
સ્તવન કરૂનિ અપાર । વિભૂતિધારણવિધિ પુસતી ॥ ૯૭ ॥
યાવરી બોલે જાશ્વનીળ । વિભૂતિ જાણા તેચિ નિર્મળ ।
શુદ્ધ કરૂનિ ગોમયગોળ । મૃત્તિકાકણવિરહિત ॥ ૯૮ ॥
તે વાળવૂનિ ઉત્તમ । મગ કરાવે ત્યાંચે ભસ્મ ।
શુદ્ધ વિભૂતિ મજ પરમ । શિવગાયત્રીને મંત્રિજે ॥ ૯૯ ॥
આધી અંગુષ્ઠે લાવિજે ઊર્ધ્વ । મગ મસ્તકાભોવતે વેષ્ટિજે શુદ્ધ ।
તર્જની ન લાવિજે નિષિદ્ધ । કનિષ્ઠિકા વેગળી કરાવી | ॥ ૧૦૦ ॥
દો બોટાંની લાવિજે ભાળી । અંગુષ્ઠે મધ્યરેખા તેજાગળી ।
ઐસે ત્રિપુંડ્રધારણ ચંદ્રમૌળી । સનત્કુમારા સાંગત ॥ ૧૦૧ ॥
તર્જની ન લાવિતા સર્વાંગી વિભૂતિ । ત્રીબોટી લાવિજે નિશ્ચિતી ।
યેણે મહત્પાપે ભસ્મ હોતી । શિવભૂષણપ્રસાદે ॥ ૧૦૨ ॥
અગમ્યાગમ સુરાપાન । બ્રહ્મહત્યા ગોહત્યા અભક્ષ્યભક્ષણ ।
મહત્પાપાંચે પર્વત જાણ । ભસ્મચર્ચને ભસ્મ હોતી ॥ ૧૦૩ ॥
ઐસા ભસ્માચા મહિમા વામદેવ । બ્રહ્મરાક્ષસા સાંગે સર્વ ।
વિમાન આલે અપૂર્વ । દિવ્યરૂપ અસુર ઝાલા ॥ ૧૦૪ ॥
કૈલાસાપ્રતી જાઊન । રાહિલા શિવરૂપ હોઊન ।
વામદેવ પૃથ્વીપર્યટન । સ્વેચ્છે કરીત ચાલિલા ॥ ૧૦૫ ॥
સત્સંગાચા મહિમા થોર । વામદેવાસંગે તરલા અસુર ।
ભસ્મલેપને ભાળનેત્ર । સદા સુપ્રસન્ન ભક્તાંસી ॥ ૧૦૬ ॥
મંત્ર તીર્થ દ્વિજ દેવ । ગુરુ યજ્ઞ જ્યોતિષી ઔષધી સર્વ ।
યેથે જૈસા ધરિતી ભાવ । સિદ્ધિ તૈસી તયાંસી ॥ ૧૦૭ ॥
પાંચાળદેશી નૃપનાથ । નામ જયાચે સિંહકેત ।
જૈસા શક્રનંદન કી તૃતીય સુત । પૃથાદેવીચા પુરુષાર્થી ॥ ૧૦૮ ॥
મૃગયેસ ગેલા તો ભૂપાળ । માગે ચાલત ધુરંધર દળ ।
શબરાંચેહી મેળ । બહુસાલ નિઘતી તયાસવે ॥ ૧૦૯ ॥
વનોવની હિંડતા ભૂપાળક । શબર એક પરમ ભાવિક ।
ભગ્ન શિવાલય એક । ગેલા ત્યાત નિષાદ તો ॥ ૧૧૦ ॥
ઉન્મળોની પડલે દિવ્ય લિંગ । પંચસૂત્રી રમણીય અભંગ ।
સિંહકેતરાયાતે સવેગ । દાવિતા ઝાલા તેધવા ॥ ૧૧૧ ॥
રાજા મ્હણે લિંગ ચાંગલે । પરી પાહિજે ભાવે પૂજિલે ।
ઉગેચિ દેવાર્ચન માંડિલે । દંભેકરૂનિ લૌકિકી ॥ ૧૧૨ ॥
લૌકિકી મિરવાવયા થોરપણ । પ્રતિમા ઠેવિલ્યા સોજ્વળ કરૂન ।
જેવી કાસારે માંડિલે દુકાન । પ્રતિમાવિક્રય કરાવયા ॥ ૧૧૩ ॥
બ્રાહ્મણવેષ ઘેવોનિ શુદ્ધ । યાત્રેત હિંડતી જૈસે મૈંદ ।
કી માર્ગઘ્ન વાટેત સાધુસિદ્ધ । વેષ ધરૂનિ બૈસલે ॥ ૧૧૪ ॥
