শ্ৰীশ্ৰীকৃষ্ণচৈতন্যনিত্যানন্দৌ জযতঃ
শ্ৰীশ্ৰীনৰোত্তম ঠাকুৰ মহাশয—ৱিৰচিত শ্ৰীনৰোত্তম-প্ৰাৰ্থনা
‘গৌৰাংগ’-বলিতে হৱে পুলক শৰীৰ। ‘হৰি-হৰি’-বলিতে নযনে বহে নীৰ।। আৰ কবে নিতাঈচাঁদ কৰুণা কৰিৱে। সংসাৰ ৱাসনা মোৰ কবে তুচ্ছ হৱে।। ৱিষয ছাডিযা কবে শুদ্ধ হৱে মন। কবে হাম হেৰৱ সেই ৱৃন্দাৱন।। ৰূপ-ৰঘুনাথ-পদে হৱে আকৃতি। কবে হাম বুঝৱ সে যুগল-পিৰীতি।। ৰূপ-ৰঘুনাথ-পদে ৰহু মোৰ আশ। প্ৰাৰ্থনা কৰযে সদা নৰোত্তমদাস।।১।।
হৰি ! হৰি ! কি মোৰ কৰম অতি মন্দ। ব্ৰজে ৰাধাকৃষ্ণ পদ, না সেৱিনু তিল আধ, না বুঝিনু ৰাগেৰ সম্বন্ধ।। স্ৱৰূপ সনাতন ৰূপ, ৰঘুনাথ ভট্ট-যুগ, ভূগৰ্ভ শ্ৰীজীৱ লোকনাথ। ইহাঁ সবাৰ পাদ-পদ্ম, না সেৱিনু তিল আধ, কিসে মোৰ পুৰিৱেক সাধ।। কৃষ্ণদাস কৱিৰাজ, ৰসিক ভকত মাঝ, জে ৰচিল চৈতন্য-চৰিত। গৌৰ গোৱিন্দ লীলা, শুনিলে গলযে শিলা, না ডুবিল তাহে মোৰ চিত্ত।। তাহাৰ ভক্তেৰ সংগ, তাংৰ সংগে জাংৰ সংগ, তাৰ সংগে নহিল কেন ৱাস। কি মোৰ দুঃখেৰ কথা, জনম গোঙানু ৱৃথা, ধিক্ ধিক্ নৰোত্তমদাস।।২।।
ৰাধাকৃষ্ণ ! নিৱেদন এই জন কৰে। দোংহ অতি ৰসময, সকৰুণ হৃদয, অৱধান কৰ নাথ মোৰে। হে কৃষ্ণ গোকুল চন্দ্ৰ, হে গোপী প্ৰাণ ৱল্লভ, হে হে কৃষ্ণপ্ৰিযা শিৰোমণি। হেন গৌৰী শ্যাম গায, শ্ৰৱণে পৰশ পায, গুন শুনি জুডায পৰাণ।। অধম দুৰ্গতি জনে, কেৱল কৰুণা মনে, ত্ৰিভুৱনে এ যশ খেযাতি। শুনিযা সাধুৰ মুখে, শৰণ লইনু সুখে, উপক্ষিলে নাহি মোৰ গতি।। জয ৰাধে জয কৃষ্ণ, জয জয ৰাধে কৃষ্ণ, কৃষ্ণ কৃষ্ণ জয জয ৰাধে। অংজলি মস্তকে ধৰি, নৰোত্তম ভূমে পডি, কহে দোংহে পুৰাও মন সাধে।।৩।।
হৰি ! হৰি ! হেন দিন হইৱে আমাৰ। দুহুঁ অংগ নিৰখিৱ, দুহুঁ অংগ পৰশিৱ, সেৱন কৰিৱ দোংহাকাৰ।। ললিতা ৱিশাখা সংগে, সেৱন কৰিৱ ৰংগে, মালা গাংথি দিৱ নানা ফূলে। কনক সম্পুটি কৰি, কৰ্পূৰ তাম্বুল ভৰি, যোগাইৱ ৱদন-কমলে।। ৰাধাকৃষ্ণ শ্ৰীচৰণ, সেই মোৰ প্ৰাণধন, সেই মোৰ জীৱন উপায। জয পতিত-পাৱন, দেহ মোৰে এই ধন, তুযা বিনে অন্য নাহি ভায।। শ্ৰীগুৰু কৰুণা-সিন্ধু, অধম জনাৰ বন্ধু, লোকনাথ লোকেৰ-জীৱন। হা হা প্ৰভু ! কৰ দযা, দেহ মোৰে পদ ছাযা, নৰোত্তম লইল শৰণ।।৪।।
হৰি হৰি ! ৱিফলে জনম গোঙাইনু। মনুষ্য জনম পাইযা, ৰাধাকৃষ্ণ না ভজিযা, জানিযা শুনিযা ৱিষ খাইনু।। গোলোকেৰ প্ৰাণধন, হৰিনাম সংকীৰ্তন, ৰতি না জন্মিল কেনে তায। সংসাৰ ৱিষানলে, দিৱা নিশি হিযা জ্ৱলে, জুডাইতে না কৈনু উপায।। ব্ৰজেন্দ্ৰনন্দন জেঈ, শচীসুত হৈল সেঈ, বলৰাম হইল নিতাই। দীন হীন জত ছিল, হৰিনামে উদ্ধাৰিল, তাৰ সাক্ষী জগাই-মাধাই।। হা হা প্ৰভু নন্দসুত, ৱৃষভানুসুতা যুত, কৰুণা কৰহ এই বাৰ। নৰোত্তমদাস কয, না ঠেলিহ ৰাংগা পায, তোমা বিনে কে আছে আমাৰ।।৫।।
হৰি হৰি কবে মোৰ হইৱে সুদিন। ভজিব সে ৰাধাকৃষ্ণ হঞা প্ৰেমাধীন।। সুযন্ত্ৰে মিশাযে গাৱ সুমধুৰ তান। আনন্দে কৰিৱে দোংহাঈ ৰূপগুণ গান।। ৰাধিকা গোৱিন্দ বলি কাংদিব উচ্চৈঃ স্ৱৰে। ভিজিযে সকল অংগ নযনেৰ নীৰে।। এই বাৰ কৰুণা কৰ ললিতা ৱিশাখা। সখ্য ভাৱে মোৰ প্ৰভু সুবলাদি সখা।। সবে মিলি কৰ দযা পুৰুক মোৰ আশ। প্ৰাৰ্থনা কৰযে সদা নৰোত্তমদাস।।৬।।
প্ৰাণেশ্ৱৰ নিৱেদন এই জন কৰে। গোৱিন্দ গোকুলচন্দ্ৰ, পৰম আনন্দকন্দ, গোপীকুল-প্ৰিয দেখ মোৰে।। তুযা প্ৰিয পদসেৱা, এই ধন মোৰে দিযা, তুমি প্ৰভু কৰুণাৰ নিধি। পৰম মংগল যশ, শ্ৰৱণে পৰম ৰস, কাৰ কিৱা কাৰ্য্য নহে সিদ্ধি।। দাৰুণ সংসাৰ গতি, ৱিষযেতে লুব্ধ মতি, তুযা ৱিস্মৰণ শূল বুকে। জৰ জৰ তনু মন, অচেতন অনুক্ষণ, জীযন্তে মৰণ ভেল দুঃখে।। মো বড অধম জনে, কৰ কৃপা নিৰীক্ষণে, দাস কৰি ৰাখ ৱৃন্দাৱনে। শ্ৰীকৃষ্ণচৈতন্য নাম, প্ৰভু মোৰ গৌৰ-ধাম, নৰোত্তম লইল শৰণে।।৭।।
