ஶ்ரீராஜோவாச
கதிதோ வம்ஶவிஸ்தாரோ பவதா ஸோமஸூர்யயோஃ । ராஜ்ஞாம் சோபயவம்ஶ்யாநாம் சரிதம் பரமாத்புதம் ॥ ௧ ॥
கதிதோ வம்ஶவிஸ்தாரோ பவதா ஸோமஸூர்யயோஃ । ராஜ்ஞாம் சோபயவம்ஶ்யாநாம் சரிதம் பரமாத்புதம் ॥ ௧ ॥
யதோஶ்ச தர்மஶீலஸ்ய நிதராம் முநிஸத்தம । தத்ராம்ஶேநாவதீர்ணஸ்ய விஷ்ணோர்வீர்யாணி ஶம்ஸ நஃ ॥ ௨ ॥
அவதீர்ய யதோர்வம்ஶே பகவாந் பூதபாவநஃ । க்ரு'தவாந் யாநி விஶ்வாத்மா தாநி நோ வத விஸ்தராத் ॥ ௩ ॥
நிவ்ரு'த்ததர்ஷைருபகீயமாநாத்பவௌஷதாச்ச்ரோத்ரமநோ'பிராமாத் । க உத்தமஶ்லோககுணாநுவாதாத்புமாந் விரஜ்யேத விநா பஶுக்நாத் ॥ ௪ ॥
பிதாமஹா மே ஸமரே'மரஞ்ஜயை-ர்தேவவ்ரதாத்யாதிரதைஸ்திமிங்கிலைஃ । தூரத்யயம் கௌரவஸைந்யஸாகரம்க்ரு'த்வாதரந் வத்ஸபதம் ஸ்ம யத்ப்லவாஃ ॥ ௫ ॥
த்ரௌண்யஸ்த்ரவிப்லுஷ்டமிதம் மதங்கம்ஸந்தாநபீஜம் குருபாண்டவாநாம் । ஜுகோப குக்ஷிம் கத ஆத்தசக்ரோமாதுஶ்ச மே யஃ ஶரணம் கதாயாஃ ॥ ௬ ॥
வீர்யாணி தஸ்யாகிலதேஹபாஜா-மந்தர்பஹிஃ பூருஷகாலரூபைஃ । ப்ரயச்சதோ ம்ரு'த்யுமுதாம்ரு'தம் சமாயாமநுஷ்யஸ்ய வதஸ்வ வித்வந் ॥ ௭ ॥
ரோஹிண்யாஸ்தநயஃ ப்ரோக்தோ ராமஃ ஸங்கர்ஷணஸ்த்வயா । தேவக்யா கர்பஸம்பந்தஃ குதோ தேஹாந்தரம் விநா ॥ ௮ ॥
கஸ்மாந்முகுந்தோ பகவாந் பிதுர்கேஹாத் வ்ரஜம் கதஃ । க்வ வாஸம் ஜ்ஞாதிபிஃ ஸார்தம் க்ரு'தவாந் ஸாத்வதாம்பதிஃ ॥ ௯ ॥
வ்ரஜே வஸந் கிமகரோந்மதுபுர்யாம் ச கேஶவஃ । ப்ராதரம் சாவதீத் கம்ஸம் மாதுரத்தாததர்ஹணம் ॥ ௧௦ ॥
தேஹம் மாநுஷமாஶ்ரித்ய கதி வர்ஷாணி வ்ரு'ஷ்ணிபிஃ । யதுபுர்யாம் ஸஹாவாத்ஸீத் பத்ந்யஃ கத்யபவந் ப்ரபோஃ ॥ ௧௧ ॥
ஏததந்யச்ச ஸர்வம் மே முநே க்ரு'ஷ்ணவிசேஷ்டிதம் । வக்துமர்ஹஸி ஸர்வஜ்ஞ ஶ்ரத்ததாநாய விஸ்த்ரு'தம் ॥ ௧௨ ॥
நைஷாதிதுஃஸஹா க்ஷுந்மாம் த்யக்தோதமபி பாததே । பிபந்தம் த்வந்முகாம்போஜச்யுதம் ஹரிகதாம்ரு'தம் ॥ ௧௩ ॥
ஸூத உவாச
ஏவம் நிஶம்ய ப்ரு'குநந்தந ஸாதுவாதம்வையாஸகிஃ ஸ பகவாநத விஷ்ணுராதம் । ப்ரத்யர்ச்ய க்ரு'ஷ்ணசரிதம் கலிகல்மஷக்நம்வ்யாஹர்துமாரபத பாகவதப்ரதாநஃ ॥ ௧௪ ॥
