॥ દુર્વાસસાવિરચિતં શ્રીશક્તિમહિમ્ન અથવા ત્રિપુરામ્બિકામહિમ્નસ્તોત્રમ્ ॥
શ્રીમાતસ્ત્રિપુરે પરાત્પરતરે દેવિ ત્રિલોકીમહા-
સૌન્દર્યાર્ણવમન્થનોદ્ભવ સુધાપ્રાચુર્યવર્ણોજ્વલમ્ ।
ઉદ્યદ્ભાનુસહસ્રનૂતનજપાપુષ્પમભં તે વપુઃ
સ્વાન્તે મે સ્ફુરતુ ત્રિલોકનિલયં જ્યોતિર્મયં વાઙ્મયમ્ ॥ ૧૮॥
સૌન્દર્યાર્ણવમન્થનોદ્ભવ સુધાપ્રાચુર્યવર્ણોજ્વલમ્ ।
ઉદ્યદ્ભાનુસહસ્રનૂતનજપાપુષ્પમભં તે વપુઃ
સ્વાન્તે મે સ્ફુરતુ ત્રિલોકનિલયં જ્યોતિર્મયં વાઙ્મયમ્ ॥ ૧૮॥
આદિક્ષાન્તસમસ્તવર્ણસુમણિપ્રોતે વિતાનપ્રભે
બ્રહ્માદિપ્રતિમાભિકીલિતષડાધારાબ્જકક્ષો(ક્ષ્યો)ન્નતે ।
બ્રહ્માણ્ડાબ્જવરાસને જનનિ તે મૂર્તિં ભજે ચિન્મયીં
સૌષુમ્નાયતપીતપઙ્કજમહામધ્યત્રિકોણસ્થિતામ્ ॥ ૧૯॥
બ્રહ્માદિપ્રતિમાભિકીલિતષડાધારાબ્જકક્ષો(ક્ષ્યો)ન્નતે ।
બ્રહ્માણ્ડાબ્જવરાસને જનનિ તે મૂર્તિં ભજે ચિન્મયીં
સૌષુમ્નાયતપીતપઙ્કજમહામધ્યત્રિકોણસ્થિતામ્ ॥ ૧૯॥
વન્દેવાગ્ભવમૈન્દવાત્મસદૃશં વેદાદિવિદ્યાગિરો
ભાષા દેશસમુદ્ભવા પશુગતા (પશુગતાઃ) છન્દાંસિ સપ્તસ્વરાન્ ।
તાલાન્ પઞ્ચ મહાધ્વનીન્ પ્રકટયત્યાત્મપ્રસારેણ યત્
તદ્બીજં પદવાક્યમાનજનકં શ્રીમાતૃકે તે પરમ્ ॥ ૨૦॥
ભાષા દેશસમુદ્ભવા પશુગતા (પશુગતાઃ) છન્દાંસિ સપ્તસ્વરાન્ ।
તાલાન્ પઞ્ચ મહાધ્વનીન્ પ્રકટયત્યાત્મપ્રસારેણ યત્
તદ્બીજં પદવાક્યમાનજનકં શ્રીમાતૃકે તે પરમ્ ॥ ૨૦॥
ત્રૈલોક્પસ્ફુટમન્ત્રતન્ત્ર મહિમાં નાપ્નોતિ શશ્વદ્વિના
(ત્રૈલોક્પસ્ફુટમેત્રમન્ત્રમહિમ સ્વાત્મોક્તિરૂપં વિના)
તદ્બીજં (યદ્બીજં) વ્યવહારજાલમખિલં નાસ્ત્યેવ માતસ્તવ ।
તજ્જાપ્યસ્મરણપ્રસક્તસુમતિસ્સર્વજ્ઞતાં પ્રાપ્ય કઃ
શબ્દબ્રહ્મનિવાસભૂતવદનો નેન્દ્રાદિભિસ્સ્પર્ધતે ॥ ૨૧॥
(ત્રૈલોક્પસ્ફુટમેત્રમન્ત્રમહિમ સ્વાત્મોક્તિરૂપં વિના)
તદ્બીજં (યદ્બીજં) વ્યવહારજાલમખિલં નાસ્ત્યેવ માતસ્તવ ।
તજ્જાપ્યસ્મરણપ્રસક્તસુમતિસ્સર્વજ્ઞતાં પ્રાપ્ય કઃ
શબ્દબ્રહ્મનિવાસભૂતવદનો નેન્દ્રાદિભિસ્સ્પર્ધતે ॥ ૨૧॥
માત્રા યત્ર વિરાજતેતિ વિશદા તામષ્ટધામાતૃકાં
શક્તિં કુણ્ડલિનીં ચતુર્વિધતનું યસ્તત્વવિન્મન્વતે(મન્યતે) ।
સોઽવિદ્યાખિલજન્મકર્મદુરિતારણ્ય પ્રબોધાગ્નિના
(સા વિદ્યાઽખિલજન્મકર્મદુરિતાનીત્થં પ્રબોધાગ્નિના)
ભસ્મીકૃત્ય વિકલ્પજાલમખિલં માતઃ પદં તદ્વ્રજેત્ ॥ ૨૨॥
શક્તિં કુણ્ડલિનીં ચતુર્વિધતનું યસ્તત્વવિન્મન્વતે(મન્યતે) ।
સોઽવિદ્યાખિલજન્મકર્મદુરિતારણ્ય પ્રબોધાગ્નિના
(સા વિદ્યાઽખિલજન્મકર્મદુરિતાનીત્થં પ્રબોધાગ્નિના)
ભસ્મીકૃત્ય વિકલ્પજાલમખિલં માતઃ પદં તદ્વ્રજેત્ ॥ ૨૨॥
(ભસ્મીકૃત્ય વિકલ્પજાલરહિતો માતઃ પદં તે ભજેત્) ॥ ૨૨॥
યત્તે મધ્યમબીજમમ્બ કલયામ્યાદિત્યવર્ણં ક્રિયા-
જ્ઞાનેચ્છાદિમનન્તશક્તિવિભવવ્યક્તિં વ્યનક્તિ સ્ફુટમ્ ।
ઉત્પત્તિસ્થિતિકલ્પકલ્પિતતનું સ્વાત્મપ્રસારેણ યત્
કામ્યં બ્રહ્મહરીશ્વરાદિવિબુધૈઃ કામક્રિયાયોજિતૈઃ ॥ ૨૩॥
જ્ઞાનેચ્છાદિમનન્તશક્તિવિભવવ્યક્તિં વ્યનક્તિ સ્ફુટમ્ ।
ઉત્પત્તિસ્થિતિકલ્પકલ્પિતતનું સ્વાત્મપ્રસારેણ યત્
કામ્યં બ્રહ્મહરીશ્વરાદિવિબુધૈઃ કામક્રિયાયોજિતૈઃ ॥ ૨૩॥
(યત્તે મધ્યમબીજમમ્બ કલયેમાદિત્યવર્ણ ક્રિયા-
જ્ઞાનેચ્છાસુખદુઃખકલ્પિત તનુ સ્વાત્મપ્રસારેણ યત્ ।
કામ્યં બ્રહ્મહરીશ્વરાદિ વિબુધૈઃ કામક્રિયાયોજિતૈઃ
કામં કારણતાં ગતા નગણિતાઙ્કાર્યૈરનેકૈર્મહિ) ॥ ૨૩॥
જ્ઞાનેચ્છાસુખદુઃખકલ્પિત તનુ સ્વાત્મપ્રસારેણ યત્ ।
કામ્યં બ્રહ્મહરીશ્વરાદિ વિબુધૈઃ કામક્રિયાયોજિતૈઃ
કામં કારણતાં ગતા નગણિતાઙ્કાર્યૈરનેકૈર્મહિ) ॥ ૨૩॥
કામં કારણતાં ગતાનગણિતાન્કાર્યૈરનેકૈર્મહી-
