ശ്രീശുക ഉവാച
ഹേമന്തേ പ്രഥമേ മാസി നന്ദവ്രജകുമാരികാഃ ।
ചേരുര്ഹവിഷ്യം ഭുഞ്ജാനാഃ കാത്യായന്യര്ചനവ്രതമ് ॥ ൧ ॥
ഹേമന്തേ പ്രഥമേ മാസി നന്ദവ്രജകുമാരികാഃ ।
ചേരുര്ഹവിഷ്യം ഭുഞ്ജാനാഃ കാത്യായന്യര്ചനവ്രതമ് ॥ ൧ ॥
ആപ്ലുത്യാമ്ഭസി കാലിന്ദ്യാ ജലാന്തേ ചോദിതേഽരുണേ ।
കൃത്വാ പ്രതികൃതിം ദേവീമാനര്ചുര്നൃപ സൈകതീമ് ॥ ൨ ॥
കൃത്വാ പ്രതികൃതിം ദേവീമാനര്ചുര്നൃപ സൈകതീമ് ॥ ൨ ॥
ഗന്ധൈര്മാല്യൈഃ സുരഭിഭിര്ബലിഭിര്ധൂപദീപകൈഃ ।
ഉച്ചാവചൈശ്ചോപഹാരൈഃ പ്രവാലഫലതണ്ഡുലൈഃ ॥ ൩ ॥
ഉച്ചാവചൈശ്ചോപഹാരൈഃ പ്രവാലഫലതണ്ഡുലൈഃ ॥ ൩ ॥
കാത്യായനി മഹാമായേ മഹായോഗിന്യധീശ്വരി ।
നന്ദഗോപസുതം ദേവി പതിം മേ കുരു തേ നമഃ ।
ഇതി മന്ത്രം ജപന്ത്യസ്താഃ പൂജാം ചക്രുഃ കുമാരികാഃ ॥ ൪ ॥
നന്ദഗോപസുതം ദേവി പതിം മേ കുരു തേ നമഃ ।
ഇതി മന്ത്രം ജപന്ത്യസ്താഃ പൂജാം ചക്രുഃ കുമാരികാഃ ॥ ൪ ॥
ഏവം മാസം വ്രതം ചേരുഃ കുമാര്യഃ കൃഷ്ണചേതസഃ ।
ഭദ്രകാലീം സമാനര്ചുര്ഭൂയാന്നന്ദസുതഃ പതിഃ ॥ ൫ ॥
ഭദ്രകാലീം സമാനര്ചുര്ഭൂയാന്നന്ദസുതഃ പതിഃ ॥ ൫ ॥
ഊഷസ്യുത്ഥായ ഗോത്രൈഃ സ്വൈരന്യോന്യാബദ്ധബാഹവഃ ।
കൃഷ്ണമുച്ചൈര്ജഗുര്യാന്ത്യഃ കാലിന്ദ്യാം സ്നാതുമന്വഹമ് ॥ ൬ ॥
കൃഷ്ണമുച്ചൈര്ജഗുര്യാന്ത്യഃ കാലിന്ദ്യാം സ്നാതുമന്വഹമ് ॥ ൬ ॥
നദ്യാഃ കദാചിദാഗത്യ തീരേ നിക്ഷിപ്യ പൂര്വവത് ।
വാസാംസി കൃഷ്ണം ഗായന്ത്യോ വിജഹ്രുഃ സലിലേ മുദാ ॥ ൭ ॥
വാസാംസി കൃഷ്ണം ഗായന്ത്യോ വിജഹ്രുഃ സലിലേ മുദാ ॥ ൭ ॥
ഭഗവാംസ്തദഭിപ്രേത്യ കൃഷ്ണോ യോഗേശ്വരേശ്വരഃ ।
വയസ്യൈരാവൃതസ്തത്ര ഗതസ്തത്കര്മസിദ്ധയേ ॥ ൮ ॥
വയസ്യൈരാവൃതസ്തത്ര ഗതസ്തത്കര്മസിദ്ധയേ ॥ ൮ ॥
താസാം വാസാംസ്യുപാദായ നീപമാരുഹ്യ സത്വരഃ ।
ഹസദ്ഭിഃ പ്രഹസന് ബാലൈഃ പരിഹാസമുവാച ഹ ॥ ൯ ॥
ഹസദ്ഭിഃ പ്രഹസന് ബാലൈഃ പരിഹാസമുവാച ഹ ॥ ൯ ॥
അത്രാഗത്യാബലാഃ കാമം സ്വം സ്വം വാസഃ പ്രഗൃഹ്യതാമ് ।
സത്യം ബ്രുവാണി നോ നര്മ യദ് യൂയം വ്രതകര്ശിതാഃ ॥ ൧൦ ॥