ஏவம் நிஶம்ய ப்ரு'குநந்தந ஸாதுவாதம்வையாஸகிஃ ஸ பகவாநத விஷ்ணுராதம் । ப்ரத்யர்ச்ய க்ரு'ஷ்ணசரிதம் கலிகல்மஷக்நம்வ்யாஹர்துமாரபத பாகவதப்ரதாநஃ ॥ ௧௪ ॥
ஶ்ரீஶுக உவாச
ஸம்யக்வ்யவஸிதா புத்திஸ்தவ ராஜர்ஷிஸத்தம । வாஸுதேவகதாயாம் தே யஜ்ஜாதா நைஷ்டிகீ ரதிஃ ॥ ௧௫ ॥
ஸம்யக்வ்யவஸிதா புத்திஸ்தவ ராஜர்ஷிஸத்தம । வாஸுதேவகதாயாம் தே யஜ்ஜாதா நைஷ்டிகீ ரதிஃ ॥ ௧௫ ॥
வாஸுதேவகதாப்ரஶ்நஃ புருஷாம்ஸ்த்ரீந் புநாதி ஹி । வக்தாரம் ப்ரச்சகம் ஶ்ரோத்ரு'ம்ஸ்தத்பாதஸலிலம் யதா ॥ ௧௬ ॥
பூமிர்த்ரு'ப்தந்ரு'பவ்யாஜதைத்யாநீகஶதாயுதைஃ । ஆக்ராந்தா பூரிபாரேண ப்ரஹ்மாணம் ஶரணம் யயௌ ॥ ௧௭ ॥
கௌர்பூத்வாஶ்ருமுகீ கிந்நா க்ரந்தந்தீ கருணம் விபோஃ । உபஸ்திதாந்திகே தஸ்மை வ்யஸநம் ஸமவோசத ॥ ௧௮ ॥
ப்ரஹ்மா ததுபதார்யாத ஸஹ தேவைஸ்தயா ஸஹ । ஜகாம ஸத்ரிநயநஸ்தீரம் க்ஷீரபயோநிதேஃ ॥ ௧௯ ॥
தத்ர கத்வா ஜகந்நாதம் தேவதேவம் வ்ரு'ஷாகபிம் । புருஷம் புருஷஸூக்தேந உபதஸ்தே ஸமாஹிதஃ ॥ ௨௦ ॥
கிரம் ஸமாதௌ ககநே ஸமீரிதாம்நிஶம்ய வேதாஸ்த்ரிதஶாநுவாச ஹ । காம் பௌருஷீம் மே ஶ்ரு'ணுதாமராஃ புந-ர்விதீயதாமாஶு ததைவ மா சிரம் ॥ ௨௧ ॥
புரைவ பும்ஸாவத்ரு'தோ தராஜ்வரோபவத்பிரம்ஶைர்யதுஷூபஜந்யதாம் । ஸ யாவதுர்வ்யா பரமீஶ்வரேஶ்வரஃஸ்வகாலஶக்த்யா க்ஷபயம்ஶ்சரேத் புவி ॥ ௨௨ ॥
வஸுதேவக்ரு'ஹே ஸாக்ஷாத் பகவாந்புருஷஃ பரஃ । ஜநிஷ்யதே தத்ப்ரியார்தம் ஸம்பவந்து ஸுரஸ்த்ரியஃ ॥ ௨௩ ॥
வாஸுதேவகலாநந்தஃ ஸஹஸ்ரவதநஃ ஸ்வராட் । அக்ரதோ பவிதா தேவோ ஹரேஃ ப்ரியசிகீர்ஷயா ॥ ௨௪ ॥
விஷ்ணோர்மாயா பகவதீ யயா ஸம்மோஹிதம் ஜகத் । ஆதிஷ்டா ப்ரபுணாம்ஶேந கார்யார்தே ஸம்பவிஷ்யதி ॥ ௨௫ ॥
ஶ்ரீஶுக உவாச
இத்யாதிஶ்யாமரகணாந் ப்ரஜாபதிபதிர்விபுஃ । ஆஶ்வாஸ்ய ச மஹீம் கீர்பிஃ ஸ்வதாம பரமம் யயௌ ॥ ௨௬ ॥
இத்யாதிஶ்யாமரகணாந் ப்ரஜாபதிபதிர்விபுஃ । ஆஶ்வாஸ்ய ச மஹீம் கீர்பிஃ ஸ்வதாம பரமம் யயௌ ॥ ௨௬ ॥
