Lord Dattatreya

śrī datta vedapāda stutiḥ

(Sri Datta Vedapada Stuti in English (IAST))

Vasudevananda Saraswati

Also known as shri datta vedapada stuti · shree datta vedapada stuti · datta vedapada stuti

A hymn built on a strict form: Vāsudevānanda Sarasvatī writes the first half of each verse himself and completes it with a quarter lifted verbatim from the Veda, so that his own sentence has to arrive exactly where the received line begins. It opens with agnim īḷe, the first words of the Ṛgveda, and closes verses with tad viṣṇoḥ paramaṃ padam, with sa no mṛḷa mahāṁ asi, and at the twentieth with dhiyo yo naḥ pracodayāt, the Gāyatrī's own last quarter. The seams are where the interest lies, because the borrowed line keeps forcing the poem into the Vedic register just as the personal complaint gets loudest — the fourth verse asks him to destroy the disease of the heart, the seventh says the two forms of illusion have him drowning, and the ninth admits he is not the sort who leaves death behind by knowledge and asks for desire to be cut off instead.

#of 69
|| śrī datta vedapāda stutiḥ ||
agnimīle paraṃ devaṃ yajñasya tvāṃ tryadhīśvaram |
stomo'yamagriyo'rthyaste hṛdispṛgastu śantamaḥ || 1 ||
ayaṃ devāya dūrāya girāṃ svādhyāya sātvatām |
stomo'stvanena vindeyaṃ tadviṣṇoḥ paramaṃ padam || 2 ||
etā yā laukikāḥ santu hīnā vāco'pi naḥ priyāḥ |
bālasyeva pituṣṭe tvaṃ sa no mṛla mahā~ asi || 3 ||
ayaṃ vāṃ nātmanostattvamadhigamyāsti durmanāḥ |
hṛdrogaṃ mama sūrya tvaṃ harimāṇaṃ ca nāśaya || 4 ||
pramanmahe'smānviddhīti stotāraste vayaṃ namaḥ |
bhagavo deva te stomamāre asme ca śṛṇvate || 5 ||
indro madāya yātīha satvaraṃ somino yathā |
stotṝnehi tathā'smā~ste mādhvīrgāvo bhavantu naḥ || 6 ||
dve virūpe'tra māyāyāste'tra magno'smi pīḍitaḥ |
mābhitaḥ santapantīha sapatnīriva parśavaḥ || 7 ||
idaṃ śreṣṭhamapi prāpya janma gantā'dha eva tat |
kuru prasādaṃ jñātvaitattenāhaṃ bhūri cākana || 8 ||
pravastujñānājjahāti niṣkāmaścenmṛtiṃ tvaham |
na tādṛśo'taḥ kāmādi sarvaṃ rakṣo nibarhaya || 9 ||
suṣumāmūrdhiyaḥ stomairāgacchaite vayaṃ vibho |
tvadaṃśāstvaṃ patirno'si devo deveṣu medhiraḥ || 10 ||
vasū rūpaṃ rūpamiha pratirūpo'si no pṛthak |
etāni bhūtāni vidurbrāhmaṇya ye manīṣiṇaḥ || 11 ||
taṃ nu tvāṃ kiṃ bruve'lpajño bhagavantaṃ kṣamasva bhoḥ |
oṣamāgahi māṃ tvaṃ cetsakhā sannatimanyase || 12 ||
tā vāsanā ghnanti yathā vṛścikasyārasaṃ viṣam |
ato māṃ pāhi bhūyiṣṭhāṃ nama uktiṃ vidhema te || 13 ||
ni hotā sīdasi vibho yastvaṃ yaṣṭurgṛhe priya |
taṃ tvā hvaye jyeṣṭharājaṃ brahmaṇāṃ brahmaṇaspate || 14 ||
semāviḍḍhi prabhṛtimīśiṣe yo'va māniśam |
tvaṃ viśveṣāṃ yadīśāno brahmaṇā veṣi me havam || 15 ||
mandaḥ svako'yaṃ dīno'jña iti vidvānbhavānprabhuḥ |
indra āśābhyaḥ pari māṃ sarvābhyo abhayaṃ karat || 16 ||
