సౌన్దర్యార్ణవమన్థనోద్భవ సుధాప్రాచుర్యవర్ణోజ్వలమ్ ।
ఉద్యద్భానుసహస్రనూతనజపాపుష్పమభం తే వపుః
స్వాన్తే మే స్ఫురతు త్రిలోకనిలయం జ్యోతిర్మయం వాఙ్మయమ్ ॥ ౧౮॥
బ్రహ్మాదిప్రతిమాభికీలితషడాధారాబ్జకక్షో(క్ష్యో)న్నతే ।
బ్రహ్మాణ్డాబ్జవరాసనే జనని తే మూర్తిం భజే చిన్మయీం
సౌషుమ్నాయతపీతపఙ్కజమహామధ్యత్రికోణస్థితామ్ ॥ ౧౯॥
భాషా దేశసముద్భవా పశుగతా (పశుగతాః) ఛన్దాంసి సప్తస్వరాన్ ।
తాలాన్ పఞ్చ మహాధ్వనీన్ ప్రకటయత్యాత్మప్రసారేణ యత్
తద్బీజం పదవాక్యమానజనకం శ్రీమాతృకే తే పరమ్ ॥ ౨౦॥
(త్రైలోక్పస్ఫుటమేత్రమన్త్రమహిమ స్వాత్మోక్తిరూపం వినా)
తద్బీజం (యద్బీజం) వ్యవహారజాలమఖిలం నాస్త్యేవ మాతస్తవ ।
తజ్జాప్యస్మరణప్రసక్తసుమతిస్సర్వజ్ఞతాం ప్రాప్య కః
శబ్దబ్రహ్మనివాసభూతవదనో నేన్ద్రాదిభిస్స్పర్ధతే ॥ ౨౧॥
శక్తిం కుణ్డలినీం చతుర్విధతనుం యస్తత్వవిన్మన్వతే(మన్యతే) ।
సోఽవిద్యాఖిలజన్మకర్మదురితారణ్య ప్రబోధాగ్నినా
(సా విద్యాఽఖిలజన్మకర్మదురితానీత్థం ప్రబోధాగ్నినా)
భస్మీకృత్య వికల్పజాలమఖిలం మాతః పదం తద్వ్రజేత్ ॥ ౨౨॥
జ్ఞానేచ్ఛాదిమనన్తశక్తివిభవవ్యక్తిం వ్యనక్తి స్ఫుటమ్ ।
ఉత్పత్తిస్థితికల్పకల్పితతనుం స్వాత్మప్రసారేణ యత్
కామ్యం బ్రహ్మహరీశ్వరాదివిబుధైః కామక్రియాయోజితైః ॥ ౨౩॥
జ్ఞానేచ్ఛాసుఖదుఃఖకల్పిత తను స్వాత్మప్రసారేణ యత్ ।
కామ్యం బ్రహ్మహరీశ్వరాది విబుధైః కామక్రియాయోజితైః
కామం కారణతాం గతా నగణితాఙ్కార్యైరనేకైర్మహి) ॥ ౨౩॥
ముఖ్యైస్సర్వమనోగతానధిగతాన్మానైరనేకైస్స్ఫుటమ్ ।
కామక్రోధసులోభమోహమదమాత్సర్యాదిషట్కఞ్చ యద్వీజం
భ్రాజయతి (రాజయతి) ప్రణౌమి తదహం తే సాధు కామేశ్వరి ॥ ౨౪॥
జాడ్యధ్వాన్తనివారణైకతరణి జ్యోతిర్విబోధప్రదమ్ ।
యద్వేదేషు చ గీయతే శ్రుతిముఖం మాత్రాత్రయేణోమితి
శ్రీవిద్యే తవ సర్వరాజవశకృత్తత్కామరాజం భజే ॥ ౨౫॥
సర్వాధార తురీయబీజపరమం (తురీయశక్తిపరం) బ్రహ్మాభిధాశబ్దితమ్ ।
మూర్ధన్యాన్తవిసర్గభూషితమహోఙ్కారాత్మకం తత్పరం
సంవిద్రూపమనన్యతుల్యమహిమం స్వాన్తే మమ ద్యోతతామ్ ॥ ౨౬॥
