શ્રીશુક ઉવાચ
ઇન્દ્રસ્તદાત્મનઃ પૂજાં વિજ્ઞાય વિહતાં નૃપ । ગોપેભ્યઃ કૃષ્ણનાથેભ્યો નન્દાદિભ્યશ્ચુકોપ હ ॥ ૧ ॥
ઇન્દ્રસ્તદાત્મનઃ પૂજાં વિજ્ઞાય વિહતાં નૃપ । ગોપેભ્યઃ કૃષ્ણનાથેભ્યો નન્દાદિભ્યશ્ચુકોપ હ ॥ ૧ ॥
ગણં સાંવર્તકં નામ મેઘાનાં ચાન્તકારીણામ્ । ઇન્દ્રઃ પ્રચોદયત્ ક્રુદ્ધો વાક્યં ચાહેશમાન્યુત ॥ ૨ ॥
અહો શ્રીમદમાહાત્મ્યં ગોપાનાં કાનનૌકસામ્ । કૃષ્ણં મર્ત્યમુપાશ્રિત્ય યે ચક્રુર્દેવહેલનમ્ ॥ ૩ ॥
યથાદૃઢૈઃ કર્મમયૈઃ ક્રતુભિર્નામનૌનિભૈઃ । વિદ્યામાન્વીક્ષિકીં હિત્વા તિતીર્ષન્તિ ભવાર્ણવમ્ ॥ ૪ ॥
વાચાલં બાલિશં સ્તબ્ધમજ્ઞં પણ્ડિતમાનિનમ્ । કૃષ્ણં મર્ત્યમુપાશ્રિત્ય ગોપા મે ચક્રુરપ્રિયમ્ ॥ ૫ ॥
એષાં શ્રિયાવલિપ્તાનાં કૃષ્ણેનાધ્માપિતાત્મનામ્ । ધુનુત શ્રીમદસ્તમ્ભં પશૂન્ નયત સઙ્ક્ષયમ્ ॥ ૬ ॥
અહં ચૈરાવતં નાગમારુહ્યાનુવ્રજે વ્રજમ્ । મરુદ્ગણૈર્મહાવેગૈર્નન્દગોષ્ઠજિઘાંસયા ॥ ૭ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
ઇત્થં મઘવતાજ્ઞપ્તા મેઘા નિર્મુક્તબન્ધનાઃ । નન્દગોકુલમાસારૈઃ પીડયામાસુરોજસા ॥ ૮ ॥
ઇત્થં મઘવતાજ્ઞપ્તા મેઘા નિર્મુક્તબન્ધનાઃ । નન્દગોકુલમાસારૈઃ પીડયામાસુરોજસા ॥ ૮ ॥
વિદ્યોતમાના વિદ્યુદ્ભિઃ સ્તનન્તઃ સ્તનયિત્નુભિઃ । તીવ્રૈર્મરુદ્ગણૈર્નુન્ના વવૃષુર્જલશર્કરાઃ ॥ ૯ ॥
સ્થૂણાસ્થૂલા વર્ષધારા મુઞ્ચત્સ્વભ્રેષ્વભીક્ષ્ણશઃ । જલૌઘૈઃ પ્લાવ્યમાના ભૂર્નાદૃશ્યત નતોન્નતમ્ ॥ ૧૦ ॥
અત્યાસારાતિવાતેન પશવો જાતવેપનાઃ । ગોપા ગોપ્યશ્ચ શીતાર્તા ગોવિન્દં શરણં યયુઃ ॥ ૧૧ ॥
શિરઃ સુતાંશ્ચ કાયેન પ્રચ્છાદ્યાસારપીડિતાઃ । વેપમાના ભગવતઃ પાદમૂલમુપાયયુઃ ॥ ૧૨ ॥
કૃષ્ણ કૃષ્ણ મહાભાગ ત્વન્નાથં ગોકુલં પ્રભો । ત્રાતુમર્હસિ દેવાન્નઃ કુપિતાદ્ ભક્તવત્સલ ॥ ૧૩ ॥
શિલાવર્ષાતિવાતેન હન્યમાનમચેતનમ્ । નિરીક્ષ્ય ભગવાન્ મેને કુપિતેન્દ્રકૃતં હરિઃ ॥ ૧૪ ॥
અપર્ત્વત્યુલ્બણં વર્ષમતિવાતં શિલામયમ્ । સ્વયાગે વિહતેઽસ્માભિરિન્દ્રો નાશાય વર્ષતિ ॥ ૧૫ ॥
તત્ર પ્રતિવિધિં સમ્યગાત્મયોગેન સાધયે । લોકેશમાનિનાં મૌઢ્યાદ્ધનિષ્યે શ્રીમદં તમઃ ॥ ૧૬ ॥
