Lord Dattatreya

શ્રી દત્ત વેદપાદ સ્તુતિઃ

(Sri Datta Vedapada Stuti in Gujarati)

Vasudevananda Saraswati

Also known as shri datta vedapada stuti · shree datta vedapada stuti · datta vedapada stuti

A hymn built on a strict form: Vāsudevānanda Sarasvatī writes the first half of each verse himself and completes it with a quarter lifted verbatim from the Veda, so that his own sentence has to arrive exactly where the received line begins. It opens with agnim īḷe, the first words of the Ṛgveda, and closes verses with tad viṣṇoḥ paramaṃ padam, with sa no mṛḷa mahāṁ asi, and at the twentieth with dhiyo yo naḥ pracodayāt, the Gāyatrī's own last quarter. The seams are where the interest lies, because the borrowed line keeps forcing the poem into the Vedic register just as the personal complaint gets loudest — the fourth verse asks him to destroy the disease of the heart, the seventh says the two forms of illusion have him drowning, and the ninth admits he is not the sort who leaves death behind by knowledge and asks for desire to be cut off instead.

#of 69
॥ શ્રી દત્ત વેદપાદ સ્તુતિઃ ॥
અગ્નિમીલે પરં દેવં યજ્ઞસ્ય ત્વાં ત્ર્યધીશ્વરમ્ ।
સ્તોમોઽયમગ્રિયોઽર્થ્યસ્તે હૃદિસ્પૃગસ્તુ શન્તમઃ ॥ ૧ ॥
અયં દેવાય દૂરાય ગિરાં સ્વાધ્યાય સાત્વતામ્ ।
સ્તોમોઽસ્ત્વનેન વિન્દેયં તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્ ॥ ૨ ॥
એતા યા લૌકિકાઃ સન્તુ હીના વાચોઽપિ નઃ પ્રિયાઃ ।
બાલસ્યેવ પિતુષ્ટે ત્વં સ નો મૃલ મહાઁ અસિ ॥ ૩ ॥
અયં વાં નાત્મનોસ્તત્ત્વમધિગમ્યાસ્તિ દુર્મનાઃ ।
હૃદ્રોગં મમ સૂર્ય ત્વં હરિમાણં ચ નાશય ॥ ૪ ॥
