శ్రీమద్భాగవతమ్ ౧౦.౧౫

శ్రీశుక ఉవాచ
తతశ్చ పౌగణ్డవయఃశ్రీతౌ వ్రజే
బభూవతుస్తౌ పశుపాలసమ్మతౌ ।
గాశ్చారయన్తౌ సఖిభిః సమం పదై-
ర్వృన్దావనం పుణ్యమతీవ చక్రతుః ॥ ౧ ॥

తన్మాధవో వేణుముదీరయన్ వృతో
గోపైర్గృణద్భిః స్వయశో బలాన్వితః ।
పశూన్ పురస్కృత్య పశవ్యమావిశద్
విహర్తుకామః కుసుమాకరం వనమ్ ॥ ౨ ॥

తన్మఞ్జుఘోషాలిమృగద్విజాకులం
మహన్మనఃప్రఖ్యపయఃసరస్వతా ।
వాతేన జుష్టం శతపత్రగన్ధినా
నిరీక్ష్య రన్తుం భగవాన్ మనో దధే ॥ ౩ ॥

స తత్ర తత్రారుణపల్లవశ్రియా
ఫలప్రసూనోరుభరేణ పాదయోః ।
స్పృశచ్ఛిఖాన్ వీక్ష్య వనస్పతీన్ ముదా
స్మయన్నివాహాగ్రజమాదిపూరుషః ॥ ౪ ॥

శ్రీభగవానువాచ
అహో అమీ దేవవరామరార్చితం
పాదామ్బుజం తే సుమనఃఫలార్హణమ్ ।
నమన్త్యుపాదాయ శిఖాభిరాత్మన-
స్తమోఽపహత్యై తరుజన్మ యత్కృతమ్ ॥ ౫ ॥

ఏతేఽలినస్తవ యశోఽఖిలలోకతీర్థం
గాయన్త ఆదిపురుషానుపథం భజన్తే ।
ప్రాయో అమీ మునిగణా భవదీయముఖ్యా
గూఢం వనేఽపి న జహత్యనఘాత్మదైవమ్ ॥ ౬ ॥

నృత్యన్త్యమీ శిఖిన ఈడ్య ముదా హరిణ్యః
కుర్వన్తి గోప్య ఇవ తే ప్రియమీక్షణేన ।
సూక్తైశ్చ కోకిలగణా గృహమాగతాయ
ధన్యా వనౌకస ఇయాన్ హి సతాం నిసర్గః ॥ ౭ ॥

ధన్యేయమద్య ధరణీ తృణవీరుధస్త్వత్-
పాదస్పృశో ద్రుమలతాః కరజాభిమృష్టాః ।
నద్యోఽద్రయః ఖగమృగాః సదయావలోకై-
ర్గోప్యోఽన్తరేణ భుజయోరపి యత్స్పృహా శ్రీః ॥ ౮ ॥

శ్రీశుక ఉవాచ
ఏవం వృన్దావనం శ్రీమత్ కృష్ణః ప్రీతమనాః పశూన్ ।
రేమే సఞ్చారయన్నద్రేః సరిద్రోధఃసు సానుగః ॥ ౯ ॥

క్వచిద్ గాయతి గాయత్సు మదాన్ధాలిష్వనువ్రతైః ।
ఉపగీయమానచరితః పథి సఙ్కర్షణాన్వితః ॥ ౧౦ ॥

అనుజల్పతి జల్పన్తం కలవాక్యైః శుకం క్వచిత్ ।
క్వచిత్సవల్గు కూజన్తమనుకూజతి కోకిలమ్ ।
క్వచిచ్చ కాలహంసానామనుకూజతి కూజితమ్ ।
అభినృత్యతి నృత్యన్తం బర్హిణం హాసయన్ క్వచిత్ ॥ ౧౧ ॥

మేఘగమ్భీరయా వాచా నామభిర్దూరగాన్ పశూన్ ।
క్వచిదాహ్వయతి ప్రీత్యా గోగోపాలమనోజ్ఞయా ॥ ౧౨ ॥

చకోరక్రౌఞ్చచక్రాహ్వభారద్వాజాంశ్చ బర్హిణః ।
అనురౌతి స్మ సత్త్వానాం భీతవద్ వ్యాఘ్రసింహయోః ॥ ౧౩ ॥

క్వచిత్ క్రీడాపరిశ్రాన్తం గోపోత్సఙ్గోపబర్హణమ్ ।
స్వయం విశ్రమయత్యార్యం పాదసంవాహనాదిభిః ॥ ౧౪ ॥