গোৱিন্দ গোপীনাথ ! কৃপা কৰি ৰাখ নিজ পদে। কাম ক্ৰোধ ছয জনে, লযে ফিৰে নানা স্থানে, ৱিষয ভুঞ্জায নানা মতে।। হইযা মাযাৰ দাস, কৰি নানা অভিলাষ, তোমাৰ স্মৰণ গেল দূৰে। অৰ্থ লাভ এই আশে, কপট ৱৈষ্ণৱ-ৱেশে, ভ্ৰমিযা বেডাই ঘৰে-ঘৰে।। অনেক দুঃখৰে পৰে, লযে ছিলে ব্ৰজপুৰে, কৃপা ডোৰ গলায বাঁধিযা। দৈৱ মাযা বলাত্কাৰে, খসাইযা সেই ডোৰে, ভৱ কূপে দিলেক ডাৰিযা।। পুনঃ যদি কৃপা কৰি, এ জনাৰ কেশে ধৰি, টানিযা তুলহ ব্ৰজধামে। তবে সে দেখিএ ভাল, নতু ৱা পৰাণ গেল, কহে দীন দাস নৰোত্তমে।।৮।।
মোৰে প্ৰভু মদনগোপাল ! শ্ৰীগোৱিন্দ গোপীনাথ, তুমি অনাথেৰ নাথ, দযা কৰো মুঞি অধমেৰে। সংসাৰ সাগৰ ঘোৰে, পডিযাছি কাৰাগাৰে, কৃপা ডোৰে বান্ধি লহ মোৰে।। অধম চাণ্ডাল আমি, দযাৰ ঠাকুৰ তুমি, সুনিযাছি ৱৈষ্ণৱেৰ মুখে। এ বড ভৰোসা মনে, লযে ফেল ৱৃন্দাৱনে, বংশীৱট জেন দেখি সুখে।। কৃপা কৰ আগু গুৰি, লহ মোৰে কেশে ধৰি, শ্ৰীযমুনা দেহ পদ ছাযা। অনেক দিনেৰ আশ, নহে জেন নৈৰাশ, দযা কৰ না কৰিহ মাযা।। অনিত্য শৰীৰ ধৰি, আপন-আপন কৰি, পাছে-পাছে শমনেৰ ভয। নৰোত্তমদাস ভনে, প্ৰাণ কান্দে ৰাত্ৰি দিনে, পাছে ব্ৰজ প্ৰাপ্তি নাহি হয।। ৯ ।।
ধন মোৰ নিত্যানন্দ, পতি মোৰ গৌৰচন্দ্ৰ, প্ৰাণ মোৰ যুগলকিশোৰ। অদ্ৱৈত আচাৰ্য্য বল, গদাধৰ মোৰ কুল, নৰহৰি ৱিলাসই মোৰ।। ৱৈষ্ণৱেৰ পদধূলি, তাহে মোৰ স্নান-কেলি, তৰ্পণ মোৰ ৱৈষ্ণৱেৰ নাম। ৱিচাৰ কৰিযা মনে, ভক্তিৰস আস্ৱাদনে, মধ্যস্থ শ্ৰীভাগৱতপুৰাণ।। ৱৈষ্ণৱেৰ উচ্ছিষ্ট, তাহে মোৰ মন নিষ্ঠ, ৱৈষ্ণৱেৰ নামেতে উল্লাস। ৱৃন্দাৱনে চবূতৰা, তাহে মোৰ মন ঘেৰা, কহে দীন নৰোত্তমদাস।।১০ ।।
নিতাই পদ কমল, কোটি চন্দ্ৰ সুশীতল, জে ছাযায জগত জুডায। হেন নিতাই বিনে ভাই, ৰাধাকৃষ্ণ পাইতে নাই, দৃঢ কৰি ধৰ নিতাইযেৰ পায।। সে সম্বন্ধ নাহিং জাৰ, ৱৃথা জন্ম গেল তাৰ, সেই পশু বড দুৰাচাৰ। নিতাই না বলিল মুখে, মজিল সংসাৰ সুখে, ৱিদ্যা-কুলে কি কৰিৱে তাৰ।। অহংকাৰে মত্ত হইযা, নিতাই পদ পাসৰিযা, অসত্যেৰ সত্য কৰি মানি। নিতাইযেৰ কৰুণা হবে, ব্ৰজে ৰাধাকৃষ্ণ পাৱে, ভজ নিতাইযেৰ চৰণ দু খানি।। নিতাই চৰণ সত্য, তাঁহাৰ সেৱক নিত্য, নিতাই পদ সদা কৰ আশ। নৰোত্তম বড দুঃখী, নিতাই মোৰে কৰ সুখী, ৰাখ ৰাংগা চৰণেৰ পাশ।।১১।।
ভাই ভাই ! ভজ মোৰ গৌৰাংগচৰণ। না ভজিযা মৈনু দুঃখে, ডুবি গৃহ ৱিষ কূপে, দগ্ধ কৈল এ পাঁচ পৰাণ।। তাপত্ৰয ৱিষানলে, অহৰ্নিশি হিযা জ্ৱলে, দেহ সদা হয অচেতন। ৰিপু ৱশ ইন্দ্ৰিয হৈল, গোৰা পদ পাসৰিল, ৱিমুখ হইল হেন ধন।। হেন গৌৰ দযাময, ছাডি সব লাজ ভয, কায মনে লও ৰে শৰণ। পামৰ দুৰ্মতি ছিল, তাৰে গোৰা উদ্ধাৰিল, তাৰা হইল পতিত-পাৱন।। গোৰা দ্ৱিজ নটৰাজে, বান্ধহ হৃদয মাঝে, কি কৰিৱে সংসাৰ শমন। নৰোত্তমদাস কহে, গোৰা সম কেহ নহে, না ভজিতে দেন প্ৰেম ধনে।।১২।।
গৌৰাংগেৰ দুটী পদ, জাৰ ধন সম্পদ, সে জানে ভকতি-ৰস সাৰ। গৌৰাংগেৰ মধুৰ লীলা, জাৰ কৰ্ণে প্ৰৱেশিলা, হৃদয নিৰ্ম্মল ভেল তাৰ।। জে গৌৰাংগেৰ নাম লয, তাৰ হয প্ৰমোদয, তাৰে মুঞি জাই বলিহাৰী। গৌৰাংগ গুণেতে ঝুৰে, নিত্য লীলা তাৰে স্ফুৰে, সে জন ভকতি অধিকাৰী।। গৌৰাংগেৰ সংগী-গণে, নিত্য-সিদ্ধ কৰি মানে, সে জায ব্ৰজেন্দ্ৰসুত পাশ। শ্ৰীগৌডমণ্ডল ভূমি, জেবা জানে চিন্তামণি, তাৰ হয ব্ৰজ ভূমে ৱাস।। গৌৰ প্ৰেম ৰসাণ্ৰ্ৱে, সে তৰংগে জেৱা ডুবে, সে ৰাধা-মাধৱ অন্তৰংগ। গৃহে ৱা বনেতে থাকে, হা গৌৰাংগ বোলে ডাকে, নৰোত্তম মাগে তাৰ সংগ।।১৩।।
শ্ৰীকৃষ্ণচৈতন্য প্ৰভু ! দযা কৰ মোৰে। তোমা বিনে কে দযালু জগত সংসাৰে।। পতিত পাৱন হেতু তৱ অৱতাৰ। মো সম পতিত প্ৰভু না পাইৱে আৰ।। হা হা প্ৰভু নিত্যানন্দ প্ৰেমানন্দ সুখী ! কৃপাৱলোকন কৰ আমি বড দুঃখী।। দযা কৰ সীতাপতি অদ্ৱৈত গোসাঈং। তৱ কৃপা বলে পাই চৈতন্যনিতাঈ।। হা হা স্ৱৰূপ সনাতন ৰূপ ৰঘুনাথ। ভট্ট যুগ শ্ৰীজীৱ হা প্ৰভু লোকনাথ।। দযা কৰ শ্ৰীআচাৰ্য প্ৰভু শ্ৰীনিৱাস। ৰামচন্দ্ৰ সংগ মাগে নৰোত্তমদাস।।১৪।।