స్సకీలా నిష్కీలా గురుభిరుపదిష్టా అపి తవ ।
ప్రసన్నాయాం దేవి త్వయి సకలమన్త్రార్థఫలదా
తరోర్మూలే సిక్తే విలతి ఖలు శాఖాశతతమీ ॥ ౨౭॥
తత్తద్దివ్యహృషీకకర్మభిరిదం సవ్యస్తువానాపరా ।
వాగర్థవ్యవహారకారణతనుశ్శక్తిర్జగద్వ్యాపినీ
యద్బీజాత్మకతాం గతా తవ శివే తం నౌమి బీజం పరమ్ ॥ ౨౮/౨౭॥
శక్తిర్బ్రహ్మహరీశ(హరీన్ద్ర)వాసవముఖామర్త్యాసురాత్మ(సురాన్త)స్థితా ।
సృష్ట(దృష్ట్వా , దృష్టా)స్థావరజఙ్గమస్థితమహాచైతన్యరూపా చ యా
యద్వీజస్మరణేన సైవ భవతీ ప్రాదుర్భవత్యమ్బికే(కా) ॥ ౨౯/౨౮॥
తద్విద్యాకవితావితానలహరీకల్లోలినీదీపకమ్(దీపితమ్) ।
బీజం యత్త్రిగుణప్రవృత్తిజనకం బ్రహ్మేతి యద్యోగినః
శాన్తా నిత్యముపాసతే తదిహ తే చిత్తే దధే శ్రీపరే(శ్రీపురే) ॥ ౩౦/౨౯॥
మార్తాణ్డేన్దుమనోభవాభవసుధీమాయాభీరుద్రాశ్రితైః ।
సోమామ్బుక్షితిశక్తిభిః ప్రకటితైర్వర్ణాఙ్గవేదక్రమైః
వర్ణైశ్శ్రీశివదేశికేన విదితాం విద్యాం తవామ్బ శ్రయే ॥ ౩౧/- ॥
విద్యాదిప్రకటప్రభావజనకం జాడ్యాన్ధకారాపహమ్ ।
యన్నిష్ఠాశ్చమహోత్పలాసనమహావిష్ణుప్రహర్తాదయో
దేవాస్స్వేషు విధిష్వనన్యమహిమస్ఫూర్తిం దేధే తేఽపి (దధత్యేవ) తత్ ॥ ౩౨/౩౦॥
శక్త్యాఖ్యాని చతుశ్శ్రుతిప్రకటితాన్యుత్కృష్టకూటాని తే ।
భూతర్తు(ర్తుః)శ్రుతిసఙ్ఖ్యవర్ణవిదితాన్యారక్తకాన్తే శివే
యో జానాతి స ఏవ సర్వజగతాం సృష్టస్థితిధ్వంసకృత్ ॥ ౩౩/౩౧॥
త్సమ్పూజ్యాక్షర(త్సమ్పూజ్యాఖిల)చక్రరాజనిలయాం సాయన్తనాగ్నిమభామ్ ।
కామాఖ్యం శివనామతత్వముభయం వ్యాప్యాత్మనాం(నా) సర్వతో
దీవ్య(ప్య)న్తీమిహ తస్య సిద్ధిరచిరాత్స్యాచ్చస్వరూపైక్యతా ॥ ౩౪/౩౨॥
కిం తైర్వ్యాకరణైర్విబోధితతయా కిం వాభిధానశ్రియా ।
ఏతైరమ్బనబోభవీతి సుకవిస్తావత్తవ శ్రీమతో
(ఏతైరేవ న బోభవీతి కవితా వృత్తైర్వచఃశ్రీమతో)
యావన్నానుసరీసరీతి సరణిం పాదాబ్జయోః పావనీమ్ ॥ ౩౫/౩౩॥
ద్వేషీ మిత్రతి పాతకం సుకృతతి క్ష్మావల్లభో దాసతి ।
మృత్యుర్వైద్యతి దూషణం సుగుణతి త్వత్పాదసంసేవనా-
త్త్వాం వన్దే భవభీతిభఞ్జనకరీం గౌరీ గిరీశప్రియామ్ ॥ ౩౬/౩౪॥