ஶூரஸேநோ யதுபதிர்மதுராமாவஸந் புரீம் । மாதுராஞ்சூரஸேநாம்ஶ்ச விஷயாந் புபுஜே புரா ॥ ௨௭ ॥
ராஜதாநீ ததஃ ஸாபூத்ஸர்வயாதவபூபுஜாம் । மதுரா பகவாந் யத்ர நித்யம் ஸந்நிஹிதோ ஹரிஃ ॥ ௨௮ ॥
தஸ்யாம் து கர்ஹிசிச்சௌரிர்வஸுதேவஃ க்ரு'தோத்வஹஃ । தேவக்யா ஸூர்யயா ஸார்தம் ப்ரயாணே ரதமாருஹத் ॥ ௨௯ ॥
உக்ரஸேநஸுதஃ கம்ஸஃ ஸ்வஸுஃ ப்ரியசிகீர்ஷயா । ரஶ்மீந் ஹயாநாம் ஜக்ராஹ ரௌக்மை ரதஶதைர்வ்ரு'தஃ ॥ ௩௦ ॥
சதுஃஶதம் பாரிபர்ஹம் கஜாநாம் ஹேமமாலிநாம் । அஶ்வாநாமயுதம் ஸார்தம் ரதாநாம் ச த்ரிஷட்ஶதம் ॥ ௩௧ ॥
தாஸீநாம் ஸுகுமாரீணாம் த்வே ஶதே ஸமலங்க்ரு'தே । துஹித்ரே தேவகஃ ப்ராதாத் யாநே துஹித்ரு'வத்ஸலஃ ॥ ௩௨ ॥
ஶங்கதூர்யம்ரு'தங்காஶ்ச நேதுர்துந்துபயஃ ஸமம் । ப்ரயாணப்ரக்ரமே தாத வரவத்வோஃ ஸுமங்கலம் ॥ ௩௩ ॥
பதி ப்ரக்ரஹிணம் கம்ஸமாபாஷ்யாஹாஶரீரவாக் । அஸ்யாஸ்த்வாமஷ்டமோ கர்போ ஹந்தா யாம் வஹஸே'புத ॥ ௩௪ ॥
இத்யுக்தஃ ஸ கலஃ பாபோ போஜாநாம் குலபாம்ஸநஃ । பகிநீம் ஹந்துமாரப்தம் கட்கபாணிஃ கசே'க்ரஹீத் ॥ ௩௫ ॥
தம் ஜுகுப்ஸிதகர்மாணம் ந்ரு'ஶம்ஸம் நிரபத்ரபம் । வஸுதேவோ மஹாபாக உவாசபரிஸாந்த்வயந் ॥ ௩௬ ॥
ஶ்ரீவஸுதேவ உவாச
ஶ்லாகநீயகுணஃ ஶூரைர்பவாந் போஜயஶஸ்கரஃ । ஸ கதம் பகிநீம் ஹந்யாத் ஸ்த்ரியமுத்வாஹபர்வணி ॥ ௩௭ ॥
ஶ்லாகநீயகுணஃ ஶூரைர்பவாந் போஜயஶஸ்கரஃ । ஸ கதம் பகிநீம் ஹந்யாத் ஸ்த்ரியமுத்வாஹபர்வணி ॥ ௩௭ ॥
ம்ரு'த்யுர்ஜந்மவதாம் வீர தேஹேந ஸஹ ஜாயதே । அத்ய வாப்தஶதாந்தே வா ம்ரு'த்யுர்வை ப்ராணிநாம் த்ருவஃ ॥ ௩௮ ॥
தேஹே பஞ்சத்வமாபந்நே தேஹீ கர்மாநுகோ'வஶஃ । தேஹாந்தரமநுப்ராப்ய ப்ராக்தநம் த்யஜதே வபுஃ ॥ ௩௯ ॥
வ்ரஜம்ஸ்திஷ்டந் பதைகேந யதைவைகேந கச்சதி । யதா த்ரு'ணஜலௌகைவம் தேஹீ கர்மகதிம் கதஃ ॥ ௪௦ ॥
ஸ்வப்நே யதா பஶ்யதி தேஹமீத்ரு'ஶம்மநோரதேநாபிநிவிஷ்டசேதநஃ । த்ரு'ஷ்டஶ்ருதாப்யாம் மநஸாநுசிந்தயந்ப்ரபத்யதே தத் கிமபி ஹ்யபஸ்ம்ரு'திஃ ॥ ௪௧ ॥