জে আনিল প্ৰেমধন কৰুণা প্ৰচুৰ। হেন প্ৰভু কোথা গেলা আচাৰ্য্য ঠাকুৰ।। কাঁহা মোৰ স্ৱৰূপ ৰূপ কাঁহা সনাতন। কাঁহা দাস ৰঘুনাথ পতিত-পাৱন।। কাঁহা মোৰ ভট্টযুগ কাঁহা কৱিৰাজ। এক কালে কোথা গেলা গৌৰা নটৰাজ।। পাষাণে কুটিৱ মাথা অনলে পশিৱ। গৌৰাংগ গুণেৰ নিধি কোথা গেলে পাৱ।। যে সব সংগীৰ সংগে জে কৈল ৱিলাস। সে সংগ না পাঞা কাঁদে নৰোত্তমদাস।।১৫।।
হৰি হৰি ! বড শেল মৰমে ৰহিল। পাইযা দুৰ্ল্লভ তনু শ্ৰীকৃষ্ণভজন বিনু, জন্ম মোৰ ৱিফল হইল।। ব্ৰজেন্দ্ৰনন্দন হৰি, নৱদ্ৱীপে অৱতৰি, জগত ভৰিযা প্ৰেম দিল।। মুঞি সে পামৰ মতি, ৱিশেষ কঠিন অতি, সেই মোৰ কৰুণা নহিল।। স্ৱৰূপসনাতন ৰূপ, ৰঘুনাথ ভট্টযুগ, তাহাতে না হৈল মোৰ ৰতি।। দিৱ্য চিন্তামণি ধাম ৱৃন্দাৱন হেন স্থান, সেই ধামে না কৈনু ৱসতি।। ৱিশেষ ৱিষযে মতি, নহিল ৱৈষ্ণৱে ৰতি, নিৰন্তৰ খেদ উঠে মনে।। নৰোত্তমদাস কহে, জীৱাৰ উচিত নহে, শ্ৰীগুৰুৱৈষ্ণৱ সেৱা বিনে।।১৬।।
ঠাকুৰ ৱৈষ্ণৱ পদ, অৱনীৰ সম্পদ, শুন ভাঈ হঞা এক মনে।। আশ্ৰয লইযা সেৱে, সেই কৃষ্ণ ভক্তি লভে, আৰ সব মৰে অকাৰণে।। ৱৈষ্ণৱ চৰণ-জল, প্ৰেমভক্তি দিতে বল, আৰ কেহ নহে বলৱন্ত।। ৱৈষ্ণৱ চৰণ-ৰেণু, মস্তকে ভূষণ বিনু, আৰ নাহি ভূষণেৰ অন্ত।। তীৰ্থ জল পৱিত্ৰ গুণে, লিখিযাছে পুৰাণে, সে সব ভক্তিৰ প্ৰপংচন।। ৱৈষ্ণৱেৰ পাদোদক, সম নহে এই সব, জাতে হয ৱাঞ্ছিত পূৰণ।। ৱৈষ্ণৱ সংগেতে মন, আনন্দিত অনুক্ষণ, সদা হয কৃষ্ণ পৰ সংগ।। দীন নৰোত্তম কাঁদে, হিযা ধৈৰ্য নাহি বাঁধে, মোৰদশা কেন হৈল ভংগ।।১৭।।
ঠাকুৰ ৱৈষ্ণৱগণ ! কৰি এই নিৱেদন, মো বড অধম দুৰাচাৰ।। দাৰুণ সংসাৰ নিধি, তাহে ডুবাইল ৱিধি, কেশে ধৰি মোৰে কৰ পাৰ।। ৱিধি বড বলৱান, না শুনে ধৰম জ্ঞান, সদাই কৰম পাশে বাঁধে।। না দেখি তাৰণ লেশ, জত দেখি সব ক্লেশ, অনাথ কাতৰে তেঞি কাঁদে।। কাম ক্ৰোধ লোভ মোহ মদ অভিমান সহ, আপন-আপন স্থানে টানে।। আমাৰ ঐছন মন, ফিৰে জেন অন্ধজন, সুপথ-ৱিষয নাহি জানে।। না লইনু সত মত, অসতে মজিল চিত্ত, তুযা পাযে না কৰিনু আশ।। নৰোত্তমদাসে কয, দেখি শুনি লাগে ভয, তৰাইযা লহ নিজ পাশ।।১৮।।
এই বাৰ কৰুণা কৰ ৱৈষ্ণৱ গোসাঞি। পতিত-পাৱন তোমা বিনে কেহ নাই।। কাহাৰ নিকটে গেলে পাপ দূৰে জায। এমন দযাল প্ৰভু কেৱা কোথা পায।। গংগাৰ পৰশ হইলে পশ্চাতে পাৱন। দৰ্শনে পৱিত্ৰ কৰ এই তোমাৰ গুণ।। হৰিস্থানে অপৰাধে তাৰে হৰিনাম। তোমা স্থানে অপৰাধে নাহিক এডান।। তোমাৰ হৃদযে সদা গোৱিন্দ ৱিশ্ৰাম। গোৱিন্দ কহেন মম ৱৈষ্ণৱ পৰাণ।। প্ৰতি জন্মে কৰি আশা চৰণেৰ ধূলি। নৰোত্তমে কৰ দযা আপনাৰ বলি।।১৯।।
কি ৰূপে পাইৱ সেৱা মুইঁ দুৰাচাৰ। শ্ৰীগুৰু ৱৈষ্ণৱে ৰতি না হৈল আমাৰ।। ৱিশেষ মাযাতে মন মগন হইল। ৱৈষ্ণৱেতে লেশ মাত্ৰ ৰতি না জন্মিল।। গলে ফাঁস দিতে ফিৰে মাযা সে পিশাচী। ৱিষযে ভুলিযা অন্ধ হৈনু দিৱা নিশি।। ইহাৰে কৰিযা জয ছাডান না জায। সাধু কৃপা বিনা আৰ নাহিক উপায।। অদোষ দৰশি প্ৰভু পতিত উদ্ধাৰ। এই বাৰ নৰোত্তমে কৰহ নিস্তাৰ।।২০।।
হৰি হৰি ! কি মোৰ কৰম অভাগ। ৱিফলে জন্ম গেল, হৃদযে ৰহিল শেল, নাহি ভেল হৰি অনুৰাগ।। যজ্ঞদান তীৰ্থস্নান, পুণ্য-কৰ্ম জপধ্যান, অকাৰণে সবে গেল মোহে। বুঝিলাম মনে হেন, উপহাস হয জেন, ৱস্ত্ৰহীন অলংকাৰ দেহে।। সাধুমুখে কথামৃত, শুনিযা ৱিমল চিত্ত, নাহি ভেল অপৰাধ কাৰণ। সতত অসত সংগ, সকলি হইল ভংগ, কি কৰিৱ আইলে শমন।। শ্ৰুতি স্মৃতি সদা কয, শুনিযাছি এই হয, হৰি পদ অভয শৰণ। জনম লইযা সুখে, কৃষ্ণ না বলিনু মুখে না কৰিনু সে ৰূপ ভাৱন।। ৰাধাকৃষ্ণ দুহুঁ পায, তনু মন ৰহু তায, আৰ দূৰে জাউক ৱাসনা। নৰোত্তমদাসে কয, আৰ মোৰ নাহি ভয, তনু মন সৌংপিনু আপনা।।২১।।