ర్మిశ్రారక్తసితప్రభైరనుపమైర్యుష్మత్పదైస్తైత్రిభిః ।
స్వాత్మోత్పాదిత (ఆత్మోద్భాసిత) కాలలోకనిగమావస్థామరాది-
త్రయైరుద్భూతం (త్రయం తద్భూతం) త్రిపురేతి నామ కలయేయస్తే స ధన్యో భవేత్ ॥ ౩౭/౩౫॥
స్సర్వోత్కృష్టతమార్థవాచకతయా వర్ణః పవర్ణాత్మకః (పవర్గాన్తకః) ।
వక్త్రత్వేన మహావిభూతిసరణిస్త్వాధారగోహృద్రతో
భ్రూమధ్యే స్థిత ఇత్యతః ప్రణవతాం తే గీయతేఽమ్బాగమైః ॥ ౩౮/౩౬॥
రాఖ్యాతా త్రిపురే త్వమేవ మహతాం శర్మప్రదా కర్మణామ్ ।
తత్తద్దర్శనముఖ్యశక్తిరపి చ త్వం కర్మబ్రహ్మేశ్వరీ
కర్తాహం పురుషో హరిశ్ర సవితా బుద్ధశ్శివస్త్వం గురుః ॥ ౩౯/౩౭॥
క్పుచ్ఛాత్మప్రకటైర్మహోపనిషదాం వాక్యైః ప్రసిద్ధీకృతైః ।
కోశైః పఞ్చభిరేభిరమ్బ భవతీమేతత్ప్రలీనామితి
జ్యోతిఃప్రజ్వలదుజ్జ్వలాత్మచపలాం యో వేద స బ్రహ్మవిత్ ॥ ౪౦/౩౮॥
బ్రహ్మాఖ్యైరతులప్రభావజనకైస్తత్వైస్త్రిభిస్సద్గురోః ।
త్వద్రూపస్య ముఖారవిన్దకుహరాత్సమ్ప్రాప్య దీక్షామతో
యస్త్వాం విన్దతి తత్త్వతస్త(స్త్వ)దహ(మహ)మిత్యార్యే స ముక్తో భవేత్ ॥ ౪౧/౩౯॥
నక్షత్రైరివ సర్వమన్ధతమసం తావన్న నిర్భిద్యతే ।
యావత్తే సవితైవ సమ్మతమిదం నోదేతి విశ్వాన్తరే
జన్తోర్జన్మనివారణైకభిదురం శ్రీశామ్భవి శ్రీశివే ॥ ౪౨/౪౦॥
కర్మాబద్ధతనుర్జనిఞ్చ మరణం(రమణం) ప్రాప్నోతి యత్కారణాత్ ।
యత్తే (తత్తే) దేవి మహావిలాసలహరీవిద్యాయుధా(సుధా)నాం జయ-
స్తస్మాత్త్వాం గురుమభ్యుపేత్య కలయే త్వామేవ చేన్ముచ్యతే ॥ ౪౩/౪౧॥
ప్రఖ్యాతా జనకాః కియన్త ఇతి మే సత్స్యన్తి(సేత్స్యన్తి) చాగ్రే కతి ।
ఏతేషాం గణనైవ నాస్తి మహతస్సంసారవారాన్నిధే-
ర్భీతం మాం నితరామనన్యశరణం రక్షానుకమ్పానిధే ॥ ౪౪/౪౨॥
సన్తానైర్హయమేధముఖ్యసుమఖైర్నానావిధైః కర్మభిః ।
యత్సఙ్కల్పవికల్పజాలమలినం(మిలితం) ప్రాప్తం పదం తస్య తే
దూరాదేవ నివర్తతే పరతరం మాతః పదం నిర్మలమ్ ॥ ౪౫/౪౩॥
బహ్వర్థైః పదవాక్యమానజనకైరర్థావినాభావితైః ।
సాభిప్రాయవదర్థకర్మఫలదైః ఖ్యాతైరనన్తైరిదం
విశ్వం వ్యాప్య చిదాత్మనా(ఽ)హమహమిత్యుజ్జృమ్భసే మాతృకే ॥ ౪౬/౪౪॥