મુખ્યૈસ્સર્વમનોગતાનધિગતાન્માનૈરનેકૈસ્સ્ફુટમ્ ।
કામક્રોધસુલોભમોહમદમાત્સર્યાદિષટ્કઞ્ચ યદ્વીજં
ભ્રાજયતિ (રાજયતિ) પ્રણૌમિ તદહં તે સાધુ કામેશ્વરિ ॥ ૨૪॥
મુખ્યૈસ્સર્વમનોગતાનધિગતાન્માનૈરનેકૈસ્સ્ફુટમ્ ।
કામક્રોધસુલોભમોહમદમાત્સર્યાદિષટ્કઞ્ચ યદ્વીજં
ભ્રાજયતિ (રાજયતિ) પ્રણૌમિ તદહં તે સાધુ કામેશ્વરિ ॥ ૨૪॥
યદ્ભક્તાખિલકામપૂરણચણસ્વાત્મપ્રભાવં મહા-
જાડ્યધ્વાન્તનિવારણૈકતરણિ જ્યોતિર્વિબોધપ્રદમ્ ।
યદ્વેદેષુ ચ ગીયતે શ્રુતિમુખં માત્રાત્રયેણોમિતિ
શ્રીવિદ્યે તવ સર્વરાજવશકૃત્તત્કામરાજં ભજે ॥ ૨૫॥
જાડ્યધ્વાન્તનિવારણૈકતરણિ જ્યોતિર્વિબોધપ્રદમ્ ।
યદ્વેદેષુ ચ ગીયતે શ્રુતિમુખં માત્રાત્રયેણોમિતિ
શ્રીવિદ્યે તવ સર્વરાજવશકૃત્તત્કામરાજં ભજે ॥ ૨૫॥
(શ્રીવિદ્યે તવ સર્વરાજવશકૃચ્છ્રીકામરાજં ભજે) ॥ ૨૫॥
યત્તે દેવિ તૃતીયબીજમનલજ્વાલાવલીસન્નિભં
સર્વાધાર તુરીયબીજપરમં (તુરીયશક્તિપરં) બ્રહ્માભિધાશબ્દિતમ્ ।
મૂર્ધન્યાન્તવિસર્ગભૂષિતમહોઙ્કારાત્મકં તત્પરં
સંવિદ્રૂપમનન્યતુલ્યમહિમં સ્વાન્તે મમ દ્યોતતામ્ ॥ ૨૬॥
સર્વાધાર તુરીયબીજપરમં (તુરીયશક્તિપરં) બ્રહ્માભિધાશબ્દિતમ્ ।
મૂર્ધન્યાન્તવિસર્ગભૂષિતમહોઙ્કારાત્મકં તત્પરં
સંવિદ્રૂપમનન્યતુલ્યમહિમં સ્વાન્તે મમ દ્યોતતામ્ ॥ ૨૬॥
અગુપ્તા ગુપ્તાયાસ્સ્વયમપિ મહાન્તોઽપિ લઘવ-
સ્સકીલા નિષ્કીલા ગુરુભિરુપદિષ્ટા અપિ તવ ।
પ્રસન્નાયાં દેવિ ત્વયિ સકલમન્ત્રાર્થફલદા
તરોર્મૂલે સિક્તે વિલતિ ખલુ શાખાશતતમી ॥ ૨૭॥
સ્સકીલા નિષ્કીલા ગુરુભિરુપદિષ્ટા અપિ તવ ।
પ્રસન્નાયાં દેવિ ત્વયિ સકલમન્ત્રાર્થફલદા
તરોર્મૂલે સિક્તે વિલતિ ખલુ શાખાશતતમી ॥ ૨૭॥
સર્વં સર્વત એવ સર્વવિષયે કાર્યેન્દ્રિયાણ્યન્તરા
તત્તદ્દિવ્યહૃષીકકર્મભિરિદં સવ્યસ્તુવાનાપરા ।
વાગર્થવ્યવહારકારણતનુશ્શક્તિર્જગદ્વ્યાપિની
યદ્બીજાત્મકતાં ગતા તવ શિવે તં નૌમિ બીજં પરમ્ ॥ ૨૮/૨૭॥
તત્તદ્દિવ્યહૃષીકકર્મભિરિદં સવ્યસ્તુવાનાપરા ।
વાગર્થવ્યવહારકારણતનુશ્શક્તિર્જગદ્વ્યાપિની
યદ્બીજાત્મકતાં ગતા તવ શિવે તં નૌમિ બીજં પરમ્ ॥ ૨૮/૨૭॥
અગ્નીન્દુદ્યુમણિપ્રભઞ્જનધરાનીરાન્તરસ્થાયિની
શક્તિર્બ્રહ્મહરીશ(હરીન્દ્ર)વાસવમુખામર્ત્યાસુરાત્મ(સુરાન્ત)સ્થિતા ।
સૃષ્ટ(દૃષ્ટ્વા , દૃષ્ટા)સ્થાવરજઙ્ગમસ્થિતમહાચૈતન્યરૂપા ચ યા
યદ્વીજસ્મરણેન સૈવ ભવતી પ્રાદુર્ભવત્યમ્બિકે(કા) ॥ ૨૯/૨૮॥
શક્તિર્બ્રહ્મહરીશ(હરીન્દ્ર)વાસવમુખામર્ત્યાસુરાત્મ(સુરાન્ત)સ્થિતા ।
સૃષ્ટ(દૃષ્ટ્વા , દૃષ્ટા)સ્થાવરજઙ્ગમસ્થિતમહાચૈતન્યરૂપા ચ યા
યદ્વીજસ્મરણેન સૈવ ભવતી પ્રાદુર્ભવત્યમ્બિકે(કા) ॥ ૨૯/૨૮॥
સ્વાત્મશ્રીવિજિતાજવિષ્ણુમઘવચ્છ્રીપૂરણૈકવ્રતં
તદ્વિદ્યાકવિતાવિતાનલહરીકલ્લોલિનીદીપકમ્(દીપિતમ્) ।
બીજં યત્ત્રિગુણપ્રવૃત્તિજનકં બ્રહ્મેતિ યદ્યોગિનઃ
શાન્તા નિત્યમુપાસતે તદિહ તે ચિત્તે દધે શ્રીપરે(શ્રીપુરે) ॥ ૩૦/૨૯॥
તદ્વિદ્યાકવિતાવિતાનલહરીકલ્લોલિનીદીપકમ્(દીપિતમ્) ।
બીજં યત્ત્રિગુણપ્રવૃત્તિજનકં બ્રહ્મેતિ યદ્યોગિનઃ
શાન્તા નિત્યમુપાસતે તદિહ તે ચિત્તે દધે શ્રીપરે(શ્રીપુરે) ॥ ૩૦/૨૯॥
બ્રહ્માયોનિરમાસુરેશ્વરસુહૃલ્લેખાભિયુક્તૈસ્તથા
માર્તાણ્ડેન્દુમનોભવાભવસુધીમાયાભીરુદ્રાશ્રિતૈઃ ।
સોમામ્બુક્ષિતિશક્તિભિઃ પ્રકટિતૈર્વર્ણાઙ્ગવેદક્રમૈઃ
વર્ણૈશ્શ્રીશિવદેશિકેન વિદિતાં વિદ્યાં તવામ્બ શ્રયે ॥ ૩૧/- ॥
માર્તાણ્ડેન્દુમનોભવાભવસુધીમાયાભીરુદ્રાશ્રિતૈઃ ।
સોમામ્બુક્ષિતિશક્તિભિઃ પ્રકટિતૈર્વર્ણાઙ્ગવેદક્રમૈઃ
વર્ણૈશ્શ્રીશિવદેશિકેન વિદિતાં વિદ્યાં તવામ્બ શ્રયે ॥ ૩૧/- ॥