হৰি হৰি ! আৰ কি এমন দশা হৱ। এ ভৱ সংসাৰ ত্যজি, পৰম আনন্দে মজি, আৰ কবে ব্ৰজভূমে জাৱ।। সুখময ৱৃন্দাৱন, কবে হৱে দৰশন, সে ধূলি লাগিবে কবে গায। প্ৰেমে গদ গদ হৈঞা, ৰাধাকৃষ্ণ নাম লৈঞা, কাঁদিযা বেডাইব উভৰায।। নিভৃতে নিকুঞ্জে জাঞা, অষ্টাংগে প্ৰণাম হৈঞা, ডাকিব হা ৰাধানাথ বলি। কবে যমুনাৰ তীৰে, পৰশ কৰিব নীৰে, কবে পিব কৰপুটে তুলি।। আৰ কবে এমন হব, শ্ৰী ৰাসমণ্ডলে জাব, কবে গডাগডি দিৱ তায। ৱংশীৱট ছাযা পাঞা, পৰম আনন্দ হৈঞা, পডিযা ৰহিব তাৰ ছায।। কবে গোৱৰ্দ্ধন গিৰি, দেখিব নযন ভৰি, কবে হবে ৰাধাকুণ্ডে ৱাস। ভ্ৰমিতে ভ্ৰমিতে কবে, এ দেহ পতন হবে, কহে দীন নৰোত্তমদাস।।২২।।
হৰি হৰি ! আৰ কবে পালটিবে দশা। এ সব কৰিযা ৱামে, জাৱ ৱৃন্দাৱন ধামে, এই মনে কৰিযাছি আশা।। ধন-জন পুত্ৰ-দাৰে, এ সব কৰিযা দূৰে, একান্ত হইযা কবে জাৱ। সব দুঃখ পৰিহৰি, ৱৃন্দাৱনে ৱাস কৰি, মাধুকৰী মাগিযা খাইৱ।। যমুনাৰ জল জেন, অমৃত সমান হেন, কবে পিব উদৰ পূৰিযা। কবে ৰাধাকুণ্ড জলে, স্নান কৰি কুতূহলে, শ্যামকুণ্ডে ৰহিৱ পডিযা।। ভ্ৰমিৱ দ্ৱাদশ ৱনে, ৰাস কেলি জে জে স্থানে, প্ৰেমাৱেশে গডাগডি দিযা। সুধাইৱ জনে-জনে, ব্ৰজৱাসিগণ স্থানে, নিৱেদিৱ চৰণে ধৰিযা।। ভজনেৰ স্থান কবে, নযন গোচৰ হবে, আৰ জত আছে উপৱন। তাৰ মধ্যে ৱৃন্দাৱন, নৰোত্তমদাসেৰ মন, আশা কৰে যুগলচৰণ।।২৩।।
কৰংগ কৌপীন লঞা, ছেডা কাঁথা গায দিযা, তেযাগিব সকল ৱিষয। কৃষ্ণে অনুৰাগ হবে, ব্ৰজেৰ নিকুঞ্জে কবে, জাইযা কৰিব নিজালয।। হৰি হৰি ! কবে মোৰ হইবে সুদিন। ফলমূল ৱৃন্দাৱনে, খাঞা দিৱা-অৱসানে, ভ্ৰমিৱ হইযা উদাসীন।। শীতল যমুনা জলে, স্থান কৰ কুতূহলে, প্ৰেমাৱেশে আনন্দিত হঞা। বাহুৰ উপৰ বাহু তুলি, ৱৃন্দাৱনে কুলি কুলি, কৃষ্ণ বলি বেডাব কাঁদিযা।। দেখিৱ সংকেত স্থান, জুডাবে তাপিত প্ৰাণ, প্ৰেমাৱেশে গডাগডি দিৱ। কাঁহা ৰাধা ! প্ৰাণেশ্ৱৰি ! কাঁহা গিৰিৱৰধাৰি, কাঁহা নাথ ! বলিযা ডাকিব।। মাধৱী কুঞ্জেৰোপৰি, সুখে বসি শুক শাৰী, গাইৱেক ৰাধাকৃষ্ণ ৰস। তৰুমূলে বসি তাহা শুনি জুডাইৱে হিযা, কবে সুখে গোঙাৱ দিৱস।। শ্ৰীগোৱিন্দ গোপীনাথ, শ্ৰীমতী ৰাধিকা সাথ, দেখিৱ ৰতন সিংহাসনে। দীন নৰোত্তমদাস, কৰিযে দুৰ্লভ আশ, এমতি হইবে কত দিনে।।২৪।।
হৰি হৰি ! কবে হৱ ৱৃন্দাৱনৱাসী। নিৰখিব নযনে যুগল ৰূপৰাশি।। ত্যজিযা শযন সুখ ৱিচিত্ৰ পালংক। কবে ব্ৰজেৰ ধূলায ধূসৰ হবে অংগ।। ষডৰস ভোজন দূৰে পৰিহাৰ। কবে ব্ৰজে মাগিযা খাইব মধুকৰী।। পৰিক্ৰমা কৰিযা বেডাব বনে বনে। ৱিশ্ৰাম কৰিব জাই যমুনা পুলিনে।। তাপ দূৰ কৰিব শীতল ৱংশীৱটে। (কবে) কুঞ্জে বৈঠব হাম ৱৈষ্ণৱ নিকটে।। নৰোত্তমদাস কহে কৰি পৰিহাৰ। কবে ৱা এমন দশা হইবে আমাৰ।।২৫।।
আৰ কি এমন দশা হবে। সব ছাডি ৱৃন্দাৱন জাব।। আৰ কবে শ্ৰীৰাস মণ্ডলে। গডাগডি দিৱ কুতূহলে।। আৰ কবে গোৱৰ্দ্ধন গিৰি। দেখিৱ নযন যুগ ভৰি।। শ্যামকুণ্ডে ৰাধাকুণ্ডে স্নান। কৰি কবে জুডাব পৰাণ।। আৰ কবে যমুনাৰ জলে। মজ্জনে হইব নিৰমলে।। সাধুসংগে ৱৃন্দাৱনে ৱাস। নৰোত্তমদাস কৰে আশ।।২৬।।
ৰাধা-কৃষ্ণ সেৱোং মুঞি জীৱনে মৰণে। তাঁৰ স্থান তাঁৰ লীলা দেখো ৰাত্ৰি দিনে।। জে স্থানে জে লীলা কৰে যুগল কিশোৰ। সখীৰ সংগিনী হঞা তাহে হঙ ভোৰ।। শ্ৰীৰূপমঞ্জৰী পদ সেৱা নিৰৱধি। তাঁৰ পাদপদ্ম মোৰ মন্ত্ৰ মহৌষধি।। শ্ৰীৰতিমঞ্জৰী দেৱি ! মোৰে কৰ দযা। অনুক্ষণ দেহ তুযা পাদপদ্ম ছাযা।। শ্ৰীৰসমঞ্জৰী দেৱি ! কৰ অৱধান। অনুক্ষণ দেহ তুযা পাদ পদ্ম ধ্যান।। ৱৃন্দাৱনে নিত্য নিত্য যুগল-ৱিলাস। প্ৰাৰ্থনা কৰযে সদা নৰোত্তমদাস।।২৭।।
ৰাধাকৃষ্ণ প্ৰাণ মোৰ যুগলকিশোৰ। জীৱনে মৰণে গতি আৰ নাহি মোৰ।। কালিন্দীৰ কূলে কেলি কদম্বেৰ ৱন। ৰতন ৱেদীৰ উপৰ বসাৱ দুজন।। শ্যামগৌৰী অংগে দিৱ (চুযা) চন্দনেৰ গন্ধ। চামৰ দুলাব কবে হেৰিৱ মুখচন্দ্ৰ।। গাঁথিযা মালতীৰ মালা দিৱ দোংহাৰ গলে। অধৰে তুলিযা দিৱ কৰ্পূৰ তাম্বূলে।। ললিতা ৱিশাখা আদি জত সখীৱৃন্দ। আজ্ঞায কৰিৱ সেৱা চৰণাৰৱিন্দ।। শ্ৰীকৃষ্ণচৈতন্য প্ৰভুৰ দাসেৰ অনুদাস। সেৱা অভিলাষ কৰে নৰোত্তমদাস।।২৮।।