സത്യം ബ്രുവാണി നോ നര്മ യദ് യൂയം വ്രതകര്ശിതാഃ ॥ ൧൦ ॥
ന മയോദിതപൂര്വം വാ അനൃതം തദിമേ വിദുഃ ।
ഏകൈകശഃ പ്രതീച്ഛധ്വം സഹൈവേതി സുമധ്യമാഃ ॥ ൧൧ ॥
ഏകൈകശഃ പ്രതീച്ഛധ്വം സഹൈവേതി സുമധ്യമാഃ ॥ ൧൧ ॥
തസ്യ തത് ക്ഷ്വേലിതം ദൃഷ്ട്വാ ഗോപ്യഃ പ്രേമപരിപ്ലുതാഃ ।
വ്രീഡിതാഃ പ്രേക്ഷ്യ ചാന്യോന്യം ജാതഹാസാ ന നിര്യയുഃ ॥ ൧൨ ॥
വ്രീഡിതാഃ പ്രേക്ഷ്യ ചാന്യോന്യം ജാതഹാസാ ന നിര്യയുഃ ॥ ൧൨ ॥
ഏവം ബ്രുവതി ഗോവിന്ദേ നര്മണാക്ഷിപ്തചേതസഃ ।
ആകണ്ഠമഗ്നാഃ ശീതോദേ വേപമാനാസ്തമബ്രുവന് ॥ ൧൩ ॥
ആകണ്ഠമഗ്നാഃ ശീതോദേ വേപമാനാസ്തമബ്രുവന് ॥ ൧൩ ॥
മാനയം ഭോഃ കൃഥാസ്ത്വാം തു നന്ദഗോപസുതം പ്രിയമ് ।
ജാനീമോഽങ്ഗ വ്രജശ്ലാഘ്യം ദേഹി വാസാംസി വേപിതാഃ ॥ ൧൪ ॥
ജാനീമോഽങ്ഗ വ്രജശ്ലാഘ്യം ദേഹി വാസാംസി വേപിതാഃ ॥ ൧൪ ॥
ശ്യാമസുന്ദര തേ ദാസ്യഃ കരവാമ തവോദിതമ് ।
ദേഹി വാസാംസി ധര്മജ്ഞ നോ ചേദ് രാജ്ഞേ ബ്രുവാമ ഹേ ॥ ൧൫ ॥
ദേഹി വാസാംസി ധര്മജ്ഞ നോ ചേദ് രാജ്ഞേ ബ്രുവാമ ഹേ ॥ ൧൫ ॥
ശ്രീഭഗവാനുവാച
ഭവത്യോ യദി മേ ദാസ്യോ മയോക്തം വാ കരിഷ്യഥ ।
അത്രാഗത്യ സ്വവാസാംസി പ്രതീച്ഛത ശുചിസ്മിതാഃ ।
നോ ചേന്നാഹം പ്രദാസ്യേ കിം ക്രുദ്ധോ രാജാ കരിഷ്യതി ॥ ൧൬ ॥
ഭവത്യോ യദി മേ ദാസ്യോ മയോക്തം വാ കരിഷ്യഥ ।
അത്രാഗത്യ സ്വവാസാംസി പ്രതീച്ഛത ശുചിസ്മിതാഃ ।
നോ ചേന്നാഹം പ്രദാസ്യേ കിം ക്രുദ്ധോ രാജാ കരിഷ്യതി ॥ ൧൬ ॥
തതോ ജലാശയാത് സര്വാ ദാരികാഃ ശീതവേപിതാഃ ।
പാണിഭ്യാം യോനിമാച്ഛാദ്യ പ്രോത്തേരുഃ ശീതകര്ശിതാഃ ॥ ൧൭ ॥
പാണിഭ്യാം യോനിമാച്ഛാദ്യ പ്രോത്തേരുഃ ശീതകര്ശിതാഃ ॥ ൧൭ ॥
ഭഗവാനാഹതാ വീക്ഷ്യ ശുദ്ധഭാവപ്രസാദിതഃ ।
സ്കന്ധേ നിധായ വാസാംസി പ്രീതഃ പ്രോവാച സസ്മിതമ് ॥ ൧൮ ॥
സ്കന്ധേ നിധായ വാസാംസി പ്രീതഃ പ്രോവാച സസ്മിതമ് ॥ ൧൮ ॥
യൂയം വിവസ്ത്രാ യദപോ ധൃതവ്രതാ
വ്യഗാഹതൈതത്തദു ദേവഹേലനമ് ।
ബദ്ധ്വാഞ്ജലിം മൂധ്ര്ന്യപനുത്തയേഽഹസഃ
കൃത്വാ നമോഽധോവസനം പ്രഗൃഹ്യതാമ് ॥ ൧൯ ॥
