શ્રીશ્રીકૃષ્ણચૈતન્યનિત્યાનન્દૌ જયતઃ
શ્રીશ્રીનરોત્તમ ઠાકુર મહાશય—વિરચિત શ્રીનરોત્તમ-પ્રાર્થના
‘ગૌરાંગ’-બલિતે હવે પુલક શરીર। ‘હરિ-હરિ’-બલિતે નયને બહે નીર।। આર કબે નિતાઈચાઁદ કરુણા કરિવે। સંસાર વાસના મોર કબે તુચ્છ હવે।। વિષય છાડિયા કબે શુદ્ધ હવે મન। કબે હામ હેરવ સેઇ વૃન્દાવન।। રૂપ-રઘુનાથ-પદે હવે આકૃતિ। કબે હામ બુઝવ સે યુગલ-પિરીતિ।। રૂપ-રઘુનાથ-પદે રહુ મોર આશ। પ્રાર્થના કરયે સદા નરોત્તમદાસ।।૧।।
હરિ ! હરિ ! કિ મોર કરમ અતિ મન્દ। બ્રજે રાધાકૃષ્ણ પદ, ના સેવિનુ તિલ આધ, ના બુઝિનુ રાગેર સમ્બન્ધ।। સ્વરૂપ સનાતન રૂપ, રઘુનાથ ભટ્ટ-યુગ, ભૂગર્ભ શ્રીજીવ લોકનાથ। ઇહાઁ સબાર પાદ-પદ્મ, ના સેવિનુ તિલ આધ, કિસે મોર પુરિવેક સાધ।। કૃષ્ણદાસ કવિરાજ, રસિક ભકત માઝ, જે રચિલ ચૈતન્ય-ચરિત। ગૌર ગોવિન્દ લીલા, શુનિલે ગલયે શિલા, ના ડુબિલ તાહે મોર ચિત્ત।। તાહાર ભક્તેર સંગ, તાંર સંગે જાંર સંગ, તાર સંગે નહિલ કેન વાસ। કિ મોર દુઃખેર કથા, જનમ ગોઙાનુ વૃથા, ધિક્ ધિક્ નરોત્તમદાસ।।૨।।
રાધાકૃષ્ણ ! નિવેદન એઇ જન કરે। દોંહ અતિ રસમય, સકરુણ હૃદય, અવધાન કર નાથ મોરે। હે કૃષ્ણ ગોકુલ ચન્દ્ર, હે ગોપી પ્રાણ વલ્લભ, હે હે કૃષ્ણપ્રિયા શિરોમણિ। હેન ગૌરી શ્યામ ગાય, શ્રવણે પરશ પાય, ગુન શુનિ જુડાય પરાણ।। અધમ દુર્ગતિ જને, કેવલ કરુણા મને, ત્રિભુવને એ યશ ખેયાતિ। શુનિયા સાધુર મુખે, શરણ લઇનુ સુખે, ઉપક્ષિલે નાહિ મોર ગતિ।। જય રાધે જય કૃષ્ણ, જય જય રાધે કૃષ્ણ, કૃષ્ણ કૃષ્ણ જય જય રાધે। અંજલિ મસ્તકે ધરિ, નરોત્તમ ભૂમે પડિ, કહે દોંહે પુરાઓ મન સાધે।।૩।।
હરિ ! હરિ ! હેન દિન હઇવે આમાર। દુહુઁ અંગ નિરખિવ, દુહુઁ અંગ પરશિવ, સેવન કરિવ દોંહાકાર।। લલિતા વિશાખા સંગે, સેવન કરિવ રંગે, માલા ગાંથિ દિવ નાના ફૂલે। કનક સમ્પુટિ કરિ, કર્પૂર તામ્બુલ ભરિ, યોગાઇવ વદન-કમલે।। રાધાકૃષ્ણ શ્રીચરણ, સેઇ મોર પ્રાણધન, સેઇ મોર જીવન ઉપાય। જય પતિત-પાવન, દેહ મોરે એઇ ધન, તુયા બિને અન્ય નાહિ ભાય।। શ્રીગુરુ કરુણા-સિન્ધુ, અધમ જનાર બન્ધુ, લોકનાથ લોકેર-જીવન। હા હા પ્રભુ ! કર દયા, દેહ મોરે પદ છાયા, નરોત્તમ લઇલ શરણ।।૪।।
હરિ હરિ ! વિફલે જનમ ગોઙાઇનુ। મનુષ્ય જનમ પાઇયા, રાધાકૃષ્ણ ના ભજિયા, જાનિયા શુનિયા વિષ ખાઇનુ।। ગોલોકેર પ્રાણધન, હરિનામ સંકીર્તન, રતિ ના જન્મિલ કેને તાય। સંસાર વિષાનલે, દિવા નિશિ હિયા જ્વલે, જુડાઇતે ના કૈનુ ઉપાય।। બ્રજેન્દ્રનન્દન જેઈ, શચીસુત હૈલ સેઈ, બલરામ હઇલ નિતાઇ। દીન હીન જત છિલ, હરિનામે ઉદ્ધારિલ, તાર સાક્ષી જગાઇ-માધાઇ।। હા હા પ્રભુ નન્દસુત, વૃષભાનુસુતા યુત, કરુણા કરહ એઇ બાર। નરોત્તમદાસ કય, ના ઠેલિહ રાંગા પાય, તોમા બિને કે આછે આમાર।।૫।।
હરિ હરિ કબે મોર હઇવે સુદિન। ભજિબ સે રાધાકૃષ્ણ હઞા પ્રેમાધીન।। સુયન્ત્રે મિશાયે ગાવ સુમધુર તાન। આનન્દે કરિવે દોંહાઈ રૂપગુણ ગાન।। રાધિકા ગોવિન્દ બલિ કાંદિબ ઉચ્ચૈઃ સ્વરે। ભિજિયે સકલ અંગ નયનેર નીરે।। એઇ બાર કરુણા કર લલિતા વિશાખા। સખ્ય ભાવે મોર પ્રભુ સુબલાદિ સખા।। સબે મિલિ કર દયા પુરુક મોર આશ। પ્રાર્થના કરયે સદા નરોત્તમદાસ।।૬।।
પ્રાણેશ્વર નિવેદન એઇ જન કરે। ગોવિન્દ ગોકુલચન્દ્ર, પરમ આનન્દકન્દ, ગોપીકુલ-પ્રિય દેખ મોરે।। તુયા પ્રિય પદસેવા, એઇ ધન મોરે દિયા, તુમિ પ્રભુ કરુણાર નિધિ। પરમ મંગલ યશ, શ્રવણે પરમ રસ, કાર કિવા કાર્ય્ય નહે સિદ્ધિ।। દારુણ સંસાર ગતિ, વિષયેતે લુબ્ધ મતિ, તુયા વિસ્મરણ શૂલ બુકે। જર જર તનુ મન, અચેતન અનુક્ષણ, જીયન્તે મરણ ભેલ દુઃખે।। મો બડ અધમ જને, કર કૃપા નિરીક્ષણે, દાસ કરિ રાખ વૃન્દાવને। શ્રીકૃષ્ણચૈતન્ય નામ, પ્રભુ મોર ગૌર-ધામ, નરોત્તમ લઇલ શરણે।।૭।।