হৰি হৰি ! কবে মোৰ হইবে সুদিন। কেলি কৌতুক ৰংগে কৰিব সেৱন।। ললিতা ৱিশাখা সনে, জতেক সখীৰ গণে। মণ্ডলী কৰিব দোংহা মেলি। ৰাইকানু কৰে ধৰি, নৃত্য কৰে ফিৰি। নিৰখি গোঙাৱ কুতূহলী।। অলস ৱিশ্ৰাম ধৰে, গোৱৰ্দ্ধন গিৰিৱৰে। ৰাই কানু কৰিবে শযনে। নৰোত্তমদাসে কয, এই জেন মোৰ হয। অনুক্ষণ চৰণ সেৱনে।।২৯।।
গোৱৰ্দ্ধন গিৰিৱৰ, পৰম নিৰ্জ্জন স্থল, ৰাই কানু কৰিবে শযনে। ললিতা ৱিশাখা সংগে, সেৱন কৰিব ৰংগে, সুখময ৰাতুল চৰণে।। কনক সম্পুট কৰি, কৰ্পূৰ তাম্বুল পুৰি, জোগাইৱ ৱদন কমলে।। মণিময কিংকিণী, ৰতননূপুৰ আনি, পৰাইৱ চৰণ যুগলে।। কনক কটোৰা পুৰি, কৰ্পূৰ, চন্দন ভৰি, কবে দিৱ দু জনাৰ গায।। মল্লিকা মালতী যূথী, নানা ফুলে মালা গুথি, কবে দিৱ দোংহাৰ গলায।। সুৱৰ্ণেৰ ঝাৰি কৰি, ৰাধাকুণ্ডে জল পুৰি, দোংহাকাৰ অংগেতে মখিব। গুৰু-ৰূপা সখী ৱামে, ত্ৰিভংগ ভংগিমা ঠামে, চামৰেৰ বাতাস কৰিব।। দোংহাৰ কমল-আঁখি, পুলক হইযা দেখি, দুঁহু পদ পৰশিৱ কবে। চৈতন্যদাসেৰ দাস, মনে মাত্ৰ অভিলাষ, নৰোত্তমদাসে সদা স্ফুৰে।।৩০।।
হৰি হৰি ! আৰ কি এমন দশা হৱ। কবে ৱৃষভানুপুৰে, আহীৰী গোপেৰ ঘৰে, তনযা হইযা জনমিব।। যাবটে আমাৰ কবে, এ পাণিগ্ৰহণ হবে, বসতি কৰিৱ কবে তায। সখীৰ পৰম শ্ৰেষ্ঠ, জে তাহাৰ হয প্ৰেষ্ঠ, সেৱন কৰিৱ তাৰ পায।। তেংহ কৃপাৱান হৈযা, ৰাতুল চৰণে লঞা, আমাৰে কৰিবে সমৰ্পণ। সফল হইবে দশা, পুৰিবে মনেৰ আশা, সেবি দুহাৰ যুগলচৰণ।। ৱৃন্দাৱনে দুই জন, চতুৰ্দিকে সখীগণ, সেৱন কৰিৱ অৱশেষে। সখীগণ চাৰি ভিতে, নানা যন্ত্ৰ লৈযা হাথে, দেখিৱ মনেৰ অভিলাষে।। দুঁই চাঁদমুখ দেখি, জুডাবে তাপিত আঁখি, নযনে বহিবে অশ্ৰুধাৰ। ৱৃন্দাৰ নিদেশ পাৱ, দোহাৰ নিকটে জাব, হেন দিন হইবে আমাৰ।। শ্ৰীৰূপমঞ্জৰী সখী, মোৰে অনাথিনী দেখি, ৰাখিবে ৰাতুল দু’টি পায। নৰোত্তমদাস ভণে, প্ৰিয নৰ্ম্ম সখীগণে, কবে দাসী কৰিবে আমায।।৩১।।
হৰি হৰি ! আৰ কি এমন দশা হৱ। ছাডিযা পুৰুষ দেহ, কবে প্ৰকৃতি হব, দুঁহু অংগে চন্দন পৰাৱ।। টানিযা বাঁধিৱ চূডা, নৱ গুঞ্জাহাৰে বেডা, নানা ফুলে গাঁথি দিৱ হাৰ। পীতৱসন অংগে, পৰাইৱ সখী সংগে, ৱদনে তাম্বুল দিৱ আৰ।। দুঁহু ৰূপ মনোহাৰী, হেৰৱ নযন ভৰি, নীলাম্বৰে ৰাই সাজাইযা। নৱৰত্ন জডি আনি, বাঁধিৱ ৱিচিত্ৰ ৱেণী, তাহে ফুলমালতী গাঁথিযা।। সে না ৰূপ মাধুৰী, দেখিৱ নযন ভৰি, এই কৰি মনে অভিলাষ। জয ৰূপ সনাতন, দেহ মোৰে এই ধন, নিৱেদয নৰোত্তমদাস।।৩২।।
প্ৰাণেশ্ৱৰি ! এইবাৰ কৰুণা কৰ মোৰে। দশনেতে তৃণ ধৰি, অঞ্জলি মস্তকে ধৰি, এইজন নিৱেদন কৰে।। প্ৰিয সহচৰী সংগে, সেৱন কৰিব ৰংগে, অংগে ৱেশ কৰিবেক সাধে। ৰাই এই সেৱা কাজে, নিজ পদ পংকজে, প্ৰিয সহচৰী গণ মাঝে।। সুগন্ধি চন্দন, মণিময আভৰণ, কৌশিক ৱসন নানা ৰংগে। এই সব সেৱা জাঁৰ, জেন হঙ তাঁৰ, অনুক্ষণ থাকি তাঁৰ সংগে।। জল সুৱাসিত কৰি, ৰতন ভৃংগাৰে ভৰি, কৰ্পূৰ ৱাসিত গুযা পান। এ সব সাজাইযা ডালা, লৱংগ মালতী মালা, ভক্ষ্য দ্ৰৱ্যনানা অনুপাম।। সখীৰ ইংগিত হবে, এ সব আনিযা কবে, যোগাইৱ ললিতা কে কাছে। নৰোত্তমদাস কয, এই জেন মোৰ হয, দাঁডাইযা ৰহু সখীৰ পাছে।।৩৩।।
প্ৰাণেশ্ৱৰি ! কবে মোৰ হবে কৃপাদিঠি । অৰুণ কমল দলে, শেজ বিছাইৱ, বসাৱৱ কিশোৰ কিশোৰী। অলকা আৱৃতমুখ, পংকজ মনোহৰ, মৰকত শ্যাম হেম গোৰী।। আজ্ঞায আনিযা কবে, ৱিৱিধ ফূলৱৰ, শুনৱ ৱচন দুঁহু মিঠি। মৃগমদ তিলক, সিন্দুৰ বনাযৱ, লেপৱ চন্দন গন্ধে। গাঁথি মালতী ফূল, হাৰ পহিৰা-ওৱ, ধাওযায মধুকৰ ৱৃন্দে। ললিতা কবে মোৰ, ৱীজন দেওযৱ, ৱীজৱ মাৰুত মন্দে।। শ্ৰমজল সকল, মিটিৱ দুঁহু কলেৱৰ, হেৰৱ পৰম আনন্দে। নৰোত্তমদাস, আশ পদ পংকজ, সেৱন মাধুৰী-পানে। হোওযৱ হেন দিন, না দেখিযে কোন চিহ্ন, দুঁহুজন হেৰৱ নযানে।।৩৪।।