யதோ யதோ தாவதி தைவசோதிதம்மநோ விகாராத்மகமாப பஞ்சஸு । குணேஷு மாயாரசிதேஷு தேஹ்யஸௌப்ரபத்யமாநஃ ஸஹ தேந ஜாயதே ॥ ௪௨ ॥
ஜ்யோதிர்யதைவோதகபார்திவேஷ்வதஃஸமீரவேகாநுகதம் விபாவ்யதே । ஏவம் ஸ்வமாயாரசிதேஷ்வஸௌ புமாந்குணேஷு ராகாநுகதோ விமுஹ்யதி ॥ ௪௩ ॥
தஸ்மாந் கஸ்யசித்த்ரோஹமாசரேத் ஸ ததாவிதஃ । ஆத்மநஃ க்ஷேமமந்விச்சந் த்ரோக்துர்வை பரதோ பயம் ॥ ௪௪ ॥
ஏஷா தவாநுஜா பாலா க்ரு'பணா புத்ரிகோபமா । ஹந்தும் நார்ஹஸி கல்யாணீமிமாம் த்வம் தீநவத்ஸலஃ ॥ ௪௫ ॥
ஶ்ரீஶுக உவாச
ஏவம் ஸ ஸாமபிர்பேதைர்போத்யமாநோ'பி தாருணஃ । ந ந்யவர்தத கௌரவ்ய புருஷாதாநநுவ்ரதஃ ॥ ௪௬ ॥
ஏவம் ஸ ஸாமபிர்பேதைர்போத்யமாநோ'பி தாருணஃ । ந ந்யவர்தத கௌரவ்ய புருஷாதாநநுவ்ரதஃ ॥ ௪௬ ॥
நிர்பந்தம் தஸ்ய தம் ஜ்ஞாத்வா விசிந்த்யாநகதுந்துபிஃ । ப்ராப்தம் காலம் ப்ரதிவ்யோடுமிதம் தத்ராந்வபத்யத ॥ ௪௭ ॥
ம்ரு'த்யுர்புத்திமதாபோஹ்யோ யாவத்புத்திபலோதயம் । யத்யஸௌ ந நிவர்தேத நாபராதோ'ஸ்தி தேஹிநஃ ॥ ௪௮ ॥
ப்ரதாய ம்ரு'த்யவே புத்ராந் மோசயே க்ரு'பணாமிமாம் । ஸுதா மே யதி ஜாயேரந் ம்ரு'த்யுர்வா ந ம்ரியேத சேத் ॥ ௪௯ ॥
விபர்யயோ வா கிம் ந ஸ்யாத் கதிர்தாதுர்துரத்யயா । உபஸ்திதோ நிவர்தேத நிவ்ரு'த்தஃ புநராபதேத் ॥ ௫௦ ॥
அக்நேர்யதா தாருவியோகயோகயோ-ரத்ரு'ஷ்டதோ'ந்யந்ந நிமித்தமஸ்தி । ஏவம் ஹி ஜந்தோரபி துர்விபாவ்யஃஶரீரஸம்யோகவியோகஹேதுஃ ॥ ௫௧ ॥
ஏவம் விம்ரு'ஶ்ய தம் பாபம் யாவதாத்மநிதர்ஶநம் । பூஜயாமாஸ வை ஶௌரிர்பஹுமாநபுரஃஸரம் ॥ ௫௨ ॥
ப்ரஸந்நவதநாம்போஜோ ந்ரு'ஶம்ஸம் நிரபத்ரபம் । மநஸா தூயமாநேந விஹஸந்நிதமப்ரவீத் ॥ ௫௩ ॥
ஶ்ரீவஸுதேவ உவாச
ந ஹ்யஸ்யாஸ்தே பயம் ஸௌம்ய யத் வைஸாஹாஶரீரவாக் । புத்ராந் ஸமர்பயிஷ்யே'ஸ்யா
யதஸ்தே பயமுத்திதம் ॥ ௫௪ ॥
ந ஹ்யஸ்யாஸ்தே பயம் ஸௌம்ய யத் வைஸாஹாஶரீரவாக் । புத்ராந் ஸமர்பயிஷ்யே'ஸ்யா
யதஸ்தே பயமுத்திதம் ॥ ௫௪ ॥
ஶ்ரீஶுக உவாச
