শ্ৰীমদ্ভাগৱতম্ ১০.১৫

শ্ৰীশুক উৱাচ
ততশ্চ পৌগণ্ডৱযঃশ্ৰীতৌ ৱ্ৰজে
বভূৱতুস্তৌ পশুপালসম্মতৌ ।
গাশ্চাৰযন্তৌ সখিভিঃ সমং পদৈ-
ৰ্ৱৃন্দাৱনং পুণ্যমতীৱ চক্ৰতুঃ ॥ ১ ॥

তন্মাধৱো ৱেণুমুদীৰযন্ ৱৃতো
গোপৈৰ্গৃণদ্ভিঃ স্ৱযশো বলান্ৱিতঃ ।
পশূন্ পুৰস্কৃত্য পশৱ্যমাৱিশদ্
ৱিহৰ্তুকামঃ কুসুমাকৰং ৱনম্ ॥ ২ ॥

তন্মঞ্জুঘোষালিমৃগদ্ৱিজাকুলং
মহন্মনঃপ্ৰখ্যপযঃসৰস্ৱতা ।
ৱাতেন জুষ্টং শতপত্ৰগন্ধিনা
নিৰীক্ষ্য ৰন্তুং ভগৱান্ মনো দধে ॥ ৩ ॥

স তত্ৰ তত্ৰাৰুণপল্লৱশ্ৰিযা
ফলপ্ৰসূনোৰুভৰেণ পাদযোঃ ।
স্পৃশচ্ছিখান্ ৱীক্ষ্য ৱনস্পতীন্ মুদা
স্মযন্নিৱাহাগ্ৰজমাদিপূৰুষঃ ॥ ৪ ॥

শ্ৰীভগৱানুৱাচ
অহো অমী দেৱৱৰামৰাৰ্চিতং
পাদাম্বুজং তে সুমনঃফলাৰ্হণম্ ।
নমন্ত্যুপাদায শিখাভিৰাত্মন-
স্তমোঽপহত্যৈ তৰুজন্ম যত্কৃতম্ ॥ ৫ ॥

এতেঽলিনস্তৱ যশোঽখিললোকতীৰ্থং
গাযন্ত আদিপুৰুষানুপথং ভজন্তে ।
প্ৰাযো অমী মুনিগণা ভৱদীযমুখ্যা
গূঢং ৱনেঽপি ন জহত্যনঘাত্মদৈৱম্ ॥ ৬ ॥

নৃত্যন্ত্যমী শিখিন ঈড্য মুদা হৰিণ্যঃ
কুৰ্ৱন্তি গোপ্য ইৱ তে প্ৰিযমীক্ষণেন ।
সূক্তৈশ্চ কোকিলগণা গৃহমাগতায
ধন্যা ৱনৌকস ইযান্ হি সতাং নিসৰ্গঃ ॥ ৭ ॥

ধন্যেযমদ্য ধৰণী তৃণৱীৰুধস্ত্ৱত্-
পাদস্পৃশো দ্ৰুমলতাঃ কৰজাভিমৃষ্টাঃ ।
নদ্যোঽদ্ৰযঃ খগমৃগাঃ সদযাৱলোকৈ-
ৰ্গোপ্যোঽন্তৰেণ ভুজযোৰপি যত্স্পৃহা শ্ৰীঃ ॥ ৮ ॥

শ্ৰীশুক উৱাচ
এৱং ৱৃন্দাৱনং শ্ৰীমত্ কৃষ্ণঃ প্ৰীতমনাঃ পশূন্ ।
ৰেমে সঞ্চাৰযন্নদ্ৰেঃ সৰিদ্ৰোধঃসু সানুগঃ ॥ ৯ ॥

ক্ৱচিদ্ গাযতি গাযত্সু মদান্ধালিষ্ৱনুৱ্ৰতৈঃ ।
উপগীযমানচৰিতঃ পথি সঙ্কৰ্ষণান্ৱিতঃ ॥ ১০ ॥