કાળનેમી સાધુવેષ ધરૂન । વાટેત બૈસલા કરાવયા વિઘ્ન ।
એવં ભાવેવીણ દેવતાર્ચન । વ્યર્થ કાય દાંભિક ॥ ૧૧૫ ॥
શબરાસી મ્હણે નૃપસત્તમ । તુજ હે લિંગ સાપડલે ઉત્તમ ।
નિષાદ મ્હણે પૂજન ક્રમ । કૈસા આહે સાંગ પા ॥ ૧૧૬ ॥
વિનોદે બોલે નૃપવર । પૂજેચે આહેત બહુત પ્રકાર ।
પરી ચિતાભસ્મ પવિત્ર । નિત્ય નૂતન આણાવે ॥ ૧૧૭ ॥
ચિતાભસ્માવીણ । નૈવેદ્ય કરૂ નયે સમર્પણ ।
હેચિ મુખ્ય વર્મ જાણ । શૈવલક્ષણ નિષ્ઠેચે ॥ ૧૧૮ ॥
નૃપવચન માનૂનિ યથાર્થ । શબર લિંગ ઘરા આણીત ।
શબરીસ સાંગે વૃત્તાન્ત । હર્ષભરિત તે ઝાલી ॥ ૧૧૯ ॥
સુમુહૂર્તે શિવલિંગ સ્થાપૂન । દોઘે પૂજિતી એકનિષ્ઠેકરૂન ।
ચિતાભસ્મ નિત્ય નૂતન । આણિતી મેળવૂન સાક્ષેપે ॥ ૧૨૦ ॥
એકાર્તી હોતાચિ સુંદરી । નૈવેદ્યા આણીત ઝડકરી ।
ઉભયતાં જોડલ્યા કરી । શિવસ્તવની સાદર ॥ ૧૨૧ ॥
ઐસે નિત્ય કરિતા પૂજન । લોટલે કિત્યેક દિન ।
ત્યાંચી નિષ્ઠા પહાવયા પૂર્ણ । કેલે નવલ પંચવદને ॥ ૧૨૨ ॥
ઐસે એકદા ઘડોનિ આલે । ચિતાભસ્મ કોઠે ન મિળે ।
શબરે બહુત શોધિલે । અપાર ક્રમિલે ભૂમંડળ ॥ ૧૨૩ ॥
પરતોનિ સદનાસી યેત । શબરીસ સાંગે વૃત્તાન્ત ।
તેહી ઝાલી ચિંતાક્રાંત । મ્હણે પૂજન કેવી હોય ॥ ૧૨૪ ॥
કેલે શિવપૂજન ઉત્તમ । પરી ન મિળતા ચિતાભસ્મ ।
તો શબર ભક્તરાજ પરમ । નૈવેદ્ય શિવાસી અર્પિના ॥ ૧૨૫ ॥
શિવદીક્ષા પરમ કઠીણ । નિષ્ઠા પાહે ઉમારમણ ।
શબરી મ્હણે પ્રિયાલાગૂન । મી આપુલે ભસ્મ કરિતે આતા ॥ ૧૨૬ ॥
પાકસદની બૈસોન । લાવોનિ ઘેતે આતા અગ્ન ।
તે ચિતાભસ્મ ચર્ચેન । સાંબપૂજન કરાવે ॥ ૧૨૭ ॥
મગ શુચિર્ભૂત હોવોનિ શબરી । શિવધ્યાન સ્મરણ કરી ।
અગ્નિ લાવોનિ ઝડકરી । ભસ્મ કરી કલેવર ॥ ૧૨૮ ॥
શબર ઘેવોન તે ભસ્મ । ચર્ચી સદાશિવાસી સપ્રેમ ।
પરી નૈવેદ્ય આણાવયા ઉત્તમ । દુસરે કોણી નસેચિ ॥ ૧૨૯ ॥
ભોળા ચક્રવર્તી ઉદાર । તારાવયા ધૈર્ય પાહે શંકર ।
આસન ઘાલોનિ શબર । પરમ સાદર શિવાર્ચની ॥ ૧૩૦ ॥
શબરી ઉત્તમ પાક કરૂન । નિત્ય યેત નૈવેદ્ય ઘેવોન ।
શબર એકાર્તી કરોન । પૂર્વાભ્યાસે બોલાવીત ॥ ૧૩૧ ॥
એકાર્તી હોતાચિ સદાશિવા । ત્રુટી ન વાજતા નૈવેદ્ય દાવાવા ।
વિલંબ હોતા મહાદેવા । ક્ષોભ હો અત્યંત પૈ હોય ॥ ૧૩૨ ॥