ગોવિન્દ ગોપીનાથ ! કૃપા કરિ રાખ નિજ પદે। કામ ક્રોધ છય જને, લયે ફિરે નાના સ્થાને, વિષય ભુઞ્જાય નાના મતે।। હઇયા માયાર દાસ, કરિ નાના અભિલાષ, તોમાર સ્મરણ ગેલ દૂરે। અર્થ લાભ એઇ આશે, કપટ વૈષ્ણવ-વેશે, ભ્રમિયા બેડાઇ ઘરે-ઘરે।। અનેક દુઃખરે પરે, લયે છિલે બ્રજપુરે, કૃપા ડોર ગલાય બાઁધિયા। દૈવ માયા બલાત્કારે, ખસાઇયા સેઇ ડોરે, ભવ કૂપે દિલેક ડારિયા।। પુનઃ યદિ કૃપા કરિ, એ જનાર કેશે ધરિ, ટાનિયા તુલહ બ્રજધામે। તબે સે દેખિએ ભાલ, નતુ વા પરાણ ગેલ, કહે દીન દાસ નરોત્તમે।।૮।।
મોરે પ્રભુ મદનગોપાલ ! શ્રીગોવિન્દ ગોપીનાથ, તુમિ અનાથેર નાથ, દયા કરો મુઞિ અધમેરે। સંસાર સાગર ઘોરે, પડિયાછિ કારાગારે, કૃપા ડોરે બાન્ધિ લહ મોરે।। અધમ ચાણ્ડાલ આમિ, દયાર ઠાકુર તુમિ, સુનિયાછિ વૈષ્ણવેર મુખે। એ બડ ભરોસા મને, લયે ફેલ વૃન્દાવને, બંશીવટ જેન દેખિ સુખે।। કૃપા કર આગુ ગુરિ, લહ મોરે કેશે ધરિ, શ્રીયમુના દેહ પદ છાયા। અનેક દિનેર આશ, નહે જેન નૈરાશ, દયા કર ના કરિહ માયા।। અનિત્ય શરીર ધરિ, આપન-આપન કરિ, પાછે-પાછે શમનેર ભય। નરોત્તમદાસ ભને, પ્રાણ કાન્દે રાત્રિ દિને, પાછે બ્રજ પ્રાપ્તિ નાહિ હય।। ૯ ।।
ધન મોર નિત્યાનન્દ, પતિ મોર ગૌરચન્દ્ર, પ્રાણ મોર યુગલકિશોર। અદ્વૈત આચાર્ય્ય બલ, ગદાધર મોર કુલ, નરહરિ વિલાસઇ મોર।। વૈષ્ણવેર પદધૂલિ, તાહે મોર સ્નાન-કેલિ, તર્પણ મોર વૈષ્ણવેર નામ। વિચાર કરિયા મને, ભક્તિરસ આસ્વાદને, મધ્યસ્થ શ્રીભાગવતપુરાણ।। વૈષ્ણવેર ઉચ્છિષ્ટ, તાહે મોર મન નિષ્ઠ, વૈષ્ણવેર નામેતે ઉલ્લાસ। વૃન્દાવને ચબૂતરા, તાહે મોર મન ઘેરા, કહે દીન નરોત્તમદાસ।।૧૦ ।।
નિતાઇ પદ કમલ, કોટિ ચન્દ્ર સુશીતલ, જે છાયાય જગત જુડાય। હેન નિતાઇ બિને ભાઇ, રાધાકૃષ્ણ પાઇતે નાઇ, દૃઢ કરિ ધર નિતાઇયેર પાય।। સે સમ્બન્ધ નાહિં જાર, વૃથા જન્મ ગેલ તાર, સેઇ પશુ બડ દુરાચાર। નિતાઇ ના બલિલ મુખે, મજિલ સંસાર સુખે, વિદ્યા-કુલે કિ કરિવે તાર।। અહંકારે મત્ત હઇયા, નિતાઇ પદ પાસરિયા, અસત્યેર સત્ય કરિ માનિ। નિતાઇયેર કરુણા હબે, બ્રજે રાધાકૃષ્ણ પાવે, ભજ નિતાઇયેર ચરણ દુ ખાનિ।। નિતાઇ ચરણ સત્ય, તાઁહાર સેવક નિત્ય, નિતાઇ પદ સદા કર આશ। નરોત્તમ બડ દુઃખી, નિતાઇ મોરે કર સુખી, રાખ રાંગા ચરણેર પાશ।।૧૧।।
ભાઇ ભાઇ ! ભજ મોર ગૌરાંગચરણ। ના ભજિયા મૈનુ દુઃખે, ડુબિ ગૃહ વિષ કૂપે, દગ્ધ કૈલ એ પાઁચ પરાણ।। તાપત્રય વિષાનલે, અહર્નિશિ હિયા જ્વલે, દેહ સદા હય અચેતન। રિપુ વશ ઇન્દ્રિય હૈલ, ગોરા પદ પાસરિલ, વિમુખ હઇલ હેન ધન।। હેન ગૌર દયામય, છાડિ સબ લાજ ભય, કાય મને લઓ રે શરણ। પામર દુર્મતિ છિલ, તારે ગોરા ઉદ્ધારિલ, તારા હઇલ પતિત-પાવન।। ગોરા દ્વિજ નટરાજે, બાન્ધહ હૃદય માઝે, કિ કરિવે સંસાર શમન। નરોત્તમદાસ કહે, ગોરા સમ કેહ નહે, ના ભજિતે દેન પ્રેમ ધને।।૧૨।।
ગૌરાંગેર દુટી પદ, જાર ધન સમ્પદ, સે જાને ભકતિ-રસ સાર। ગૌરાંગેર મધુર લીલા, જાર કર્ણે પ્રવેશિલા, હૃદય નિર્મ્મલ ભેલ તાર।। જે ગૌરાંગેર નામ લય, તાર હય પ્રમોદય, તારે મુઞિ જાઇ બલિહારી। ગૌરાંગ ગુણેતે ઝુરે, નિત્ય લીલા તારે સ્ફુરે, સે જન ભકતિ અધિકારી।। ગૌરાંગેર સંગી-ગણે, નિત્ય-સિદ્ધ કરિ માને, સે જાય બ્રજેન્દ્રસુત પાશ। શ્રીગૌડમણ્ડલ ભૂમિ, જેબા જાને ચિન્તામણિ, તાર હય બ્રજ ભૂમે વાસ।। ગૌર પ્રેમ રસાણ્ર્વે, સે તરંગે જેવા ડુબે, સે રાધા-માધવ અન્તરંગ। ગૃહે વા બનેતે થાકે, હા ગૌરાંગ બોલે ડાકે, નરોત્તમ માગે તાર સંગ।।૧૩।।
શ્રીકૃષ્ણચૈતન્ય પ્રભુ ! દયા કર મોરે। તોમા બિને કે દયાલુ જગત સંસારે।। પતિત પાવન હેતુ તવ અવતાર। મો સમ પતિત પ્રભુ ના પાઇવે આર।। હા હા પ્રભુ નિત્યાનન્દ પ્રેમાનન્દ સુખી ! કૃપાવલોકન કર આમિ બડ દુઃખી।। દયા કર સીતાપતિ અદ્વૈત ગોસાઈં। તવ કૃપા બલે પાઇ ચૈતન્યનિતાઈ।। હા હા સ્વરૂપ સનાતન રૂપ રઘુનાથ। ભટ્ટ યુગ શ્રીજીવ હા પ્રભુ લોકનાથ।। દયા કર શ્રીઆચાર્ય પ્રભુ શ્રીનિવાસ। રામચન્દ્ર સંગ માગે નરોત્તમદાસ।।૧૪।।