પ્રમન્મહેઽસ્માન્વિદ્ધીતિ સ્તોતારસ્તે વયં નમઃ ।
ભગવો દેવ તે સ્તોમમારે અસ્મે ચ શૃણ્વતે ॥ ૫ ॥
ઇન્દ્રો મદાય યાતીહ સત્વરં સોમિનો યથા ।
સ્તોતૄનેહિ તથાઽસ્માઁસ્તે માધ્વીર્ગાવો ભવન્તુ નઃ ॥ ૬ ॥
દ્વે વિરૂપેઽત્ર માયાયાસ્તેઽત્ર મગ્નોઽસ્મિ પીડિતઃ ।
માભિતઃ સન્તપન્તીહ સપત્નીરિવ પર્શવઃ ॥ ૭ ॥
ઇદં શ્રેષ્ઠમપિ પ્રાપ્ય જન્મ ગન્તાઽધ એવ તત્ ।
કુરુ પ્રસાદં જ્ઞાત્વૈતત્તેનાહં ભૂરિ ચાકન ॥ ૮ ॥
પ્રવસ્તુજ્ઞાનાજ્જહાતિ નિષ્કામશ્ચેન્મૃતિં ત્વહમ્ ।
ન તાદૃશોઽતઃ કામાદિ સર્વં રક્ષો નિબર્હય ॥ ૯ ॥
સુષુમામૂર્ધિયઃ સ્તોમૈરાગચ્છૈતે વયં વિભો ।
ત્વદંશાસ્ત્વં પતિર્નોઽસિ દેવો દેવેષુ મેધિરઃ ॥ ૧૦ ॥
વસૂ રૂપં રૂપમિહ પ્રતિરૂપોઽસિ નો પૃથક્ ।
એતાનિ ભૂતાનિ વિદુર્બ્રાહ્મણ્ય યે મનીષિણઃ ॥ ૧૧ ॥
તં નુ ત્વાં કિં બ્રુવેઽલ્પજ્ઞો ભગવન્તં ક્ષમસ્વ ભોઃ ।
ઓષમાગહિ માં ત્વં ચેત્સખા સન્નતિમન્યસે ॥ ૧૨ ॥
તા વાસના ઘ્નન્તિ યથા વૃશ્ચિકસ્યારસં વિષમ્ ।
અતો માં પાહિ ભૂયિષ્ઠાં નમ ઉક્તિં વિધેમ તે ॥ ૧૩ ॥
નિ હોતા સીદસિ વિભો યસ્ત્વં યષ્ટુર્ગૃહે પ્રિય ।
તં ત્વા હ્વયે જ્યેષ્ઠરાજં બ્રહ્મણાં બ્રહ્મણસ્પતે ॥ ૧૪ ॥
સેમાવિડ્ઢિ પ્રભૃતિમીશિષે યોઽવ માનિશમ્ ।
ત્વં વિશ્વેષાં યદીશાનો બ્રહ્મણા વેષિ મે હવમ્ ॥ ૧૫ ॥
મન્દઃ સ્વકોઽયં દીનોઽજ્ઞ ઇતિ વિદ્વાન્ભવાન્પ્રભુઃ ।
ઇન્દ્ર આશાભ્યઃ પરિ માં સર્વાભ્યો અભયં કરત્ ॥ ૧૬ ॥
પ્ર ય આરૂપિતાં ભ્રાન્તિં ત્વત્પ્રસાદાજ્જહાતિ સઃ ।
વિમુચ્યતે તદ્વિપ્રાસ્ત્વાં જાગૃવાંસઃ સમિન્ધતે ॥ ૧૭ ॥
ઇચ્છન્તિ દેવા અપિ તે પ્રસાદાય નૃજન્મ તત્ ।
વિદ્વાન્નામાનિ તે દત્ત વિશ્વાભિર્ગીર્ભિરીમહે ॥ ૧૮ ॥
ઇન્દ્ર ત્વા ભજતઃ સૂરેર્દુર્લભં કિં તરામિ તત્ ।
ભક્ત્યા ક્લેશાદિ તે નાવા ગમ્ભીરાઁ ઉદધીરિવ ॥ ૧૯ ॥
ન તા રોદ્ધું ધિયઃ શક્તા યોગેનાપિ તતઃ સદા ।
ત્રાતારં ધીમહીશ ત્વાં ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્ ॥ ૨૦ ॥