ન હિ સદ્ભાવયુક્તાનાં સુરાણામીશવિસ્મયઃ । મત્તોઽસતાં માનભઙ્ગઃ પ્રશમાયોપકલ્પતે ॥ ૧૭ ॥
તસ્માન્મચ્છરણં ગોષ્ઠં મન્નાથં મત્પરિગ્રહમ્ । ગોપાયે સ્વાત્મયોગેન સોઽયં મે વ્રત આહિતઃ ॥ ૧૮ ॥
ઇત્યુક્ત્વૈકેન હસ્તેન કૃત્વા ગોવર્ધનાચલમ્ । દધાર લીલયા વિષ્ણુશ્છત્રાકમિવ બાલકઃ ॥ ૧૯ ॥
અથાહ ભગવાન્ ગોપાન્હેઽમ્બ તાત વ્રજૌકસઃ । યથોપજોષં વિશત ગિરિગર્તં સગોધનાઃ ॥ ૨૦ ॥
ન ત્રાસ ઇહ વઃ કાર્યો મદ્ધસ્તાદ્રિનિપાતનાત્ । વાતવર્ષભયેનાલં તત્ત્રાણં વિહિતં હિ વઃ ॥ ૨૧ ॥
તથા નિર્વિવિશુર્ગર્તં કૃષ્ણાશ્વાસિતમાનસઃ । યથાવકાશં સધનાઃ સવ્રજાઃ સોપજીવિનઃ ॥ ૨૨ ॥
ક્ષુત્તૃડ્વ્યથાં સુખાપેક્ષાં હિત્વા તૈર્વ્રજવાસિભિઃ । વીક્ષ્યમાણો દધારાદ્રિં સપ્તાહં નાચલત્ પદાત્ ॥ ૨૩ ॥
કૃષ્ણયોગાનુભાવં તં નિશમ્યેન્દ્રોઽતિવિસ્મિતઃ । નિસ્તમ્ભો ભ્રષ્ટસઙ્કલ્પઃ સ્વાન્મેઘાન્ સન્ન્યવારયત્ ॥ ૨૪ ॥
ખં વ્યભ્રમુદિતાદિત્યં વાતવર્ષં ચ દારુણમ્ । નિશમ્યોપરતં ગોપાન્ ગોવર્ધનધરોઽબ્રવીત્ ॥ ૨૫ ॥
નિર્યાત ત્યજત ત્રાસં ગોપાઃ સસ્ત્રીધનાર્ભકાઃ । ઉપારતં વાતવર્ષં વ્યુદપ્રાયાશ્ચ નિમ્નગાઃ ॥ ૨૬ ॥
તતસ્તે નિર્યયુર્ગોપાઃ સ્વં સ્વમાદાય ગોધનમ્ । શકટોઢોપકરણં સ્ત્રીબાલસ્થવિરાઃ શનૈઃ ॥ ૨૭ ॥
ભગવાનપિ તં શૈલં સ્વસ્થાને પૂર્વવત્ પ્રભુઃ । પશ્યતાં સર્વભૂતાનાં સ્થાપયામાસ લીલયા ॥ ૨૮ ॥
તં પ્રેમવેગાન્નિર્ભૃતા વ્રજૌકસોયથા સમીયુઃ પરિરમ્ભણાદિભિઃ । ગોપ્યશ્ચ સસ્નેહમપૂજયન્ મુદાદધ્યક્ષતાદ્ભિર્યુયુજુઃ સદાશિષઃ ॥ ૨૯ ॥
યશોદા રોહિણી નન્દો રામશ્ચ બલિનાં વરઃ । કૃષ્ણમાલિઙ્ગ્ય યુયુજુરાશિષઃ સ્નેહકાતરાઃ ॥ ૩૦ ॥
દિવિ દેવગણાઃ સિદ્ધાઃ સાધ્યા ગન્ધર્વચારણાઃ । તુષ્ટુવુર્મુમુચુસ્તુષ્ટાઃ પુષ્પવર્ષાણિ પાર્થિવ ॥ ૩૧ ॥
શઙ્ખદુન્દુભયો નેદુર્દિવિ દેવપ્રચોદિતાઃ । જગુર્ગન્ધર્વપતયસ્તુમ્બુરુપ્રમુખા નૃપ ॥ ૩૨ ॥
તતોઽનુરક્તૈઃ પશુપૈઃ પરિશ્રિતોરાજન્ સ્વગોષ્ઠં સબલોઽવ્રજદ્ધરિઃ । તથાવિધાન્યસ્ય કૃતાનિ ગોપિકાગાયન્ત્ય ઈયુર્મુદિતા હૃદિસ્પૃશઃ ॥ ૩૩ ॥