જે આનિલ પ્રેમધન કરુણા પ્રચુર। હેન પ્રભુ કોથા ગેલા આચાર્ય્ય ઠાકુર।। કાઁહા મોર સ્વરૂપ રૂપ કાઁહા સનાતન। કાઁહા દાસ રઘુનાથ પતિત-પાવન।। કાઁહા મોર ભટ્ટયુગ કાઁહા કવિરાજ। એક કાલે કોથા ગેલા ગૌરા નટરાજ।। પાષાણે કુટિવ માથા અનલે પશિવ। ગૌરાંગ ગુણેર નિધિ કોથા ગેલે પાવ।। યે સબ સંગીર સંગે જે કૈલ વિલાસ। સે સંગ ના પાઞા કાઁદે નરોત્તમદાસ।।૧૫।।
હરિ હરિ ! બડ શેલ મરમે રહિલ। પાઇયા દુર્લ્લભ તનુ શ્રીકૃષ્ણભજન બિનુ, જન્મ મોર વિફલ હઇલ।। બ્રજેન્દ્રનન્દન હરિ, નવદ્વીપે અવતરિ, જગત ભરિયા પ્રેમ દિલ।। મુઞિ સે પામર મતિ, વિશેષ કઠિન અતિ, સેઇ મોર કરુણા નહિલ।। સ્વરૂપસનાતન રૂપ, રઘુનાથ ભટ્ટયુગ, તાહાતે ના હૈલ મોર રતિ।। દિવ્ય ચિન્તામણિ ધામ વૃન્દાવન હેન સ્થાન, સેઇ ધામે ના કૈનુ વસતિ।। વિશેષ વિષયે મતિ, નહિલ વૈષ્ણવે રતિ, નિરન્તર ખેદ ઉઠે મને।। નરોત્તમદાસ કહે, જીવાર ઉચિત નહે, શ્રીગુરુવૈષ્ણવ સેવા બિને।।૧૬।।
ઠાકુર વૈષ્ણવ પદ, અવનીર સમ્પદ, શુન ભાઈ હઞા એક મને।। આશ્રય લઇયા સેવે, સેઇ કૃષ્ણ ભક્તિ લભે, આર સબ મરે અકારણે।। વૈષ્ણવ ચરણ-જલ, પ્રેમભક્તિ દિતે બલ, આર કેહ નહે બલવન્ત।। વૈષ્ણવ ચરણ-રેણુ, મસ્તકે ભૂષણ બિનુ, આર નાહિ ભૂષણેર અન્ત।। તીર્થ જલ પવિત્ર ગુણે, લિખિયાછે પુરાણે, સે સબ ભક્તિર પ્રપંચન।। વૈષ્ણવેર પાદોદક, સમ નહે એઇ સબ, જાતે હય વાઞ્છિત પૂરણ।। વૈષ્ણવ સંગેતે મન, આનન્દિત અનુક્ષણ, સદા હય કૃષ્ણ પર સંગ।। દીન નરોત્તમ કાઁદે, હિયા ધૈર્ય નાહિ બાઁધે, મોરદશા કેન હૈલ ભંગ।।૧૭।।
ઠાકુર વૈષ્ણવગણ ! કરિ એઇ નિવેદન, મો બડ અધમ દુરાચાર।। દારુણ સંસાર નિધિ, તાહે ડુબાઇલ વિધિ, કેશે ધરિ મોરે કર પાર।। વિધિ બડ બલવાન, ના શુને ધરમ જ્ઞાન, સદાઇ કરમ પાશે બાઁધે।। ના દેખિ તારણ લેશ, જત દેખિ સબ ક્લેશ, અનાથ કાતરે તેઞિ કાઁદે।। કામ ક્રોધ લોભ મોહ મદ અભિમાન સહ, આપન-આપન સ્થાને ટાને।। આમાર ઐછન મન, ફિરે જેન અન્ધજન, સુપથ-વિષય નાહિ જાને।। ના લઇનુ સત મત, અસતે મજિલ ચિત્ત, તુયા પાયે ના કરિનુ આશ।। નરોત્તમદાસે કય, દેખિ શુનિ લાગે ભય, તરાઇયા લહ નિજ પાશ।।૧૮।।
એઇ બાર કરુણા કર વૈષ્ણવ ગોસાઞિ। પતિત-પાવન તોમા બિને કેહ નાઇ।। કાહાર નિકટે ગેલે પાપ દૂરે જાય। એમન દયાલ પ્રભુ કેવા કોથા પાય।। ગંગાર પરશ હઇલે પશ્ચાતે પાવન। દર્શને પવિત્ર કર એઇ તોમાર ગુણ।। હરિસ્થાને અપરાધે તારે હરિનામ। તોમા સ્થાને અપરાધે નાહિક એડાન।। તોમાર હૃદયે સદા ગોવિન્દ વિશ્રામ। ગોવિન્દ કહેન મમ વૈષ્ણવ પરાણ।। પ્રતિ જન્મે કરિ આશા ચરણેર ધૂલિ। નરોત્તમે કર દયા આપનાર બલિ।।૧૯।।
કિ રૂપે પાઇવ સેવા મુઇઁ દુરાચાર। શ્રીગુરુ વૈષ્ણવે રતિ ના હૈલ આમાર।। વિશેષ માયાતે મન મગન હઇલ। વૈષ્ણવેતે લેશ માત્ર રતિ ના જન્મિલ।। ગલે ફાઁસ દિતે ફિરે માયા સે પિશાચી। વિષયે ભુલિયા અન્ધ હૈનુ દિવા નિશિ।। ઇહારે કરિયા જય છાડાન ના જાય। સાધુ કૃપા બિના આર નાહિક ઉપાય।। અદોષ દરશિ પ્રભુ પતિત ઉદ્ધાર। એઇ બાર નરોત્તમે કરહ નિસ્તાર।।૨૦।।
હરિ હરિ ! કિ મોર કરમ અભાગ। વિફલે જન્મ ગેલ, હૃદયે રહિલ શેલ, નાહિ ભેલ હરિ અનુરાગ।। યજ્ઞદાન તીર્થસ્નાન, પુણ્ય-કર્મ જપધ્યાન, અકારણે સબે ગેલ મોહે। બુઝિલામ મને હેન, ઉપહાસ હય જેન, વસ્ત્રહીન અલંકાર દેહે।। સાધુમુખે કથામૃત, શુનિયા વિમલ ચિત્ત, નાહિ ભેલ અપરાધ કારણ। સતત અસત સંગ, સકલિ હઇલ ભંગ, કિ કરિવ આઇલે શમન।। શ્રુતિ સ્મૃતિ સદા કય, શુનિયાછિ એઇ હય, હરિ પદ અભય શરણ। જનમ લઇયા સુખે, કૃષ્ણ ના બલિનુ મુખે ના કરિનુ સે રૂપ ભાવન।। રાધાકૃષ્ણ દુહુઁ પાય, તનુ મન રહુ તાય, આર દૂરે જાઉક વાસના। નરોત્તમદાસે કય, આર મોર નાહિ ભય, તનુ મન સૌંપિનુ આપના।।૨૧।।