એકૈકં તબ માતૃકે પરતરે સંયોગિ વા (સંયોગિનો) યોગિ વા
વિદ્યાદિપ્રકટપ્રભાવજનકં જાડ્યાન્ધકારાપહમ્ ।
યન્નિષ્ઠાશ્ચમહોત્પલાસનમહાવિષ્ણુપ્રહર્તાદયો
દેવાસ્સ્વેષુ વિધિષ્વનન્યમહિમસ્ફૂર્તિં દેધે તેઽપિ (દધત્યેવ) તત્ ॥ ૩૨/૩૦॥
વિદ્યાદિપ્રકટપ્રભાવજનકં જાડ્યાન્ધકારાપહમ્ ।
યન્નિષ્ઠાશ્ચમહોત્પલાસનમહાવિષ્ણુપ્રહર્તાદયો
દેવાસ્સ્વેષુ વિધિષ્વનન્યમહિમસ્ફૂર્તિં દેધે તેઽપિ (દધત્યેવ) તત્ ॥ ૩૨/૩૦॥
ઇત્થં ત્રીણ્યપિ મૂલવાગ્ભવમહાશ્રીકામરાજસ્ફુરત્(સ્મતરત્)
શક્ત્યાખ્યાનિ ચતુશ્શ્રુતિપ્રકટિતાન્યુત્કૃષ્ટકૂટાનિ તે ।
ભૂતર્તુ(ર્તુઃ)શ્રુતિસઙ્ખ્યવર્ણવિદિતાન્યારક્તકાન્તે શિવે
યો જાનાતિ સ એવ સર્વજગતાં સૃષ્ટસ્થિતિધ્વંસકૃત્ ॥ ૩૩/૩૧॥
શક્ત્યાખ્યાનિ ચતુશ્શ્રુતિપ્રકટિતાન્યુત્કૃષ્ટકૂટાનિ તે ।
ભૂતર્તુ(ર્તુઃ)શ્રુતિસઙ્ખ્યવર્ણવિદિતાન્યારક્તકાન્તે શિવે
યો જાનાતિ સ એવ સર્વજગતાં સૃષ્ટસ્થિતિધ્વંસકૃત્ ॥ ૩૩/૩૧॥
નિત્યં યસ્તવ માતૃકાક્ષરસખીં સૌભાગ્યવિદ્યાં જપે-
ત્સમ્પૂજ્યાક્ષર(ત્સમ્પૂજ્યાખિલ)ચક્રરાજનિલયાં સાયન્તનાગ્નિમભામ્ ।
કામાખ્યં શિવનામતત્વમુભયં વ્યાપ્યાત્મનાં(ના) સર્વતો
દીવ્ય(પ્ય)ન્તીમિહ તસ્ય સિદ્ધિરચિરાત્સ્યાચ્ચસ્વરૂપૈક્યતા ॥ ૩૪/૩૨॥
ત્સમ્પૂજ્યાક્ષર(ત્સમ્પૂજ્યાખિલ)ચક્રરાજનિલયાં સાયન્તનાગ્નિમભામ્ ।
કામાખ્યં શિવનામતત્વમુભયં વ્યાપ્યાત્મનાં(ના) સર્વતો
દીવ્ય(પ્ય)ન્તીમિહ તસ્ય સિદ્ધિરચિરાત્સ્યાચ્ચસ્વરૂપૈક્યતા ॥ ૩૪/૩૨॥
કાવ્યૈર્વા પઠિતૈઃ કિમલ્પ(પ્ય)વિદુષો ઘો(જો)ઘુષ્યમાણૈઃ પુનઃ
કિં તૈર્વ્યાકરણૈર્વિબોધિતતયા કિં વાભિધાનશ્રિયા ।
એતૈરમ્બનબોભવીતિ સુકવિસ્તાવત્તવ શ્રીમતો
(એતૈરેવ ન બોભવીતિ કવિતા વૃત્તૈર્વચઃશ્રીમતો)
યાવન્નાનુસરીસરીતિ સરણિં પાદાબ્જયોઃ પાવનીમ્ ॥ ૩૫/૩૩॥
કિં તૈર્વ્યાકરણૈર્વિબોધિતતયા કિં વાભિધાનશ્રિયા ।
એતૈરમ્બનબોભવીતિ સુકવિસ્તાવત્તવ શ્રીમતો
(એતૈરેવ ન બોભવીતિ કવિતા વૃત્તૈર્વચઃશ્રીમતો)
યાવન્નાનુસરીસરીતિ સરણિં પાદાબ્જયોઃ પાવનીમ્ ॥ ૩૫/૩૩॥
ગેહં નાકતિ ગર્વિતઃ પ્રણમતિ સ્ત્રીસઙ્ગમો મોક્ષતિ
દ્વેષી મિત્રતિ પાતકં સુકૃતતિ ક્ષ્માવલ્લભો દાસતિ ।
મૃત્યુર્વૈદ્યતિ દૂષણં સુગુણતિ ત્વત્પાદસંસેવના-
ત્ત્વાં વન્દે ભવભીતિભઞ્જનકરીં ગૌરી ગિરીશપ્રિયામ્ ॥ ૩૬/૩૪॥
દ્વેષી મિત્રતિ પાતકં સુકૃતતિ ક્ષ્માવલ્લભો દાસતિ ।
મૃત્યુર્વૈદ્યતિ દૂષણં સુગુણતિ ત્વત્પાદસંસેવના-
ત્ત્વાં વન્દે ભવભીતિભઞ્જનકરીં ગૌરી ગિરીશપ્રિયામ્ ॥ ૩૬/૩૪॥
આદ્યૈરગ્નિરવીન્દુબિમ્બનિલયૈરમ્બ ત્રિલિઙ્ગાત્મભિ-
ર્મિશ્રારક્તસિતપ્રભૈરનુપમૈર્યુષ્મત્પદૈસ્તૈત્રિભિઃ ।
સ્વાત્મોત્પાદિત (આત્મોદ્ભાસિત) કાલલોકનિગમાવસ્થામરાદિ-
ત્રયૈરુદ્ભૂતં (ત્રયં તદ્ભૂતં) ત્રિપુરેતિ નામ કલયેયસ્તે સ ધન્યો ભવેત્ ॥ ૩૭/૩૫॥
ર્મિશ્રારક્તસિતપ્રભૈરનુપમૈર્યુષ્મત્પદૈસ્તૈત્રિભિઃ ।
સ્વાત્મોત્પાદિત (આત્મોદ્ભાસિત) કાલલોકનિગમાવસ્થામરાદિ-
ત્રયૈરુદ્ભૂતં (ત્રયં તદ્ભૂતં) ત્રિપુરેતિ નામ કલયેયસ્તે સ ધન્યો ભવેત્ ॥ ૩૭/૩૫॥
આદ્યો જાપ્યતમાર્થવાચકતયા રૂઢસ્સ્વરઃ પઞ્ચમ-
સ્સર્વોત્કૃષ્ટતમાર્થવાચકતયા વર્ણઃ પવર્ણાત્મકઃ (પવર્ગાન્તકઃ) ।
વક્ત્રત્વેન મહાવિભૂતિસરણિસ્ત્વાધારગોહૃદ્રતો
ભ્રૂમધ્યે સ્થિત ઇત્યતઃ પ્રણવતાં તે ગીયતેઽમ્બાગમૈઃ ॥ ૩૮/૩૬॥
સ્સર્વોત્કૃષ્ટતમાર્થવાચકતયા વર્ણઃ પવર્ણાત્મકઃ (પવર્ગાન્તકઃ) ।
વક્ત્રત્વેન મહાવિભૂતિસરણિસ્ત્વાધારગોહૃદ્રતો
ભ્રૂમધ્યે સ્થિત ઇત્યતઃ પ્રણવતાં તે ગીયતેઽમ્બાગમૈઃ ॥ ૩૮/૩૬॥
ગાયત્રી સશિરા તુરીયસહિતા સન્ધ્યાત્રયી ત્વા(ત્યા)ગમૈ-
રાખ્યાતા ત્રિપુરે ત્વમેવ મહતાં શર્મપ્રદા કર્મણામ્ ।