విఖ్యాతం తదధిష్ఠితాక్షర శివజ్యోతిర్మయం సర్వతః ।
ఏతన్మన్త్రమయాత్మికాభిరరుణశ్రీసున్దరీభిర్వృతే(తం)
మధ్యే బైన్దవసిహ్మపీఠలలితే త్వం బ్రహ్మవిద్యే శివే ॥ ౪౭/౪౫॥
లోకా(కాలా)తీతమహోదయైరుపచితైస్సర్వోపమాగోచరైః ।
నానారత్నవిభూషణైరమ(గ)ణితైర్జాజ్వల్యమానాభిత-
స్త్వం (త్వం) మాతస్త్రిపురారిసున్దరి కురు స్వాన్తే నివాసం మమ ॥ ౪౮/౪౬॥
షట్కూటా వినిపర్యయా నిగదితా తావత్త్రిబాలార్బలా ।
ఏభిస్సమ్పుటితం ప్రజప్య విహరేత్ప్రాసాదమన్త్రం పరం
గుహ్యాద్రుహ్యతమం సయోగజనితం సద్భోగమోక్షప్రదమ్ ॥ ౪౯/- ॥
లఙ్కారాఙ్కిన్తమఙ్ఘ్రిపఙ్కజయుగం శ్రీపాదుకాలఙ్కృన్తమ్ ।
ఉద్భాస్వన్నఖచన్ద్రఖణ్డరుచిరం రాజజ్జపాసన్నిభం
బ్రహ్మాదిత్రిదశా(శైః) మురార్చితమిదం (సమార్చితపదం) మూర్ధ్ని స్మరామ్యమ్బికే ॥ ౫౦/౪౬॥
త్కౌశేయేన(యైర్న) వి(వ)చిత్రరత్నఘటితైర్ముక్తాఫలైరుజ్వలైః ।
కూజత్కాఞ్చనకిఙ్కిణీభిరభితస్సన్నద్ధకాఞ్చీగుణే-
రాదీప్తం సునితమ్బబిమ్బమరుణం తే భావయామ్యమ్బికే ॥ ౫౧/౪౭॥
రాదీ(లి)ప్తం మణిమాలయా విరచిత(సురుచిర)గ్రైవేయహారాదిభిః ।
దీప్తం దివ్య (దీప్యద్దివ్య) విభూషణైర్జనని తే జ్యోతిర్విభాస్వత్కుచ-
వ్యాజస్వర్ణఘటద్వయం హరిహరబ్రహ్మాదిపీతం భజే ॥ ౫౨/౪౮॥
కేయూరోత్తమబాహుదణ్డవలయైర్హస్తాఙ్గులీభూషణైః ।
సంవృత్తాః (సమ్పృక్తాః) కలయామి హీరమణిమన్ముక్తాకలాపీకృతం
గ్రీవాపట్టవిభూషణేన సుభగం కణ్ఠఞ్చ కమ్బుశ్రియమ్ ॥ ౫౩/౪౯॥
సమ్ఫుల్లామ్బుజపత్రకాన్తిసుషుమాధిక్కారదక్షేక్షణమ్ ।
సానన్దం కృతమన్దహాసమసకృత్ప్రాదుర్భవత్కౌతుకం
కున్దాకారసుదన్తపఙ్క్తిరుచిరం పూర్ణం స్మరామ్యమ్బికే ॥ ౫౪/౫౦॥
ద్ధీరాబద్ధమనన్యతుల్యమపరం హైమఞ్చ చక్రద్వయమ్ ।
శుక్రాకారనికారదక్షమమలం ముక్తాఫలం సున్దరం
బిభ్రత్కర్ణయుగం భజామి లలితం నాసాగ్రభాగం శివే ॥ ౫౫/౫౧॥
నీపాశోకశిరీషముఖ్యకుసుమప్రోత్తంసితా ధూపితా(తాః) ।
ఆనీలాఞ్జననీ(లీ)లమత్తమధుపశ్రేణీ చ వేణీ తవ
శ్రీమాతశ్శ్రయతాం మదీయహృదయామ్భోజే సరోజాలయే ॥ ౫౬/౫౨॥
ముక్తాకాఞ్చనకిఙ్కిణీగణమహాహీరప్రబన్ధోజ్వలమ్ ।