నృత్యతో గాయతః క్వాపి వల్గతో యుధ్యతో మిథః ।
గృహీతహస్తౌ గోపాలాన్ హసన్తౌ ప్రశశంసతుః ॥ ౧౫ ॥

క్వచిత్ పల్లవతల్పేషు నియుద్ధశ్రమకర్శితః ।
వృక్షమూలాశ్రయః శేతే గోపోత్సఙ్గోపబర్హణః ॥ ౧౬ ॥

పాదసంవాహనం చక్రుః కేచిత్తస్య మహాత్మనః ।
అపరే హతపాప్మానో వ్యజనైః సమవీజయన్ ॥ ౧౭ ॥

అన్యే తదనురూపాణి మనోజ్ఞాని మహాత్మనః ।
గాయన్తి స్మ మహారాజ స్నేహక్లిన్నధియః శనైః ॥ ౧౮ ॥

ఏవం నిగూఢాత్మగతిః స్వమాయయా
గోపాత్మజత్వం చరితైర్విడమ్బయన్ ।
రేమే రమాలాలితపాదపల్లవో
గ్రామ్యైః సమం గ్రామ్యవదీశచేష్టితః ॥ ౧౯ ॥

శ్రీదామా నామ గోపాలో రామకేశవయోః సఖా ।
సుబలస్తోకకృష్ణాద్యా గోపాః ప్రేమ్ణేదమబ్రువన్ ॥ ౨౦ ॥

రామ రామ మహాబాహో కృష్ణ దుష్టనిబర్హణ ।
ఇతోఽవిదూరే సుమహద్ వనం తాలాలిసఙ్కులమ్ ॥ ౨౧ ॥

ఫలాని తత్ర భూరీణి పతన్తి పతితాని చ ।
సన్తి కిన్త్వవరుద్ధాని ధేనుకేన దురాత్మనా ॥ ౨౨ ॥

సోఽతివీర్యోఽసురో రామ హే కృష్ణ ఖరరూపధృక్ ।
ఆత్మతుల్యబలైరన్యైర్జ్ఞాతిభిర్బహుభిర్వృతః ॥ ౨౩ ॥

తస్మాత్ కృతనరాహారాద్ భీతైర్నృభిరమిత్రహన్ ।
న సేవ్యతే పశుగణైః పక్షిసఙ్ఘైర్వివర్జితమ్ ॥ ౨౪ ॥

విద్యన్తేఽభుక్తపూర్వాణి ఫలాని సురభీణి చ ।
ఏష వై సురభిర్గన్ధో విషూచీనోఽవగృహ్యతే ॥ ౨౫ ॥

ప్రయచ్ఛ తాని నః కృష్ణ గన్ధలోభితచేతసామ్ ।
వాఞ్ఛాస్తి మహతీ రామ గమ్యతాం యది రోచతే ॥ ౨౬ ॥

ఏవం సుహృద్వచః శ్రుత్వా సుహృత్ప్రియచికీర్షయా ।
ప్రహస్య జగ్మతుర్గోపైర్వృతౌ తాలవనం ప్రభూ ॥ ౨౭ ॥

బలః ప్రవిశ్య బాహుభ్యాం తాలాన్ సమ్పరికమ్పయన్ ।
ఫలాని పాతయామాస మతఙ్గజ ఇవౌజసా ॥ ౨౮ ॥

ఫలానాం పతతాం శబ్దం నిశమ్యాసురరాసభః ।
అభ్యధావత్ క్షితితలం సనగం పరికమ్పయన్ ॥ ౨౯ ॥

సమేత్య తరసా ప్రత్యగ్ ద్వాభ్యాం పద్భ్యాం బలం బలీ ।
నిహత్యోరసి కాశబ్దం ముఞ్చన్ పర్యసరత్ ఖలః ॥ ౩౦ ॥

పునరాసాద్య సంరబ్ధ ఉపక్రోష్టా పరాక్ స్థితః ।
చరణావపరౌ రాజన్ బలాయ ప్రాక్షిపద్ రుషా ॥ ౩౧ ॥

స తం గృహీత్వా ప్రపదోర్భ్రామయిత్వైకపాణినా ।
చిక్షేప తృణరాజాగ్రే భ్రామణత్యక్తజీవితమ్ ॥ ౩౨ ॥

తేనాహతో మహాతాలో వేపమానో బృహచ్ఛిరాః ।
పార్శ్వస్థం కమ్పయన్ భగ్నః స చాన్యం సోఽపి చాపరమ్ ॥ ౩౩ ॥