વૈશ્વાનરાય દત્ત્વાઽન્નં વિધિલબ્ધં સદૈવ તે ।
ભવામો ભજને સક્તા અસ્માકં શૃણુધી હવમ્ ॥ ૨૧ ॥
એવા ત્વામિન્દ્ર વિપ્રાસો જાગૃવાંસો વિપન્યવઃ ।
સ્તુવન્ત્યેભ્યો હિ તે કોઽપિ ન જ્યાયાઁ અસ્તિ વૃત્રહન્ ॥ ૨૨ ॥
પ્રઋભુભ્યો ગૃણદ્ભ્યસ્તે મર્ત્યેભ્યોઽપમૃતત્વમિત્ ।
દત્તં સ્મૃત્વા તવ મનોરથ આયાતુ પાજસા ॥ ૨૩ ॥
ઇતમુત્યદિષં શ્રેયો યજ્જગ્ધ્વા પરિતૃપ્યતિ ।
સાધુસ્તદ્ભજનં તેઽસ્મે ઇષં સ્તોતૃભ્ય આભર ॥ ૨૪ ॥
ત્વામગ્ને માયિનં માયાં જેતારમપરાજિતમ્ ।
હિત્વા કં શરણં યામઃ સ નો બોધિ શ્રુધી હવમ્ ॥ ૨૫ ॥
મહી મહેશોઽજ્ઞાનેન ભવાનવતુ માવૃતમ્ ।
યથા વૈ સૂર્યં સ્વર્ભાનુસ્તમસાવિધ્યદાસુરઃ ॥ ૨૬ ॥
પ્રયુઞ્જતી યદાત્માનં મનીષા મનસા સહ ।
તદૈવ ભવતૈકાન્તં જાનતા સઙ્ગમેમહિ ॥ ૨૭ ॥
ઋતસ્ય ગોપાસ્ત્વં દેહિ મહ્યં શં યુઞ્જતે ધિયઃ ।
ભીતાય નાધમાનાય ઋષયે સપ્તવધ્રયે ॥ ૨૮ ॥
ત્વં હિ પાતાસિ નો દત્ત પરિબાધસ્વ દુષ્કૃતમ્ ।
કામાદીન્યસ્ય બીજાનિ જહિ રક્ષાંસિ સુક્રતો ॥ ૨૯ ॥
પિબા સોમમિતિ શ્રુત્વા યષ્ટુર્હૂતિં શુભં દ્રવત્ ।
આયાસિ પુરુરૂપ ત્વામાસુ ગોષૂપપૃચ્યતામ્ ॥ ૩૦ ॥
ઇન્દ્રં વોતાન્યં ન પૃથઙ્મન્યે માયાભિરિદ્ભવાન્ ।
પુરુરૂપ ઇતીક્ષે ત્વમમિત્રાઁ સુષહાન્કૃધિ ॥ ૩૧ ॥
યજ્ઞા યજ્ઞાધીશ સર્વે ત્વન્મયા અપિ તેષુ નઃ ।
જપયજ્ઞો મતસ્તેન સમુ પૂષ્ણા ગમેમહિ ॥ ૩૨ ॥
સ્તુષે નરાપ્યં તુષ્ટઃ સન્નથો યસ્યા અયોમુખમ્ ।
માયાં જિત્વા ભવાન્તાં મે વિશ્વાહા શર્મ યચ્છતુ ॥ ૩૩ ॥
જુષસ્વ સ્તોમમીશૈતે પ્રિયાસઃ સન્તુ સૂરયઃ ।
વયં સ્તોમપ્રિયાનેન યચ્છા નઃ શર્મ દીર્ઘશ્રુત્ ॥ ૩૫ ॥
ઉગ્રો જજ્ઞે મૃત્યુરયમદુગ્ધા ઇવ ધેનવઃ ।
ધિયો મેઽનેનેદૃગીશ ન જાતો ન જનિષ્યતે ॥ ૩૫ ॥
પ્રબ્રહ્મૈહીદમાકર્ણ્યોર્વારુકમિવ બન્ધનાત્ ।
મૃત્યુઞ્જય પ્રમાદાખ્યાન્મૃત્યોર્મુક્ષીય માઽમૃતાત્ ॥ ૩૬ ॥
યદદ્ય વર્ષ્મ તેનૈવ પશ્યેમ શરદઃ શતમ્ ।
સ્તોત્રાય તે હતે મૃત્યૌ જીવેમ શરદઃ શતમ્ ॥ ૩૭ ॥