হৰি হৰি ! মনোৰথ ফলিবে আমাৰে। কুসুমিত ৱৃন্দাৱনে, নাচত শিখগণে, পিককুল ভ্ৰমৰ ঝংকাৰে। প্ৰিয সহচৰী সংগে, গাইযা জাইযে ৰংগে, মনোহৰ নিকুঞ্জ কুটীৰে।। দুঁহুক মন্থৰ গতি, কৌতুকে হেৰৱ অতি, অংগ ভৰি পুলক অন্তৰে। চৌদিকে সখীৰ মাঝে, ৰাধিকাৰ ইংগিতে, চিৰুণী লইযা কৰে কৰি।। কুটিল কুন্তল সব, ৱিথৰিযা আঁচৰৱ, বনাইৱ ৱিচিত্ৰ কবৰী। মৃগমদ মলযজ, সব অংগে লেপৱ, পৰাইৱ মনোহৰ হাৰ। চন্দন কুংকুমে, তিলক বনাইৱ, হেৰৱ মুখ সুধাকৰ।। নীলপট্টাম্বৰ, জতনে পৰাইৱ, পাযে দিৱ ৰতন মঞ্জীৰে। ভৃংগাৰেৰ জলে ৰাংগা, চৰণ ধোযাইৱ, মুছৱ আপন চিকুৰে।। কুসুম কমল দলে, শেজ বিছাইৱ, শযন কৰাব দোংহাকাৰে। ধৱল চামৰ আনি, মৃদু মৃদু ৱীজব, ছৰমিত দুঁহুক শৰীৰে।। কনক সম্পুট কৰি, কৰ্পূৰ তাম্বুল ভৰি, জোগাইৱ দোংহাৰ ৱদনে। অধৰ সুধাৰসে, তাম্বুল সুবাসে, ভোখব অধিক জতনে।। শ্ৰীগুৰুকৰুণাসিন্ধু, লোকনাথ দীনবন্ধু, মুই দিকে কৰ অৱধান। ৰাধাকৃষ্ণ ৱৃন্দাৱন, প্ৰিয নৰ্ম্ম সখীগণ, নৰোত্তম মাগে এই দান।।৩৫।।
হৰি হৰি ! কবে মোৰ হইবে সুদিন। গোৱৰ্দ্ধন গিৰিৱৰে, পৰম নিভৃত ধৰে, ৰাই কানু কৰাব শযন।। ভৃংগাৰেৰ জলে ৰাঁগা, চৰণ ধোযাইৱ, মুছাৱ আপন চিকুৰে। কনক সম্পুট কৰি, কৰ্পূৰ তাম্বুল পুৰি, জোগাইৱ দুহুঁক অধৰে।। প্ৰিয সখীগণ সংগে, সেৱন কৰিব ৰংগে, চৰণ সেৱিব নিজ কৰে। দুহুঁক কমল দিঠি, কৌতুকে হেৰৱ সুঠি, দুঁহু অংগ পুলক অন্তৰে।। মল্লিকা মালতী যূথী, নানা ফূলে মালা গাঁথি, কবে দিব দোংহাৰ গলায। সোনাৰ কটোৰা কৰি, কৰ্পূৰ চন্দন ভৰি, কবে দিব দোংহাকাৰ গায।। আৰ কবে এমন হব, দুঁহু মুখ নিৰখিৱ, লীলাৰস নিকুঞ্জ শযনে। শ্ৰীকুন্দলতাৰ সংগে, কেলি কৌতুক ৰংগে, নৰোত্তম কৰিবে শ্ৰৱণে।।৩৬।।
প্ৰভু হে ! এইবাৰ কৰহ কৰুণা। জুগল চৰণ দেখি, সফল কৰিব আঁখি, ঐই মোৰ মনেৰ কামনা।। নিজ পদ সেৱা দিৱা, নাহি মোৰে উপেখিৱা, দুঁহু পঁহু কৰুণা সাগৰ। দুঁহু বিনু নাহি জানো, এই বড ভাগ্য মানো, মুই বড পতিত পামৰ।। ললিতা আদেশ পাঞা, চৰণ সেৱিব জাঞা, প্ৰিয সখী সংগে হয মনে। দুঁহু দাতা শিৰোমণি, অতি দীন মোৰে জানি, নিকটে চৰণ দিবে দানে।। পাব ৰাধাকৃষ্ণ পা, ঘুচিবে মনেৰ ঘা, দূৰে জাবে এ সব ৱিকল। নৰোত্তমদাসে কয, এই ৱাঁছা সিদ্ধি হয, দেহ-প্ৰাণ সকল সফল।।৩৭।।
হৰি হৰি ! কি মোৰ কৰম অনুৰত। ৱিষযে কুটিল মতি, সত্সংগে না হৈল ৰতি, কি সে আৰ তৰিৱাৰ পথ।। স্ৱৰূপ সনাতন ৰূপ, ৰঘুনাথ ভট্টযুগ, লোকনাথ সিদ্ধান্ত সাগৰ। শুনিতাম সে সব কথা, ঘূচিত মনেৰ ৱ্যথা, তবে ভাল হইত অন্তৰ।। জখন গৌৰ নিত্যানন্দ, অদ্ৱৈতাদি ভক্তৱৃন্দ, নদীযা নগৰে অৱতাৰ। তখন না হৈল জন্ম, এবে দেহে কিবা কৰ্ম্ম, মিছা মাত্ৰ বহি ফিৰি ভাৰ।। হৰিদাস আদি বুলে, মহোত্সৱ আদি কৰে, ন হেৰিনু সে সুখ ৱিলাস। কি মোৰ দুঃখেৰ কথা, জনম গোঙানু ৱৃথা, ধিক্-ধিক্ নৰোত্তমদাস।।৩৮।।
শ্ৰীৰূপ মঞ্জৰী পদ, সেই মোৰ সম্পদ, সেই মোৰ ভজন পূজন। সেই মোৰ প্ৰাণধন, সেই মোৰ আভৰণ, সেই মোৰ জীৱনেৰ জীৱন।। সেই মোৰ ৰসানিধি, সেই মোৰ বাঁছা সিদ্ধি, সেই মোৰ ৱেদেৰ ধৰম। সেই ৱ্ৰত সেই তপ, সেই মোৰ মন্ত্ৰ জপ, সেই মোৰ ধৰম কৰম।। অনুকূল হবে ৱিধি, সে পদ হইবে সিদ্ধি, নিৰখিৱ এ দুই নযানে। সে ৰূপ মাধুৰী ৰাশি, প্ৰাণ কুৱলয শশি, প্ৰফুল্লিত হবে নিশি দিনে।। তুযা অদৰ্শন অহি, গৰলে জাৰল দেহী, চিৰ দিন তাপিত জীৱন। হা হা প্ৰভু ! কৰ দযা, দেহ মোৰে পদ ছাযা, নৰোত্তম লইল শৰণ।।৩৯।।
শুনিযাছি সাধু মুখে বলে সৰ্ৱজন। শ্ৰীৰূপ কৃপায মিলে যুগল চৰণ।। হা হা প্ৰভু সনাতন গৌৰ পৰিৱাৰ। সবে মিলি ৱাঁছা পূৰ্ণ কৰহ আমাৰ।। শ্ৰীৰূপেৰ কৃপা জেন আমা প্ৰতি হয। সে পদ আশ্ৰয জাৰ সেই মহাশয।। প্ৰভু লোকনাথ কবে সংগে লইযা জাবে। শ্ৰীৰূপেৰ পাদ পদ্মে মোৰে সমৰ্পিৱে।। হেন কি হইবে মোৰ নৰ্ম্ম সখী গণে। অনুগত নৰোত্তমে কৰিবে শাসনে।।৪০।।