હરિ હરિ ! આર કિ એમન દશા હવ। એ ભવ સંસાર ત્યજિ, પરમ આનન્દે મજિ, આર કબે બ્રજભૂમે જાવ।। સુખમય વૃન્દાવન, કબે હવે દરશન, સે ધૂલિ લાગિબે કબે ગાય। પ્રેમે ગદ ગદ હૈઞા, રાધાકૃષ્ણ નામ લૈઞા, કાઁદિયા બેડાઇબ ઉભરાય।। નિભૃતે નિકુઞ્જે જાઞા, અષ્ટાંગે પ્રણામ હૈઞા, ડાકિબ હા રાધાનાથ બલિ। કબે યમુનાર તીરે, પરશ કરિબ નીરે, કબે પિબ કરપુટે તુલિ।। આર કબે એમન હબ, શ્રી રાસમણ્ડલે જાબ, કબે ગડાગડિ દિવ તાય। વંશીવટ છાયા પાઞા, પરમ આનન્દ હૈઞા, પડિયા રહિબ તાર છાય।। કબે ગોવર્દ્ધન ગિરિ, દેખિબ નયન ભરિ, કબે હબે રાધાકુણ્ડે વાસ। ભ્રમિતે ભ્રમિતે કબે, એ દેહ પતન હબે, કહે દીન નરોત્તમદાસ।।૨૨।।
હરિ હરિ ! આર કબે પાલટિબે દશા। એ સબ કરિયા વામે, જાવ વૃન્દાવન ધામે, એઇ મને કરિયાછિ આશા।। ધન-જન પુત્ર-દારે, એ સબ કરિયા દૂરે, એકાન્ત હઇયા કબે જાવ। સબ દુઃખ પરિહરિ, વૃન્દાવને વાસ કરિ, માધુકરી માગિયા ખાઇવ।। યમુનાર જલ જેન, અમૃત સમાન હેન, કબે પિબ ઉદર પૂરિયા। કબે રાધાકુણ્ડ જલે, સ્નાન કરિ કુતૂહલે, શ્યામકુણ્ડે રહિવ પડિયા।। ભ્રમિવ દ્વાદશ વને, રાસ કેલિ જે જે સ્થાને, પ્રેમાવેશે ગડાગડિ દિયા। સુધાઇવ જને-જને, બ્રજવાસિગણ સ્થાને, નિવેદિવ ચરણે ધરિયા।। ભજનેર સ્થાન કબે, નયન ગોચર હબે, આર જત આછે ઉપવન। તાર મધ્યે વૃન્દાવન, નરોત્તમદાસેર મન, આશા કરે યુગલચરણ।।૨૩।।
કરંગ કૌપીન લઞા, છેડા કાઁથા ગાય દિયા, તેયાગિબ સકલ વિષય। કૃષ્ણે અનુરાગ હબે, બ્રજેર નિકુઞ્જે કબે, જાઇયા કરિબ નિજાલય।। હરિ હરિ ! કબે મોર હઇબે સુદિન। ફલમૂલ વૃન્દાવને, ખાઞા દિવા-અવસાને, ભ્રમિવ હઇયા ઉદાસીન।। શીતલ યમુના જલે, સ્થાન કર કુતૂહલે, પ્રેમાવેશે આનન્દિત હઞા। બાહુર ઉપર બાહુ તુલિ, વૃન્દાવને કુલિ કુલિ, કૃષ્ણ બલિ બેડાબ કાઁદિયા।। દેખિવ સંકેત સ્થાન, જુડાબે તાપિત પ્રાણ, પ્રેમાવેશે ગડાગડિ દિવ। કાઁહા રાધા ! પ્રાણેશ્વરિ ! કાઁહા ગિરિવરધારિ, કાઁહા નાથ ! બલિયા ડાકિબ।। માધવી કુઞ્જેરોપરિ, સુખે બસિ શુક શારી, ગાઇવેક રાધાકૃષ્ણ રસ। તરુમૂલે બસિ તાહા શુનિ જુડાઇવે હિયા, કબે સુખે ગોઙાવ દિવસ।। શ્રીગોવિન્દ ગોપીનાથ, શ્રીમતી રાધિકા સાથ, દેખિવ રતન સિંહાસને। દીન નરોત્તમદાસ, કરિયે દુર્લભ આશ, એમતિ હઇબે કત દિને।।૨૪।।
હરિ હરિ ! કબે હવ વૃન્દાવનવાસી। નિરખિબ નયને યુગલ રૂપરાશિ।। ત્યજિયા શયન સુખ વિચિત્ર પાલંક। કબે બ્રજેર ધૂલાય ધૂસર હબે અંગ।। ષડરસ ભોજન દૂરે પરિહાર। કબે બ્રજે માગિયા ખાઇબ મધુકરી।। પરિક્રમા કરિયા બેડાબ બને બને। વિશ્રામ કરિબ જાઇ યમુના પુલિને।। તાપ દૂર કરિબ શીતલ વંશીવટે। (કબે) કુઞ્જે બૈઠબ હામ વૈષ્ણવ નિકટે।। નરોત્તમદાસ કહે કરિ પરિહાર। કબે વા એમન દશા હઇબે આમાર।।૨૫।।
આર કિ એમન દશા હબે। સબ છાડિ વૃન્દાવન જાબ।। આર કબે શ્રીરાસ મણ્ડલે। ગડાગડિ દિવ કુતૂહલે।। આર કબે ગોવર્દ્ધન ગિરિ। દેખિવ નયન યુગ ભરિ।। શ્યામકુણ્ડે રાધાકુણ્ડે સ્નાન। કરિ કબે જુડાબ પરાણ।। આર કબે યમુનાર જલે। મજ્જને હઇબ નિરમલે।। સાધુસંગે વૃન્દાવને વાસ। નરોત્તમદાસ કરે આશ।।૨૬।।
રાધા-કૃષ્ણ સેવોં મુઞિ જીવને મરણે। તાઁર સ્થાન તાઁર લીલા દેખો રાત્રિ દિને।। જે સ્થાને જે લીલા કરે યુગલ કિશોર। સખીર સંગિની હઞા તાહે હઙ ભોર।। શ્રીરૂપમઞ્જરી પદ સેવા નિરવધિ। તાઁર પાદપદ્મ મોર મન્ત્ર મહૌષધિ।। શ્રીરતિમઞ્જરી દેવિ ! મોરે કર દયા। અનુક્ષણ દેહ તુયા પાદપદ્મ છાયા।। શ્રીરસમઞ્જરી દેવિ ! કર અવધાન। અનુક્ષણ દેહ તુયા પાદ પદ્મ ધ્યાન।। વૃન્દાવને નિત્ય નિત્ય યુગલ-વિલાસ। પ્રાર્થના કરયે સદા નરોત્તમદાસ।।૨૭।।
રાધાકૃષ્ણ પ્રાણ મોર યુગલકિશોર। જીવને મરણે ગતિ આર નાહિ મોર।। કાલિન્દીર કૂલે કેલિ કદમ્બેર વન। રતન વેદીર ઉપર બસાવ દુજન।। શ્યામગૌરી અંગે દિવ (ચુયા) ચન્દનેર ગન્ધ। ચામર દુલાબ કબે હેરિવ મુખચન્દ્ર।। ગાઁથિયા માલતીર માલા દિવ દોંહાર ગલે। અધરે તુલિયા દિવ કર્પૂર તામ્બૂલે।। લલિતા વિશાખા આદિ જત સખીવૃન્દ। આજ્ઞાય કરિવ સેવા ચરણારવિન્દ।। શ્રીકૃષ્ણચૈતન્ય પ્રભુર દાસેર અનુદાસ। સેવા અભિલાષ કરે નરોત્તમદાસ।।૨૮।।