బలస్య లీలయోత్సృష్టఖరదేహహతాహతాః ।
తాలాశ్చకమ్పిరే సర్వే మహావాతేరితా ఇవ ॥ ౩౪ ॥

నైతచ్చిత్రం భగవతి హ్యనన్తే జగదీశ్వరే ।
ఓతప్రోతమిదం యస్మింస్తన్తుష్వఙ్గ యథా పటః ॥ ౩౫ ॥

తతః కృష్ణం చ రామం చ జ్ఞాతయో ధేనుకస్య యే ।
క్రోష్టారోఽభ్యద్రవన్ సర్వే సంరబ్ధా హతబాన్ధవాః ॥ ౩౬ ॥

తాంస్తానాపతతః కృష్ణో రామశ్చ నృప లీలయా ।
గృహీతపశ్చాచ్చరణాన్ ప్రాహిణోత్తృణరాజసు ॥ ౩౭ ॥

ఫలప్రకరసఙ్కీర్ణం దైత్యదేహైర్గతాసుభిః ।
రరాజ భూః సతాలాగ్రైర్ఘనైరివ నభస్తలమ్ ॥ ౩౮ ॥

తయోస్తత్ సుమహత్ కర్మ నిశమ్య విబుధాదయః ।
ముముచుః పుష్పవర్షాణి చక్రుర్వాద్యాని తుష్టువుః ॥ ౩౯ ॥

అథ తాలఫలాన్యాదన్మనుష్యా గతసాధ్వసాః ।
తృణం చ పశవశ్చేరుర్హతధేనుకకాననే ॥ ౪౦ ॥

కృష్ణః కమలపత్రాక్షః పుణ్యశ్రవణకీర్తనః ।
స్తూయమానోఽనుగైర్గోపైః సాగ్రజో వ్రజమావ్రజత్ ॥ ౪౧ ॥

తం గోరజశ్ఛురితకున్తలబద్ధబర్హ-
వన్యప్రసూనరుచిరేక్షణచారుహాసమ్ ।
వేణుమ్క్వణన్తమనుగైరుపగీతకీర్తిం
గోప్యో దిదృక్షితదృశోఽభ్యగమన్ సమేతాః ॥ ౪౨ ॥

పీత్వా ముకున్దముఖసారఘమక్షిభృఙ్గై-
స్తాపం జహుర్విరహజం వ్రజయోషితోఽహ్ని ।
తత్సత్కృతిం సమధిగమ్య వివేశ గోష్ఠం
సవ్రీడహాసవినయం యదపాఙ్గమోక్షమ్ ॥ ౪౩ ॥

తయోర్యశోదారోహిణ్యౌ పుత్రయోః పుత్రవత్సలే ।
యథాకామం యథాకాలం వ్యధత్తాం పరమాశిషః ॥ ౪౪ ॥

గతాధ్వానశ్రమౌ తత్ర మజ్జనోన్మర్దనాదిభిః ।
నీవీం వసిత్వా రుచిరాం దివ్యస్రగ్గన్ధమణ్డితౌ ॥ ౪౫ ॥

జనన్యుపహృతం ప్రాశ్య స్వాద్వన్నముపలాలితౌ ।
సంవిశ్య వరశయ్యాయాం సుఖం సుషుపతుర్వ్రజే ॥ ౪౬ ॥

ఏవం స భగవాన్ కృష్ణో వృన్దావనచరః క్వచిత్ ।
యయౌ రామమృతే రాజన్ కాలిన్దీం సఖిభిర్వృతః ॥ ౪౭ ॥

అథ గావశ్చ గోపాశ్చ నిదాఘాతపపీడితాః ।
దుష్టం జలం పపుస్తస్యాస్తృష్ణార్తా విషదూషితమ్ ॥ ౪౮ ॥

విషామ్భస్తదుపస్పృశ్య దైవోపహతచేతసః ।
నిపేతుర్వ్యసవః సర్వే సలిలాన్తే కురూద్వహ ॥ ౪౯ ॥

వీక్ష్య తాన్ వై తథాభూతాన్ కృష్ణో యోగేశ్వరేశ్వరః ।
ఈక్షయామృతవర్షిణ్యా స్వనాథాన్ సమజీవయత్ ॥ ౫౦ ॥

తే సమ్ప్రతీతస్మృతయః సముత్థాయ జలాన్తికాత్ ।
ఆసన్ సువిస్మితాః సర్వే వీక్షమాణాః పరస్పరమ్ ॥ ౫౧ ॥

అన్వమంసత తద్ రాజన్ గోవిన్దానుగ్రహేక్షితమ్ ।
పీత్వా విషం పరేతస్య పునరుత్థానమాత్మనః ॥ ౫౨ ॥