এই নৱ দাসী বলি শ্ৰীৰূপ চাঁহিবে। হেন শুভ ক্ষণ মোৰ কত দিনে হবে।। শীঘ্ৰ আজ্ঞা কৰিৱেন “দাসী এথা আয। সেৱাৰ সুসজ্জা কাৰ্য কৰহ ত্ৱৰায”।। আনন্দিত হঞা হিযা তাঁৰ আজ্ঞা বলে। পৱিত্ৰ মনেতে কাৰ্য কৰিৱ তত্কালে।। সেৱাৰ সামগ্ৰী ৰত্ন থালেতে কৰিযা। সুৱাসিত ৱাৰি স্ৱৰ্ণ ঝাৰিতে পুৰিযা।। দুঁহাৰ সম্মুখে লযে দিব শীঘ্ৰ গতি। নৰোত্তমেৰ দশা কবে হইবে এমতি।।৪১।।
শ্ৰীৰূপ পশ্চাতে আমি ৰহিব ভীত হঞা। দোংহে পুনঃ কহিবেন আমা পানে চাঞা।। সদয হৃদযে দোংহে কহিবেন হাসি। কোথায পাইলে ৰূপ ! এই নৱ দাসী।। শ্ৰীৰূপমঞ্জৰী তবে দোংহ ৱাক্য শুনি। মংজুলালী দিল মোৰে এই দাসী আনি।। অতি নম্ৰচিত্ত আমি ইহাৰে জানিল। সেৱা কাৰ্য্য দিযা তবে হেথায ৰাখিল।। হেন তত্ত্ৱ দোহাকাৰ সাক্ষাতে কহিযা। নৰোত্তমে সেৱায দিবে নিযুক্ত কৰিযা।।৪২।।
হা হা প্ৰভু ! লোকনাথ ! ৰাখ পাদ দ্ৱন্দে। কৃপা দৃষ্টে চাহ যদি হইযা আনন্দে।। মনোৱাঁছা সিদ্ধি তবে হঙ পূৰ্ণতৃষ্ণ। হেথায চৈতন্য মিলে সেৱা ৰাধাকৃষ্ণ।। তুমি না কৰিলে দযা কে কৰিবে আৰ। মনেৰ ৱাসনা পূৰ্ণ কৰ এই বাৰ।। এ তিন সংসাৰে মোৰ আৰ কেহ নাই। কৃপা কৰি নিজ পদ তলে দেহ ঠাঞি।। ৰাধাকৃষ্ণ লীলা গুণ গাঙ ৰাত্ৰি দিনে। নৰোত্তম ৱাঁছা পূৰ্ণ নহে তুযা বিনে।।৪৩।।
লোকনাথ প্ৰভু ! তুমি দযা কৰ মোৰে। ৰাধাকৃষ্ণ চৰণে জেন সদা চিত্ত স্ফুৰে।। তোমাৰ সহিতে থাকি সখীৰ সহিতে। এই ত ৱাসনা মোৰ সদা উঠে চিতে।। সখীগণ জ্যেষ্ঠ জেংহো তাঁহাৰ চৰণে। মোৰে সমৰ্পিবে কবে সেৱাৰ কাৰণে।। তবে সে হইবে মোৰ ৱাঞ্ছিত পূৰণ। আনন্দে সেৱিত দোংহাৰ যুগল চৰণ।। শ্ৰীৰূপমঞ্জৰি সখি ! কৃপা দৃষ্টে চাঞা। তাপি নৰোত্তমে সিংচ সেৱামৃত দিঞা।।৪৪।।
হা হা ! কৰ দযা কৰুণা তোমাৰ। মিছা মাযা জ্ৱালে তনু দহিছে আমাৰ।। কবে হেন দশা হবে সখী সংগ পাব। ৱৃন্দাৱনে ফূল গাঁথি দোংহাকে পৰাব।। সম্মুখে বসিযা কবে চামৰ ঢুলাব। অগুৰু চন্দন গন্ধ দোংহ অংগে দিব।। সখীৰ আনায কবে তাম্বুল জোগাব। সিন্দূৰ তিলক কবে দোংহাকে পৰাব।। ৱিলাস কৌতুক কেলি দেখিব নযনে। চন্দ্ৰমুখ নিৰখৱ বসাযে সিংহাসনে।। সদা সে মাধুৰী দেখি মনেৰ লালসে। কত দিনে হবে দযা নৰোত্তমদাসে।।৪৫।।
হৰি হৰি ! কবে হেন দশা হবে মোৰ। সেৱিৱ দোংহাৰ পদ আনন্দে ৱিভোৰ।। ভ্ৰমৰ হইযা সদা ৰহিৱ চৰণে। শ্ৰীচৰণামৃত সদা কৰিৱ আস্ৱাদনে।। এই আশা কৰি আমি জত সখীগণ। তোমাদেৰ কৃপায হয ৱাঁছিত পূৰণ।। বহুদিনে ৱাঁছা কৰি পূৰ্ণ জাতে হয। সবে মেলি দযা কৰ হইযা সদয।। সেৱা আশে নৰোত্তম কাঁদে দিৱা-নিশি। কৃপা কৰি কৰ মোৰে অনুগত দাসী।।৪৬।।
জয জয শ্ৰীকৃষ্ণচৈতন্য নিত্যানন্দ। জযাদ্ৱৈতচন্দ্ৰ জয গৌৰভক্তৱৃন্দ।। কৃপা কৰি সবে মেলি কৰহ কৰুণা। অধম পতিত জনে না কৰিহ ঘৃণা।। এ তিন সংসাৰ মাঝে তুযা পদ সাৰ। ভাৱিযা দেখিনু মনে গতি নাহি আৰ।। সে পদ পাবাৰ আশে খেদ উঠে মনে। ৱ্যাকুল হৃদয সদা কৰিযে ক্ৰন্দনে।। কি ৰূপে পাইব কিছু না পাই সন্ধান। প্ৰভু লোকনাথ-পদ নাহিক স্মৰণ।। তুমি ত দযাল প্ৰভু চাহ এক বাৰ। নৰোত্তম হৃদযেৰ ঘুচাও অন্ধকাৰ।।৪৭।।
কবে কৃষ্ণধন পাৱ, হিযাৰ মাঝাৰে থোৱ, জুডাইৱ এ পাপ পৰাণ। সাজাইযা দিৱ হিযা, বসাইৱ প্ৰাণপ্ৰিযা, নিৰখিৱ সে চন্দ্ৰৱদান।। হে সজনি! কবে মোৰ হইৱে সুদিন। সে প্ৰাণনাথেৰ সংগে, কবে ৱা ফিৰিৱ ৰংগে, সুখময যমুনা পুলিন।। ললিতা ৱিশাখা নিযা, তাঁহাৰে বৈঠিৱ গিযা, সাজাইৱ নানা উপহাৰ। সদয হইযা ৱিধি, মিলাইৱে গুণনিধি, হেন ভাগ্য হইৱে আমাৰ।। দাৰুণ ৱিধিৰ নাট, ভাংগিল প্ৰেমেৰ হাট, তিল মাত্ৰ না ৰাখিল তাৰ। কহে নৰোত্তমদাস, কি মোৰ জীৱনে আশ, ছাডি গেল ব্ৰজেন্দ্ৰকুমাৰ।।৪৮।।