చఞ్చచ్చన్ద్రకలాకలాపలలితం దేవద్రుపుష్పార్చితం
మాల్యైరేవవిలమ్బితం సుశిఖరం విభ్రచ్ఛిరస్తే భజే ॥ ౫౭/౫౩॥
చక్రం (ఛత్రం) మౌక్తికరత్నచక్రకలితం క్షౌమాంశుకోత్తంసితమ్ ।
ముక్తాజాలవిలమ్బితం సకలశం నానాప్రసూనార్చితం
చన్ద్రోడ్డామరచామరాలి దధతీ(తీః) శ్రీదేవి తే స్వస్త్రియః ॥ ౫౮/౫౪॥
దేవాదిస్తుతిగీయమానచరితాం వేదాన్దతత్వాత్మికామ్ ।
సర్వాస్తాశ్చ తురీయతాముపగతాస్త్వద్రశ్మిదేవ్యః పరా
స్తన్నిత్యం (స్త్వాం నిత్యం) సముపాసతే స్వవిభవైశ్శ్రీచక్రనాథే శివే ॥ ౫౯/౫౫॥
సర్వాఙ్గీణసదఙ్గరాగసురభి శ్రీమద్వపుర్ధూపితమ్ ।
తామ్బూలారుణపల్లవాధరయుతం రమ్యం త్రిపుష్టుం వహ-
త్ఫాలం నన్దనచన్దనేన సురభి ధ్యాయామి తే మఙ్గలమ్ ॥ ౬౦/౫౬॥
వృద్ధో(ఽ)ప్యాశు యువాభవత్యనుపమస్త్రీణామనఙ్గాయతే ।
స్పష్టై(సోఽష్టై)శ్వర్యతిరస్కృతాఖిలసురశ్రీజృమ్భితాత్మాలయః
పృథ్వీపాలకిరీటకోటివలిభిర్నీరాజితాఙ్ఘ్రిర్భవేత్ ॥ ౬౧/౫౭॥
(అథ తవ ధనుః పుష్పేషుత్వ ప్రసిద్ధమణిద్యుతి)
త్రిభువనబధూమోహజ్యోత్స్నాకలానిధిమణ్డలమ్ ।
అఖిలజనని స్మారంస్మారం గతస్మరతాఞ్జన-
స్త్రిభువనవధూమోహామ్బోధేః ప్రపూర్ణవిధుర్భవేత్ ॥ ౬౨/౫౮॥
త్రిలోకమవలోకయత్యమలచేతసాం చఞ్చలమ్ ।
అశేషరమణీజనస్మరవిజృమ్భణం యస్సదా
పటుర్భవతి తే శివే త్రిజగదఙ్గనాక్షోభణే ॥ ౬౩/౫౯॥
యో వా తవ త్రిపురసున్దరి సున్దరీణామ్ ।
ఆకర్షణేఽఖిలవశీకరణే ప్రవీణ-
శ్చిత్తేవసన్ స భువనత్వయవశ్యకృత్స్యాత్ ॥ ౬౪/౬౦॥
స్తమ్భారమ్భణవేక్షణకృత్యు(మత్యు)దారవీర్యమ్ ।
మాతస్తే విజయతాం కుశం సయోషా (స యోషాం)
దేవాస్తం భజతి (దేవాం స్తమ్భయతి) చ భూభుజోఽత్ర సైన్యమ్ ॥ ౬౫/౬౧॥
ప్రఖ్యాతప్రవ్యవేషు చిన్తనవశాత్తత్తచ్ఛరవ్యం సుధీః ।
చాపధ్యానవశాత్సమస్తజగతాం మృత్యోర్వశత్వం మహా-
దుర్గస్తమ్భమహాఙ్కుశస్య మననాన్మాయామమేయాం తరేత్ ॥ ౬౬/- ॥
దుర్గస్తమ్భమహాఙ్కుశస్య మనసా మాయామమేయాం తరేత్ ।
పాశాధ్యానవశాద్భవేద్భవమహామోహామ్భసో జృమ్భణం
ప్రఖ్యాతప్రసవేషుచిన్తనవశాత్తత్తచ్ఛరవ్యం సుధీః) ॥ -/౬౨॥
పఞ్చాశన్మాతృకార్ణ(ర్ణైః) సహితబహుకలైరష్టవాగ్దేవతాభిః ।