অনুজল্পতি জল্পন্তং কলৱাক্যৈঃ শুকং ক্ৱচিত্ ।
ক্ৱচিত্সৱল্গু কূজন্তমনুকূজতি কোকিলম্ ।
ক্ৱচিচ্চ কালহংসানামনুকূজতি কূজিতম্ ।
অভিনৃত্যতি নৃত্যন্তং বৰ্হিণং হাসযন্ ক্ৱচিত্ ॥ ১১ ॥

মেঘগম্ভীৰযা ৱাচা নামভিৰ্দূৰগান্ পশূন্ ।
ক্ৱচিদাহ্ৱযতি প্ৰীত্যা গোগোপালমনোজ্ঞযা ॥ ১২ ॥

চকোৰক্ৰৌঞ্চচক্ৰাহ্ৱভাৰদ্ৱাজাংশ্চ বৰ্হিণঃ ।
অনুৰৌতি স্ম সত্ত্ৱানাং ভীতৱদ্ ৱ্যাঘ্ৰসিংহযোঃ ॥ ১৩ ॥

ক্ৱচিত্ ক্ৰীডাপৰিশ্ৰান্তং গোপোত্সঙ্গোপবৰ্হণম্ ।
স্ৱযং ৱিশ্ৰমযত্যাৰ্যং পাদসংৱাহনাদিভিঃ ॥ ১৪ ॥

নৃত্যতো গাযতঃ ক্ৱাপি ৱল্গতো যুধ্যতো মিথঃ ।
গৃহীতহস্তৌ গোপালান্ হসন্তৌ প্ৰশশংসতুঃ ॥ ১৫ ॥

ক্ৱচিত্ পল্লৱতল্পেষু নিযুদ্ধশ্ৰমকৰ্শিতঃ ।
ৱৃক্ষমূলাশ্ৰযঃ শেতে গোপোত্সঙ্গোপবৰ্হণঃ ॥ ১৬ ॥

পাদসংৱাহনং চক্ৰুঃ কেচিত্তস্য মহাত্মনঃ ।
অপৰে হতপাপ্মানো ৱ্যজনৈঃ সমৱীজযন্ ॥ ১৭ ॥

অন্যে তদনুৰূপাণি মনোজ্ঞানি মহাত্মনঃ ।
গাযন্তি স্ম মহাৰাজ স্নেহক্লিন্নধিযঃ শনৈঃ ॥ ১৮ ॥

এৱং নিগূঢাত্মগতিঃ স্ৱমাযযা
গোপাত্মজত্ৱং চৰিতৈৰ্ৱিডম্বযন্ ।
ৰেমে ৰমালালিতপাদপল্লৱো
গ্ৰাম্যৈঃ সমং গ্ৰাম্যৱদীশচেষ্টিতঃ ॥ ১৯ ॥

শ্ৰীদামা নাম গোপালো ৰামকেশৱযোঃ সখা ।
সুবলস্তোককৃষ্ণাদ্যা গোপাঃ প্ৰেম্ণেদমব্ৰুৱন্ ॥ ২০ ॥

ৰাম ৰাম মহাবাহো কৃষ্ণ দুষ্টনিবৰ্হণ ।
ইতোঽৱিদূৰে সুমহদ্ ৱনং তালালিসঙ্কুলম্ ॥ ২১ ॥

ফলানি তত্ৰ ভূৰীণি পতন্তি পতিতানি চ ।
সন্তি কিন্ত্ৱৱৰুদ্ধানি ধেনুকেন দুৰাত্মনা ॥ ২২ ॥

সোঽতিৱীৰ্যোঽসুৰো ৰাম হে কৃষ্ণ খৰৰূপধৃক্ ।
আত্মতুল্যবলৈৰন্যৈৰ্জ্ঞাতিভিৰ্বহুভিৰ্ৱৃতঃ ॥ ২৩ ॥

তস্মাত্ কৃতনৰাহাৰাদ্ ভীতৈৰ্নৃভিৰমিত্ৰহন্ ।
ন সেৱ্যতে পশুগণৈঃ পক্ষিসঙ্ঘৈৰ্ৱিৱৰ্জিতম্ ॥ ২৪ ॥