এই বাৰ পাইলে দেখা চৰণ দুখানি। হিযাৰ মাঝাৰে ৰাখি জুডাৱ পৰাণী।। তাৰে না দেখিযা মোৰ মনে বড তাপ। অনলে পশিব কিংৱা জলে দিৱ ঝাঁপ।। মুখেৰ মুছাৱ ঘাম খাওযাৱ পানগুযা। ঘামেতে বাতাস দিৱ চন্দনাদি চুযা।। ৱৃন্দাৱনেৰ ফুলেৰ গাঁথিযা দিৱ হাৰ। বনাইযা বাঁধিৱ চূডা কুন্তলেৰ ভাৰ।। কপালে তিলক দিৱ চন্দনেৰ চাঁদ। নৰোত্তমদাস কহে পিৰীতেৰ ফাঁদ।।৪৯।।
গোৰা পহুঁ না ভজিযা মৈনু। প্ৰেমৰতন ধন হেলায হাৰাইনু।। অধম যতন কৰি ধন তেযাগিনু। আপন কৰম দোষে আপনি ডুবিনু।। সত্সংগ ছাডি কৈলু অসতে ৱিলাস। তে কাৰণে লাগিল জে কৰ্ম্ম বন্ধ ফাঁস।। ৱিষয ৱিষম ৱিষ সতত খাইনু। গৌৰ কীৰ্তন ৰসে মগন না হৈনু।। কেন ৱা আছযে প্ৰাণ কি সুখ পাইযা। নৰোত্তমদাস কেন না গেল মৰিযা।।৫০।।
ৱৃন্দাৱন ৰম্য স্থান, দিৱ্য চিন্তামণি ধাম, ৰতন মন্দিৰ মনোহৰ। আৱৃত কালিন্দী নীৰে, ৰাজহংস কেলি কৰে, তাহে শোভে কনক কমল।। তাৰ মধ্যে হেম পীঠ, অষ্ট দলে ৱেষ্টিত, অষ্টদলে প্ৰধান নাযিকা। তাৰ মধ্যে ৰত্নাসনে, ৱসি আছেন দুই জনে, শ্যাম সংগে সুন্দৰী ৰাধিকা।। ও ৰূপ লাৱণ্য ৰাশি, অমিয পডিছে খসি, হাস্য পৰিহাস সম্ভাষণে। নৰোত্তমদাসে কয, নিত্যলীলা সুখময, সদায স্ফুৰুক মোৰ মনে।।৫১।।
কদম্ব তৰুৰ ডাল, নামিযাছে ভূমে ভাল, ফুটিযাছে ফুল সাৰি সাৰি। পৰিমলে ভৰল সকল ৱৃন্দাৱনে, কেলি কৰে ভ্ৰমৰা ভ্ৰমৰী, ৰাইকানু ৱিলাসই ৰংগে।। কিৱা ৰূপ লাৱণি, ৱৈদগ্ধ খনি ধনি, মণিময আভৰণ অংগে। ৰাধাৰ দক্ষিণ কৰ, ধৰি প্ৰিয গিৰিধৰ, মধুৰ মধুৰ চলি জায।। আগে পাছে সখীগণ, কৰে ফুল ৱৰিষণ, কোন সখী চামৰ ঢুলায। পৰাগে ধূসৰ স্থল, চন্দ্ৰ কৰে সুশীতল, মণিময ৱেদীৰ উপৰে।। ৰাইকানু কৰ জোডি, নৃত্য কৰে ফিৰিফিৰি, পৰশে পুলকে তনু ভৰে। মৃগমদ চন্দন, কৰে কৰি সখীগণ, বৰিখযে ফুল গন্ধৰাজে।। শ্ৰম জল বিন্দু, শোভা কৰে মুখ ইন্দু, অধৰে মুৰলী নাহি বাজে। হাস ৱিলাস ৰস, সৰল মধুৰ ভাষ, নৰোত্তম মনোৰথ ভৰু।। দুঁহুক ৱিচিত্ৰ ৱেষ, কুসুমে ৰচিত কেশ, লোচন মোহন লীলা কৰু।।৫২।।
আজি ৰসে বাদৰ নিশি। প্ৰেমে ভাসি সব ৱৃন্দাৱনৱাসী।। শ্যাম ঘন বৰখিযে প্ৰেম সুধাধাৰ। কোৰে ৰংগিণী ৰাধা ৱিজুৰী সংচাৰ।। প্ৰেমে পিছল পথ গমন ভেল বংক। মৃগ মদ চন্দন কুংকুমে ভেল পংক।। দিগ ৱিদিগ নাহি-প্ৰেমেৰ পাথাৰ। ডুবিল নৰোত্তম না জানে সাঁতাৰ।।৫৩।।
হে দেহে নাগৰ ৱৰ, শুন ওহে মুৰলীধৰ, নিৱেদন কৰি তুযা পাযে। চৰণ নখৰ মণি, জেন চাঁদিৰ গাঁথনি, ভাল শোভে আমাৰ গলায।। শ্ৰীদাম সুদাম সংগে, জখন বনে জাও ৰংগে, তখন আমি দুআৰে দাঁডাযে। মনে কৰি সংগে জাই, গুৰু জনাৰ ভয পাই, আঁখি ৰহিল তুযা পানে চেযে।। চাই নৱীন মেঘ পানে, তুযা বঁধু ! পডে মনে, এলাইলে কেশে নাহি বাঁধি। ৰন্ধন শালাতে জাই, তুযা বঁধু গুণ গাই, ধুঁযাৰ জলনা কৰি কাঁদি।। মণি নও মাণিক নও, আঁচলে বাঁধিলে ৰও, ফুল নও জে কেশে কৰি ৱেশ। নাৰী না কৰিৱ ৱিধি, তুযা হেন গুণনিধি লইযা ফিৰিতাম দেশে দেশে।। অগুৰু চন্দন হইতাম, তুযা অংগে মাখা ৰইতাম, ঘামিযা পডিতাম ৰাঁগা পায। কি মোৰ মনেৰ সাধ, ৱামন হযে চাঁদে হাত, ৱিধি কি সাধ পুৰাৱে আমাৰ।। নৰোত্তম দাসে কয, তোমাৰ উচিত হয, তুমি আমায না ছাডিহ দযা। জে দিন তোমাৰ ভাৱে, আমাৰ এ দেহ জাৱে, সেই দিনে দেও পদ ছাযা।।৫৪।।
হৰি বলিৱ আৰ মদনমোহন হেৰিব গো। এই ৰূপে ব্ৰজেৰ পথে কবে চলিব গো।। জাৱ জো ব্ৰজেন্দ্ৰপুৰ, হব গোপিকাৰ নূপুৰ, তাদেৰ চৰণে মধুৰ-মধুৰ বাজিব গো। ৱিপিনে ৱিনোদ খেলা, সংগেতে ৰাখালেৰ মেলা, তাঁদিৰ চৰণেৰ ধূলা মাখিব গো।। ৰাধাকৃষ্ণেৰ ৰূপ মাধুৰী, হেৰিব দু নযন ভৰি, নিকুঞ্জেৰ দ্ৱাৰে দ্ৱাৰী ৰহিব গো। তোমৰা সব ব্ৰজৱাসী, পুৰাও মনেৰ অভিলাষই, কবে শ্ৰীকৃষ্ণেৰ বাঁশী শুনিৱ গো।। এই দেহ অন্তিম কালে, ৰাখিব শ্ৰীযমুনাৰ জলে, জয ৰাধা শ্ৰীকৃষ্ণ বোলে ভাসিব গো। কহে নৰোত্তমদাস, না পূৰিল অভিলাষ, কবে হাম ব্ৰজৱাস কৰিব গো।।৫৫।।