હરિ હરિ ! કબે મોર હઇબે સુદિન। કેલિ કૌતુક રંગે કરિબ સેવન।। લલિતા વિશાખા સને, જતેક સખીર ગણે। મણ્ડલી કરિબ દોંહા મેલિ। રાઇકાનુ કરે ધરિ, નૃત્ય કરે ફિરિ। નિરખિ ગોઙાવ કુતૂહલી।। અલસ વિશ્રામ ધરે, ગોવર્દ્ધન ગિરિવરે। રાઇ કાનુ કરિબે શયને। નરોત્તમદાસે કય, એઇ જેન મોર હય। અનુક્ષણ ચરણ સેવને।।૨૯।।
ગોવર્દ્ધન ગિરિવર, પરમ નિર્જ્જન સ્થલ, રાઇ કાનુ કરિબે શયને। લલિતા વિશાખા સંગે, સેવન કરિબ રંગે, સુખમય રાતુલ ચરણે।। કનક સમ્પુટ કરિ, કર્પૂર તામ્બુલ પુરિ, જોગાઇવ વદન કમલે।। મણિમય કિંકિણી, રતનનૂપુર આનિ, પરાઇવ ચરણ યુગલે।। કનક કટોરા પુરિ, કર્પૂર, ચન્દન ભરિ, કબે દિવ દુ જનાર ગાય।। મલ્લિકા માલતી યૂથી, નાના ફુલે માલા ગુથિ, કબે દિવ દોંહાર ગલાય।। સુવર્ણેર ઝારિ કરિ, રાધાકુણ્ડે જલ પુરિ, દોંહાકાર અંગેતે મખિબ। ગુરુ-રૂપા સખી વામે, ત્રિભંગ ભંગિમા ઠામે, ચામરેર બાતાસ કરિબ।। દોંહાર કમલ-આઁખિ, પુલક હઇયા દેખિ, દુઁહુ પદ પરશિવ કબે। ચૈતન્યદાસેર દાસ, મને માત્ર અભિલાષ, નરોત્તમદાસે સદા સ્ફુરે।।૩૦।।
હરિ હરિ ! આર કિ એમન દશા હવ। કબે વૃષભાનુપુરે, આહીરી ગોપેર ઘરે, તનયા હઇયા જનમિબ।। યાબટે આમાર કબે, એ પાણિગ્રહણ હબે, બસતિ કરિવ કબે તાય। સખીર પરમ શ્રેષ્ઠ, જે તાહાર હય પ્રેષ્ઠ, સેવન કરિવ તાર પાય।। તેંહ કૃપાવાન હૈયા, રાતુલ ચરણે લઞા, આમારે કરિબે સમર્પણ। સફલ હઇબે દશા, પુરિબે મનેર આશા, સેબિ દુહાર યુગલચરણ।। વૃન્દાવને દુઇ જન, ચતુર્દિકે સખીગણ, સેવન કરિવ અવશેષે। સખીગણ ચારિ ભિતે, નાના યન્ત્ર લૈયા હાથે, દેખિવ મનેર અભિલાષે।। દુઁઇ ચાઁદમુખ દેખિ, જુડાબે તાપિત આઁખિ, નયને બહિબે અશ્રુધાર। વૃન્દાર નિદેશ પાવ, દોહાર નિકટે જાબ, હેન દિન હઇબે આમાર।। શ્રીરૂપમઞ્જરી સખી, મોરે અનાથિની દેખિ, રાખિબે રાતુલ દુ’ટિ પાય। નરોત્તમદાસ ભણે, પ્રિય નર્મ્મ સખીગણે, કબે દાસી કરિબે આમાય।।૩૧।।
હરિ હરિ ! આર કિ એમન દશા હવ। છાડિયા પુરુષ દેહ, કબે પ્રકૃતિ હબ, દુઁહુ અંગે ચન્દન પરાવ।। ટાનિયા બાઁધિવ ચૂડા, નવ ગુઞ્જાહારે બેડા, નાના ફુલે ગાઁથિ દિવ હાર। પીતવસન અંગે, પરાઇવ સખી સંગે, વદને તામ્બુલ દિવ આર।। દુઁહુ રૂપ મનોહારી, હેરવ નયન ભરિ, નીલામ્બરે રાઇ સાજાઇયા। નવરત્ન જડિ આનિ, બાઁધિવ વિચિત્ર વેણી, તાહે ફુલમાલતી ગાઁથિયા।। સે ના રૂપ માધુરી, દેખિવ નયન ભરિ, એઇ કરિ મને અભિલાષ। જય રૂપ સનાતન, દેહ મોરે એઇ ધન, નિવેદય નરોત્તમદાસ।।૩૨।।
પ્રાણેશ્વરિ ! એઇબાર કરુણા કર મોરે। દશનેતે તૃણ ધરિ, અઞ્જલિ મસ્તકે ધરિ, એઇજન નિવેદન કરે।। પ્રિય સહચરી સંગે, સેવન કરિબ રંગે, અંગે વેશ કરિબેક સાધે। રાઇ એઇ સેવા કાજે, નિજ પદ પંકજે, પ્રિય સહચરી ગણ માઝે।। સુગન્ધિ ચન્દન, મણિમય આભરણ, કૌશિક વસન નાના રંગે। એઇ સબ સેવા જાઁર, જેન હઙ તાઁર, અનુક્ષણ થાકિ તાઁર સંગે।। જલ સુવાસિત કરિ, રતન ભૃંગારે ભરિ, કર્પૂર વાસિત ગુયા પાન। એ સબ સાજાઇયા ડાલા, લવંગ માલતી માલા, ભક્ષ્ય દ્રવ્યનાના અનુપામ।। સખીર ઇંગિત હબે, એ સબ આનિયા કબે, યોગાઇવ લલિતા કે કાછે। નરોત્તમદાસ કય, એઇ જેન મોર હય, દાઁડાઇયા રહુ સખીર પાછે।।૩૩।।
પ્રાણેશ્વરિ ! કબે મોર હબે કૃપાદિઠિ । અરુણ કમલ દલે, શેજ બિછાઇવ, બસાવવ કિશોર કિશોરી। અલકા આવૃતમુખ, પંકજ મનોહર, મરકત શ્યામ હેમ ગોરી।। આજ્ઞાય આનિયા કબે, વિવિધ ફૂલવર, શુનવ વચન દુઁહુ મિઠિ। મૃગમદ તિલક, સિન્દુર બનાયવ, લેપવ ચન્દન ગન્ધે। ગાઁથિ માલતી ફૂલ, હાર પહિરા-ઓવ, ધાઓયાય મધુકર વૃન્દે। લલિતા કબે મોર, વીજન દેઓયવ, વીજવ મારુત મન્દે।। શ્રમજલ સકલ, મિટિવ દુઁહુ કલેવર, હેરવ પરમ આનન્દે। નરોત્તમદાસ, આશ પદ પંકજ, સેવન માધુરી-પાને। હોઓયવ હેન દિન, ના દેખિયે કોન ચિહ્ન, દુઁહુજન હેરવ નયાને।।૩૪।।