വ്യഗാഹതൈതത്തദു ദേവഹേലനമ് ।
ബദ്ധ്വാഞ്ജലിം മൂധ്ര്ന്യപനുത്തയേഽഹസഃ
കൃത്വാ നമോഽധോവസനം പ്രഗൃഹ്യതാമ് ॥ ൧൯ ॥
ഇത്യച്യുതേനാഭിഹിതം വ്രജാബലാ
മത്വാ വിവസ്ത്രാപ്ലവനം വ്രതച്യുതിമ് ।
തത്പൂര്തികാമാസ്തദശേഷകര്മണാം
സാക്ഷാത്കൃതം നേമുരവദ്യമൃഗ് യതഃ ॥ ൨൦ ॥
മത്വാ വിവസ്ത്രാപ്ലവനം വ്രതച്യുതിമ് ।
തത്പൂര്തികാമാസ്തദശേഷകര്മണാം
സാക്ഷാത്കൃതം നേമുരവദ്യമൃഗ് യതഃ ॥ ൨൦ ॥
താസ്തഥാവനതാ ദൃഷ്ട്വാ ഭഗവാന് ദേവകീസുതഃ ।
വാസാംസി താഭ്യഃ പ്രായച്ഛത്കരുണസ്തേന തോഷിതഃ ॥ ൨൧ ॥
വാസാംസി താഭ്യഃ പ്രായച്ഛത്കരുണസ്തേന തോഷിതഃ ॥ ൨൧ ॥
ദൃഢം പ്രലബ്ധാസ്ത്രപയാ ച ഹാപിതാഃ
പ്രസ്തോഭിതാഃ ക്രീഡനവച്ച കാരിതാഃ ।
വസ്ത്രാണി ചൈവാപഹൃതാന്യഥാപ്യമും
താ നാഭ്യസൂയന് പ്രിയസങ്ഗനിര്വൃതാഃ ॥ ൨൨ ॥
പ്രസ്തോഭിതാഃ ക്രീഡനവച്ച കാരിതാഃ ।
വസ്ത്രാണി ചൈവാപഹൃതാന്യഥാപ്യമും
താ നാഭ്യസൂയന് പ്രിയസങ്ഗനിര്വൃതാഃ ॥ ൨൨ ॥
പരിധായ സ്വവാസാംസി പ്രേഷ്ഠസങ്ഗമസജ്ജിതാഃ ।
ഗൃഹീതചിത്താ നോ ചേലുസ്തസ്മിന്ലജ്ജായിതേക്ഷണാഃ ॥ ൨൩ ॥
ഗൃഹീതചിത്താ നോ ചേലുസ്തസ്മിന്ലജ്ജായിതേക്ഷണാഃ ॥ ൨൩ ॥
താസാം വിജ്ഞായ ഭഗവാന് സ്വപാദസ്പര്ശകാമ്യയാ ।
ധൃതവ്രതാനാം സങ്കല്പമാഹ ദാമോദരോഽബലാഃ ॥ ൨൪ ॥
ധൃതവ്രതാനാം സങ്കല്പമാഹ ദാമോദരോഽബലാഃ ॥ ൨൪ ॥
സങ്കല്പോ വിദിതഃ സാധ്വ്യോ ഭവതീനാം മദര്ചനമ് ।
മയാനുമോദിതഃ സോഽസൌ സത്യോ ഭവിതുമര്ഹതി ॥ ൨൫ ॥
മയാനുമോദിതഃ സോഽസൌ സത്യോ ഭവിതുമര്ഹതി ॥ ൨൫ ॥
ന മയ്യാവേശിതധിയാം കാമഃ കാമായ കല്പതേ ।
ഭര്ജിതാ ക്വഥിതാ ധാനാഃ പ്രായോ ബീജായ നേശതേ ॥ ൨൬ ॥
ഭര്ജിതാ ക്വഥിതാ ധാനാഃ പ്രായോ ബീജായ നേശതേ ॥ ൨൬ ॥
യാതാബലാ വ്രജം സിദ്ധാ മയേമാ രംസ്യഥാ ക്ഷപാഃ ।
യദുദ്ദിശ്യ വ്രതമിദം ചേരുരാര്യാര്ചനം സതീഃ ॥ ൨൭ ॥
യദുദ്ദിശ്യ വ്രതമിദം ചേരുരാര്യാര്ചനം സതീഃ ॥ ൨൭ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
ഇത്യാദിഷ്ടാ ഭഗവതാ ലബ്ധകാമാഃ കുമാരികാഃ ।