પ્રત્યુત્તમં મહેશં ત્વાં મનામહ ઇહાગહિ ।
મૃલા સુક્ષત્ર મૃલય મા નો દુઃશંસ ઈશત ॥ ૩૮ ॥
તિસ્રો વાચસ્તેઽત્ર વરાં ક ઈશાનં ન યાચિષત્ ।
ભક્ત્યા ગૃણીમસ્ત્વાં સ્તોત્રૈસ્તેભિર્નસ્તૂયમાગહિ ॥ ૩૯ ॥
દૂરાદ્વિહાય સર્વં ત્વામૃષયો યે ચ તુષ્ટુવુઃ ।
મર્તા અમર્ત્યસ્ય તે તદ્ભૂરિ નામ મનામહે ॥ ૪૦ ॥
ય ઇન્દ્ર ત્વં યો નમસા સ્વધ્વરો હીતિ સંસ્તુતઃ ।
ઇન્દ્રો બ્રહ્મેન્દ્ર ઋષિરિત્યુપ બ્રહ્માણિ નઃ શૃણુ ॥ ૪૧ ॥
વયમુ ત્વા વરં દેવમસ્મભ્યં શર્મ સપ્રથઃ ।
મનામહે પૃણન્તં તદભિત્વામિન્દ્ર નોનુમઃ ॥ ૪૨ ॥
પ્રકૃતાન્યપિ સૂક્તાનિ શૃણ્વન્તં જાતવેદસમ્ ।
ત્વાં ગૃણન્તિ ન કે ત્વં હિ યેષામિન્દ્રો યુવા સખા ॥ ૪૩ ॥
ત્વાવતઃ પાહિ નો મર્ત્યાન્યત ઇન્દ્ર ભયામહે ।
આદિશ્ય પદભક્તિં તે તતો નો અભયં કૃધિ ॥ ૪૪ ॥
આ ત્વા રથં ન તુરગૈઃ સ્તોત્રૈસ્ત્વા વર્તયામસિ ।
સ ત્વં ન ઇન્દ્ર મૃલય યસ્ય તે સ્વાદુ સખ્યમિત્ ॥ ૪૫ ॥
આ પ્રબોધં ભવોઽબોધઃ સ્વપ્નવદ્દુઃખદોઽશુચિઃ ।
પતિતાન્ દુઃખિતાન્નૄન્નઃ પાહિ ત્વં શૃણુધી ગિરઃ ॥ ૪૬ ॥
ઇન્દ્રાય સામ તે ગાતું ન ક્ષમો નામ તે ગૃણે ।
બણ્મહાઁઅસિ સૂર્ય ત્વં સત્રાદેવ મહાઁઅસિ ॥ ૪૭ ॥
સોમઃ પુનાનોન્તારામો મયા ત્વં નાધિલક્ષિતઃ ।
ઈક્ષે તુચ્છાન્બહિર્ભોગાન્યોષા જારમિવ પ્રિયમ્ ॥ ૪૮ ॥
પ્રણ ઇન્દોરપિ સ્મરં રૂપં તે દર્શયામલમ્ ।
નૄન્ સ્તોતૄન્ પાહ્યંહસો નો જહિ રક્ષાંસિ સુક્રતો ॥ ૪૯ ॥
હિન્વન્તિ દ્વૈતમસ્ત્યસ્માદ્ભયં વિન્દતિ મામિહ ।
યદન્તિ દૂરકે યચ્ચ પવમાન વિ તજ્જહિ ॥ ૫૦ ॥
ધર્તા કારકશક્તીનાં સર્વેષાં ત્વમિહૈક ઇત્ ।
યશોઽત્રેદં પવિત્રં તે વિતતં બ્રહ્મણસ્પતે ॥ ૫૧ ॥
અસર્જિ ભવતા વિશ્વમનિત્યમવશં બૃહત્ ।
ત્વં સંસ્મર જ્ઞ શરણ વત્સં જાતં ન ધેનવઃ ॥ ૫૨ ॥
પુરોજિતીશ ભો ભૂમન્ તત્ર મામમૃતં કૃધિ ।
યત્રાનન્દાશ્ચ મોદાશ્ચ મુદઃ પ્રમુદ આસતે ॥ ૫૩ ॥
અયં સ ઇતિ વિદ્વાન્ત્સન્યમાય ઘૃતવદ્ધવિઃ ।