હરિ હરિ ! મનોરથ ફલિબે આમારે। કુસુમિત વૃન્દાવને, નાચત શિખગણે, પિકકુલ ભ્રમર ઝંકારે। પ્રિય સહચરી સંગે, ગાઇયા જાઇયે રંગે, મનોહર નિકુઞ્જ કુટીરે।। દુઁહુક મન્થર ગતિ, કૌતુકે હેરવ અતિ, અંગ ભરિ પુલક અન્તરે। ચૌદિકે સખીર માઝે, રાધિકાર ઇંગિતે, ચિરુણી લઇયા કરે કરિ।। કુટિલ કુન્તલ સબ, વિથરિયા આઁચરવ, બનાઇવ વિચિત્ર કબરી। મૃગમદ મલયજ, સબ અંગે લેપવ, પરાઇવ મનોહર હાર। ચન્દન કુંકુમે, તિલક બનાઇવ, હેરવ મુખ સુધાકર।। નીલપટ્ટામ્બર, જતને પરાઇવ, પાયે દિવ રતન મઞ્જીરે। ભૃંગારેર જલે રાંગા, ચરણ ધોયાઇવ, મુછવ આપન ચિકુરે।। કુસુમ કમલ દલે, શેજ બિછાઇવ, શયન કરાબ દોંહાકારે। ધવલ ચામર આનિ, મૃદુ મૃદુ વીજબ, છરમિત દુઁહુક શરીરે।। કનક સમ્પુટ કરિ, કર્પૂર તામ્બુલ ભરિ, જોગાઇવ દોંહાર વદને। અધર સુધારસે, તામ્બુલ સુબાસે, ભોખબ અધિક જતને।। શ્રીગુરુકરુણાસિન્ધુ, લોકનાથ દીનબન્ધુ, મુઇ દિકે કર અવધાન। રાધાકૃષ્ણ વૃન્દાવન, પ્રિય નર્મ્મ સખીગણ, નરોત્તમ માગે એઇ દાન।।૩૫।।
હરિ હરિ ! કબે મોર હઇબે સુદિન। ગોવર્દ્ધન ગિરિવરે, પરમ નિભૃત ધરે, રાઇ કાનુ કરાબ શયન।। ભૃંગારેર જલે રાઁગા, ચરણ ધોયાઇવ, મુછાવ આપન ચિકુરે। કનક સમ્પુટ કરિ, કર્પૂર તામ્બુલ પુરિ, જોગાઇવ દુહુઁક અધરે।। પ્રિય સખીગણ સંગે, સેવન કરિબ રંગે, ચરણ સેવિબ નિજ કરે। દુહુઁક કમલ દિઠિ, કૌતુકે હેરવ સુઠિ, દુઁહુ અંગ પુલક અન્તરે।। મલ્લિકા માલતી યૂથી, નાના ફૂલે માલા ગાઁથિ, કબે દિબ દોંહાર ગલાય। સોનાર કટોરા કરિ, કર્પૂર ચન્દન ભરિ, કબે દિબ દોંહાકાર ગાય।। આર કબે એમન હબ, દુઁહુ મુખ નિરખિવ, લીલારસ નિકુઞ્જ શયને। શ્રીકુન્દલતાર સંગે, કેલિ કૌતુક રંગે, નરોત્તમ કરિબે શ્રવણે।।૩૬।।
પ્રભુ હે ! એઇબાર કરહ કરુણા। જુગલ ચરણ દેખિ, સફલ કરિબ આઁખિ, ઐઇ મોર મનેર કામના।। નિજ પદ સેવા દિવા, નાહિ મોરે ઉપેખિવા, દુઁહુ પઁહુ કરુણા સાગર। દુઁહુ બિનુ નાહિ જાનો, એઇ બડ ભાગ્ય માનો, મુઇ બડ પતિત પામર।। લલિતા આદેશ પાઞા, ચરણ સેવિબ જાઞા, પ્રિય સખી સંગે હય મને। દુઁહુ દાતા શિરોમણિ, અતિ દીન મોરે જાનિ, નિકટે ચરણ દિબે દાને।। પાબ રાધાકૃષ્ણ પા, ઘુચિબે મનેર ઘા, દૂરે જાબે એ સબ વિકલ। નરોત્તમદાસે કય, એઇ વાઁછા સિદ્ધિ હય, દેહ-પ્રાણ સકલ સફલ।।૩૭।।
હરિ હરિ ! કિ મોર કરમ અનુરત। વિષયે કુટિલ મતિ, સત્સંગે ના હૈલ રતિ, કિ સે આર તરિવાર પથ।। સ્વરૂપ સનાતન રૂપ, રઘુનાથ ભટ્ટયુગ, લોકનાથ સિદ્ધાન્ત સાગર। શુનિતામ સે સબ કથા, ઘૂચિત મનેર વ્યથા, તબે ભાલ હઇત અન્તર।। જખન ગૌર નિત્યાનન્દ, અદ્વૈતાદિ ભક્તવૃન્દ, નદીયા નગરે અવતાર। તખન ના હૈલ જન્મ, એબે દેહે કિબા કર્મ્મ, મિછા માત્ર બહિ ફિરિ ભાર।। હરિદાસ આદિ બુલે, મહોત્સવ આદિ કરે, ન હેરિનુ સે સુખ વિલાસ। કિ મોર દુઃખેર કથા, જનમ ગોઙાનુ વૃથા, ધિક્-ધિક્ નરોત્તમદાસ।।૩૮।।
શ્રીરૂપ મઞ્જરી પદ, સેઇ મોર સમ્પદ, સેઇ મોર ભજન પૂજન। સેઇ મોર પ્રાણધન, સેઇ મોર આભરણ, સેઇ મોર જીવનેર જીવન।। સેઇ મોર રસાનિધિ, સેઇ મોર બાઁછા સિદ્ધિ, સેઇ મોર વેદેર ધરમ। સેઇ વ્રત સેઇ તપ, સેઇ મોર મન્ત્ર જપ, સેઇ મોર ધરમ કરમ।। અનુકૂલ હબે વિધિ, સે પદ હઇબે સિદ્ધિ, નિરખિવ એ દુઇ નયાને। સે રૂપ માધુરી રાશિ, પ્રાણ કુવલય શશિ, પ્રફુલ્લિત હબે નિશિ દિને।। તુયા અદર્શન અહિ, ગરલે જારલ દેહી, ચિર દિન તાપિત જીવન। હા હા પ્રભુ ! કર દયા, દેહ મોરે પદ છાયા, નરોત્તમ લઇલ શરણ।।૩૯।।
શુનિયાછિ સાધુ મુખે બલે સર્વજન। શ્રીરૂપ કૃપાય મિલે યુગલ ચરણ।। હા હા પ્રભુ સનાતન ગૌર પરિવાર। સબે મિલિ વાઁછા પૂર્ણ કરહ આમાર।। શ્રીરૂપેર કૃપા જેન આમા પ્રતિ હય। સે પદ આશ્રય જાર સેઇ મહાશય।। પ્રભુ લોકનાથ કબે સંગે લઇયા જાબે। શ્રીરૂપેર પાદ પદ્મે મોરે સમર્પિવે।। હેન કિ હઇબે મોર નર્મ્મ સખી ગણે। અનુગત નરોત્તમે કરિબે શાસને।।૪૦।।