ധ്യായന്ത്യസ്തത്പദാമ്ഭോജം കൃച്ഛ്രാന്നിര്വിവിശുര്വ്രജമ് ॥ ൨൮ ॥
ഇത്യാദിഷ്ടാ ഭഗവതാ ലബ്ധകാമാഃ കുമാരികാഃ ।
ധ്യായന്ത്യസ്തത്പദാമ്ഭോജം കൃച്ഛ്രാന്നിര്വിവിശുര്വ്രജമ് ॥ ൨൮ ॥
അഥ ഗോപൈഃ പരിവൃതോ ഭഗവാന് ദേവകീസുതഃ ।
വൃന്ദാവനാദ്ഗതോ ദൂരം ചാരയന് ഗാഃ സഹാഗ്രജഃ ॥ ൨൯ ॥
വൃന്ദാവനാദ്ഗതോ ദൂരം ചാരയന് ഗാഃ സഹാഗ്രജഃ ॥ ൨൯ ॥
നിദഘാര്കാതപേ തിഗ്മേ ഛായാഭിഃ സ്വാഭിരാത്മനഃ ।
ആതപത്രായിതാന് വീക്ഷ്യ ദ്രുമാനാഹ വ്രജൌകസഃ ॥ ൩൦ ॥
ആതപത്രായിതാന് വീക്ഷ്യ ദ്രുമാനാഹ വ്രജൌകസഃ ॥ ൩൦ ॥
ഹേ സ്തോകകൃഷ്ണ ഹേ അംശോ ശ്രീദാമന് സുബലാര്ജുന ।
വിശാല വൃഷഭൌജസ്വിന് ദേവപ്രസ്ഥ വരൂഥപ ॥ ൩൧ ॥
വിശാല വൃഷഭൌജസ്വിന് ദേവപ്രസ്ഥ വരൂഥപ ॥ ൩൧ ॥
പശ്യതൈതാന് മഹാഭാഗാന് പരാര്ഥൈകാന്തജീവിതാന് ।
വാതവര്ഷാതപഹിമാന് സഹന്തോ വാരയന്തി നഃ ॥ ൩൨ ॥
വാതവര്ഷാതപഹിമാന് സഹന്തോ വാരയന്തി നഃ ॥ ൩൨ ॥
അഹോ ഏഷാം വരം ജന്മ സര്വപ്രാണ്യുപജീവനമ് ।
സുജനസ്യേവ യേഷാം വൈ വിമുഖാ യാന്തി നാര്ഥിനഃ ॥ ൩൩ ॥
സുജനസ്യേവ യേഷാം വൈ വിമുഖാ യാന്തി നാര്ഥിനഃ ॥ ൩൩ ॥
പത്രപുഷ്പഫലച്ഛായാമൂലവല്കലദാരുഭിഃ ।
ഗന്ധനിര്യാസഭസ്മാസ്ഥിതോക്മൈഃ കാമാന്വിതന്വതേ ॥ ൩൪ ॥
ഗന്ധനിര്യാസഭസ്മാസ്ഥിതോക്മൈഃ കാമാന്വിതന്വതേ ॥ ൩൪ ॥
ഏതാവജ്ജന്മസാഫല്യം ദേഹിനാമിഹ ദേഹിഷു ।
പ്രാണൈരര്ഥൈര്ധിയാ വാചാ ശ്രേയആചരണം സദാ ॥ ൩൫ ॥
പ്രാണൈരര്ഥൈര്ധിയാ വാചാ ശ്രേയആചരണം സദാ ॥ ൩൫ ॥
ഇതി പ്രവാലസ്തബകഫലപുഷ്പദലോത്കരൈഃ ।
തരൂണാം നമ്രശാഖാനാം മധ്യതോ യമുനാം ഗതഃ ॥ ൩൬ ॥
തരൂണാം നമ്രശാഖാനാം മധ്യതോ യമുനാം ഗതഃ ॥ ൩൬ ॥
തത്ര ഗാഃ പായയിത്വാപഃ സുമൃഷ്ടാഃ ശീതലാഃ ശിവാഃ ।
തതോ നൃപ സ്വയം ഗോപാഃ കാമം സ്വാദു പപുര്ജലമ് ॥ ൩൭ ॥
തതോ നൃപ സ്വയം ഗോപാഃ കാമം സ്വാദു പപുര്ജലമ് ॥ ൩൭ ॥
തസ്യാ ഉപവനേ കാമം ചാരയന്തഃ പശൂന് നൃപ ।
കൃഷ്ണരാമാവുപാഗമ്യ ക്ഷുധാര്താ ഇദമബ്രുവന് ॥ ൩൮ ॥
കൃഷ്ണരാമാവുപാഗമ്യ ക്ഷുധാര്താ ഇദമബ്രുവന് ॥ ൩൮ ॥