તત્તદ્દર્શનમુખ્યશક્તિરપિ ચ ત્વં કર્મબ્રહ્મેશ્વરી
કર્તાહં પુરુષો હરિશ્ર સવિતા બુદ્ધશ્શિવસ્ત્વં ગુરુઃ ॥ ૩૯/૩૭॥
રાખ્યાતા ત્રિપુરે ત્વમેવ મહતાં શર્મપ્રદા કર્મણામ્ ।
તત્તદ્દર્શનમુખ્યશક્તિરપિ ચ ત્વં કર્મબ્રહ્મેશ્વરી
કર્તાહં પુરુષો હરિશ્ર સવિતા બુદ્ધશ્શિવસ્ત્વં ગુરુઃ ॥ ૩૯/૩૭॥
અન્નપ્રાણમનઃ પ્રબોધપરમાનન્દૈશ્શિરઃપક્ષયુ-
ક્પુચ્છાત્મપ્રકટૈર્મહોપનિષદાં વાક્યૈઃ પ્રસિદ્ધીકૃતૈઃ ।
કોશૈઃ પઞ્ચભિરેભિરમ્બ ભવતીમેતત્પ્રલીનામિતિ
જ્યોતિઃપ્રજ્વલદુજ્જ્વલાત્મચપલાં યો વેદ સ બ્રહ્મવિત્ ॥ ૪૦/૩૮॥
ક્પુચ્છાત્મપ્રકટૈર્મહોપનિષદાં વાક્યૈઃ પ્રસિદ્ધીકૃતૈઃ ।
કોશૈઃ પઞ્ચભિરેભિરમ્બ ભવતીમેતત્પ્રલીનામિતિ
જ્યોતિઃપ્રજ્વલદુજ્જ્વલાત્મચપલાં યો વેદ સ બ્રહ્મવિત્ ॥ ૪૦/૩૮॥
સચ્ચિત્તત્વમસીતિ વાક્યવિદિતૈરધ્યાત્મવિદ્યા શિવે
બ્રહ્માખ્યૈરતુલપ્રભાવજનકૈસ્તત્વૈસ્ત્રિભિસ્સદ્ગુરોઃ ।
ત્વદ્રૂપસ્ય મુખારવિન્દકુહરાત્સમ્પ્રાપ્ય દીક્ષામતો
યસ્ત્વાં વિન્દતિ તત્ત્વતસ્ત(સ્ત્વ)દહ(મહ)મિત્યાર્યે સ મુક્તો ભવેત્ ॥ ૪૧/૩૯॥
બ્રહ્માખ્યૈરતુલપ્રભાવજનકૈસ્તત્વૈસ્ત્રિભિસ્સદ્ગુરોઃ ।
ત્વદ્રૂપસ્ય મુખારવિન્દકુહરાત્સમ્પ્રાપ્ય દીક્ષામતો
યસ્ત્વાં વિન્દતિ તત્ત્વતસ્ત(સ્ત્વ)દહ(મહ)મિત્યાર્યે સ મુક્તો ભવેત્ ॥ ૪૧/૩૯॥
સિદ્ધાન્તૈર્બહુભિઃ પ્રમાણગણિતૈર(તૈલ)ન્યૈરવિદ્યાતમો-
નક્ષત્રૈરિવ સર્વમન્ધતમસં તાવન્ન નિર્ભિદ્યતે ।
યાવત્તે સવિતૈવ સમ્મતમિદં નોદેતિ વિશ્વાન્તરે
જન્તોર્જન્મનિવારણૈકભિદુરં શ્રીશામ્ભવિ શ્રીશિવે ॥ ૪૨/૪૦॥
નક્ષત્રૈરિવ સર્વમન્ધતમસં તાવન્ન નિર્ભિદ્યતે ।
યાવત્તે સવિતૈવ સમ્મતમિદં નોદેતિ વિશ્વાન્તરે
જન્તોર્જન્મનિવારણૈકભિદુરં શ્રીશામ્ભવિ શ્રીશિવે ॥ ૪૨/૪૦॥
આત્માસૌ સકલેન્દ્રિયાશ્રયમતો(નો) બુદ્ધ્યાદિભિશ્શોચિતઃ
કર્માબદ્ધતનુર્જનિઞ્ચ મરણં(રમણં) પ્રાપ્નોતિ યત્કારણાત્ ।
યત્તે (તત્તે) દેવિ મહાવિલાસલહરીવિદ્યાયુધા(સુધા)નાં જય-
સ્તસ્માત્ત્વાં ગુરુમભ્યુપેત્ય કલયે ત્વામેવ ચેન્મુચ્યતે ॥ ૪૩/૪૧॥
કર્માબદ્ધતનુર્જનિઞ્ચ મરણં(રમણં) પ્રાપ્નોતિ યત્કારણાત્ ।
યત્તે (તત્તે) દેવિ મહાવિલાસલહરીવિદ્યાયુધા(સુધા)નાં જય-
સ્તસ્માત્ત્વાં ગુરુમભ્યુપેત્ય કલયે ત્વામેવ ચેન્મુચ્યતે ॥ ૪૩/૪૧॥
નાનાયોનિસહસ્રસમ્ભવવશાજ્જાતા જનન્યઃ કતિ
પ્રખ્યાતા જનકાઃ કિયન્ત ઇતિ મે સત્સ્યન્તિ(સેત્સ્યન્તિ) ચાગ્રે કતિ ।
એતેષાં ગણનૈવ નાસ્તિ મહતસ્સંસારવારાન્નિધે-
ર્ભીતં માં નિતરામનન્યશરણં રક્ષાનુકમ્પાનિધે ॥ ૪૪/૪૨॥
પ્રખ્યાતા જનકાઃ કિયન્ત ઇતિ મે સત્સ્યન્તિ(સેત્સ્યન્તિ) ચાગ્રે કતિ ।
એતેષાં ગણનૈવ નાસ્તિ મહતસ્સંસારવારાન્નિધે-
ર્ભીતં માં નિતરામનન્યશરણં રક્ષાનુકમ્પાનિધે ॥ ૪૪/૪૨॥
દેહક્ષોભકરૈર્વ્રતૈર્બહુવિધૈર્ધ્યાનૈશ્ચ હોમૈર્જપૈઃ
સન્તાનૈર્હયમેધમુખ્યસુમખૈર્નાનાવિધૈઃ કર્મભિઃ ।
યત્સઙ્કલ્પવિકલ્પજાલમલિનં(મિલિતં) પ્રાપ્તં પદં તસ્ય તે
દૂરાદેવ નિવર્તતે પરતરં માતઃ પદં નિર્મલમ્ ॥ ૪૫/૪૩॥
સન્તાનૈર્હયમેધમુખ્યસુમખૈર્નાનાવિધૈઃ કર્મભિઃ ।
યત્સઙ્કલ્પવિકલ્પજાલમલિનં(મિલિતં) પ્રાપ્તં પદં તસ્ય તે
દૂરાદેવ નિવર્તતે પરતરં માતઃ પદં નિર્મલમ્ ॥ ૪૫/૪૩॥
પઞ્ચાશન્નિજદેહજાક્ષરભવૈર્નાનાવિધૈર્ધાતુભિઃ
બહ્વર્થૈઃ પદવાક્યમાનજનકૈરર્થાવિનાભાવિતૈઃ ।
સાભિપ્રાયવદર્થકર્મફલદૈઃ ખ્યાતૈરનન્તૈરિદં
વિશ્વં વ્યાપ્ય ચિદાત્મના(ઽ)હમહમિત્યુજ્જૃમ્ભસે માતૃકે ॥ ૪૬/૪૪॥
બહ્વર્થૈઃ પદવાક્યમાનજનકૈરર્થાવિનાભાવિતૈઃ ।
સાભિપ્રાયવદર્થકર્મફલદૈઃ ખ્યાતૈરનન્તૈરિદં
વિશ્વં વ્યાપ્ય ચિદાત્મના(ઽ)હમહમિત્યુજ્જૃમ્ભસે માતૃકે ॥ ૪૬/૪૪॥