ஸ்வஸுர்வதாந்நிவவ்ரு'தே கம்ஸஸ்தத்வாக்யஸாரவித் । வஸுதேவோ'பி தம் ப்ரீதஃ ப்ரஶஸ்ய
ப்ராவிஶத் க்ரு'ஹம் ॥ ௫௫ ॥
ஸ்வஸுர்வதாந்நிவவ்ரு'தே கம்ஸஸ்தத்வாக்யஸாரவித் । வஸுதேவோ'பி தம் ப்ரீதஃ ப்ரஶஸ்ய
ப்ராவிஶத் க்ரு'ஹம் ॥ ௫௫ ॥
அத கால உபாவ்ரு'த்தே தேவகீ ஸர்வதேவதா । புத்ராந் ப்ரஸுஷுவே சாஷ்டௌ கந்யாம் சைவாநுவத்ஸரம் ॥ ௫௬ ॥
கீர்திமந்தம் ப்ரதமஜம் கம்ஸாயாநகதுந்துபிஃ । அர்பயாமாஸ க்ரு'ச்ச்ரேண ஸோ'ந்ரு'தாததிவிஹ்வலஃ ॥ ௫௭ ॥
கிம் துஃஸஹம் நு ஸாதூநாம் விதுஷாம் கிமபேக்ஷிதம் । கிமகார்யம் கதர்யாணாம் துஸ்த்யஜம் கிம் த்ரு'தாத்மநாம் ॥ ௫௮ ॥
த்ரு'ஷ்ட்வா ஸமத்வம் தச்சௌரேஃ ஸத்யே சைவ வ்யவஸ்திதிம் । கம்ஸஸ்துஷ்டமநா ராஜந் ப்ரஹஸந்நிதமப்ரவீத் ॥ ௫௯ ॥
ப்ரதியாது குமாரோ'யம் ந ஹ்யஸ்மாதஸ்தி மே பயம் । அஷ்டமாத் யுவயோர்கர்பாந்ம்ரு'த்யுர்மே விஹிதஃ கில ॥ ௬௦ ॥
ததேதி ஸுதமாதாய யயாவாநகதுந்துபிஃ । நாப்யநந்தத தத்வாக்யமஸதோ'விஜிதாத்மநஃ ॥ ௬௧ ॥
நந்தாத்யா யே வ்ரஜே கோபா யாஶ்சாமீஷாம் ச யோஷிதஃ । வ்ரு'ஷ்ணயோ வஸுதேவாத்யா தேவக்யாத்யா யதுஸ்த்ரியஃ ॥ ௬௨ ॥
ஸர்வே வை தேவதாப்ராயா உபயோரபி பாரத । ஜ்ஞாதயோ பந்துஸுஹ்ரு'தோ யே ச கம்ஸமநுவ்ரதாஃ ॥ ௬௩ ॥
ஏதத் கம்ஸாய பகவாஞ்சஶம்ஸாப்யேத்ய நாரதஃ । பூமேர்பாராயமாணாநாம் தைத்யாநாம் ச வதோத்யமம் ॥ ௬௪ ॥
ரு'ஷேர்விநிர்கமே கம்ஸோ யதூந் மத்வா ஸுராநிதி । தேவக்யா கர்பஸம்பூதம் விஷ்ணும் ச ஸ்வவதம் ப்ரதி ॥ ௬௫ ॥
தேவகீம் வஸுதேவம் ச நிக்ரு'ஹ்ய நிகடைர்க்ரு'ஹே । ஜாதம் ஜாதமஹந் புத்ரம் தயோரஜநஶங்கயா ॥ ௬௬ ॥
மாதரம் பிதரம் ப்ராத்ரு'ந் ஸர்வாம்ஶ்ச ஸுஹ்ரு'தஸ்ததா । க்நந்தி ஹ்யஸுத்ரு'போ லுப்தா ராஜாநஃ ப்ராயஶோ புவி ॥ ௬௭ ॥
ஆத்மாநமிஹ ஸஞ்ஜாதம் ஜாநந்ப்ராக் விஷ்ணுநா ஹதம் । மஹாஸுரம் காலநேமிம் யதுபிஃ ஸ வ்யருத்யத ॥ ௬௮ ॥
உக்ரஸேநம் ச பிதரம் யதுபோஜாந்தகாதிபம் । ஸ்வயம் நிக்ரு'ஹ்ய புபுஜே ஶூரஸேநாந் மஹாபலஃ ॥ ௬௯ ॥