સર્વ અન્યાય ક્ષમા કરી શંકર । પરી નૈવેદ્યાસી હોતા ઉશીર ।
ક્ષોભોનિ જાતો શ્રીશંકર । ઉશીર અણુમાત્ર સોસેના ॥ ૧૩૩ ॥
શબર આનંદમય શિવાર્ચની । સ્ત્રિયેને શરીર જાળિલે હે નાઠવે મની
મ્હણે લલને નૈવેદ્ય આણી । તવ પાઠીસી ઉભી ઘેવોનિયા ॥ ૧૩૪ ॥
રંભા ઉર્વશી મેનકા સુંદરી । ત્યાહનિ દિવ્યરૂપ ઝાલી શબરી ।
ચતુર્વિધ નૈવેદ્ય કરી । દેત પતીચ્યા તેધવા ॥ ૧૩૫ ॥
નૈવેદ્ય અર્પૂનિ શબર । પૂજા ઝાલી ષોડશોપચાર ।
દોઘે જોડોનિયા કર । સ્તવન કરિતી શિવાચે ॥ ૧૩૬ ॥
જય જય અનંત બ્રહ્માંડનાયકા । જય જય શિવ માયાચક્રચાલકા ।
દુર્જનદમના મદનાંતકા । ભવહારકા ભવાનીપતે ॥ ૧૩૭ ॥
પૂજન ઝાલે સંપૂર્ણ । શબર પાહે સ્ત્રી વિલોકૂન ।
અલંકારમંડિત સદ્ભુણ । આપણહી શિવરૂપ જાહલા ॥ ૧૩૮ ॥
એક નીલકંઠ વેગળા કરૂન । શિવભક્ત શિવસમાન ।
તવ આલે દિવ્ય વિમાન । વાદ્યે અપાર વાજતી ॥ ૧૩૯ ॥
યેત દિવ્ય સુમનાંચે પરિમળ । આશ્ચર્ય કરી સિંહકેત નૃપાળ ।
વિમાની બૈસવૂનિ તત્કાળ । શિવપદ પાવલી દોઘેહી ॥ ૧૪૦ ॥
રાવ મ્હણે વિનોદેકરૂન । મ્યા સાંગિતલે ચિતાભસ્મપૂજન ।
પરી ધન્ય શબરાચે નિર્વાણ । ઉદ્ધરોનિ ગેલા કૈલાસા ॥ ૧૪૧ ॥
ધન્ય તે શબરી કામિની । દેહ સમર્પિલા શિવાર્ચની ।
એવં એકનિષ્ઠા દેખિલ્યાવાચોની । પિનાકપાણી પ્રસન્ન નવ્હે | ॥ ૧૪૨ ॥
સિંહાકેતાસી લાગલા તોચિ છંદ । સર્વદા શિવભજનાચા વેધ ।
શિવલીલામૃત પ્રસિદ્ધ । શ્રવણ કરી સર્વદા ॥ ૧૪૩ ॥
શિવરાત્રિ પ્રદોષ સોમવાર । વ્રતે આચરે પ્રીતી નૃપવર ।
શિવપ્રીત્યર્થ ઉદાર । ધને વાટી સત્પાત્રી ॥ ૧૪૪ ॥
ઐસે કરિતા શિવભજન । સિંહકેત શિવરૂપ હોવોન ।
શિવપદી રાહિલા જાવોન । ધન્ય ભજન નિષ્ઠેચે ॥ ૧૪૫ ॥
શિવલીલામૃતમંડપી સુરવાડલી । ચઢત જાત શ્રીધરવાગ્વલ્લી ।
અહળબહળ પસરલી । બ્રહ્માનંદેકરૂનિયા ॥ ૧૪૬ ॥
તે છાયા સઘન અત્યંત । તેથે બૈસોત શિવભક્ત ।
પ્રેમદ્રાક્ષફળે પક્ક બહુત । સદા સેવોત આદરે ॥ ૧૪૭ ॥
શ્રીધરવરદા બ્રહ્માનંદા । મૃડાનીહૃદયાબ્જમિલિંદા ।
કૈવલ્યપદદાયક અભેદા । લીલા અગાધ બોલવી પુઢે ॥ ૧૪૮ ॥
શિવલીલામૃત ગ્રંથ પ્રચંડ । સ્કંદપુરાણ બ્રહ્મોત્તરખંડ ।
પરિસોત સજ્જન અખંડ । નવમાધ્યાય ગોડ હા ॥ ૧૪૯ ॥
॥ શ્રીસાંબસદાશિવાર્પણમસ્તુ ॥ શુભં ભવતુ ॥

Explore More