એઇ નવ દાસી બલિ શ્રીરૂપ ચાઁહિબે। હેન શુભ ક્ષણ મોર કત દિને હબે।। શીઘ્ર આજ્ઞા કરિવેન “દાસી એથા આય। સેવાર સુસજ્જા કાર્ય કરહ ત્વરાય”।। આનન્દિત હઞા હિયા તાઁર આજ્ઞા બલે। પવિત્ર મનેતે કાર્ય કરિવ તત્કાલે।। સેવાર સામગ્રી રત્ન થાલેતે કરિયા। સુવાસિત વારિ સ્વર્ણ ઝારિતે પુરિયા।। દુઁહાર સમ્મુખે લયે દિબ શીઘ્ર ગતિ। નરોત્તમેર દશા કબે હઇબે એમતિ।।૪૧।।
શ્રીરૂપ પશ્ચાતે આમિ રહિબ ભીત હઞા। દોંહે પુનઃ કહિબેન આમા પાને ચાઞા।। સદય હૃદયે દોંહે કહિબેન હાસિ। કોથાય પાઇલે રૂપ ! એઇ નવ દાસી।। શ્રીરૂપમઞ્જરી તબે દોંહ વાક્ય શુનિ। મંજુલાલી દિલ મોરે એઇ દાસી આનિ।। અતિ નમ્રચિત્ત આમિ ઇહારે જાનિલ। સેવા કાર્ય્ય દિયા તબે હેથાય રાખિલ।। હેન તત્ત્વ દોહાકાર સાક્ષાતે કહિયા। નરોત્તમે સેવાય દિબે નિયુક્ત કરિયા।।૪૨।।
હા હા પ્રભુ ! લોકનાથ ! રાખ પાદ દ્વન્દે। કૃપા દૃષ્ટે ચાહ યદિ હઇયા આનન્દે।। મનોવાઁછા સિદ્ધિ તબે હઙ પૂર્ણતૃષ્ણ। હેથાય ચૈતન્ય મિલે સેવા રાધાકૃષ્ણ।। તુમિ ના કરિલે દયા કે કરિબે આર। મનેર વાસના પૂર્ણ કર એઇ બાર।। એ તિન સંસારે મોર આર કેહ નાઇ। કૃપા કરિ નિજ પદ તલે દેહ ઠાઞિ।। રાધાકૃષ્ણ લીલા ગુણ ગાઙ રાત્રિ દિને। નરોત્તમ વાઁછા પૂર્ણ નહે તુયા બિને।।૪૩।।
લોકનાથ પ્રભુ ! તુમિ દયા કર મોરે। રાધાકૃષ્ણ ચરણે જેન સદા ચિત્ત સ્ફુરે।। તોમાર સહિતે થાકિ સખીર સહિતે। એઇ ત વાસના મોર સદા ઉઠે ચિતે।। સખીગણ જ્યેષ્ઠ જેંહો તાઁહાર ચરણે। મોરે સમર્પિબે કબે સેવાર કારણે।। તબે સે હઇબે મોર વાઞ્છિત પૂરણ। આનન્દે સેવિત દોંહાર યુગલ ચરણ।। શ્રીરૂપમઞ્જરિ સખિ ! કૃપા દૃષ્ટે ચાઞા। તાપિ નરોત્તમે સિંચ સેવામૃત દિઞા।।૪૪।।
હા હા ! કર દયા કરુણા તોમાર। મિછા માયા જ્વાલે તનુ દહિછે આમાર।। કબે હેન દશા હબે સખી સંગ પાબ। વૃન્દાવને ફૂલ ગાઁથિ દોંહાકે પરાબ।। સમ્મુખે બસિયા કબે ચામર ઢુલાબ। અગુરુ ચન્દન ગન્ધ દોંહ અંગે દિબ।। સખીર આનાય કબે તામ્બુલ જોગાબ। સિન્દૂર તિલક કબે દોંહાકે પરાબ।। વિલાસ કૌતુક કેલિ દેખિબ નયને। ચન્દ્રમુખ નિરખવ બસાયે સિંહાસને।। સદા સે માધુરી દેખિ મનેર લાલસે। કત દિને હબે દયા નરોત્તમદાસે।।૪૫।।
હરિ હરિ ! કબે હેન દશા હબે મોર। સેવિવ દોંહાર પદ આનન્દે વિભોર।। ભ્રમર હઇયા સદા રહિવ ચરણે। શ્રીચરણામૃત સદા કરિવ આસ્વાદને।। એઇ આશા કરિ આમિ જત સખીગણ। તોમાદેર કૃપાય હય વાઁછિત પૂરણ।। બહુદિને વાઁછા કરિ પૂર્ણ જાતે હય। સબે મેલિ દયા કર હઇયા સદય।। સેવા આશે નરોત્તમ કાઁદે દિવા-નિશિ। કૃપા કરિ કર મોરે અનુગત દાસી।।૪૬।।
જય જય શ્રીકૃષ્ણચૈતન્ય નિત્યાનન્દ। જયાદ્વૈતચન્દ્ર જય ગૌરભક્તવૃન્દ।। કૃપા કરિ સબે મેલિ કરહ કરુણા। અધમ પતિત જને ના કરિહ ઘૃણા।। એ તિન સંસાર માઝે તુયા પદ સાર। ભાવિયા દેખિનુ મને ગતિ નાહિ આર।। સે પદ પાબાર આશે ખેદ ઉઠે મને। વ્યાકુલ હૃદય સદા કરિયે ક્રન્દને।। કિ રૂપે પાઇબ કિછુ ના પાઇ સન્ધાન। પ્રભુ લોકનાથ-પદ નાહિક સ્મરણ।। તુમિ ત દયાલ પ્રભુ ચાહ એક બાર। નરોત્તમ હૃદયેર ઘુચાઓ અન્ધકાર।।૪૭।।
કબે કૃષ્ણધન પાવ, હિયાર માઝારે થોવ, જુડાઇવ એ પાપ પરાણ। સાજાઇયા દિવ હિયા, બસાઇવ પ્રાણપ્રિયા, નિરખિવ સે ચન્દ્રવદાન।। હે સજનિ! કબે મોર હઇવે સુદિન। સે પ્રાણનાથેર સંગે, કબે વા ફિરિવ રંગે, સુખમય યમુના પુલિન।। લલિતા વિશાખા નિયા, તાઁહારે બૈઠિવ ગિયા, સાજાઇવ નાના ઉપહાર। સદય હઇયા વિધિ, મિલાઇવે ગુણનિધિ, હેન ભાગ્ય હઇવે આમાર।। દારુણ વિધિર નાટ, ભાંગિલ પ્રેમેર હાટ, તિલ માત્ર ના રાખિલ તાર। કહે નરોત્તમદાસ, કિ મોર જીવને આશ, છાડિ ગેલ બ્રજેન્દ્રકુમાર।।૪૮।।