pra ya ārūpitāṃ bhrāntiṃ tvatprasādājjahāti saḥ |
vimucyate tadviprāstvāṃ jāgṛvāṃsaḥ samindhate || 17 ||
icchanti devā api te prasādāya nṛjanma tat |
vidvānnāmāni te datta viśvābhirgīrbhirīmahe || 18 ||
indra tvā bhajataḥ sūrerdurlabhaṃ kiṃ tarāmi tat |
bhaktyā kleśādi te nāvā gambhīrā~ udadhīriva || 19 ||
na tā roddhuṃ dhiyaḥ śaktā yogenāpi tataḥ sadā |
trātāraṃ dhīmahīśa tvāṃ dhiyo yo naḥ pracodayāt || 20 ||
vaiśvānarāya dattvā'nnaṃ vidhilabdhaṃ sadaiva te |
bhavāmo bhajane saktā asmākaṃ śṛṇudhī havam || 21 ||
evā tvāmindra viprāso jāgṛvāṃso vipanyavaḥ |
stuvantyebhyo hi te ko'pi na jyāyā~ asti vṛtrahan || 22 ||
praṛbhubhyo gṛṇadbhyaste martyebhyo'pamṛtatvamit |
dattaṃ smṛtvā tava manoratha āyātu pājasā || 23 ||
itamutyadiṣaṃ śreyo yajjagdhvā paritṛpyati |
sādhustadbhajanaṃ te'sme iṣaṃ stotṛbhya ābhara || 24 ||
tvāmagne māyinaṃ māyāṃ jetāramaparājitam |
hitvā kaṃ śaraṇaṃ yāmaḥ sa no bodhi śrudhī havam || 25 ||
mahī maheśo'jñānena bhavānavatu māvṛtam |
yathā vai sūryaṃ svarbhānustamasāvidhyadāsuraḥ || 26 ||
prayuñjatī yadātmānaṃ manīṣā manasā saha |
tadaiva bhavataikāntaṃ jānatā saṅgamemahi || 27 ||
ṛtasya gopāstvaṃ dehi mahyaṃ śaṃ yuñjate dhiyaḥ |
bhītāya nādhamānāya ṛṣaye saptavadhraye || 28 ||
tvaṃ hi pātāsi no datta paribādhasva duṣkṛtam |
kāmādīnyasya bījāni jahi rakṣāṃsi sukrato || 29 ||
pibā somamiti śrutvā yaṣṭurhūtiṃ śubhaṃ dravat |
āyāsi pururūpa tvāmāsu goṣūpapṛcyatām || 30 ||
indraṃ votānyaṃ na pṛthaṅmanye māyābhiridbhavān |
pururūpa itīkṣe tvamamitrā~ suṣahānkṛdhi || 31 ||
yajñā yajñādhīśa sarve tvanmayā api teṣu naḥ |
japayajño matastena samu pūṣṇā gamemahi || 32 ||
stuṣe narāpyaṃ tuṣṭaḥ sannatho yasyā ayomukham |
māyāṃ jitvā bhavāntāṃ me viśvāhā śarma yacchatu || 33 ||
juṣasva stomamīśaite priyāsaḥ santu sūrayaḥ |
vayaṃ stomapriyānena yacchā naḥ śarma dīrghaśrut || 35 ||
ugro jajñe mṛtyurayamadugdhā iva dhenavaḥ |
dhiyo me'nenedṛgīśa na jāto na janiṣyate || 35 ||
prabrahmaihīdamākarṇyorvārukamiva bandhanāt |
mṛtyuñjaya pramādākhyānmṛtyormukṣīya mā'mṛtāt || 36 ||
yadadya varṣma tenaiva paśyema śaradaḥ śatam |
stotrāya te hate mṛtyau jīvema śaradaḥ śatam || 37 ||
pratyuttamaṃ maheśaṃ tvāṃ manāmaha ihāgahi |
mṛlā sukṣatra mṛlaya mā no duḥśaṃsa īśata || 38 ||
tisro vācaste'tra varāṃ ka īśānaṃ na yāciṣat |
bhaktyā gṛṇīmastvāṃ stotraistebhirnastūyamāgahi || 39 ||
dūrādvihāya sarvaṃ tvāmṛṣayo ye ca tuṣṭuvuḥ |
martā amartyasya te tadbhūri nāma manāmahe || 40 ||
ya indra tvaṃ yo namasā svadhvaro hīti saṃstutaḥ |
indro brahmendra ṛṣirityupa brahmāṇi naḥ śṛṇu || 41 ||
vayamu tvā varaṃ devamasmabhyaṃ śarma saprathaḥ |
manāmahe pṛṇantaṃ tadabhitvāmindra nonumaḥ || 42 ||
prakṛtānyapi sūktāni śṛṇvantaṃ jātavedasam |
tvāṃ gṛṇanti na ke tvaṃ hi yeṣāmindro yuvā sakhā || 43 ||