શ્રીચક્રં શ્રુતિમૂલકોશ ઇતિ તે સંસારચક્રાત્મકં
વિખ્યાતં તદધિષ્ઠિતાક્ષર શિવજ્યોતિર્મયં સર્વતઃ ।
એતન્મન્ત્રમયાત્મિકાભિરરુણશ્રીસુન્દરીભિર્વૃતે(તં)
મધ્યે બૈન્દવસિહ્મપીઠલલિતે ત્વં બ્રહ્મવિદ્યે શિવે ॥ ૪૭/૪૫॥
વિખ્યાતં તદધિષ્ઠિતાક્ષર શિવજ્યોતિર્મયં સર્વતઃ ।
એતન્મન્ત્રમયાત્મિકાભિરરુણશ્રીસુન્દરીભિર્વૃતે(તં)
મધ્યે બૈન્દવસિહ્મપીઠલલિતે ત્વં બ્રહ્મવિદ્યે શિવે ॥ ૪૭/૪૫॥
આતામ્રાર્કસહસ્રદીપ્તિસુષુમાસૌન્દર્યસારૈરલં
લોકા(કાલા)તીતમહોદયૈરુપચિતૈસ્સર્વોપમાગોચરૈઃ ।
નાનારત્નવિભૂષણૈરમ(ગ)ણિતૈર્જાજ્વલ્યમાનાભિત-
સ્ત્વં (ત્વં) માતસ્ત્રિપુરારિસુન્દરિ કુરુ સ્વાન્તે નિવાસં મમ ॥ ૪૮/૪૬॥
લોકા(કાલા)તીતમહોદયૈરુપચિતૈસ્સર્વોપમાગોચરૈઃ ।
નાનારત્નવિભૂષણૈરમ(ગ)ણિતૈર્જાજ્વલ્યમાનાભિત-
સ્ત્વં (ત્વં) માતસ્ત્રિપુરારિસુન્દરિ કુરુ સ્વાન્તે નિવાસં મમ ॥ ૪૮/૪૬॥
બિન્દુપ્રાણવિસર્ગજીવસહિતં બિન્દુત્રિજીવાત્મકં
ષટ્કૂટા વિનિપર્યયા નિગદિતા તાવત્ત્રિબાલાર્બલા ।
એભિસ્સમ્પુટિતં પ્રજપ્ય વિહરેત્પ્રાસાદમન્ત્રં પરં
ગુહ્યાદ્રુહ્યતમં સયોગજનિતં સદ્ભોગમોક્ષપ્રદમ્ ॥ ૪૯/- ॥
ષટ્કૂટા વિનિપર્યયા નિગદિતા તાવત્ત્રિબાલાર્બલા ।
એભિસ્સમ્પુટિતં પ્રજપ્ય વિહરેત્પ્રાસાદમન્ત્રં પરં
ગુહ્યાદ્રુહ્યતમં સયોગજનિતં સદ્ભોગમોક્ષપ્રદમ્ ॥ ૪૯/- ॥
શિઞ્જન્નૂપુરપાદકઙ્કણમહામુદ્રાસુલાક્ષારસા-
લઙ્કારાઙ્કિન્તમઙ્ઘ્રિપઙ્કજયુગં શ્રીપાદુકાલઙ્કૃન્તમ્ ।
ઉદ્ભાસ્વન્નખચન્દ્રખણ્ડરુચિરં રાજજ્જપાસન્નિભં
બ્રહ્માદિત્રિદશા(શૈઃ) મુરાર્ચિતમિદં (સમાર્ચિતપદં) મૂર્ધ્નિ સ્મરામ્યમ્બિકે ॥ ૫૦/૪૬॥
લઙ્કારાઙ્કિન્તમઙ્ઘ્રિપઙ્કજયુગં શ્રીપાદુકાલઙ્કૃન્તમ્ ।
ઉદ્ભાસ્વન્નખચન્દ્રખણ્ડરુચિરં રાજજ્જપાસન્નિભં
બ્રહ્માદિત્રિદશા(શૈઃ) મુરાર્ચિતમિદં (સમાર્ચિતપદં) મૂર્ધ્નિ સ્મરામ્યમ્બિકે ॥ ૫૦/૪૬॥
આરક્ત(ચ્)છવિનાતિમાર્દવયુજા નિઃ(નિ)શ્વાસહાર્યેણ ય
ત્કૌશેયેન(યૈર્ન) વિ(વ)ચિત્રરત્નઘટિતૈર્મુક્તાફલૈરુજ્વલૈઃ ।
કૂજત્કાઞ્ચનકિઙ્કિણીભિરભિતસ્સન્નદ્ધકાઞ્ચીગુણે-
રાદીપ્તં સુનિતમ્બબિમ્બમરુણં તે ભાવયામ્યમ્બિકે ॥ ૫૧/૪૭॥
ત્કૌશેયેન(યૈર્ન) વિ(વ)ચિત્રરત્નઘટિતૈર્મુક્તાફલૈરુજ્વલૈઃ ।
કૂજત્કાઞ્ચનકિઙ્કિણીભિરભિતસ્સન્નદ્ધકાઞ્ચીગુણે-
રાદીપ્તં સુનિતમ્બબિમ્બમરુણં તે ભાવયામ્યમ્બિકે ॥ ૫૧/૪૭॥
કસ્તૂરીઘનસારકુઙ્કુમરજોગન્ધોત્કટૈશ્ચન્દનૈ-
રાદી(લિ)પ્તં મણિમાલયા વિરચિત(સુરુચિર)ગ્રૈવેયહારાદિભિઃ ।
દીપ્તં દિવ્ય (દીપ્યદ્દિવ્ય) વિભૂષણૈર્જનનિ તે જ્યોતિર્વિભાસ્વત્કુચ-
વ્યાજસ્વર્ણઘટદ્વયં હરિહરબ્રહ્માદિપીતં ભજે ॥ ૫૨/૪૮॥
રાદી(લિ)પ્તં મણિમાલયા વિરચિત(સુરુચિર)ગ્રૈવેયહારાદિભિઃ ।
દીપ્તં દિવ્ય (દીપ્યદ્દિવ્ય) વિભૂષણૈર્જનનિ તે જ્યોતિર્વિભાસ્વત્કુચ-
વ્યાજસ્વર્ણઘટદ્વયં હરિહરબ્રહ્માદિપીતં ભજે ॥ ૫૨/૪૮॥
મુક્તારત્નસુવર્ણકાન્તિલલિતાસ્તે બાહુવલ્લીરહં
કેયૂરોત્તમબાહુદણ્ડવલયૈર્હસ્તાઙ્ગુલીભૂષણૈઃ ।
સંવૃત્તાઃ (સમ્પૃક્તાઃ) કલયામિ હીરમણિમન્મુક્તાકલાપીકૃતં
ગ્રીવાપટ્ટવિભૂષણેન સુભગં કણ્ઠઞ્ચ કમ્બુશ્રિયમ્ ॥ ૫૩/૪૯॥
કેયૂરોત્તમબાહુદણ્ડવલયૈર્હસ્તાઙ્ગુલીભૂષણૈઃ ।
સંવૃત્તાઃ (સમ્પૃક્તાઃ) કલયામિ હીરમણિમન્મુક્તાકલાપીકૃતં
ગ્રીવાપટ્ટવિભૂષણેન સુભગં કણ્ઠઞ્ચ કમ્બુશ્રિયમ્ ॥ ૫૩/૪૯॥
ઉદ્યત્પૂર્ણકલાનિધીશ(શ્રિ)વદનં ભક્તપ્રસન્નં સદા
સમ્ફુલ્લામ્બુજપત્રકાન્તિસુષુમાધિક્કારદક્ષેક્ષણમ્ ।
સાનન્દં કૃતમન્દહાસમસકૃત્પ્રાદુર્ભવત્કૌતુકં
કુન્દાકારસુદન્તપઙ્ક્તિરુચિરં પૂર્ણં સ્મરામ્યમ્બિકે ॥ ૫૪/૫૦॥