ৱিদ্যন্তেঽভুক্তপূৰ্ৱাণি ফলানি সুৰভীণি চ ।
এষ ৱৈ সুৰভিৰ্গন্ধো ৱিষূচীনোঽৱগৃহ্যতে ॥ ২৫ ॥

প্ৰযচ্ছ তানি নঃ কৃষ্ণ গন্ধলোভিতচেতসাম্ ।
ৱাঞ্ছাস্তি মহতী ৰাম গম্যতাং যদি ৰোচতে ॥ ২৬ ॥

এৱং সুহৃদ্ৱচঃ শ্ৰুত্ৱা সুহৃত্প্ৰিযচিকীৰ্ষযা ।
প্ৰহস্য জগ্মতুৰ্গোপৈৰ্ৱৃতৌ তালৱনং প্ৰভূ ॥ ২৭ ॥

বলঃ প্ৰৱিশ্য বাহুভ্যাং তালান্ সম্পৰিকম্পযন্ ।
ফলানি পাতযামাস মতঙ্গজ ইৱৌজসা ॥ ২৮ ॥

ফলানাং পততাং শব্দং নিশম্যাসুৰৰাসভঃ ।
অভ্যধাৱত্ ক্ষিতিতলং সনগং পৰিকম্পযন্ ॥ ২৯ ॥

সমেত্য তৰসা প্ৰত্যগ্ দ্ৱাভ্যাং পদ্ভ্যাং বলং বলী ।
নিহত্যোৰসি কাশব্দং মুঞ্চন্ পৰ্যসৰত্ খলঃ ॥ ৩০ ॥

পুনৰাসাদ্য সংৰব্ধ উপক্ৰোষ্টা পৰাক্ স্থিতঃ ।
চৰণাৱপৰৌ ৰাজন্ বলায প্ৰাক্ষিপদ্ ৰুষা ॥ ৩১ ॥

স তং গৃহীত্ৱা প্ৰপদোৰ্ভ্ৰামযিত্ৱৈকপাণিনা ।
চিক্ষেপ তৃণৰাজাগ্ৰে ভ্ৰামণত্যক্তজীৱিতম্ ॥ ৩২ ॥

তেনাহতো মহাতালো ৱেপমানো বৃহচ্ছিৰাঃ ।
পাৰ্শ্ৱস্থং কম্পযন্ ভগ্নঃ স চান্যং সোঽপি চাপৰম্ ॥ ৩৩ ॥

বলস্য লীলযোত্সৃষ্টখৰদেহহতাহতাঃ ।
তালাশ্চকম্পিৰে সৰ্ৱে মহাৱাতেৰিতা ইৱ ॥ ৩৪ ॥

নৈতচ্চিত্ৰং ভগৱতি হ্যনন্তে জগদীশ্ৱৰে ।
ওতপ্ৰোতমিদং যস্মিংস্তন্তুষ্ৱঙ্গ যথা পটঃ ॥ ৩৫ ॥

ততঃ কৃষ্ণং চ ৰামং চ জ্ঞাতযো ধেনুকস্য যে ।
ক্ৰোষ্টাৰোঽভ্যদ্ৰৱন্ সৰ্ৱে সংৰব্ধা হতবান্ধৱাঃ ॥ ৩৬ ॥

তাংস্তানাপততঃ কৃষ্ণো ৰামশ্চ নৃপ লীলযা ।
গৃহীতপশ্চাচ্চৰণান্ প্ৰাহিণোত্তৃণৰাজসু ॥ ৩৭ ॥

ফলপ্ৰকৰসঙ্কীৰ্ণং দৈত্যদেহৈৰ্গতাসুভিঃ ।
ৰৰাজ ভূঃ সতালাগ্ৰৈৰ্ঘনৈৰিৱ নভস্তলম্ ॥ ৩৮ ॥

তযোস্তত্ সুমহত্ কৰ্ম নিশম্য ৱিবুধাদযঃ ।
মুমুচুঃ পুষ্পৱৰ্ষাণি চক্ৰুৰ্ৱাদ্যানি তুষ্টুৱুঃ ॥ ৩৯ ॥