tvāvataḥ pāhi no martyānyata indra bhayāmahe |
ādiśya padabhaktiṃ te tato no abhayaṃ kṛdhi || 44 ||
ā tvā rathaṃ na turagaiḥ stotraistvā vartayāmasi |
sa tvaṃ na indra mṛlaya yasya te svādu sakhyamit || 45 ||
ā prabodhaṃ bhavo'bodhaḥ svapnavadduḥkhado'śuciḥ |
patitān duḥkhitānnṝnnaḥ pāhi tvaṃ śṛṇudhī giraḥ || 46 ||
indrāya sāma te gātuṃ na kṣamo nāma te gṛṇe |
baṇmahā~asi sūrya tvaṃ satrādeva mahā~asi || 47 ||
somaḥ punānontārāmo mayā tvaṃ nādhilakṣitaḥ |
īkṣe tucchānbahirbhogānyoṣā jāramiva priyam || 48 ||
praṇa indorapi smaraṃ rūpaṃ te darśayāmalam |
nṝn stotṝn pāhyaṃhaso no jahi rakṣāṃsi sukrato || 49 ||
hinvanti dvaitamastyasmādbhayaṃ vindati māmiha |
yadanti dūrake yacca pavamāna vi tajjahi || 50 ||
dhartā kārakaśaktīnāṃ sarveṣāṃ tvamihaika it |
yaśo'tredaṃ pavitraṃ te vitataṃ brahmaṇaspate || 51 ||
asarji bhavatā viśvamanityamavaśaṃ bṛhat |
tvaṃ saṃsmara jña śaraṇa vatsaṃ jātaṃ na dhenavaḥ || 52 ||
purojitīśa bho bhūman tatra māmamṛtaṃ kṛdhi |
yatrānandāśca modāśca mudaḥ pramuda āsate || 53 ||
ayaṃ sa iti vidvāntsanyamāya ghṛtavaddhaviḥ |
kuto juhomyato'devā yamāya juhutā haviḥ || 54 ||
nivartadhvamito devā bhadraṃ no api vātaya |
mano hare māṃ pāhyārtaṃ pitā putramiva priyam || 55 ||
pramā pramātā prameyaṃ tripuṭīha na vidyate |
rūpaṃ te'vikṛtaṃ sattvaṃ madhumanme parāyaṇam || 56 ||
prahotāro'traiva manonvāhuvāmaha ityataḥ |
gamādi manaso nāsya yo yajñasya prasādhanaḥ || 57 ||
ye yajñenārcantyanena sarve nandanti te tvayā |
nānye'tastvatpriyā eva virūpāso divaspari || 58 ||
devānāṃ nu vaśe yo'sya sumaṅgalīriyaṃ vadhūḥ |
sneheṣu tvacyuto bhogī patirbandheṣu badhyate || 59 ||
vihitaṃ sarvamitte tvamato jyāyāṃśca pūruṣaḥ |
pādo'sya viśvā bhūtāni tripādasyāmṛtaṃ divi || 60 ||
haye jāye iti vadanyā sālāvṛkahṛtsamā |
tanmayo na sa vedāmumātmānaṃ tava pūruṣa || 61 ||
ubhā upādhito'traikaḥ pākena manasānvitaḥ |
tvāṃ yadīkṣeta taṃ mātā rehli sa u rehli mātaram || 62 ||
tadidātmanhṛdi vapuḥ paśyantaste manīṣayā |
munayo vātaraśanāḥ piśaṅgā vasate'malāḥ || 63 ||
tyaṃ cinmayaṃ budhā rūpaṃ sañjānānā upāsate |
yo asya pāre rajasaḥ sa naḥ parṣadati dviṣaḥ || 64 ||
iṣe tvorje caudanena nityahome'pi gavyataḥ |
yajantyahaṃ tvakāmastvāṃ śreṣṭhatamāya karmaṇe || 65 ||
agna āyāhīti gātuṃ tvā'kṣamaḥ staumi kevalam |
niṣīda me hṛdi yathā nihotā satsi barhiṣi || 66 ||
śaṃ no devīḥ prasādātte santu dhīvṛttayo'niśam |
ātmpravāhāḥ svārasyācchamyorabhisravantu naḥ || 67 ||
jñāte'sminpāśamuktiḥ sakalaviditi tatsyādanirdeśyamekaṃ
sūkṣmaṃ cātīndriyaṃ sattadayamiti girā śābdanirdeśyameva |
vākyaistattvaṃ virodhe'pi sati sumatibhiḥ so'yamityādivatta-
-dbhāgatyāgena lakṣyaṃ varagurukṛpayā labhyamaikyaṃ hi tajjñaiḥ || 68 ||
|| iti śrīdattapurāṇe śrī datta vedapāda stutiḥ sampūrṇā ||

Explore More