સમ્ફુલ્લામ્બુજપત્રકાન્તિસુષુમાધિક્કારદક્ષેક્ષણમ્ ।
સાનન્દં કૃતમન્દહાસમસકૃત્પ્રાદુર્ભવત્કૌતુકં
કુન્દાકારસુદન્તપઙ્ક્તિરુચિરં પૂર્ણં સ્મરામ્યમ્બિકે ॥ ૫૪/૫૦॥
તપ્તસ્વર્ણકૃતોરુકુણ્ડલયુગં માણિક્યમુક્તોલ્લસ-
દ્ધીરાબદ્ધમનન્યતુલ્યમપરં હૈમઞ્ચ ચક્રદ્વયમ્ ।
શુક્રાકારનિકારદક્ષમમલં મુક્તાફલં સુન્દરં
બિભ્રત્કર્ણયુગં ભજામિ લલિતં નાસાગ્રભાગં શિવે ॥ ૫૫/૫૧॥
દ્ધીરાબદ્ધમનન્યતુલ્યમપરં હૈમઞ્ચ ચક્રદ્વયમ્ ।
શુક્રાકારનિકારદક્ષમમલં મુક્તાફલં સુન્દરં
બિભ્રત્કર્ણયુગં ભજામિ લલિતં નાસાગ્રભાગં શિવે ॥ ૫૫/૫૧॥
જાતીચમ્પકકુન્દકેસર મહાગન્ધોત્કિરત્કેતકી- (મહાગન્ધોત્કરં કેતકી)-
નીપાશોકશિરીષમુખ્યકુસુમપ્રોત્તંસિતા ધૂપિતા(તાઃ) ।
આનીલાઞ્જનની(લી)લમત્તમધુપશ્રેણી ચ વેણી તવ
શ્રીમાતશ્શ્રયતાં મદીયહૃદયામ્ભોજે સરોજાલયે ॥ ૫૬/૫૨॥
નીપાશોકશિરીષમુખ્યકુસુમપ્રોત્તંસિતા ધૂપિતા(તાઃ) ।
આનીલાઞ્જનની(લી)લમત્તમધુપશ્રેણી ચ વેણી તવ
શ્રીમાતશ્શ્રયતાં મદીયહૃદયામ્ભોજે સરોજાલયે ॥ ૫૬/૫૨॥
લેખાલભ્યવિચિત્રરત્નઘટિતં હૈમં કિરીટોત્તમં
મુક્તાકાઞ્ચનકિઙ્કિણીગણમહાહીરપ્રબન્ધોજ્વલમ્ ।
ચઞ્ચચ્ચન્દ્રકલાકલાપલલિતં દેવદ્રુપુષ્પાર્ચિતં
માલ્યૈરેવવિલમ્બિતં સુશિખરં વિભ્રચ્છિરસ્તે ભજે ॥ ૫૭/૫૩॥
મુક્તાકાઞ્ચનકિઙ્કિણીગણમહાહીરપ્રબન્ધોજ્વલમ્ ।
ચઞ્ચચ્ચન્દ્રકલાકલાપલલિતં દેવદ્રુપુષ્પાર્ચિતં
માલ્યૈરેવવિલમ્બિતં સુશિખરં વિભ્રચ્છિરસ્તે ભજે ॥ ૫૭/૫૩॥
પ્રોક્ષિપ્તોચ્ચસુવર્ણદણ્ડલલિતં પૂર્ણેન્દુબિમ્બાકૃતિં
ચક્રં (છત્રં) મૌક્તિકરત્નચક્રકલિતં ક્ષૌમાંશુકોત્તંસિતમ્ ।
મુક્તાજાલવિલમ્બિતં સકલશં નાનાપ્રસૂનાર્ચિતં
ચન્દ્રોડ્ડામરચામરાલિ દધતી(તીઃ) શ્રીદેવિ તે સ્વસ્ત્રિયઃ ॥ ૫૮/૫૪॥
ચક્રં (છત્રં) મૌક્તિકરત્નચક્રકલિતં ક્ષૌમાંશુકોત્તંસિતમ્ ।
મુક્તાજાલવિલમ્બિતં સકલશં નાનાપ્રસૂનાર્ચિતં
ચન્દ્રોડ્ડામરચામરાલિ દધતી(તીઃ) શ્રીદેવિ તે સ્વસ્ત્રિયઃ ॥ ૫૮/૫૪॥
વિદ્યામન્ત્રરહસ્યવિન્મુનિગણૈઃ કૢર્પ્તોપચારાર્ચનાં
દેવાદિસ્તુતિગીયમાનચરિતાં વેદાન્દતત્વાત્મિકામ્ ।
સર્વાસ્તાશ્ચ તુરીયતામુપગતાસ્ત્વદ્રશ્મિદેવ્યઃ પરા
સ્તન્નિત્યં (સ્ત્વાં નિત્યં) સમુપાસતે સ્વવિભવૈશ્શ્રીચક્રનાથે શિવે ॥ ૫૯/૫૫॥
દેવાદિસ્તુતિગીયમાનચરિતાં વેદાન્દતત્વાત્મિકામ્ ।
સર્વાસ્તાશ્ચ તુરીયતામુપગતાસ્ત્વદ્રશ્મિદેવ્યઃ પરા
સ્તન્નિત્યં (સ્ત્વાં નિત્યં) સમુપાસતે સ્વવિભવૈશ્શ્રીચક્રનાથે શિવે ॥ ૫૯/૫૫॥
શૃઙ્ગારાદિરસાલયં ત્રિભુવનં(ની) માલ્યૈરનેકૈર્વૃતં
સર્વાઙ્ગીણસદઙ્ગરાગસુરભિ શ્રીમદ્વપુર્ધૂપિતમ્ ।
તામ્બૂલારુણપલ્લવાધરયુતં રમ્યં ત્રિપુષ્ટું વહ-
ત્ફાલં નન્દનચન્દનેન સુરભિ ધ્યાયામિ તે મઙ્ગલમ્ ॥ ૬૦/૫૬॥
સર્વાઙ્ગીણસદઙ્ગરાગસુરભિ શ્રીમદ્વપુર્ધૂપિતમ્ ।
તામ્બૂલારુણપલ્લવાધરયુતં રમ્યં ત્રિપુષ્ટું વહ-
ત્ફાલં નન્દનચન્દનેન સુરભિ ધ્યાયામિ તે મઙ્ગલમ્ ॥ ૬૦/૫૬॥
એવં યસ્સ્મરતિ પ્રબુદ્ધસુમતિશ્શ્રીમત્સ્વરૂપં પરં
વૃદ્ધો(ઽ)પ્યાશુ યુવાભવત્યનુપમસ્ત્રીણામનઙ્ગાયતે ।
સ્પષ્ટૈ(સોઽષ્ટૈ)શ્વર્યતિરસ્કૃતાખિલસુરશ્રીજૃમ્ભિતાત્માલયઃ
પૃથ્વીપાલકિરીટકોટિવલિભિર્નીરાજિતાઙ્ઘ્રિર્ભવેત્ ॥ ૬૧/૫૭॥
વૃદ્ધો(ઽ)પ્યાશુ યુવાભવત્યનુપમસ્ત્રીણામનઙ્ગાયતે ।
સ્પષ્ટૈ(સોઽષ્ટૈ)શ્વર્યતિરસ્કૃતાખિલસુરશ્રીજૃમ્ભિતાત્માલયઃ
પૃથ્વીપાલકિરીટકોટિવલિભિર્નીરાજિતાઙ્ઘ્રિર્ભવેત્ ॥ ૬૧/૫૭॥
અથ તવ ધનુઃ પુણ્ટ્રેક્ષુકૃત્પ્રસિદ્ધમણિદ્યુતિ
(અથ તવ ધનુઃ પુષ્પેષુત્વ પ્રસિદ્ધમણિદ્યુતિ)
ત્રિભુવનબધૂમોહજ્યોત્સ્નાકલાનિધિમણ્ડલમ્ ।
અખિલજનનિ સ્મારંસ્મારં ગતસ્મરતાઞ્જન-
સ્ત્રિભુવનવધૂમોહામ્બોધેઃ પ્રપૂર્ણવિધુર્ભવેત્ ॥ ૬૨/૫૮॥
