ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ତଦାତ୍ମନଃ ପୂଜାଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ଵିହତାଂ ନୃପ । ଗୋପେଭ୍ଯଃ କୃଷ୍ଣନାଥେଭ୍ଯୋ ନନ୍ଦାଦିଭ୍ଯଶ୍ଚୁକୋପ ହ ॥ ୧ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ତଦାତ୍ମନଃ ପୂଜାଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ଵିହତାଂ ନୃପ । ଗୋପେଭ୍ଯଃ କୃଷ୍ଣନାଥେଭ୍ଯୋ ନନ୍ଦାଦିଭ୍ଯଶ୍ଚୁକୋପ ହ ॥ ୧ ॥
ଗଣଂ ସାଂଵର୍ତକଂ ନାମ ମେଘାନାଂ ଚାନ୍ତକାରୀଣାମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରଚୋଦଯତ୍ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵାକ୍ଯଂ ଚାହେଶମାନ୍ଯୁତ ॥ ୨ ॥
ଅହୋ ଶ୍ରୀମଦମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଗୋପାନାଂ କାନନୌକସାମ୍ । କୃଷ୍ଣଂ ମର୍ତ୍ଯମୁପାଶ୍ରିତ୍ଯ ଯେ ଚକ୍ରୁର୍ଦେଵହେଲନମ୍ ॥ ୩ ॥
ଯଥାଦୃଢୈଃ କର୍ମମଯୈଃ କ୍ରତୁଭିର୍ନାମନୌନିଭୈଃ । ଵିଦ୍ଯାମାନ୍ଵୀକ୍ଷିକୀଂ ହିତ୍ଵା ତିତୀର୍ଷନ୍ତି ଭଵାର୍ଣଵମ୍ ॥ ୪ ॥
ଵାଚାଲଂ ବାଲିଶଂ ସ୍ତବ୍ଧମଜ୍ଞଂ ପଣ୍ଡିତମାନିନମ୍ । କୃଷ୍ଣଂ ମର୍ତ୍ଯମୁପାଶ୍ରିତ୍ଯ ଗୋପା ମେ ଚକ୍ରୁରପ୍ରିଯମ୍ ॥ ୫ ॥
ଏଷାଂ ଶ୍ରିଯାଵଲିପ୍ତାନାଂ କୃଷ୍ଣେନାଧ୍ମାପିତାତ୍ମନାମ୍ । ଧୁନୁତ ଶ୍ରୀମଦସ୍ତମ୍ଭଂ ପଶୂନ୍ ନଯତ ସଙ୍କ୍ଷଯମ୍ ॥ ୬ ॥
ଅହଂ ଚୈରାଵତଂ ନାଗମାରୁହ୍ଯାନୁଵ୍ରଜେ ଵ୍ରଜମ୍ । ମରୁଦ୍ଗଣୈର୍ମହାଵେଗୈର୍ନନ୍ଦଗୋଷ୍ଠଜିଘାଂସଯା ॥ ୭ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଇତ୍ଥଂ ମଘଵତାଜ୍ଞପ୍ତା ମେଘା ନିର୍ମୁକ୍ତବନ୍ଧନାଃ । ନନ୍ଦଗୋକୁଲମାସାରୈଃ ପୀଡଯାମାସୁରୋଜସା ॥ ୮ ॥
ଇତ୍ଥଂ ମଘଵତାଜ୍ଞପ୍ତା ମେଘା ନିର୍ମୁକ୍ତବନ୍ଧନାଃ । ନନ୍ଦଗୋକୁଲମାସାରୈଃ ପୀଡଯାମାସୁରୋଜସା ॥ ୮ ॥
ଵିଦ୍ଯୋତମାନା ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଭିଃ ସ୍ତନନ୍ତଃ ସ୍ତନଯିତ୍ନୁଭିଃ । ତୀଵ୍ରୈର୍ମରୁଦ୍ଗଣୈର୍ନୁନ୍ନା ଵଵୃଷୁର୍ଜଲଶର୍କରାଃ ॥ ୯ ॥