કુતો જુહોમ્યતોઽદેવા યમાય જુહુતા હવિઃ ॥ ૫૪ ॥
નિવર્તધ્વમિતો દેવા ભદ્રં નો અપિ વાતય ।
મનો હરે માં પાહ્યાર્તં પિતા પુત્રમિવ પ્રિયમ્ ॥ ૫૫ ॥
પ્રમા પ્રમાતા પ્રમેયં ત્રિપુટીહ ન વિદ્યતે ।
રૂપં તેઽવિકૃતં સત્ત્વં મધુમન્મે પરાયણમ્ ॥ ૫૬ ॥
પ્રહોતારોઽત્રૈવ મનોન્વાહુવામહ ઇત્યતઃ ।
ગમાદિ મનસો નાસ્ય યો યજ્ઞસ્ય પ્રસાધનઃ ॥ ૫૭ ॥
યે યજ્ઞેનાર્ચન્ત્યનેન સર્વે નન્દન્તિ તે ત્વયા ।
નાન્યેઽતસ્ત્વત્પ્રિયા એવ વિરૂપાસો દિવસ્પરિ ॥ ૫૮ ॥
દેવાનાં નુ વશે યોઽસ્ય સુમઙ્ગલીરિયં વધૂઃ ।
સ્નેહેષુ ત્વચ્યુતો ભોગી પતિર્બન્ધેષુ બધ્યતે ॥ ૫૯ ॥
વિહિતં સર્વમિત્તે ત્વમતો જ્યાયાંશ્ચ પૂરુષઃ ।
પાદોઽસ્ય વિશ્વા ભૂતાનિ ત્રિપાદસ્યામૃતં દિવિ ॥ ૬૦ ॥
હયે જાયે ઇતિ વદન્યા સાલાવૃકહૃત્સમા ।
તન્મયો ન સ વેદામુમાત્માનં તવ પૂરુષ ॥ ૬૧ ॥
ઉભા ઉપાધિતોઽત્રૈકઃ પાકેન મનસાન્વિતઃ ।
ત્વાં યદીક્ષેત તં માતા રેહ્લિ સ ઉ રેહ્લિ માતરમ્ ॥ ૬૨ ॥
તદિદાત્મન્હૃદિ વપુઃ પશ્યન્તસ્તે મનીષયા ।
મુનયો વાતરશનાઃ પિશઙ્ગા વસતેઽમલાઃ ॥ ૬૩ ॥
ત્યં ચિન્મયં બુધા રૂપં સઞ્જાનાના ઉપાસતે ।
યો અસ્ય પારે રજસઃ સ નઃ પર્ષદતિ દ્વિષઃ ॥ ૬૪ ॥
ઇષે ત્વોર્જે ચૌદનેન નિત્યહોમેઽપિ ગવ્યતઃ ।
યજન્ત્યહં ત્વકામસ્ત્વાં શ્રેષ્ઠતમાય કર્મણે ॥ ૬૫ ॥
અગ્ન આયાહીતિ ગાતું ત્વાઽક્ષમઃ સ્તૌમિ કેવલમ્ ।
નિષીદ મે હૃદિ યથા નિહોતા સત્સિ બર્હિષિ ॥ ૬૬ ॥
શં નો દેવીઃ પ્રસાદાત્તે સન્તુ ધીવૃત્તયોઽનિશમ્ ।
આત્મ્પ્રવાહાઃ સ્વારસ્યાચ્છમ્યોરભિસ્રવન્તુ નઃ ॥ ૬૭ ॥
જ્ઞાતેઽસ્મિન્પાશમુક્તિઃ સકલવિદિતિ તત્સ્યાદનિર્દેશ્યમેકં
સૂક્ષ્મં ચાતીન્દ્રિયં સત્તદયમિતિ ગિરા શાબ્દનિર્દેશ્યમેવ ।
વાક્યૈસ્તત્ત્વં વિરોધેઽપિ સતિ સુમતિભિઃ સોઽયમિત્યાદિવત્ત-
-દ્ભાગત્યાગેન લક્ષ્યં વરગુરુકૃપયા લભ્યમૈક્યં હિ તજ્જ્ઞૈઃ ॥ ૬૮ ॥
॥ ઇતિ શ્રીદત્તપુરાણે શ્રી દત્ત વેદપાદ સ્તુતિઃ સમ્પૂર્ણા ॥

Explore More