অথ তালফলান্যাদন্মনুষ্যা গতসাধ্ৱসাঃ ।
তৃণং চ পশৱশ্চেৰুৰ্হতধেনুককাননে ॥ ৪০ ॥

কৃষ্ণঃ কমলপত্ৰাক্ষঃ পুণ্যশ্ৰৱণকীৰ্তনঃ ।
স্তূযমানোঽনুগৈৰ্গোপৈঃ সাগ্ৰজো ৱ্ৰজমাৱ্ৰজত্ ॥ ৪১ ॥

তং গোৰজশ্ছুৰিতকুন্তলবদ্ধবৰ্হ-
ৱন্যপ্ৰসূনৰুচিৰেক্ষণচাৰুহাসম্ ।
ৱেণুম্ক্ৱণন্তমনুগৈৰুপগীতকীৰ্তিং
গোপ্যো দিদৃক্ষিতদৃশোঽভ্যগমন্ সমেতাঃ ॥ ৪২ ॥

পীত্ৱা মুকুন্দমুখসাৰঘমক্ষিভৃঙ্গৈ-
স্তাপং জহুৰ্ৱিৰহজং ৱ্ৰজযোষিতোঽহ্নি ।
তত্সত্কৃতিং সমধিগম্য ৱিৱেশ গোষ্ঠং
সৱ্ৰীডহাসৱিনযং যদপাঙ্গমোক্ষম্ ॥ ৪৩ ॥

তযোৰ্যশোদাৰোহিণ্যৌ পুত্ৰযোঃ পুত্ৰৱত্সলে ।
যথাকামং যথাকালং ৱ্যধত্তাং পৰমাশিষঃ ॥ ৪৪ ॥

গতাধ্ৱানশ্ৰমৌ তত্ৰ মজ্জনোন্মৰ্দনাদিভিঃ ।
নীৱীং ৱসিত্ৱা ৰুচিৰাং দিৱ্যস্ৰগ্গন্ধমণ্ডিতৌ ॥ ৪৫ ॥

জনন্যুপহৃতং প্ৰাশ্য স্ৱাদ্ৱন্নমুপলালিতৌ ।
সংৱিশ্য ৱৰশয্যাযাং সুখং সুষুপতুৰ্ৱ্ৰজে ॥ ৪৬ ॥

এৱং স ভগৱান্ কৃষ্ণো ৱৃন্দাৱনচৰঃ ক্ৱচিত্ ।
যযৌ ৰামমৃতে ৰাজন্ কালিন্দীং সখিভিৰ্ৱৃতঃ ॥ ৪৭ ॥

অথ গাৱশ্চ গোপাশ্চ নিদাঘাতপপীডিতাঃ ।
দুষ্টং জলং পপুস্তস্যাস্তৃষ্ণাৰ্তা ৱিষদূষিতম্ ॥ ৪৮ ॥

ৱিষাম্ভস্তদুপস্পৃশ্য দৈৱোপহতচেতসঃ ।
নিপেতুৰ্ৱ্যসৱঃ সৰ্ৱে সলিলান্তে কুৰূদ্ৱহ ॥ ৪৯ ॥

ৱীক্ষ্য তান্ ৱৈ তথাভূতান্ কৃষ্ণো যোগেশ্ৱৰেশ্ৱৰঃ ।
ঈক্ষযামৃতৱৰ্ষিণ্যা স্ৱনাথান্ সমজীৱযত্ ॥ ৫০ ॥

তে সম্প্ৰতীতস্মৃতযঃ সমুত্থায জলান্তিকাত্ ।
আসন্ সুৱিস্মিতাঃ সৰ্ৱে ৱীক্ষমাণাঃ পৰস্পৰম্ ॥ ৫১ ॥

অন্ৱমংসত তদ্ ৰাজন্ গোৱিন্দানুগ্ৰহেক্ষিতম্ ।
পীত্ৱা ৱিষং পৰেতস্য পুনৰুত্থানমাত্মনঃ ॥ ৫২ ॥