ସ୍ଥୂଣାସ୍ଥୂଲା ଵର୍ଷଧାରା ମୁଞ୍ଚତ୍ସ୍ଵଭ୍ରେଷ୍ଵଭୀକ୍ଷ୍ଣଶଃ । ଜଲୌଘୈଃ ପ୍ଲାଵ୍ଯମାନା ଭୂର୍ନାଦୃଶ୍ଯତ ନତୋନ୍ନତମ୍ ॥ ୧୦ ॥
ଅତ୍ଯାସାରାତିଵାତେନ ପଶଵୋ ଜାତଵେପନାଃ । ଗୋପା ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚ ଶୀତାର୍ତା ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଶରଣଂ ଯଯୁଃ ॥ ୧୧ ॥
ଶିରଃ ସୁତାଂଶ୍ଚ କାଯେନ ପ୍ରଚ୍ଛାଦ୍ଯାସାରପୀଡିତାଃ । ଵେପମାନା ଭଗଵତଃ ପାଦମୂଲମୁପାଯଯୁଃ ॥ ୧୨ ॥
କୃଷ୍ଣ କୃଷ୍ଣ ମହାଭାଗ ତ୍ଵନ୍ନାଥଂ ଗୋକୁଲଂ ପ୍ରଭୋ । ତ୍ରାତୁମର୍ହସି ଦେଵାନ୍ନଃ କୁପିତାଦ୍ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲ ॥ ୧୩ ॥
ଶିଲାଵର୍ଷାତିଵାତେନ ହନ୍ଯମାନମଚେତନମ୍ । ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ମେନେ କୁପିତେନ୍ଦ୍ରକୃତଂ ହରିଃ ॥ ୧୪ ॥
ଅପର୍ତ୍ଵତ୍ଯୁଲ୍ବଣଂ ଵର୍ଷମତିଵାତଂ ଶିଲାମଯମ୍ । ସ୍ଵଯାଗେ ଵିହତେଽସ୍ମାଭିରିନ୍ଦ୍ରୋ ନାଶାଯ ଵର୍ଷତି ॥ ୧୫ ॥
ତତ୍ର ପ୍ରତିଵିଧିଂ ସମ୍ଯଗାତ୍ମଯୋଗେନ ସାଧଯେ । ଲୋକେଶମାନିନାଂ ମୌଢ୍ଯାଦ୍ଧନିଷ୍ଯେ ଶ୍ରୀମଦଂ ତମଃ ॥ ୧୬ ॥
ନ ହି ସଦ୍ଭାଵଯୁକ୍ତାନାଂ ସୁରାଣାମୀଶଵିସ୍ମଯଃ । ମତ୍ତୋଽସତାଂ ମାନଭଙ୍ଗଃ ପ୍ରଶମାଯୋପକଲ୍ପତେ ॥ ୧୭ ॥
ତସ୍ମାନ୍ମଚ୍ଛରଣଂ ଗୋଷ୍ଠଂ ମନ୍ନାଥଂ ମତ୍ପରିଗ୍ରହମ୍ । ଗୋପାଯେ ସ୍ଵାତ୍ମଯୋଗେନ ସୋଽଯଂ ମେ ଵ୍ରତ ଆହିତଃ ॥ ୧୮ ॥
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵୈକେନ ହସ୍ତେନ କୃତ୍ଵା ଗୋଵର୍ଧନାଚଲମ୍ । ଦଧାର ଲୀଲଯା ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଛତ୍ରାକମିଵ ବାଲକଃ ॥ ୧୯ ॥
ଅଥାହ ଭଗଵାନ୍ ଗୋପାନ୍ହେଽମ୍ବ ତାତ ଵ୍ରଜୌକସଃ । ଯଥୋପଜୋଷଂ ଵିଶତ ଗିରିଗର୍ତଂ ସଗୋଧନାଃ ॥ ୨୦ ॥
ନ ତ୍ରାସ ଇହ ଵଃ କାର୍ଯୋ ମଦ୍ଧସ୍ତାଦ୍ରିନିପାତନାତ୍ । ଵାତଵର୍ଷଭଯେନାଲଂ ତତ୍ତ୍ରାଣଂ ଵିହିତଂ ହି ଵଃ ॥ ୨୧ ॥
ତଥା ନିର୍ଵିଵିଶୁର୍ଗର୍ତଂ କୃଷ୍ଣାଶ୍ଵାସିତମାନସଃ । ଯଥାଵକାଶଂ ସଧନାଃ ସଵ୍ରଜାଃ ସୋପଜୀଵିନଃ ॥ ୨୨ ॥
କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଵ୍ଯଥାଂ ସୁଖାପେକ୍ଷାଂ ହିତ୍ଵା ତୈର୍ଵ୍ରଜଵାସିଭିଃ । ଵୀକ୍ଷ୍ଯମାଣୋ ଦଧାରାଦ୍ରିଂ ସପ୍ତାହଂ ନାଚଲତ୍ ପଦାତ୍ ॥ ୨୩ ॥
କୃଷ୍ଣଯୋଗାନୁଭାଵଂ ତଂ ନିଶମ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋଽତିଵିସ୍ମିତଃ । ନିସ୍ତମ୍ଭୋ ଭ୍ରଷ୍ଟସଙ୍କଲ୍ପଃ ସ୍ଵାନ୍ମେଘାନ୍ ସନ୍ନ୍ଯଵାରଯତ୍ ॥ ୨୪ ॥
ଖଂ ଵ୍ଯଭ୍ରମୁଦିତାଦିତ୍ଯଂ ଵାତଵର୍ଷଂ ଚ ଦାରୁଣମ୍ । ନିଶମ୍ଯୋପରତଂ ଗୋପାନ୍ ଗୋଵର୍ଧନଧରୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୨୫ ॥
ନିର୍ଯାତ ତ୍ଯଜତ ତ୍ରାସଂ ଗୋପାଃ ସସ୍ତ୍ରୀଧନାର୍ଭକାଃ । ଉପାରତଂ ଵାତଵର୍ଷଂ ଵ୍ଯୁଦପ୍ରାଯାଶ୍ଚ ନିମ୍ନଗାଃ ॥ ୨୬ ॥
ତତସ୍ତେ ନିର୍ଯଯୁର୍ଗୋପାଃ ସ୍ଵଂ ସ୍ଵମାଦାଯ ଗୋଧନମ୍ । ଶକଟୋଢୋପକରଣଂ ସ୍ତ୍ରୀବାଲସ୍ଥଵିରାଃ ଶନୈଃ ॥ ୨୭ ॥
ଭଗଵାନପି ତଂ ଶୈଲଂ ସ୍ଵସ୍ଥାନେ ପୂର୍ଵଵତ୍ ପ୍ରଭୁଃ । ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସ୍ଥାପଯାମାସ ଲୀଲଯା ॥ ୨୮ ॥
ତଂ ପ୍ରେମଵେଗାନ୍ନିର୍ଭୃତା ଵ୍ରଜୌକସୋଯଥା ସମୀଯୁଃ ପରିରମ୍ଭଣାଦିଭିଃ । ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚ ସସ୍ନେହମପୂଜଯନ୍ ମୁଦାଦଧ୍ଯକ୍ଷତାଦ୍ଭିର୍ଯୁଯୁଜୁଃ ସଦାଶିଷଃ ॥ ୨୯ ॥
ଯଶୋଦା ରୋହିଣୀ ନନ୍ଦୋ ରାମଶ୍ଚ ବଲିନାଂ ଵରଃ । କୃଷ୍ଣମାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ଯୁଯୁଜୁରାଶିଷଃ ସ୍ନେହକାତରାଃ ॥ ୩୦ ॥
ଦିଵି ଦେଵଗଣାଃ ସିଦ୍ଧାଃ ସାଧ୍ଯା ଗନ୍ଧର୍ଵଚାରଣାଃ । ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ମୁମୁଚୁସ୍ତୁଷ୍ଟାଃ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷାଣି ପାର୍ଥିଵ ॥ ୩୧ ॥
ଶଙ୍ଖଦୁନ୍ଦୁଭଯୋ ନେଦୁର୍ଦିଵି ଦେଵପ୍ରଚୋଦିତାଃ । ଜଗୁର୍ଗନ୍ଧର୍ଵପତଯସ୍ତୁମ୍ବୁରୁପ୍ରମୁଖା ନୃପ ॥ ୩୨ ॥
ତତୋଽନୁରକ୍ତୈଃ ପଶୁପୈଃ ପରିଶ୍ରିତୋରାଜନ୍ ସ୍ଵଗୋଷ୍ଠଂ ସବଲୋଽଵ୍ରଜଦ୍ଧରିଃ । ତଥାଵିଧାନ୍ଯସ୍ଯ କୃତାନି ଗୋପିକାଗାଯନ୍ତ୍ଯ ଈଯୁର୍ମୁଦିତା ହୃଦିସ୍ପୃଶଃ ॥ ୩୩ ॥