సశ్రీ(స స్త్రీ) కణ్ఠాదియుగ్మైర్నిజవిమలతనౌ కేశవాద్యైశ్చ తత్వై-
షట్త్రింశక్త(ద్భిర్ధరాద్యై)మాద్యైర్భగవతి భవతీం యస్స్మరేత్స త్వమేవ ॥ ౬౭/౬౩॥
స్త్రిజగతి పరిహృత్య భద్రాయ నిద్రాదిషు ।
అలి ఇతి కలనాదసఙ్గీతభఙ్గీకృతే
పరిమలమిహ కిన్తు వన్దేతి సన్దేహితః ॥ ౬౮/- ॥
ప్రభవతి నిజగేహే యస్య దేవత్వమార్యే ।
విధృతబహుకలానాం పాత్రభూతస్య తస్య
త్రిభువనవిదితా సా జృమ్భితా కీర్తిరచ్ఛా ॥ ౬౯/౬౪॥
(మాతస్త్వం భూర్భువఃస్వర్మహితతమతనుం త్వన్తరిక్షేన్దుసూర్యై-)
రాజ్ఞీ(జ్ఞా) శుక్రేన్ద్రవహ్నీన్దుభిరపి నిగమబ్రహ్మభిః ప్రోతశక్తిః (క్తిం) ।
ప్రాణాపానాదియుక్తైః (గ్మై) కలయతి సకలం మానసం(సే) ధ్యానయోగా-
ద్యేషాం తేషాం సపర్యా భవతి సురకృతా బ్రహ్మతా (బ్రహ్మ తే) యోగ్యతా (జానతే) చ ॥ ౭౦/౬౫॥
క్వ తే మాతర్బ్రహ్మప్రముఖవిబుధస్వాన్తవచసామ్ ।
(క్వ తే మాతర్బ్రహ్మప్రముఖవిబుధాః స్వాన్తవచసః ।)
అభూమా విష్ఫూర్తిః పరతరమహిమ్నస్తవ నుతౌ
ప్రసీద క్షన్తవ్యం బహులతరచాపల్యమపి మే ॥ ౭౧/౬౬॥
నివారయ దరిద్రతాం దలయ దేహి సర్వజ్ఞతామ్ ।
విధేహి కరుణానిధే శిరసి పాదయుగ్మం స్వకం
విదారయ జరామృతిం(తీ) త్రిపురసున్దరి శ్రీశివే ॥ ౭౨/౬౭॥
స సర్వదురితాటవీపటలచణ్డదావానలః ।
లభేన్మనసి వాఞ్ఛితం ప్రచురసిద్ధిరిద్ధిర్భవే-
దనేకవిధసమ్పదాం పదమనన్యతుల్యో భవేత్ ॥ ౭౩/౬౮॥
వ్యాఖ్యానం హృది తావకీనచరణద్వన్ద్వఞ్చ సర్వజ్ఞతాం ।
శ్రద్ధాం కర్మణి కాలికే తవ బలం శ్రీజృమ్భణం మన్దిరే
సౌన్దర్యం వపుషి ప్రకాశమతులం అమ్బేశ్వరి (ప్రాప్నోతి) శ్రీశివే ॥ ౭౪/౬౯॥
విద్వత్పూజానతిమతిసమారాధితో బాధితారిః ।
విద్యాస్సర్వాః కలయతి హృదా భాసయన్తి ప్రభాభిః
లోకాస్సర్వే నవనవపదైరిన్దుబిమ్బప్రకాశైః ॥ ౭౫/౭౦॥
సుజ్ఞానం భూరిమానం దినకరలలితం దుర్గమం యోగమార్గమ్ ।
ఆయుష్పఞ్చాష్టసిద్ధిం హరగిరివిశదాం కీర్తిమభ్యేత్యభూమౌ
దేహాన్తే బ్రహ్మపారం పరమశివచిదాకారమభ్యేతి విద్వాన్ ॥ ౭౬/౭౧॥
సముజ్వలన్త్యేవ హి యజ్ఞవాటే చణ్డాలవేశ్మన్యపి జాతవేదాః ॥ ౭౭/౭౨॥