(અથ તવ ધનુઃ પુષ્પેષુત્વ પ્રસિદ્ધમણિદ્યુતિ)
ત્રિભુવનબધૂમોહજ્યોત્સ્નાકલાનિધિમણ્ડલમ્ ।
અખિલજનનિ સ્મારંસ્મારં ગતસ્મરતાઞ્જન-
સ્ત્રિભુવનવધૂમોહામ્બોધેઃ પ્રપૂર્ણવિધુર્ભવેત્ ॥ ૬૨/૫૮॥
(સ્ત્રિભુવનવધૂમોહે બભ્રે પ્રપૂર્ણવિધુર્ભવેત્) ॥ ૬૨/૫૮॥
પ્રસૂનશરપઞ્ચક(ચમ્પક)પ્રકટગુમ્ફનાગુમ્ફિતં
ત્રિલોકમવલોકયત્યમલચેતસાં ચઞ્ચલમ્ ।
અશેષરમણીજનસ્મરવિજૃમ્ભણં યસ્સદા
પટુર્ભવતિ તે શિવે ત્રિજગદઙ્ગનાક્ષોભણે ॥ ૬૩/૫૯॥
ત્રિલોકમવલોકયત્યમલચેતસાં ચઞ્ચલમ્ ।
અશેષરમણીજનસ્મરવિજૃમ્ભણં યસ્સદા
પટુર્ભવતિ તે શિવે ત્રિજગદઙ્ગનાક્ષોભણે ॥ ૬૩/૫૯॥
પાશં પ્રપૂરિતમહાસુમતિપ્રકાશં
યો વા તવ ત્રિપુરસુન્દરિ સુન્દરીણામ્ ।
આકર્ષણેઽખિલવશીકરણે પ્રવીણ-
શ્ચિત્તેવસન્ સ ભુવનત્વયવશ્યકૃત્સ્યાત્ ॥ ૬૪/૬૦॥
યો વા તવ ત્રિપુરસુન્દરિ સુન્દરીણામ્ ।
આકર્ષણેઽખિલવશીકરણે પ્રવીણ-
શ્ચિત્તેવસન્ સ ભુવનત્વયવશ્યકૃત્સ્યાત્ ॥ ૬૪/૬૦॥
યસ્સ્વાન્તે કલયતિ કોવિદસ્ત્રિલોકી-
સ્તમ્ભારમ્ભણવેક્ષણકૃત્યુ(મત્યુ)દારવીર્યમ્ ।
માતસ્તે વિજયતાં કુશં સયોષા (સ યોષાં)
દેવાસ્તં ભજતિ (દેવાં સ્તમ્ભયતિ) ચ ભૂભુજોઽત્ર સૈન્યમ્ ॥ ૬૫/૬૧॥
સ્તમ્ભારમ્ભણવેક્ષણકૃત્યુ(મત્યુ)દારવીર્યમ્ ।
માતસ્તે વિજયતાં કુશં સયોષા (સ યોષાં)
દેવાસ્તં ભજતિ (દેવાં સ્તમ્ભયતિ) ચ ભૂભુજોઽત્ર સૈન્યમ્ ॥ ૬૫/૬૧॥
પાશધ્યાનવશાદ્ભવેદ્ભવમહામોહામ્ભસોજ્જૃમ્ભણં
પ્રખ્યાતપ્રવ્યવેષુ ચિન્તનવશાત્તત્તચ્છરવ્યં સુધીઃ ।
ચાપધ્યાનવશાત્સમસ્તજગતાં મૃત્યોર્વશત્વં મહા-
દુર્ગસ્તમ્ભમહાઙ્કુશસ્ય મનનાન્માયામમેયાં તરેત્ ॥ ૬૬/- ॥
પ્રખ્યાતપ્રવ્યવેષુ ચિન્તનવશાત્તત્તચ્છરવ્યં સુધીઃ ।
ચાપધ્યાનવશાત્સમસ્તજગતાં મૃત્યોર્વશત્વં મહા-
દુર્ગસ્તમ્ભમહાઙ્કુશસ્ય મનનાન્માયામમેયાં તરેત્ ॥ ૬૬/- ॥
(પાશધ્યાનવશાત્સમસ્તવશતા મૃત્યોર્વશત્વં મહા-
દુર્ગસ્તમ્ભમહાઙ્કુશસ્ય મનસા માયામમેયાં તરેત્ ।
પાશાધ્યાનવશાદ્ભવેદ્ભવમહામોહામ્ભસો જૃમ્ભણં
પ્રખ્યાતપ્રસવેષુચિન્તનવશાત્તત્તચ્છરવ્યં સુધીઃ) ॥ -/૬૨॥
દુર્ગસ્તમ્ભમહાઙ્કુશસ્ય મનસા માયામમેયાં તરેત્ ।
પાશાધ્યાનવશાદ્ભવેદ્ભવમહામોહામ્ભસો જૃમ્ભણં
પ્રખ્યાતપ્રસવેષુચિન્તનવશાત્તત્તચ્છરવ્યં સુધીઃ) ॥ -/૬૨॥
ન્યાસં કૃત્વા ગણેશં ગ્રહગણમહાયોગિનીરાશિપીઠૈઃ
પઞ્ચાશન્માતૃકાર્ણ(ર્ણૈઃ) સહિતબહુકલૈરષ્ટવાગ્દેવતાભિઃ ।
સશ્રી(સ સ્ત્રી) કણ્ઠાદિયુગ્મૈર્નિજવિમલતનૌ કેશવાદ્યૈશ્ચ તત્વૈ-
ષટ્ત્રિંશક્ત(દ્ભિર્ધરાદ્યૈ)માદ્યૈર્ભગવતિ ભવતીં યસ્સ્મરેત્સ ત્વમેવ ॥ ૬૭/૬૩॥
પઞ્ચાશન્માતૃકાર્ણ(ર્ણૈઃ) સહિતબહુકલૈરષ્ટવાગ્દેવતાભિઃ ।
સશ્રી(સ સ્ત્રી) કણ્ઠાદિયુગ્મૈર્નિજવિમલતનૌ કેશવાદ્યૈશ્ચ તત્વૈ-
ષટ્ત્રિંશક્ત(દ્ભિર્ધરાદ્યૈ)માદ્યૈર્ભગવતિ ભવતીં યસ્સ્મરેત્સ ત્વમેવ ॥ ૬૭/૬૩॥
ભગવતિ તવ પાદપદ્માતિસદ્માવિક શ્રી
સ્ત્રિજગતિ પરિહૃત્ય ભદ્રાય નિદ્રાદિષુ ।
અલિ ઇતિ કલનાદસઙ્ગીતભઙ્ગીકૃતે
પરિમલમિહ કિન્તુ વન્દેતિ સન્દેહિતઃ ॥ ૬૮/- ॥
સ્ત્રિજગતિ પરિહૃત્ય ભદ્રાય નિદ્રાદિષુ ।
અલિ ઇતિ કલનાદસઙ્ગીતભઙ્ગીકૃતે
પરિમલમિહ કિન્તુ વન્દેતિ સન્દેહિતઃ ॥ ૬૮/- ॥
સુરપતિપુરલક્ષ્મીજૃમ્ભણાતીતલક્ષ્મીઃ
પ્રભવતિ નિજગેહે યસ્ય દેવત્વમાર્યે ।
વિધૃતબહુકલાનાં પાત્રભૂતસ્ય તસ્ય
ત્રિભુવનવિદિતા સા જૃમ્ભિતા કીર્તિરચ્છા ॥ ૬૯/૬૪॥
પ્રભવતિ નિજગેહે યસ્ય દેવત્વમાર્યે ।
વિધૃતબહુકલાનાં પાત્રભૂતસ્ય તસ્ય
ત્રિભુવનવિદિતા સા જૃમ્ભિતા કીર્તિરચ્છા ॥ ૬૯/૬૪॥
માતસ્ત્વં ભૂર્ભુવસ્વર્મહિતતમતનુસ્ત્વન્તરિક્ષં ન સૂર્યો
(માતસ્ત્વં ભૂર્ભુવઃસ્વર્મહિતતમતનું ત્વન્તરિક્ષેન્દુસૂર્યૈ-)