એઇ બાર પાઇલે દેખા ચરણ દુખાનિ। હિયાર માઝારે રાખિ જુડાવ પરાણી।। તારે ના દેખિયા મોર મને બડ તાપ। અનલે પશિબ કિંવા જલે દિવ ઝાઁપ।। મુખેર મુછાવ ઘામ ખાઓયાવ પાનગુયા। ઘામેતે બાતાસ દિવ ચન્દનાદિ ચુયા।। વૃન્દાવનેર ફુલેર ગાઁથિયા દિવ હાર। બનાઇયા બાઁધિવ ચૂડા કુન્તલેર ભાર।। કપાલે તિલક દિવ ચન્દનેર ચાઁદ। નરોત્તમદાસ કહે પિરીતેર ફાઁદ।।૪૯।।
ગોરા પહુઁ ના ભજિયા મૈનુ। પ્રેમરતન ધન હેલાય હારાઇનુ।। અધમ યતન કરિ ધન તેયાગિનુ। આપન કરમ દોષે આપનિ ડુબિનુ।। સત્સંગ છાડિ કૈલુ અસતે વિલાસ। તે કારણે લાગિલ જે કર્મ્મ બન્ધ ફાઁસ।। વિષય વિષમ વિષ સતત ખાઇનુ। ગૌર કીર્તન રસે મગન ના હૈનુ।। કેન વા આછયે પ્રાણ કિ સુખ પાઇયા। નરોત્તમદાસ કેન ના ગેલ મરિયા।।૫૦।।
વૃન્દાવન રમ્ય સ્થાન, દિવ્ય ચિન્તામણિ ધામ, રતન મન્દિર મનોહર। આવૃત કાલિન્દી નીરે, રાજહંસ કેલિ કરે, તાહે શોભે કનક કમલ।। તાર મધ્યે હેમ પીઠ, અષ્ટ દલે વેષ્ટિત, અષ્ટદલે પ્રધાન નાયિકા। તાર મધ્યે રત્નાસને, વસિ આછેન દુઇ જને, શ્યામ સંગે સુન્દરી રાધિકા।। ઓ રૂપ લાવણ્ય રાશિ, અમિય પડિછે ખસિ, હાસ્ય પરિહાસ સમ્ભાષણે। નરોત્તમદાસે કય, નિત્યલીલા સુખમય, સદાય સ્ફુરુક મોર મને।।૫૧।।
કદમ્બ તરુર ડાલ, નામિયાછે ભૂમે ભાલ, ફુટિયાછે ફુલ સારિ સારિ। પરિમલે ભરલ સકલ વૃન્દાવને, કેલિ કરે ભ્રમરા ભ્રમરી, રાઇકાનુ વિલાસઇ રંગે।। કિવા રૂપ લાવણિ, વૈદગ્ધ ખનિ ધનિ, મણિમય આભરણ અંગે। રાધાર દક્ષિણ કર, ધરિ પ્રિય ગિરિધર, મધુર મધુર ચલિ જાય।। આગે પાછે સખીગણ, કરે ફુલ વરિષણ, કોન સખી ચામર ઢુલાય। પરાગે ધૂસર સ્થલ, ચન્દ્ર કરે સુશીતલ, મણિમય વેદીર ઉપરે।। રાઇકાનુ કર જોડિ, નૃત્ય કરે ફિરિફિરિ, પરશે પુલકે તનુ ભરે। મૃગમદ ચન્દન, કરે કરિ સખીગણ, બરિખયે ફુલ ગન્ધરાજે।। શ્રમ જલ બિન્દુ, શોભા કરે મુખ ઇન્દુ, અધરે મુરલી નાહિ બાજે। હાસ વિલાસ રસ, સરલ મધુર ભાષ, નરોત્તમ મનોરથ ભરુ।। દુઁહુક વિચિત્ર વેષ, કુસુમે રચિત કેશ, લોચન મોહન લીલા કરુ।।૫૨।।
આજિ રસે બાદર નિશિ। પ્રેમે ભાસિ સબ વૃન્દાવનવાસી।। શ્યામ ઘન બરખિયે પ્રેમ સુધાધાર। કોરે રંગિણી રાધા વિજુરી સંચાર।। પ્રેમે પિછલ પથ ગમન ભેલ બંક। મૃગ મદ ચન્દન કુંકુમે ભેલ પંક।। દિગ વિદિગ નાહિ-પ્રેમેર પાથાર। ડુબિલ નરોત્તમ ના જાને સાઁતાર।।૫૩।।
હે દેહે નાગર વર, શુન ઓહે મુરલીધર, નિવેદન કરિ તુયા પાયે। ચરણ નખર મણિ, જેન ચાઁદિર ગાઁથનિ, ભાલ શોભે આમાર ગલાય।। શ્રીદામ સુદામ સંગે, જખન બને જાઓ રંગે, તખન આમિ દુઆરે દાઁડાયે। મને કરિ સંગે જાઇ, ગુરુ જનાર ભય પાઇ, આઁખિ રહિલ તુયા પાને ચેયે।। ચાઇ નવીન મેઘ પાને, તુયા બઁધુ ! પડે મને, એલાઇલે કેશે નાહિ બાઁધિ। રન્ધન શાલાતે જાઇ, તુયા બઁધુ ગુણ ગાઇ, ધુઁયાર જલના કરિ કાઁદિ।। મણિ નઓ માણિક નઓ, આઁચલે બાઁધિલે રઓ, ફુલ નઓ જે કેશે કરિ વેશ। નારી ના કરિવ વિધિ, તુયા હેન ગુણનિધિ લઇયા ફિરિતામ દેશે દેશે।। અગુરુ ચન્દન હઇતામ, તુયા અંગે માખા રઇતામ, ઘામિયા પડિતામ રાઁગા પાય। કિ મોર મનેર સાધ, વામન હયે ચાઁદે હાત, વિધિ કિ સાધ પુરાવે આમાર।। નરોત્તમ દાસે કય, તોમાર ઉચિત હય, તુમિ આમાય ના છાડિહ દયા। જે દિન તોમાર ભાવે, આમાર એ દેહ જાવે, સેઇ દિને દેઓ પદ છાયા।।૫૪।।
હરિ બલિવ આર મદનમોહન હેરિબ ગો। એઇ રૂપે બ્રજેર પથે કબે ચલિબ ગો।। જાવ જો બ્રજેન્દ્રપુર, હબ ગોપિકાર નૂપુર, તાદેર ચરણે મધુર-મધુર બાજિબ ગો। વિપિને વિનોદ ખેલા, સંગેતે રાખાલેર મેલા, તાઁદિર ચરણેર ધૂલા માખિબ ગો।। રાધાકૃષ્ણેર રૂપ માધુરી, હેરિબ દુ નયન ભરિ, નિકુઞ્જેર દ્વારે દ્વારી રહિબ ગો। તોમરા સબ બ્રજવાસી, પુરાઓ મનેર અભિલાષઇ, કબે શ્રીકૃષ્ણેર બાઁશી શુનિવ ગો।। એઇ દેહ અન્તિમ કાલે, રાખિબ શ્રીયમુનાર જલે, જય રાધા શ્રીકૃષ્ણ બોલે ભાસિબ ગો। કહે નરોત્તમદાસ, ના પૂરિલ અભિલાષ, કબે હામ બ્રજવાસ કરિબ ગો।।૫૫।।