રાજ્ઞી(જ્ઞા) શુક્રેન્દ્રવહ્નીન્દુભિરપિ નિગમબ્રહ્મભિઃ પ્રોતશક્તિઃ (ક્તિં) ।
પ્રાણાપાનાદિયુક્તૈઃ (ગ્મૈ) કલયતિ સકલં માનસં(સે) ધ્યાનયોગા-
દ્યેષાં તેષાં સપર્યા ભવતિ સુરકૃતા બ્રહ્મતા (બ્રહ્મ તે) યોગ્યતા (જાનતે) ચ ॥ ૭૦/૬૫॥
(માતસ્ત્વં ભૂર્ભુવઃસ્વર્મહિતતમતનું ત્વન્તરિક્ષેન્દુસૂર્યૈ-)
રાજ્ઞી(જ્ઞા) શુક્રેન્દ્રવહ્નીન્દુભિરપિ નિગમબ્રહ્મભિઃ પ્રોતશક્તિઃ (ક્તિં) ।
પ્રાણાપાનાદિયુક્તૈઃ (ગ્મૈ) કલયતિ સકલં માનસં(સે) ધ્યાનયોગા-
દ્યેષાં તેષાં સપર્યા ભવતિ સુરકૃતા બ્રહ્મતા (બ્રહ્મ તે) યોગ્યતા (જાનતે) ચ ॥ ૭૦/૬૫॥
ક્વ મે બુદ્ધિર્વાચઃ પરમવિદુષો મન્દસરણિઃ
ક્વ તે માતર્બ્રહ્મપ્રમુખવિબુધસ્વાન્તવચસામ્ ।
(ક્વ તે માતર્બ્રહ્મપ્રમુખવિબુધાઃ સ્વાન્તવચસઃ ।)
અભૂમા વિષ્ફૂર્તિઃ પરતરમહિમ્નસ્તવ નુતૌ
પ્રસીદ ક્ષન્તવ્યં બહુલતરચાપલ્યમપિ મે ॥ ૭૧/૬૬॥
ક્વ તે માતર્બ્રહ્મપ્રમુખવિબુધસ્વાન્તવચસામ્ ।
(ક્વ તે માતર્બ્રહ્મપ્રમુખવિબુધાઃ સ્વાન્તવચસઃ ।)
અભૂમા વિષ્ફૂર્તિઃ પરતરમહિમ્નસ્તવ નુતૌ
પ્રસીદ ક્ષન્તવ્યં બહુલતરચાપલ્યમપિ મે ॥ ૭૧/૬૬॥
પ્રસીદ પરદેવતે મમ હૃદિ પ્રભૂતં ભયં
નિવારય દરિદ્રતાં દલય દેહિ સર્વજ્ઞતામ્ ।
વિધેહિ કરુણાનિધે શિરસિ પાદયુગ્મં સ્વકં
વિદારય જરામૃતિં(તી) ત્રિપુરસુન્દરિ શ્રીશિવે ॥ ૭૨/૬૭॥
નિવારય દરિદ્રતાં દલય દેહિ સર્વજ્ઞતામ્ ।
વિધેહિ કરુણાનિધે શિરસિ પાદયુગ્મં સ્વકં
વિદારય જરામૃતિં(તી) ત્રિપુરસુન્દરિ શ્રીશિવે ॥ ૭૨/૬૭॥
(ફલમ્) -
ઇતિ ત્રિપુરસુન્દરીસ્તુતિમિમાં પઠેદ્યસ્સુધીઃ
સ સર્વદુરિતાટવીપટલચણ્ડદાવાનલઃ ।
લભેન્મનસિ વાઞ્છિતં પ્રચુરસિદ્ધિરિદ્ધિર્ભવે-
દનેકવિધસમ્પદાં પદમનન્યતુલ્યો ભવેત્ ॥ ૭૩/૬૮॥
સ સર્વદુરિતાટવીપટલચણ્ડદાવાનલઃ ।
લભેન્મનસિ વાઞ્છિતં પ્રચુરસિદ્ધિરિદ્ધિર્ભવે-
દનેકવિધસમ્પદાં પદમનન્યતુલ્યો ભવેત્ ॥ ૭૩/૬૮॥
સઙ્ગીતં સરસં કવિત્વસરણિં આમ્નાયવાક્યસ્મૃતી-
વ્યાખ્યાનં હૃદિ તાવકીનચરણદ્વન્દ્વઞ્ચ સર્વજ્ઞતાં ।
શ્રદ્ધાં કર્મણિ કાલિકે તવ બલં શ્રીજૃમ્ભણં મન્દિરે
સૌન્દર્યં વપુષિ પ્રકાશમતુલં અમ્બેશ્વરિ (પ્રાપ્નોતિ) શ્રીશિવે ॥ ૭૪/૬૯॥
વ્યાખ્યાનં હૃદિ તાવકીનચરણદ્વન્દ્વઞ્ચ સર્વજ્ઞતાં ।
શ્રદ્ધાં કર્મણિ કાલિકે તવ બલં શ્રીજૃમ્ભણં મન્દિરે
સૌન્દર્યં વપુષિ પ્રકાશમતુલં અમ્બેશ્વરિ (પ્રાપ્નોતિ) શ્રીશિવે ॥ ૭૪/૬૯॥
પૃથ્વીપાલપ્રકટમકુટસ્રગ્રજોરઞ્ચિતાઙ્ઘ્રિઃ
વિદ્વત્પૂજાનતિમતિસમારાધિતો બાધિતારિઃ ।
વિદ્યાસ્સર્વાઃ કલયતિ હૃદા ભાસયન્તિ પ્રભાભિઃ
લોકાસ્સર્વે નવનવપદૈરિન્દુબિમ્બપ્રકાશૈઃ ॥ ૭૫/૭૦॥
વિદ્વત્પૂજાનતિમતિસમારાધિતો બાધિતારિઃ ।
વિદ્યાસ્સર્વાઃ કલયતિ હૃદા ભાસયન્તિ પ્રભાભિઃ
લોકાસ્સર્વે નવનવપદૈરિન્દુબિમ્બપ્રકાશૈઃ ॥ ૭૫/૭૦॥
ભૂષ્યં વૈદુષ્યમુદ્યદ્દિનકરકિરણાકારમાકાર(કૌમાર) તેજાઃ
સુજ્ઞાનં ભૂરિમાનં દિનકરલલિતં દુર્ગમં યોગમાર્ગમ્ ।
આયુષ્પઞ્ચાષ્ટસિદ્ધિં હરગિરિવિશદાં કીર્તિમભ્યેત્યભૂમૌ
દેહાન્તે બ્રહ્મપારં પરમશિવચિદાકારમભ્યેતિ વિદ્વાન્ ॥ ૭૬/૭૧॥
સુજ્ઞાનં ભૂરિમાનં દિનકરલલિતં દુર્ગમં યોગમાર્ગમ્ ।
આયુષ્પઞ્ચાષ્ટસિદ્ધિં હરગિરિવિશદાં કીર્તિમભ્યેત્યભૂમૌ
દેહાન્તે બ્રહ્મપારં પરમશિવચિદાકારમભ્યેતિ વિદ્વાન્ ॥ ૭૬/૭૧॥
ઉચ્ચેષુ નીચેષ્વપિ દર્શનેષુ પ્રકાશતે દેવિ તબ સ્વરૂપમ્ ।
સમુજ્વલન્ત્યેવ હિ યજ્ઞવાટે ચણ્ડાલવેશ્મન્યપિ જાતવેદાઃ ॥ ૭૭/૭૨॥
સમુજ્વલન્ત્યેવ હિ યજ્ઞવાટે ચણ્ડાલવેશ્મન્યપિ જાતવેદાઃ ॥ ૭૭/૭૨॥
॥ ઇતિ શિવરહસ્યાન્તર્ગતે ભવાખ્યે દુર્વાસસાવિરચિતં
ત્રિપુરામ્બિકામહિમ્નસ્તોત્રં સમ્પૂર્ણમ્ ॥